text: 1Kamangkewa-wa ey nanhuhummangan ida etan ap-apuddan padi et yadda edum ni ap-appuddan Jews ni pehding dan memettey nan Jesus. 2Impabelud da et ilaw dad kad-an Pilate e Gobernor. 3Inamtan Judas e petteyen da tu-wangu hi Jesus ey nantuttuyyun tu nengihdulan ni hi-gatu et lumaw ni an mengippebangngad etan ni telumpulun palatah ni pihhuh idan ap-apuddan padi et yadda ap-apuddan Jews. 4Kantun hi-gaday "Neliwtannak tep inhedul ku tuun endi bahul tu." Nem kan ida etan ni ap-apuy "Ngenamung ka ngu. Endi ngu biyang midtan." 5Et ihebwag nan Judas etan palatah di det-al ni Tempol et lumaw et an mampuhuh. 6Nangkupkup ida etan ni ap-apuddan padi etan palatah et kanday "Eleg mabalin ni mei-dum di pihhuh ni Tempol huyya tep bayad ni nengihdulan dan ketteyyan ni hakey ni tuu." 7Et manhuhummangan ida et gatangen da hu puyek etan ni tuun mekapyan banga et pambalin dan pengikkullungan idan tuun binunal di bebley da. 8Et mukun ingngadnan da humman ni "puyek ni nanhedulan" ingganah nunya. 9Huyya nekapkapyan inamnuan ni inhel lan Jeremiah e prophet ni kantuy "Illa da telumpulun pihhuh ni palatah e humman inhuhummangan idan Jews ni heni gatang etan ni tuu. 10Humman ni telum pulun pihhuh ni palatah hu impangetang da etan ni puyek ni tuun mekapyan banga tep humman hu inhel ni Apu tayun hi-gak ni nunman." 11Inlaw da hi Jesus di hinanggan Pilate et kantun Jesus ey "Kaw hi-gam hu Patul idan Jews?" Hinumang Jesus et kantuy "Tam deh e inhel mu." 12Emin ida etan ap-apuddan padi et yadda etan kamengipappangnguluddan Jews ey dakel daka idded-ek nan Jesus ni bahul tu, nem kaum-eneeneng hi Jesus. 13Et kan Pilate ni hi-gatuy "Kaw eleg mu dedngela eya daka pebehhul ni hi-gam?" 14Nem eleg hummangan Jesus ni hekey hu daka pebehhul ni hi-gatu, et kametngan peteg hi Pilate. 15Katootoon ey hedin nedatngan hu Piyestah ni Passover, man wada hakey ni kapebukyat ni gobernor ni neikelabut ni pinhed idan tuun meibbukyat. 16Yan nunman ey wada neikelabut e hi Barabbas e nan-amtad kebebbebley hu nambahulan tu. 17Neamung ida tuud kad-an Pilate ey kantun hi-gaday "Hipa pinhed yun ibbukyat ku, hi Barabbas winu hi Jesus e kameingngadnin hi Christo?" 18Imbagan Pilate humman, tep inamta tu e endi bahul nan Jesus, nem ameh ni ebuh hu nengipadpapan idan kamengipappangngulun Jews ni hi-gatu. 19Yan yinudungan nan Pilate ni manhummalya, ey wadalli impaad ni ahwatu e kantuy "Entan tu legelegem hu pehding mu etan ni tuun endi bahul tu, tep nan-i-inneppak ni anggetakkut tep hi-gatu, et nakka umkenel-ew." Et mukun pinhed Pilate ni ibbukyat hi Jesus. 20Nem inhaphapitan idan ap-apudan padi et yadda kamengipappangngulun Jews hu tutu-u ma-lat ehelen dan Pilate e hi Barabbas ibbukyat tu, et hi Jesus hu pepettey da. 21Et mukun yan nengibgaan mewan Pilate idan tuu e kantuy "Hipan hi-gadan dewwa hu pinhed yun pebukyat ku?" Ey kanday "Hi Barabbas!" 22Et kan Pilate ni hi-gaday "Hipa tep pehding kun Jesus e kameingngadnin hi Christo?" Kandan emin ey "Ipetak yud krus!" 23Kan Pilate ey "Kela? Hipa bahul tu?" Nem da kumedek kapan-eleta tekuk e kanday "Ipetak yud krus!" 24Inamtan Pilate e endi silbin tuka e-e-hela tep daka pan-illapun umguluh et umlan danum et ihangga tuddan tuu et mambulu ey kantuy "Endi bahul kun ketteyyan eyan tuu. Ngenamung kayu ngu." 25Ey kan idan tuu ey "Anin ngenamung kami. Anin ni bahul mi niya bahul idallin u-ungnga mi hu ketteyyan tu." 26Et ebuhe, pebukyat tu hi Barabbas et panpeeblig tu hi Jesus et tu paipetak di krus. 27Entanni ey inlaw idan edum ni sindalun gobernor hi Jesus di baley gobernor ey immalidda hantapug ni sindalu tu et kaemungan da hi Jesus. 28Ingkal da balwasi tu et pebalwasi dan hi-gatu etan madlang ni kaibbalwasin patul. 29Immaladdan hebit et palikuhen da et papnget dad ulu tu et patngedan dan paul hu wannan ni ngamay tu. Et mandukkun idad hinangngab tu ni hineghegnud da e kanday "Dayaw tayu numan eya patul idan Jews." 30Ey nanlupdaan da et alen da etan paul et panheplaten da ulu tu. 31Negibbuh ni hineghegnud da hi Jesus et ekalen da impebalwasi dan heni balwasin ap-apu et pebalwasi da balwasi tu et ilaw dad da pengippettakan ni hi-gatud krus. 32Ida kamenglaw ey hinipngat da hi Simon di Cyrene et papilit idan sindalun pehhanen tu etan keyew ni pengippettakan dan Jesus, et pahnen tu. 33Dimmateng idad duntug e Golgotha e ya keibbellinan tu ey heni genit ni ulu ang-ang tu, 34ey immaladdan meinnum ni na-duman ni agah ni kamangkel-it ni peinnum dan Jesus. Nem sinamtaman tu ey eleg tu pinhed ni innumen. 35Impatak dad krus et mambubunut ida sindalu hedin hipan hi-gada hu mengellan balwasin Jesus. 36Negibbuh humman ey yimmudung ida et a-addugan da. 37Wada neitudek di ta-pew ni ulu tu e humman indeek dan hi-gatu e kantuy: "Huyya hi Jesus e Patul idan Jews." 38Wadadda dewwan matekew ni neipetak di nambina-hil nan Jesus e hakey di winilli tu ey hakey di winannan tu. 39Emin ida tuun kamelebbah ey ida kamanwigwigiwig ni daka peneghegnud ni hi-gatu 40e kanday "Maitek ka, tep kammuy bahbahen mu hu Tempol et behwaten mu mewan hedin melebbah tellun aggew. Hedin makulug ni hi-gam hu U-ungngan Apu Dios, ey ihwang mu annel mu. Ka-kal ka eyad neipetakan mun krus et keang-angan tu." 41Anin ida daman ap-apuddan padi et yadda kamantuttuddun Tugun Moses niyadda kamengipappangguluddan Jews et daka pan-impipihuli hi Jesus e kanday 42"Binaddangan tu edum ni tuu, nem eleg han-ihwang tu annel tu. Tep kaw dedan hi-gatu Patul tayun helag Israel? Nem ka-immatun numan hedin makulug ni hi-gatu Patul tayun Jews, tep e-kalen tu annel tun nunya eyad neipetakan tu. Hedin numan me-kal, man kullugen tayu." 43Kanda mewan ey "Tuka iddinel hi Apu Dios di emin, ey kantuy hi-gatu U-ungngan Apu Dios. Ang-ang tayu pangngu numan hedin baddangan Apu Dios et e-kalen tun nunya eyad neipetakan tu." 44Anin ida etan ni dewwan matekew ni neipetak dama et daka heghegnuda hi Jesus. 45Entannit nandattek hu aggew, ey pinhakkeyey nan-enget di emin di puyek ingganah nelabah tellun olas. 46Humman hu hambatenganan aggew, ey simmekuk hi Jesus ey kantuy "Eloi, Eloi, lama sabactani." Ya keibbellinan nunman ni inhel tu ey "Ama Apu Dios, Ama Apu Dios, kele muwak impayyag?" 47Eleg ida awatan etan ni edum ni kaman-eh-ehneng ni nangngel ni hi-gatu et kanday "Tam tuka pan-eyyagi na-mu hi Elijah." 48Wada hakey ni hi-gadan impepuppuut tun an immalan mapeit ni meinnum et ita-mel tu bulak et ipelat tud paul et tu pahimut di bungut Jesus. 49Nem kan idan edum ey "Diman et ang-angen tayu numan hedin um-ali Elijah ni an mengkal ni hi-gatud krus." 50Impidwan Jesus ni simmekuk ey ebuhe netey. 51Nunman ni neteyyan tu, ey pinhakkeyey nepikgat etan mahdel ni kultinah di Tempol meippalpud ta-pew tu ingganah di hengeg tu. Ey nanyegyeg et mangketeg-ang ida batu. 52Nangketukwaban ida kulung et dakel ida nangketagwan ni tuun Apu Dios ni nangketey. 53Ey yan netagwan Jesus, ey neukat idad kulung etan ida tuun nangketagwan et lumaw idad Jerusalem et peang-ang idaddan dakel ni tuu. 54Inggibek etan ni ap-apun sindalu niyadda sindalu tun kamangguwalyan Jesus hu nanyegyegan tu niya inang-ang dan emin nekapkapya ey simmakut ida. Kanday "Makulug ni U-ungngan Apu Dios huyya." 55Wadadda dakel ni biin nenang-ang-ang di a-allaw tuddan nunyan nekapkapya. Humman ida etan biin nalpud Galilee ni neiunnuunnud nan Jesus ni an bimmenaddang ni hi-gatu. 56Wadad man hi Maria Magdalena, hi Maria mewan e inad James nan hi Jose et hi inaddan u-ungngan Sebedi. 57Kamangkehilleng ey dimmateng etan hakey ni kamengullug nan Jesus e hi Joseph di Arimatea e kedangyan. 58Limmaw di kad-an Pilate ni an mengibbeggan annel Jesus et imandal Pilate e iddawat da annel Jesus ni hi-gatu. 59Ingkal Joseph annel tud krus et libutan tun malinih ni luput 60et tu ikulung etan di netukitukan ni batun kullungngan e pakekapya. Sinengeb tun et-eteng ni batu hu habyen ni kulung et lumaw. 61Wadaddadman di Maria Magdalena et ya etan hakey mewan ni Maria e yimmudung idad habyen ni kulung. 62Yan newa-waan tu e Sabaduh, ey neamung ida etan ap-apuddan padi et yadda Pharisee di kad-an Pilate 63et kandan hi-gatuy "Apu, ninemnem mi tu-wa hu kan eman lan maitek e hi Jesus ni kantuy metegguan kunun katlun aggew ni ketteyyan tu. 64Et humman hu, imandal mu et da paka-adugan etan kulung ingganah ni katlun aggew, tep entanni ey umlaw ida etan disipol tu et da ellan hu annel tu et han dalli ehela e netagwan. Nema-man kukkulugen dalli huyyan itek tun nemahhig nem ya eman itek tun laputun kantuy hi-gatu intu-dak nan Apu Dios." 65Et kan Pilate ni hi-gaday "Awit kayuddan sindaluk et yu paka-adugan." 66Et da ihammad hu tangeb etan ni kulung et han da hi-yanadda etan sindalun man-eddug.


c: text/html

text: 1Hiko hi Simon Pedro, ya mihay apostol ni Apo Jesu-Cristo. Anhulatan kataw, ya namibalag hên mantêg yon bali, haka napitatayak ha probinsyan Ponto, Galacia, Capadocia, Asia, haka Bitinia. 2Hên hato pon, ay pinili na kaw ni Tatang tamo, hi Apo Namalyari, ta muwang nay mag-in anak na kaw. Pinili na kaw ta êmên kaw mag-in mahonol kan Apo Jesu-Cristo ha kapangyarihan hên Espiritu na, ya hinumapat kamoyu ta pinatawad ya kasalanan yo gawan ha daya ni Apo Jesu-Cristo hên hiyay pinatsi. An-ihalangin kataw ya pahanan ni Apo Namalyari ya kapatêkbêkan yo haka ya ingalo na kamoyu. 3Puriên tamo hi Apo Namalyari ya Diyos, haka ya Tatang ni Panginoon tamon Jesu-Cristo. Gawan ha ingalo na, ya ayn kapantag, ay dinyanan na kitamon bayoy biyay gawan biniyay oman hi Apo Jesu-Cristo. Kabay sigurado kay ya matanggap naên ya mangangêd ya an-êngganan tamo 4ya nakal-an ha langit. Habaytoy a angkahira, a andumawak, haka a mabaw-ahan alagá. 5Matanggap yoy habayto lano no tuparên ni Apo Namalyari ya kaligtasan yo ha katatawlian allo, haka ya kapangyarihan na etaman ya mangillag kamoyu, gawan ha paniwala yo kan Apo Jesu-Cristo. 6Gawan habayto, ay malyari kaw hên maghigla, agyan angkaranasan yo ya hinon kairapan hên panubuk. 7Ta ya kairapan ay pamanubuk, ta êmên mamwangan no pêtêg ya paniwala tamo kana. Nanad ha pamanubuk ha ginto. Ya paniwala tamo ya ayn anggaan, ay maalagá êt ha ginto ya main anggaan. No pêtêg ya paniwala tamo, ay lano ha pamag-orong ni Apo Jesu-Cristo, ay pansinên, dayêwên, haka galangên kitamo ni Apo Namalyari. 8A yo man êt nahêlêk hi Panginoon Jesu-Cristo, ay anlugurên yo ya. A yo ya man angkahêlêk amêhên, ay ampaniwala kaw kana. Kabay a makwan ihipên ya kahiglaan yo ya ayn kapantag, 9gawan angkatanggap yoy nay kaligtasan, ha paniwala yo kan Apo Jesu-Cristo. 10Habaytoy kaligtasan tamo ya indin kantamo gawan ha ingalo ni Apo Namalyari, ay impamwang lan mámipamwang hên an-ipaihip na kanla hên hato, noa, a la taganán angkaintindihan ya habayto, pinag-aralan la man hên mangêd. 11Ta taganán labay lan mamwangan no makano, haka no ay-êmên matupad ya impapapêt kanla hên Espiritu ni Cristo. Ta ya impapapêt kanla, ay yabay ya kairapan ya têêhên na, ya pangabiyay nan oman, haka ya pamag-orong na ha langit. 12Impamwang kanla, ya alwan ha ikakangêd la, noa, ha ikakangêd tamo ya papêt la. Yabay ya Mangêd ya Habi tungkol kan Apo Jesu-Cristo ya impalinaw kamoyu hên kalamo kon hinapatan hên Espiritu ni Apo Namalyari ya in-utoh nan ubat ha langit. Hila man ya anghel ni Apo Namalyari, ay labay la dayi hên maintindihan ya habayto. 13Gawan ha kal-atan ya dinyag ni Apo Namalyari ha ikakangêd tamo, ay il-an tamoy ihip tamo hên manyag kalabayan na hên main pamagpigil ha sarili. Pakataniêhên tamoy nakêm tamo ha pamangênggan tamo ha ingalo na kantamo ha pamag-orong ni Jesu-Cristo. 14Gawan hikitamoy mahonol ya anak ni Apo Namalyari, ay paan kitaminan manyag hên karawakan kalabayan lawini ya mana tamon andaygên, hên alwa kitamo êt hên anak na. 15Noa, dapat tuwarên tamoy pamimiyay ya taganán ayn kapintasan, ta hi Apo Namalyari ya namili kantamo hên mag-in kana, ay banal. 16Gawan nakahulat ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari, ya êmên di, “Dapat kaw mag-in banal gawan hikoy banal.” 17A ya ampamilin tawo hi Apo Namalyari, ya ambaêgên yon Tatang. Ampanatol ya do ha dinyag hên balang miha. Kabay dapat yo yan galangên, kaban ampamiyay kaw di ha luta. 18Muwang tamo ya hikitamoy inligtas ha ayn pukat ya pamimiyay ya pinuli tamo ha ninuno tamo. Ya pinamayad hên habaytoy kaligtasan tamo ay alwan nanad ginto haka pilak ya angkaalihan alagá, 19ta ya pinamayad kaligtasan tamo, ay maalagáy daya ni Apo Jesu-Cristo. Hiyay nanad ha biseron tupa ya ayn kapintasan ya in-átang kan Apo Namalyari. 20Hiyay pinili ni Apo Namalyari hên a êt dinyag ya hata luta, noa, babayo yan impamwang ha ikakangêd tamo amêhên ya marani ya anggaan hên luta. 21Gawan kana, ay ampagtsiwala kitamina kan Apo Namalyari, ya namabiyay kanan oman, haka namiorong kana ha langit hên mamaala hên kalamo na. Kabay nakapêptêng ya paniwala tamo kan Apo Namalyari haka an-êngganan tamoy impangako na. 22Gawan nalinisan taminay nakêm tamo ha pamanhumonol tamo ha kaptêgan ya tungkol kan Apo Jesu-Cristo, ay pêtêg ya pamilulugud tamon patêl ha Panginoon. Kabay ihundo tamoy pamilulugud tamo hên booy nakêm. 23Habaytoy nanad in-anak kitamon oman, haka hata bayoy biyay ay alwan ubat ha tawo ya matsi, noa, habaytoy ubat ha habi ni Apo Namalyari ya angkabiyay ya taganán a ampangoman. 24Gawan ya nakahulat ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari, ay êmên di, “Hilay tawo ay nanad lamon ya tampol angkayango, haka ya ikadayêw la, ay a angkabuyot, ya nanad bulaklak ya angkawngêy, 25noa, ya habi hên Panginoon, ay taganán a ampangoman hên angga-angga.” Yabay ya Mangêd ya Habi tungkol kan Apo Jesu-Cristo ya impamwang kamoyu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Una kon ampakihabi kamoyu, ya panay yon ihalangin ya kailangan yo, haka ya kailangan hên balang miha kan Apo Namalyari. Ipagpahalamat yo hila etaman kana. 2Ihalangin yoy kaganawan ya main tungkulan ha gobyerno, ta êmên hikitamoy ampaniwala kan Apo Jesu-Cristo, ay mamiyay hên mapatêkbêk hên ayn gulo, ya main galang kan Apo Namalyari haka ha tawo. 3Habaytoy mangêd haka ikahigla ni Apo Namalyari ya namiligtas kantamo. 4Labay na, ya miligtas ya balang miha haka mamwangan lay kaptêgan. 5Labay nan habayto ni Apo Namalyari, gawan hiyay kamiha-mihaan Diyos. Haka hi Apo Jesu-Cristo, ya nag-in tawo, ay kamiha-mihaan mámilatan hên tawo kan Apo Namalyari. 6Indin ni Apo Jesu-Cristo ya biyay na ha pangakbus hên balang miha. Ya pangamatsi ni Apo Jesu-Cristo ha intakday allo, ay pamaptêg ya kalabayan ni Apo Namalyari, ya miligtas ya balang miha. 7Kabay pinili na ko hên mag-in apostol na hên manoro kanlan alwan Israelita, ta êmên hila maniwala, gawan pamipamwang kon kaptêgan kanla. Pêtêg ya hata panhabiên ko. 8Amêhên, patêl, labay ko dayi ha balang pami-tsi-tsipon yo, ay manalangin hilay lalaki. Kailangan malinis ya nakêm la ha arapan ni Apo Namalyari hên ayn inakit o huluk ha kaatag. 9Hilay babayi etaman, ay dapat mahinhin, maayos ha pagtakop, alwa etaman sobra ya pag-ayos ha habot, haka ha panggamit hên ginto haka ha kaatag ya magastos ya hino-hino. 10Noa, ya mangêd, ay mamwangan hilay babayi ya nagpalokop kan Apo Namalyari ha mangangêd ya dyag la. 11No main mánoro ha pami-tsi-tsipon yo, ay dapat hilan manggilam tana hên magpatêkbêk ya babayi. 12A ko labay ya main babayi ya manoro ha pami-tsi-tsipon yo. Palokop hila tana ha lalaki, haka magpatêkbêk hilan manggilam. 13Gawan una nan dinyag ni Apo Namalyari, ay hi Adan bayo hi Eva. 14Hi Eva ya niloko, hên natukso hên nakadyag hên kasalanan, alwan hi Adan. 15Noa, miligtas hilay babayi ha panganak, no panay hilan maniwala kan Apo Namalyari, haka no ihundo lay pamanlugud la ha kapareho la, haka no ayn hilan pamagkulang ha arapan ni Apo Namalyari, haka no ihundo lay kahinhinan la.


text: 1Hiko hi Pablo ya hogò ni Pangino--on Hisokristo nin banà ha kalabayan nin Diyos. Inhogò na ko nin mangi-aral nin tongkol ha biyay ya impangakò nin Diyos ha tawtawo ya ma--in pamakilamo koni Pangino--on Hisokristo. 2Timotiyo, hika ya anlabiyen ko nin bilang sarili kon anak ay anholatan ko. Hay Tatay ya Diyos boy hi Pangino--on tamon Hisokristo ay mangingangalo dayi komo nin mambin kahampatan boy katinekan. 3Allo yabi ay pirmi katan an-ipanalangin boy hika ay ampasalamatan ko ha Diyos ya ampagsirbiyan ko nin malinis ya nakem nin bilang pagsisirbi hin hato nin kawka-apo-apowan ko. 4Angkapanemteman ko ya hin nihiyay ta ay nantolò ya lowà mo banà ha kalele--an mo. Kayà talagan labay katayna dayi nin makit emen ako mapnò nin kaligawan. 5Angkapanemteman ko et ya katibolosan nin pantotompel mo ha Diyos, hatoy ombayro ha pantotompel ni Loyda ya papò mo boy hi Iyonis ya nanay mo. Angkasigoro ko ya hay pantotompel mo ay ombayro ha pantotompel la. 6Kayà an-ibibilin ko komo hapa--eg ya lalò mon pakhawen ya kakayawan ya inggawà komo nin Diyos hin impababo ko komo ya gamet ko nin nangipanalangin komo. 7Hay pangigwà kontamo nin Diyos nin Ispirito na ay alwan para tomalaw tamo, no alwan emen homkaw ya nakem tamo, magkama--in tamo nin panlalabi, boy emen tamo mapendanan ya sarili tamo. 8Agmo ikareng--ey ya pamapteg mo nin tongkol ha Pangino--on tamo. Agmo simpri ikareng--ey ya hiko ay impiriso nin banà ha panonorò ko nin tongkol koni Pangino--on Hisokristo, no alwan ha kapangyariyan nin Diyos ay makimiha ka kongko nin magdanas nin kadya-dya--an nin banà ha Mahampat ya Balità. 9Inlibri na tamo boy iningat emen tamo mag--in malinis, hatoy ayin kapintasan. Ginawà na bayti, alwan banà ha anyaman ya nagawà tamo, no alwan banà ta talagan da--an naynan plano bayti boy banà ha kahampatan pangingangalo na. Hin ahè et pinalsa nin Diyos bayti ya babon lotà, hay Diyos ay nangingangalo kontamo nin nambin kahampatan nin banà koni Pangino--on Hisokristo. 10Hapa--eg bongat nin impatnag nin Diyos bayti ya da--an plano na hin hi Pangino--on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo ay nako bayri ha babon lotà. Hay Mahampat ya Balità ya hi Pangino--on Hisokristo ay nati biha nabiyay oman ay habaytoy pinamatalo na nin kapangyariyan nin kamatyan boy pagkabolok nin nawini, ta nagkama--in nin biyay ya ayin kamatyan. 11Pinili̇̀ ako nin Diyos nin mag--in nan mangangaral, hogò, boy mangitorò nin habayti ya Mahampat ya Balità. 12Kayà ampagte-ehan ko ya hiko ay anti bayri nin nakapiriso. Agko angkareng--ey ta tandà ko no hino ya anteplan ko, boy angkasigoro ko ya hay impahimalà ko kona ay magawà nan i-atap angga ha allon magbira hi Pangino--on Hisokristo. 13Hay kaptegan ya intorò ko komo ay pangoligtanan mo. Banà ha pamakilamo mo koni Pangino--on Hisokristo ay panatiliyen mo ya pantotompel mo boy panlalabi mo kona. 14Ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ya ampa-iri ha nakem tamo ay agmo pa-olayan ya kaptegan ya impahimalà komo. 15Tandà mo ya pina-olayan ako nin kaganawan ampipantompel ha Pangino--on do ha probinsyan Asya. Kateng hi Pigilo boy hi Hirmohinis ay nama-olay kongko. 16Hiko ay pinaligha ni Onisiporo; kayà hay pamilya na ay ingalowan dayi nin Pangino--on. Agna an-ikareng--ey ya pagkapiriso ko, 17no alwan hin ni-abot ya ha siyodad nin Roma ay agna ko tinegnan tinikap anggan agna ko nakit. 18Tandà mo no pangno kahampat ya ginawà na kongko hin anti ko ha siyodad nin Ipiso. Hay Pangino--on ay mangingangalo dayi kona ha allon magbira hi Pangino--on Hisokristo.


text: 1Entanni et hi-yanen Paul hu Athens et lumaw di Corinth. 2Dinteng tuddad man hu han-ahwan Jew e di Aquila nan Priscila e iPontus ida. Akelappu dan han-ahwad Rome di Italy, tep in-olden ni ap-apudman e hi Kelaudius e emin ida Jews ey mahapul ni hi-yanen da hu Rome. 3Nekiha-ad hi Paul di baley da tep henin ngunu tu hu ngunu dan daka pambiyagi e ida kamengapyan tuldah ni daka iggatang. 4Kesabasabaduh ey kaumlaw hi Paul di simbaan idan Jews ni an mantuttudduddan Jews et yadda Gentiles, tep pinhed tun mengullug idan Jesus Christo. 5Yan dintengan di Silas nan Timothy ni nalpuan dad Macedonia ey insiked Paul ni mekingngunnun tulda, tep ingkahhakey tu law hu ngunu tun mantuttudduddan Jews ni meippanggep nan Jesus e hi-gatu hi Christo ni pinutuk Apu Dios ni mengippaptek ni tuu. 6Nem kakakkahingaddan Jews diman hu tuka ituttuddu ey daka ba-iba-inga. Et yagyagan tu balwasi tun dep-ul ni pengippeang-angan tun neliwtan ida. Kantuy "Ngenamung kayu tep ngu hedin eleg kayulli mehellaknibi, tep kahing kayu et hi-gayu ngu kan bahul, bekennak. Meippalpun nunya ey umlawwak di kad-an idan Gentiles et hi-gada nak tuttudduan." 7Immehep hi Paul etan di simbaan et lumaw di baley Titius Justus e beken ni Jew, nem tu dama kadaydayawa hi Apu Dios. Neitakdul etan di simbaan idan Jews hu baley tu. 8Entanni ey hi Crispus e ap-apud simbaan idan Jews et ya pamilyah tu, anin idan kamanha-ad di baley tu ey nengulug idan emin nan hi Jesus Christo. Ey dakel ida tuud man Corinth ni nangngel ni intuttuddun Paul et mangulug ida dama et pebenyag ida. 9Hakey ni hileng ey nampeang-ang hi Apu Jesus nan hi Paul di i-innep tu ey kantuy "Entan takut mu! Ey entan tu isiked ni mantuttuddu. 10Tep wada-ak ni ingganah ni mengippaptek ni hi-gam et endi lawah ni mekapkapyan hi-gam ey tep dakel ida tuuk ni pinilik di deya." 11Et manha-ad diman hi Paul ni hantoon et kagedwah et ituttuddu tu hu meippanggep nan Jesus Christo. 12Nem yan eman ni hi Gallio hu gobernor di Achaia ey nanhuhummangan ida dakel ni Jews et da depapen hi Paul et ilaw dad kad-an tu ma-lat mebistigal. 13Kanday "Huyyan tuu ey tuka ituttudduddan tutu-u hu neihlan elaw ni pandeyyaw nan Apu Dios e eleg meiunnud di kapandeyyaw ni kamei-ebbulut di linteg." 14Um-ehel et hi Paul, nem immehel hi Gallio et kantuy "Hi-gayuddan Jews, dengel yu eya e-helen kun hi-gayu. Hedin yad gubilnu hu nambahulan tu winu wada neihlaan tud elaw ni linteg ni gubilnu, hi-gak hu ngenamung ni mengippennuh. 15Nem hedin hanniman e ya elaw yun Jews hu kanyun nambahulan tu, ey ngenamung kayun mengippennuh." 16Et pampa-hep tuddad dallin ni upisinah tu. 17Neala ey hi Sostenes e ap-apud simbaan hu nengipenuyuan da et depapen da et pambakdungan dad hinanggan upisinah ni huwet, nem kapakdag nan Gallio eneeneng. 18Nekiha-ad nidman hi Paul ni pigan aggew et han manlugan di bapor ni umlaw di Syria e ingkuyug tud Aquila nan hi Priscila. Indalan di Paul di Cenchrea et mampemukmuk, tep humman pengi-immatunan ni wada hu insapatah tun Apu Dios ni pehding tu et han ida lumaw lad lawwan da. 19Dimmateng idad Ephesus et hi-yanen tudman di Aquila nan Priscila. Nem limmaw nid simbaan hi Paul et an makiung-ungbal idan Jews. 20Pinhed idan tutu-un manha-ad nidman hi Paul, nem eleg tu pinhed. 21Kantun hi-gaday "Mambangngaddak ali mewan hedin pinhed Apu Dios." Et ebuhe manlugan di bapor et manglaw di Cesarea. 22Dimmateng di Cesarea et lumaw di Jerusalem ni an menang-ang idan kamengullug diman et lumaw mewan di Antioch. 23Nanha-ad mewan diman ni pigan aggew et han lumaw di kebebbebley di Galatia et yad Paligya et tugunen tudda kamengullug e ihhammad da hu daka pengullug. 24Wada etan Jew e hi Apollos e iAlexandria di Egypt ni immalid Ephesus. Nelaing ni mantuttuddu niya dakel amta tun neitudek ni ehel Apu Dios. 25Ey inamta tu pay hu intuttuddun John e kamemenyag la meippanggep nan Apu Jesus. Ma-nut mahlun mantuttuddun meippanggep idan nunyan inamta tu, nem ebuh hu intuttuddun John ni inamta tu et ya meippanggep ni benyag. 26Dingngel di Priscila nan Aquila e endi takut Apollos ni mantuttuddud simbaan idan Jews et ikuyug da et tuttudduan dan edum ni meippanggep nan Jesus. 27Entanni ey pinhed Apollos ni umlaw di Greece et baddangan idan kamengullug diman Ephesus et pamengulu da tudek daddan kamengullug diman ma-lat apngaen dan dettengan tudman. Et yan dintengan tu ey et-eteng baddang tuddan kamengullug diman gapuh ni hemek Apu Dios. 28Inapput tudda hu Jews diman ni nekihenummangan tud hinanggan dakel ni tuu. Impeang-ang tun hi-gada etan ida nangkeitudek ni ehel Apu Dios ni mengippeamta e hi Jesus hu pinutuk Apu Dios ni Christo ni menellaknib ni tuu.


text: 1Anengneng kon inekal na samay Kordiro so onaan ed saray pitoran timbri, tan nadngel koy sakey ed saray apatiran pinalsa a mabilay ya inkuanton singa karul, "Gala dia!" 2Ninmengneng ak et walay sakey ya ampotin kabayo. Walay akakabayon sankabembenan toy pana, tan naitday korona. Insan la linman milaban a manalo. 3Inekal na samay Kordiro so kumadwan timbri, tan nadngel kon inkuanto may kumadwan pinalsa a mabilay, "Gala dia!" 4Pinmaway so sakey a kabayon ambalanga. Say akakabayod saya naitday pakayarin mangekal na kareenan ed dalin, pian mampapateyan iray katoowan. Naitdan met na sakey ya ispadan baleg. 5Inekal na samay Kordiro so kumatlon timbri, tan nadngel kon inkuan na kumatlon pinalsa a mabilay, "Gala dia!" Insan anengneng koy sakey a kabayon andeket. Say akakabayod saya sankabembenan toy sakey a simbangan. 6Nadngel kod satay bosis a singa manlalapud kawalaan da ra may pinalsan mabilay. Inkuanto, "Sakey a salup na trigo labat so nasaliw na sakey a dinario a sanagew lan suildo, tan taloran salup na sibada labat so nasaliw na sakey a dinario a sanagew lan suildo. Balet ag mo dederaley larak na oliba tan say alak!" 7Nen inekal na samay Kordiro so kumapat a timbri, nadngel kon inkuan na kumapat a pinalsa a mabilay, "Gala dia!" 8Anengneng kod satay kabayon posisaw so kolor to. Patey so ngaran na akakabayo, tan manontombuk ed sikatoy Hadis. Naitdan iray pakayari ed kakapat na mundo, a mampatey diad panamegley na ispada, eras, salot, tan saray ayayep ya atap diad tapew na dalin. 9Insan inekal na samay Kordiro so kumaliman timbri, tan anengneng kod silong na altar iray kamarerwa da ray pinapatey, lapud salitay. Dios tan lapud matoor ya impantatasi ra. 10Ineyag day makmaksil, "Katawan a Makapanyarin-amin, masanto tan matwa! Panoy kabayag mi nin manalagar ed panintinsiam ed saray katoowan diad tapew na dalin tan say panusam ed sikara lapud impamapatey dad sikami?" 11Naitday balang sakey ed sikara na ampotin kawes. Nibagad sikaran mampainawa ni ran magano, anggad nasabiy dugan bilang na saray agagi tan kakaiba ran managlingkur a napatey met a singa sikara. 12Ninmengneng ak nen inekal na samay Kordiro so kumanem a timbri. Yinmegyeg na makmaksil, dinmeket a singa baliwan so agew, tan binmalangan singa dala so intiron bulan. 13Apaktak ed dalin iray bitewen a nanlapud tawen, a singa kapaktak na maeta ran bungay kiew ya igos no nabagyoy maksil. 14Naandipat so tawen, a singa lolokuten a babasaen a nilokut, tan nakal iray palandey tan saray isla ed paspasen da. 15Insan inmaamut ed ongiongib tan diad silong na saray ankakabaleg a batod palandey iray ararid tapew na dalin, saray manoley, saray opisyal na sondalo, saray mayayaman, saray makapanyari, tan amin da ray arum a totoo—aripen man ira o andi. 16Inkuandad kapalandeyan tan saray ankakabaleg a bato, "Pataan yo kami, pian ag kami nanengneng na samay akayorung ed trono, tan niagel kamid pasnuk na Kordiro! 17Ta sinmabi lay baleg ya agew a pampasnuk da, et siopay makatepel a miarapan?"


text: 1Hi-gayun helag Benjamin, besik kayu ma-lat meihwang kayu! Hi-yan yu Jerusalem! Patnul yu tangguyup di Tekoa ey pan-apuy kayu et pengamtaan idan iBet Hakkerem tep iyyaddalli hu melpud north ni memahbah ni bebley tayu! 2Kan Apu Dios ey “Kayyaggud hu ang-ang ni Jerusalem, nem pebahbah ku. 3Yadda sindalun buhul yu ey heniddallin kamampattul ni kalneroh e ida mangkampud nanlinikweh ni bebley niya wada hakkey ni hi-gada ey manha-ad di pinhed tun panha-adan.” 4Kan idallin nunman ni buhul di edum day “Pandaddan itsu et hegepen tayu hu Jerusalem! Hehgepen tayun emaggew!” Nem kandalli mewan ey “Neladaw law tep deh e kamangkehilleng! 5Yan hileng kuman penggepan tayu et bahbahen tayudda nehammad ni luhud.” 6Hi Apu Dios e Kabaelan tun emin hu nengiolden idan nunyan buhul e lelngehen dadda keyew diman et ipiggil dad hengeg ni luhud ma-lat dalnen dan menggep ni Jerusalem. Tep kantu dedan ni nunman ey “Kastigu yudda tep lawah daka pehpehding e dadda kapanligligat hu anggehemmek ni tutu-u. 7Ya lawah ni kapehpehding idan iJerusalem ey kamei-ellig ni danum di hebwak ni eleg metduk, tep lawah ni ingganah daka ippenahding. Ida kamampapatey hu tutu-udman. Ey wada liput da niya degeh da. 8Et humman hu, hedin eleg yu dedngela tugun ku, man iwwalleng dakeyu et mambalin hu bebley yun eleg mebebleyi.” 9Kan mewan Apu Dios e Kabaelan tun emin ey “Anggehemmek kayu tep anin idan hahhakkey ni metdaan ni hi-gayu et meendiddalli. Mei-ellig idalli buhul yu etan di kamemuggah ni grapes e tu eggilahen hu eleg tu pugahen et endin hekey hu metdaan.” 10Hinumang ku et kangkuy “Kaw wada damengu an mengngel ni hi-gak? Nemahhig mannuman ngehay da. Eleg da pinhed ni dedngelen hu muka e-e-helan hi-gada tep anggengi-ngi da kumedek. 11Nemahhig dama bunget kuddan lawah ni kapehpehding idan tutu-u, e henin bunget mu e Apu Dios, ey eggak law han-isipel.” Ey kan Apu Dios ni hi-gak ey “Peang-ang ku hu bunget kuddan u-ungngad keltad, yadda kameammuammung ni kakat-agun lalakki. Anin idan han-ahwa, yadda nangkea-amma niya nangkei-inna et meillegat ida. 12Meidwat alin edum ni tutu-u hu baballey da, yadda papayyew da niya aahwa da. Hanneyalli meippahding ni pengastiguan kuddan tutu-u eyad bebley. 13Emin ida, newetwet niya kedangyan ey beken ni limpiyuh hu daka pengellain pihhuh da, tep daka tellamadda tutu-u. Em, anin idan papaddi niyadda prophet et hanniman elaw da. 14Ya liwat idan tutu-u ey heni himmalem ni liput, nem eleg da hengngudan eggahan tep kanday beken ni himmalem. Ey eleg da issiked ni manliwwat, tep kanday ‘Kayyaggud itsu kaya. Endi tayu kegguhan!’ Nem ya kakulugan tu ey endi linggep da. 15Nem kaw ida kaumbaing tep ya lawah ni daka pehpehding? Eleg, tep eleg da amtan umbaing ey endi ngu dedan baing da. Et humman hu, ya meippahding ni hi-gada ey mekastigudda et mabeing ida, et heniddan edum ni kinastiguk. Hi-gak e hi Apu Dios hu nanghel nunya.” Apu Dios 16Kan Apu Dios idan tutu-u tuy “Ehneng kayud nampangaan ni keltad et man-ang-ang kayu. Ey mahmahi yu hedin hipadman hu kekakkayyaggudan ni keltad ni nebayag. Et yadman pengidlanan yu et luminggep hu biyag yu.” Nem kan idan nunman ni tutu-u tuy “Eleg mi ngu pinhed ni mandellan diman!” 17Pinilik hu mangguwalyan hi-gayu et ehelan dakeyun kanday “Helipat-i yun dedngelen hu umtenul ni tangguyup.” Nem kanyuy “Eleg mi pinhed ni dedngelen!” 18Et kan Apu Dios ey “Hi-gayun katuutuud kebebbebley, dengel yu niya pan-adali yulli hu meippahding ni tutu-uk ni edum ni aggew. 19Dengel yu eya e-helen ku: Peellik hu memahbah eyaddan tutu-uk tep inwalleng da intuttudduk niya nginhay da ehel ku. 20Eggak mahapul hu i-appit dan hi-gak ni bangbanglun kamelpud Seba, anin idan daka i-appit ni hi-gak ni pampebanglun kennen ni kamelpud neidawwin bebley. Ey eggak ebbuluta niya eggak um-amleng ni daka i-appit ni hi-gak ni kagihheba. 21Et humman hu, yalli pehding kuddan nunyan tutu-u ey mei-ellig ni mangkeihhungbub ida. Mettey idallin emin, yadda aammed, yadda u-ungnga da, yadda gagayyum da niyadda sinakdul da.” 22Kan mewan Apu Dios ey “Um-aliddalli tutu-un melpud north e neidawwin bebley ni umgubat. Ida kamandaddaddan ni mekiggubbat ey nangka-let ida. 23Indaddan da pana da niya ispadah dan mengubbat ni Jerusalem. Makabbunget ida niya endi hemek da. Hedin nantakkay idad kebayyu et ida kamemsik ey heni bungug ni dalluyun di baybay hu tenul ni besik da.” 24Kan idan iJerusalem ey “Yan nangngelan min meippanggep nunman ni gubat ey neendi elet mi. Mika giggibbekan nunya hu meippahding alin hi-gami ey eleg mi han-isipel. Heni kami etan ni biin indegeh ni egeh tu tep ngannganih ni man-ungnga. 25Et humman hu, endi tuled min um-ehep di neluhud ni bebley mi winu kami mandaddallan di keltad. Nemahhig ni anggetakkut di kad-an mi tep nan-almas ida buhul mi.” 26Kan Apu Dios idan tutu-u tuy “Pambalwasi kayun langgusih ey baktad kayud dep-ul ni pengippeang-angan yun kayu kaumlelemyung! Pantete-ul kayun lemyung yu henin kapanggibbek ni ammed ni netey hu binugtung ni u-ungnga tu. Tep pinhakkey ali ey dimmateng buhul yun memahbah ni hi-gayu! 27Jeremiah, patnaim ida tutu-uk henin kapehding ni kaman-e-dih ni gumek, et ang-angen mu hedin hipa neitu-wan da. 28Nemahhig ngehay da. Mekelhi ulu da e henin kelhin gumek niya giniling. Neligat idan metuttudduan. Ey nekattalam ida ni-ngangu ey ya tumtumbuk hu daka pehpehding. 29Kamei-ellig ida tutu-uk di gumek e anin ni ngimmangalab hu apuy et eleg meeyyug, tep eleg dedan mabalin ni memahmah. Hanniman ida tutu-uk e endi silbitu nak pengastiguan ni hi-gada tep eleg me-kal hu lawah ni elaw da. 30Hedin ya ngadan da ey ‘Endi silbi tun gumek’ tep binelaw Apu Dios ida.”


text: 1Entanni et wadan pinhakkey hu bimmunget etan patul, tep wada nambahulan etan ni kamengapyan sinapay et ya etan kamampaptek ni meinnum ni innumen tu. 3Et ikelabut tudda etan di neikelabutan Joseph di baley etan ni ap-apuddan guwalya. 4Neayepaw idadman et ya etan ap-apun guwalya ey impambalin tu hi Joseph ni mampaptek ni hi-gada. 5Hakey ni hileng ey wada ini-innep idan nunman ni dewwan balud ey nambaklang keibbellinan da. 6Yan newa-waan tu et lumaw hi Joseph di kad-an da ey inang-ang tu e ida kaumlelemyung. 7Et kan Joseph ni hi-gaday “Kele kayu kaumlelemyung ni nunya?” 8Himmumang ida ey kanday “Tep wada ini-innep mi, nem endi mengippeamtan keibbellinan da.” Kan Joseph ey “Hi Apu Dios hu kamengidwat ni kabaelan ni mengippeamtan keibbellinan ni i-innep. Ehel yun hi-gak hu ini-innep yu.” 9Kan etan ni kamampaptek ni meinnum ey “Ya ini-innep ku ey wada kumangngu etan neitnem ni grapes ni 10tellu panga tu. Entanni ey himmabung et anggagannuy neluum. 11Nakka tettengngeda etan basuh ni patul et pihpihen ku etan grapes di basuh et idwat kun patul.” 12Kan Joseph ni hi-gatu ey “Ya keibbellinan nuntan ni ini-innep mu ey heninnuy: Ya etan tellun panga ey tellun aggew. 13Melebbah hu tellun aggew, ey ibbukyat daka etan ni patul et pambangngad daka etan di ngunum dedan ni nunman. 14Yan pambangngadam alid ngunum ey entan tuwak anhan liwwan et pakie-ehhel muwak etan ni patul et ilah tu-et ey ibbukyat tuwak dama. 15Tep hi-gak ey imbesik da-ak alid bebley min Hebrew et igtang da-ak di deya. Et yan nunya ey iyyadya-ak eyad kallabbuttan anin ni endi nak impahding ni lawah.” 16Dingngel etan ni kamengapyan sinapay e kayyaggud hu keibbellinan ni i-innep etan ni kadwa tu ey kantu daman Joseph ey “Ya ini-innep ku ey wada kumangngu in-agtuk ni tellun basket. 17Yad etan di nanta-pew ni basket ey wadan emin hu nambakbaklang ni sinapay ni kennen etan ni patul. Nem immalidda sisit et kanen da.” 18Kan Joseph ey “Ya keibbellinan ni tellun basket ey tellun aggew. 19Melebbah hu tellun aggew et peputtul etan ni patul hu ulum. Ey itta-yun tu annel mud keyew et pan-in-e-kanan idan sisit.” 20Entanni et malebah tellun aggew ey humman ni aggew hu neiungngaan etan ni patul et manhahamul ida etan idan opisyal tud baley tu. Et pa-hep tud kallabbuttan etan kamampaptek ni meinnum niya etan kamengapyan sinapay et paeyag tuddad kad-an tu. 21Ya etan kamampaptek ni meinnum ey impambangngad tud ngunu tun nunman ni aggew. 22Nem ya etan kamengapyan sinapay ey impapetey tu. Humman idan neipahding ey humman hu inebig nan Joseph ni keibbellinan ni i-innep da. 23Nem ya etan kamampaptek ni kainnuman patul ey liniwwan tu hi Joseph.


text: 1Hi apostol Pablo, hi Silas haka hi Timoteo ay nagdann ha balayan Amfipolis haka ha balayan Apolonia angga ha nilatêng hila ha balayan Tesalonica ya main sinagoga lan Israelita. 2Gawan nakasanayan nay na ni apostol Pablo hên makisimba hên toroan na hilay kapareho nan Israelita, ay ha tatloy allon pamagsimba la, ay anlakwên na hila bayro ha sinagoga la, ta nakipagpalinawan ya kanla ubat ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari. 3Impalinaw haka pinaptêgan na ya nakahulat bayro ya tungkol ha Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, ya kailangan nan matsi haka mabiyay oman. Impamwang na kanla ya hi Panginoon Jesus ay habaytoy Mámiligtas, ya an-êngganan la, ya impangako bayro ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari. 4Main kaatag Israelita ya nanggilam ha impamwang, haka nakihonol kan apostol Pablo haka kan Silas. Main etaman bayro hên babayi ya mabandi haka kal-atan Griego ya maka-Diyos ya naniwala kan Panginoon Jesus. 5Noa, main kaatag ya poon lan kapareho lan Israelita ya nag-inakit kanlan apostol Pablo. Tsinipon la hilay mapanyag karawakan, ya ampagbabakahaan ha palengke, ya nangamuyot a êt hên kal-atan hên nanulhul hên boon balayan hên lakwên ya bali ni Jason ta êndat lan atsi hila bayro hilan apostol Pablo ta paawahên la hila dayi. 6Hên a lay na natapol, ay ginuloy lan gintan hi Jason haka kaatag kanlan patêl ha Panginoon, hên in-arap ha manungkulan hên balayan Tesalonica hên main kalamoy angaw, ya wanla, “Hilay habaytoy lalaki ay ampamuligaw ha balang logal ya anlakwên la! Amêhên, atsi hilay na bayri kantamo! 7Pinakatuloy na hila ni Jason ha bali na, haka hilangan ay anhumalanghang ha patakaran hên pinakapoon ha Roma ya ampag-ari kantamo, ta anhabiên la ya main kaatag ya pinakapoon, ya langan na ay Jesus.” 8Hên pamakagilam lan habayto hên hilay kal-atan, haka hilay manungkulan hên balayan Tesalonica, ay nangabuligaw hila. 9Hên tinanggap lay nay impiyansa ni Jason haka ya impiyansa lan kaatag ya patêl ha Panginoon, ay imbuhan hilay na. 10Hên habayton yabi êt, ay in-aporah la hi apostol Pablo, hi Silas haka hi Timoteo hên impalakoy na ha balayan Berea. Hên nilumatêng hilay na, ay hinumwên hila ha sinagoga lan kapareho lan Israelita. 11Hilay Israelita bayro ha Berea ay loat ya kaihipan, kanan kaihipan lan Israelita ha Tesalonica. Labay-labay lan manggilam ha panoro ni apostol Pablo. Allo-allo lan ampag-aralan ya Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari, ta êmên la mamwangan no pêtêg ya an-itoro ni apostol Pablo. 12Mal-at kanla ya naniwala haka main etaman bayro hên kal-atan babayi haka lalaki ya Griego ya mabandi. 13Noa, hên namwangan lan Israelita ha Tesalonica ya ampaypamwang hi apostol Pablo hên habi ni Apo Namalyari ha balayan Berea, ay nangamat hilay na êt bayro hên nanulhul kanlan taga-Berea hên manalanghang kan apostol Pablo. 14In-aporah la hi apostol Pablo hên hilay patêl ha Panginoon ha Berea hên impalako ha laylay hên dagat ta êmên ya makahakay ha barko. Noa, nabalag hi Silas angga hi Timoteo bayro ha Berea. 15Main ungnoy nangiatêl kan apostol Pablo hên angga ha balayan Atenas. Hên paorong hilay nay nangiatêl kana, ay intsipan na kanla ya tampol hilan mangamat hi Silas angga hi Timoteo, no malyari. 16Hên an-êngganan ni apostol Pablo hi Silas haka hi Timoteo ha balayan Atenas, ay namalagêhbêg ya nakêm na ha napansin nay kal-atan hên rebulto hên alwan pêtêg ya diyos ya ansimbaên lan taga-Atenas. 17Kabay ya dinyag na, ay bayro ha sinagoga, ay nakipagpalinawan ya hên kalamo nay kapareho nan Israelita haka hilay kaatag ya maka-Diyos. Allo-allo ya etaman hên ampakidebate kanlan atsi bayro ha plasa. 18Bayro ha plasa ay main mánoro ya Epicureo haka mánoro hên Estoico ya ampakidebate kana. Wanlan kaatag, “Hinoy an-ilambung nan hata ayn minúwang?” Wanla êt hên kaatag, “Ampaypamwang ya lawêh hên tungkol ha diyos lan kaatag ya bansa!” Hinabi lay habayto gawan an-ipamwang na kanla ya Mangêd ya Habi tungkol kan Panginoon Jesus haka tungkol ha natsi ya biyayên hilan oman. 19Ha maparah ya habi, ay gintan la hi apostol Pablo ha pagtsiponan lan manungkulan bayro ha logal ya ambaêgên lan Areopago, ya wanla, “Labay naên mamwangan no hino ya habaytsi ya bayoy toro ya an-itoro mo kannaên. 20Babayo naên magilaman ya habaytsi ya anhabiên mo kabay labay naên mamwangan no hinoy labay habiên hên habaytsi.” 21(Hilay taga-Atenas haka hilay kaatag ya ampaidi bayro ay allo-allo lan labay hên manggilam haka pihabian ya hinoman ya bayoy toro.) 22Kabay nirêng hi apostol Pablo ha arapan lan naka-tsipon ta hinabi na kanla, “Anggalangên kon taga-Atenas, angkahêlêk ko ya mahipêg kaw ha pamagsimba. 23Ta ha pagtawak-tawak ko bayri ha logal yo, ay napansin koy mal-at ya ansimbaên yo. Nahêlêk ko ya mihay pamiatangan ya nag-hulat hên êmên di, ‘Habaytsi ay ha Diyos ya a naên muwang.’ Habaytoy ansimbaên yo, ya a yo man kilala, ay yabay ya an-ipamwang ko kamoyu. 24Hiya hi Apo Namalyari ya nanyag hên luta haka ya kaganawan ya atsi bayri. Hiya ya Panginoon ha langit haka ha luta, kabay a ya ampaidi ha pagsimbaan ya dinyag tawo. 25A na kitamon ampanapolan hên hinoman, ta hiyay ampam-in biyay haka inanawa haka hinoman ya kailangan tamo. 26Paubat ha mihay ninuno, ay dinyag nay balang láhi ha boon luta, haka na hila dinyanan hên paidyanan la haka panaon lan mamiyay haka matsi. 27Dinyag nay habayto ta êmên la ya tapolên haka mamwangan lan atsi ha luta. Ha kaptêgan, ay alwa yan marayo ha balang miha kantamo. 28Nanad ha hinabi kamoyu hên mihay magaling maghabi, ya wana, ‘Hiyay ubatan hên biyay tamo, haka hiyay ampangillag kantamo ha pammita tamo, haka ha pamimiyay tamo.’ Nanad êt ha hinabi lan kaatag kamoyu ya main kamwangan, ya wanla, ‘Hikitamo ay maának ni Apo Namalyari etaman.’ 29Gawan ha hikitamoy anak ni Apo Namalyari, ay paan tamo yan itad ha rebulto ya ginto, pilak, o bato ya dyag ha kaihipan haka galing hên tawo. 30Hên hato, ay pinaulayan nay kasalanan lan ayn muwang hên tungkol kana, noa, amêhên ay an-iutoh nay balang miha hên maghêhê haka talibatokan ya alwan mangêd ya pamimiyay. 31Ta intakda nay na ya Allon Pamanukom ha balang miha ha boon luta. Main ya etaman hên pinili ya manatol hên main katoynungan. Haka pinaptêgan na, no hino ya habaytoy manatol hên biniyay na yan oman.” 32Hên nagilam lan naka-tsipon bayro ya tungkol ha pangabiyay lan oman hên hilay natsi, ay nipakaili hilan nammusmus ya kaatag. Noa, wanlan kaatag ya labay lan manggilam oman hên tungkol bayro, no minghan a êt. 33Kabay nammita yay na hi apostol Pablo. 34Main ungno bayro ya naniwala kan Panginoon Jesu-Cristo haka naki-lamo-lamo kan apostol Pablo. Kalamo la hi Dionisio ya miha kanlan ampamaala bayro ha Areopago, haka ya mihay babayi ya nag langan Damaris haka hilay kaatag pon.


text:
Johann Sebastian Bach
So Johann Sebastian Bach Ay makasta, niyot to may baik na manliligra,,, Republican Died ¿
Si Johann anak nen Ostong Bach agi toy Eugenio.... (Andoy alias Gwapo) Si Johann Sebastian Bach (b. Eisenach, 25 March 1685; d.Leipzig, 28 July 1750) so sankanayarian ya composer nen panaon to. Karanggo to ra Mozart san Beethoven ya higante na history na musica. Abilay nen utit na parte na Baroque period. Nanengneng ed musika nen Bach ya akapan-aral sikato na musikon Italian, French san Germany


text: 1Amêhên, naubuh hilan nirêng ya kalamo hên Sanedrin, ta gintan la ya hi Apo Jesus hên in-arap kan Gobernador Pilato, ya gobernador hên probinsyan Judea. 2Binad-an la ya, ya wanla kan Gobernador Pilato, “Narakêp naên ya habaytsi. Alwan mangêd ya panhabiên na ha kal-atan, ya a hila kano kailangan hên mamayad hên buwih ha pinakapoon ha bansan Roma, haka hiya kano ya Mesias, ya Cristo, ya mihay ari.” 3Amêhên, kinotang ni Gobernador Pilato hi Apo Jesus, ya wana, “Awta? Hika ya ari hên Israelita?” Hinabi etaman ni Apo Jesus, “Hinabi mina, Gobernador.” 4Kabay wani Gobernador Pilato kanlan poon pari haka kanlan kaatag, “Ayn akon angkahêlêk ya ikadikil hên hata lalaki.” 5Noa, lalo lan impalêkpêk, ya wanla, “Gawan ha panoro na di ha probinsyan Judea, ay nahulhulan hilay nay tawo hên manobag ha gobyernon Roma. Nag-umpisa yan nanoro ha probinsyan Galilea, bayo amêhên atsi yay na di.” 6Hên nagilaman ni Gobernador Pilato ya habaytsi, ay kinotang na no taga-probinsyan Galilea hi Apo Jesus. 7Hên namwangan ni Gobernador Pilato ya hi Apo Jesus ay taga-probinsyan Galilea awud, ya sakop ni Gobernador Herodes Antipas, ay in-utoh na hên gêtan la ya hi Apo Jesus kana, ta atsi ya etaman bayro ha Jerusalem hên habayto. 8Hadyay higla ni Gobernador Herodes Antipas hên nahêlêk na hi Apo Jesus, gawan mal-at ya nagilam na, ya tungkol kana, haka nabuyot nay nan labay mahêlêk ya kapapaêpapah ya dyag na. 9Kabay pinagkokotang ni Gobernador Herodes Antipas hi Apo Jesus. Noa, a ya naghabi hi Apo Jesus. 10Hadyay huluk lan poon pari haka hadyay huluk lan mánoron Kautuhan ni apo Moises ha pamara la kan Apo Jesus. 11Hi Apo Jesus ay pinagmumusmus haka kinailyan ni Gobernador Herodes Antipas haka hilay hundaloh na. Ha pammusmus la kana ay pinatakopan la ya hên mahampat ya nanad takop hên ari, bayo impaorong la ya kan Gobernador Pilato. 12Hên hato, ay mikapatsi hi Gobernador Pilato haka hi Gobernador Herodes Antipas, noa, habayton allo êt ay napilugud hilay nay lowa. 13Pinatsipon ni Gobernador Pilato hilay ampamaala kanlan pari, hilay kaatag ya ampamaala, haka hilay kal-atan Israelita. 14Ta wana kanla, “Gintan yo ya hatsi ya lalaki kangko gawan alwa kanon mangêd ya panoro na kanlan kal-atan. Pinakakotang ko ya, noa, ayn akon nahêlêk kana ya kasalanan ya an-ibara yo kana. 15Hi Gobernador Herodes Antipas man, ay ayn yan nahêlêk kanay kasalanan, kabay impaorong na ya kantamo di. Ayn yan dinyag ya pamatsan kana. 16Kabay ipalatiko ko ya tana, bayo ibuhan ko ya.” 17(Balang Pistan Pangaligtas ha Egipto, ay kailangan ni Gobernador Pilato hên ibuhan ya miha kanlan nakahukul.) 18Noa, ya kal-atan ay nan-angaw, ya wanla, “Patsên hi Jesus! Hi Barrabas tana ya labay naên hên ibuhan mo!” 19(Nakahukul hi Barrabas gawan nakilamo ya kanlan kal-atan ya nanyag hên halanghang ha gobyernon Roma ha balayan Jerusalem, haka gawan namatsi yan tawo.) 20Labay na dayi ni Gobernador Pilaton mibuhan hi Apo Jesus, kabay naghabi yan oman ya ibuhan dayi hi Apo Jesus. 21Noa, in-angaw la, ya wanla, “Ipako ya ha koros! Ipako ya ha koros!” 22Katatlo nan hinabi ni Gobernador Pilato, ya wana, “Awta? Hinoy kasalanan na? Ayn akon nahêlêk kana ya pamatsan kana. Ipalatiko ko ya tana, bayo ibuhan ko ya.” 23Noa, impapakaangaw lan poon pari haka lan kaatag, ya ipako ya ha koros. Kabay ayn yay nan madyag hi Gobernador Pilato. 24Pinaulayan na hilay na ha kalabayan la. 25Hinonol nay kalabayan lan kal-atan, ta imbuhan na hi Barrabas, ya nakahukul gawan nanalanghang ya ha gobyerno, haka gawan namatsi yan tawo. Indin na ya hi Apo Jesus ha gamêt la, ta êmên la madyag ya kalabayan la. 26Amêhên, gintan la hi Apo Jesus hên hundaloh ta ipako la ya ha koros. Ha pammita la ay nakatupa hila hên mihay lalaki ya nag langan Simon ya taga-Cirene, ya anhumwên ha balayan. Dinakêp la ya ta impabalangaw lay koros kana hên ampakihonol kan Apo Jesus. 27Hadyay kal-atan ya hinumonol kana. Kalamo la ya kaatag ya babayi ya hadyay tangih, ta antangihan la ya. 28Namalingay hi Apo Jesus, ta wana kanla, “Hikaw ya babayi ya taga-Jerusalem, paan yo ko tangihan, noa, tangihan yoy sarili yo haka maának yo, 29ta lumatêng lano ya allo ya habiên la, ya iningalwan hilay a nakaanak haka a namahoho. 30Habaytoy panaon ay habiên la kanlan tawgtug, ya wanla, ‘Gêymaan yo kay.’ Wanla êt kanlan bung-oy, ‘Taphonan yo kay.’ 31Ta no êmên di ya daygên la ha kayoy nailê, ay hino bayto ya daygên la ha kayoy nayango?” 32Main êt loway lalaki, ya parehon mapanyag karawakan ya gintan hên patsên kalamo ni Apo Jesus. 33Hên nilumatêng hila ha logal ya ambaêgên lan Golgota o Bungo, ay bayro la hilan impako hên hundaloh, ha tatloy koros. Ya miha ay atsi ha koros ha dapit panabtab ni Apo Jesus, haka ya miha ay atsi ha koros ha dapit uki na. 34Amêhên, nanalangin ya hi Apo Jesus, “Tatang ko ha langit, patawarên mo hila ta a la muwang ya pandaygên la.” Hilay hundaloh etaman, ay nangwan takop ni Apo Jesus ta inatag-atag lan pinagpalabonutan. 35Mal-at ya atsi bayro hên ampanlêk kaban ammusmusên la ya hên ampamaala ha Templo, ya wanla, “Inligtas nay kaatag. No hiya ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, pata a na mailigtas ya sarili na!” 36Hilay hundaloh ay nammusmus kana etaman. Painêmên la ya dayin nangihoy alak, 37ta wanla kana, “No hika ya Ari lan Israelita, iligtas moy sarili mo!” 38Atsi ha koros, ha ugton ulo na, ya nakahulat (ha habin Griego, Latin, haka Hebreo), ya wanan hulat, “Hatsi ya Ari lan Israelita.” 39Minusmus ya êt hên miha kanlan loway mapanyag karawakan ya nakapako ha koros hên karani na, ya wana, “No hika ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, ay iligtas moy sarili mo, haka hikay.” 40Noa, tinobag na yan kapareho nan mapanyag karawakan, ya wana, “Ayn kan limo kan Apo Namalyari? Pare-pareho kitamon amparusaan hên patsên. 41Hêpat kanta ya habayto ta nakadyag kitan kasalanan, noa, hiya etaman, ay ayn yan kasalanan.” 42Bayo hinabi na kan Apo Jesus, ya wana, “Apo, a mo kon liwaan, uston ampamaala kay na.” 43Kabay, hinabi ni Apo Jesus kana, ya wana, “An-ipangako ko kamo, ya amêhên êt, ay mapagkalamo mo ko ha langit, ha Paraiso.” 44Hên marani yanay ugtoy allo, ay dinumiglêm ya boon luta angga ha alas tres hên maapon. 45Sakton dinumiglêm, ay biglan nawakwak hên napibonak ya makogpaw ya takop ya pinagpênlan bayro ha lalê hên Templo ha Jerusalem. 46Amêhên, nan-angaw hi Apo Jesus hên hadyay hêkaw, ya wana, “Tatang ko ha langit, ipaulay kina kamo ya kaêlwa ko.” Hên nayari nan hinabi ya habayto ay natsi yay na. 47Hên nahêlêk nan ampamaala kanlan hundaloh, ya pangamatsi ni Apo Jesus, ay pinuri na hi Apo Namalyari, ya wana, “Pêtêg bay awud! Ayn yan kasalanan ya habaytsi!” 48Hên nahêlêk lan kal-atan ya ni-tsi-tsipon, ya nalyari, ay nuli hila hên andugdugên lay pagaw la, gawan hadyay lungkot la. 49Noa, hilay kabalay ni Apo Jesus, kalamo hilay babayi ya nakihonol kana hên nanaglap kana, hên paubat ha probinsyan Galilea, ay nakairêng ha marayo-dayo kana, ta andungawan lay angkalyari. 50Main bayro hên mihay lalaki, ya hi Jose, ya taga-balayan Arimatea ha probinsyan Judea. Hiyay mapanyag kangêran haka anhumonol ya ha Kautuhan ni apo Moises. Hiyay mihay kalamo hên Sanedrin. 51Noa, a ya nakiuyon ha dinyag la kan Apo Jesus. Pan-êngganan nay pamanlokop ni Apo Namalyari. 52Dinumani ya kan Gobernador Pilato, ta pinakikwaan nay bangkay ni Apo Jesus, ta iilbêng na ya. Nabay ya etaman hi Gobernador Pilato. 53Kabay kingwa ni Jose ya bangkay ni Apo Jesus, hên in-aypa, haka na kinêlkêlan hên makarang ya takop, ya naputsi. Bayo inhowên na ya ha pay-ilbêngan ha lêyang ya bato, ya a êt pinay-ilbêngan. 54Hên habayto ay allon pamaglêan ha allon pamagsimba lan Israelita. 55Hilay babayi ya nakihonol kan Apo Jesus ya ubat ha probinsyan Galilea, ay nakilako kan Jose. Nahêlêk lay pinay-ilbêngan kan Apo Jesus haka no ay-êmên inhowên bayro ya bangkay na. 56Bayo nag-orong hilay na ha balayan, ta namil-an hilan pabango, ya idin la ha bangkay ni Apo Jesus. A la tambêng nagêtan kanay habaytoy pabango, ta nagpainawa hila ha allon Sabado ha pamanhumonol ha Kautuhan.


text: 1Hên nakalohan hi Apo Jesus hên ubat ha tawgtug, ay main kal-atan ya nangamat kana. 2Dinumani kana ya mihay lalaki ya nag hakit ketong. Nandoko ya ha arapan na, ta wanan nakiingalo, “Panginoon, no kalabayan mo, ay paalihên moy hakit ko, êmên luminis ya lawini ko.” 3Impalunto ni Apo Jesus ya gamêt na ha nag hakit hên ketong, bayo wana, “Labay kon paalihên ya hakit mo. Luminis ka!” Tambêng naalíh ya hakit na. 4Bayo wani Apo Jesus kana, “Paan mo pon ipamwang ya hatsi ha hinoman. Pakha ka ha pari ta ipahlêk mo kana ya ayn kay nan ketong. Mantan kan maiparaya ha pamanhumonol mo ha utoh ni apo Moises, ta êmên mapaptêgan mo kanlan kaatag ya malinis kay na.” 5Hên nilumatêng yay na hi Apo Jesus ha balayan Capernaum, ay main mihay kapitan hên hundaloh ya taga-Roma ya nakiingalo kana, ya wana, 6“Panginoon, ya ipoh ko ay a makaalíh ha papag, ta main yan nabyat ya hakit, haka a na maigalaw ya lawini na. Pêrad tana ay a nay na matêêh ya hadyay ilab.” 7Kabay wani Apo Jesus, “Mita kitay na, ta paalihên koy hakit na.” 8“Panginoon, paan kay nan paabala hên humwên ha bali ko, ta angkarêng-êy ako kamo. Iutoh mo tana, ay maalíh ya hakit hên ipoh ko. 9Hiko man, ay atsi ko ha aypa hên kapangyarihan hên kaatag, bayo nag hundaloh ha aypan kapangyarihan ko. Ya kaganawan utoh ko, ay daygên la. No habiên ko kanan miha, ‘Mita ka,’ ay mita yay na. No habiên ko kanan kaatag, ‘Paidani ka di,’ ay dumani ya. No habiên ko kanan ipoh ko, ‘Daygên moy hatsi,’ ay daygên na.” 10Hên nagilam nay habayto ni Apo Jesus, ay nag-êpapah ya. Inarap nay kal-atan ya ampipanonol kana, ta hinabi na, “Pakagilamên yo, ayn akon nahêlêk ya miha man ya Israelita, ya êmbayro ya kataniêh ya paniwala. 11Pakaihipên yoy hatsi, mal-at ya alwan Israelita, ya ubat ha ay-irin logal di ha luta, ay kiaêm ha kaluto hên kalamo hi apo Abraham, apo Isaac, haka apo Jacob ha pamanlokop ni Apo Namalyari ha langit. 12Noa, kal-atan ya Israelita ya unan hinagyat, ya a nabay ha pamanlokop ni Apo Namalyari, ay itapon ha kariglêman hên impiyerno. Hadyay tangih la bayro, haka mipang-ngê-ngêt hila ha hadyay huluk la boy ha hadyay ilab ya angkatanam la.” 13Bayo hinabi ni Apo Jesus ha kapitan hên hundaloh, ya wana, “Muli kay na, ta gawan ha paniwala mo, ay maalíh ya hakit hên ipoh mo.” Hên habayto êt, ay naalíh ya hakit hên ipoh hên kapitan. 14Hên nakahowên yay na hi Apo Jesus ha bali ni Simon Pedro, ay nahêlêk nay ampo ni Simon Pedro, ya an-omotên, ya atsi ha papag. 15Tinalan ni Apo Jesus ya gamêt hên bakêt. Tambêng nag-alíh ya hakit na, kabay nirêng yan namakan kanlan Apo Jesus. 16Hên ampinaboy nay allo, ay gintan la kan Apo Jesus ya kal-atan ya hinapatan hên nangarawak ya a angkahêlêk, haka hilay nipaghakit, ta ha utoh nan bat, ay namipaplag yan hinumapat kanlan hinapatan, haka namaalíh yan hakit lan nipaghakit. 17Dinyag ni Apo Jesus ya habayto, ta êmên matupad ya hinabi ni Propeta Isaias, ya êmên di ya pangahabi, “Hiya ya namaalíh hên kaganawan hakit tamo.” 18Hên nahêlêk ni Apo Jesus ya kal-atan ya nakapalibot kana, ay in-utoh nay tagahonol na, ya wana, “Magbangka kitamo hên lumipay.” 19Bayo hila hinumakay ha bangka, ay main mihay mánoron Kautuhan ni apo Moises ya dinumani kana, ya wana kan Apo Jesus, “Mánoro, kihonol ako kamo ay-iri man ya lakwên mo.” 20Hinabi etaman kana ni Apo Jesus, “Hila man ya ahon lalê ay main lêyang ya ampaidyanan, haka hilay manok lalê ay main halay, noa, hiko ya Taga-Langit, ya In-anak Tawo, ay ayn ampaidyanan di ha luta.” 21Wanan miha pon kanan tagahonol na, “Panginoon, paulayan mo ko pon hên mamilbêng tatang ko.” 22Noa, wani Apo Jesus kana, “Kihonol ka kangko, haka paulayan mo hilay ayn biyay ya ayn anggaan, hên mamilbêng kapareho lan natsi.” 23Bayo hinumakay yay na ha bangka hi Apo Jesus, hên kalamo na hilay tagahonol na haka nag-umpisa hilay nan lumipay. 24Ha pamanlumipay la, ay nabêlêw ya hi Apo Jesus ha bangka. Amêhên, nagkamain hên hadyay angin, haka ya bangka la ay angkapnoy nan lanêm, noa, hi Apo Jesus ay nabêlêw pon. 25Pinukaw la ya, ya wanla, “Panginoon! Panginoon! Iligtas mo kay, ta ampilêmêh kitamina!” 26Wana kanla, “Ayn kaw awud hên tsiwala kangko! Pata hadyay limo yo!” Nimata ya, ta binawal nay angin haka hadyay tandulon. Tinunggên etaman ya angin haka tandulon, hên namapatêkbêk. 27Nag-êpapah hilay tagahonol na. Nihahabi hila, ya wanla, “Hino kaya ya hatsi ya ampakabawal hên angin haka tandulon bayo anhumonol hila kana?” 28Hên nilumatêng hilan Apo Jesus ha logal lan Gadareno, ha lipay lanêm, ay tinupa hila hên loway lalaki ya ubat ha pay-ilbêngan, ya hinapatan hên nangarawak ya a angkahêlêk. Gawan hadyay tobag la, ay ayn ampakadann bayro. 29Nan-angaw hila, ya wanla, “Jesus, ya Anak ni Apo Namalyari, awta ampakiêmênan mo kay? Labay mo kay hên parusaan hên alwa pon ya intakda ya panaon?” 30Main kal-atan baboy bayro ya ampipambuk ha bung-oy ya narani ha lanêm. 31Nakiingalo hilay hinumapat kanlan lalaki, ya wanla kan Apo Jesus, “No ipaplag mo kay, ay paulayan mo kay hên mipanhumapat kanlan baboy.” 32Pinaulayan na hila ni Apo Jesus. Kabay inumalih hila kanlan lalaki, ta nipanhumapat hila kanlan baboy. Hilay baboy ya hinapatan la, ay nipamwayun palohan ha natalindah ya laylay lanêm hên nilêmêh ha dagat-dagatan. 33Hilay manayhay hên baboy, ay nipamwayu ha balayan la, ta habaytoy nalyari kanlan hinapatan hên nangarawak ya a angkahêlêk, ay impamwang la ha kabalayan la. 34Hên nagilam lay balita la, ay naubuh lan nilako hilan Apo Jesus. Nakiingalo hila kana ya mag-alíh ya ha logal la.


text: 1Sangaw, pinegafanan manin y Jesus nga sinulduan ya totolay, en pangngarrian ya ne-usa na. Kunna nga nakkahi, "Hinnian/Asan tolay nga nammula kan ubas kan ya koman na. Ginibaw na ya pallehut na, en nangavvut iggina kan para pangazzan kan ya daggat ya vunguvunga ya ubas. Nappapatadag iggina kan torre kan para pagguardian, en kabalin na, nepatanggaw na ya koman na kan dudduma/karruan nga minakkikoman, en napanaw iggina nga minang kan tanakkuan nga nasion. 2Kattu luminabbet ngin ya tiempo nga appupusit kan ubas, nabbon iggina kan isa nga kohung na kan ira yan nga minakkikoman tase ipalak na ya billay na. 3Ngam kattu nakakaddet iggina kan ya koman, ginafut da, binubbubbug da, en pinapanaw ra nga awan nga nelabbet na. 4Nabbon iggina manin kan isa nga kohung na, ngam biniaran da ya ulu na, en pinasapasiranan da. 5Nabbon iggina manin kan tanakkuan, ngam pinatay ra iggina. Kunna tian manin ya kiningngua ra kan ya kohung na ira nga binon na. Hinnian dudduma nga binubbubbug da, en hinnian dudduma nga pinatay ra. 6Hinnian peba isa nga natalan/nabattang nga awayya na nga bonan. Iggina ya ideddukan na nga anak na nga lalaki. Kan nangultimuan, binon na malappay/mabbit ya anak na kan ira, gafu ta kunna kan ya nonot na, 'Ikakua ra ya anak ku.' 7"Ngam ira yan nga minakkikoman, kunda nga nerergo, 'Iggina ya mangerensia kan ya koman. Antera patayan iggina, tase kua teran ya erensian na.' 8Ginafut da iggina gafen, pinatay ra, en nelappak da ya baggi na kan ya liwan ya koman. 9"Sangaw, hanna ya kuan ya makakkua kan yan nga ka-ubassan? Umang na sangaw nga patayan ira yan nga minakkikoman, en ipatanggaw na malappay ya ka-ubassan na kan tanakkuan ira. 10Mari nu kazze/pano peba nabibbid yaw kan ya Sagrado nga Turak? 'Ya batu nga nepamammari ya minamabbalay ira, nabbalin kan patunak balalaman. 11Y Afu Dios ya nangngua kan yan, en mekapakkapalat yan kan ittera.' " 12Napanonot ya panakallan ira kan ya Judio ira nga kinahi y Jesus yan nga pangngarrian mekontra kan ira balattan. Ikayat da gafen nga arestan iggina, ngam nakatalaw ra kan ya totolay. Pinanawan da gafen y Jesus. 13Hinnian dudduma nga Fariseo en dudduma nga totolay y Herodes nga nabon kan y Jesus tase gafutan da kan ya ergowan na pe laman. 14Minang da kan y Jesus, en kunda nga nakkahi, "Mestru, ammu mi nga kayan mu ya kurug, en marim mavurung kan ya panonotan ya totolay, gafu ta marim mappadumuruma, en ituttuldum ya fustu nga ikayat y Afu Dios nga kuan ya totolay. Kazzen ta kayan mu kan ikami nu ipamavulun kazze ya dorob tera nga mappaga tera kan bienes/vuwit kan y Emperador kan Roma, onu awan? Mawag kazze kan mappaga tera onu awan?" 15Ammu y Jesus nga appen napia/aginpipia ra, en kunna nga siminabbag, "Ka-am ta puppurban dak? Iddannan dak kan isa nga sinsilliu tase innan ku." 16Iniddannan da iggina kan isa, en kunna nga namovut kan ira, "Innia ya makammuyung/makammukat en makangngahan kan yaw?" Kunda nga siminabbag, "Y Emperador!" 17Sangaw, kunna nga nakkahi, "Iddan nu kan y Emperador ya kua na, en iddan nu kan y Afu Dios ya kua na pay!" Nakkapalat da kan ya netabbag na. 18Hinnian dudduma nga Saduceo nga minang kan y Jesus. Ira nay ya makkahi nga mari magginnolay ya nakkakatay ira. Kunda nga nakkahi, 19"Mestru, neturak y Moises kan ya dorob tera, 'Nu hinnian lalaki nga matay nga awan na nga anak, mawag kan atawan ya wahi na ya balu tase manak da kan kuenta anak ya wahi na nga natay.' 20"Hinnian kattun pitu nga maggurwahi nga lallaki. Nangatawa ya kaka, ngam natay nga awan na nga anak. 21Inatawa ya uzzan na nay nga balu, ngam natay pay iggina nga awan na nga anak. Kunne na pay kan ya mekatallu 22en kan ya dudduma nga wawwahi ra pay. Ngammin ira nay nga pitu nga maggurwahi, inatawa ra ya babay, en nakkakatay ra nga awan da nga anak. Kan panguzzanan, natay ya babay pay. 23Nattaruk kan ya algaw nga agginnolay ngammin ya nakkakatay ira, innia gafen kan ira ya maka-atawa kan nay nga babay? On, gafu ta, ira ngammin nga pitu nga lallaki nga maggurwahi, inatawa ra nay nga babay." 24Kunna nga siminabbag y Jesus, "Nakaliwat kayu, en yaw ya gafu na. Mari nu ammu ya Sagrado nga Turak onu ya pakapangngua y Afu Dios. 25Nattaruk nu magginnolay ya nakkakatay ira, mari ra maratawa onu me-atawa, ngam megitta ran kan ya anghel ira kan langit. 26En nu me-annung kan ya agginnolay ya nakkakatay ira, mari nu kazze peba nabibbid kan ya neturak y Moises kattun kan ya parte nga neturakan ya me-annung kan ya isa nga dakal nga mula nga gumatagatang? Kunna y Afu Dios nga nakkahi kan iggina kannay, 'Yakan ya Dios y Abraham, ya Dios y Isaac, en ya Dios y Jacob.' 27Ikayat na nga kayan nga ya Dios, mari na kan Dios ya nakkakatay ira, nu azzi Dios ya siggamatolay ira. Kurug nga nakaliwat kayu." 28Hinnian mestru kan ya dorob nga luminabbet kannay, en nagina na ya addiriskusion da. Napanonot na nga fustu ya netabbag y Jesus kan ya Saduceo ira, en sangaw, kunna nga namovut kan y Jesus, "Kan ngammin nga dorob, hanna ya ka-importanteyan?" 29Kunna nga siminabbag y Jesus, "Yaw ya ka-importanteyan, 'Ikayu nga totolay nga nasion ya Israel, ginan nu yaw! Y Afu nga Dios tera, iggina laman ya Afu! 30Ayatan mu y Afu Dios kan ya interu futum, kan ya interu karalluam, kan ya interu nonot mu, en kan ya interu sikan mu.' 31En yaw ya mekaddua, 'Ayatan mu ya ikattolem kan kagitta ya angngayat mu kan ya baggim pe laman.' Awan nga tanakkuan nga dorob nga mas importante annek/ngam kan ira yaw." 32Sangaw, kunna nga nakkahi ya mestru kan ya dorob kan y Jesus, "Fustu yan, Mestru! Kurug ya kinahim nga isissa laman iggina nga Dios, en awan nga tanakkuan nga Dios. 33Mawag kan ayatan ya tolay y Afu Dios kan ya interu futu na, kan ya interu nonot na, en kan ya interu sikan na, en mawag kan ayatan na ya ikattolay na kan kagitta ya angngayat na kan ya baggi na pe laman. Mas importante nga maparaparulot ira yaw nga dua nga dorob annek kan mangiddan iggina kan ayam nga mapatay en masidug para kan y Afu Dios en mangiyofresi/mangidedika iggina kan maski hanna nga ofresi kan y Afu Dios." 34Ammu y Jesus nga napia ya nepannabbag na. Kunna gafen nga nakkahi, "Nalohon nga parulotan mu ya uray y Afu Dios." Kattu nagina ra ya netabbag na, awan ngin nga nakegutuk/naketurid/naketaggad nga namovut kan iggina kan maski hanna laman. 35Kannia attuldu y Jesus kan ya totolay kan ya lalantaran ya templo, kunna nga namovut kan ira, "Ka-am ta kayan ya mestru ira kan ya dorob tera nga gaka y David ya Cristo? 36Y David mismu, neturak na yaw nga nepeturak ya Espiritu Santo, 'Kinahi y Afu Dios kan ya Afuk, "Manuttud ka kan ya ziwanan ku addet zi patulukan ku ya kontram ira kan ikaw." ' 37Ya kinahi y David mismu nga me-annung kan ya Cristo, ya Cristo ya Afu na. Ka-am gafen ta kayan ya mestru ira kan ya dorob nga gaka y David ya Cristo?" Nayayat ya totolay kattu nagina ra ya kinahi y Jesus. 38Kunna nga nangituldu kan ira, "Mappalan/Memuhud kayu kan ya mestru ira kan ya dorob. Ikakayat da ya manaladalan nga anaddu ya gissinnunan da, en ikakayat da pay nga diotan ya totolay ira kan ya plasa. 39Nu umang da kan ya sinagoga, ikakayat da ya kapianan ira nga tuttud, en nu umang da kan langan, ikakayat da pay ya manuttud kan ya lugar ira nga kekakuan. 40Ngam apa-aprobettian da nga tagikukuan ya gibbalayan ya babalu nga babbay, en appen/agin relihioso ra kannia addasal da kan anaddu. Siguradu, mas nadammat ya kakastigo ra nattaruk." 41Sangaw, nanuttud y Jesus kan aranni kan ya angngikkuayan/angngippayan kan kuartu kan ya lalantaran ya templo. Giniraw na ya totolay nga mangitanag/mangikabok kan kuartu ra kan ya angngikkuayan. Aru ya riku nga nangitanag kan aru nga kuartu. 42Hinnian pay pobre nga balu nga babay nga minang kannay nga nangitanag kan dua nga sinsilliu nga bissang/bissut laman ya balor da. 43Inakkulan y Jesus ya disipulo na ira, en kunna nga nakkahi, "Kurug ya kayan ku kan ikayu, nay nga pobre nga balu, mas aru ya netanag na annek kan ira ngammin nga nangitanag kan kuartu kan ya angngikkuayan. 44On, gafu ta ira ngammin, sobra laman kan ya kukua ra ya netanag da, ngam nay nga balu nga nelot/nafulotan ya kapobre na, netanag na ya guggunay nga hinnian kan iggina nga pakkatolay na."


text: 1Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, "Ma--in," wana, "nin mihay tawoy mayaman ya ma--in pinahimala--an nin mama-alà nin kawkamama--in na. Hapa--eg, ma--in naghombong kona ya hatoy ampahimala--an nan mama-alà ay anhira-hira--en ya kowalta na nin gastosen. 2Kayà impa-ingat na baytoy ampama-alà ta pinastang na ya, 'Anya bayti,' wana, 'ya hombong kongko ya tongkol komo? I-orong moyna kongkoy listawan nin alagà kawkamama--in ko ta alwaynan hika ya paba-ala--en ko.' 3"Hapa--eg, hinalità na ha sarili na nin hatoy mama-alà, 'Anya raw,' wana, 'ya gaw--en ko ya an-alihen akoyna nin amo ko ha trabaho ko? Agko makayan mangotkot lotà boy angkareng--ey akon makilimoh. 4Ah!' wana, 'tandà koyna. Manggawà akon paraan emen ako kandepen nin tawtawo pangalih kongko ha trabaho ko.' 5"Hapa--eg, iningat nay kaganawan tawoy ma--in otang ha amo na. Pinastang na baytoy ona, ya wana, 'Ongnoy otang mo ha amo ko?' 6"Tinombay baytoy ma--in otang, 'Magatoy hokat nin asitin olibo,' wana. "Hinalità nin hatoy mama-alà, 'Anti bayri ya listawan nin otang mo. Miknò ka ta pahiliyan moy nakalista bayri emen hay otang mo ay mag--in tanan limampò.' 7"Hapa--eg, pinastang na baytoy ikalwa, 'Hapa hika itaman,' wana, 'Ongnoy otang mo?' 'Magatoy hokat nin trigo,' wana. "Hinalità ana et nin hatoy mama-alà, 'Anti bayri ya listawan nin otang mo; pahiliyan moy nakalista bayri emen hay otang mo ay mag--in tanan walompò.' 8Banà bayro, habayti ya alwan tapat ya pinahimala--an nin mama-alà ay pinori nin amo na ha kagalingan na nin manaktika emen ya magkama--in pakinabang. Talagan hay tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay magaling ha pamakilamo ha kapara la kisa ha tawtawoy antompel ha Diyos." 9Insigi ni Apo Hisos ya paghalità na, "Kayà," wana, ' 'nin anhalita--en ko komoyo, gamiten moyoy kamama--in ya impahimalà komoyo nin para ha tawtawoy ampanga-ilangan emen pangati moyo ay tanggapen kawon pa-iri ha pama-iriyan ya ayin anggawan. 10"Hinoman ya mapahimala--an ha mangayamò ya bagay ay mapahimala--an simpri ha mangalhay ya bagay; hinoman ya ahè mapahimala--an ha mangayamò ya bagay ay ahè simpri mapahimala--an ha mangalhay ya bagay. 11No agka mapahimala--an mama-alà nin kayamanan bayri ha babon lotà, hino ya mangipahimalà komo nin peteg ya kayamanan? 12No ahè ma-ari̇̀ ipahimalà komo ya ikon nin kanayon, hinoy mambi komo nin para pag-ikon mo? 13"Ayin alilà ya makapagsirbi nin sabay ha loway amo; ta no pisabayen na, hay miha ay ma-ari̇̀ pag-inakitan na, piro hatoy miha ay labiyen na; o ma-ari̇̀ nin mag--in yan tapat ha miha, ta hatoy miha ay kasorawan na. Agmo ma-ari̇̀ pisabayen nin pagsirbiyan ya Diyos boy kayamanan." 14Hin nalengè bayti ya tawtorò ni Apo Hisos nin hatoy Pawparisiyoy sawsakim ha kowalta ay tinoya-toyà la hi Apo Hisos. 15Hapa--eg, hinalità konla ni Apo Hisos, "Ampagmamahampat kawo," wana, "ha arapan nin tawtawo, piro hay nakem moyo ay tandà nin Diyos. Hay bawbagay ya ampa-alaga--an nin tawtawo ay ayin ka-a-alagà ha tegteg nin Diyos. 16"Hay kawkapanogo--an ya inggawà ni Moysis boy hinolat nin pawpropita hin hato ay an-ipahonol angga hin nag-ompisan nangaral hi Howan Mamiminyag. Pa-ibat hin nag-ompisan nangaral hi Howan Mamiminyag, hay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo--on nin Diyos ay an-i-aral boy balang miha ay ampagpilit pasakop ha pamomo--on nin Diyos. 17Ombayro man, mas maparan ma-alih ya langit boy lotà kisa ma-alih ya maski pinakamayamò parti ha mihay litra nin kawkapanogo--an. 18"Hinoman ya lalaki ya mangihiyay nin ahawa biha mag-ahawa nin kanayon ay ampakapagkasalanan nin pamabayi; boy hay lalaki ya mag-ahawa nin babayi ya nakihiyay ha ahawa ay ampakapagkasalanan nin pamabayi." 19"Ma--in," wani Apo Hisos, "nin mihay tawoy mayaman. Hay dawdoloy an-iholot na ay mangabli boy hay pamamangan nan allo-allo ay mangalahap. 20Ma--in itaman mihay mamakilimoh ya nagngalan Lasaro ya napohipon borog. Hiya ay anggitan nin an-igwà ha poltan bali nin hatoy mayaman, 21ta labay nan mangan nin maski mawmomo ya angkatata ha lamisawan nin hatoy mayaman. Hay aw-aho ay ampakon manapoh nin bawborog na. 22"Hapa--eg, nati baytoy mamakilimoh ya ayin kanayon no alwan hi Lasaro. Hay kalolowa na ay gintan nin aw-anghil do ha kama-inan ni Abraham. Nati itaman baytoy mayaman boy intabon ya. 23Hay kalolowa na ay nipalako ha impirno. Banà ha kadya-dya--an ya andanasen na ay naninglà ya. Ha marayò ay nakit na hi Lasaro ya kalamo ni Abraham. 24Hapa--eg, nambolyaw ya, 'Apo Abraham,' wana, 'ingalowan mo ko. Ihogò mo bayri hi Lasaro ta isawsaw na ha lanom ya tamorò na, biha na ipadnà ha dilà ko emen lomay--ep, ta masyado kon ampagdya--dyà bayri ha apoy.' 25"Piro tinombay kona hi Abraham, 'Anak ko,' wana, 'ihipen mo ya hin angkabiyay ka ha babon lotà ay pasasà ka ha kaganawan bagay ya mangahampat, piro hi Lasaro, kaganawan bagay ya dinanas na ay panay kadya-dya--an. Hapa--eg ay anti ya bayri nin ma--in kaligawan; hika balè ay anti bahen nin ampagdanas nin kadya-dya--an. 26Bokod et bayro ay pagkalalè bongaw ya piha-etan tamo. Kayà hatoy labay mako bahen komoyo ya ma-ibat bayri ay ahè makalako boy ayin makalako bayri konnawen ya ma-ibat bahen.' 27"Hapa--eg, hinalità ana et nin hatoy mayaman, 'Apo Abraham, ihogò mo awod,' wana, 'hi Lasaro nin mako ha bali nin tatay ko, 28ta ma--in akon limay patel ya lalaki. Halita--en na konla ya tongkol bayri emen aghila mipalako bayri ha kadya-dya--an.' 29"Hinalità ni Abraham, 'Anti bayro,' wana, 'ya hinolat ni Moysis boy hinolat nin pawpropita. Ma-ari̇̀ lan leng--en bayto no labay la.' 30"Tinombay baytoy mayaman, 'Apo Abraham,' wana, 'agla leng--en bayto, piro no ma--in nati ya nabiyay oman ya mako bayro konla ay paghehean lay kawkasalanan la.' 31Hapa--eg, ombayri ana et ya hinalità ni Abraham, 'No aghila,' wana, 'manlengè ha hinolat ni Moysis boy ha hinolat nin pawpropita ay aghila simpri minto--o maski nin ma--in nati ya nabiyay oman ya mako konla.' "


text: 1Kasumpal to ya, nadngel koy singa maksil a bosis na amayamay a totoo ed tawen ya inkuanda, "Igalang yoy Dios! Say kilalaban, kagalangan, tan pakayari kayaryan ira na Dios tayo! 2Matonung tan tua ray sintinsia to! Dinusa toy makapanyarin marotak a biin mangikakayat na kaogsan ed dalin, lapud pankakasalanan toy inmoralidad. Say Dios dinusa to, lapud impamatey tod saray aripen na Katawan." 3Inkuanda, "Igalang yoy Dios! Mantagey lan mantagey ya anggad angga so asewek na napopoolan a makapanyarin siudad!" 4Saramay duamplo tan apat a mamatakken tan saramay apatiran pinalsa a mabilay et dinmakmomo ra tan angigalang irad Dios ya akayorung ed trono, tan inkuanda, "Amen! Igalang yoy Dios!" 5Insan walay nansalitan nanlapud trono ya inkuanto, "Idayew yoy Dios tayo, sikayon amin ya aripen to, sikayon amin a mangigagalang ed sikato, matalonggaring man o andi!" 6Kasumpal to ya, nadngel koy singa bosis na amayamay a totoo, a singa ungol na mabiskeg ya onaagos a danum tan dalagorug na karul. Inkuanda, "Idayew yoy Dios! Ta Ari so Katawan, say Makapanyarin-amin a Dios tayo! 7Nepeg tayoy manliket tan manggayaga; iter tayoy galang ed sikato! Ta asingger lan mankasal so Kordiro. Say nobia imparaan to lay sikaton dili; 8akakawes lay malinis tan masilesileng a lino." (Say lino sikatoy maung iran gawgawa na totooy Dios.) 9Insan inkuanto may anghil ed siak; "Isulat mo: Maliket iray inimbitaan ed ponsiay bansal na Kordiro." Inkuanto ni, "Sikara yay tuan salitay Dios." 10Dinmakmomo ak ed saliyan to a mangigalang ed sikato, balet inkuanto, "Aleg! Sakey ak met ya aripen a singa sika tan saray agagim ya amaneknek na katwaan ya impaamta nen Jesus. Say Dios so igalang mo!" Ta say katwaan ya impaamta nen Jesus sikatoy ispiritu na propisiya. 11Anengneng kod satay tawen ya alokasan, tan walay kabayon ampoti. Say akakabayo tatawagey Matoor tan Tua; matonung so panintinsia tan pibabakal to. 12Singa manliub ya apoy iray mata to, tan amayamay iray koronad olo to. Akasulat ed laman to so ngaran to, balet sikato labat so makaamta na kabaliksan to. 13Nitaksaw ed dala so kawes to. "Say Salitay Dios" so tawag ed sikato. 14Ontotombuk ed sikato ray dakerakel a sondalo na tawen ya akakawes iray malinis ya ampotin lino, tan akakabayo rad saray ampotin kabayo. 15Pinmaway so sakey a matdem ya ispada ed sangi to; sayan ispada so panalo tod saray bansa. Oleyan to ra yan bansa diad panamegley na balatyang a bastun, tan manlapud panagpespesay ubas, paagosen toy alak na baleg a pasnuk na Dios a Makapanyarin-amin. 16Akasulat ed kawes tan ulpo to so ngaran ya, "Ari da ray arari, tan Katawan da ray kakatawan." 17Insan anengneng ko met so anghil ya akaalagey ed agew. Iningal toy makmaksil ed saray manok ya ontitikyab ed liwang: "Gali dia, mantitipon kayo para baleg a ponsiay Dios! 18Gali dia, tan akan yo ray laman da ray arari, saray hiniral, tan saray sondalo, saray laman da ray kabayo tan saray akakabayo, saray laman na amin a katoowan—aripen man o andi, abeba man o atagey ed kipapasen!" 19Insan anengneng kon nantitipon imay ayep, saray ararid dalin, tan saray dakerakel a sondalo ra, ta labanan da imay akakabayo tan saray sondalo to. 20Narel imay ayep, pati samay tila-tilan propita a nanggagaway milagro ed arap to imay ayep. (Sarayan milagro so impamalikdo tod saray walay marka na ayep, tan saray angigagalang ed talintaoy ayep.) Samay ayep tan samay tila-tilan propita nibantak iran mabilay ed dayat a manliub ya asupri. 21Saray dakerakel a sondalo ra pinatey met na samay ispada a pinmaway ed sangi to may akakabayo; tan nansawa ray manok ya angan ed bangkay da.


text:
Bataan
Say Bataan et unaan ya klase luyag na Central Luzon, Pilipinas. Unong ed 2010 Census, say papulasyon to et 687,482 totoo.
Walay kabaleg tan sukat to ya 1,372.98 kilometro kuwadrado. Say dialling code to et 47. Say kapital to et Balanga.
Saray baley[edit | edit source]
Siyudad[edit | edit source]
Saray too diad Bataeño[edit | edit source]
- Cayetano Arellano
- Felicito Payumo, chairman ed Otoridad na Metropolitan diad Look Subic nen 1998-2004.
- Jackie Rice, kanta
- Janine Tugonon
- Jessica Sanchez, kanta
- Luz Banzon-Magsaysay, politika
- Mel Tiangco, bareta
- Romi Garduce, mount climber
- Teresita Bisain, dealer diad Avon Philippines
- Thomas Pinpin


text: 1Hapa--eg, pawpatel ya kapara kon iningat nin Diyos, ihipen tamo hi Apo Hisos ya inhogò nin Diyos emen ya mag--in pinakamatag--ay ya pari̇̀ ya mangipakisondò kontamo ha Diyos, ta hiya hi Apo Hisos ya ampahimala--an tamo. 2Tapat ya ha impagawà kona nin Diyos ya nangihogò kona bilang itaman koni Moysis hin hato ya tapat ha pamama-alà ha kapamilyawan nin Diyos, hatoy Aw-israylita ya impaba-alà kona nin Diyos. 3Piro hi Apo Hisos ay ampaka-igit koni Moysis ta hiyay namalsa nin tawtawo. Hay ka-alimbawa--an ay tawoy nangipa-ireng bali: hay mas amparangalan ay hatoy tawo kisa bali, piro hi Pangino--on Hisos ya ka-alimbawa--an nin nangipa-ireng bali ay hiyay mas amparangalan kisa hi Moysis ya pinaba-alà bongat. 4Balang bali ay ma--in nangipa-ireng, piro Diyos ya namalsa nin kaganawan bagay. 5Hi Moysis ay bilang ha mihay alilà ya tapat ha pagsisirbi ha Diyos, ta hiya ay anhomonol ha an-ipagawà kona nin Diyos ya asiwa--en nay Aw-israylita ya tawtawo nin Diyos. Hay bawbagay ya halita--en lano nin Diyos ay imbalità ni Moysis. 6Balè hi Pangino--on Hisokristo ay alwan alilà, ta hiya ay Anak nin Diyos. Tapat ya ha pangangasiwà ha aw-anak nin Diyos bilang ombayro ha pangangasiwà hin hato ni Moysis. Hitamo ay aw-anak nin Diyos no hay pamahimalà tamo kona ay matibay angga ha anggawan, boy no an-omasa tamo kona. 7Hay Ispirito nin Diyos ay naghalità nin ombayri: "No angkalengè moyo hapa--eg ya hawhalità nin Diyos 8ay agmoyo patya--en ya nakem moyo nin bilang ha kawka-apo-apowan moyo ya kinomontra ha Diyos hin hato hinpana--on ni Moysis. Pirmi la kon anhoboken hin anti hila ha powiray dogal, wana nin Diyos. 9Lo--ob apatapò ya ta--on nin angkakit lay pawpapag-ispantawan ya anggaw--en ko konla, piro aghila antonggen nin manobok kongko. 10Kayà habaytoy tawtawo ay pinamahangan ko. Hinalità ko, 'Pirmi hilan ampakihowawi̇̀ kongko ta angkomontra hila ha labay ko.' 11Ha kapahangan ko konla ay ombayri ya pinanompa--an kon hinalità: 'Talagan aghila makapahok nin pa-inawa do kongko ha dogal ya inhandà kon pa-iriyan la.' " 12Pawpatel, mag-atap kawo emen agkawo mag--in mala--et ya ayin pantotompel ha Diyos, ta no mangyari komoyo bayto ay anhalibokotan moyo ya Diyos ya angkabiyay. 13Hay dapat moyon gaw--en emen agkawo maloko para gomawà nin kasalanan ay agmoyo patya--en ya nakem moyo, boy allo-allo kawon mipapangaralan mintras ma--in et pana--on nin mangapitatambay kawo. 14Hay pamakilamo tamo koni Pangino--on Hisokristo ay ayin angga no pangoligtanan tamon mahampat ya pamahimalà tamo kona hin ompisa nin hitamo ay tinompel kona. 15Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos: "No angkalengè moyo hapa--eg ya hawhalità nin Diyos ay agmoyo patya--en ya nakem moyo nin bilang ha kawka-apo-apowan moyo ya kinomontra kona hin hato." 16Hino baytoy nipankomontra ha Diyos maski nalengè lay bosis na ya ampaghalità konla? Wari̇̀ alwan hila baytoy kaganawan nin hatoy pinangonawan ni Moysis nin in-alih ha nasyon Ihipto? 17Ha lo--ob apatapò ya ta--on, hinoy ampamahangan nin Diyos? Wari̇̀ alwan hatoy nipagkasalanan ya nikati ha powiray dogal? 18Hinoy inhompà nin Diyos nin talagan ahè makapahok nin pa-inawa do kona ha dogal ya inhandà nan pa-iriyan la? Wari̇̀ alwan hatoy ahè nipanhomonol kona? 19Tandà tamo ya aghila nakapahok banà ha agla pantompel ha Diyos.


text: 1Sayan sulat nanlapud kinen Pablo ya apostol nen Cristo Jesus, onung ed linaway Dios— Diad saray totooy Dios a wala rad Efeso, saray matoor ed Cristo Jesus: 2Itdan kayo komun na Dios ya Ama tayo tan say Katawan a Jesu-Cristo na bindision tan kareenan. 3Nagalang komuy Dios tan Ama na Katawan tayon Jesu-Cristo, ta initdan to itayo na amin a maispiritun bindision ed katawenan, lapud pikakasakey tid Cristo. 4Diad sayan pikakasakey tid Cristo, say Dios pinili to itayo la, kasakbayan ya apalsay mundo, pian magmaliw itayon masanto tan anggapoy pakabalawan ed arap to. Lapud panangaroy Dios, 5inggana to itayo lan magmaliw ya anak to diad panamegley nen Jesu-Cristo. Sikato yay linawa tan getmay Dios. 6Igalang tayo lapud makapakelaw a panangaro ton inter tod sikatayo diad panamegley na inararo ton Anak! 7Arondon itayo la diad panamegley na dala nen Cristo tan diad ontan, apirdona la ray kasalanan tayo. Agaylay kabaleg na panangaroy Dios, 8ya inter ton ag nasabsabaan ed sikatayo! Onung ed kakabatan tan pakatalus na Dios 9ginawa to so ginetma to la nen saman tan impaamta tod sikatayoy maamut a plano to a sumpalen ton sumpalen diad panamegley nen Cristo. 10Sayan planoy Dios a sumpalen to no onsabi lay manepeg a panaon et say pangipasakey tod Cristo na amin iray pinalsan walad tawen tan dalin. 11Amin a bengatla nagagawa onung ed plano tan linaway Dios; tan pinili kamiy Dios a totoo to diad pikakasakey ed Cristo, onung ed getma tan plano to nanlapu lad gapo. 12Sikami sirin ya onaan a nanilalod Cristo, itanduro miy kagalangan na Dios! 13Ontan yo met, a nen nadngel yoy tuan salita, salanti say Maung a Balita ya angiter ed sikayoy kilalaban, anisia kayod Cristo, tan minarkaan kayoy Dios a kayaryan to diad impangiter tod sikayoy insipan ton Ispiritu Santo. 14Say Ispiritu so kaletan ya awaten tayo so insipay Dios ed saray totoo to, tan impailalo to a say Dios itdan toy nagnap a kawayangan iray totoon kayaryan to. Itanduro tayoy kagalangan na Dios! 15Kanyan nanlapud impakabalitak ed pananisia yod Katawan a Jesus tan say panangaro yod amin da ray totooy Dios, 16andi-tondan misasalamat ak ed Dios lapud sikayo. Nununoten ta kayo ed saray pikakasik, 17tan kekerewen kod mapagalang tan makapanyarin Ama a Dios na Katawan tin Jesu-Cristo, ya itdan to kayo komuy Ispiritu. Sikatoy mangiter ed sikayoy kakabatan, tan ipaamta tod sikayoy Dios, pian nakabatan yo. 18Ipipikasik a naliwawaan komuy kanunotan yo pian naamtaan yo no antoy ilalon impanawagan tod sikayo, no panoy kayaman na makapakelaw iran bindision ya insipan ton ipatawir ed saray totoo to, 19tan no panoy ontan lan kabiskeg na pakayari ton mankikimey ed sikatayo ran mananisia. Sayan pakayarid sikatayo et kapara to may pakayariy biskeg na Dios 20ya impamaoli tod bilay ed Cristo, tan impamayorung tod sikato ed nikawanay Dios diad katawenan. 21Si Cristo manarid man ed amin da ray mangatatawen a manoley, saray walay betang, saray walay pakayari, tan anggan saray kakatawan; walad silong na pakayari toy amin a mambebembey betang diad sayan mundo tan anggan diad arapen. 22Say Dios pinasuko toy amin a bengatla ed Cristo, a sikatoy inter tod iglisia a sankatageyan a panguloy amin a bengatla. 23Say laman nen Cristo et say iglisia, say inkagnapan na mangiiter na inkagnap na amiamin a bengatla.


text: 1Yakan nga Pablo nga mappakalinak kannia kasan ku kan ikayu, ngam nagutuk/naturid/nataggad nak kanu kan ya turak ku kannia kawan ku kan ikayu, makimallak nak mismu kan ikayu megafu kan ya kinatuluk en ya kinasimpat y Cristo. 2Ikiddok kan ikayu nga, so nu lumabbet nak kannian, mari rak fersan nga maggutuk kan kagitta ya siguraduan ku nga kuan kan ira nay nga mangabbat kan mattolay kami kan kagitta ordinariu nga totolay. 3On, gafu ta, maski mattolay kami kan kagitta ya ordinariu nga totolay, mari mi makillaban kan kagitta ordinariu nga totolay. 4On, gafu ta, ya armas nga pakilaban mi, mari armas ordinariu nga totolay, nu azzi, kan ya armas mi, hinnian/asan ya pakapangngua y Afu Dios nga manaral kan ya hanna laman nga naladda nga napatadag nga panefensa. Awayya mi nga affutan ya falso ira nga arrasarason, 5en ngammin ya kinapangas nga makagurun kan ya pakakammu kan y Afu Dios, en patulukan mi ngammin ya appanapanonot, tase paraparulotan da y Cristo. 6So nu maffustu ya ammarulot nu, awayyak nga mangastigo kan ngammin nga mari mamarulot. 7Yan laman maitu/kelattan ya innan nu, ya liwan ya ganagannud. Nu siguraduan ya innia laman nga kua y Cristo iggina, panonotan na zinan nga kua y Cristo ikami pay kan kagitta na. 8Iniddannan y Afu Jesus ikami kan paka-awayya tase pasikannan mi ya angngurug nu, mari tase darallan mi yan. Maski nassosobra ya nepangngidayok kan yan nga paka-awayya mi, marik mepasiranan. 9Mari nu abbattan kan tantantalawan ta kayu kan ya turak ku ira. 10On, gafu ta hinnian dudduma/karruan kannian nga kunda nga makkahi, "Nadammat en nasikan ya kayan na kan ya turak na ira, ngam nakafi ya baggi na kannia akkiyatubang na kan ittera, en awan nga kuenta ya kayakayan na." 11Ya innia laman nga makkahi kan kunna tian, mantindian na zinan nga, ya mammuan nu nga me-annung kan ikami kan ya kayan mi kan ya turak mi kannia kawan mi kan ikayu, kunna tian pay ya mammuan nu zinan nga me-annung kan ikami kan ya kukukuan mi kannia kasan mi kan ikayu. 12Mari mi mamba igitta onu iparig ikami kan ya dudduma kan ira yan nga mappakatanang. Ngam awan nga kebalinan ya appanapanonot da gafu ta, ya panonot da pe laman, yan ya paggukud da kan ya pia ra pe laman, en ira pe laman ya pangiparrian da kan ira pe laman. 13Ngam ikami, mari mattapatapaw ya appeddarayaw mi kan ya mepangngat, nu azzi idayaw mi ya kiningngua mi kan ya lugar ira nga sinunnak y Afu Dios kan pattrabahuan mi, en sangaw, nakakaddet kami kan ikayu pay. 14Gafu ta hinnian kayu kan ya isa kan ya lugar ira nga sinunnak y Afu Dios nga pattrabahuan mi, mari mi gafen sinapawan ya mepangngat, en ikami ya unna nga nangiyaddet kan ikayu kan ya napia nga dumug y Cristo. 15Mari mattapatapaw ya appeddarayaw mi kan ya mepangngat, ikayat ku nga kayan, mari mi idayaw ya bannabannag ya tanakkuan nga alale ikami ya nangngua. Innanaman mi nga dumakal ya angngurug nu, tase mas peba dumakal ya pattrabahuan mi kan ya lugar nu, 16en tase mepalapalappat mi ya napia nga dumug kan ya lugar ira kan ya tangapingit nu, en mari mi idayaw ya nakua ngin kan lugar nga dana nattrabahuan ya tanakkuan. 17Kunna kan ya Sagrado nga Turak, "Ya mangidayaw, idayaw na zinan y Afu Dios." 18On, gafu ta, ya innia laman nga mangidayaw kan ya baggi na pe laman, bakkan kan iggina ya napurba nga napia nu azzi ya innia laman nga ipadayaw y Afu Dios.


text: 1Entanni ey limmaw hi Jesus di kebebbebley ni an mantuttuddun meippanggep ni nan-ap-apuan Apu Dios. 2Nekilaw ida etan Hampulut dewwan disipol tu et yadda edum ni biin ingkal Jesus hu degeh da et yadda dimonyoh ni neihuklung ni hi-gada. Humman idan biin nekilaw ey hi Maria Magdalena e na-kalan ni pitun dimonyoh ni neihuklung, 3hi Juana e ahwan Kusah e kamampaptek di baley Herod e ap-apu, hi Susana et yadda edum ni bii. Hi-gada hu kaumbaddang ni um-idwat ni mahapul Jesus et yadda disipol tu. 4Hakey ni aggew ey neamung idad kad-an Jesus hu hantapug ni tuun nalpud kebebbebley et man-ab-abig e kantuy 5"Wada etan hakey ni tuun an nantanem e nanhinna-bug tu bukel ni intanem tu. Wadadda nangka-gah ni bukel di dalan et pan-igsin ni tuu niya kinan ni sisit edum. 6Et yadda edum ey na-gah idad mabetu ey ma-nut simmemel ida, nem anggegannuy nakpit ida, tep meingpih hu puyek et ekket hu intemeg tun danum. 7Na-gah di magulun hu edum ey inhengan idan gulun. 8Yadda edum ey na-gah idad kayyaggud ni puyek ey kayyaggud temel da niya mangkalemeh ida." Ginibbuh tu huyyan ina-abbig ey kantuy "Dengel yu huyya hedin wada tangila yu ma-lat amtaen yu hu pinhed tun e-helen." 9Kan idan disipol Jesus ey "Hipa keibbellinan nunyan ina-abbig mu?" 10Hinumang Jesus e kantuy "Hedin hi-gayu, man nakka panna-ud ni ituttuddun hi-gayu hu elaw ni nan-ap-apuan Apu Dios ni eleg meipeamta ingganah nunya. Nem hedin yad edum ni tuu, man nakka pan-ina-abbig ni ebuh hu nakka penuttuddun hi-gada ma-lat anin ang-ang-angen da niya deddedngelen da nakka ituttuddu ey eleg da han-awat, tep eleg da pinhed ni ewwatan hu elaw Apu Dios. 11Heninnuy hu keibbellinan tu. Ya etan bukel ni inha-bug etan ni tuu ey mei-ellig di ehel Apu Dios. 12Yadda etan bukel ni na-gah di dalan ey kamei-ellig di ehel Apu Dios ni dingngel idan tuu, nem immali hi Satanas et linglingen tud nemnem da ma-lat eleg da kulugen et eleg ida mehelakniban. 13Yadda etan bukel ni na-gah di mabetu ey kamei-ellig di ehel Apu Dios ni dingngel idan tuu et ida kaman-am-amleng ni nengulug, nem neikamkampu daka pengullug et hedin wada ekket ni ligat da ey pinhakkeyey iwwalleng da hu daka pengullug. 14Yadda etan bukel ni na-gah di magulun hu neieligan idan tuun nangngel ni ehel Apu Dios, nem anggegannuy liniwwan da tep ebuh hu neitu-wan da, ya keddangyanan da niya pan-am-amlengan dan daka nenemnema. 15Yadda etan bukel ni na-gah di kayyaggud ni puyek hu kamei-ellig ida etan di tuun nangngel ni ehel Apu Dios et maihammad hu daka pengullug et kayyaggud law hu nemnem da et ya kayyaggud hu pinhed dan ippahding." 16Intuluy Jesus ni immehel et kantuy "Endi tuun tu integan hu kengkeh et tu hukbungan, winu tu ihha-ad di daul ni uggippan, nem ihha-dang tu kumaddan di neitata-gey ma-lat han-ang-ang idan emin ni umhegep ni tuu. 17Ya mei-ellig huyya etan di neitlu niyad eleg meamta e meamtaddallin edum ni aggew. 18Et humman hu, pakadngel yu eya kayyaggud ni tugun ku et u-unnuden yu, tep e-helen kun hi-gayu e ya etan tuun kamengu-unnud ni tugun ku ey me-duman hu inamta tu. Nem ya etan tuun wada ekket ni inamta tu, nem eleg tu u-unnuda ey meendi humman ni ekket ni inamta tu." 19Immali inan Jesus et yadda agitu, nem endi inna-nu dan umlaw di kad-an tu, tep hinelikuban ni dakel ni tuu. 20Kan idan tuun nan hi Jesus ey "Immalid inam et yadda agim et immen idad dallin e daka kapan-ibbaga." 21Nem kantun hi-gaday "Yadda tuun mengngel ni ehel Apu Dios et u-unnuden da ey hi-gada nakka ibbilang ni inak ey agik." 22Hakey ni aggew ey nekihgep hi Jesus idan disipol tud bangka et kantun hi-gaday "Pan-agwat itsu et lumaw itsud demang eyan baybay." 23Ida kamenglaw ey neugip hi Jesus. Entanni ey pimmewek ni na-let di baybay et kamangkepnu bangkan danum ey henidda melsing. 24Et bangunen da hi Jesus et kanday "Apu! Apu, melsing itsu!" Bimmangun hi Jesus et pasiked tu etan pewek niya dalluyun ey nesiked ida. 25Kan Jesus ni hi-gaday "Kele endi dinel yun hi-gak?" Natngaddan emin et wada hakkeyey kanday "Hipa na-mu ingkatuun nunyan tuu? Kele kau-unnudan dibdib et ya dalluyun hu ehel tu?" 26Entanni ey dimmateng idad bebley idan iGerasene e demang ni probinsiya di Galilee. 27Immehep hi Jesus di bangka ey an dinammu etan ni tuun nehuklungan ni dimonyoh e nalpulli etan di bebley. Nebayag ni eleg mambalwasi niya eleg manha-ad di baley tu et yad kad-an idan kullungngan hu nanhaha-adan tu. Anin ni bangkilingan da et tuka pegtanga ni bimmesik di endi bebley. Yan nenang-angan tun Jesus ey simmekuk et mandukkun di hinangga tu ey inlet tu ehel tu e kantuy "Jesus e U-ungngan Apu Dios e Keta-ta-geyyan, hipa pehding mun hi-gak? Entan tuwak anhan kastigu." Mukun inhel etan ni dimonyoh humman ey tep inhel Jesus e me-kal etan di tuun neihuklungan tu. 30Kan Jesus etan ni neihuklung ey "Hipa ngadan mu?" Hinumang tu e kantuy "Linibu hu ngadan mi." Inhel tu huyya tep dakel idan dimonyoh ni neihuklung etan ni tuu. 31Nampehemmehemmek idan Jesus ma-lat eleg tudda palaw etan di kapanhelheltapin ingganah. 32Neipapaddih ni nunman ni wadadda dakel ni killum ni kamanhubhub etan di duntug et kandan Jesus ey "I-tan dakemi eman idan killum et hi-gada hu keihhuklungan mi." Ey inebulut Jesus. 33Et ma-kal ida etan ni tuu et man-etan idadda etan di killum. Pinhakkeyey nambesik ida etan killum et dumep-ah idad deplah et mangkalsing idad baybay. 34Inang-ang etan idan kamampaptek ni killum humman ni nekapkapya ey nambebessik idad bebley et yaddad nanlinikweh diman, et ehelen daddan tutu-u. 35Et mampanglaw ida etan tutu-un nangngel nunman et da ang-angen. Immaliddad kad-an Jesus ey inang-ang da etan tuu e nambalwasi law niya kamanyuyyuddung di kad-an Jesus e kayyaggud law nemnem tu et kamandeddengngel ni tuka pan-ituttuddu. Ey simmakut ida etan tutu-u gapuh nunman ni nekapkapya. 36Yadda etan nenang-ang ni impahding Jesus ey nan-i-hel daddan kebebleyan da hu meippanggep ni na-kalan ida etan ni neihhuklung etan ni tuu. 37Et gapuh ni takut idan bimmebley di Gerasene ey inhel dan Jesus e hi-yanen tu bebley da. Et mambangkad Jesus et man-agwat idad demang ni baybay. 38Yan eman ni kapenggepin Jesus di bangka ey kan etan ni tuun nehuklungan la ni ey "Attu anhan et makilawwak ni hi-gam ey?" Nem kan Jesus ey 39"Anemut ka kuma et mu e-ehhelen hu impahding Apu Dios ni hi-gam." Et lumaw humman ni tuu et tu pan-i-hel di bebley da hu impahding Jesus ni hi-gatu. 40Nambangngad di Jesus di Galilee ey immamleng ida tuudman ni kamenehhegged ni hi-gatu. 41Wadadman hi Jairus e hakey ni ap-apud simbaan ni Jew ni immalid kad-an Jesus et mandukkun di hinangga tu et mampehemmehemmek et makilaw hi Jesus di baley da. 42Pinhed Jairo ni mekillaw hi Jesus di baley da tep kamangkatkatey etan binugtung ni biin u-ungnga tun hampulut dewwa toon tu. Nekilaw hi Jesus ey nemahhig e neheyebheb ida tuun hi-gatu. 43Ey wada etan hakey ni biin hampulut dewwa toon ni eleg mesikked hu kamelpud annel tu. Inumah tun emin hu limmu tu, nem endi hakey ni kinabaelan tun inegahan humman ni degeh tu. 44Limmaw humman ni biid dingkuggan Jesus et kap-en tu gilig ni balwasi tu ey pinhakkeyey nesiked etan kamelpud annel tu. 45Et kan Jesus ey "Hipa nengapan balwasik?" Kandan emin ey "Tawwey." Immehel hi Peter ey kantuy "Apu, inna-nun pengamtaan ni nengapan balwasim ey hinelikuban dakan dakel ni tuu?" 46Nem kan Jesus ey "Wada nengapan hi-gak tep ginibek ku e wada degeh ni ingkal ni kabaelan ku." 47Yan nengamtaan etan ni bii e inamtan Jesus hu neipahding, ey immalid kad-an tu e kamanggegeyyenggeng ni takut tu et mandukkun di hinangga tu et ehelen tu gapun nengapaan tun balwasi tu et ya na-kalan ni degeh tu. Emin ida etan tutu-u ey dingngel da humman ni inhel tu. 48Kan Jesus ni hi-gatuy "Agik, na-kal law huttan ni degeh mu tep ya muka pengullug ni hi-gak. Anemut ka, et melinggep ka kaya law." 49Kapan-e-helan Jesus huyya ey wada dimmateng ni nalpullid baley di Jairo e kantun Jairo ey "Anin ew katteg ni entan tu ayagi etan mittuduh, tep netey etan u-ungngam." 50Nem dingngel Jesus humman ey kantun Jairo ey "Entan pandanag mu etan ni u-ungngam. Pandinel kan hi-gak." 51Yan dintengan dad baley Jairo ey kaumlelemyung ida etan tutu-u ey kanengih ida tep netey etan u-ungnga. Nem kan Jesus ey "Entan nangih tep eleg matey huyyan u-ungnga, neugip ni ebuh." Yadda etan tutu-u ey daka ngi-ngi-ngii hi Jesus tep inamta da e netey etan u-ungnga. Himmegep hi Jesus ey endi edum ni tuun impahgep tu, ebuh di Peter, hi James, et hi John et ya ammed etan ni u-ungnga. 54Singnged tu ngamay etan ni u-ungnga et kantuy "Inah ka e u-ungngak." 55Et tumegu etan u-ungnga ey pinhakkeyey imminah. Et mampaela hi Jesus ni kennen tu et pangan da. 56Natngadda a-ammed etan ni u-ungnga, nem sinugun idan Jesus e kantuy "Entan tu i-i-hel huyyan neipahding eyan u-ungnga."


text: 1Entanniy nedateng hu ahiani et alen Samson hu pakeetteng tun gelding ni tu iddawat nan ahwa tu. Pinhed tu et ni meki-uggip nan ahwatu nem kaikka-leg nan ametu. Kantun hi-gatuy 2“Kangku nem anggebe-hel mu et peahwak etan ni lakin nengadwan hi-gam eman ni nan-ahwaan yu. Nem hedin pinhed mu, wada etan udidyan tun kakkayyaggud pay ang-ang tu nem hi-gatu. Hi-gatu ew kuma hu iahwam.” 3Kan Samson ey “Yan nunya ey wada lebbeng kun mengibleh ni impahding idan iPilistia ni hi-gak.” 4An dimmepap Samson ni telunggatut ni fox bedbeden tu ikul ni handedwan fox et ibedbed tu hinulat ni dilag. 5Binansingan tudda humman et hantudda ibukyat di papayyew idan iPilistia et malgab ida etan neani niya eleg maeni. Anin idan keyew ni olibah et yadda grapes di legunta da ey nalgab. 6Kan idan iPilistia ey “Hipa nengipahding nunya?” Kan idan tuuy “Hi Samson tep impeahwan nengapun hi-gatun iTimnah hu ahwa tu etan ni hakey ni nengiehneng ni hi-gatun nengahwaan tu.” Limmaw ida iPilistia et giheben da etan ahwan Samson et hi ametu. 7Kan Samson idan iPilistia ey “Gapun nunyan impahding yu ey ibbaleh kun ingganah.” 8Et pateyen tu dakel ni hi-gada tep ya bunget tu. Et an manha-ad di leyang di batud Etham. 9Entanniy limmaw ida dama iPilistia et ida mangkampud Judah di neihnup di Lehi. 10Kan idan tuud Judah ey “Kele immali kayun mengubbat ni hi-gami?” Kanday “Immali kamin mempap nan Samson et ibleh mi hu impahding tun hi-gami.” 11Limmaw ida hu tellun libun lalakkin iJudah di leyang ni batun wadad Etham et kandan Samson ey “Kaw eleg mu nemnema e yadda iPilistia hu ap-apu tayu? Hipa huyyan impahding mun hi-gami?” Kan Samson ey “Imbaleh ku hu impahding dan hi-gak.” 12Kandan hi-gatuy “Immali kamin memellud ni hi-gam et idwat dakaddan iPilistia.” Kan Samson ey “Dammutu, nem isapatah yu e eleg yuwak petteya.” 13Kanday “Em, belluden dakan ebuh et idwat dakaddan iPilistia. Eleg daka petteya.” Binelud dan dewwan baluh ni linubid et ilaw da. 14Dimmateng hi Samson di Lehi ey ida kamangkeiddammu hu iPilistia e ida kamantetekkuk gapuh ni amleng dan nadpap hi Samson. Nem ipa-let ni Ispirituh Apu Dios hi Samson et behaten tu etan nemalud dan ngamay tu e heni sinulid. 15Wada himmak tun genit ni pangal ni pekattey tun kebayyu et usalen tun nampematey ni hanlibun lalakkin iPilistia. 16Entanniy kan Samson ey “Pangal ni kebayyu inusal kun nematey ni hanlibun lalakki. Ey pangal mewan ni kebayyu inusal ku et ipiggil kudda.” 17Inhel tu humman ey imbekah tu etan genit et ngadnan tu humman ni nengiibbengan tun genit ni ‘Ramat Lehi’ e hedin ya keibbellinan tu ey ‘Duntug ni heni pangal.’ 18Et entanniy nemahhig hu na-wewan tu et kantun Apu Dios ey “Impengapput muwak nem adyah e metteyyak ni ewew ku. Et entanni ey um-alidda tuun eleg mengullug ni hi-gam et baluden da-ak.” 19Et wadaen Apu Dios hu etbul etan di neku-kuan di Lehi et uminum hi Samson. Negibbuh ni imminum ey neibangngad hu elet tu. Et ngadanan Samson humman ni hebwak ni En Hakkore ey wada pay humman ni hebwak di Lehi. 20Nanhuwet hi Samson ni dewampulun toon di Israel ni nan-ap-apuan idan iPilistia di bebley da.


text: 1Hapa--eg, namatnoy nin tamboyok baytoy ikaliman anghil biha ma--in emen bito--en ya nakit ko ya nagtata ha lotà ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hiya ay binyan sosi̇̀ nin dogal ya ayin anggay kalale--an. 2Nilo-atan nay polta nin hatoy dogal ya ayin anggay kalale--an. Hin nalo-atan na ay masyadoy ahok ya nilomwah nin emen nangibat ha pagkaholay pogon. Hay allo kateng langit ay dinomeglem nin banà bayro ha ahok. 3Hapa--eg, do ha ahok ay ma--in nilomway dawdoron ya inomogpà ha lotà. Binyan hilan kakayawan nin mamakakhit nin bilang pamakakhit nin aw-alakdan. 4Immanda konla ya agla hira--en ya dawdikot, kawkayo, o maski anyay tanaman, no alwan hay pakakhitan lan bongat ay hatoy tawtawo ya hay waweng ay ayin marka nin Diyos. 5Pinayagan hila nin hay tawtawo ay padya-dya--an la nin lo--ob limay bowan, piro aghila pinayagan mamati. Hay pama-irap ya gaw--en la ha tawtawo ay emen kakhit nin kinyat alakdan. 6Ha pana--on ya habayto, hay tawtawo ay labay anan mati piro ahè mangyari. Anhangaren lan mati hila piro aghila mati ha habayton pana--on. 7Hato itaman ya dawdoron, hay anyò la ay emen ha kawkabayoy handà anan ipakilaban. Ha aw-olo la ay ma--in emen kawkorona ya gintò, boy hay lawlopa la ay emen lopan tawo. 8Hay habot la ay emen ha habot babayi. Hay ngawngipen la ay emen ngipen liyon. 9Hay nebneb la ay ma--in protiksyon ya emen pahak, boy no anlompad hila, hay tonoy nin pakpak la ay emen tonoy nin malakè ya karwahi ya anggoloyen nin kawkabayoy ampipampowayon makon makilaban. 10Hay aw-ikoy la ay emen ikoy alakdan ta ma--in timid. Habaytoy timid la ya pamadya--dyà la nin tawtawo ha lo--ob nin limay bowan. 11Ma--in nin ampamo--on konla. Hay po--on la ay hatoy anghil ya ampakaba-alà nin hatoy dogal ya ayin anggay kalale--an. Ha halità nin Hawhodiyo, hay ngalan nin habaytoy anghil ay Abadon; ha halità nin Gawgrigo ay Apolyon. Hay labay totolen nin habaytoy ngalan ay hiya ya manirà. 12Habaytoy primiron pawpangyayari ya kapapalimo ay nalabah ana. Ma--in et loway pangyayari ya kapapalimo ya ampalatngen. 13Hapa--eg hatoy ika-anem anghil, hin pinatnoy nay tamboyok na ay nakalengè ako nin bosis ya ampangibat ha apat ya hongay ya anti ha apat ya doyo nin altar ya gintò ya anti ha arapan nin Diyos. 14Hatoy bosis ya nalengè ko ay ombayri ya hinalità do ha ika-anem anghil ya ma--in tamboyok: "Kalagan mo baytoy apat ya nakabalol ya anghil do ha malhay ya balah nin Iyopratis." 15Hapa--eg hatoy apat ya anghil ay kinalagan, ta hila ya inhandà para ha habaytin oras, allo, bowan, boy ta--on nin mamati nin kakatlon parti nin tawtawo ha babon lotà. 16Nalengè ko no ongno ya hawhondalò ya nakahakay ha kawkabayo. Habayto ay lowanggatoy milyon (200,000,000). 17Ha panggogomawà kongko nin Ispirito nin Diyos ay nakit ko baytoy kawkabayo kateng hawhondalò ya nakahakay bayro. Hay protiksyon ha nebneb nin hatoy hawhondalò ay kolor ma-orit ya emen apoy, boy kolor asol ya mangetnget ya emen bato ya an-ingaten sapira, boy kolor maholyaw ya emen asopri. Hay aw-olo nin hatoy kawkabayo ay emen olon liyon. Hay bebey la ay anlowahan nin apoy, ahok, boy asopri. 18Habaytoy tatloy bagay ya apoy, ahok, boy asopri ya nipanlomwah ha bebey nin kawkabayo ay habaytoy pinamati nin kakatlon parti nin tawtawo ha babon lotà. 19Hay kapangyariyan ya an-ipamati nin habaytoy kawkabayo ay anti ha bebey la boy ha ikoy. Hay aw-ikoy la ya nipag-olo ya emen aw-otan ay habaytoy an-ipandisgrasya la nin tawtawo. 20Hay tawtawoy tilà pinati nin hatoy kawkabayo ay ahè nipantonggen ha panhohomamba la ha dawdimonyo, boy agla pinaghehean ya panggawà la nin kala-etan, hatoy ginawà lay alwan peteg diyos ya yari̇̀ ha gintò, pilak, tangsò, bato, boy kayo. Habaytoy alwan peteg diyos ay ahè makakit ni makalengè boy ahè maka-owako. 21Hay agla pinaghehean ya gawgawà la ay hay pamati la nin kapara lan tawo, pangongolam, pamakilalaki, pamabayi, boy pananakaw.