text:
LEKSION 22
Apaldua so Ambalangan Dayat
Nen akaalis la ray Israelita, anguman so nonot na Faraon tan labay to ran papawilen. Ingganggan to ray sundalo to: ‘Iparaan yo ray karwahek ya pan-guerra, ta usilan tayo ra! Dapat agtayo ra pinayagan ya onalis.’ Kanian inusilan to ray Israelita kaiba iray sundalo to.
Si Jehova so walad unaan na totoo to, tan walay tutumboken dan lurem no agew tan apoy no labi. Impaarap to rad Ambalangan Dayat, tan imbaga tod sikara ya mangipaalagey iray tolda tan mankampo ra ed gilig na dayat.
Ag-abayag, anengneng na saray Israelita ya nitan la so Faraon tan saray sundalo to. Anggapoy nabatikan da ta walad arapan da so dayat tan walad benegan da iray sundalon Ehipsio. Imbaga dad si Moises: ‘Ompatey tayo la! Agmo kami la komon impaway ed Ehipto.’ Balet imbaga nen Moises: ‘Agkayo natatakot. Alagar yoy pangiligtas nen Jehova ed sikatayo.’ Talagan walay tiwala nen Moises ed si Jehova, awa?
Imbaga nen Jehova ed saray Israelita ya manparaan la ran onalis. Diad saman ya labi, pinaonla nen Jehova imay lurem ed baetan na saray Ehipsio tan Israelita. Ambilunget diad kawalaan na saray Ehipsio. Balet maliwawa diad kawalaan na saray Israelita.
Imbaga nen Jehova ed si Moises ya iyunat toy lima to ed dayat. Insan sanlabin pinasiplog nen Jehova so maksil ya dagem. Apaldua so dayat, kanian makadalan iray milyon ya Israelita diad pegley. Nanakar ira ed amagan dalin diad pegley na saray danum ya singa padir.
Tinumbok na saray sundalo na Faraon iray Israelita diad amagan dalin ed pegley na dayat. Balet ginulo nen Jehova iray sundalo kanian agda amtay arapen da. Nakal iray dalig na karwahe da. Inmeyag iray sundalo: ‘Onatras ti la! Si Jehova so milalaban parad sikara!’
Imbaga nen Jehova ed si Moises: ‘Iyunat moy limam ed dayat.’ Insan biglan tinmabon ed saray sundalo na Ehipto iray danum na dayat. Inatey so Faraon tan amin ya sundalo to. Anggapoy anggan sakey ya akaligtas.
Diad biek na dayat, angansion so dakdakel ya totoo pian idayew day Dios: “Kansionan koy Jehova, ta sikatoy nitandoron maong. Imbasileng tod dayat so kabayo tan samay akakabayo.” Legan iran mangakansion, sinmayaw iray bibii tan nantogtog ira na tamburin. Malikeliket iran amin ta talagan bulos la ra.
“Diad ontan et makapanmatalek itayo tan ibaga tayo: ‘Si Jehova so mananulong ko; agak ontakot. Antoy nagawaan na too ed siak?’”—Hebreo 13:6


c: text/html

text:
TEPET NA SARAY MANBABASA . . .
Siopay Nanggawad Dios?
Isipen pay sakey ya ama ya mitotongtong ed anak ton laki ya mantaon na pitora. Say kuan to, “Nensaman ya panaon, ginawa na Dios so dalin tan amin ya walad satan, tan ginawa toy agew, bulan, tan saray bitewen.” Nannonot ya agano so ugaw insan to intepet, “Tay, siopay nanggawad Dios?”
“Anggapoy nanggawad Dios,” so ebat na ama. “Dati lan walay Dios.” Diad satan ya simplin ebat et nakontento lay ugaw. Balet diad ibabaleg to, seguradon siansia nin interesadod satan ya tepet. Singa mairap ton talosan no panon ya niwala so sakey ya anggapoy gapoan to. Ta anggan say uniberso et walay gapoan. Kanian isipen to, ‘Iner so nanlapuan na Dios?’
Antoy ebat na Biblia? Mipara so ebat na satan ed samay inyebat na ama. Oniay insulat nen Moises: ‘O Jehova, . . . sanen agni ra apabutay so palpalandey, odino sanen ginawam so dalin tan say mundo, salanti manlapu ed andi-anggaan ya angga ed andi-anggaan, Dios ka la.’ (Salmo 90:1, 2) Ontan met, imbaga nen propeta Isaias: “Agmo ta naamtaan? Agmo ta nadngelan? Say ando lan ando a Dios, si Jehova, [so] Manamalsa ed saray sampot na dalin.” (Isaias 40:28) Mipadpara, diad sulat nen Judas, tinukoy so Dios ya wala la “manlapud gapoy gapo.”—Judas 25.
Ipapanengneng na saratan a teksto ya say Dios et “Ari ed andi-anggaan,” a singa impaneskribe nen Pablo. (1 Timoteo 1:17) Say labay ton ibaga, say Dios et naynay a wala anggan panon kabayag so pawilen tayod apalabas. Tan sikatoy naynay ya wala diad arapen. (Apocalipsis 1:8) Sirin, say andi-anggaan ya kiwawala to et importantin kualidad na Makapanyarin-amin.
Akin et singa mairap tayon talosan itan? Lapud antikey labat so bilay tayo, sigpot a midumaan so pakatalos tayod panaon no ikomparad pakatalos nen Jehova. Lapud lawas lan wala so Dios, parad sikato, say sanlibon taon et sakey agew labat. (2 Pedro 3:8) Bilang ilustrasyon: Kasin say sakey a duron ya makapambilay labat na anggad 50 agew et natalosan toy dukey na bilay tayo ya 70 odino 80 ya taon? Siempre andi! Balet ipapaliwawa na Biblia ya singa tayo duron no ikomparad Makapadinayew a Manamalsa tayo. Anggan say abilidad tayon mankatunongan et limitadon maong no ikomparad sikato. (Isaias 40:22; 55:8, 9) Kanian agla pankelawan ya wala ray nipaakar ed si Jehova ya agsigpot a natalosan na too.
Anggaman mairap ya talosan so ideya nipaakar ed andi-anggaan a kiwawala na Dios, nanengneng tayon makatunongan itan. No walay amalsad Dios, satan ya persona sirin so Manamalsa. Balet, ipapaliwawa na Biblia ya si Jehova so “amalsa ed amin a bengatla.” (Apocalipsis 4:11) Sakey ni, amta tayo ya say uniberso et datin anggapo. (Genesis 1:1, 2) Iner so nanlapuan na satan? Kaukolan ya wala nin unona so Amalsa ed satan. Sikatoy wala la antis nin niwala iray arum ya intelihentin pinalsa, a singa say bogbogtong ya Anak to tan saray anghel. (Job 38:4, 7; Colosas 1:15) Malinew sirin ya diad unaan et sikato labat so wala. Agnayarin sikatoy pinalsa; anggapod saray wala natan so amalsa ed sikato.
Say mismon kiwawala tayo tan say interon uniberso et ebidensya a walay Dios ya anggapoy anggaan to. Say Sakey ya mamapagalaw ed maawa-awang a uniberso tayo tan angiletneg ed saray ganggan ya mangokontrol ed satan, et seguradon naynay ya wala. Diad satan to labat naikdan na bilay so amin ya bengatla.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 23 Agnambayag et oniay nipasabi ed si David: “Migueguerra iray Filisteo ed Keila,+ tan sasamsamen da iray panag-ilikan.”2 Kanian nantepet si David ed si Jehova:+ “Onla ak ta’n mamatey ed sarayan Filisteo?” Inkuan nen Jehova ed si David: “La ka, patey mo iray Filisteo tan iliktar moy Keila.”3 Balet oniay inkuan na saray totoo nen David: “Natan a wadia tayod Juda+ et natatakot tayo la; agta nagkalalo la no onla tayod Keila pian milaban ed armada na saray Filisteo?”+4 Kanian nantepet lamet si David ed si Jehova.+ Oniay ebat ed sikato nen Jehova: “Alagey ka; la kad Keila, ta iyawat kod sika iray Filisteo.”+5 Kanian linmay David ed Keila a kaiba to iray totoo to tan nilabanan da iray Filisteo; inala to iray ayayep da tan dakel so pinatey tod sikara, tan inliktar nen David iray manaayam ed Keila.+6 Natan, sanen tinmakas si Abiatar+ ya anak nen Ahimelec pian onlad si David diad Keila, walay sankaawit ton sakey ya efod.7 Oniay nipasabi ed si Saul: “Linmay David ed Keila.” Insan inkuan nen Saul: “Sikatoy inyawat la na Dios ed siak,*+ ta inkulong toy inkasikato diad inloob tod sakey a syudad a walaan na saray puerta tan balewet.”8 Kanian impatawag nen Saul so amin a totoo to pian onla ran miguerra ed Keila, tan paliberan day David tan saray totoo to.9 Sanen naamtaan nen David iyan plaplanoen nen Saul ed sikato, inkuan tod si Abiatar a saserdote: “Iyakar mo dia so efod.”+10 Insan inkuan nen David: “O Jehova a Dios na Israel, nadngelan na lingkor mo so plano nen Saul ya onlad Keila pian deralen toy syudad lapud siak.+11 Kasin iyawat ak na saray papangulo* na Keila ed sikato? Kasin onla diay Saul a singa nadngelan na lingkor mo? O Jehova a Dios na Israel, ipangasim, ibagam ed lingkor mo.” Inmebat si Jehova: “Sikatoy onla dia.”12 Intepet nen David: “Kasin siak tan saray totook et iyawat na saray papangulo na Keila ed lima nen Saul?” Oniay ebat nen Jehova: “Iyawat da kayo.”13 Tampol ya inmalagey si David pati saray totoo to, manga 600 so bilang da,+ tan tinmaynan irad Keila tan linma rad inerman a pasen a naakar da. Sanen nibaga ed si Saul a tinmakas lay David manlapud Keila, agto la inusilan.14 Nanayam si David ed kalawakan, diad saray pasen a mairap a nasabi, diad saray mapalandey a rehyon a walad kalawakan na Zif.+ Agtinmunday Saul a nananap ed si David,+ balet ag-inyawat nen Jehova ed sikato.15 Amta nen David a* pinmaway si Saul pian sikatoy pateyen* to legan a si David et walad kalawakan na Zif diad Hores.16 Linma natan si Jonatan ya anak nen Saul ed si David diad Hores, tan tinulongan ton ombiskeg so panagmatalek to* ed si Jehova.+17 Inkuan tod sikato: “Agka natatakot, ta agka naromog nen Saul ya amak; magmaliw kan ari na Israel,+ tan onkokomadua ak ed sika; tan amta met itan nen Saul ya amak.”+18 Insan nansipanan iran dua+ diad arapan nen Jehova; tan nanayam si David diad Hores, balet sinmempet lay Jonatan.19 Diad saginonor, saray lalaki ed Zif et linmad si Saul diad Gibea+ tan inkuan da: “Agmo ta amta ya asingger labat ed sikami so panaamotan nen David+ diad saray pasen a mairap a nasabi diad Hores,+ diad pukdol na Hakila,+ a walad abalaten* na Jesimon?*+20 Kapiganman a labay mo* so onla diman, O ari, la ka, tan sikatoy iyawat mi ed lima na ari.”+21 Diad saman et inkuan nen Saul: “Bendisyonan kayo komon nen Jehova, ta impatnag yoy panangasi ed siak.22 La kayo, ipangasi yo, tan amtaen yo no iner so kawalaan ton talaga tan siopay akanengneng ed sikato diman, ta nibaga ed siak a sikatoy masilib a maong.23 Seguro yon maong no iner iray panaamotan to, tan pawil kayod siak a walaay ebidensya. Insan mila ak ed sikayo, tan no sikatoy wadman, anapen kon mismo ed limog na amin a nilibo* na Juda.”24 Kanian tinaynan day Saul tan akauna la ran linmad Zif,+ legan a si David tan saray totoo to et walad kalawakan na Maon,+ diad Araba+ ed abalaten na Jesimon.25 Insan linmay Saul tan saray totoo to pian sikatoy anapen da.+ Sanen nibaga itan ed si David, tampol a sikatoy linmad baleg a bato+ tan nanayam ed kalawakan na Maon. Sanen nadngelan iya nen Saul, inusilan toy David diad kalawakan na Maon.26 Sanen akasabi si Saul ed sakey a pagpag na palandey, si David tan saray totoo to et walad biek na palandey. Nangganat a binmatik si David+ pian makaarawid si Saul, balet manasingger lay Saul tan saray totoo to, tan ngalngali da la naerel si David tan saray totoo to.+27 Balet sakey a mensahero so linmad si Saul tan inkuan to: “Pawil kan tampol, ta nilusob na saray Filisteo so dalin tayo!”28 Diad saman et agla inusilan nen Saul si David+ tan linma ran akilaban ed saray Filisteo. Kanian inngaran da iman a pasen a Baleg a Bato a Nansianan.29 Insan tinmaynan diman si David tan nanayam ed saray pasen a mairap a nasabi diad En-gedi.+


text:
LEKSION 21
Anto so Bethel?
Say Bethel et Hebreon termino a say labay ton ibaga et “Abung na Dios.” (Genesis 28:17, 19, paimanod leksab) Dugaruga itan ya tawag ed saray pasilidad na Saray Tasi nen Jehova ed interon mundo ya uusaren pian naasikaso tan naorganisa so kimey a panagpulong. Say Mananguley ya Ulop et walad world headquarters diad New York, U.S.A., tan aasikasoen day kimey na saray branch office ed nanduruman bansa. Bilang grupo, say tawag ed saramay manlilingkor ed sarayan pasilidad et pamilyan Bethel. Singa ra pamilya a manaayam, mankikimey, mamangan, tan manaaral na Biblia ya sankakaiba tan walay pankakasakey da.—Salmo 133:1.
Nikaduma iyan pasen a saray membro na pamilya et mabulos ya mankikimey. Diad amin a Bethel et wadtan iray Kristianon lalaki tan bibii ya impapuson manggagawa na linawa na Dios tan sigpot a manlilingkor parad Panarian. (Mateo 6:33) Anggapoy sueldo ra, balet walay imparaan a kuarto tan panangan da tan allowance parad personal iran gastos da. Walay niyasain a kimey na amin a walad Bethel, nayarin diad opisina, kusina, odino diad pananganan. Say arum et walad panag-imprintaan, manlilinis, manpepesak, manaapiger, odino arum nin kimey.
Saray kimey ditan et onsusuporta ed panangipulong na Panarian. Say manunan rason no akin ya walay Bethel et pian nipaamta so katuaan ed Biblia diad dakel a totoo anggad posible. Say sakey ya alimbawa na satan et sayan brosyur. Insulat iya diad panangasikaso na Mananguley ya Ulop, impawit so elektronikon kopya diad nilasus ya grupo na saray managpatalos ed interon mundo, inimprinta ed maples iran makina ya walad pigaran Bethel, tan impawit ed masulok ya 120,000 a kongregasyon. Amin ya gagawaen na pamilyan Bethel et onsusuporta ed sankaimportantian ya kimey—say pangipulong ed maong a balita.—Marcos 13:10.
Siopa ray manlilingkor ed Bethel, tan panon ya aasikasoen so pankaukolan da?
Anton importantin kimey so susuportaan na amin a gagawaen ed Bethel?


text:
LEKSION 4
Amatey Lapud Pasnok To
Nen wala lad paway na garden na Eden si Adan tan Eva, dakel so nagmaliw ya anak da. Say panguloan, si Cain, et dumaralos, tan say komadua, si Abel, et managpastol na karnero.
Aminsan, angiter si Cain tan Abel na apay ed si Jehova. Antam no anto tay apay? Espisyal itan ya regalo ed Dios. Malikeliket si Jehova ed apay nen Abel, balet agmaliket ed apay nen Cain. Lapud satan, nampasnok ya maong si Cain. Binagaan nen Jehova si Cain ya no agto ekaley pasnok to, makagawa na aliwa. Balet agdinmengel si Cain.
Imbes, imbaga nen Cain ed si Abel: ‘Gala, onla tad alog.’ Nen wadman la ra, pinekpek nen Cain so agi to kanian inatey. Anto kasi gawaen nen Jehova ed saya? Dinusa toy Cain. Pinaonla tod lugar ya arawrawid pamilya to tan agla nayarin ompawil.
Antoy naaralan tayo ed saya? Ompan manpasnok tayo no aga nagaway labay tayo. No nalikas tayon makakapasnok tayo la—odino no banoen itayo na arum ta alikas dan ampetang so ulo tayo—dapat pigilan tayon tampol so sarili tayo, ta no andi, makagawa tayoy aliwa.
Lapud inar-aro nen Abel si Jehova tan ginawa toy duga, sikatoy aglingwanan nen Jehova. Bilayen na Dios si Abel no gawaen To lan Paraiso so dalin.
“Mikareenan ka nid [agim], insan kapawil mo, iter mo so apay mo.”—Mateo 5:24


text:
Balibalin Ugali ya Panagparawes—Kakkaukolan!
“Magmaliw kayon maparawes ed sakey tan sakey ya anggapoy reklamo.”—1 PED. 4:9.
1. Anto ran situasyon so dadalanen na saray Kristiano nen inmunan siglo?
DIAD baetan na 62 tan 64 C.E., nansulat si apostol Pedro ed saray Kristiano ya “temporaryon miaayam tan nitaytayak ed Ponto, Galacia, Capadocia, Asia, tan Bitinia.” (1 Ped. 1:1) Sarayan kongregasyon ed Asia Minor ya nandurumay kultura da et mankaukolan na panamaseseg tan panangigiya. Papasegsegangen da ira tan pansasalitaan da ra na mauges. Ondadalan irad ‘maapoy iran subok.’ Tan mapeligron panaon so pambibilayan da. “Asingger lay anggaan na amin a bengatla,” so insulat nen Pedro. On, agla nasabi so samploran taon et manampot la so Judion sistema. Antoy makatulong ed saray Kristiano pian nasarag da itan ya mair-irap a panaon?—1 Ped. 4:4, 7, 12.
2, 3. Akin ya pinaseseg nen Pedro iray agagi to ya magmaliw a maparawes? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
2 Oniay impaseseg nen Pedro ed saray agagi to: “Magmaliw kayon maparawes ed sakey tan sakey.” (1 Ped. 4:9) Diad Griego, say salitan “panagparawes” et kabaliksan toy “panamabli odino kaabigan ed saray estranghero.” Balet imanoen ya pinaseseg nen Pedro iray Kristianon agagi to ya magmaliw iran maparawes “ed sakey tan sakey,” diad saramay kabat da tan nakakaiba da la. Antoy maabig ya epekto ed sikara na inkamaparawes da?
3 Magmaliw iran maapit ed sakey tan sakey. Isipen pay eksperiensyam a mismo. Kasin asalim la ya walay angimbita ed sika diad abung da? Agta agmo iman nalingwanan? No wala ray sasangkailien mo ya kakongregasyon mo, agta oneelet so pankakaaro yo? No parawesen tayo ray agagi, mas nakabat tayo ran maong nen say diad arum a paraan. Saray Kristiano nen panaon nen Pedro et kaukolan day magmaliw ya maapit ed sakey tan sakey lapud onuuges iray situasyon. Ontan met so kaukolan natan na saray tuan Kristiano diad sayan “kaunoran iran agew.”—2 Tim. 3:1.
4. Anto ran tepet so naebatan ed sayan artikulo?
4 Anto ray pankanawnawa ya nipanengneng tayoy inkamaparawes ed “sakey tan sakey”? Antoy gawaen tayo pian anggapoy makapigil ed sikatayon magmaliw ya maparawes? Antoy makatulong pian magmaliw tayon maong ya sangkaili?
SARAY PANKANAWNAWA TAYON MAMARAWES
5. Panon itayon magmaliw a maparawes diad saray aral tayo?
5 Diad saray aral: Amin ya onaatendi ed saray aral et aawaten tayo bilang kapara tayon bisita diad espiritual a panangan. Si Jehova tan say organisasyon to so manasangkaili ed sikatayo. (Roma 15:7) No wala ray balon onatendi, singa kaiba itayo met ya manasangkaili. Agta maabig no sikatayo lay unonan onasingger ed saray balon onaatendi, antokaman so itsura na kawes da odino ayos da? (Sant. 2:1-4) No anggapo ni mangaasikaso ed sakey a bisita, sarag mo kasin payurongen ed abay mo? Nayarin naapresya to no walay ontulong ed sikaton natumbok so programa tan naalmo iray tekston babasaen. Maabig iyan paraan pian ‘niyugali tayo so panagparawes.’—Roma 12:13.
6. Siopa ray nepeg ya unonan imbitaan tayo diad ayaman tayo?
6 Diad panmerienda odino panangan: Diad panaoy Biblia, lanang ya kaiba ed panagparawes so pangimbita ed arum a mangan diad ayaman. (Gen. 18:1-8; Ukom 13:15; Luc. 24:28-30) No imbitaan mod panangan so sakey, magmaliw itan ya gapoan na pankakaaro odino pikakareenan. Siopa ray nepeg ya unonan imbitaan tayo? Saray totoon parte la na bilay tayo—saray agagi ed kongregasyon. No onsabi so mairap ya panaon, agta sikatayo lanlamang so mantutulongan? Kaukolan tayon pansiansiaen so malet ya pankakaaro tan kareenan ed balang sakey. Nen 2011, inuman na Mananguley ya Ulop so oras na Panagaral na Panag-bantayan na pamilyan Bethel ed United States, ya ginawan 6:15 p.m. imay datin 6:45 p.m. Akin? Base ed inyanunsio, nayarin dakel so malabay ya mamarawes tan mangawat ed imbitasyon na kapara dan Bethelite no masakbay ya nasumpal so aral. Ontan met so ginawa na arum ya branch office. Lapud sayan uksoyan, saray pamilyan Bethel et nagmaliw ya mas maapit ed sakey tan sakey.
7, 8. Panon tayon nipanengneng so inkamaparawes ed saray ombibisita ya representative na organisasyon nen Jehova?
7 No wala ray bisitan espiker manlapud arum ya kongregasyon, ontan met ed saray manangasikaso na sirkito, tan no maminsan et saray representative na branch office tayo, pankanawnawa iratan pian nipanengneng tayo so inkamaparawes. (Basaen so 3 Juan 5-8.) Say sakey a sankaabigan ya paraan pian nagawaan itan et say pangitarya na merienda odino panangan. Sarag mo kasin gawaen itan?
8 Oniay nanonotan na sakey a sister ed United States: “Pigay taon la ya naiikdan kami nen asawak na pankanawnawan imbitaan ed abung mi iray espiker tan say asawa ra. Nalilikna mi so liket kada no makapangimbita kami—talagan nai-enjoy mi tan nagkalalo la et napapabiskeg kami ed espiritual. Agmin balot pagbabawian itan.”
9, 10. (a) Siopa ray nayarin kaukolan day miayam ya mabayag? (b) Kasin anggan saramay simpli labat so ayaman da et sarag day ontulong? Iyilustra.
9 Saramay kaukolan day miayam ya mabayag: Nensaman, naynay ya kaibad panagparawes so pangiparaan na panayaman na saray napantiwalaan ya bisita. (Job 31:32; Filem. 22) Diad panaon tayo, wala met iray ontan ya situasyon. Maslak a kaukolan na saray manangasikaso na sirkito so napanayaman no ombisita rad saray kongregasyon. Saray estudyante na saray teokratikon eskuelaan et nayarin mankaukolan na pampundoan, ontan met iray construction volunteer. Tan no wala ray nagawan kalamidad, saray arum ya pamilya et nayarin naandian na ayaman, kanian kaukolan day napiayaman anggad naapiger na saray mangiiter na relief so mismon ayaman da. Nepeg ya agtayo iisipen ya saraman labat so balibali abung da so makayarin ontulong; nayarin aminpiga da lan ginawa itan. Kasin labay yo met ya salien so manpatuloy anggano simpli labat so ayaman yo?
10 Nanonotan ni na sakey a brother ed South Korea so impamatuloy tod saray estudyanten manaaral ed saray teokratikon eskuelaan. Insulat to: “Diad gapo et manaalangan ak ta kakkapankasal mi tan melag labat so abung mi. Balet talagan nanliketan mi ya wala ray estudyanten nampundo ed sikami. Bilang balon kasal, anengneng mi no panon kaliket so sanasawa ya saniban manlilingkor ed si Jehova tan manggagawa na saray goal ed espiritual.”
11. Akin ya nayarin kaukolan ya parawesen iramay kakkaalis da ed kongregasyon yo?
11 Saramay kakkaalis da ed kongregasyon yo: Nayarin wala ray indibidual tan pamilya ya inmalis ed lugar yo. Ompan say arum et inmalis ed lugar yo lapud baleg so pankaukolan ditan. Nayarin wala ray payunir ya imbakin ontulong ed kongregasyon yo. Diad gapo et kaukolan da nin amin so man-adjust ed balon lugar, balon kongregasyon, pati say balon lenguahe o kultura ni ingen. No imbitaan mo ran manmerienda, mangan, odino ompasyar, natulongan iran makaromog na balon kakaaro tan makapan-adjust lapud anguman ya sirkumstansya ra.
12. Anton eksperiensya so mangipapanengneng ya agkaukolan ya dakdakel so itarya no mamarawes?
12 Agkaukolan ya dakdakel so itarya. (Basaen so Lucas 10:41, 42.) Nen iistoryaen na sakey a brother so eksperiensya da nen asawa to nen balo ni labat iran misionero, imbaga to: “Ugaw kami ni, anggapo ni masyadon eksperiensya mi, tan mailiw kami. Sakey ya labi, makakailiw ya maong si asawak, tan singa anggapoy epekto na ginawak pian natulongan ko. Insan nen manga 7:30 na labi, walay tinmoktok ed puerta mi. Sinmabi so sakey ya iyaaralan na Biblia ya walay awit ton taloran kahil. Linma pian i-welcome iray balon misionero. Pinaloob mi tan inikdan mi na sakey baso ya danum. Insan kami namparaan na tsaa tan ampetang ya tsokolate. Agmi ni amta ed saman so mansalitay Swahili, tan agto amta so man-English. Balet manlapud saman ya imbisita to, ginmapoy maliket ya pikakaaro mid saray agagi diman.”
ANGGAPO KOMON SO MANPIGIL ED SIKAYO YA MAMARAWES
13. Anto ray maabig a resulta no mamarawes ka?
13 Kasin manaalangan kan mamarawes? No ontan, ompan napalampas moy pankanawnawa parad maliket ya panuulop tan pakawalaan na maapit ya kakaaro. Say pamarawes et sakey ya sankaabigan a paraan pian naandi so ermen. Balet nayarin pankelawan mo no akin ya manaalangan so arum ya gawaen itan. Nayarin wala ray pigaran rason.
14. Antoy nayarin gawaen tayo no anggapo lay panaon tan biskeg tayon mamarawes odino mangawat ed imbitasyon na arum?
14 Panaon tan biskeg: Dakdakel so kimey tan responsabilidad na saray lingkor nen Jehova. Ompan isipen na arum ya anggapo lay panaon da odino naksawan la ra pian mamarawes. No ontan so situasyon mo, ompan kaukolan mon aralen so eskedyul na saray aktibidad mo. Sarag mo kasin i-adjust itan pian walay panaon tan biskeg mo ya mamarawes tan mangawat ed imbitasyon na arum? Papasesegen na Kasulatan iray Kristiano ya magmaliw iran maparawes. (Heb. 13:2) Aliwan makapuy no ipanaon itan. Diad tua, atan so dugan gawaen. Siempre kaukolan ya akaparaan kan limitaan iray agtanto importantin aktibidad.
15. Anto ray nayarin pampapagaan na arum nipaakar ed panagparawes?
15 Say personal ya naliliknam: Kasin labalabay moy mamarawes balet pakaliknam et anggapoy pakasarag mo? Saray arum et nababaingan tan napapagaan lapud ag-ira apasal ya miistoryaan odino ompan na-boring labat iray bisita ra. Saray arum balet et melag labat so nanaalmo ra tan iisipen dan agda sarag ya itarya so singa nitatarya na arum ya kakongregasyon da. Balet tandaan ya say sankaimportantian et aliwan say inkarakep na ayaman, noagta no maayos, malinis, tan makaparelaks itan.
16, 17. Anto ray makatulong pian agtayo panaburidoan so pangawat na saray bisita?
16 No napapagaan kan mangawat na saray bisita, agmo bukbukor. Oniay imbaga na sakey ya elder diad Britain: “Nayarin panaaburidoan tayo no antoy iparaan tayo parad saray bisita tayo. Balet singa met ed panlilingkor tayod si Jehova, baliwala so antokaman ya kapagaan no ikompara ed saray gunggona tan liket ya nalikna tayo. Panliliketan koy makapi-istoryaan ed saray bisita legan kamin mankakape.” Tandaan, lanang ya makatulong so pangipanengneng na personal ya interes ed saray bisita. (Fil. 2:4) Nayarin amin tayo et labalabay tayon istoryaen iray eksperiensya tayod bilay. Nayarin say panaon na panlilimog labat so pankanawnawa pian narengel na arum iray eksperiensya tayo. Oniay insulat na sakey nin elder: “No iimbitaan kod abung mi iray kakongregasyon mi, mas natatalosan ko ira tan nakakabat ko ran maong, lalo la no panon dan nalmo so katuaan.” Magmamaliw ya maliket so panlilimog no walay aroan ed balang sakey.
17 Oniay imbaga na sakey ya payunir a sister ya iimbitaan tod abung to iray estudyanten manaaral ed saray teokratikon eskuelaan: “Diad gapo et aburido ak ta simpli labat so ayaman ko tan secondhand labat iray yurongan tan lamisaan ko. Balet pinaseguroan ak na asawa na sakey ed saray instruktor. Imbaga to ya nen ombibisita ni ra nen asawa to ed sirkito, malikeliket ira no manpupundo irad abung na maespiritual ya agi, ya aliwan dakel so kaykayarian to balet ta akapokus ed panlilingkor to ed si Jehova tan pansiasiansiaen ton simpli so bilay to. Anonotan ko imay lanang ya ibabaga nen Nanay ed sikami ran anak to: ‘Mas maong ni mangan na pising a walay aroan.’” (Pro. 15:17) Komon ta pakiwasen kayo na aro pian mamarawes, tan agmanaburido.
18, 19. Panon ya makatulong so inkamaparawes pian naekal iray negatibon liknaan tayod arum?
18 Say naliliknam ed arum: Kasin walay kakongregasyon mo ya asakitan toy liknaan mo? Diad gapo et nayarin negatibo so naliliknam ed sikato tan ompan aglan balot naayos itan no paulyanan labat. Say pandurumaan na personalidad so nayarin manpigil ed sikan magmaliw ya maparawes. Odino ompan walay akasakit na liknaan mo nensaman, tan mairap mon lingwanan itan.
19 Pian magmaliw ya maong so relasyon tayo ed arum, anggan diad saray kabusol tayo, ibabaga na Biblia ya makatulong so inkamaparawes. (Basaen so Proverbio 25:21, 22.) No parawesen tayoy arum, nayarin naekal so negatibon liknaan tan niwalay kareenan. Papawayen na satan iray balibalin ugali na bisita tayo, saray ugalin anengneng nen Jehova nen sikatoy inyasingger To ed katuaan. (Juan 6:44) No lapud aro et imbitaan tayo so arum ya agda iilaloan, nayarin napapawil so balibalin pankakaaro. Panon mon naseguro ya say aro so talagan motibom? Say sakey ya paraan et no tumboken mo imay impaseseg na Filipos 2:3: “Magmaliw kayon mapaabeba, ya ipasen yon mas atagey so arum nen say sikayo.” No maniisip tayoy paraan no panon tayon ipasen ya mas atagey iray agagi tayo nen say sikatayo—balanglan diad pananisia da, pansusungdo ra, inkakpel da, odino arum nin kualidad da—onaralem so panangaro tayod sikara tan mainomay lad satan so magmaliw ya tuan maparawes.
MAGMALIW A MAONG YA SANGKAILI
20. Akin ya dapat tayon tooren so inawat tayon imbitasyon, tan panon?
20 Oniay intepet na salmistan David: “O Jehova, siopay nayarin magmaliw a sangkailim ed toldam?” (Sal. 15:1) Kayari ton intepet itan, binitla to ray espiritual ya kualidad ya nenengnengen na Dios ed saray sangkaili to. Say sakey ed saratan et say pagmaliw ya matua ed salita tayo: “Agto bebenegan so sipan to, anggano pakairapan to itan.” (Sal. 15:4) No ineselan tayoy sakey ya imbitasyon, agtayo bastabasta ikakansela itan. Nayarin namprepara ya maong imay angimbita, kanian no basta tayo labat ikansela, nasayang ya amin so sagpot to. (Mat. 5:37) No maminsan, ikakansela na arum so akaunan imbitasyon pian awaten so imbitasyon ya singa mas marakep. Kasin maaro tan marespeto itan? Kaukolan ya impapuso tayon pisalamatan so antokaman ya intarya na saray angimbita ed sikatayo. (Luc. 10:7) Tan no talagan wala ray agnapaliisan ya rason pian ikansela itan, nipanengneng tayoy panangaro tan konsiderasyon no ipaamta tayo lan tampol itan ed saray angimbita ed sikatayo.
21. Panon tayon nipanengneng ya maong itayon sangkaili no respetoen tayo ray kustombre na angimbita?
21 Importante met ya respetoen tayo iray kustombre na angimbita. Diad arum ya kultura, papatuloyen iray ag-inilaloan ya bisita; balet diad arum, kaukolan ya walay imbitasyon. Diad arum ya lugar, bilang panamabli ed saray bisita, say sankaabigan so itataryad sikara, tan mas iyuuna ira nen say pamilya; diad arum balet et manbabansag ya mangan iray bisita tan pamilya. Diad arum ya lugar, normal labat ya saray bisita et mangawit na naakan ya onarum ed intarya; balet diad arum et mas maliket iray angimbita no agla mangawit na antokaman iray bisita. Diad arum ya kultura, iilaloan ya marespeton ontanggi ed unona tan komaduan imbitasyon; diad arum balet, singa anggapoy apresasyon mo no ontanggi ka. Komon ta gawaen tayoy anggaay nayarian tayon napaliket iray angimbita ed sikatayo.
22. Akin ya importantin maong ya ‘parawesen’ tayoy sakey tan sakey?
22 Talagan “asingger lay anggaan na amin a bengatla.” (1 Ped. 4:7) Mair-irap lay situasyon ed mundo ya pambibilayan tayo. Legan ya ondadakel iray subok, kaukolan tayon paaralemen so panangaro tayod sakey tan sakey bilang sanaagi. Nagkalalon onaplika natan iyan bilin nen Pedro ed saray Kristiano: “Manpaparawesan kayo,” say balibali tan kakkaukolan ya ugali ya anggapoy anggaan to.—1 Ped. 4:9.


text:
WALA KASI NANDESINYO?
Say Utek na Arctic Ground Squirrel
NO GINMAPO lay hibernation (mabayag ya iyugip no panaoy ambetel) na saray ayayep, onaabeba so temperatura na laman da. Anggad anton temperatura so nasabi to? Akagawa na rekord so labinduan arctic ground squirrel
Nonot mo pa: Kada duara o taloran simba legan ya manha-hibernate so arctic ground squirrel, onggiwgiw so laman to ya anggad ompawil so normal ya temperatura ton 36.4 degree Celsius tan diad 12 anggad 15 ya oras et ag-itan onabeba. Ibabaga na saray researcher ya sayan ipetang na laman to, anggano pigaran oras labat, so rason no akin ya ag-onkikigtel so utek to. Sakey ni, legay hibernation mas ampetang na daiset so temperatura na ulo to no ikomparad arum a parte na laman to. Diad eksperimentod laboratoryo, say temperatura na beklew na samay labinduan squirrel et ag-inmabebad 0.7 degree Celsius.
Kayari pan-hibernate na squirrel, diad loob labat na duay oras et ompawil lad normal so utek to. Diad tua, ipapanengneng na sakey ya impan-research ya mas maong so igaganay utek na squirrel kayari hibernation! Pankelawan na saray eksperto iyan maples ya ipawil na utek to ed normal. Inkompara da itan ed itubo na balon tanaman ed apoolan ya katakelan anggano pigpigaran agew ni labat so linmabas.
Labay ya usaren na saray researcher so naaralan dad arctic ground squirrel pian natalosan day nagawaan ni na utek na too. Mas aaralen da no panon dan naiwasan odino napaabig ni ingen so deral ed selula ya nagagawad sakit ed utek, a singa say Alzheimer’s.
Antoy nibagam? Kasin basta labat la niwala so utek na arctic ground squirrel lapud ebolusyon? O walay nandesinyod satan?


text: 11 Alig yo ak komon, a singa pangaalig ko ed Kristo.+2 Kokomendaan ta kayo lapud nononoten yo ak diad amin a bengatla tan maapit yon tutumboken iray bangat* a singa nen inyawat ko iratan ed sikayo.3 Balet labay kon naamtaan yo a say ulo na balang laki et say Kristo;+ tan say ulo na bii et say laki;+ tan say ulo na Kristo et say Dios.+4 Balang laki a manpipikasi odino manpropropesiya ya akapandong et mamapabanday ed ulo to;5 balet balang bii a manpipikasi odino manpropropesiya+ ya ag-akapandong et mamapabanday ed ulo to, ta sikatoy mipadpara ed sakey a bii ya akiskisan so ulo to.6 Ta no agmanpapandong so sakey a bii, nepeg a putoten so buek to; balet no mabanday parad sakey a bii a putoten so buek to odino kiskisan so ulo to, sikatoy nepeg a manpandong.7 Ta say sakey a laki et agnepeg a manpandong, ta sikatoy kaulibay na Dios+ tan mangipapatnag na kagalangan to, balet say bii et kagalangan na laki.8 Ta say laki et agnanlapud bii, noagta say bii so nanlapud laki.+9 Sakey ni, say laki et ag-apalsa nisengeg ed bii, noagta say bii so apalsa nisengeg ed laki.+10 Satan so rason a say bii et nepeg a nawalaan na tanda na autoridad diad ulo to, lapud saray anghel.+11 Nilikud ed satan, nipaakar ed Katawan,* say laki et nakaukolan to so bii tan say bii et nakaukolan to so laki.12 Ta no panon a say bii et nanlapud laki,+ ontan met a say laki et diad panamegley na bii; balet amin a bengatla et nanlapud Dios.+13 Sikayon mismo so mandesidi: Manepeg kasi a manpikasi ed Dios so sakey a bii ya ag-akapandong?14 Agta natural labat a no andukey so buek na sakey a laki et kabandayan itan ed sikato,15 balet no andukey so buek na sakey a bii et kagalangan itan ed sikato? Ta niiter ed bii so buek to imbes a sakey a pandong.16 Balet no walay siopaman a labay toy misuppiatan pian paboran so sananey a kustombre, amta tayo ya anggapo lay arum a kustombre tayo, anggan saray kongregasyon na Dios.17 Balet legan ya iiter ko irayan bilin, agta kayo kokomendaan lapud say pantitipon yo et pankaugsan, aliwan pankaabigan.18 Ta manuna ed amin, nadngelan ko a sano mantitipon kayo diad kongregasyon, walay inkaapag-apag ed limog yo; tan manisia ak met na daiset.19 Ta seguradon wala met iray onlesan sekta diad limog yo,+ pian napatnagan met iramay naabobonan ed sikayo.20 Sano mantitipon kayo ed sakey a pasen, say gagala yo et aliwan pian mangan ed Pangdem na Katawan.+21 Ta sano kanen yo la itan, kada sakey et inmuna lan nangdem, kanian say sakey et narasan balet samay sakey et abuek.22 Anggapo tay abung yo a panganan tan paninuman yo? Odino kasin ibabaliwala yo so kongregasyon na Dios tan papabaingan yo iramay mairap-bilay? Antoy nibagak ed sikayo? Komendaan ta kayo? Diad saya et agta kayo komendaan.23 Ta inawat ko ed Katawan imay inyawat ko met ed sikayo, a diad samay labi+ ya iyawat lay Katawan a Jesus et sikatoy angala na tinapay,24 tan kayari ton akisalamat, pinisag to tan inkuan to: “Saya et mankabaliksay laman ko,+ ya inter parad sikayo. Itultuloy yon gawaen iya bilang pannodnonot ed siak.”+25 Ontan met so ginawa tod kopa,+ kayari na pangdem da, ya inkuan to: “Sayan kopa et mankabaliksay balon sipanan+ a pinaletan na dalak.+ Itultuloy yon gawaen iya, kapagno inumen yo itan, bilang pannodnonot ed siak.”+26 Ta kapagno kakanen yo iyan tinapay tan oniinum kayo ed sayan kopa, iyaabawag yo so impatey na Katawan, anggad isabi to.27 Kanian, siopaman a mamangan na tinapay tan oniinum ed kopa na Katawan anta agmakanepegan et mankasalanan nipaakar ed laman tan dala na Katawan.28 Unona et kaukolan nin usisaen na sakey a too so sarili to no kasin sikatoy manepeg,+ insan lad satan mangan ed tinapay tan oninum ed kopa.29 Ta samay mamangan tan oniinum ya agto natetebek so kabaliksan na laman et kakanen tan iinumen toy panangukom sumpad sarili to.30 Satan so rason no akin a dakel ed sikayo so makapuy tan mansasakit, tan amayamay lay naugip ed patey.*+31 Balet no natebek tayo no anto itayo, ag-itayo naukom.32 Balet, sano uukomen itayo, didisiplinaen itayo nen Jehova,*+ pian ag-itayo nakondena a kaiba na mundo.+33 Lapud saya, agagik, sano mantitipon kayo pian kanen itan, manaalagaran kayo.34 No walay siopaman a narasan, sikatoy mangan la diad abung, pian say pantitipon yo et aliwan parad panangukom.+ Balet nipaakar ed arum nin bengatla, iyuksoy ko iratan sano onsabi ak ditan.


text:
LEKSION 2
Ginawa na Dios so Unonan Laki tan Bii
Nanggaway garden si Jehova diad lugar ya tinawag ya Eden. Dakdakel ditan so rosas, kiew, tan ayayep. Insan, angala na dabok so Dios tan ginawa to so unonan laki, si Adan. Sinibokan na Dios iray abot na eleng nen Adan. Antam no antoy agawa? Sikatoy nagmaliw ya mabilay a too! Imbaga nen Jehova ed si Adan ya asikasoen to so garden tan ngaranan to so amin ya ayayep.
Walay importantin ingganggan nen Jehova ed si Adan. Imbaga nen Jehova: ‘Amin a bunga na kiew et sarag mon kanen, aleg labat imay bunga na espisyal ya kiew. Ta no mangan kay bunga to, ompatey ka.’
Insan imbaga nen Jehova: ‘Igawaan koy Adan na ontulong ed sikato.’ Kanian pinaugip ton maong si Adan, insan angala na sakey ya taglang nen Adan tan ginawa ton bii ya asawa nen Adan. Say ngaran to et Eva. Si Adan tan Eva so sankaunaan ya pamilya. Anto kasi alikna nen Adan nen wala lay asawa to? Malikeliket kanian kuan to: ‘Balibali ginawa nen Jehova manlapud taglang ko! Wala la natan so kaparak ya too!’
Imbaga nen Jehova ed si Adan tan Eva ya mananak ira tan panoen day dalin. Labay ton maliket ira tan mantulongan ira ya gawaen a paraiso o balibalin park so interon dalin, singa say garden ed Eden. Balet ag-itan agawa. Akin kasi? Naamtaan ta diad onsublay ya istorya.
“Samay amalsa ed sikara diad gapo et ginawa to ran laki tan bii.”—Mateo 19:4


text:
KAPITULO 27
Siopay Dios Mo?
AKIN a sayan tepet a, Siopay Dios mo? et importante?— Lapud saray totoo so mandadayew ed dakel a dirios. (1 Corinto 8:5) Sanen akaawat si apostol Pablo na pakapanyari manlapud si Jehova pian paabigen so sakey a laki ya agnin balot akaakar, inyeyag na totoo: ‘Saray dirios so nagmaliw a singa totoo tan linmeksab ira ed sikatayo!’ Labay na totoo a dayewen si Pablo tan say kaaro ton Bernabe. Tinawag dan Hermes si Pablo tan Zeus si Bernabe, a saratan so kangaranan na palson dirios.
Balet ag-inyabuloy nen Pablo tan Bernabe a sikaray dayewen na totoo. Linmukso ira’d pegley na karaklan tan inkuan da: “Ibeneg yo irayan kaapaan tan ombaling kayo ed mabilay a Dios.” (Gawa 14:8-15, NW) Siopa so “mabilay a Dios,” ya amalsa ed amin a bengatla?— On, si Jehova a Dios, ‘say Sankatageyan ed interon dalin.’ Tinawag nen Jesus si Jehova bilang “say saksakey a tuan Dios.” Kanian siopa labat sirin so makanepegan a dayewen?— Si Jehova labat!
Maslak a totoo et mandadayew ed saray dirios imbes a “say saksakey a tuan Dios.” Mabetbet dan dadayewen iray bengatla a gawa’d tabla, bato, odino metal. (Exodo 32:4-7; Levitico 26:1; Isaias 44:14-17) No maminsan et anggan saray lalaki tan bibii a magmaliw a bantog so natatawag a dirios, sikat, odino idolo. Manepeg kasin dayewen ira?—
Sanen nagmaliw lan apostol Pablo si Saulo, insulat to: “Say dios na sayan panaon binulag to so kaisipan da lapud agpanisia.” (2 Corinto 4:4) Siopa iyan dios?— On, si Satanas a Diablo! Apatulok nen Satanas iray totoo a mandayew ed dakel a totoo tan saray bengatla.
Sanen tutuksoen nen Satanas si Jesus pian ondakmomo tan mandayew ed sikato, antoy imbaga nen Jesus ed si Satanas?— ‘Si Jehova a Dios mo so nepeg mon dayewen, tan sikato labat so nepeg mon pangiteran na sagradon serbisyo.’ (Mateo 4:10) Kanian impalinew nen Jesus a say dayew so kien labat nen Jehova. Basaen ta pa so nipaakar ed pigaran kalangweran a lalaki a mikabat met ed saya. Say kangaranan da et Sidrac, Mesac, tan Abdenago.
Sarayan kalangweran a Hebreo so kabiangan na nasyon na Dios ya Israel tan sikaray inawit ed dalin na Babilonia. Say ari diman a manngaran na Nabucodonosor so angipaalagey na baleg ya imahen a balitok. Sakey ya agew et ingganggan to a sano paknolen lay musika, amin so nepeg ya ondakmomo ed imahen. Impasakbay to: ‘Siopaman ya ag-ondakmomo tan agmandayew so ibantak ed ampetapetang a palbaan.’ No sika, antoy gawaen mo ey?—
Si Sidrac, Mesac, tan Abdenago so mabetbet ya ontutulok ed amin ya ingganggan na ari. Balet ta agda inunor iya. Antam no akin?— Lapud ibabagay ganggan na Dios: ‘Agmo nepeg so nawalaan na arum a dirios likud ed siak. Agka manggagawa na inukit ya imahen tan ondakmomo ed satan.’ (Exodo 20:3-5) Kanian si Sidrac, Mesac, tan Abdenago so tinmulok ed ganggan nen Jehova imbes a say ganggan na ari.
Sinmanok a maong so ari, kanian tampol ya impaawit to so taloran kalangweran a Hebreo. Intepet to: ‘Tua ta ya agkayo manlilingkor ed mismon dirios ko? Ikdan ta kayo na sakey nin tsansa. Natan, sano narengel yo so musika, ondakmomo tan mandayew kayo ed imahen a ginawak. Ta no andi, ibuntok kayo ed ampetapetang a palbaan. Tan siopa itan a dios a makapangiliktar ed sikayo ed limak?’
Anto natan so gawaen na saray kalangweran a lalaki ey? No sika, antoy gawaen mo ey?— Inkuan da ed ari: ‘Say Dios a dadayewen mi so makapangiliktar ed sikami. Balet anggano agto kami iliktar, agmi panlingkoran iray dirios mo. Agkami ondakmomo ed imahen mo a balitok.’
Lalon sinmanok so ari. Ingganggan to: ‘Papetang yoy palbaan a maminpito nen say dati!’ Insan to ingganggan iray mabiskeg a bataan to pian baloren si Sidrac, Mesac, tan Abdenago insan ibantak ira’d palbaan! Ampetapetang so palbaan kanian saray mismon bataan na ari so asilaban na apoy et sikaray inatey! Komusta balet iray taloran Hebreo?
Si Sidrac, Mesac, tan Abdenago so imbuntok ed pegley na apoy. Balet ta inmalagey ira! Ag-ira apoolan. Tan agla’ra abalor. Panon ya agawa iya?— Ninmengneng so ari ed palbaan, et sikatoy ataktakot lapud anengneng to. ‘Agta taloran lalaki so imbuntok tayo ed apoy?’ so intepet to. Inmebat iray ariripen to: “On, O ari.”
Insan inkuan na ari: ‘Nengneng yo! Apatira so nanenengneng ko a manaakar, tan ag-ira napopoolan.’ Antam no siopa imay komapat?— Sikatoy anghel nen Jehova. Sinalimbengan toray taloran Hebreo pian ag-ira napoolan.
Diad impakanengneng ed saya, inmasingger so ari ed kapot na palbaan tan inyeyag to: “Sidrac, Mesac, tan Abdenago, sikayon lingkor na Sankatageyan a Dios, paway kayo dia!” Sanen pinmaway ira, sikaray anengneng na amin tan ag-ira apoolan. Ag-ira anggan naasyot. Insan inkuan na ari: ‘Bendito so Dios nen Sidrac, Mesac, tan Abdenago ya angibaki na sakey ya anghel pian mangiliktar ed saray lingkor to lapud ag-ira nandayew ed dinanman a dios likud ed dilin Dios da.’
Makaaral ta na leksion manlapud agawa nensaman. Anggan natan et saray totoo so mangipapaalagey na saray imahen, odino idolo, pian dayewen. Oniay ibabaga na The Encyclopedia Americana: “Say bandira, a singa say krus, so sagrado.” Saray imahen so nayarin gawa ed tabla, bato, metal, odino abel. Saray inmunan babangatan nen Jesus so agnandayew ed emperador na Roma, ya inkuan na manag-awaran a si Daniel P. Mannix a nikompara itan ed “agpansaludo ed bandira odino pangulit ed samba na katutulok.”
Kanian kasin isipen mon walay kabaliksan to ed Dios no say relihyoson imahen et gawa ed abel, tabla, bato, odino metal?— Kasin manepeg ed sakey a lingkor nen Jehova so pandayew ed saratan ya imahen?— Si Sidrac, Mesac, tan Abdenago so agnandayew ed satan, tan aliketan si Jehova ed sikara. Panon mon naalig so alimbawa ra?—
Saraman so manlilingkor ed si Jehova a Dios so agmandayew ed dinanman ya arum a persona odino bengatla. Basaen so nibaga nipaakar ed saya diad Josue 24:14, 15, 19-22; Isaias 42:8; 1 Juan 5:21; tan Apocalipsis 19:10.


text:
Antoy Ibabaga na Biblia?
Antoy nagawa no ompatey tayo?
WALA RAY MANISIA ya no ompatey so too, sikatoy mantultuloy a manbilay diad sananey a bilay, balet ibabaga na arum ya mangangga lan amin no ompatey so sakey. Antoy papanisiaan mo ey?
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
“Saray inaatey anggapoy amta ran balut.” (Ecclesiastes 9:5, Maung a Balita) No ompatey tayo, anggapo tayo la.
NO ANTO NI NAARALAN TAYOD BIBLIA
Say inmunan too, si Adan, et pinmawil ed dabok nen inatey. (Genesis 2:7; 3:19) Ontan met, amin ya ompatey et ompawil ed dabok.—Eclesiastes 3:19, 20.
No ompatey so too, akabayar la odino aperdona la ed saray kasalanan to. (Roma 6:7) Agla dusaen ed kasalanan to no inatey la.
Kasin nabilay lamet iray inaatey?
ANTOY EBAT MO?
On
Andi
Seguro
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
“Wala so kioli.”—Gawa 24:15.
ANTO NI NAARALAN TAYOD BIBLIA?
Base ed Biblia, saray inaatey et singa ra naugip. (Juan 11:11-14) Sarag na Dios a bangonen iray inaatey, no panon ya sarag tayo met a bangonen so toon naugip.—Job 14:13-15.
Nabasad Biblia ya wala ray inaatey a binilay lamet, kanian walay malet ya basiyan tayon manisia ya nabilay lamet iray inaatey.—1 Arari 17:17-24; Lucas 7:11-17; Juan 11:39-44.


text:
Pangobserba ed Nagagawad Mundo
Interon Mundo
Say panagduksa ed saray bibii et “problema ya dinmakel a singa epidemya diad interon mundo,” unong ed World Health Organization (WHO). “Manga 35% ed amin ya bibii so makakaeksperiensya na panagduksa na asawa, ka-live in da, odino arum nin lalaki,” so kuan na WHO. “Mas dakel so kaso na panagduksa na karelasyon . . . , ya apektaen toy 30% ed saray bibii diad interon mundo.”
Britain
Unong ed impan-survey ed 64,303 a totoo, iisipen na 79 porsiento ya say “relihyon so sengegan na graben ermen tan gulo ed mundo natan.” Ontan met, ipapanengneng na census ed England tan Wales nen 2011 ya 59 porsiento labat na populasyon so angibagan Kristiano ira, inmabeba itan manlapud 72 porsiento nen 2001. Legan met na satan a panaon, say porsiento na mangibabagan anggapoy relihyon da et tinmagey, manlapud 15 et nagmaliw ya 25.
China
Unong ed balita, diad agano nin inuman a ley, nepeg ya saray adulton anak et agda labat bisitaen ya mabetbet iray matatken lan atateng da noagta asikasoen da met so “emosyonal a pankaukolan” na ateng da. Balet diad satan a ley, “anggapoy malinew ya abitlan dusa” parad saray anak ya ag-onunor.
Europe
Pepekien la natan na saray kriminal iray inagew-agew ya sasaliwen, a singa say cosmetics, sabon, tan anggan saray naakan. “Amin la lawarin ingredient ya anggano mamurmura et posiblin napeke,” so imbaga na presidente na sakey ya food-security consultancy. Unong ed tantiya na sakey ya eksperto, 10 porsiento na saray naakan ya nasaliw ed maaligwas iran bansa et aliwan puro.


text:
KAPITULO 71
Kinompronta na Saray Fariseo so Datin Bulag
KINOMPRONTA NA SARAY FARISEO SO LAKIN DATIN BULAG
“BULAG” IRAY LIDER NA RELIHYON
Agmanisia iray Fariseo ya pinaabig nen Jesus imay lakin niyanak a bulag, kanian impatawag da ray ateng to. Amta na atateng to ya posiblin ‘napapaway irad sinagoga.’ (Juan 9:22) No ontan, agla ra makapilimog ed arum ya Judio, mangumay pantrato na totoo ed pamilya ra, tan apektado met so pinansyal da.
Walay duaran tepet na saray Fariseo ed sikara: “Saya imay anak yo ya ibabaga yon niyanak a bulag? Akin balet et sikatoy makanengneng la natan?” Inmebat iray ateng to: “Amta mi a saya so anak mi tan sikatoy niyanak a bulag. Balet agmi amta no panon a sikatoy makanengneng la, tan agmi amta no siopay angilukas ed saray mata to.” Nayarin imbagad sikara na anak da so agawa, balet siansian maalwar ni ran inmebat: “Sikatoy tepetan yo, ta wala lad edad. Sikato so nepeg a mansalita.”—Juan 9:19-21.
Kanian impatawag na saray Fariseo so laki tan tinaktakot da, singa da ibabagan walay ebidensya dan onkontrad si Jesus. “Igloriam so Dios,” so ipipilit da. “Amta min makasalanan iman a too.” Agto inimanoy imbaga ra, tan kuan to: “Agko amta no sikatoy makasalanan odino andi.” Insan to ni imbaga: “Say amtak labat et dati ak a bulag, balet natan et makanengneng ak la.”—Juan 9:24, 25.
Aglabay ya palampasen na saray Fariseo iyan isyu, kanian tinepetan da: “Antoy ginawa tod sika? Panon ton nilukasan iray matam?” Makpel ya inmebat so laki: “Imbagak lad sikayo, balet agkayo dinmengel. Akin et labay yo lamet a narengel? Labay yo angankoy magmaliw met a disipulo to?” Amasnok iray Fariseo kanian pinabpabaingan da: “Disipulo ka na saman a too, balet disipulo kami nen Moises. Amta min akitongtong so Dios ed si Moises, balet agmi amtay nanlapuan na saman a too.”—Juan 9:26-29.
Agmakapanisia so mipapayabol, tan kuan to: “Makapakelkelaw ta agyo amtay nanlapuan to, balet ta nilukasan to iray matak.” Insan makatunongan so impangipaliwawa to no siopay dedengelen tan papaboran na Dios: “Amta tayo ya agdedengelen na Dios iray pikakasi na saray makasalanan, balet siopaman ya ontatakot ed Dios tan manggagawa na linawa to et dedengelen to. Manlapu la nensaman et anggapo nin balot so nadngelan ya akapangilukas na mata na sakey a niyanak a bulag.” Kanian say konklusyon to: “No sayan too et agnanlapud Dios, anggapon balot so nagawaan to.”—Juan 9:30-33.
Lapud agnakontra na saray Fariseo so katunongan to, ininsulto da: “Babangatan mo kami anta niyanak kan makasalanan?” Insan da pinapaway ed sinagoga.—Juan 9:34.
Nen naamtaan nen Jesus so agawa, inanap to may laki insan to tinepetan: “Kasin manisia kad Anak na too?” Inmebat so makanengneng lan laki: “Siopa iman, Katawan, ta pian manisia ak ed sikato?” Malinlinew so imbaga nen Jesus: “Sikatoy anengneng mo la, tan diad tua, sikato iyay mitotongtong ed sika.”—Juan 9:35-37.
Inmebat may laki: “Manisia ak ed sikato, Katawan.” Insan tinmalimukor ed arapan nen Jesus pian ipanengneng so pananisia tan galang. Seryoson imbaga nen Jesus: “Linma ak diad sayan mundo pian mangiter na basiyan parad sayan panangukom, a saramay agmakanengneng et makanengneng la tan saramay makanengneng et magmaliw a bulag.”—Juan 9:38, 39.
Siempre, aliwan literal ya bulag iramay Fariseon wadman. Balet agta ipapasen day sarili dan manangigiya ed espiritual? Sasalien dan idepensay sarili da ed tepet ya: “Bulag kami met sirin?” Et kuan nen Jesus: “No bulag kayo, anggapoy kasalanan yo. Balet natan et ibabaga yon, ‘Makanengneng kami.’ Mansiansia ed sikayo iray kasalanan yo.” (Juan 9:40, 41) No aliwa ra komon ya managbangat ed Israel, ompan natalosan ni so agda panisia ya si Jesus so Mesias. Balet lapud amta ray Ganggan, seryoson kasalanan so agda panisiad sikato.


text:
PARAD SANASAWA
1: Katooran ed Sipanan
NO ANTOY LABAY YA IBAGA NA SATAN
Saray sanasawa ya matoor ed sipanan da et ipapasen dan permanente so relasyon da, kanian maligen so liknaan da. Matalek so kada sakey ya igalang na asawa to so impankasakey da, anggano wala ray problema.
Wala ray napipilitan ya miamong ed asawa ra ta atan so labay na totoo odino saray kapamilya da. Balet say dugan rason pian mansiansiay relasyon da et say katooran dad sipanan da ya base ed aro tan respeto ed sakey tan sakey.
PRINSIPYO ED BIBLIA: “Say asawan laki et nepeg ya agto taynanan so asawa to.”—1 Corinto 7:11.
“No matoor ka ed sipanan yo, agka masyadon sensitibo. Mainomay moy mamerdona tan onkerew na perdona. Antam ya saray problema et subok labat, aliwa iratan ya rason pian mansian.”—Micah.
NO AKIN YA IMPORTANTE
No wala ray problema, saray sanasawan aliwan matoor ed sipanan da et nayarin mainomay dan ibaga ya, ‘Aliwa kamin parad sakey tan sakey’ tan manggawa ray paraan pian mansian ira.
“Dakel so mimiasawa lapud iisipen dan sarag da met so mandiborsyo. No antis ni labat iran miasawa et iisipen da lan nayari met so mandiborsyo, diad gapo ni labat et aliwan matibay so determinasyon dan manmatoor ed sipanan da.”—Jean.
NO ANTOY NAYARIN GAWAEN MO
ISIP MO PA
No mankokolkol kayo . . .
Kasin magbabawi ka ya sikatoy naasawam?
Kasin maniimadyin ka ya dumay kaibam?
Kasin say ibabagam et “Taynanan ta ka la” odino “Mananap ak na arum ya mangapresya ed siak”?
No on so ebat mo ed sakey odino pigara ed saratan ya tepet, panaon la pian pabiskegen moy determinasyon mon manmatoor ed sipanan yo.
PANTONGTONGAN YON SANASAWA
Kasin onkakapuy lay determinasyon ta’n manmatoor ed sipanan ta? No on, akin?
Anto ray nayarin gawaen ta pian mas makapanmatoor ta ed sipanan ta?
SUHESTION
Sagpaminsan, manggawa na love note parad asawam
Ipanengneng moy katooran mo diad pangi-displey na litrato yon sanasawa diad lamisaan mod trabaho
I-text odino tawagan moy asawam kada agew legan ya wala kad trabaho odino no agmo kaiba
PRINSIPYO ED BIBLIA: “Say impankasakey na Dios et agnepeg a pansianen na too.”—Mateo 19:6.


text:
6 “Manalwar kayo, agyo ipapangta ed totoo so panggagawa yoy inkatunong;+ ta no andi et anggapoy tumang yo ed Ama yo a walad tawen.2 Kanian sano onla kan mangiter na regalo lapud panangasi,* agka mamapaknol na trumpeta ed unaan mo, a singa gagawaen na saray mansimpisimpitan diad saray sinagoga tan diad saray karsada, pian irayew ira na totoo. Ibagak ed sikayoy tua, inawat da lan amin so tumang da.3 Balet sano mangiter ka na regalo lapud panangasi, agmo ipapaamta ed kawigin limam so gagawaen na kawanan mo,4 pian saray regalom lapud panangasi et anggapoy makaamta. Diad ontan et tumangan ka na Amam a makakanengneng ed amin a gagawaen mo.+5 “Ontan met, sano manpikasi kayo, agyo aaligen iray mansimpisimpitan,+ lapud labalabay da so manpikasin akaalagey diad saray sinagoga tan diad saray nansangaan na saray manunan karsada pian nanengneng ira na totoo.+ Ibagak ed sikayoy tua, inawat da lan amin so tumang da.6 Balet sano manpikasi ka, loob kad kuartom, tan kayarim ya ikapot so puerta, manpikasi kad Amam ya agnanengneng.+ Diad ontan et tumangan ka na Amam a makakanengneng ed amin a gagawaen mo.7 Sano manpipikasi ka, agmo uulit-uliten ya ibaga iray apasakey a bengatla a singa gagawaen na totoo na saray nasyon, ta say abaloan da et narengel ira no mangusar ira na dakel a salita.8 Kanian agyo ra aaligen, ta amta la na Ama yo so nakaukolan yo+ antis kayon onkerew ed sikato.9 “Onia sirin so nepeg a pampikasi yo:+“‘Ama mi a walad tawen, napasanto komon*+ so ngaran mo.+10 Onsabi la komon so Panarian mo.+ Nagawa komon so linawam,+ a singa ed tawen, ontan met diad dalin.+11 Ikdan mo kami na kanen* mi ed sayan agew;+12 tan perdonam iray utang mi, no panon a pinerdona mi met iray akautang ed sikami.+13 Tan agmo aabuloyan a napelag kami ed tukso,+ noagta iliktar mo kami ed samay mauges.’+14 “Ta no perdonaen yo iray totoo ed saray impakalingo ra, perdonaen kayo met na Ama yo ed tawen;+15 balet no agyo perdonaen iray totoo ed saray impakalingo ra, agmet perdonaen na Ama yo iray impakalingo yo.+16 “Sano manaayunal kayo,+ agyo la papaermenen iray lupa yo a singa saray mansimpisimpitan, ta papaaliwaen day nengneng na lupa ra* ta pian nanengneng na totoo a manaayunal ira.+ Ibagak ed sikayoy tua, inawat da lan amin so tumang da.17 Balet sano manaayunal ka, larakan moy ulom tan mandilamos ka,18 pian agmo nipanengneng ed saray totoo a manaayunal ka, noagta say Amam labat ya agnanengneng so makanengneng. Diad ontan et tumangan ka na Amam a makakanengneng ed amin a gagawaen mo.19 “Agkayo la mantitipon na saray kayamanan diad dalin,+ a deralen na bigis tan lati, tan natakew.20 Imbes, mantipon kayo na saray kayamanan ed tawen,+ ya agderalen na bigis tan lati,+ tan agnatakew.21 Ta no iner so kawalaay kayamanan mo, diman met so kawalaan na pusom.22 “Say mata so lamparaan na laman.+ Kanian no akasentro* so matam, magmaliw a masnag* so interon laman mo.23 Balet no say matam et maibeg,*+ magmaliw ya ambilunget so interon laman mo. No say liwawan walad sika et kabilungetan manaya, agaylay bilunget na satan!24 “Anggapoy toon nayarian toy manpaaripen ed duaran katawan; ta balanglan busolen to imay sakey tan aroen to imay sananey,+ odino sikatoy mansiansia ed sakey tan balawen to imay sananey. Agyo nayarian so manpaaripen ed Dios tan ed Kayamanan.+25 “Kanian ibagak ed sikayo: Agkayo la mapagpaga+ ed bilay* yo no antoy kanen yo odino inumen yo odino ed no antoy ikawes yo.+ Agta mas mabli ni so bilay* nen say naakan tan mas mabli ni so laman nen say kawes?+26 Imano yo pan maong iray ontitikyab a manok;+ ag-ira mantatanem na bukel odino manaani odino mantitipon diad saray kamalir, balet papakanen ira na Ama yod tawen. Agta mas mabli kayo ni nen say sikara?27 Siopad sikayo so makapangarum na sankasiko* ed dukey na bilay to lapud pampapaga to?+28 Ontan met, akin a pampapagaan yoy ikawes yo? Imano yon maong iray lirio ed uma, no panon so ibabaleg da; ag-ira mansasagpot, odino manggagaway kawes da,29 balet ibagak ed sikayo ya anggan si Solomon,+ a sankayamanan lan too, et ag-akapankawes na singa sakey ed saraya.30 Kanian no kakawesan na Dios iray tanaman ed uma a wala natan insan nabuas et ibuntok ed apoy, agta mas lalon kawesan to kayo, sikayo ran kulang so pananisia yo?31 Kanian agkayon balot manpapaga+ ya ibaga yon, ‘Anto kasi kanen mi?’ odino, ‘Anto kasi inumen mi?’ odino, ‘Anto kasi isulong mi?’+32 Ta sarayan amin so panseseetan ya anapen na saray nasyon. Amta na Ama yod tawen a nakaukolan yo irayan amin.33 “Itultuloy yo sirin ya anapen nin unona so Panarian tan say inkatunong To, tan sarayan amin a bengatla et niarum ed sikayo.+34 Kanian agkayon balot mapagpaga nipaakar ed ontumbok ya agew,+ ta wala ni ray kapagaan ed ontumbok ya agew. Magenap la ray problema ed kada agew.
Paimanod leksab
^ Odino “regalo ed saray mairap-bilay.” Nengnengen so Glosaryo.
^ Odino “ipasen komon a sagrado; ipasen komon a masanto.”


text:
Approx 0.32 KM away
Address: Corner San Marcelino, Pedro Gil, Malate, Manila, Metro Manila, Philippines
Approx 0.35 KM away
Address: 1571 Pedro Gil St, Malate, Manila, 1004 Metro Manila, Philippines
Approx 0.51 KM away
Address: 1942 A Linao ST COR Quirino AVE PAC, Manila, 1007, Philippines
Approx 0.51 KM away
Address: General Luna St Cor San Marcelino St, Paco, Manila, 1007 Metro Manila, Philippines
Approx 0.67 KM away
Address: San Marcelino Street, Malate, Manila, Metro Manila, Philippines
Approx 0.67 KM away
Address: San Marcelino, Ermita, 1000, Manila, Metro Manila, Philippines
Approx 0.67 KM away
Address: Quirino Ave, Malate, Metro Manila, 1004 Metro Manila, Philippines


text: 6 Lapud mankikimey kamin kaiba to, mikakasi kami met ya agyo aawaten so agnaparaan a kaabigan na Dios insan lingwanan so gagala na satan.2 Ta inkuan to: “Diad sakey a makapaliket a panaon et dinengel ta ka, tan diad sakey ya agew na kilalaban et tinulongan ta ka.” Nia! Natan la so makapalikliket a panaon. Nia! Natan la so agew na kilalaban.3 Agkamin balot manggagawa na antokaman a pakatiroran, pian anggapoy naromog a pakabalawan ed ministeryo mi;4 balet diad amin a paraan et irerekomenda mi so inkasikami bilang ministros na Dios, diad pansusungdo mi ed dakel a subok, diad saray kairapan, diad saray pankakkaukolan, diad saray mairap a kipapasen,5 diad saray inkapekpek, diad saray inkapriso, diad saray gulo, diad saray panagsagpot, diad saray labin agpakakaugip, diad saray panaon ya agpakakapangan,6 diad inkasimpit, diad pikakabat, diad andukey a panag-anos, diad kaabigan, diad masanton espiritu, diad aro ya anggapoy pansimpisimpitan,7 diad matuan panagsalita, diad pakapanyari na Dios; diad panamegley na saray armas na inkatunong ed kawanan a lima tan ed kawigi,8 diad saray panaon a nararayew tan napapabaingan, diad saray panaon a mauges so narerengelan tan maong so narerengelan; impasen kamin managpalikdo ingen ta matua,9 bilang agkabat ingen ta bibidbiren, bilang singa ompapatey ingen ta nia! manbibilay kami, bilang saray dinisiplina ingen ta agniyawat ed ipapatey,10 bilang maneermen balet naynay a manliliket, bilang saray mairap-bilay balet mamapayaman ed dakel, bilang saray andian a balot ingen ta walaan na amin a bengatla.11 Bulobulos kamin nansalita* ed sikayoran taga Corinto, ninmatnat* ed sikayo so panangaron walad puso mi.12 Agmi isisiblet ed sikayo so panamabli mi, balet sikayo et mair-irap yon ipanengneng so panamabli yo.13 Kanian, bilang bales—mansasalita ak a singa ed saray ananak—inatnat* yo met so panangaron walad puso yo.14 Agkayo mikakasakey ed saray agmananisia.* Ta panon a makapanulop so inkatunong tan kaugsan? Odino antoy piparaan na liwawa ed kabilungetan?15 Niarum ni, anto so pantunosan nen Kristo tan si Belial?* Odino anto so pamparaan na sakey a mananisia tan sakey ya agmananisia?16 Tan anto so pipaknaan na templo na Dios ed saray idolo? Ta sikatayo so templo na sakey a mabilay a Dios; unong ya inkuan na Dios: “Manayam ak ed limog da tan manakar ak ed limog da, tan siak so magmaliw a Dios da, tan sikara so magmaliw a totook.”17 “‘Ekal kayo sirin ed limog da, tan onsian kayo,’ so kuan nen Jehova, ‘tan agyo la didiwiten so marutak a bengatla’”; “‘tan awaten ta kayo.’”18 “‘Tan siak so magmaliw ya ama yo, tan sikayo so magmaliw ya ananak kon lalaki tan bibii,’ so kuan nen Jehova a Makapanyarin-amin.”


text:
Approx 0.35 KM away
Address: Roxas Boulevard, Malate, Metro Manila, Manila, 1004, Philippines
Approx 0.73 KM away
Address: Del Pilar Street, Ermita, Manila, Metro Manila, Philippines
Approx 1.05 KM away
Address: Corner San Marcelino, Pedro Gil, Malate, Manila, Metro Manila, Philippines
Approx 1.06 KM away
Address: General Luna St Cor San Marcelino St, Paco, Manila, 1007 Metro Manila, Philippines
Approx 1.09 KM away
Address: 1571 Pedro Gil St, Malate, Manila, 1004 Metro Manila, Philippines
Approx 1.13 KM away
Address: 1942 A Linao ST COR Quirino AVE PAC, Manila, 1007, Philippines


text:
3 Diad koma-labinliman taon ya uley nen Tiberio Cesar, sanen si Poncio Pilato so gobernador na Judea, tan si Herodes* so manuley na distrito* na Galilea, bangta si Felipe ya agi to so manuley na distrito na Iturea tan Traconite, tan si Lisanias so manuley na distrito na Abilinia,2 diad saray agew na saray manunan saserdote a si Anas tan si Caifas, say salita na Dios et sinmabi ed si Juan ya anak nen Zacarias dia ed kalawakan.3 Kanian sikatoy linma ed amin a dalin ed kaliberliber na Jordan, ya impulong to so nipaakar ed bautismo bilang simbolo na panagbabawi parad kaperdona na saray kasalanan,4 unong a nisulat ed libro na saray salita nen propetan Isaias: “Dengel kayo! Wala so onkekelyaw diad kalawakan, ‘Sikayoran totoo, iparaan yo so dalanen nen Jehova, gawa yon maptek iray basbas to.5 Amin a lawak et nepeg a tambakan, tan amin a palandey tan pukdol et magmaliw a patar, tan saray kurbada et nepeg a magmaliw a maptek a dalan tan saray matibagkol a pasen et magmaliw a marantal a dalan;6 tan nanengneng na amin a totoo so usaren na Dios a mangilaban.’”7 Kanian imbaga to ed dakel a totoo ya ondadagon manpabautismo ed sikato: “Sikayoran poli na saray uleg, siopay angibaga ed sikayo a nibatikan yoy onsabin sanok?8 Ipatnag yo sirin iray gawa a mamaneknek ed panagbabawi yo.* Tan agyo ibabaga ed inkasikayon, ‘Si Abraham so ama mi.’ Ta ibagak ed sikayo a say Dios et walaan na pakayarin mamawala na ananak parad si Abraham manlapud sarayan bato.9 On, say wasay et wala la ed sengeg na saray kiew. Balang kiew sirin ya agmanbubunga na maong et nepeg a batangen tan ibantak ed apoy.”10 Kanian, tinepet na dakel a totoo ed sikato: “Anto sirin so gawaen mi?”11 Et inebatan to ira: “Say too a duaray kawes to et iter to so sakey ed samay toon andian, tan ontan met so nepeg a gawaen na toon walaan na naakan.”12 Balet anggan saray managsingil na buis et linma a manpabautismo, tan inkuan da ed sikato: “Managbangat, anto so nepeg min gawaen?”13 Inkuan to ed sikara: “Agkayo mansisingil na antokaman a sobra ed nepeg a bayaran a buis.”14 Ontan met, tinepet ed sikato na saramay sundalo: “Anto met so nepeg min gawaen?” Et inkuan to ed sikara: “Agyo papagyawen so siopaman odino papalsaan so siopaman, noagta pankontentoan yo la iray nitatarya ed sikayo.”15 Natan lapud mantatalaran iray totoo tan oniay nononoten dan amin nipaakar ed si Juan: “Sikato la kasi imay Kristo?”16 inmebat si Juan ed sikaran amin: “Siak so manbautismo ed sikayo ed danum, balet onsabi imay mas mabiskeg nen siak, ya agak makanepegan a mangukbar ed saray singer na sandalyas to. Bautismoan to kayo ed masanton espiritu tan apoy.17 Sankabembenan to lay pala a panagtaep to pian linisan ton maong so panag-ilikan to tan tiponen toy trigo ed kamalir to, balet ta poolan toy taep diad agnaerep ya apoy.”18 Kanian sikatoy angiter met na dakel niran simbawa tan nantultuloy ya angiyabawag na maong a balita ed totoo.19 Balet si Herodes, say manuley na distrito, a binaat nen Juan makasengeg ed si Herodias ya asawa na agi to tan makasengeg ed amin a mauges a ginawa to,20 et nanggawa ni na sakey a kaugsan diad impangipriso to ed si Juan.21 Sanen abautismoan ya amin iramay totoo, abautismoan met si Jesus, tan sanen sikatoy manpipikasi et alukasan so tawen22 tan dinmapo ed sikato so masanton espiritu a singa nengneng na malapati, tan walay nadngel a boses manlapud tawen: “Sika so Ana’ko, say inad-arok; sika so inabobonan ko.”23 Niarum ni, si Jesus so mantaon lay talomplo sanen ginapoan to so kimey to, tan unong ya amta la na karaklan et sikatoyanak nen Jose,ya anak nen Heli,24 ya anak nen Matat,ya anak nen Levi,ya anak nen Melqui,ya anak nen Janai,ya anak nen Jose,25 ya anak nen Matatias,ya anak nen Amos,ya anak nen Nahum,ya anak nen Esli,ya anak nen Nagai,26 ya anak nen Maat,ya anak nen Matatias,ya anak nen Semein,ya anak nen Josec,ya anak nen Joda,27 ya anak nen Joanan,ya anak nen Resa,ya anak nen Zorobabel,ya anak nen Sealtiel,ya anak nen Neri,28 ya anak nen Melqui,ya anak nen Adi,ya anak nen Cosam,ya anak nen Elmadam,ya anak nen Er,29 ya anak nen Jesus,*ya anak nen Eliezer,ya anak nen Jorim,ya anak nen Matat,ya anak nen Levi,30 ya anak nen Simeon,ya anak nen Judas,ya anak nen Jose,ya anak nen Jonam,ya anak nen Eliakim,31 ya anak nen Melea,ya anak nen Mena,ya anak nen Matata,ya anak nen Natan,ya anak nen David,32 ya anak nen Jesse,ya anak nen Obed,ya anak nen Boaz,ya anak nen Salmon,ya anak nen Naason,33 ya anak nen Aminadab,ya anak nen Arni,ya anak nen Hezron,ya anak nen Perez,ya anak nen Juda,34 ya anak nen Jacob,ya anak nen Isaac,ya anak nen Abraham,ya anak nen Tera,ya anak nen Nacor,35 ya anak nen Serug,ya anak nen Reu,ya anak nen Peleg,ya anak nen Eber,ya anak nen Selah,36 ya anak nen Cainan,ya anak nen Arpacsad,ya anak nen Sem,ya anak nen Noe,ya anak nen Lamec,37 ya anak nen Matusalem,ya anak nen Enoc,ya anak nen Jared,ya anak nen Mahalaleel,ya anak nen Cainan,38 ya anak nen Enos,ya anak nen Set,ya anak nen Adan,ya anak na Dios.
Paimanod leksab
^ Luc3:1* Saya et si Herodes Antipas, ya anak nen Herodes a Makapanyari.
^ Luc3:1* “Manuley na distrito.” Literal, “tetrarka,” prinsipe ed teritoryan nasasakopan na emperador na Roma.
^ Luc3:8* Literal, “Mamawala na saray bunga a makana ed panagbabawi.”
^ Luc3:29* “Joses,” unong ed pigaran daan a manuskrito.


text:
LEKSION 9
Panoy Sankaabigan ya Pamparaan Parad Saray Aral?
No iyaaralan ka na sakey a Tasi nen Jehova, nayarin ipaparaan mo lay aralen yo antis kayon manaral na Biblia. Maabig no ontan met so gawaen mo antis kan miaral ed Kingdom Hall. Mas nagunggonaan itayo no ipasal tayoy nawalaan na maong ya eskedyul ed pamparaan.
Isipen no kapigan tan iner ka manaral. Kapigan ka mas makapampokus? No palbangon antis kan mankimey, odino diad labi sano naugip la ray anak mo? Anggano agka makapanaral na mabayag, isipen no panon karukey so usaren mon oras ed panaral mo, tan agmo aabuloyan ya walay makadisturbo ed sika. La kad mareen ya pasen tan erep moy amin ya posiblin makadisturbo, singa say radyo, TV, tan cell phone. Say pampikasi antis ya manaral et ontulong pian agka masyadon manpaga, tan makapampokus kad panaral mod Salita na Dios.—Filipos 4:6, 7.
Markaan iray manunan punto, tan mangiparaan kay komentom. Amtaen mo nin unona so manunan tema na aralen mo. Pannonotan so title na artikulo odino kapitulo, nengneng moy koneksion na kada subheading ed tema, tan aralen no panon ya idadanet na saray litrato tan repason tepet iray manunan punto. Insan mo basaen so kada parapo, tan anapen so ebat ed tepet. Basam ed Bibliam iray nisitan teksto, tan nonot mo no antoy koneksion na saratan ed aaralen mo. (Gawa 17:11) No antam lay ebat ed tepet, gulisan odino markaan iray importantin salita ed parapo ya mangipanonot no antoy ebat mo. Insan no aral la, sarag mon itagey so limam no labay mo, tan mankomento na antikey diad sarilin salitam.
No aralen moy nanduruman tema ya pantotongtongan ed saray sinimban aral, naaruman lan naaruman so ‘pananginan moy kayamanan’ na kakabatan ed Biblia.—Mateo 13:51, 52.
Antoy kaukolan mon gawaen no manparaan kad saray aral?
Panon kan makapanparaan ya mankomento ed aral?


text:
KAPITULO 88
Say Mayaman a Too tan si Lazaro
ILUSTRASYON NIPAAKAR ED MAYAMAN A TOO TAN SI LAZARO
Angiter si Jesus na maabig a simbawa ed saray disipulo to nipaakar ed pangusar na materyal a kaykayamanan. Balet aliwa labat a saray disipulo to so ondedengel. Wadman met iray Fariseo, tan nepeg dan ipapuso so simbawa nen Jesus. Akin? Lapud ‘maaro ra ed kuarta.’ Sanen nadngel day imbaga nen Jesus, “sikatoy binalaw da.”—Lucas 15:2; 16:13, 14.
Balet agtinmakot si Jesus. Inkuan tod sikara: “Sikayo iramay mangibabaga ed arapan na totoo a matunong kayo, balet amta na Dios so walad puso yo. Ta say atagey ed pakanengneng na totoo et makapadimla ed pakanengneng na Dios.”—Lucas 16:15.
Abayag lan ‘atagey so pakanengneng na totoo’ ed saray Fariseo, balet panaon la pian manguman so kipapasen da. Niyabeba iray dederlengen a mayayaman, tan maimpluensya ed politika tan relihyon. Niyatagey iray ordinaryon totoo a manonot ed espiritual a pankaukolan da. Impaliwawa nen Jesus a walay nagawan baleg a pananguman, ya inkuan to:
“Say Ganggan tan sulsulat na saray Propeta et niyabawag anggad panaon nen Juan. Manlapu lad satan et niyaabawag so Panarian na Dios bilang maong a balita, tan amin a klase na too et mansasagpot a makaloob ditan. On, mas mainomay nin naandi so tawen tan dalin nen say agpakasumpal na anggan sakey a gulis na letra na Ganggan.” (Lucas 3:18; 16:16, 17) Panon a napatnagan ed imbaga nen Jesus a walay nagawan pananguman?
Ipapasirayew na saray Judion lider na relihyon a tutumboken day Ganggan nen Moises. Singa bilang, sanen pinaabig nen Jesus so sakey a bulag diad Jerusalem, oniay inlastog na saray Fariseo: “Disipulo kami nen Moises. Amta min akitongtong so Dios ed si Moises.” (Juan 9:13, 28, 29) Sakey a gagala na Ganggan a niiter ed si Moises et pian itonton iray mapaabeba ed Mesias, si Jesus. Impabidbir nen Juan Bautista a si Jesus so Kordero na Dios. (Juan 1:29-34) Manlapu lad inggapo na ministeryo nen Juan, nadngelan na saray mapaabeban Judio, nagkalalo lad saray mairap-bilay, so nipaakar ed “Panarian na Dios.” On, walay “maong a balita” parad amin a malabay a manpasakop tan nagunggonaan ed Panarian na Dios.
Agto labay ya ibagan agnasusumpal so Mosaikon Ganggan, noagta satan so mangitonton ed Mesias. Niarum ni, manampot lay obligasyon a tumboken itan. Alimbawa, inyabuloy na Ganggan so pangidiborsyo ed nanduruman rason, balet impaliwawa natan nen Jesus a “siopaman a lakin mangidiborsyo ed asawa to tan mangasawa na sananey et mankasalanan na pikakalugoran, tan siopaman a mangasawa na sakey a biin indiborsyo na asawa to et mankasalanan na pikakalugoran.” (Lucas 16:18) Lapud satan, agaylay sanok na saray Fariseo a panatiko ed ganggan!
Insalaysay natan nen Jesus so ilustrasyon a mangidanet ed kabaleg na pananguman a nagawa. Nipaakar itan ed duaran laki, a kada sakey et manguman so posisyon odino kipapasen to. Sano konsideraen iyan ilustrasyon, tandaan a kaiba ed saray onderengel iray Fariseo a maaro ed kuarta tan dederlengen na totoo.
“Walay sakey a toon mayaman,” so inkuan nen Jesus, “a naynay ya akakawes na kolor-ube tan linen, tan panliliketan tod kada agew so mainawan panagbilay. Balet naynay dan aawiten diad puerta to so sakey a mipapayabol a manngaray Lazaro, ya agiri-giri tan pipirawaten toy mangan ed saray napepelag ed lamisaan na sayan mayaman a too. On, sikatoy aasinggeran na anggan saray aso tan didildilan da iray giri to.”—Lucas 16:19-21.
Maaro ed kuarta iray Fariseo, kanian mapatnag no siopay tutukoyen nen Jesus a “toon mayaman” diad ilustrasyon. Labalabay met na sarayan relihyoson lider so mansulong na ankabli tan madekorasyon iran kawes. Likud ed kayamanan a nayarin walad sikara, ompatnag a dakel met so pribilehyo ra. Inkuan nen Jesus a say mayaman a too et akasulong na ankablin kolor-ube a kawes a pakapatnagay marakep a posisyon na saray Fariseo, tan say amputin linen a pakapatnagay pantunongtunongan da.—Daniel 5:7.
Antoy pakanengneng na sarayan mayaman tan mapaatagey a lider ed saray mairap-bilay tan ordinaryon totoo? Balbalawen da ra tan ipapasen da ran ‛am ha·’aʹrets, odino totoo ed dalin, ya andiay pikakabat ed Ganggan odino agmakanepegan ya ibangat ed satan. (Juan 7:49) Ipapatnag na saya so kipapasen na “mipapayabol a manngaray Lazaro,” a pipirawaten toy mangan ed “saray napepelag ed lamisaan na sayan mayaman a too.” Singa si Lazaro ya agiri-giri, balbalawen da iray ordinaryon totoo a singano ira mansasakit ed espiritual.
Abayag la iyan makapaermen a kipapasen, balet amta nen Jesus ya asabi lay panaon na baleg a pananguman ed kipapasen na saramay miparad mayaman a too tan saramay miparad si Lazaro.
ANGUMAN SO KIPAPASEN NA MAYAMAN A TOO TAN SI LAZARO
Intuloy a deneskribe nen Jesus iyan pananguman na kipapasen. Inkuan to: “Diad inlabas na panaon et inatey so mipapayabol tan sikatoy inawit na saray anghel diad abay nen Abraham. Ontan met, inatey tan niponpon so mayaman a too. Tan sanen maniirap ed Lubok, sikatoy tinmangay tan anengneng tod arawi si Abraham a walad abay to si Lazaro.”—Lucas 16:22, 23.
Amta na saramay ondedengel ed si Jesus ya si Abraham et abayag lan inatey tan walad Lubok. Malinew ed Kasulatan ya agnayarin makanengneng odino makasalita iramay walad Lubok, odino Sheol, kaiba lay Abraham. (Eclesiastes 9:5, 10) Anto sirin so iisipen na saramay lider na relihyon a kabaliksan na sayan ilustrasyon nen Jesus? Antoy nayarin ipapasabi to nipaakar ed ordinaryon totoo tan saray lider na relihyon a maaro ed kuarta?
Impabitar la nen Jesus so sakey a pananguman sanen inkuan ton ‘say Ganggan tan sulsulat na saray Propeta et niyabawag anggad panaon nen Juan Bautista, balet manlapu lad satan et niyaabawag so Panarian na Dios bilang maong a balita.’ Kanian diad impanpulong nen Juan tan si Jesu-Kristo, inatey si Lazaro tan say mayaman a too ed datin kipapasen da, tan niwala ed sikara so balon kipapasen ed pakanengneng na Dios.
Abayag lan naeerasan ed espiritual iray mapaabeba odino mairap-bilay. Balet natutulongan la ra tan onkikiwas ira ed mensahe nipaakar ed Panarian ya impulong nen Juan Bautista insan si Jesus. Dati et pasasaragen da la so daiset a ‘napepelag ed espiritual a lamisaan’ na saray lider na relihyon. Natan et napepesel la ra na importantin katuaan na Kasulatan, nagkalautla ed makapakelaw iran bengatla ya ipapaliwawa nen Jesus. Singa la ra walad marakep a kipapasen ed pakanengneng nen Jehova a Dios.
Balet ag-aawaten na saray mayayaman tan maimpluensyan relihyoson lider so mensahe na Panarian ya inyabawag nen Juan tan ipupulong nen Jesus ed interon dalin. (Mateo 3:1, 2; 4:17) Diad tua, sinmanok ira, odino apairap ira, lapud ipapasabi na satan a mensahe so onsabin mangapoy-apoy a panangukom na Dios. (Mateo 3:7-12) Makainawa iray lider na relihyon a maaro ed kuarta no ontundan ipulong nen Jesus tan saray disipulo to so mensahe na Dios. Sarayan lider et singa samay mayaman a too ed ilustrasyon, ya angibagay: “Aman Abraham, kasian mo ak, tan ibakim si Lazaro ya idelnet tod danum so nguro na gamet to tan pabetelan toy dilak, ta maniirap ak a maong ed sayan mandarlang ya apoy.”—Lucas 16:24.
Balet ag-itan nagawa, ta agmanguman so karaklan ed sarayan lider na relihyon. Agda labay a “dengelen iray sulat nen Moises tan saray Propeta,” ya ontulong komon ed sikara ya awaten si Jesus bilang Mesias tan Ari a tinuro na Dios. (Lucas 16:29, 31; Galacia 3:24) Agmet ira manpaabeba tan agda labay so pakombinse ed saramay mairap-bilay ya angawat ed si Jesus tan aabobonan lay Dios. Balet agnayarin ikompromiso odino palemewen na saray disipulo nen Jesus so katuaan pian napaliket odino nainawaan labat iray relihyoson lider. Diad ilustrasyon nen Jesus, deneskribe to iya ed saray imbaga nen “Aman Abraham” ed mayaman a too:
“Anak, nonot mo ya inawat mo lan amin iray maabig a bengatla legan na impanbilay mo, balet say inawat nen Lazaro et mauges iran bengatla. Ingen natan et sikatoy naliligliwa dia, balet ta sika et maniirap a maong. Tan nilikud ed sayan amin et akapirmi lay maawang a kaaralman ed baetan tayo, pian saramay wadia a malabay ya onlad kawalaan yo et agmakakar, tan saray totoon wadtan et agmet makakar dia ed kawalaan mi.”—Lucas 16:25, 26.
Agaylan makatunongan tan matukoy itan a baleg a pananguman! Kabaliksan na satan a talagan manguman so kipapasen na saray mapaatagey a lider na relihyon tan saray mapaabeba ya angawat ed pako nen Jesus tan narerepreskoan tan napepesel lad espiritual. (Mateo 11:28-30) Lalon napatnagan iyan pananguman ed ontumbok iran bulan sano salatan la na balon sipanan so Ganggan a sipanan. (Jeremias 31:31-33; Colosas 2:14; Hebreo 8:7-13) Sano ikalbo na Dios so masanton espiritu diad agew na Pentecostes 33 C.E., talagan napatnagan la a saray disipulo nen Jesus so aabobonan na Dios, aliwan saray Fariseo tan saray manusuportad sikara.


text:
“Say Salita na Dios et . . . Makapanyari”
“Say salita na Dios et mabilay tan makapanyari.”—HEB. 4:12.
1. Akin ya kombinsido ka ya makapanyari so Salita na Dios? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
BILANG totoo nen Jehova, kombinsido tayo ya say salita na Dios, say mensahe to ed totoo, “et mabilay tan makapanyari.” (Heb. 4:12) Napruebaan na dakel ed sikatayo ya walay pakayari na Biblia ya umanen so bilay. Arum ed saray agagi tayo et datin matakew, adik, odino imoral. Saray arum et nayarin sikat odino mayaman ed sayan mundo pero singa walay kulang ed bilay da. (Ecl. 2:3-11) Wala ray totoo ya singa anggapo lay ilalo ra o direksion na bilay da balet aromog day dalan na bilay lapud pakayari na Biblia. Nayarin wala ray onian abasam tan agustoan mon eksperiensya ed Say Panag-bantayan diad saray serye na artikulon “Uumanen na Biblia so Bilay.” Tan anengneng mo ya anggan inawat da la so katuaan, kaukolan da nin itultuloy ya paaligwasen so espiritualidad da diad tulong na Biblia.
2. Panon ya apaneknekan nen inmunan siglo ya makapanyari so Salita na Dios?
2 Pankelawan tayo kasi ya dakel natan so akapanggawa na baleg a pananguman lapud panaaral day Salita na Dios? Andi! Nanonotan tayo ed saratan ya eksperiensya iray Kristiano nen inmunan siglo ya say ilalo ra et diad tawen. (Basaen so 1 Corinto 6:9-11.) Kayarin binitla nen apostol Pablo iramay totoon agda natawir so Panarian na Dios, oniay inyarum to: “Ontan so arum ed sikayo nensaman.” Balet anguman ira diad tulong na Biblia tan say masanton espiritu na Dios. Anggan sanen inawat da lay katuaan, arum ed sikara et akagawa na seryoson kasalanan. Binitla na Biblia so sakey ya alanaan a Kristiano nen inmunan siglo ya adispelo, balet akapawil lanlamang. (1 Cor. 5:1-5; 2 Cor. 2:5-8) Agta makapaseseg ya naamtaan ya anggano nanduruman problema so inarap na saray agagi tayo et asarag da iratan diad tulong na Salita na Dios?
3. Antoy aralen tayo ed sayan artikulo?
3 Lapud makapanyari so Salita na Dios tan wala itan ed sikatayo, labay tayon usaren itan ed sankaabigan ya paraan. (2 Tim. 2:15) Diad sayan artikulo, aralen tayo no panon tayon usaren ya maong so pakayari na Salita na Dios (1) diad mismon bilay tayo, (2) no mibibiang tayo ed ministeryo, tan (3) no manbabangat tayo ed kongregasyon. Makatulong irayan panonot pian nipanengneng tayoy panangaro tan pisasalamat ed maaron Ama tayo ed tawen, ya mangibabangat ed sikatayo pian nagunggonaan tayo.—Isa. 48:17.
DIAD MISMON BILAY TAYO
4. (a) Antoy kaukolan tayon gawaen pian walay epekto ed sikatayo na Salita na Dios? (b) Panon mon ipapanaon so panagbasa na Biblia?
4 Pian walay epekto ed sikatayo na Salita na Dios, kaukolan ya regular tayon basaen itan—no nayari et inagew-agew. (Jos. 1:8) Tua ya busy so maslak ed sikatayo. Balet agtayo nepeg ya abuloyan ya walay antokaman ya mamatunda ed regular ya panagbasa tayo na Biblia, anggan saray importantin responsabilidad tayo. (Basaen so Efeso 5:15, 16.) Dakel ed saray lingkor nen Jehova et manggagaway paraan pian nipanaon day inagew-agew ya pambasa na Biblia, balanglan diad kabuasan, diad kaagwan, odino diad labi. Miparay nalilikna da ed salmista ya oniay insulat to: “Ontan lay panangarok ed ganggan mo! Naynay kon dadalepdepen itan.”—Sal. 119:97.
5, 6. (a) Akin ya importante so panagdalepdep? (b) Antoy gawaen tayo pian magmaliw ya epektibo so panagdalepdep tayo? (c) Panon kan nagugunggonaan diad pambabasam tan pandadalepdep mod Salita na Dios?
5 Aliwan say pambasa labat na Biblia so importante, noagta pati say pandalepdep ed nababasa tayo. (Sal. 1:1-3) No gawaen tayo itan, nayarian tayon iyaplika ed mismon bilay tayo so agmanganggan karunongan na satan. Kanian balanglan babasaen tayoy Salita na Dios ed inimprinta odino electronic format, say gagala tayo et pian talosan itan ya maong tan onsabi ed puso tayo.
6 Antoy gawaen tayo pian magmaliw ya epektibo so panagdalepdep tayo? Makakatulong ed dakel so itundan magano kayari ran basaen so sakey ya kabiangan na Kasulatan tan itetepet dad sarili da: ‘Antoy naaralan kod saya nipaakar ed si Jehova? Diad anto ran paraan ya niyaaplikak la so prinsipyo ed sayan kabiangan na Salita na Dios? Anto ni ray kaukolan kon paaligwasen?’ Diad pampikasi tan pandalepdep tayo ed Salita na Dios, mas napakiwas itayon iyaplika so simbawa na satan. Diad ontan, lalo tayon nausar so pakayari na satan diad mismon bilay tayo.—2 Cor. 10:4, 5.
DIAD MINISTERYO
7. Panon tayon nausar ya maong so Salita na Dios diad ministeryo?
7 Antoy makatulong pian nausar tayon maong so Salita na Dios diad ministeryo? Say sakey ya paraan et no lanang tayon usaren itan diad pampupulong tan pambabangat tayo. Oniay imbaga na sakey ya brother, “No bilang ta kaibam si Jehova ya manpupulong ed kaabungan, kasin sika lan lanang so mansalita odino abuloyan mon mansalita?” Say punto to: No ibabasa tayoy Salita na Dios diad ministeryo, aabuloyan tayon si Jehova so mitongtong ed unabung. Say pinilin maong ya teksto et mas makapanyari nen say antokaman ya ibaga tayo. (1 Tes. 2:13) Tepetan moy sarilim, ‘Kasin manaanap ak na pankanawnawan makapangibasa na teksto ed Biblia diad saray napupulongan ko?’
8. Akin et agtayo labat la basta basaen so teksto no manpupulong tayo?
8 Siempre, wala ni kaukolan tayon gawaen nen say basta pangibasa na teksto ed Biblia ed saray nakakatongtong tayo. Akin? Lapud maslak ya totoo et daiset so natatalosan da ed Biblia odino anggapo ni ingen. Ontan so situasyon nen inmunan siglo, tan anggad natan. (Roma 10:2) Kanian agtayo iisipen ya natalosan lan tampol na unabung so teksto lapud binasa tayo itan. Nayari tayon ipaimano iray importantin salita diad bersikulo—ompan sarag tayon basaen lamet—tan ipaliwaway kabaliksan da. Makatulong itan pian say mensahe na Biblia et natalosan tan makasabid puso na saray ondedengel.—Basaen so Lucas 24:32.
9. Panon ya say ibaga tayo antis tayon ibasa so teksto et makatulong pian respetoen na katongtong tayo so Biblia? Mangiter na alimbawa.
9 Say ibaga tayo antis tayon ibasa so teksto et nayarin mamakiwas ed unabung ya respetoen so Biblia. Singa bilang, nayari tayon ibaga, “Nengnengen tayo no antoy ibabaga na Amalsa nipaakar ed saya.” No say katongtong tayo et aliwan Kristiano, sarag tayon ibaga, “Imano yo no antoy ibabaga na Masanton Sulsulat.” Odino no say pupulongan tayo et aliwan relihyoso, nayarin itepet tayo, “Arengel yo la yan makabat a salita nensaman?” Kanian nepeg tayon nonoten so kipapasen na kada too tan itukoy tayoy introduksion tayo.—1 Cor. 9:22, 23.
10. (a) Isalaysay so eksperiensya na sakey ya brother. (b) Panon mo lan apaneknekan so pakayari na Salita na Dios diad ministeryom?
10 Apaneknekan la na dakel ya say pangusar na Salita na Dios ed ministeryo et baleg so epekto to ed saray napupulongan da. Imanoen so sakey ya alimbawa. Sakey a brother so binmisita lamet ed lakin maedad la ya pigay taon lan manbabasa na saray magasin tayo. Imbes ya iderew to labat so sankabaloan ya isyu na Say Panag-bantayan, imbasa na brother so sakey ya tekston wadtan. Binasa toy 2 Corinto 1:3, 4, ya oniay ibabaga to: “Say Ama na maaron panangasi tan say Dios na amin a ligliwa [so] manliligliwa ed sikatayo diad amin a subok a dadalanen tayo.” Atenyeg so liknaan na samay laki, kanian impabasa to lamet ed brother so teksto. Imbaga to ya kakkaukolan da nen asawa to so ligliwa, tan nagmaliw ya interesado ed mensahe na Biblia. Agta talagan walay pakayari na Salita na Dios no usaren tayo itan diad ministeryo?—Gawa 19:20.
NO MANBABANGAT ED KONGREGASYON
11. Anto so responsabilidad na saray brother ya manbabangat ed kongregasyon?
11 Malikeliket tayon amin no onaatendi tayo ed saray aral, ontan met ed saray asemblea tan kombension. Say manunan gagala tayo et pian idayew si Jehova. Nagugunggonaan itayo met ed saray nanaaralan tayo ditan. Kanian saray brother ya manpapaliwawa ed arap et walaan na baleg a pribilehyo. Tan nepeg dan bidbiren ya ambelat itan a responsabilidad. (Sant. 3:1) Nepeg ya lanang dan seguroen ya say ibabangat da et akabase ed Salita na Dios. No walay onian pribilehyom ya manbangat ed kongregasyon, panon mon usaren so pakayari na Biblia diad panagbangat mo?
12. Panon ya naseguro na espiker ya say Kasulatan so sankaimportantian ya kabiangan na paliwawa to?
12 Seguroen ya say Kasulatan so sankaimportantian ya kabiangan na paliwawam. (Juan 7:16) Panon mon nagawaan itan? Say sakey ya paraan et alwaran mo ya anggapoy antokaman—balanglan eksperiensya, ilustrasyon, odino anggan say paraan na panagpaliwawam—ya ompaway a mas importante odino mangalay atension nen saray usaren mon teksto ed Biblia. Tandaan met ya no manbabasa ka na dakdakel ya teksto et agto labay ya ibagan manbabangat ka la manlapud Biblia. Diad tua, no amayamay so usaren mon teksto, anggapo laingen so natandaan na saray dumerengel. Kanian pilim ya maong iray importantin teksto, tan ikdan moy panaon so pambasa, pangipaliwawa, pangiyilustra, tan pangiyaplika ed saratan. (Neh. 8:8) No say paliwawa et base ed outline ya intarya na organisasyon, aralen itan tan saray tekston inusar ditan. Talosan mo no panon ya mankokonektaan iray punto ed outline tan saray teksto. Insan usaren iray apilin teksto pian ipaliwawa iray punto ed outline. (Naromog iray praktikal ya suhestion diad saray aralen 21 anggad 23 na Minabang ed Edukasyon na Teokratikon Eskuelaan Parad Ministeryo.) Manuna ed amin, kerew moy tulong nen Jehova diad pikakasi pian nipasabim iray mabmablin kanonotan to ya walad Salita to.—Basaen so Esdras 7:10; Proverbio 3:13, 14.
13. (a) Antoy epekto ed sakey ya sister na panguusar na saray teksto diad aral? (b) Panon kan nagugunggonaan ed panguusar na Biblia diad saray aral tayo?
13 Say panguusar na saray teksto diad aral et baleg so epekto to ed sakey ya sister ed Australia. Anggano aliwliway naeksperiensya to ed impanugaw to, inawat toy mensahe na Biblia tan indedika toy bilay to ed si Jehova. Balet mairap ton panisiaan ya sikatoy inaro nen Jehova. Pero sinmabi panaon et akombinse lanlamang ya sikatoy inaro na Dios. Antoy akatulong ed sikato? Anguman so panmoria to nen dinalepdep toy sakey ya tekston inusar ed aral tan inkonekta to itan ed arum nin teksto ed Biblia. * Kasin wala met so epekto ed sika na panguusar ed Salita na Dios diad saray aral, asemblea, tan kombension?—Neh. 8:12.
14. Panon tayon nipanengneng ya aapresyaen tayo so Salita nen Jehova?
14 Agta misalsalamat tayo ed si Jehova lapud Salita to, say Biblia? Agto labat inter itan ed totoo lapud panangaro to noagta sinumpal to met so promisa to ya mansiansia itan. (1 Ped. 1:24, 25) Kanian kaukolan ya regular tayon basaen so Salita na Dios, iyaplika itan ed mismon bilay tayo, tan usaren itan pian tulongan so arum. No gawaen tayo itan, ipapanengneng tayo ya talagan aaroen tan aapresyaen tayo iyan espiritual a kayamanan tan nagkalalo la say Autor to, si Jehova a Dios.
^ par. 13 Nengnengen so kahon ya “ Anguman so Panmoriak.”


text:
MANUNAN ARTIKULO
Kaukolan Mo ni Kasi Manpikasi?
‘No amta la na Dios so amin ya bengatla, pati saray nononoten tan pankaukolan ko, akin et manpikasi ak ni?’ ompan nitepet mo. Walay punto met na satan. Agta imbaga nen Jesus ya ‘amta na Dios iray nakaukolan yo sakbay kayo nin onkerew ed sikato’? (Mateo 6:8) Atalosan itan na Ari na Israel nensaman ya si David, kanian insulat to: ‘Anggan kasakbayay pansalitak antam la no antoy ibagak.’ (Salmo 139:4, Maung a Balita) No ontan sirin, akin et kaukolan tayo ni manpikasi ed Dios? Pian naebatan itan, ikonsidera tayo no antoy ibabaga na Biblia nipaakar ed pikakasi. *
“Onapit kayo ed Dios, tan sikatoy onapit ed sikayo.”
ONTULONG SO PIKAKASI PIAN ONAPIT TAYOD DIOS
Anggano ibabaga na Biblia ya amta nen Jehova * a Dios so amin, ipapanengneng met na satan ya sikatoy aglabat basta mangaalay impormasyon nipaakar ed saray mandadayew ed sikato. (Salmo 139:6; Roma 11:33) Say anggapoy limitasyon a memorya to et aliwan singa computer ya basta labat mangi-save na impormasyon nipaakar ed saray totoo. Diad tua, talagan interesado so Dios ed saray nononoten tayo ta labay ton onapit tayod sikato. (Salmo 139:23, 24; Santiago 4:8) Kanian pinaseseg nen Jesus iray papatumbok to ya manpikasi anggano amta la na Ama to iray manunan pankaukolan da. (Mateo 6:6-8) No lanang tayon ipapaamtad Amalsa tayo iray nononoten tayo, mas onapit tayod sikato.
No maminsan, ompan agtayo nanonotan so eksakton ipikasi tayo. Balet sarag na Dios ya amtaen anggan saray agtayo nibalikas a liknaan, tan iter to iray kaukolan tayo base ed situasyon tayo. (Roma 8:26, 27; Efeso 3:20) No namoria tayon tinulongan itayo na Dios anggan diad agnaliklikas a paraan, nalikna tayon maapit tayod sikato.
KASIN EEBATAN NA DIOS SO AMIN A PIKAKASI?
Ipapasegurod sikatayo na Biblia ya eebatan na Makapanyarin-amin a Dios iray pikakasi na saray matoor ya lingkor to, balet ibabaga met na satan iray rason no akin ya agto dedengelen so arum a pikakasi. Singa bilang, nen grabe kaugsan ed Israel nensaman, ingganggan na Dios so propeta ton si Isaias pian ibagad totoo: “Sano manggawa kayo na dakel a pikakasi, agak ondengel: saray lima yo napno ra na dala.” (Isaias 1:15) Malinew ya saramay agmanguunor ed ganggan na Dios odino saramay manpipikasi ya mauges so motibo ra et agdengelen na Dios.
Balet, ibabaga na Biblia: “Antokaman so kerewen tayo unong ed linawa to, dengelen to itayo.” (1 Juan 5:14) Labay to kasin ibaga ya amin ya kerew na saray mandadayew ed sikato et ebatan ton tampol? Andi. Imanoen pay agawad si apostol Pablo. Sikatoy amitlon akikasi ed Dios ya naekal komon so “sakey a sabit ed laman.” (2 Corinto 12:7, 8) Nayarin nairapan si Pablo lapud graben sakit ed mata. Seguradon makapadismaya itan ed sikato! Naikdan si Pablo na pakayarin mantambal tan nambilay ni ingen na inatey, balet ta say mismon sakit to et kaukolan ton anosan. (Gawa 19:11, 12; 20:9, 10) Anggano saray pikakasi to et agnaebatan diad paraan ya labay to, maliket ton inawat so ebat na Dios.
“Makapanmatalek itayo ed sikato ya antokaman so kerewen tayo unong ed linawa to, dengelen to itayo.”
Tua, wala ray karakter ed Biblia ya milagron naebatan iray pikakasi ra. (2 Arari 20:1-7) Balet, aliwan naynay ya ontan so nagagawa. Anggan nensaman, wala ray mananisian aburido nen singa ag-inebatan na Dios so pikakasi ra. Oniay intepet nen Arin David: “Kaunongan ta kabayag O Jehova? Ilingwan mo ak ta ed andi-angga?” (Salmo 13:1) Balet nen atalosan na satan a matoor ya laki no panon la kabetbet ya sikatoy tinulongan nen Jehova, imbalikas to lamet so panagmatalek tod Dios. Diad satan lanlamang a pikakasi, oniay intuloy to: ‘Balet manmamatalek ak ed agmanguman a panangarom.’ (Salmo 13:5, MB) Singa si David, ompan kaukolan ya tuloytuloy met a manpikasi iray mandadayew ed Dios natan ya anggad ebatan to ray kerew da.
NO PANON YA EEBATAN NA DIOS IRAY PIKAKASI
Iiter na Dios iray talagan kaukolan tayo.
Duga labat ya agnaynay ya iter na maaron atateng so kekerewen na saray anak da diad mismon oras na ikerew dad satan. Ontan met, nayarin ag-ebatan na Dios iray kerew tayo diad paraan ya iisipen tayo odino diad panaon ya labay tayo. Balet makapanmatalek tayo ya say Amalsa tayo, a singa sakey a maaron ama, et ebatan to ray talagan pankaukolan tayo diad dugan panaon tan diad dugan paraan.
Nayarin ebatan na Dios iray pikakasi diad agnaliklikas a paraan.
Panon to balet no ipipikasi tayon naekal la komon so sakey ya mantutultuloy a problema? Kasin isipen tayon lapud anggapoy milagron ebat et talagan agla itan inebatan nen Jehova? Mas maabig no say isipen tayo et ompan tinulongan itayo na Dios ed paraan ya agtayo aliklikas. Singa bilang, ompan walay mangiyaansakit a kaaro ya ginawa toy anggaay nayarian ton tulongan itayo diad panaon ya kakkaukolan tayo. (Uliran 17:17) Posible kasin pinakiwas nen Jehova itan a kaaro ya tulongan to tayo? Sakey ni, nayarin ebatan na Dios so sakey a pikakasi panamegley na Biblia. Nayarin makaromog tayo ditan na kakabatan ya kaukolan pian nasarag tayoy mairap a situasyon tayo.
Imbes ya ekalen na Dios so personal a problema, kaslakan et papabiskegen to ray totoo to pian nayarian da itan. (2 Corinto 4:7) Singa bilang, nen akikasi Jesus ed Ama to ya ekalen so sakey a mairap ya subok lapud agto labay ya nabalaw so ngaran na Dios, angibaki si Jehova na anghel pian pabiskegen so Anak to. (Lucas 22:42, 43) Mipadpara, nayarin usaren met na Dios so sakey ya maapit a kaaro ya mamaseseg ed sikatayo no kakkaukolan tayo itan. (Uliran 12:25) Lapud say onian klase na ebat et agnaliklikas, ompan kaukolan tayoy magmaliw ya mas alerto pian nanengneng tayoy pangeebat na Dios ed saray pikakasi tayo.
Say arum ya ebat et kaukolan ya alagaren anggad isabi sankaabigan a panaon ya pilien na Dios.
Ibabaga na Biblia ya tutulongan na Makapanyarin-amin a Dios iray mapaabeban totoo diad “manepeg a panaon.” (1 Pedro 5:6) Kanian no singa agnaeebatan a tampol iray masimoon ya pikakasi tayo, agtayo komon iisipen ya anggapoy pibabali nen Jehova ed sikatayo. Imbes, lapud mas kabisado toy amin a bengatla, uusisaen na maaron Amalsa tayo iray pikakasi tayo base ed no antoy amta ton sankaabigan parad sikatayo.
“Manpaabeba kayo sirin ed silong na mabiskeg a lima na Dios, ta pian iyatagey to kayo ed manepeg a panaon.”
Singa bilang: Isipen pan walay anak mon ugaw a laki ya manpapasaliw ed sikay bisikleta. Kasin isaliwan mon tampol? No antam ya agni responsable ed pangusar na bisikleta, ompan isipen mon aliwa nin panaon pian isaliwan mo. Balet onsabi panaon, nayarin isaliwan mo lanlamang no antam ya parad pankaabigan to. Ontan met, nayarin iter na Dios iray dugan ‘pirawat na puso tayo’ diad manepeg a panaon no mantultuloy tayon manpikasi.
MANMATALEK KAN ONDEDENGEL SI JEHOVA
Papasesegen na Biblia iray tuan Kristiano ya manmatalek ed pakayari na pikakasi. Nayarin ibaga na arum ya ‘mainomay itan ya ibaga pero mairap a gawaen.’ Tua, no walay abayag tayo lan aanosan a problema odino ag-inkahustisya, ompan ngalngali agti la naalagar so ebat na Dios. Balet, maabig no tandaan tayoy imbangat nen Jesus ed kaimportantian na pantultuloy a pampikasi.
Angiter si Jesus na ilustrasyon nipaakar ed pobrin balo ya naynay ya oonlad sakey ya huis pian nagamoran toy hustisya. (Lucas 18:1-3) Anggano diad unaan et aglabay na huis ya tulongan so bii, imbaga to lanlamang ed sarili to: “Seguroen kon nagamoran toy hustisya, . . . pian agla naynay ya onla dia a manesdes ed siak anggad agak la makaanos.” (Lucas 18:4, 5) Unong ed teksto diad orihinal a lenguahe, dinengel na huis so balo pian sikatoy agponitien na balo ed mata, odino diad piguratibon paraan et “deralen so reputasyon [to].” * No anggan say aliwan patas ya huis et tulongan toy pobrin balo lapu labat ta agto labay a naderal so reputasyon to, di mas lalon iter na maaron Dios so hustisya ed saramay “ontatawag ed sikato ed agew tan labi”! Unong ed imbaga nen Jesus, ‘iter na Dios a tampol ed sikara so hustisya.’
“Mantultuloy kayon onkerew, tan naikdan kayo.”
Anggaman no maminsan et nakekesawan tayo lan onkerew na tulong, agtayo komon ontutunda. No agtayo ontundan manpikasi, ipapanengneng tayon labalabay tayoy paigiya ed Dios. Naaralan tayo met ya nabidbir iray ebat na Dios ed saray kerew tayo, tan lapud satan et mas onapit tayod sikato. On, segurado itayon ebatan nen Jehova iray dugan pikakasi tayo no tuloytuloy tayon onkerew ya walaan na pananisia.
^ par. 3 No labay tayon dengelen na Dios iray pikakasi tayo, kaukolan tayon unoren iray ganggan to. No gawaen tayo itan, nalikna tayoy pakayari na pikakasi ya ipaliwawad sayan artikulo. Parad kaaruman ya impormasyon, nengnengen so kapitulo 17 na libron Anto so Peteg ya Ibabangat na Biblia? ya im-publish na Saray Tasi nen Jehova, odino nengnengen ed www.jw.org/pag.
^ par. 5 Nabasad Biblia ya say ngaran na Dios et Jehova.
^ par. 22 Nensaman, iilaloan na Dios iray huis odino ukom na Israel ya ikday espisyal ya konsiderasyon iray balo tan ulila.


text:
LEKSION 36
Say Promise nen Jefte
Tinaynan lamet na saray Israelita si Jehova tan nandayew ira ed saray dios ya aliwan tua. Balet anggapoy agawaan na saratan ya dios nen nilusob tan nilabanan na saray Ammonita iray Israelita. Dakel ya taon ya nanirap iray Israelita. Asabi panaon, imbaga dad si Jehova: ‘Nankasalanan kami. Ipangasim ya iligtas mo kami ed saray kalaban mi.’ Dineral na saray Israelita iray imahen da tan nandayew lamet irad si Jehova. Aglabay nen Jehova ya tuloytuloy iran manirap.
Walay sundalo ya say ngaran to et Jefte. Sikato so pinilin magmaliw a lider na saray Israelita diad pilaban dad saray Ammonita. Imbaga tod si Jehova: ‘No tulongan mo kami ya manalo, i-promise kod sika ya kasempet kod abung, say unonan ompaway ya onabet ed siak et iter kod sika.’ Dinengel nen Jehova so pikakasi nen Jefte tan tinulongan ton manalo ed guerra.
Kasempet nen Jefte, say unonan pinmaway ya onabet ed sikato et say mismon marikit to, say saksakey ya anak to, ya onsasayaw tan mantotogtog na tamburin. Anto kasi gawaen nen Jefte? Anonotan to may promise to kanian imbaga to: ‘Ay agi, ana’ko! Pinaermen mo ak. Walay im-promise kod si Jehova. Pian nagawaan koy im-promise ko, kaukolan ya ibaki ta ka ya manlingkor ed tabernakulo diad Silo.’ Balet imbaga na anak to: ‘Tay, no nam-promise kayod si Jehova, gawa yo. Say kerewen ko labat et nakaibak ni komon ya duay bulan diad palandey iray bibiin kakaarok. Kayari to, onla ak lad tabernakulo.’ Matoor ya nanlingkor ed tabernakulo so anak nen Jefte diad interon bilay to. Tinaon ya oonlad Silo iray kakaaro to pian ombisita ed sikato.
“Siopaman a mas inaro toy anak ton laki odino bii nen say siak et agmakana ed siak.”—Mateo 10:37