text: 17 Tan tinipon na saray Filisteo+ iray armada* ra parad guerra. Nantitipon ira diad Soco,+ a sakop na Juda, tan nankampo rad baetan na Soco tan Azeca,+ diad Efes-damim.+2 Nantitipon met ira di Saul tan saray lalaki ed Israel tan nankampo rad Lawak* na Elah,+ tan nandarasig ira pian milaban ed saray Filisteo.3 Pinmuesto iray Filisteo ed palandey a walad sakey a pagpag, tan pinmuesto iray Israelita ed palandey a walad biek a pagpag, tan walad baetan da so lawak.4 Insan pinmaway ed saray kampo na saray Filisteo so manunan sundalo; say ngaran to et Goliat+ tan diad Gat+ so nanlapuan to, tan say katagey to et anemiran kasiko tan sankarangan.*5 Akasulong ed ulo to so sakey a gansan hilmit, tan akasulong met na samben ed pagew, a walaan na nantatapewan a gansa a singa siksik. Say belat na satan a gansan samben+ et 5,000 siklo.*6 Walay gansan samben ed bikking to tan sakey a gansan jabelin+ ed beneg to.7 Say kiew a putan na gayang to et singa kabaleg na panagpotipotan na managlagay abel,+ tan say tarem na gayang to et manbelat na 600 a siklo;* tan manaakar ed unaan to imay manag-awit na panagsamper to.8 Insan sikatoy inmalagey tan tinmawag ed saray nandarasig a sundalo na Israel+ tan inkuan tod sikara: “Akin et nandarasig kayon milaban? Wadia ak a milaban parad saray Filisteo. Sikayo ray lingkor nen Saul. Mamili kayoy sakey a laki ed limog yo tan iyarap yod siak.9 No sarag to ak a labanan tan nitumba to ak, magmaliw kamin ariripen yo. Balet no sikatoy natalok tan nitumbak, magmaliw kayon ariripen mi, tan panlingkoran yo kami.”10 Insan inkuan na Filisteo: “Kantiawan* ko natan iray sundalo na Israel.+ Mangiyarap kayo ed siak na sakey a laki, ta manlaban kami!”11 Sanen nadngel nen Saul tan say interon Israel iyan imbaga na samay Filisteo, akebbiew tan ataktakot iran maong.12 Say ama nen David et manngaray Jesse+ ya Efratita,+ a taga Betlehem+ na Juda. Sikatoy walaan na waloran ananak a lalaki,+ tan diad panaon nen Saul et masiken la iyan too.13 Say taloran panguloan ya ananak nen Jesse et tinmumbok ed si Saul pian miguerra.+ Say panguloan et si Eliab,+ say komadua et si Abinadab,+ tan say komatlo et si Samah.+14 Si David so bolirek,+ tan tinmumbok ed si Saul iramay taloran panguloan.15 Legan a panlilingkoran nen David si Saul, sikatoy ompapawil ed abung da pian pastolan to iray karnero+ nen ama to diad Betlehem.16 Diad loob na 40 agew et ompapaway imay Filisteo pian kinabuasan tan nilabilabin mankantiaw.17 Insan inkuan nen Jesse ed si David ya anak to: “Ipangasim, awit mod saray kuyam iyan sakey efa* ya insanglil ya ilik tan samploran tinapay, tan iyakar mon tampol ed saray kuyam diad kampo.18 Tan iter mod samay pangulo na sanlibo iyan samploran keso;* nengneng mo met no maabig so kipapasen na saray kuyam, tan mangala kad sikara na pakapatnagan a maabig so kipapasen da.”19 Kaiba ira nen Saul tan saray arum nin lalaki ed Israel diad Lawak* na Elah+ pian milaban ed saray Filisteo.+20 Kanian kabkabuasan a binmangon si David tan impaasikaso to iray karnero ed sakey a too; tan imparaan to iray awiten to insan linma unong ed ingganggan nen Jesse ed sikato. Sanen sikatoy akasabid loob na kampo, ompaway la so armada pian milaban, tan inmeyag ira parad guerra.21 Nandarasig so Israel tan saray Filisteo pian manabet irad pasen a panlabanan da.22 Tampol ya intilak nen David ed manag-asikaso na bagahe iray awit to tan sikatoy batik a linmad pasen a panlabanan. Kasabi to, kinumusta to ray kuya to.+23 Legan ton mitotongtong ed sikara, nitan la imay manunan sundalo a manngaray Goliat,+ say Filisteo a nanlapud Gat. Sikatoy linmad unaan na saray nandarasig a sundalo na saray Filisteo, tan imbaga to lamet iramay dati to lan ibabaga,+ tan sikatoy nadngel nen David.24 Sanen sikatoy anengneng na amin a lalaki ed Israel, batik ira ta natatakot iran maong ed sikato.+25 Inkuan na saray lalaki ed Israel: “Anengneng yo imay laki a pinmaway? Sikatoy linma dia pian kantiawan* toy Israel.+ Siopaman a makatalo ed sikato et ikdan na ari na dakel a kayamanan, tan iter tod sikato so dilin marikit to,+ tan say sankaabungan nen ama to et nibulos lad saray obligasyon ed Israel.”26 Inkuan nen David ed saray lalaki a manalalagey diad abay to: “Antoy naawat na lakin makatalo ed sayan Filisteo tan makaekal ed sayan panamabanday ed Israel? Ta siopa iyan ag-asegat a Filisteo pian kantiawan* to iray sundalo na mabilay a Dios?”+27 Pareho so inyebat ed sikato na saray totoo, ya inkuan dan: “Oniay naawat na lakin makatalo ed sikato.”28 Sanen nadngel na kuya ton si Eliab+ so imbaga tod saray lalaki, sikatoy sinmanok ed si David, tan inkuan to: “Akin et linma ka dia? Tan siopay angitilakan mod samay pigaran karneron walad kalawakan?+ Amtak ya ipipilit moy labay mo tan mauges so intension na pusom; linma ka dia labat pian nanengneng moy panlalaban.”29 Inmebat si David: “Anto la lamet so ginawak? Mantetepet ak met labat.”30 Kanian tinaynan toy kuya to tan linmad arum a too tan onman lamet so tinepet to,+ tan parehoy ebat na totoo ed sikato.+31 Nadngel na totoo iray imbaga nen David, tan impasabi dad si Saul. Kanian sikatoy impatawag to.32 Inkuan nen David ed si Saul: “Anggapo komoy anggan sakey ya ontalaw so puso to ed sayan Filisteo. Say lingkor mo so onlan milaban ed sikato.”+33 Balet inkuan nen Saul ed si David: “Agmo sarag a labanan iyan Filisteo, ta ugaw ka ni,+ tan sikatoy sundalo la manlapud inkaugaw to.”34 Insan inkuan nen David ed si Saul: “Say lingkor mo et managpastol na pulok nen ama to, tan walay sakey a leon,+ tan sakey met ya oso, a kada sakey ed saratan et aningkat na karnero manlapud pulok.35 Inusilan ko tan pinatumbak itan tan inliktar ko so karnero ed sangi to. Sanen binmangon itan pian onlaban ed siak, inegnaan ko ed bago* tan pinatumbak tan pinatey ko.36 Pinatey na lingkor mo so leon tan say oso, tan magmaliw a singa ontan iyan ag-asegat a Filisteo, ta kinantiawan* to iray sundalo na mabilay a Dios.”+37 Inkuan ni nen David: “Si Jehova, ya angiliktar ed siak ed leon tan oso, so mangiliktar ed siak ed lima na sayan Filisteo.”+ Diad saman et inkuan nen Saul ed si David: “La ka, tan komon ta walad sika si Jehova.”38 Insulong nen Saul ed si David iray dilin kawes to. Inyan tod ulo to so gansan hilmit, insan to sinulongan na samben ed pagew.39 Insan imbalkes nen David so espada to diad tapew na kawes to tan sinali toy onakar balet agto nayarian, ta agto apasal ya usaren iratan. Inkuan nen David ed si Saul: “Agko nayarian so onla ya akasulong irayan bengatla, ta agak apasal a mangusar ed saraya.” Kanian inekal nen David iratan.40 Insan inala toy baston to tan amili na limaran makinis a bato diad kulos tan inyan tod panagkargaan ton supot na managpastol, tan sankaegnaan toy palsot to.+ Tan inasinggeran toy Filisteo.41 Nitan met la imay Filisteo, a manasingger lan manasingger ed si David, tan walad unaan to imay manag-awit na baleg a panagsamper to.42 Sanen anengneng na samay Filisteo si David, binalawbalaw to lapud sikatoy sakey labat ya ugaw ya ambalangay baog tan guapo.+43 Kanian inkuan na Filisteo ed si David: “Sakey ak ta’n aso,+ kanian inmarap kad siak a walaan na bislak?” Diad saman et insamba na Filisteo si David diad ngaran na dirios to.44 Inkuan to nid si David: “Gala dia, ta ipakan koy laman mo ed saray manok tan ed saray ayayep.”45 Oniay inyebat nen David ed samay Filisteo: “Onarap kad siak a walaay espada tan gayang tan jabelin,+ balet onarap ak ed sika diad ngaran nen Jehova na saray armada,+ say Dios na saray sundalo na Israel, a kinantiawan* mo.+46 Diad sayan mismon agew et iyawat ka nen Jehova ed limak,+ tan itumba ta ka tan putoten koy ulom; tan diad sayan agew et iter kod saray manok tan ed atap ya ayayep iray bangkay na saray Filisteo ed kampo; tan naamtaan na totoo ed interon dalin a walay tuan Dios ed Israel.+47 Tan naamtaan na amin a nantitipon dia* ya aliwan diad panamegley na espada odino gayang so pangiliktar nen Jehova,+ ta kien nen Jehova so panlalaban,+ tan iyawat to kayon amin ed lima mi.”+48 Insan tinmalindeg so Filisteo tan nantultuloy ya inmasingger pian onabet ed si David, balet maples a binmatik si David ed panlalabanan pian abeten toy Filisteo.49 Angaot si David na sakey a bato diad supot to tan impalsot to. Nakna tod moling imay Filisteo tan pinmanek so bato ed moling to, kanian nipasubsob ed dalin.+50 Kanian tinalo nen David so Filisteo diad panamegley na palsot tan bato; sikatoy intumba tan pinatey nen David, anggaman anggapoy espadan sankaegnaan to.+51 Batik si David tan inmalagey ed abay na Filisteo. Insan inuyos tod kaluban imay espada na Filisteo+ tan pinutotan toy ulo pian naseguro ton ompatey. Batik iray Filisteo sanen anengneng dan inatey la imay sankabiskegan ed sikara.+52 Diad saman et tinmalindeg iray lalaki ed Israel tan Juda tan inmeyag ira tan inusilan da iray Filisteo manlapud lawak+ ya anggad saray puerta na Ekron,+ tan saray pinapatey a Filisteo et ataytayak ed dalan manlapud Saaraim,+ ya anggad Gat tan Ekron.53 Sanen pinmawil iray Israelita ed panguusil dad saray Filisteo, sinamsam da iray bengatlan walad saray kampo na saray Filisteo.54 Insan inala nen David so ulo na Filisteo tan inawit tod Jerusalem, balet inyan tod tolda to iray armas na samay Filisteo.+55 Sanen anengneng nen Saul ya onlan milaban si David ed Filisteo, oniay inkuan tod si Abner+ a pangulo na armada to: “Siopay akan-anak ed sayan ugaw,+ Abner?” Inmebat si Abner: “Unong a mabilay ka,* O ari, agko amta!”56 Inkuan na ari: “Amtaen mo no siopay akan-anak ed sayan balolaki.”57 Kanian kapawil nen David manlapud impamatey tod samay Filisteo, sikatoy inyarap nen Abner ed si Saul, a sankaegnaan toy ulo na samay Filisteo.+58 Inkuan nen Saul ed sikato: “Balolaki, siopay akan-anak ed sika?” Diad saman et inmebat si David: “Anak ak na lingkor mon si Jesse+ a Betlehemita.”+


c: text/html

text:
Naynay ya Manmatalek ed si Jehova!
“Manmatalek kayo ed sikato ed amin a panaon.”
1-3. Panon ya binmiskeg so talek nen Pablo ed si Jehova? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
NO SAKEY kan Kristiano diad Roma nen inmunan siglo, manbibilay kad mapeligron panaon. Grabe panamasegsegang na saray Romano ed saray Kristiano. Sikara so pinalsaan na saray Romano ya angigapoy pool ed Roma nen 64 C.E. tan inakusaan da ran kabusol da kuno iray totoo. Dakel ed saray espiritual ya agagim so inaresto tan pinairap. Say arum et binibingkas na ayayep bilang dusa, odino impasak tan mabilay ya pinoolan pian magmaliw ya pinagkaliwawa ed labi. Kada agew et antam ya posiblin sika lay onsublay.
2 Nayarin diad satan ya mair-irap a panaon so komaduan impakapriso nen apostol Pablo diad Roma. Kasin sikatoy tulongan na arum ya Kristiano? Ompan panduaruwaan itan nen Pablo, ta oniay insulat tod si Timoteo: “Diad inmunan impandepensak et anggapoy dinmapag ed siak, noagta tinaynan da ak ya amin.” Anggaman ontan, binidbir nen Pablo ya walay tinmulong ed sikato. Insulat to: “Balet walad abay ko so Katawan tan pinabiskeg to ak.” On, inter nen Katawan ya Jesus so biskeg ya kaukolan nen Pablo. Insulat ni ingen nen Pablo ya sikatoy ‘inliktar ed sangi na leon.’
3 Seguradon ombibiskeg si Pablo kada nanonotan to itan ya eksperiensya to. Akatulong itan pian manmatalek ya sikatoy tulongan nen Jehova ya sungdoan iray dadalanen ton subok tan antokaman ya kairapan ya nagawa nid arapen. Diad tua, oniay imbaga to ni: “Iliktar ak na Katawan ed amin a gawan mauges.” (2 Tim. 4:18) On, apaneknekan nen Pablo ya anggan diad saray situasyon ya limitado labat so nitulong na agagi, seguradon sikatoy tulongan nen Jehova tan na Anak to!
PANKANAWNAWAN ‘MANMATALEK ED SI JEHOVA’
4, 5. (a) Siopa so naynay ya makapangiter na tulong ed sikatayo? (b) Panon mon napabiskeg so relasyon mod si Jehova?
4 Kasin asalim la may situasyon ya kakkaukolan moy tulong balet pakaliknam et singa anggapo labat so makatulong ed sika? Nayarin lapud nakal kad trabaho, problema ed eskuelaan, walay sakit mo, odino arum nin makapakapuy ya situasyon. Ompan kinmerew kay tulong ed arum, balet adismaya ka ta agda niiter so kaukolan mo. On, wala ran talagay problema ya agnasolusyonan na too. Diad ontan iran situasyon, antoy gawaen mo? Ibabaga na Biblia ya “manmatalek ka ed Jehova.” (Uli. 3:5, 6) Balet, segurado kasin tulongan to ka? On! Dakel so nabasa tayon salaysay ed Biblia ya mamapaneknek ya talagan tutulongan nen Jehova iray lingkor to.
5 Kanian agkomon onsasakit so linawam no agka tanton natulongan na arum. Imbes, singa si Pablo, isip mo ya say ontan iran situasyon et pankanawnawa pian nipanengneng moy talek mod si Jehova. Pankanawnawa met itan pian naeksperiensyam a mismo so maaron panangasikaso to. Pabiskegen na satan so talek tan relasyon mod sikato.
KAUKOLAN TAYOY MANMATALEK ED SI JEHOVA
6. Antoy sakey a rason no akin ya aliwan mainomay so panmatalek ed si Jehova no walay problema tayo?
6 Ompan walay mair-irap a problemam ya pakakagonigonan mo. Ginawam lay anggaay nayarian mo tan impikasim met la itan ed si Jehova. Posible kasin ondeen lay nonot mo ta antam ya sikato lay akauley? On! (Basaen so Salmo 62:8; 1 Pedro 5:7.) No labay mon onelet so relasyon mod si Jehova, importante ya aralen moy manmatalek ed sikato. Balet aliwan mainomay itan ya gawaen. Akin? Say sakey a rason et lapud no maminsan, ag-eebatan a tampol nen Jehova iray pikakasi.
7. Akin ya no maminsan et agtampol ebatan nen Jehova iray pikakasi tayo?
7 Akin ya no maminsan et ag-iter ya tampol nen Jehova so kekerewen tayo? Diad Biblia, inkompara si Jehova ed sakey ya ama. (Sal. 103:13) Ag-iiter na ama so amin ya kerewen na anak to, odino no bilang ta iter to, aliwan tampol. Amta na ama ya no maminsan et manguman-uman so labay na ugaw. Tan wala ray kerew na ugaw ya kaukolan nin alagaren na ama so dugan panaon antis ton iter. Amta met na ama no say kekerewen na anak et aliwan parad pankaabigan to tan na arum. Sakey ni, no iter ton tampol so amin ya kerewen na anak to, ompaway laingen ya say ama et aripen tan say anak so katawan to. Mipadpara, sankanonot nen Jehova so pankaabigan tayo kanian nayarin palabasen to ni panaon insan to iter so ebat ed pikakasi tayo. Kanepegan to itan ta sikato so marunong ya Amalsa, maaron Katawan, tan Ama tayo diad tawen. No labay tayon iter ton tampol so amin ya kekerewen tayo, singa tayo ipapasen ya sikatayo so katawan.
8. Antoy isisipan nen Jehova lapud amta ton wala ray limitasyon tayo?
8 Tandaan met ya amta nen Jehova ya wala ray limitasyon tayo. (Sal. 103:14) Amta ton agtayo nasarag so sakey a problema diad sarili tayo labat ya biskeg, kanian tutulongan to tayo. Siempre, wala ray panaon ya singa labay tayo lay onsuko. Balet isisipan nen Jehova ya agton balot iyabuloy ya nipaarap tayod subok ya agtayo nayarian. On, ‘sikatoy manggawa na dalan a pawayan.’ (Basaen so 1 Corinto 10:13.) Makapanmatalek tayo sirin ya amta nen Jehova no anto labat so nayarian tayo.
9. Antoy nepeg tayon gawaen no ag-ebatan a tampol nen Jehova iray pikakasi tayo?
9 No ipipikasi tayod si Jehova ya tulongan to itayo balet agton tampol ebatan, maanos tayon manalagar. Tandaan ya anggan sikato et manaanos met, ta diad tua et labalabay to tayon tulongan balet aalagaren toy dugan panaon ya pangiter tod kekerewen tayo. Ibabaga na Biblia: ‘Si Jehova et maan-anos a manaalagar ed pangipatnag toy kaabigan ed sikayo, tan sikatoy onalagey pian kasian to kayo. Ta si Jehova et Dios na inkahustisya. Maliket so amin a mantultuloy a manilalo ed sikato.’
“SANGI NA LEON”
10-12. (a) Akin et nayarin mairap so situasyon na Kristianon mangaasikaso ed kapamilya to ya walaan na graben sakit? (b) Panon ya say panmatalek ed si Jehova legan na mairap a panaon et mamabiskeg ed relasyon tayod sikato? Mangiter na alimbawa.
10 No grabe so dadalanen mon irap, ompan naliknam met may alikna nen Pablo
11 Balet nayarin say pakaliknam et singa agka tutulongan nen Jehova. Ompan nandurumay ibabaga na saray doktor ed sika. Odino iilaloan mon pabiskegen ka na kakanayon mo balet palolooren da laingen so situasyon. No ontan so situasyon mo, manmatalek ka ya lanang kan pabiskegen nen Jehova. Itultuloy moy onapit ed sikato. (Basaen so 1 Samuel 30:3, 6.) No namoriam ya tinulongan ka nen Jehova, mas onelet so relasyon mod sikato.
12 Ontan so naeksperiensya nen Linda. * Pigaran taon ya inasikaso toy atateng to nen nansakit ira anggad impatey da. Imbaga to: “Diad saman, say asawak, agik, tan siak et agmi amtay gawaen mi. Say pakalikna mi et singa agmi la nayarian. Balet no nonoten min maong iman ya panaon, malinlinew ya talagan tinulongan kami nen Jehova. Pinabiskeg to kami tan inter toy pankaukolan mi, anggano no maminsan et singa anggapo lan talagay nagawaan mi.”
13. Panon ya akatulong ed sakey a sister so talek tod si Jehova pian nasarag to ray nantutumbokan ya makapaermen ya eksperiensya?
13 Ontulong met so talek ed si Jehova pian nasarag tayo ray makapaermen ya eksperiensya. Ontan so agawad si Rhonda. Nen sikatoy labay ya idiborsyo na asawa ton aliwan Tasi, say agi ton laki et a-diagnose ya wala manayay graben sakit to ya lupus. Kalabas na pigaran bulan, inatey so asawa na agi to. Nen medyo akaimwas lay Rhonda ed sarayan makapaermen ya agawa, nanregular payunir. Balet ag-abayag et inatey so ina to. Antoy akatulong ed si Rhonda? Imbaga to: “Inagew-agew ak ya manpipikasi ed si Jehova. Ibabagak ed sikato anggan saray angkelag ya desisyon ya kaukolan kon gawaen. Kanian talagan nagmaliw ya tua si Jehova ed siak. Naaralan koy manmatalek ed sikato imbes ya diad sarilik odino ed arum a too. Tan talagan tinulongan to ak
14. Panon kan tulongan nen Jehova no walay adispelon kapamilyam?
14 Niay sakey nin situasyon. Panon to no adispelo so kapamilyan inad-aro tayo? Naaralan tayod Biblia no panon ya pidenengan so sakey ya adispelo. (1 Cor. 5:11; 2 Juan 10) Balet lapud inad-arom so kapamilyam, ompan no maminsan et singa mairap odino imposible ni ingen ya unoren so ganggan na Biblia nipaakar ed satan. * Kasin manmatalek ka ya ikdan ka nen Aman Jehova na biskeg pian matoor mon natulok itan ya ganggan? Kasin nonoten mo ya pankanawnawa iya pian lalom ya napaelet so relasyon mod si Jehova?
15. Akin ya agtinulok nen Adan so ganggan nen Jehova?
15 Panon itan ya mipara ed situasyon na inmunan too, si Adan? Ibabaga na Kasulatan ya ‘ag-apalikdo’ si Adan. (1 Tim. 2:14) Amta to ya sikatoy ompatey no agto unoren si Jehova. Akin balet et siansia nin agtinmulok? Mas inaro toy asawa to nen say si Jehova kanian inakan to so bunga ya inter nen Eva. Imbes ya si Jehova so dengelen to, dinengel toy asawa to.
16. Siopay nepeg ya mas inaro tayo, tan akin?
16 Kasin labay ya ibaga na satan ya agtayo aroen iray kapamilya tayo? Andi! Balet naaralan tayod satan ya nepeg a mas inaro tayoy Jehova nen say sikara. (Basaen so Mateo 22:37, 38.) No mas inaro tayoy Jehova, ditan tayo mas natulongan iray kapamilya tan kakanayon tayo, manlilingkor man irad sikato odino andi. Kanian itultuloy mon pabiskegey panangarom tan talek mod si Jehova. No mapagpaga ka parad kapamilyam ya adispelo, ibalikas mod si Jehova so naliliknam. * (Roma 12:12; Fil. 4:6, 7) Isip mon anggano makapaermen iyan situasyon, pankanawnawam itan pian mas napaelet moy relasyon mod si Jehova. Ontulong itan pian makapanmatalek kan say itulok ed si Jehova so sankaabigan ya gawaen.
LEGAN TAYON MANAALAGAR
17. Antoy nailaloan tayon gawaen nen Jehova no mansiansia tayon aktibo ed panagpulong?
17 Akin ya si Pablo et ‘inliktar ed sangi na leon’? Imbaga to: “Pian diad panamegley ko et sigpot a nasumpal so panagpulong tan narengel itan na amin a nasyones.” (2 Tim. 4:17) Singa si Pablo, legan ya aktibo tayod panagpulong, makapanmatalek tayo ya amin a kaukolan tayo et ‘iyarum’ la nen Jehova. (Mat. 6:33) ‘Inmatalek ed sikatayo nen Jehova so maong a balita,’ kanian ipapasen to itayon “kakimeyan” to. (1 Tes. 2:4; 1 Cor. 3:9) No aktibo tayod sayan kimey, mas mainomay ya alagaren so ebat nen Jehova ed pikakasi tayo.
18. Anto ray paraan pian napabiskeg tayoy relasyon tan talek tayod si Jehova?
18 Kanian diad kada agew et paeleten tayoy relasyon tayod si Jehova. No walay makapaaburidon situasyon, isip mon pankanawnawa itan pian lalo kan onapit ed sikato. On, no aralen tan dalepdepen moy Salita na Dios, no lanang kan manpikasi, tan no aktibo kad espiritual iran aktibidad, makapanmatalek kan tulongan ka nen Jehova pian nasungdoan moy amin ya subok natan tan antokaman ya onsabi nid arapen.
^ par. 2 Nayarin inliktar si Pablo manlapud literal ya leon, odino posiblin diad arum ya mapeligron situasyon.
^ par. 10 Wala ray ni-publish ya artikulon makatulong ed saray Kristianon mansasakit ontan met ed saray mangaasikaso ed sikara. Nengnengen so Pebrero 8, 1994; Pebrero 8, 1997; Mayo 22, 2000; tan Enero 22, 2001 ya isyu na Awake!
^ par. 12 Sinalatan iray ngaran.
^ par. 14 Nengnengen ed sayan isyu so artikulon “No Akin ya Maaron Uksoyan so Pandispelo.”
^ par. 16 Wala ray ni-publish ya artikulon makatulong ed sikatayo no walay kapamilya tayon tinaynan toy katuaan. Nengnengen so Say Panag-bantayan ya Setyembre 1, 2006 pahina 17-21, tan Enero 15, 2007 pahina 17-20.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TEPET 14
Panon Mon Napaliisan so Problema ed Kuarta?
“Samay labalabay toy panliliket et mansumpal ed kairapan; samay labalabay toy alak tan larak et ag-onyaman.”
“Say akautang et aripen na samay amautang.”
“Siopad sikayo so malabay a mangipaalagey na tori ya agni onyurong ya unona tan kuentaen toy nagastos pian naseguro to no kasin walay magenap a panumpal tod satan? Ta no andi, nayarin niletneg to so pundasyon na satan balet ta agto nasumpal, tan amin a makaneng- neng et mamalaw ed sikato, ya ikuan da: ‘Inggapo na sayan too so mangipaalagey balet agto sarag a sumpalen.’”
“Sanen naksel la ra, inkuan tod saray disipulo to: ‘Tipon yo iray akeran pisagpisag, ta pian anggapoy naperdi.’”


text: 35 Kayari na satan et oniay inkuan na Dios ed si Jacob: “Alagey ka, tatdang ka ed Bethel+ tan manayam ka diman, tan manggawa kay altar diman parad tuan Dios a nampanengneng ed sika sanen ibabatikan moy Esau ya agim.”+2 Insan inkuan nen Jacob ed sankaabungan to tan ed amin a kaiba to: “Ekal yo iray sananey a dirios a walad pegley yo,+ tan linisan yoy inkasikayo tan salatan yo iray kawes yo,3 tan onalagey tayo tan ontatdang tayod Bethel. Manggawa ak diman na altar parad tuan Dios a dinmengel ed saray kerew ko diad agew na gonigon ko tan naynay a walad siak ed inerman* a nilak.”+4 Kanian inter dan amin ed si Jacob iray sananey a dirios a walad sikara tan saray ikaw a walad layag da, tan inkotkot* iratan nen Jacob diad silong na baleg a kiew ya asingger ed Siquem.5 Sanen nambiahe la ra, tinmakot a maong ed Dios iray syudad a walad kaliberliber da, kanian agda inusilan iray ananak nen Jacob.6 Agnambayag et akasabi si Jacob ed Luz,+ salanti, diad Bethel, ed dalin na Canaan, sikato tan amin a totoon kaiba to.7 Sikatoy nanggaway altar diman tan tinawag to itan a pasen ya El-bethel,* ta ditan nampanengneng so tuan Dios ed sikato sanen ibabatikan toy agi to.+8 Diad saginonor et inatey si Debora+ a nankomis ed si Rebeca, tan niponpon ed leksab na Bethel diad silong na kiew a roble.* Kanian inngaran to itan ya Alon-bakut.*9 Nampanengneng lamet so Dios ed si Jacob sanen sikatoy ompapawil manlapud Padan-aram tan sikatoy benendisyonan to.10 Inkuan na Dios ed sikato: “Say ngaran mo et Jacob.+ Balet natan et aliwa lan Jacob so ngaran mo, noagta Israel lay ngaran mo.” Tan sikatoy tinawag ton Israel.+11 Inkuan ni na Dios ed sikato: “Siak so Dios a Makapanyarin-amin.+ Manbunga ka tan manparakel ka. Sika so panlapuan na saray nasyon tan sakey a baleg a grupo na totoo,+ tan saray arari et manlapud sika.*+12 Nipaakar ed dalin ya inter kod si Abraham tan Isaac, iter ko itan ed sika, tan iter ko so dalin ed ilalak mo* ya ontumbok ed sika.”+13 Insan sikatoy tinaynan lay Dios diad samay pasen ya akitongtongan tod sikato.14 Kanian angipaalagey si Jacob na sakey a pakanodnonotan diad pasen ya akitongtongan tod sikato, sakey a baton pakanodnonotan, tan kinalboan to itan na apay ya iinumen tan larak.+15 Tan intultuloy nen Jacob a tinawag a Bethel+ so pasen ya akitongtongan na Dios ed sikato.16 Insan tinmaynan ira ed Bethel. Tan legan ya arawi ni rad Efrata et sinmabi so pananak nen Raquel, tan sikatoy nairapan a maong ed impanpasakit to.17 Balet legan a sikatoy nanairapan a mangiyanak ed ugaw, oniay inkuan ed sikato na manamianak: “Agka natatakot, ta niyanak mo met iyan ugaw a laki.”+18 Sanen ngalngali la nauyos so bilay* to (ta ompapatey la) et sikatoy inngaran ton Ben-oni,* balet Benjamin*+ so impanawag nen ama tod sikato.19 Kanian inatey si Raquel tan niponpon ed dalan a paarap ed Efrata, salanti, diad Betlehem.+20 Angipaalagey si Jacob na sakey a lusek ed tapew na lubok to; satan so lusek na lubok nen Raquel anggad sayan agew.21 Kayari na satan et tinmaynan si Israel tan impaalagey toy tolda to ed labas na tori na Eder.22 Aminsan, legan a manaayam si Israel ed saman a dalin, nila nen Ruben ya inakdolan si Bilha ya onkokomaduan asawa nen ama to, tan nadngelan itan nen Israel.+Si Jacob et awalaay 12 ananak a lalaki.23 Saray ananak nen Jacob ed si Lea et si Ruben a panguloan,+ insan si Simeon, Levi, Juda, Isacar, tan Zebulon.24 Saray ananak tod si Raquel et si Jose tan Benjamin.25 Tan saray ananak tod si Bilha a lingkor nen Raquel et si Dan tan Neftali.26 Tan saray ananak tod si Zilpa a lingkor nen Lea et si Gad tan Aser. Saraya so ananak nen Jacob a niyanak ed sikato diad Padan-aram.27 Diad kaunoran et akasabi si Jacob ed kawalaan nen Isaac ya ama to diad Mamre,+ diad Kiriat-arba, salanti, diad Hebron, a nanayaman di Abraham tan Isaac bilang dayo.+28 Nambilay si Isaac na 180 taon.+29 Insan nauyos so linawa nen Isaac tan inatey tan nitipon ed saray totoo to,* kayari na andukey tan makapnek a bilay;* tan sikatoy imponpon nen Esau tan Jacob ya ananak to.+


text:
LEKSION 6
Antoy Maabig ya Epekto na Pililimog Mid Saray Kapara Min Kristiano?
Anggano kaukolan mi manakar na arawi odino subaen so aliwliwan panaon, regular kamin oonlad saray Kristianon pantitipon mi. Wala ray problema mi tan nakekesawan kami met ed trabaho, balet akin et pansasagpotan mi ran Tasi nen Jehova so milimog ed saray kaagian mi?
Parad pankaabigan mi itan. “Nonoten tayoy sakey tan sakey,” so kuan nen Pablo, tan say tutukoyen tod saya et saray nakakalimog min membro na kongregasyon. (Hebreo 10:24) Say labay ton ibaga et nepeg min kabaten so sakey tan sakey. Idadanet na sayan imbaga nen apostol Pablo ya nepeg min nonoten so pankaabigan na arum. Legan min nakakabat so arum a Kristianon pamilya, naaamtaan mi ya asali da met manaya iray probleman dadalanen mi, tan natulongan da kamin nasarag iray problema mi.
Oneelet so pankakaaro mi. Diad saray aral mi, mantitipon kami bilang maapit ya sankakaaro. Maniiba kami met diad arum nin panaon, singa diad panagrelaks. Antoy maabig ya epekto na satan? Mas napapabli mi so sakey tan sakey, tan mas oneelet so aroan mi. Kanian no walay problema na kaagian mi, tutulongan min tampol lapud malet kamin sankakaaro. (Proverbio 17:17) Diad pipiulop mid amin a membro na kongregasyon mi, ipapanengneng mi ‘pareparehon panangiyansakit ed sakey tan sakey.’—1 Corinto 12:25, 26.
Maabig no say pilien mon pikaaroan et saramay manggagaway linawa na Dios. Naromog mo iray ontan a kaaro diad Saray Tasi nen Jehova. Komon ta anggapoy makaamper ed sikan milimog ed sikami.
Antoy maabig ya epekto na pililimog mid saray kapara min Kristiano diad saray aral?
Kapigan mo labay so onatendi ed kongregasyon mi?


text: 33 Tinmangwa natan si Jacob tan abantag toy Esau ya onsasabi, tan kaiba toy 400 a lalaki.+ Kanian inapag to so ugugaw ed si Lea, Raquel, tan ed duaran lingkor a bibii.+2 Inyan tod arapan iray lingkor a bibii tan saray ananak da,+ a manumtumbok ed sikara si Lea tan saray ananak to,+ tan diad benegan da et si Raquel+ tan si Jose.3 Insan sikatoy linma ed unaan da tan aminpiton dinmakmomo ed dalin legan a sikatoy onaasingger ed agi to.4 Balet binmatik si Esau pian onabet ed sikato, tan nilakap to tan inangoban to, tan nanakisan iran dua.5 Sanen sikatoy tinmangwa tan anengneng to iray bibii tan saray ugugaw, inkuan to: “Siopa irayay kaibam?” a diad satan et inkuan to: “Saraya so ugugaw a mapangasin inter na Dios ed lingkor mo.”+6 Diad saman et inmasingger iray lingkor a bibii tan saray ananak da tan dinmakmomo ra,7 tan inmasingger met si Lea a kaiba iray ananak to, tan dinmakmomo ra. Insan inmasingger si Jose a kaiba toy Raquel, tan dinmakmomo ra.+8 Inkuan nen Esau: “Akin et imbakim irayan ulop na saray manbiabiahe?”+ Inyebat to: “Pian nagamoran koy panangabobon na katawan ko.”+9 Insan inkuan nen Esau: “Amayamay lay kayarian ko, agik.+ Kien mo la iratay walad sika.”10 Balet, inkuan nen Jacob: “Andi, ipangasim. No agamoran koy panangabobon mo, awat mo so regalok, lapud inawit ko itan ta pian napinengnengan ta ka. Tan anengneng koy lupam a singa sankanengneng koy lupa na Dios, lapud maliket mo ak ya inawat.+11 Ipangasim, awat moy regalok a pakapatnagay maabig a pirawat ko parad sika,+ ta kinasian ak na Dios tan walad siak so amin a nakaukolan ko.”+ Tan sikatoy pinilit to, kanian inawat to itan.12 Agnambayag et inkuan nen Esau: “Gali la tan ombuat ti la, tan siak lay onlad unaan mo.”13 Balet inkuan to: “Amta na katawan ko ya angkelag ni ray ugugaw+ tan wala ray aasikasoen kon karnero tan baka a manpapasuso ni. No masiglat iran panakaren ed sanagew, ompatey so interon pulok.14 Ipangasim, unona la komon so katawan ko ed lingkor to, lapud mas matantan so pambiahek unong ed peles a nayarian na saray ayayep ko tan saray ugugaw, anggad makasabi ak ed katawan ko diad Seir.”+15 Insan inkuan nen Esau: “Ipangasim, abuloyan mo ak pan mangitilak ed sika na arum ed saray totook.” Diad satan et inkuan to: “Akin et gawaen mo ni itan? Magenap lay pakagamor koy panangabobon na katawan ko.”16 Kanian diad saman ya agew et amawil lay Esau ed Seir.17 Tan si Jacob et linman amaarap diad Sucot,+ tan sikatoy angipaalagey na abung to tan nanggaway siroman na pulok to. Kanian satan a pasen et inngaran ton Sucot.*18 Kayari impanbiahe to manlapud Padan-aram,+ maligen ya akasabi si Jacob ed syudad na Siquem+ ed dalin na Canaan,+ tan inletneg toy kampo to ya asingger ed syudad.19 Insan sinaliw toy sakey a parte na uma, a nampaalageyan toy tolda to, manlapud saray ananak nen Hamor ya ama nen Siquem, ed kantidad a 100 a piraso na kuarta.+20 Sikatoy angipaalagey na altar diman tan tinawag to itan a say Dios et Dios na Israel.+


text:
LEKSION 95
Anggapoy Makapan-patunda ed Sikara
Walay lakin lupoy ya inagew-agew ya akayurong diad puerta na templo tan mipapayabol. Sakey ya ngarem, anengneng toy Pedro tan Juan ya paloob ed templo. Imbaga tod sikara: ‘Ikdan yo ak pay kuarta.’ Imbaga nen Pedro: ‘Walay iter kod sika ya mas maong nen say kuarta. Diad ngaran nen Jesus, alagey ka tan akar ka!’ Insan impaalagey nen Pedro so laki tan akaakar la! Malikeliket so dakel ya totoon akanengneng ed sayan milagro kanian dinmakel so nagmaliw ya mananisia.
Balet mamapasnok iray saserdote tan Saduceo. Inerel da ray apostol, inawit da rad Sanhedrin ya korte na saray lider na relihyon, tan tinepetan da ra: ‘Siopay angiter ed sikayo na pakapanyari ya paabigen iyan too?’ Imbaga nen Pedro: ‘Say pakapanyari mi et nanlapud si Jesu-Kristo, amay pinatey yo.’ Inyeyag na saray lider na relihyon: ‘Tundaan yo lan ipulong tay tungkol ed si Jesus!’ Balet imbaga na saray apostol: ‘Andi, agkami nayarin ontunda. Kaukolan min ipulong.’
Nen nibulos lay Pedro tan Juan, linma rad saray arum ya disipulo tan imbalita day agawa. Saniiba iran nampikasi, tan kinerew dad si Jehova: ‘Tulongan mo kami komon ya ag-ontakot pian nituloy mi so pagagawam ed sikami.’ Inikdan ira nen Jehova na masanton espiritu to, tan intuloy day nampulong tan nampaabig na saray mansasakit. Dinmakel lan dinmakel so nagmaliw ya mananisia. Mamapasnok iray Saduceo kanian inerel da lamet iray apostol tan impriso da ra. Balet diad saman ya labi, angibaki si Jehova na anghel ya angilukas ed saray puerta na prisoan tan imbaga tod saray apostol: ‘Pawil kayod templo, tan manbangat kayo diman.’
Diad kaimbuasan to, walay angibalita ed Sanhedrin: ‘Akatalak ni imay prisoan, pero anggapo la diman iramay impriso yo! Wadman irad templo, babangatan da ray totoo!’ Inerel da lamet iray apostol tan inawit da rad Sanhedrin. Imbaga na atagey ya saserdote: ‘Ingganggan mi kayo la ya tundaan yon ipulong so tungkol ed si Jesus!’ Balet inmebat si Pedro: “Nepeg min unoren so Dios bilang manuley imbes a saray totoo.”
Mamapasnok ya maong iray lider na relihyon kanian labay da lan pateyen iray apostol. Balet inmalagey so sakey ya Fariseo ya say ngaran to et Gamaliel tan imbaga to: ‘Mannonot kayon maong! Ompan say Dios so kakalabanen yo, ta nayarin sikato so ontutulong ed sarayan lalaki.’ Inunor day imbaga to. Kayari dan nilewet iray apostol, ingganggan da ra lamet ya tundaan da lay manpulong, insan da la ra imbulos. Balet agtinmunda iray apostol. Ag-ira tinmakot tan intuloy dan impulong so maong ya balita, diad templo tan diad kaabungan.
“Nepeg min unoren so Dios bilang manuley imbes a saray totoo.”—Gawa 5:29


text:
LEKSION 76
Nilinisan nen Jesus so Templo
Nen manga Abril na taon 30 C.E., linmay Jesus ed Jerusalem. Dakdakel so totoo ya linma ditan pian selebraan so Paskua. Kaibad selebrasyon so pangibagat na ayayep diad templo. Say arum ya oonla ditan et walay awit dan ayep, balet say arum et mangasaliw la rad Jerusalem.
Kasabi nen Jesus diad templo, anengneng to ya wala ray manlalako na ayayep. Mannenegosyo ra diad mismon abung ya pandadayewan ed si Jehova! Antoy ginawa nen Jesus? Nanggaway lubir ya panagsiplat tan pinapaway tod templo iray karnero tan baka. Imbabalintuag to ray lamisaan na saray managsalat na kuarta kanian napnaplag iray barya da. Imbaga nen Jesus ed saramay manlalako na malapati: ‘Ekal yon amin iraya! Agyo gagawaen ya lakoan yay abung nen Amak!’
Saray totoo ya wadman ed templo et mankelaw ed ginawa nen Jesus. Anonotan na saray disipulo to imay propesiya tungkol ed Mesias: ‘Napano ak na seseg parad abung nen Jehova.’
Nen taon 33 C.E., nilinisan lamet nen Jesus so templo. Agto labay ya walay anggan siopa ya agmanrespeto ed abung nen Ama to.
“Agyo nayarian so magmaliw ya aripen na Dios tan Kayamanan.”—Lucas 16:13


text:
LEKSION 13
Akikareenan si Jacob ed si Esau
Im-promise nen Jehova ed si Jacob ya protektaan to, singa ginawa tod si Abraham tan Isaac. Nanayam si Jacob diad lugar a tatawagey Haran. Ditan angasawa, awalaan na dakel ya ananak, tan nagmaliw a mayamyaman.
Sinmabi panaon, imbaga nen Jehova ed si Jacob: ‘Pawil ka lad dalin ya binalegan mo.’ Kanian nambiahe na arawrawi si Jacob tan say pamilya to. Legan iran walad dalan, wala ray angibaga ed si Jacob: ‘Nitan lay kuyam Esau tan walay kaiba ton 400 ya lalaki!’ Natatakot si Jacob ompan sikatoy sakitan nen Esau pati say pamilya to. Kanian impikasi nen Jacob ed si Jehova: ‘Iligtas mo ak komon ed si kuyak.’ Diad tinmumbok ya agew, wala ray imbaki nen Jacob ed si Esau ya wala ray awit dan regalo—dakel ya karnero, kanding, baka, kamelyo, tan asno.
Diad saman ya labi, nen bukbukor nen Jacob, akanengneng na anghel! Akibalsakan ed sikato so anghel ya anggad palbangon. Anggano asakitan lay Jacob, agtinmunda ya akibalsakan. Imbaga na anghel: ‘Ikbanan mo ak.’ Balet imbaga nen Jacob: ‘Agta ka ikbanan anggad agmo ak bendisyonan.’
Kanian benendisyonan na anghel si Jacob. Natan et amta la nen Jacob ya sikatoy protektaan nen Jehova ed si Esau.
Kaimbuasan to, anengneng nen Jacob ya nitan lay Esau tan say 400 ya lalakin kaiba to. Inmunay Jacob tan ontutumbok so pamilya to. Aminpiton tinmalimukor ed si kuya to. Batik si Esau pian onabet ed si Jacob tan nilakap to. Manakis iran dua tan anggapo lay pasnok nen Esau. Anto kasi alikna nen Jehova ed ginawa nen Jacob pian mikareenan?
Kayari na satan, sinmempet lay Esau, balet intuloy di Jacob so pambiabiahe ra. Ami-amin et 12 so anak a lalaki nen Jacob. Say ngaran da et Ruben, Simeon, Levi, Juda, Dan, Neftali, Gad, Aser, Isacar, Zebulon, Jose, tan Benjamin. Diad sikaran sanaagi, si Jose so inusar nen Jehova pian iligtas so totoo To. Antam no panon? Nengnengen ta.
“Itultuloy yon aroen iray mamubusol ed sikayo tan ipikasi iramay mamapasegsegang ed sikayo, pian napaneknekan yon sikayo ray ananak na Ama yon walad tawen.”—Mateo 5:44, 45


text:
13 Si Saul et mantaon na . . .* sanen sikatoy ginmapon manari,+ tan duay taon a sikatoy nanuley ed Israel.2 Nampili si Saul na 3,000 lalaki ed Israel; diad saraya et 2,000 so akila ed si Saul diad Micmas tan diad mapalandey a rehyon na Bethel tan 1,000 so akilad si Jonatan+ diad Gibea+ na Benjamin. Pinasempet to so arum a totoo ed tolda na balang sakey.3 Insan nilabanan tan tinalo nen Jonatan iray akapueston sundalo na saray Filisteo+ diad Geba,+ tan nadngelan itan na saray Filisteo. Tan ingganggan nen Saul a paknolen da so tambuyog+ diad interon dalin, ya inkuan to: “Narengel iya komon na saray Hebreo!”4 Oniay abalitaan na interon Israel: “Nilabanan tan tinalo nen Saul iray akapueston sundalo na saray Filisteo, tan kabkabusol la natan na saray Filisteo so Israel.” Kanian tinipon iray totoo pian ontumbok ed si Saul diad Gilgal.+5 Nantitipon met iray Filisteo pian milaban ed Israel, 30,000 karwahen pan-guerra tan 6,000 lalakin akakabayo tan saray sundalon singa karakel na saray buer ed gilig na dayat;+ tan linma ran nankampo ed Micmas diad bukig na Bet-aven.+6 Tan anengneng na saray lalaki ed Israel a kaskasian ira, lapud napapairap iran maong; kanian inmamot iray totoo ed saray ungib,+ abot, baleg a bato, ed dalem na dalin,* tan ed saray bobon.7 Binmaliw ni ingen ed Jordan iray pigaran Hebreo pian onla rad dalin na Gad tan Gilead.+ Balet nansiansia nid Gilgal si Saul, tan ginmiwgiw so amin a totoon ontutumbok ed sikato.8 Pitoy agew a sikatoy nanalagar anggad samay apilin* panaon ya imbaga nen Samuel, balet agsinmabi si Samuel diad Gilgal, tan sikatoy tataynanan la na saray totoo.9 Diad kaunoran et inkuan nen Saul: “Awit yod siak so bagat a popoolan tan saray bagat a pandurungoan.” Tan sikato lay angiyapay ed bagat a popoolan.+10 Balet kayari ton inyapay so bagat a popoolan, sinmabi si Samuel. Kanian pinmaway si Saul pian sikatoy abeten tan abrasaen to.11 Diad saman et inkuan nen Samuel: “Anto yay ginawam?” Inmebat si Saul: “Tataynanan ak la na saray totoo,+ balet agka sinmabid samay apilin panaon, tan nantitipon lad Micmas iray Filisteo.+12 Kanian inkuan ko, ‘Lusoben ak la natan na saray Filisteo diad Gilgal, tan agko ni agamoran so panangabobon* nen Jehova.’ Kanian apasootan ak ya angiyapay ed bagat a popoolan.”13 Diad saman et inkuan nen Samuel ed si Saul: “Makulangkulang so ginawam. Agmo inunor so ganggan nen Jehova ed sika.+ No inunor mo komon, pansiansiaen nen Jehova so panarian mo diad Israel ed andi-anggaan.14 Balet natan, agla mansiansia so panarian mo.+ Mananap si Jehova na sakey a lakin makapaliket ed puso to,+ tan sikatoy turoen nen Jehova bilang lider na saray totoo to,+ lapud agmo inunor so ganggan nen Jehova ed sika.”+15 Insan tinmaynan ed Gilgal si Samuel tan linmad Gibea na Benjamin, tan binilang nen Saul iray totoo; saramay nansiansian kaiba to et manga 600 a lalaki.+16 Nanayam ed Geba+ na Benjamin si Saul tan si Jonatan ya anak to, pati saramay totoon nansiansian kaiba ra, balet nankampo ed Micmas iray Filisteo.+17 Tan taloran grupo na saray managsamsam so ompapaway ed kampo na saray Filisteo. Say sakey a grupo et mamapaarap ed dalan ya ompugtad Ofra, diad dalin na Sual;18 tan samay sakey a grupo et mamapaarap ed dalan diad Bet-horon;+ tan samay komatlon grupo et mamapaarap ed dalan ya ompugtad ketegan a nabantag so lawak na Zeboim, diad kalawakan.19 Natan et anggapoy naromog a latero diad interon dalin na Israel, lapud inkuan na saray Filisteo: “Pian agmakapanggawa na espada odino gayang iray Hebreo.”20 Kanian amin ya Israelita et oonlad saray Filisteo pian ipaubol da so lukoy, beka, wasay, odino palot da.21 Sakey a pim* so bili na pampaubol ed lukoy, beka, taloray-ngipen a panagkaykay, wasay, tan say pampaapiger ed panagdugsol na baka.22 Tan diad agew na panlalaban et anggapoy espada odino gayang na saray totoon kaiba nen Saul tan si Jonatan;+ si Saul tan si Jonatan ya anak to labat so walaay armas.23 Natan et linma iray akapueston sundalo na saray Filisteo diad kelas a dalanan ed Micmas.+
Paimanod leksab
^ Diad angibasiyan a Hebreon teksto et anggapoy akaiyan a bilang.


text:
Saray Elder—‘Kakimeyan Tayo Pian Manliket Itayo’
“Kakimeyan yo kami pian manliket kayo.”—2 COR. 1:24.
1. Akin et aliketan si Pablo ed saray agagid Corinto?
SAY taon ed saman et 55 C.E. Si apostol Pablo et walad daongan na syudad na Troas, balet sankanonot to nin siansia iray agagid Corinto. Napapagaan ta naamtaan ton mankokolkol ira. Lapud singa to ra inad-aron ananak, sinulatan to ra pian ipetek ira. (1 Cor. 1:11; 4:15) Imbaki to met ed sikara so kakimeyan ton si Tito tan nantongtongan dan dua ya manbana irad Troas pian ibalita nen Tito so agawa. Nanalagar si Pablo ed Troas, labalabay to lan naamtaan no komusta la ray agagid Corinto. Adismaya balet ta agsinmabi si Tito. Antoy ginawa nen Pablo? Linmad Macedonia, tan agaylay liket to ta nannengneng irad ’man nen Tito. Inistorya nen Tito ya tinulok na saray agagid Corinto imay wadman ed sulat nen Pablo tan sikatoy pirpirawat da lan nanengneng. Sanen nadngel itan nen Pablo, “lalon aliketan.”—2 Cor. 2:12, 13; 7:5-9.
2. (a) Antoy insulat nen Pablo ed saray agagid Corinto nipaakar ed pananisia tan liket? (b) Anto ran tepet so ebatan tayo?
2 Ag-abayag, sinulatan lamet nen Pablo iray agagid Corinto. Inkuan to: “Aliwan lapud kakatawan kami na pananisia yo, noagta kakimeyan yo kami pian manliket kayo, ta sikayoy akatalindeg a malet lapud pananisia yo.” (2 Cor. 1:24) Antoy labay ya ibaga nen Pablo? Tan antoy naaralan na saray elder natan ed satan ya imbaga to?
SAY PANANISIA TAN LIKET TAYO
3. (a) Antoy labay ya ibaga nen Pablo sanen insulat ton: “Sikayoy akatalindeg a malet lapud pananisia yo”? (b) Panon ya aaligen na saray elder natan so alimbawa nen Pablo?
3 Tinukoy nen Pablo so duaran importantin aspekto na panagdayew tayo—say pananisia tan liket. Nipaakar ed pananisia, oniay insulat to: “Aliwan lapud kakatawan kami na pananisia yo, . . . ta sikayoy akatalindeg a malet lapud pananisia yo.” Binidbir nen Pablo ya manmamatoor iray agagid Corinto, aliwan lapud sikato odino arum nin too, noagta lapud mismon pananisia rad Dios. Kanian amta ton agto kaukolan ya kontroley pananisia ra, tan agto labay ya gawaen itan. Sikatoy matalek ya talagan inaro day Dios, tan labay dan gawaen so duga. (2 Cor. 2:3) Diad panaon tayo, aaligen na saray elder so alimbawa nen Pablo—matalek ira ya saray agagi et walay pananisia rad Dios tan dugay motibo rad panlilingkor da. (2 Tes. 3:4) Ag-ira manggagawa na istrikto iran ganggan ed kongregasyon. Imbes, tutumboken day Makasulatan iran prinsipyo tan saray instruksion ya manlalapud organisasyon nen Jehova. Amta na saray elder ya aliwan sikara so kakatawan na pananisia na agagi ra.—1 Ped. 5:2, 3.
4. (a) Antoy labay ya ibaga nen Pablo sanen insulat ton: “Kakimeyan yo kami pian manliket kayo”? (b) Panon ya aaligen natan na saray elder so alimbawa nen Pablo?
4 Inkuan met nen Pablo: “Kakimeyan yo kami pian manliket kayo.” Say tutukoyen to dia et say sarili to tan saray kaiba to. Akin et ontan so nibaga tayo? On ta diad satan lanlamang ya sulat, impanonot nen Pablo ed saray agagid Corinto so duaran kaiba to. Insulat to: “Si Kristo Jesus . . . impulong mi ed sikayo, kaibak si Silvano tan si Timoteo.” (2 Cor. 1:19) Tan kada usaren nen Pablo imay terminon “kakimeyan” o “kaibak a komikimey” ed saray sulat to, say tutukoyen to et saray kakaaro to, singa si Apolos, Aquila, Prisca, Timoteo, Tito, tan arum ni. (Roma 16:3, 21; 1 Cor. 3:6-9; 2 Cor. 8:23) Kanian sanen inkuan nen Pablo ya: “Kakimeyan yo kami pian manliket kayo,” ipapaseguro tod saray agagid Corinto ya gawaen toy anggaay nayarian to pati saray kaiba to pian maliket so interon kongregasyon. Diad panaon tayo, ontan met so gagawaen na saray elder. Labay dan gawaen so anggaay nayarian da pian saray agagi et ‘maliket a manlingkor ed si Jehova.’—Sal. 100:2; Fil. 1:25.
5. Antoy intepet ed pigaran agagin lalaki tan bibii, tan antoy nonoten tayo legan tayon pantotongtongan iray ebat da?
5 Diad agano ni, oniay intepet ed pigaran agagin lalaki tan bibii diad nanduruman bansa: “Antoy nanonotan yon imbaga tan ginawa na sakey ya elder ya angarum ed liket yo?” Legan tayon pantotongtongan iray ebat da, nonot yo no antoy iyebat yod satan ya tepet. Tan nonot yo met no antoy nagawaan na balang sakey pian napansiansiay liket ed kongregasyon yo. *
“IKOMUSTAAN YO AK ED SI PERSIS YA INAD-ARO TAYO”
6, 7. (a) Antoy sakey a paraan ya naalig na saray elder si Jesus, Pablo, tan arum nin lingkor na Dios? (b) Akin et maliket iray agagi no tandaan tayoy ngaran da?
6 Imbaga na dakel ed saramay tinepetan ya agagi ya aliketan iran maong lapud personal ya interes ya impanengneng ed sikara na saray elder. Say sakey a paraan ya nagagawaan iya na saray elder et diad pangaalig dad si David, Elihu, tan si Jesus. (Basaen so 2 Samuel 9:6; Job 33:1; Lucas 19:5.) Impanengneng na sarayan lingkor nen Jehova so impapuson interes da diad impangusar dad ngaran na katongtong da. Amta met nen Pablo ya importantin tandaan tan usaren so kangaranan na saray agagi. Diad sakey a sulat to, binitla tod sampot so masulok ya 25 a kangaranan na agagin lalaki tan bibii, kaibay Persis, sakey ya agin bii. “Ikomustaan yo ak ed si Persis ya inad-aro tayo,” so kuan nen Pablo.—Roma 16:3-15.
7 Wala ray elder ya nanairapan ya mananday ngaran. Balet no gawaen day anggaay nayarian dan tandaay ngaran na agagi, singa da ibabagad sikaran, ‘Importante kayod siak.’ (Exo. 33:17) Seguradon napaliket na saray elder iray agagi no tandaan day ngaran da tan usaren da itan sano tawagen da ran mankomento diad Panagaral na Panag-bantayan o arum nin pantitipon.—Ikompara so Juan 10:3.
“SIKATOY NANSAGPOT A MAONG PARAD KATAWAN”
8. Antoy sakey ya paraan ya inalig nen Pablo si Jehova tan si Jesus?
8 Impanengneng met nen Pablo so interes tod agagi diad impangiter toy impapuson komendasyon. Sakey ni ’yan paraan pian napaliket tayo ray agagi. Diad samay sulat nen Pablo ed saray taga Corinto, inkuan to: “Ipapasirayew ta kayon maong.” (2 Cor. 7:4) Diad satan ya imbaga to, seguradon alikna na saray agagid Corinto ya papablien to ra. Kinomendaan to met so arum nin kongregasyon. (Roma 1:8; Fil. 1:3-5; 1 Tes. 1:8) Diad tua, kayari ton binitlay ngaran nen Persis ed sulat tod saray taga Roma, oniay inyarum to: “Sikatoy nansagpot a maong parad Katawan.” (Roma 16:12) Seguradon apaseseg a maong si Persis ed satan ya komendasyon! On, inalig nen Pablo si Jehova tan si Jesus diad impangiter toy komendasyon ed arum.—Basaen so Marcos 1:9-11; Juan 1:47; Apo. 2:2, 13, 19.
9. Akin ya say pangiter na komendasyon ed sakey tan sakey et makatulong pian naarumay liket ed kongregasyon?
9 Amta met na saray elder natan ya importante so pangibalikas na apresasyon ed saray agagi. (Uli. 3:27; 15:23) Sano komendaan na elder so sakey ya agi, singa to ibabagan: ‘Naimanok so ginawam. Pabpablien ko itan.’ Talagan kakkaukolan ya narengel na saray agagi so panamaseseg na saray elder. Oniay imbaga na sakey ya sister ya masulok lan 50 años: “Diad trabahok, matalag tay mangaapresyad gagawaen ko. Anggapoy pibabali totoo tan makompetensia ira. Kanian sano komendaan na elder so agawaan kod kongregasyon, oniinaway liknaan ko tan napapabiskeg ak! Naliliknak ya inad-aro ak nen Aman Jehova.” Ontan met so alikna na sakey ya brother ya mansusulon ateng tan mamapabaleg na duaran ananak to. Sikatoy kinomendaan na sakey ya elder lapud pansasagpot to. Antoy epekto na satan ed sikato? Inkuan to: “Apaseseg ak ya mas gawaen koy anggaay nayarian ko!” On, no impapuson komendaan na saray elder iray agagi, lalo iran onligsa tan naliketan ed panlilingkor da. Kanian mas determinado iran mansiansian manakar ed dalan na bilay “tan ag-ira onkapuy.”—Isa. 40:31.
“PASTOLAN YO SO KONGREGASYON NA DIOS”
10, 11. (a) Panon ya naalig na saray elder so alimbawa nen Nehemias? (b) Antoy nepeg ya gawaen na sakey ya elder pian ‘makapanginabang na espiritual a langkap’ sano man-shepherding?
10 Anto ni nagawaan na saray elder pian nipanengneng so personal ya interes ed saray agagi pian naarumay liket da? Sikara lay unonan onaasingger ed saramay mankaukolan na panamaseseg. (Basaen so Gawa 20:28.) No gawaen itan na saray elder, aaligen da iray espiritual a pastol nensaman. Singa bilang, sanen naimano nen Nehemias ya kinmapuy so liknaan na saray kabaleyan ton Judio, sikatoy “inmalagey” ya tampol tan pinaseseg to ra. (Neh. 4:14) Ontan met so gagawaen na saray elder natan. No onkakapuy so liknaan na saray agagi, gagawaen day anggaay nayarian dan pasesegen ira. Ombibisita irad abung na saray agagi no iyabuloy na situasyon pian ‘manginabang na espiritual a langkap.’ (Roma 1:11) Panon iyan nagawaan na saray elder?
11 Antis ya man-shepherding so sakey ya elder, nepeg ton nonoten ya maong so pankaukolan na agin bisitaen to. Tepetan toy sarili to: ‘Anto ray dadalanen ton subok? Antoy makapaseseg ya nibagak ed sikato? Anto kasin teksto o istoryad Biblia so onaplikad situasyon to? No manparaan a maong so sakey ya elder, talagan napaseseg to imay agin bisitaen to, tan aliwan istoryaan labat so nagawa. Sakey ni, aabuloyan ton ibalikas na saray agagi so nalilikna ra, tan ondengel a maong. (Sant. 1:19) Inkuan na sakey a sister: “Onlelemew so liknaan ko sano maan-anos ya ondengel so sakey ya elder.”—Luc. 8:18.
12. Siopa ray mankaukolan na panamaseseg ed kongregasyon, tan akin?
12 Siopay nepeg ya i-shepherding na saray elder? Binilin nen Pablo iray kapara ton Kristianon mamatatken ya ‘imanoen da so interon pulok.’ On, say interon kongregasyon so mankaukolan na panamaseseg, anggan saray abayag lan manangipalapag tan payunir. Akin et kaukolan day tulong na saray espiritual a pastol? Anggano mabiskeg ed espiritual irayan agagi, no maminsan et nabebelatan met irad saray dadalanen dan problema ed sayan mauges a mundo. Kaukolan da met sirin so tulong, a singa nanengneng tayod aminsan ya agawad bilay nen Arin David.
‘SIKATOY TINULONGAN NEN ABISAI’
13. (a) Kapigan ginetman pateyen nen Isbi-benob si David? (b) Akin ya atulongan nen Abisai si David?
13 Ag-abayag kayarin nilanaan si David bilang ari, sikatoy akilaban ed si Goliat, a nanlapud tribu na Refaim ya poli na saray alan. Makmakpel ya pinatey nen David si Goliat. (1 Sam. 17:4, 48-51; 1 Awa. 20:5, 8) Kalabas na pigaran taon, akilaban lamet si David ed sakey ya alan. Say ngaran to et Isbi-benob, a kabiangan met na tribu na Refaim. (2 Sam. 21:16) Balet diad sayan pankanawnawa, apatey lawari nen Isbi-benob si David. Akin? Aliwan lapud tinmakot si David noagta say kuan na Biblia et sikatoy ‘naksawan.’ Sanen naimano nen Isbi-benob ya makakkapuy lay David, “ginetma to a pateyen.” Balet, antis ton nagawaan itan, ‘si David et tinulongan nen Abisai ya anak nen Sarvia, tan pinatey to so Filisteo.’ (2 Sam. 21:15-17) Dawdawit ya inatey si David! Seguradon misalsalamat ta wadtay Abisai ya mangiimano ed sikato tan tampol ya tinmulong sanen nipeligroy bilay to! Antoy naaralan tayo ed sayan salaysay?
14. (a) Panon tayon nasusungdoan iray angkakabaleg a problema? (b) Panon ya natulongan na saray elder iray agagi pian napapawil day biskeg tan liket da? Mangiter na alimbawa.
14 Saray Tasi nen Jehova diad interon mundo et mantutultuloy ya manlilingkor ed Dios anggano dakel so subok ya iiter nen Satanas tan na sayan mundo. Say arum ed sikatayo et singa milalaban ed angkakabaleg iran problema. Balet lapud sigpot itayon manmamatalek ed si Jehova, makpel tayon nasusungdoan iratan, no panon a makpel ya pinatey nen David si Goliat. Balet no maminsan, nakekesawan tayo met lapud pipupuligesgesan tayod mundo nen Satanas. Diad onia ran pankanawnawa, mas mainomay ya onkapuy so liknaan tayo. Balet nayarin walay elder ya makaimanod nalilikna tayo tan tulongan to itayon napapawil so liket tan biskeg tayo. Dakel lay akaeksperiensya na onia. Singa bilang, oniay inkuan na sakey a payunir ya masulok lan 60 años: “Walay panaon nensaman ya makakkapuy ak, tan naknaksawan ak ya nampulong. Naimano itan na sakey ya elder tan inasinggeran to ak. Makapaseseg imay nantongtongan min salaysay ed Biblia. Ginawak iramay suhestion to, tan akatulong iratan ed siak.” Inyarum to: “Agaylay panangaro to man ya elder, naimano ton makakkapuy ak tan tinulongan to ak!” On, talagan makapabiskeg na liknaan iray maaron elder ya mangiimanod sikatayo tan akaparaan ya ontulong, singa si Abisai nensaman.
“PIAN NAAMTAAN YO YA INAR-ARO TA KAYO”
15, 16. (a) Akin et inar-aro na saray agagi nensaman si Pablo? (b) Akin ya papablien tayo ray maaron elder ed kongregasyon tayo?
15 Dakel so kimey na saray elder. No maminsan, wala ray labin ag-ira makaugip lapud pampapaga, pangipipikasi, tan itutulong dad saray agagi. (2 Cor. 11:27, 28) Balet maliket iray elder ya gawaen so responsabilidad da, ya singa si Pablo. Oniay insulat tod saray taga Corinto: “Malikeliket ak a mangusar ed inkasiak tan sigpot a pausar parad sikayo.” (2 Cor. 12:15) On, lapud inar-aro nen Pablo iray agagi to, sigpot ton inusar so biskeg to pian pasesegen ira. (Basaen so 2 Corinto 2:4; Fil. 2:17; 1 Tes. 2:8) Kampega lan inar-aro na saray agagi si Pablo!—Gawa 20:31-38.
16 Diad panaon tayo, papablien tayo met iray maaron elder, tan diad pikakasi tayo et misalsalamat itayo ta inter ira nen Jehova. Nanaarumay liket tayo lapud ipapanengneng dan personal ya interes. Napapaseseg itayo sano bibisitaen da itayod abung. Tan misalsalamat itayo ta wadtan iran lanang ya akaparaan ya ontulong sano onkakapuy itayo lapud desdes na sayan mundo. On, sarayan maaron elder et peteg ya ‘kakimeyan pian manliket itayo.’
^ par. 5 Tinepetan met irayan agagi, “Anton ugali so labalabay mod sakey ya elder?” Dakel ed sikara so angibagan, “Amay mainomay ya asinggeran.” Satan ya kualidad et aralen diad ontumbok ya isyu na sayan magasin.


text:
KAPITULO 76
Akidungo ed Saray Fariseo
PRANGKAN BINAGAAN NEN JESUS IRAY FARISEON MANSIMPISIMPITAN
Legan ya walad Judea si Jesus, inawat toy imbitasyon ya pangan ed abung na sakey a Fariseo. Nayarin panangugto iman, aliwan pangdem. (Lucas 11:37, 38; ikompara so Lucas 14:12.) Antis na panangan, ritual na saray Fariseo so panuras anggad siko. Balet ag-itan ginawa nen Jesus. (Mateo 15:1, 2) Anggapoy nakontran Ganggan na Dios no gawaen itan, balet ag-itan igaganggan na Dios.
Mankelaw iray Fariseo ta agtinumbok nen Jesus itan ya tradisyon. Alikas iya nen Jesus tan inkuan to: “Sikayo ran Fariseo, lilinisan yoy paway na kopa tan plato, balet diad dalem yo et napnoy inkaagum tan kaugsan. Agmakatunongan a totoo! Agta samay nanggawad paway et sikato met lanlamang so nanggawad dalem?”—Lucas 11:39, 40.
Aliwan say panuras na lima antis na pangan so isyu, noagta say pankunkunwari dan relihyoso. Uurasan na saray Fariseo tan na arum so lima ra bilang ritual, balet papaulyanan dan marutak so puso ra lapud kaugsan. Kanian sinimbawa ira nen Jesus: “Saray walad dalem na puso yo so iter yon regalo lapud panangasi, pian magmaliw kayon malinis ed amin a bengatla.” (Lucas 11:41) Talagan tua ’tan! Nepeg ya manlapud puso so pangiter, aliwan pian napabilib so arum tan kunkunwarin matunong.
Aliwa met ya masiblet irayan lalaki. Kuan nen Jesus: “Iiter yo so kakaplo na yerbabuena tan ruda tan arum ni ran tambal a tanaman, balet ibabaliwala yoy hustisya tan panangaro ed Dios! Obligasyon yon iter so kakaplo, balet agnepeg ya ibaliwala so arum ni ran bengatla.” (Lucas 11:42) Kekerewen ed Ganggan na Dios so pambayar na kakaplo na amin ya bunga. (Deuteronomio 14:22) Kaibad satan so yerbabuena tan ruda, tanaman ya uusaren a pantambal odino rekado. Estrikton iiter na saray Fariseo so kakaplo na sarayan tanaman, balet panon to ray mas importantin kekerewen na Ganggan, a singa say pangipanengneng na hustisya tan panagpaabeba ed Dios?—Miqueas 6:8.
Intuloy ya imbaga nen Jesus: “Pakaskasi kayo la, sikayo ran Fariseo, lapud labalabay yoy walad arap a yurongan diad saray sinagoga tan labalabay yoy paibano diad saray tindaan! Pakaskasi kayo la, lapud singa kayo saray lubok ya agnanengneng, kanian nagagatinan iratan na totoo tan agda amta!” (Lucas 11:43, 44) On, nayarin napatir iray totoo ed saratan ya lubok tan magmaliw iran marutak, kanian ag-ira nayarin mibiang ed saray relihyoson seremonya. Imbaga ’tan nen Jesus pian nidanet ya agnahahalata so karutakan na saray Fariseo.—Mateo 23:27.
Sinmyodot so sakey ya lakin makabat ed Ganggan na Dios: “Managbangat, pati sikami et ininsultom ed sarayan imbagam.” Balet kaukolan ya natalosan na sarayan lalaki ya agda natutulongan iray totoo. Kuan nen Jesus: “Pakaskasi kayo met iran makabat ed Ganggan, lapud ipapasakbat yod totoo iray ambelat ya aawiten, balet agyo idiwit ed saratan so anggan sakey a gamet yo! Pakaskasi kayo la, lapud igagawaan yo na saray lubok iray propeta, balet saray inmuunan atateng yo so amatey ed sikara!”—Lucas 11:45-47.
Saray ambelat ya awit ya tutukoyen nen Jesus et saray impasapasan tradisyon tan say interpretasyon na saray Fariseo ed Ganggan. Papairapen na sarayan lalaki iray totoo lapud ipipilit dan nepeg ya unoren na amin so ambelat ya ipapasakbat da. Pinatey na saray inmuunan atateng da iray propeta na Dios, manlapu lad si Abel. Natan, kunkunwarin papagalangan da ray propeta ta igagawaan da ray lubok, pero diad tua, aaligen day kagagawa na saray inmuunan atateng da. Labay da ni ingen ya pateyen so sankaimportantian ya Propeta na Dios. Imbaga nen Jesus ya ukomen na Dios iyan henerasyon. Tan agawa itan kayari manga 38 taon, nen 70 C.E.
Intuloy ni nen Jesus: “Pakaskasi kayo la, sikayo ran makabat ed Ganggan, lapud inekal yo so tombok na pikakabat. Sikayon mismo et agkayo linmoob, tan aamperen yo iramay malabay ya onloob!” (Lucas 11:52) Sarayan lalaki ya nepeg komon a mangibangat no antoy labay ya ibaga na Salita na Dios et aamperen da laingen iray totoo ya naamtaan tan natalosan itan.
Antoy reaksion na saray Fariseo tan eskriba? Nen onalis lay Jesus, mamapasnok iran onkokontra ed sikato tan pinauranan day tepet. Nantepet ira aliwan pian makaaral. Imbes, labay dan patitan si Jesus pian makapansalita na bengatlan pangarestoan dad sikato.


text:
Salitan Iloko
Say salitan Iloko (salitan Iloko: Pagsasao a Iloko o Iloko o Ilokano) say salitan Sagor na Baybay na Luzon ya sanga na boleg ya salitan Ilokano. Onsulok ya marami so mansasalita. Saray mansasalita naananap ed Luzon tan Metro Manila ed sagor na Manila.
Saray kansyon na salitan Iloko[dumaen | dumaen so pinanlapuan]
- Manang Biday
- Duaya ni Ayyat (Dungdungwen Kanto)
- Pamulinawen
- Naraniag a Bulan
- Ti Ayat Ti Maysa Nga Ubing
This article is a is a stub. You can help Wikipedia by expanding it.


text:
Dios
Siopa so Dios?
Wala Kasi Dios?
Walad Biblia so limaran makakombinsin ebidensya ya walay Dios.
Kasin say Dios et Walad Amin a Pasen?
Kasin ibabangat na Biblia ya say Dios et walad amin a pasen? Akin et makaseguro ka ya kabat ka na Dios anggano sikatoy manaayam ed sakey a pasen?
Kasin say Dios et Manaayam ed Sakey ya Espisipikon Pasen?
Antoy ibabaga na Biblia tungkol ed no iner so panaayaman na Dios? Wadtan met kasi si Jesus?
Kasin Kaukolan Tayoy Mimembro ed Sakey ya Relihyon?
Kasin sarag moy mandayew ed Dios diad sarilim labat?
Kasin Walad Biblia so Doktrina ya Trinidad?
Dakel ya relihyon so mangibabangat na Trinidad. Kasin ibabangat itan na Biblia?
Kasin Ina na Dios si Maria?
Walay malinew ya ebat na Biblia tan diad history na Inkakristiano tungkol ed saya.
Anto so Masanton Espiritu?
Walay dugan rason no akin ya tinukoy na Biblia so masanton espiritu bilang “lima” na Dios.
God’s Name
Wala Kasi Ngaran na Dios?
Nabasa ed dakel ya patalos na Biblia so personal ya ngaran na Dios. Kasin nepeg mon usaren itan?
Siopa si Jehova?
Kasin sikatoy Dios labat na sakey a bansa, singa saray Israelita?
Pigaray Ngaran na Dios?
Iisipen na totoo ya say ngaran na Dios et ‘Allah,’ ‘El Shaddai,’ ‘Jehova-Jireh’ odino ‘Alfa tan Omega.’ Kasin importante ed Dios no antoy itawag tayod sikato?
Siopa o Anto so “Alfa tan say Omega”?
Akin ya matukoy iyan titulo?
Linawa na Dios
Antoy Labay na Dios ya Gawaen Ko?
Kaukolan mo kasi espisyal ya tanda pian naamtaan moy labay na Dios ya gawaen mo? Amtaen so ebat na Biblia.
Kasin say Dios so Natetel ed Paniirap Tayo?
Anggan siopa et nayarin naapektoan na kairapan, anggan saramay inaro na Dios. Akin?


text:
LEKSION 9
Wala Lay Anak Da!
Abaybayag lan sanasawa si Abraham tan Sara. Tinaynan day balibalin abung da diad Ur tan nanayam irad tolda. Balet agnanreklamo si Sara, ta walay tiwala tod si Jehova.
Labalabay nen Sara so nawalaan na anak, kanian imbaga tod si Abraham: ‘No mananak so aripen kon si Hagar, singa wala met lay anak ko.’ Asabi panaon, nananak na laki si Hagar. Say ngaran to et Ismael.
Kalabas na dakel a taon, nen 99 lay taon nen Abraham tan 89 la nen Sara, walay taloran binmisita ed sikara. Imbaga nen Abraham ya manpainawa ni ra diad silong na kiew tan pinakan to ra. Antam no siopa iramay bisita? Anghel ira! Imbaga dad si Abraham: ‘Diad ontumbok ya taon ed onian panaon, sika tan say asawam et nawalaan na anak a laki.’ Walad loob na tolda si Sara tan narerengel toy tongtongan da. Kanian akalek tan inisip to: ‘Mananak ak ni kasi anta akulaw ak la?’
Diad tinmumbok ya taon, tinmua imay imbaga na anghel nen Jehova. Nananak si Sara na laki, tan say inngaran nen Abraham ed ugaw et Isaac, ya say labay ton ibaga et “Panelek.”
Nen manga limara lay taon nen Isaac, anengneng nen Sara ya babalawen nen Ismael si Isaac. Labay ya protektaan nen Sara so anak to, kanian imbaga tod si Abraham ya pataynanen toy Hagar tan si Ismael. Nen inmuna, aglabay nen Abraham. Balet labay met nen Jehova ya protektaan si Isaac, kanian imbaga tod si Abraham: ‘Dengel moy Sara. Agka mapaga ta asikasoen koy Ismael. Balet amin may imbagak ed sika et nagawa panamegley nen Isaac.’
“Ontan met, lapud pananisia, si Sara et akaawat na pakayarin manlukon, . . . ta impasen ton matoor imay Sakey ya angisipan.”—Hebreo 11:11


text:
Asikasoen Ka nen Jehova
“Sikatoy asikasoen nen Jehova legan a walad dukolan a mansasakit.”
1, 2. Antoy ginawa na Dios nensaman, tan antoy nayarin isipen na arum natan sano mansasakit ira?
NO WALAY graben sakit mo, nayarin naisip mo: ‘Onabig ak ni kasi?’ Ompan ontan met so naisip mo no walay kapamilyam o kaarom ya mansasakit. Normal labat so panaburido ed ontan iran situasyon. Ontan met so alikna na duaran ari diad panaon di propeta Eliseo tan Elias. Singa bilang, si Arin Ahazias, ya anak nen Ahab tan Jezebel et arisgo lapud inkaplag to, kanian intepet to: ‘Kasin onabig ak ni?’ Tan onia met so intepet nen Arin Ben-hadad na Sirya nen nansakit na grabe: ‘Onabig ak ni kasi ed sayan sakit ko?’
2 Siempre, labay tayon onabig so sakit tayo tan pati saray inad-aro tayod bilay. Anggaman ontan, iisipen na arum no anto kasi gawaen na Dios pian onabig ira. Ibabaga na Biblia ya nensaman, wala ray totoon mamilagron pinaabig nen Jehova tan wala ni ra ingey pinaoli to. (1 Ara. 17:17-24; 2 Ara. 4:17-20, 32-35) Kasin nailaloan tayon ontan met so gawaen na Dios natan?
3-5. Antoy sarag ya gawaen nen Jehova tan Jesus, tan anto ran tepet so aralen tayo?
3 Walay pakayari na Dios ya mangiter tan mamaabig na sakit. Ibabaga na Biblia ya wala ray dinusa to nensaman panamegley na sakit, singa say Faraon nen panaon nen Abraham, tan say atsi nen Moises ya si Miriam. (Gen. 12:17; Num. 12:9, 10; 2 Sam. 24:15) Pinasakbayan na Dios iray Israelita ya no ag-ira manmatoor et idapo tod sikara so ‘sakit tan salot.’ (Deu. 28:58-61) Anggaman ontan, sarag met nen Jehova ya protektaan iray totoo to pian ag-ira mansakit. (Exo. 23:25; Deu. 7:15) Tan sarag to met ya paabigen so sakit. Pinaabig toy Job nen nansakit na grabe tan labay to lay ompatey!
4 On, walay pakayari na Dios ya paabigen iray mansasakit. Wala met so pakayari nen Jesus ya mamaabig. Nabasa tayod Biblia ya pinaabig nen Jesus iray akating, dumurulot, bulag, tan paralitiko. (Basaen so Mateo 4:23, 24; Juan 9:1-7) Lapud saratan ya milagro, nailaloan tayon ontan met so gawaen nen Jesus diad balon mundo. Diad satan ya panaon, anggapo lay mangibagan, “Mansasakit ak.”
5 Natan balet ey? Kasin nepeg tayon ilaloan ya mamilagro itayon paabigen nen Jehova tan Jesus? Antoy nepeg tayon tandaan no walay sakit tayo tan no manpipili tayoy paraan na panagpatambal?
NAILALOAN MOY TULONG NEN JEHOVA
6. Antoy ibabaga na Biblia nipaakar ed saray milagro ya ginawa na saray Kristiano nen inmunan siglo?
6 Nabasa tayod Biblia ya nen inmunan siglo, wala ray alanaan ya Kristiano ya inikdan na Dios na pakayarin manggaway milagro. (Gawa 3:2-7; 9:36-42) Sakey ed saray nanduruman regalo ya inter na Dios et say pakayarin ‘mamaabig na saray mansasakit.’ (1 Cor. 12:4-11) Balet satan tan say arum nin regalo, singa say pansalita na nanduruman lenguahe tan panagpropesiya, et angangga lanlamang. (1 Cor. 13:8) Kanian agtayo la iilaloan natan ya manggawa na milagro so Dios pian paabigen to itayo tan saray inad-aro tayod bilay.
7. Akin ya makapaseseg imay walad Salmo 41:3?
7 Anggaman ontan, nailaloan tayo ya no mansasakit itayo et ligliwaen tan suportaan itayo na Dios, ya singa ginawa tod saray lingkor to nensaman. Insulat nen Arin David: “Maliket so siopaman a mangipapatnag na konsiderasyon ed samay pakaskasi; sikatoy iliktar nen Jehova diad agew na kairapan. Sikatoy bantayan nen Jehova tan pansiansiaen ton mabilay.” (Sal. 41:1, 2, NW) Siempre, aglabay ya ibaga nen David ya agbalot ompatey so siopaman ya mangipatnag na konsiderasyon ed saray pakaskasi. Imbes, sikatoy matalek ya tulongan na Dios so ontan a too. Panon? Imbaga nen David: “Sikatoy asikasoen nen Jehova legan a walad dukolan a mansasakit; salatan moy dukolan to legay pansasakit to.” (Sal. 41:3, NW) On, amta nen Jehova so irap ya dadalanen na saray lingkor ton mansasakit tan agto lingwanan so katooran da. Ikdan to ra na pakpel tan karunongan. Sakey ni, denisinyo nen Jehova so laman tayo ya walay abilidad ton onabig lanlamang no mansakit tayo.
8. Unong ed Salmo 41:4, antoy kinerew nen David ed si Jehova?
8 Insulat nen David: ‘Inkuan ko: O Jehova, kasian mo ak; paabig mo ak; ta nankasalanan ak ed sika.’ (Sal. 41:4) Posiblin insulat iya nen David diad samay panaon ya sinalin samsamen na anak ton si Absalom so inkaari. Diad saman et mansasakit si David kanian anggapoy nagawaan to pian patundaen so panrerebelde nen Absalom. Amta nen David ya sayan problema et resulta na samay impikalugoran tod si Bat-sheba, balet amta to met ya sikatoy pinerdona la na Dios. (2 Sam. 12:7-14) Kanian segurado si David ya sikatoy asikasoen na Dios ed pansasakit to. Balet kasin iilaloan ton sikatoy mamilagron paabigen na Dios pian ondukey ni bilay to?
9. (a) Antoy pandumaan na situasyon nen David tan nen Arin Hezekias? (b) Antoy iilaloan nen David ya gawaen nen Jehova?
9 Tua, wala ra may panaon ya pinaabig na Dios iray lingkor to. Singa bilang, nen si Arin Hezekias et “nansakit tan ngalngali la ompatey,” sikatoy pinaabig na Dios tan nambilay ni na 15 a taon. (2 Ara. 20:1-6, NW) Balet no pawilen tayo may pikakasi nen David, agto kinerew ya sikatoy mamilagron paabigen na Dios. Nanengneng tayod konteksto ya impikasi nen David ya sikatoy tulongan nen Jehova no panon ya tutulongan Toy siopaman ya ‘mangipapatnag na konsiderasyon ed saray pakaskasi.’ Iilaloan nen David ya sikatoy ‘asikasoen na Dios ed dukolan to legay pansasakit to.’ Pinerdona la na Dios iray kasalanan nen David, kanian matalek ya nampikasi ya sikato komoy ligliwaen tan suportaan nen Jehova tan onkasil lay laman to. (Sal. 103:3) Sarag tayo met itan ya ipikasi ed si Jehova.
10. Antoy agawad si Trofimo tan Epafrodito, tan antoy naaralan tayod satan?
10 Nen inmunan siglo, aliwan amin ya Kristiano et mamilagron pinaabig na Dios. Ontan so agawad si Trofimo, sakey ed saray akaiba nen apostol Pablo ed impanmisionero to. Amta tayon naikdan si Pablo na pakayarin manpaabig na mansasakit. (Basaen so Gawa 14:8-10.) Singa bilang, pinaabig toy ‘ama nen Publio, ya walaan na petang tan ansakit a maong so eges to.’ Nampikasi si Pablo tan “intapew to ed sikato iray lima to tan pinaabig to.” (Gawa 28:8) Balet agto itan ginawa ed si Trofimo. (Gawa 20:3-5, 22; 21:29) Nen nansakit si Trofimo tan agto la sarag ya ibaan si Pablo, agto pinaabig; imbes, intilak tod Mileto pian ditan manpaabig. (2 Tim. 4:20) Ontan met, nen nansakit si Epafrodito ya “anggad ngalngali la ompatey,” anggapoy nabasa tayod Biblia ya mamilagron pinaabig nen Pablo iyan kaaro to.
AGBASTABASTA MANISIA
11, 12. Antoy amta tayo nipaakar ed si Lucas, tan antoy posiblin nitulong tod si Pablo?
11 Say sakey nin akaiba nen Pablo et si “Lucas ya inad-aron managtambal,” say angisulat ed libro na Gawa. (Gawa 16:10-12; 20:5, 6; Col. 4:14) Posiblin inusar nen Lucas so amta tod medisina pian natulongay Pablo tan arum nin kaiba da. Akin et kaukolan itan ya gawaen nen Lucas? On, ta anggan si Pablo et asali toy nansakit legan ton manbiabiahe bilang misionero. (Gal. 4:13) Singa imbaga nen Jesus: “Agmankaukolan na managtambal iramay maksil so laman da, noagta saraman labat so mansasakit.”
12 Ag-ibabaga na Biblia no iner o kapigan nanaral si Lucas na medisina. Balet diad sulat nen Pablo ed saray taga Colosas, impasabi toy panangumusta nen Lucas ed sikara. Labay ton ibaga, kabat day Lucas. Kanian posible ya nanaral si Lucas ed eskuelaan parad medisina ya walad Laodicea, syudad ya asingger ed Colosas. Antokaman so agawa, amta tayon si Lucas et sakey ya doktor. Nanengneng itan ed impangusar toy espisipiko iran termino ya uusaren ed medisina sanen insulat to so Ebanghelyo to tan say libro na Gawa. Tan maslak ed saray salaysay ya insulat to et nipaakar ed impamaabig nen Jesus ed saray mansasakit.
13. Antoy nepeg tayon tandaan antis tayon mangiter o mangawat na suhestion nipaakar ed panagpatambal o pangasikasod laman?
13 Diad panaon tayo, anggapo lay Kristianon walaan na pakayarin ‘mamaabig na saray mansasakit.’ Balet wala ray agagin lapud labay day makatulong et mangiter ira na saray suhestion nipaakar ed pangasikasod laman anggano agtayo met ira tetepetan. Siempre, wala ray suhestion ya praktikal met. Singa bilang, nen si Timoteo et manliliknay eges to lapud aliwan malinis ya danum, imbaga nen Pablo ya oninum na daiset ya alak. * (Basaen so 1 Timoteo 5:23.) Anggaman ontan, manalwar tayo. Nayarin wala ray agagi ya kombinsien da tayon mangusar na herbal, tambal, odino klase na dieta ya ompan ag-epektibo odino makapuy ni ingen so epekto to. No maminsan, oniay ibaga ra pian nakombinse day arum: ‘Ontan met so sakit to may kanayon ko. Say intambal to et . . . Inmabig ya tampol a.’ Anggano singa makatulong met so suhestion da, nepeg tayon tandaan ya anggan saray kabkabat ya tambal et nayarin walay makapuy ya epekto to.
MAGMALIW YA MAALWAR
14, 15. (a) Siopay nepeg tayon panalwaran no bilang mansakit tayo? (b) Antoy naaralan tayod Uliran 14:15?
14 Normal labat ya labay tayon maksil so laman tayo pian na-enjoy tayoy bilay tan makapanlingkor tayod Dios. Anggaman ontan, talagan agtayo napaliisay mansakit ta agtayo perpekto. No bilang mansakit itayo, wala ray nanduruman paraan na pangasikaso ed laman o panagpatambal. Balang sakey et walay kanepegan ton manpili no dinan ed saratan so labay to. Balet makapaermen ta dakel so makasarili ed sayan mundo kanian sasamboten dan pankuartaan so pansakit na arum. Say arum et manlako na saray “tambal” ya ibaga ran dakel la kunoy totoon angusar ed satan tan inmabig ira. Wala met iray indibidual o kompanya ya mangi-endorso na mabmabli iran tambal pian baleg so natubo da. No say sakey et desperado lan onabig odino labay to nin ondukey so bilay to, ompan nasagyat ed saratan a “tambal.” Balet agtayo lilingwanan iyan simbawa na Salita na Dios: “Say toon anggapoy amta to et manisia ed kada salita, balet samay makabat et dadalepdepen toy kada gawaen to.”
15 Say sakey ya “makabat” et agbastabasta manisia, lalo la no say toon mangirerekomenda na sakey a tambal et agmet nanaral na medisina. Nonoten tayo: ‘Say kuan to yan too, wala la ray kinmasil so laman da nen angusar ira na sayan vitamin o herbal, odino tinumbok da iyan klase na dieta. Balet panon kon naseguro ya tua iratan? Anggano epektibo itan ed arum, panon kon naseguro ya epektibo met itan ed siak? Kasin kaukolan ko ni man-research tan onkonsulta ed doktor ya talagan espisyalista ed sakit ko?’—Deu. 17:6.
16. Anto ray nepeg tayon tandaan no manpipili tayoy paraan na panagpatambal?
16 Sisimbawaen itayo na Salita na Dios ya “manbilay itayon walaan na maabig a panagnonot . . . diad sayan peles a sistema na mundo.” (Tito 2:12) Importantin maong so maabig odino limpion panagnonot no singa nikadkaduma odino misteryoso ni ingen so paraan na panagpatambal ya irerekomenda na arum ed sikatayo. Kasin say toon mangirerekomenda ed satan et malinew ton nipaliwawa no panon itan ya makapanpaabig? Kasin wala ray ebidensyan onsusuporta ed satan, tan kasin manisia iray doktor ya makatambal itan? (Uli. 22:29) Ompan wala ray mangibagad sikatayo ya say sakey a balon tambal et adiskobre ed arawi tan nisulinek a pasen kanian agni amta na saray doktor. Agta singa imposible itan? Wala met so irerekomenda na arum ya panagpatambal ya manguusar kuno na ‘sekreton substansia’ odino ‘puersa na laman.’ Manalwar tayo met ya maong ed saratan. Tandaan, papasakbayan itayo na Dios ya ag-itayo manguusar na mahiko odino onkonsultad espiritista.
“MAONG KOMON SO BUNIGAS YO!”
17. Antoy normal ya labay tayo?
17 Nen inmunan siglo, walay importantin sulat ya impawit na mananguley ya ulop ed saray kongregasyon. Ditan et akalista iray nepeg ya paliisan na saray Kristiano, tan diad bandad sampot et oniay nabasa: “No manalwar kayon maong ed sarayan bengatla, onaligwas kayo. Maong komon so bunigas yo!” (Gawa 15:29) Samay unor iran salita et panamatanir da nensaman, balet nayari met itan ya ipatalos bilang “maksil komon so laman yo.” Ipapanonot na satan ya normal labat ya labay tayon ‘maksil so laman tayon’ manlingkor ed Dios.
18, 19. Antoy aalagaren tayon nagawa ed balon mundo?
18 Legan ya manbibilay tayo nid sayan sistema na mundo tan agtayo ni perpekto, talagan agtayo napaliisay mansakit. Siempre, agtayo iilaloan ya mamilagro tayon onabig natan. Balet, nabasa tayod Apocalipsis 22:1, 2, ya onsabi panaon et onabig tayo lad amin ya sakit tayo. Ditan et anengneng nen apostol Juan so “sakey ya ilog na danum na bilay” tan “wala ray kiew na bilay” ya saray bulong da et “pantambal ed saray nasyon.” Ag-iya ontutukoy ed anggan anton herbal ya tambal natan odino diad arapen. Imbes, ontutukoy itan ed probisyon nen Jehova panamegley nen Jesus pian nawalaan na andi-anggaan ya bilay iray matulok ya totoo. Talagan labalabay tayo lan nagawa itan!
19 Legan tayon aalagaren itan ya balibalin nagawa ed arapen, makaseguro tayo ya inad-aro nen Jehova so balang sakey ed sikatayo tan nalilikna toy irap tayo sano mansasakit tayo. Singa si David nensaman, matalek itayo ya asikasoen itayo na Dios. Tan nibaga tayo met imay imbaga nen David ya: “Siak so itandorom lapud integridad ko; pansiansiaen mo ak ed arapan mo ya anggad angga.”
^ par. 13 Oniay imbaga na libron The Origins and Ancient History of Wine: “Apaneknekan ed impan-eksperimento ya say bakterya na typhoid tan arum nin mikrobyo ya panlapuay sakit et maples ya ompatey no nilaok ed alak.”


text:
Antoy Ibabaga na Biblia?
Kasin walay ngaran na Dios?
WALA RAY MANGIBABAGA ya anggapoy ngaran to, say kuan na arum et Dios odino Katawan, balet say kuan ni na arum et amayamay so ngaran to. Antoy nibagam?
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
“Say ngaran mo et Jehova, a sika labat so Sankatagyan ed interon dalin.”—Salmo 83:18.
ANTO NI NAARALAN TAYOD BIBLIA?
Anggano pigapigaray tawag ed Dios, saksakey so imbaga ton ngaran to.—Exodo 3:15.
Say Dios et aliwan misteryo; labay to ya sikatoy nakabat tayo.—Gawa 17:27.
Say unonan paraan pian makapikaaro ed Dios et amtaen ni so ngaran to.—Santiago 4:8.
Kasin agnayarin bitlaen so ngaran na Dios?
ANTOY EBAT MO?
On
Andi
Depende
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
“Agmo uusaren so ngaran nen Jehova a Dios mo ed andi-kakanaan.” (Exodo 20:7) Say aglabat nayarin pangusaran ed ngaran na Dios et diad agmarespeton paraan.—Jeremias 29:9.
ANTO NI NAARALAN TAYOD BIBLIA?
Amta nen Jesus so ngaran na Dios tan inusar to itan.—Juan 17:25, 26.
Labay na Dios ya sikatoy tawagen tayod ngaran to.—Salmo 105:1.
Manggagawa na paraan iray kakabusol na Dios pian nalingwanan na totoo so ngaran to.—Jeremias 23:27.


text:
Tinawag Manlapud Kabilungetan
“[Si Jehova so] anawag ed sikayo manlapud kabilungetan tan angawat ed sikayo ed makapakelaw a liwawa to.”—1 PED. 2:9.
1. Anto ray agawa nen nilusob so Jerusalem?
NEN 607 B.C.E., say syudad na Jerusalem et nilusob na dakdakel a sundalo na Babilonia ya indaulo nen Arin Nabucodonosor II. Oniay imbaga na Biblia nipaakar ed satan ya graben panagpatey: “Pinapatey [nen Nabucodonosor ed] espada iray kalangweran a lalaki ra diad santuaryo ra; ag-akaliknay panangasi ed kalangweran a laki odino bii, matatken odino mansasakit. . . . Pinoolan toy abung na tuan Dios, inggeba toy padir na Jerusalem, pinoolan toy amin a malet a tori ditan, tan dinederal toy amin a mablin bengatla.”—2 Awa. 36:17, 19.
2. Antoy impasakbay nen Jehova nipaakar ed pakaderal na Jerusalem, tan antoy nagawad saray Judio?
2 Agla makapabiglad saray manaayam ed Jerusalem so kaderal na syudad da. Abayag lan pinasakbayan na saray propeta na Dios iray Judio ya no agda tuloken so Ganggan na Dios, paulyan to ran sakopen na saray taga Babilonia. Dakel so ompatey ed espada tan saramay natakasan day patey et magmaliw ya aripen ed Babilonia diad interon bilay da. (Jer. 15:2) Anto kasi klase na bilay diman? Wala kasi piparaan na impakaaripen na saray Judio ed Babilonia diad panaon na saray Kristiano? No wala, kapigan?
BILAY NA SARAY NAARIPEN ED BABILONIA
3. Antoy pandumaan na bilay na saray naaripen ed Babilonia tan saramay Israelitan naaripen ed Ehipto?
3 Agawa so impasakbay na saray propeta. Panamegley nen Jeremias, sinimbawa nen Jehova iramay naaripen ya nepeg dan awaten so balon situasyon da tan gawaen da no antoy nasarag da. Inkuan to: “Mangipaalagey kayo na kaabungan [diad Babilonia] tan panayaman yo. Mantanem kayo na saray tanaman tan kanen yoy bunga ra. Tan mikareenan kayo ed syudad ya angibantakan kod sikayo tan ipikasi yo itan ed si Jehova, ta nawalaan kayoy kareenan no walay kareenan ditan.” (Jer. 29:5, 7) Saramay tinmulok ed Dios et nambilay ya normal ed Babilonia. Inabuloyan ira na saray nansakop ed sikara ya gawaen day labay da. Sarag da ni ingen so onlad arum a parte na bansa. Say Babilonia so sentro na komersyo tan negosyo nensaman, tan nanengneng ed saray akotkot ya dokumento ya dakel ed saray Judio so akaaral ya mannegosyo, tan saray arum et nagmaliw ya marundunong a komikimey. Yinmaman ni ingen so arum. Talagan walay pandumaan na bilay na saray naaripen ed Babilonia tan saramay Israelitan naaripen ed Ehipto pigaran siglo lay apalabas.—Basaen so Exodo 2:23-25.
4. Likud ed saray rebelden Israelita, siopa ni ray alanor ya naaripen ed Babilonia, tan anto ray agda la nagawaan diad panagdayew dad Dios?
4 Anggano walay pambilay na saray naaripen ya Judio ed Babilonia, kumusta balet so espiritualidad da? Aderal lay templo tan altar nen Jehova, tan agla nagawaan na saray saserdote so kimey da. Kaibad saray naaripen iray matoor a lingkor na Dios ya agda kanepegan so nadusa, balet alanor irad ginawa na saray kabaleyan da. Anggaman ontan, ginawa day anggaay nayarian da pian natulok day Ganggan na Dios. Singa bilang, nen naaripen ed Babilonia si Daniel tan saray taloran kaiba to—si Sidrac, Mesac, tan Abednego—ag-ira angan na saray sebel ed saray Judio. Tan agpinaulyan nen Daniel so regular ya panagpikasi ed Dios. (Dan. 1:8; 6:10) Balet lapud uuleyan ira na saray pagano, imposiblin nagawaan day amin ya Ganggan na Dios.
5. Antoy impromisa nen Jehova ed saray totoo to, tan akin et nikadkaduma itan?
5 Onsabi ni kasi panaon ya makapandayew lamet iray Israelita diad paraan ya labay na Dios? Diad saman et singa imposible itan ta agbalot ibubulos na Babilonia iray aripen to. Balet agsakop na satan a ganggan na Babilonia si Jehova. Impromisa to ya ibulos to ray totoo to, tan ontan so agawa. On, talagan nagagawa so impromisa na Dios.—Isa. 55:11.
KASIN WALAY PIPARAAN NA SATAN ED SARAY KRISTIANO?
6, 7. Akin et kaukolan tayon linewen so pakatalos tayod impangaripen na Babilonia ed saray Kristiano?
6 Kasin asali na saray Kristiano so naaripen a singa ed impakaaripen na saray Judio ed Babilonia? Diad dakel a taon, imbaga na sayan magasin ya saray lingkor na Dios natan et inaripen na Babilonia nen 1918 tan nibulos ira nen 1919. Balet, diad sayan artikulo tan ed onsublay et kaukolan tayon linewen iya.
7 Isipen pa: Say Makapanyarin Babilonia so empiryo na palson relihyon. Kanian, pian nibagan inaripen na Babilonia iray totoo na Dios nen 1918, kaukolan ya nasakop ira na palson relihyon ed saman a panaon. Balet wala ray prueba ya pigaran dekada antis na World War I, oneekal lad Makapanyarin Babilonia iray alanaan ya lingkor na Dios tan agla ra manpapaaripen ed satan. Tua ya apairap iray alanaan nen World War I, balet say manunan amairap ed sikara et saray gobierno, aliwan say Makapanyarin Babilonia. Kanian agtayo nibaga ya naaripen na Makapanyarin Babilonia iray totoo nen Jehova nen 1918.
KAPIGAN NAARIPEN NA BABILONIA IRAY KRISTIANO?
8. Ipaliwawa no panon ya adutakan so bangat na saray tuan Kristiano. (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
8 Nen Pentecostes 33 C.E., alanaan na masanton espiritu so nilibon Judio tan proselita. Sarayan balon Kristiano et nagmaliw ya “pinilin kapolian, saray saserdote ya ari, sakey a masanton nasyon, totoon nikabkabiig a kayarian na Dios.” (Basaen so 1 Pedro 2:9, 10.) Nen mabilay ni ray apostol, inasikaso dan maong iray totoo na Dios. Balet nen inatey la ra, wala ray lalakin ‘tinmalindeg tan pinikewet day katuaan pian kombinsien iray disipulo ya ontumbok ed sikara.’ (Gawa 20:30; 2 Tes. 2:6-8) Dakel ed sarayan lalaki so walaan na responsabilidad ed kongregasyon, manlilingkor ira bilang manangasikaso tan ag-abayag et nagmaliw iran “obispo” kuno. Ginapoan day manbuo na grupo na papari, anggano imbaga nen Jesus ed saray papatumbok to: “Amin yo et sanaagi.” (Mat. 23:8) Imbangat na saray prominentin lalaki, ya anisia ed saray bangat nen Aristotle tan Plato, iray palson doktrina na relihyon tan kalkalna dan sinalatan iray tuan bangat na Biblia.
9. Panon ya sinuportaan na Gobiernoy Roma so apostatan Inkakristiano, tan antoy resulta?
9 Nen 313 C.E., sayan apostatan Inkakristiano et legal ya binidbir na paganon Emperor Constantine na Roma. Manlapu lad saman, nagmaliw ya mankakampi so Simbaan tan Gobierno. Singa bilang, diad Council of Nicaea et wadman si Constantine, tan ingganggan ton ibantak day onkokontran pari ya si Arius lapud agto awaten ya si Jesus so Dios. Kalabas na pigaran taon, diad uley nen Emperor Theodosius I (379-395 C.E.), say marutak ya klase na Inkakristiano ya tatawagen a Simbaan na Katoliko et nagmaliw ya opisyal a relihyon na Empiryoy Roma. Base ed saray historian, say paganon Roma et nagmaliw ya “Kristiano” nen komapat a siglo. Balet diad tua, diad saman a panaon et akimuyong so apostatan Inkakristiano ed saray paganon relihyoson organisasyon na Empiryo na Roma tan nagmaliw iran membro na Makapanyarin Babilonia. Anggaman ontan, walay melag a grupo na saray alanaan, saray singa trigon Kristiano, ya gagawaen day anggaay nayarian da ya dayewen so Dios, balet asapawan ira kanian agnarengel so boses da. (Basaen so Mateo 13:24, 25, 37-39.) Talagan naaripen ira na Babilonia!
10. Akin et posiblin kuestionen na saray matuan totoo nensaman so bangat na simbaan?
10 Balet, pigan lasus taon kayari na impanbilay nen Kristo, dakel ni makakabasa ed Biblia diad Griego odino Latin. Kanian, nikompara da so ibabangat na Biblia ed saray doktrina na simbaan. Lapud saray nababasa dad Biblia, impulisay na arum ed sikara so bangat na simbaan, pero delikado itan, tan ompan pateyen da ra no ibaga day opinyon da.
11. Panon a kinontrol na saray pari so pangusar ed Biblia?
11 Ag-abayag, agla natalosan na totoo so lenguahen inusar ed Biblia, tan kinontra na simbaan so pangipatalos ed Salita na Dios ed lenguahen natalosan na karaklan. Kanian, saray pari tan arum ya edukadon totoo labat so makakabasa ed Biblia. Anggaman ontan, wala met iray pari ya agtanto makabasa tan makasulat. Grabe so dusa na siopaman ya onkontra ed ibabangat na simbaan. Balet, masekreton nantitipon iray matoor ya alanaan na Dios, no walay tsansa da. Singa saramay naaripen ed Babilonia nensaman, saray alanaan ya “saserdote ya ari” et agla makakapanlingkor ed organisadon paraan. Talagan kinontrol na Makapanyarin Babilonia iray totoo!
ONSISINAG LAY LIWAWA
12, 13. Anto so duaran importantin agawaan ya akatulong pian nabawasay kontrol na Makapanyarin Babilonia ed saray totoo? Ipaliwawa.
12 Onsabi ni kasi panaon ya bulos lan makapandayew ed Dios iray tuan Kristiano? On! Ginmapon sinminag so espiritual ya liwawa ed kabilungetan lapud duaran importantin agawaan. Say unona et say impakaimbento ed panag-imprentaan ya nayarin iyalis-alis iray letra nen manga 1450. Nen anggapo ni itan, maan-anos tan maal-alwar dan kokopyaen so Biblia. Dagdaiset so Biblia nensaman tan mabmabli. Manga samploran bulan ya sumpalen na sakey ya eksperton managkopya so sakey a Biblia! Sakey ni, mabmabli so pansusulatan (ya gawad katat na ayep) na saray managkopya. Balet nen wala lay panag-imprintaan tan papel, mas praktikal ta makapan-imprinta ray 1,300 ya pahina kada agew!
13 Say komaduan importantin agawaan et say impandesisyon na pigaran makpel a lalaki ya ipatalos so Salita na Dios ed saray lenguahen uusaren na karaklan diad kagapo na koma 16 siglo. Inrisga na dakel a managpatalos so bilay dad sayan kimey. Abigbigla so simbaan. Inisip na saray lider na simbaan ya delikado no nabasa na saray matoor ed Dios ya lalaki tan bibii so Biblia! Tan nen dinmakel lay kopya na Biblia, binasa itan na totoo. Legan iran manbabasa, mantetepet ira: Iner ed Biblia so pakabasaay purgatoryo? pambayar na misa parad inatey? saray papa tan kardinal? Seguradon makapainsulto itan ed simbaan. Anganko et inisip dan anggapoy karapatan na totoo ya kuestionen iray lider na simbaan! Kanian binmawi ra. Imbaga dan rebelde iratan ya lalaki tan bibii lapud kinontra day doktrina na simbaan. Arum ed saratan ya doktrina et base ed saray paganon pilosopiya nen Aristotle tan Plato—lalakin nambilay antis ya inyanak si Jesus. Impaakseb na simbaan so sentensian patey tan say Gobierno so amatey ed saray asentensiaan. Say gagala na satan et pian taktakoten iray totoo ya agla manbasa na Biblia tan agda la kuestionen so simbaan. Diad dakel a lugar et epektibo so taktika da. Balet, wala ray pigaran makpel ya agnampataktakot ed Makapanyarin Babilonia. Natatalosan da lay pigaran katuaan ed Salita na Dios kanian labalabay da nin naaruman itan! Sankanengneng lay kibulos da ed palson relihyon.
14. (a) Anto ray agawa ya akatulong pian mas natalosan so katuaan ya walad Biblia diad pansampot na 1800’s? (b) Antoy ginawa nen Brother Russell pian naamtaan toy katuaan?
14 Dakel ed saray manaanap na katuaan ed Biblia so linmad saray bansan agmasyadon maimpluensya so simbaan. Labay day manbasa tan manaral na Biblia tan mitongtong ed arum ya anggapoy mandidikta no antoy isipen da. Sakey ed saratan ya bansa et say United States, a ditan ginapoan nen Charles Taze Russell tan saray kakaiba to ya sistematikon aralen so Biblia diad pansampot na 1800’s. Nen unaan, say labay labat nen Brother Russell et naamtaan no dinan ed saray manunan relihyon so mangibabangat na katuaan. Maalwar ton inkompara ed Biblia iray ibabangat na dakel a relihyon, pati saray aliwan Kristiano ya relihyon. Adiskobre to ya anggapod saratan so talagan manguunor ed Salita na Dios. Asabi panaon et akitongtong si Brother Russell ed pigaran lider tan ministro na relihyon ta iilaloan ton awaten day katuaan ed Biblia ya adiskobre to tan na saray kakaiba to, tan ibangat met itan ed saray kamembro da. Pero ag-ira interesado. Nandesisyon iray Estudyante na Biblia ya awaten iya: Ag-ira nepeg ya miulop ed saray desididon mansiansiad palson relihyon.—Basaen so 2 Corinto 6:14.
15. (a) Kapigan inaripen na Makapanyarin Babilonia iray Kristiano? (b) Anto ray tepet ya naebatan ed ontumbok ya artikulo?
15 Naaralan tayod sayan artikulo ya saray tuan Kristiano et inaripen na Babilonia kayari impatey na sankaunoran ya apostol. Balet, wala ray pigaran tepet tayo: Anto ni ray arum ya ebidensya ya diad saray dekada antis na 1914 et oneekal lad Makapanyarin Babilonia iray alanaan tan agla ra naaripen na satan? Tua kasi ya ag-aliketan si Jehova ed saray lingkor to lapud abawasay seseg dad panagpulong nen World War I? Tan kasin inkompromiso na arum ya agagi so Kristianon neutralidad da ed satan ya panaon kanian apaermen day Jehova? Sakey ni, lapud naaripen na palson relihyon iray Kristiano manlapu nen komaduan siglo C.E., kapigan ira nibulos? Balibali iratan ya tepet. Naebatan iratan ed ontumbok ya artikulo.


text:
MANUNAN ARTIKULO | INER SO PAKAROMOGAN MOY TULONG?
Kaukolan Tayon Amin so Tulong
Asalim so nipatapba nen ugaw ka ni? Ompan asugat so limam o agasgas so pueg mo. Nanonotan mo no panon kan tinulongan nen nanay mo? Seguro nilinisan toy sugat mo insan to binerberan. Manakis ka, pero nen kinuyong tan nilakap to ka, agla ansakit. Nen ugaw ka ni, singa matmainomay ya solusyonan so problema awa?
Balet legan tayon ontatatken, magmamaliw ya mas komplikadoy bilay. Mas baleg iray problema tan mairap so makaromog na tulong. Makapaermen ya no matatken tayo la, saray problema tayo et agbasta nasolusyonan na lakap tan pankuyong na nanay. Nia ray pigaran alimbawa.
Asalim lay nakal ed trabaho? Imbaga nen Julian ya nen nakal ed trabaho, abigla tan naaburidon maong. ‘Panon kon bilayen so pamilyak ey?’ so naisip to. ‘Anta pigay taon ak ya makulikulin nantrabaho, akin et biglan anggapo lay kanak ed kompanya?’
Nayarin asakisakitan ka lapud nansian kayo nen asawam. “Nen bigla ak ya tinaynan nen asawak 18 bulan lay apalabas, agaylay ermen ko. Singa asugat so pusok,” kuan nen Raquel. “Asakisakitay liknaan ko tan naapektoan pati laman ko. Agko amtay gawaen ko.”
Ompan walay graben sakit mo ya singa ag-onaabig. Nayarin no maminsan et naliliknam imay alikna nen Job, ya maer-ermen ton imbaga: “Kabusol koy bilay ko; agko la labay so manbilay.” (Job 7:16) Ompan parehoy naliliknam ed si Luis ya mantaon na 80, ya inamin to, “No maminsan singa aalagaren ko labat lay ipatey ko.”
Odino kasin walay inatey ya inad-arom ed bilay kanian labay moy naligliwa? “Nen inatey so ana’ko lapud nan-crash so eroplanon niluganan to, diad gapo et agak makapanisia,” kuan nen Robert. “Insan ko aliknay sakit, amay sakit ya inkompara na Biblia ed andukey ya espadan dinmuyok ed sika.”—Lucas 2:35.
Si Robert, Luis, Raquel, tan Julian et walay aromog dan tulong kanian nainawaan ira, anggano mair-irap so situasyon da. Nalmo day sankaabigan ya makatulong ed sikara—anggapoy arum noag say Makapanyarin-amin a Dios. Panon to itayon tutulongan? Kasin iter to met so kaukolan mon tulong?


text: 2 “Pakaskasi la iramay manggegetmay makapasakit,Saramay manplaplano na mauges legan a wala rad dukolan!Gagawaen da itan ed kaliwawa na kabuasan,Lapud walaan ira na pakayarin gawaen itan.+2 Pipilaleken da iray uma tan sasamsamen da iratan;+Ontan met ed saray kaabungan, tan aalaen da iratan;Sasaolen day sakey a laki pian naala ra so abung to,+Say sakey a laki pian naala ra so tawir to.3 Kanian oniay inkuan nen Jehova:‘Nononoten kon idapo ed sayan pamilya so kadederal+ a diad satan et agkayo makaliktar.*+Agkayo la manakar a mapaatagey,+ ta panaon itan na kadederal.+4 Diad satan ya agew et ibalikas na totoo so sakey a proverbio nipaakar ed sikayo,Tan onakis iray ampaipait lapud sikayo.+Ibaga ra: “Aderal kamin amin!+Inter tod arum so apag na totook—talagan inekal tod siak itan!+Impabtang tod samay agmatoor iray kaumaan mi.”5 Kanian anggapoy mangiyunat na lubir a panagsukat parad sikayoPian apagen to so dalin diad kongregasyon nen Jehova.6 “Agkayo manpupulong!” so ipupulong da,“Agda nepeg ya ipulong irayan bengatla;Agkami naabotan na kababaingan!”7 O sankaabungan nen Jacob, onia tay ibabaga ra:“Agla kasi makaanos so espiritu nen Jehova?Saraya kasi so gagawaen to?”Agta saray salitak et mangiter na kaabigan ed saramay mankukurang ed kaptekan?8 Balet diad agano ni et kinalaban ak na totook.Parungtalan yon inekal so alay abig a parakep a kaiba na* kawesManlapud saramay matalek ya ondadalan, a singa saramay ompapawil manlapud guerra.9 Pinataynan yod mararakep ya abung da iray bibii ed saray totook;Inala yod saray ananak da so gloriak, tan agyo lan balot impawil.10 Alagey kayo tan taynan kayo, ta aliwa iyan pasen a panagpainawaan.Lapud inkarutak+ et walay kadederal, sakey a graben kadederal.+11 No say sakey a too et ontumbok ed dagem tan panagpalikdo tan ibaga to iyan tila:“Ipulong kod sika so nipaakar ed alak tan de-alkohol ya iinumen,”Sikato so managpulong a manepeg ed sarayan totoo!+12 Tiponen ta kayon amin, O Jacob;Seguradon tiponen ko iray akeraan ed Israel.+Tiponen ko rad saksakey a pasen, singa saray karnero ed pukokan,Singa sakey a pulok ed panagpastolan to;+Magmaliw a maingal ditan lapud saray totoo.’+13 Samay mangilukas na dalan et onlad unaan da;Nabulos ira tan ondalan ira ed puerta, tan ompaway ira ditan.+Ondalan ed unaan da so ari ra,Tan iwanwan ira nen Jehova.”+


text:
No Antoy Nakaukolan na Ananak Manlapud Atateng
KADA ateng et walay pibibiang to ed sakey ya inkagawa ya agsigpot a natalosan na siopaman a too. Kada ateng et walay inanabang da ed inkasikara. Bilang resulta, say natitibukel ed panag-anakan na ina et sigpot lan aporma a mabilay a too. Agpankelawan sirin a sano nianak so sakey ya ugaw, ibabaga na totoo a satan et “milagro na panangiyanak.”
Siempre, say pangiyanak ed ugugaw so gapoan labat na responsabilidad na atateng. Diad primero et saray ugugaw so akadepende ed atateng da, balet legan na ibabaleg da, nagkalalo ni so nakaukolan da nen say pisikal labat iran pankaukolan. Kaukolan day tulong pian onaligwas ira ed mental, emosyonal, moral, tan espiritual a paraan.
Pian nagawaan so maabig ya iyaaligwas, nagkalalo lan nakaukolan na ananak so panangaro na atateng. Anggaman importante so insalita iran panangibalikas na panangaro, kaukolan a paneknekan iratan panamegley na saray gawa. On, kaukolan na ananak so maong ya ehemplo na ateng. Kaukolan day moral a panangigiya tan saray prinsipyo a tumboken. Tan nakaukolan da iraya manlapud inkaugaw da a manpatuloy. Saray makapaermen a bengatla so nayarin nagawa tan talagan nagawa no agmakaawat na tulong iray ananak anggad sano atrasado lan maong.
Saray sankaabigan a prinsipyo a naromog ed anggan iner et saraman so walad Biblia. Say instruksion a nibase ed Biblia so walaan na agnaparaan iran pankaabigan. Diad panamegley na satan ya instruksion, naamtaan na ananak a say nibabaga ed sikara, et aliwan manlalapud too, noagta manlalapud Manamalsa ra, say Ama ra a walad tawen. Lapud satan say simbawa so walaan na agnaparaan a puersa.
Papasesegen na Biblia iray atateng a pampelengan dan ipaslep so duga iran prinsipyo ed nonot na ananak da. Balet, legan ya ombabaleg iray ananak, mabetbet a naimano na atateng a mairap so pangitongtong ed sikara na saray bengatlan sankaimportantian. Sayan libro, Manaral Manlapud Sankamaongan a Managbangat, so denesinyo a makatulong pian napaliisan itan. Mangitarya itan ed sika tan ed ananak mo na espiritual a bengatla a basaen yon dua. Balet nagkalalo ni, satan so mamabilay ed pantotongtong na saray ugugaw tan saraman so mangibasa ed sayan libro ed sikara.
Naimanom met a say libro so mankakaukolan na ebat ed biang na ananak. Dakel a matukoy iran tepet so nitarya ed niimprintan materyal. Sano nasabim irayan tepet, naimanom so sakey a dash (—). Saya so panandaan pian ontunda tan sagyaten so ugaw ya onebat. Labalabay na ugugaw so mibiang. No ag-ipibali so ugaw et mainomay a naandi so interes to.
Balet, nagkalalon importante, sarayan tepet so ontulong ed sikayo pian naamtaan no antoy walad nonot na ugaw. Tua, nayarin aliwa iray ebat na ugaw. Balet say niimprintan materyal ya ontumbok ed kada tepet so adesinyo pian ontulong ed ugaw a nabayuboan toy maabig a paraan na panag-isip.
Sakey ya espisyal a kabiangan na libro et say masulok a 230 a litrato. Maslak ed saraya so walaan na kapsion a mamaseseg ed ugaw a mangibesngaw ed walad nonot to, base ed nanenengneng tan nababasa to. Kanian usisaen iray litrato kaibay ugaw. Saratan so maabig a katulongan ed panagbangat a mangidanet ed saray importantin bengatla a nibabangat.
Sano amta la na ugaw so manbasa, say libro so paibasa ed sikato a maksil ontan met no bukbukor to. Diad nagkalalon pambasa to ed satan, lalon nipaslep ed nonot tan puso to so maong a simbawa na satan. Balet pian napaelet so bedber na aroan tan respeto ed baetan mo tan ed anak mo, nepeg yon basaen a dua so libro, tan gawaen itan a regular.
Diad paraan ya ompatnag a ngalngalin agnaisip diad apalabas a pigaran dekada et saray ugugaw so nipapaarap ed sebel a sekso, espiritismo, tan arum a mabanday iran kagagawa. Kanian nakaukolan day proteksion, ya itatarya na sayan libro diad mapagalang, balet ta diretsaan a paraan. Ingen, nagkalalo lan nakaukolan na ugugaw so nipaarap ed Lapuan na amin a kakabatan, say mangatatawen ya Ama tayo, si Jehova a Dios. Saya so naynay a ginawa nen Jesus, say Sankamaongan a Managbangat. Masimoon min iilaloan a sayan libro et ontulong ed sikayo tan ed pamilya yo a manmoldi ed bilay yo pian magmaliw kayon makapaliket ed si Jehova parad magnayon a pakatumangan yo.