c: text/html

text:
ONLIING! No. 4 2017 | Kasin Busy Kan Lanang?
Diad panaon tayo, busy ya maong so dakel ya totoo, tan no maminsan et apektado lay relasyon dad arum tan pamilya ra.
Anto kasi gawaen tayo pian duga so pangusar tayod panaon tayo?
Oniay insulat na sakey ya marunong a too: “Mas maong ni daiset a painawa nen say alablabas a panagkimey tan panguusil ed dagem.”—Eclesiastes 4:6.
Nabasa ed sayan isyu na Onliing! iray praktikal ya suhestion no anto ray dapat tayon iyuna ed bilay tayo.
MANUNAN ARTIKULO
Kasin Busy Kan Lanang?
Naiirapan so dakel ya balansien so oras dad trabaho tan pamilya. Antoy rason? Antoy nagawaan pian nalemewan so sakey?
Say Makapakelkelaw ya Arctic Tern
Abayag lan papanisiaan ya ontitikyab iray arctic tern na manga 35,200 kilometro diad biahe ra manlapud Arctic region paonlad Antarctica ya anggad makapawil irad Arctic. Pero sakey labat itan ed saray makapakelaw ya impormasyon ed sikara.
‘Say Maabig a Ngaran et Mas Maong nen say Dakel a Kayamanan’
Posible so nawalaan na maabig a ngaran tan respetoen na arum. Panon?
TULONG PARAD PAMILYA
No Anggapo Lad Pudir Yo Iray Anak Yo
Wala ray sanasawa ya nasubok so ulopan da no anggapo lad pudir da iray anak da. Antoy nagawaan na atateng no bukbukor da la ed abung?
INTERBYU
Impaliwawa na Espisyalista ed Utek so Pananisia To
Impaliwawa nen Professor Rajesh Kalaria so tungkol ed trabaho tan papanisiaan to. Akin ya nanaral na science? Akin ya labay ton naamtaan so nanlapuan na bilay?
SAY EBAT NA BIBLIA
Tukso
Say pampatalo ed tukso et nayarin manresultad pansian na sanasawa, sakit, tan pakakakonsiensia. Antoy gawaen mo pian nalabanan mo ray tukso?
WALA KASI NANDESINYO?
Say Masileng ya Kolor-Asul na Pollia Berry
Sayan berry et anggapoy kolor ya asul ed cell walls na ubak to, pero saya so walaan na sankasilengan ya asul ed saray tanaman. Akin et masileng ya asul so kolor to?
Arum nin Walad Online
Kasin Makatulong so Biblia Pian Magmaliw ya Maliket so Pamilyak?
Saray makabat ya bilin base ed Biblia et minilyon lan lalaki tan bibii so atulongan to pian magmaliw ya maliket so pamilya da.
Monica Richardson: Impaliwawa na Sakey ya Doktor so Pananisia To
Inamta to no kasin say pananak et milagro odino walay nandesinyo. Antoy konklusyon to base ed eksperiensya to bilang doktor?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pamilya Ordinaryo 2016
- Fragman Genişlet
No Comments
23,597 views
Jane and Aries are teenage parents. They make a living out of stealing on the streets… until fate hits back at them
- Yönetmen Adı:Eduardo W. Roy Jr
- Oyuncular:Ronwaldo Martin,Hasmine Kilip,Maria Isabel Lopez,Sue Prado,Ruby Ruiz
- Tür:Cine Filipino Movies, Full Pinoy Movies, Latest, Latest Movies, Tagalog Movies, Trailer Movies 2016, Watch Full Movies, Watch full movies online
- Ekleyen:Admin
- Filipino, Filipino Action Movies, Free online Pamilya Ordinaryo 2016, free pinoy movie, Hasmine Kilip, Maria Isabel Lopez, Pamilya Ordinaryo (2016, Pamilya Ordinaryo (2016 Full Movie Online, Pamilya Ordinaryo 2016 2016 full 3gp movie in hindi, Pamilya Ordinaryo 2016 blu ray stream, Pamilya Ordinaryo 2016 Cast, Pamilya Ordinaryo 2016 dvd quality, Pamilya Ordinaryo 2016 dvd quality online, Pamilya Ordinaryo 2016 dvdrip, Pamilya Ordinaryo 2016 dvdrip online free, Pamilya Ordinaryo 2016 film free download in tamil, Pamilya Ordinaryo 2016 for free online, Pamilya Ordinaryo 2016 free movie megavideo, Pamilya Ordinaryo 2016 Free Online, Pamilya Ordinaryo 2016 free online megashare, Pamilya Ordinaryo 2016 full free stream, Pamilya Ordinaryo 2016 full hd movies, Pamilya Ordinaryo 2016 full hd stream, Pamilya Ordinaryo 2016 full length stream movie megavideo, Pamilya Ordinaryo 2016 Full Movie, Pamilya Ordinaryo 2016 full movie 720p free download, Pamilya Ordinaryo 2016 full movie hd free download openload, Pamilya Ordinaryo 2016 full movie stream with english subtitles, Pamilya Ordinaryo 2016 full movies, Pamilya Ordinaryo 2016 full online free hd, Pamilya Ordinaryo 2016 full putlocker, Pamilya Ordinaryo 2016 full stream, Pamilya Ordinaryo 2016 Full Stream HD, Pamilya Ordinaryo 2016 hd online stream, Pamilya Ordinaryo 2016 high quality stream, Pamilya Ordinaryo 2016 live stream, Pamilya Ordinaryo 2016 live stream free, Pamilya Ordinaryo 2016 Movie Online Free, Pamilya Ordinaryo 2016 movie online putlocker, Pamilya Ordinaryo 2016 movie online viooz, Pamilya Ordinaryo 2016 movie watch online, Pamilya Ordinaryo 2016 online for free, Pamilya Ordinaryo 2016 online free hd, Pamilya Ordinaryo 2016 online free stream, Pamilya Ordinaryo 2016 Online Free Without Downloading, Pamilya Ordinaryo 2016 Online Full Movie Pamilya Ordinaryo 2016 free download openload, Pamilya Ordinaryo 2016 online gorillavid, Pamilya Ordinaryo 2016 online stream, Pamilya Ordinaryo 2016 openload, Pamilya Ordinaryo 2016 stream, Pamilya Ordinaryo 2016 Streaming And Download With subtitle, Pamilya Ordinaryo 2016 Streaming Free, Pamilya Ordinaryo 2016 TV-Online Movie Streaming with All Subtitle Full Free Watching, Pamilya Ordinaryo 2016 vidzi, Pamilya Ordinaryo 2016 vodlocker, Pamilya Ordinaryo 2016 watch free online full, Pamilya Ordinaryo 2016 with, pinoy action movies, Pinoy full movie, pinoy horror movies, Pinoy Movies 2015, pinoy movies 2015 full movies, pinoy movies 2015 full movies comedy, pinoy movies 2016 full movies, pinoy movies 2016 full movies comedy, Ronwaldo Martin, Ruby Ruiz, Stream Pamilya Ordinaryo 2016 Full Online Free, streaming Pamilya Ordinaryo 2016 Full Movie free, Streaming Pamilya Ordinaryo 2016 Online Free, Sue Prado, Tagalog Comedy Full Movies, Tagalog Movies 2015, tagalog movies 2016, watch pinoy movie
Yorum Yap


text:
ALIGEN SO PANANISIA RA | SARA
“Maganggana Kan Bii”
AKAALAGEY si Sara ed pegley na kuarto tan araldalem so nononoten to. Imadyin mo pay bii ya tagad Middle East ya maam-amo so mata to. Kasin anggan panon et naeermenan? Natural met labat ya ontan so nalikna to. Dakel so nailiw to ed sayan abung. Abayag iran nanayam dia nen asawa to ya si Abraham. * Nantulongan ira pian nipaalagey itan.
Manaayam irad Ur, mayaman a syudad ya dakel so marundunong ya trabahador, managdesinyo, tan negosyante. Kanian seguradon amayamay so gamit da. Balet parad si Sara, say abung da et aliwa labat ya panagsinopay gamit. Dakel so memories da dia nen Abraham, wala ray maliket tan wala met so maermen. Diad sayan abung et agla nabilang so impanpikasi dad inar-aro dan Dios ya si Jehova. Kanian talagan inar-aro nen Sara iyan lugar.
Pero pinmayag si Sara ya taynan irayan amin ya akasanayan to. Anggano manga 60 to la ed saman, sikatoy onlad lugar ya agto amta, isapalaran toy bilay to anggano delikado tan mairap, tan nayarin aglan balot ompawil. Akin et inawat to itan ya baleg a pananguman ed bilay to? Tan antoy naaralan tayo ed pananisia to?
“TAYNAN MOY DALIN MO”
Posiblin dia lanlamang ed syudad na Ur so binalegan nen Sara. Diad panaon tayo, anggapo lay manaayam ed satan a syudad. Balet diad panaon nen Sara, dakel so negosyanten ondadalan ed Ilog Eufrates ya awi-awit da ray lako ra ed sayan mayaman a syudad. Naynay ya amayamay so too ed saray karsada na Ur, mansasbi ray barko ed pier tan amayamay so lako ed saray puesto. Imadyin moy Sara ya halos kabat toy amin ya totoo ed satan a syudad ta ditan binmaleg. Seguradon kabkabat da met ta magangganan bii. Sakey ni dakel so kakanayon da ditan.
Ibabaga na Biblia ya mabiskeg so pananisia nen Sara—balet aliwan diad dios ya bulan a dadayewen na totood Ur. Walay atagtagey ya tore ya impaalagey da parad satan a dios. Say dadayewen nen Sara et say tuan Dios, si Jehova. Ag-ibabaga na Biblia no panon ya awalaan na pananisia ed si Jehova si Sara. Diad tua, say tatay to et datin managdayew ed idolo. Basta say amta tayo, akiasawa si Sara ed si Abraham, ya mas matatken ed sikato na samploy taon. * (Genesis 17:17) Akabkabat si Abraham bilang “ama na amin a walaan na pananisia.” (Roma 4:11) Diad inlabas na panaon, mas inmelet so aroan da, sankapatnagay respeto dad sakey tan sakey, maong so komunikasyon da, tan nantulongan ira anggan antoy problema. Pero say manunad bilay dan sanasawa et say panangaro dad Dios da.
Inar-aro ya maong nen Sara si Abraham, tan nanayam irad Ur pian asingger irad saray kakanayon da. Balet walay problema. Ibabaga na Biblia ya si Sara et ‘ag-onanak; anggapoy anak to.’ (Genesis 11:30, paimanod leksab) Diad kultura da ed saman ya panaon, makapaermen tan makapabaing so situasyon nen Sara. Balet nanmatoor si Sara ed Dios tan ed asawa to. Say ulila lan kaanakan dan si Lot so inturing dan singa anak. Tuloy labat so bilay—anggad walay agawan baleg a pananguman.
Aminsan, eksayted si Abraham ta walay ibalita tod si Sara. Agmakapanisia ed agawa. Say Dios ya dadayewen da et akitongtong ed sikato—nampanengneng ni ingen panamegley na anghel! Imadyin moy Sara, ya madengedengel ed si Abraham, tan eksayted ton intepet: “Antoy imbaga tod sika ey? Ibagam la sirin!” Seguro yinmurong ni Abraham pian onkalma; insan to imbagad Sara imay ingganggan nen Jehova: “Taynan moy dalin mo tan saray kakanayon mo tan la kad dalin ya ipanengneng kod sika.” (Gawa 7:2, 3) Kayari ton inistorya so imbaga nen Jehova, inisip day pagagawa tod sikara. Taynanan da so mainawan bilay, manayam irad tolda, tan onalis-alis ira! Ompayag kasi si Sara? Seguradon tatalaranan nen Abraham so ebat to. Suportaan to kasi si Abraham ed sayan baleg a pananguman ed bilay da?
Ompan isipen tayo ya agnagawad sikatayo imay agawad si Sara. Nayarin nonoten mo, ‘Agak nin balot ingganggan na Dios ya ontan so gawaen ko odino gawaen mi nen asawak!’ Pero singa pareho met so situasyon tayod sikara di ba? Manbibilay tayod materyalistikon mundo, kanian nayarin natukso tayon iyunay mainawan bilay, mansaliw na gamit, odino mantipon parad arapen. Balet duma so ibabaga na Biblia ya gawaen tayo—iyunay espiritual iran bengatla tan say pamaliket ed Dios imbes ya say sarili tayo. (Mateo 6:33) Legan mon nononotey ginawa nen Sara, tepetan moy sarilim, ‘Siak ey, antoy iyunak ed bilay ko?’
‘TINAYNAN DA’ SO UR
Legan ya mani-impake si Sara, aproblema no antoy awiten to tan no antoy itilak to. Agto nayarin awiten iray angkakabaleg ya gamit ya agnilugan ed beneg na asno tan kamelyo, odino agmet nausar ed panayam dad tolda. Kanian dakel ya gamit da so ilako odino ipakerew la. Taynan to met lay komportablin bilay ed syudad—ya asingsingger so tindaan odino tiangge ya napangaliway belas, karne, prutas, kawes, tan arum nin pankaukolan tan labay to.
Ompan say mas mairap ed si Sara et say panaynan tod abung to. No say kabaleg na abung da et singa saray akotkot na saray archaeologist ed Ur, talagan mainawa tan balibali bilay nen Sara. Say arum ed saraman ya abung et masulok ya labindua so kuarto to, walay banyo ed loob na abung, tan aliwan problema so suplay na danum. Anggan say sankamelagan ya abung et walaan na matibay ya atep, padir, tan puerta ya nayarin italak. No tolda lay panayaman da, ompan mainomay iran natakewan. Sakey ni, wala ray leon, leopardo, oso, tan lobo—ya dakel ni ed saman ya panaon.
Say pamilya da ey? Siopa ray nataynan nen Sara? Nayarin subok ed si Sara ya unoren so ganggan na Dios ya “taynan moy dalin mo tan saray kakanayon mo.” Lapud maar-aron bii, seguradon maapit so liknaan tod saray agagi to, kakaanakan to, tan saray panginaen tan pangamaen to. Amta ton ompan agto la ra nanengneng lamet. Pero nilabanan nen Sara iratan ya nalilikna to, tan intuloy toy namparaan parad iyalis da.
Anggano aliwan mainomay so desisyon da, akaparaan lay Sara ed ibuat da. Lapud si Tera so ulo na pamilya, akila ed si Abraham tan Sara, anggano ngalngali 200 lay taon to. (Genesis 11:31) Seguradon si Sara so iilaloan ya mangasikasod sayan maedad lan ateng da. Akila met ed sikara si Lot nen inunor day Jehova ya ‘taynan so dalin na saray Caldeo.’—Gawa 7:4.
Tinonton day direksion na agus na Ilog Eufrates ya anggad akasabi rad Haran, manga 960 kilometro paonlad norte. Nanayam ni ran agano ditan. Nayarin nansakit si Tera kanian agda nituloy so manbiahe. Nansiansia rad ’tan anggad nen inatey si Tera diad edad ya 205. Antis dan ituloy so biahe, akitongtong lamet si Jehova ed si Abraham, tan ingganggan to lamet ya taynan iyan dalin tan onlad dalin ya ipanengneng nen Jehova ed sikato. Balet diad sayan impitongtong na Dios, onia ni imbaga to: “Pagmaliwen ta kan baleg a nasyon.” (Genesis 12:2-4) Nen tinaynan day Haran, 75 lay Abraham tan 65 la nen Sara, et anggapo ni anak da. Kanian panon ya manlapud si Abraham so sakey a nasyon? Mangasaway sananey? Naisip met seguro nen Sara itan ya posibilidad ta iyaabuloy so pangasawa na pigara nensaman.
Kanian tinaynan day Haran tan intuloy day biahe da. Pero naarumay kaiba da. Ibabaga na salaysay ya inawit na pamilya nen Abraham so atipon dan kayamanan tan “amin ya ariripen a kaiba ra ed Haran.” (Genesis 12:5) Seguradon impaamta nen Abraham tan Sara so pananisia da ed siopaman ed sikara ya malabay ya ondengel. Ibabaga na arum ya Judio ya sarayan totoo et nagmaliw iran proselita, labay ton ibaga mandadayew met la rad si Jehova. Nayarin akombinse rad mabiskeg ya pananisia nen Sara no ibabaga tod sikara so tungkol ed Dios to tan say ilalo to. Balibalin aligen itan ta dagdaiset la natan so totoon walaan na pananisia tan ilalo. Kanian no walay naaralan mod Biblia, maong no ibagam itan ed arum.
‘LINMA RAD EHIPTO’
Kabasil dad Ilog Eufrates, nayarin say petsa ed saman et Nisan 14, 1943 B.C.E., intuloy day biahe da paonlad dalin ya impromisa nen Jehova ed sikara. (Exodo 12:40, 41) Imadyin mo pay Sara ya panlikliketan toy nanenengneng to, ta marakdakep tan mabunabuna so dalin, tan balibali klima. Diad asingger ed angkakabaleg ya kiew na More, asingger ed Siquem, nampanengneng lamet si Jehova ed si Abraham, tan oniay imbaga to: “Iter ko iyan dalin ed ilalak mo.” Seguradon apaisip si Abraham ed samay salitan “ilalak”! Ompan anonotan to may imbaga nen Jehova diad hardin na Eden ya onsabi panaon et walay ilalak ya maneral ed si Satanas. Imbaga la nen Jehova ed si Abraham ya nabendisyonan so amin ya totoo ed interon mundo panamegley na nasyon ya manlapud sikato.—Genesis 3:15; 12:2, 3, 6, 7.
Balet siempre, dinmalan met ed nanduruman problema so pamilya da. Walay agawan eras ed Canaan, kanian nandesisyon si Abraham ya onla rad Ehipto. Pero alikas to ya napepeligroy bilay to. Kanian imbaga tod si Sara: “Dengel ka, ipangasim! Amtak a maganggana kan bii. Kanian sano nanengneng ka na saray Ehipsio et seguradon ibaga ra, ‘Asawa to iya.’ Insan pateyen da ak, balet agda ka pateyen. Ipangasim, ibagam ya agi ta ka, pian anggapoy mauges a nagawad siak nisengeg ed sika, tan niliktar so bilay ko.” (Genesis 12:10-13) Singa nikadkaduma itan ya imbaga nen Abraham. Akin kasi?
Ibabaga na arum ya matila tan payakot si Abraham. Pero diad tua, talagan agi toy Sara, ta saksakey so ama ra. Tan walay makatunongan ya rason na panaalwar to. Amta nen Abraham tan Sara ya kaukolan ya nasumpal so gagala na Dios ya nawalaay ilalak si Abraham tan manlapud sikato so sakey ya nasyon. Kanian nepeg dan protektaay bilay nen Abraham. Sakey ni, base ed archaeology, normal labat ed saray makapanyarin lalaki ed Ehipto nensaman so man-kidnap na bii insan da pateyey asawa to. Kanian duga so ginawa nen Abraham, tan maong labat ta mapaabeban inmunor si Sara ed desisyon to.
Ag-abayag, agawan tua imay tatakotan nen Abraham. Wala ray prinsipe na Faraon ya apansin day ganggana nen Sara—anggano maedad la. Imbaga dad Faraon, kanian impaala ton tampol! Imadyin mo pay pakakaaburido nen Abraham tan say pannerbiyos nen Sara. Balet ta mapatnag ya trinato dan kagalgalang ya bisita si Sara, aliwan singa hostage. Labay na Faraon ya naalay tiwala nen Sara tan pabiliben ed kayamanan to, insan to katongtongey “kuya” to pian naasawa to.—Genesis 12:14-16.
Imadyin mo pay Sara ya akatandag ed bintana odino walad veranda tan sankanengneng toy kaliberliber na palasyo. Anto kasi alikna to? Maliket kasi ta manaayam lamet ed baleg ya abung ya walaay padir tan atep, tan masarap iray ipaparungo dad sikato? Atukso kasin miasawad Faraon pian oninawa lamet so bilay to—ya mas mainawa nen say bilay tod Ur? Seguradon malikeliket si Satanas no taynan nen Sara si Abraham! Pero ag-itan ginawa nen Sara. Matoor ed asawa to, ed sipanan da, tan ed Dios to. No ontan labat komon so katooran na amin ya walaay asawa ed sayan imoral a mundo! Sarag mo kasin aligey katooran nen Sara diad panmatoor mo met ed saray inad-arom tan kakaarom?
Nanggaway paraan si Jehova pian protektaan iyan matoor ya bii—sinalot toy Faraon tan say sankaabungan to. Nen naamtaan na Faraon ya asawa manaya nen Abraham si Sara, impawil tod asawa to tan imbaga ton taynan da lay Ehipto. (Genesis 12:17-20) Seguradon malikeliket si Abraham nen amawil so inar-aro ton asawa! Nanonotan mo may imbaga tod si Sara ya: “Maganggana kan bii”? Diad tua, walay duman klase na inkaganggana nen Sara ya mas papablien nen Abraham tan mas importante nen say itsura. Maomaong so ugali tan inkatoo nen Sara, atan so ganggana ya talagan papablien nen Jehova. (1 Pedro 3:1-5) Atan met so ganggana ya nepeg ya walad sikatayo. No iyuna tayoy espiritual nen say materyal, no ibaga tayod arum so tungkol ed Dios, tan no manmatoor tayod saray estandarte na Dios anggano wala ray tukso, aaligen tayoy pananisia nen Sara.
^ par. 3 Diad unaan, say ngaran da et Abram tan Sarai, balet mas akabkabat ira ed ngaran ya inter nen Jehova ed sikara ya Abraham tan Sara.
^ par. 8 Si Sara et agi nen Abraham ed ama. Si Tera so ama da, balet mandumaay ina da. (Genesis 20:12) Anggano agnayari so ontan ya panangasawa natan, tandaan ya duma so situasyon da nensaman. Saray totoo et mas asingger ed inkaperpekto ya abalang di Adan tan Eva. Kanian diad saman a panaon anggano manasawa so sankanayon, anggapo ni tanton epekto na satan ed saray ananak da. Balet kalabas na 400 ya taon, say karukey na bilay na totoo et singa la ed sikatayo natan. Kanian insebel na Mosaikon Ganggan so pangasawa na kanayon.—Levitico 18:6.
Manaral Ni
MAONG A BALITA YA NANLAPUD DIOS!
Panon Itayon Minabang ed Saray Prinsipyo na Biblia?
Imbaga nen Jesus no akin ya kaukolan tayoy panangigiya tan no anton duaran prinsipyo ed Biblia so sankaimportantian.


text: 15 Say maulimek* ya ebat et pakepaen toy pasnok,+Balet say ansakit* a panagsalita et palooren toy sanok.+2 Say dila na marunong et dugay panguusar to ed kakabatan,+Balet say sangi na andiay kalakal et mangibabalikas na inkamakulangkulang.3 Saray mata nen Jehova et akanengneng ed amin a pasen,Manbabantay ed saray mauges tan saray maong.+4 Say kalmadon dila* et kiew na bilay,+Balet say mapalikdon panagsalita et pansesengegay ermen.*5 Say makulangkulang et agto rerespetoen so disiplina nen ama to,+Balet say makabat a too et mangaawat na panametek.+6 Diad abung na matunong et walay dakel a kayamanan,Balet say naaani* na mauges et mangiiter ed sikato na problema.+7 Say bibil na marunong et mangikakayat na kakabatan,+Balet aliwan ontan so puso na makulangkulang.+8 Say bagat na mauges et makapadimla ed si Jehova,+Balet say pikakasi na maptek et makapaliket ed Sikato.+9 Kabkabusol nen Jehova so dalan na mauges,+Balet aaroen to imay manseseet a mangipatnag na inkatunong.+10 Say disiplina et mauges* ed pakanengneng na samay onsisian ed dalan,+Balet siopaman a kabusol toy panametek et ompatey.+11 Say Lubok* tan say pasen na kadederal* et sankanengneng ya amin nen Jehova.+Nagkalalo la sirin so kapusoan na totoo!+12 Say mabalaw et agto inaro so mangipepetek* ed sikato.+Sikatoy ag-onkonsulta ed marunong.+13 Say maliket a puso et paligsaen toy lupa,Balet say puson asakitan et paermenen toy espiritu.+14 Say puson makatalos et manaanap na kakabatan,+Balet say sangi na andiay kalakal et mangakan na* inkamakulangkulang.+15 Amin ya agew na samay maniirap et mauges,+Balet samay maligligsa* so puso to et naynay a manpipiesta.+16 Mas maong ni daiset no walay takot ed si Jehova+Nen say dakel a kayamanan a walay katekep ton kapagaan.*+17 Mas maong ni mangan na pisipising a walay aroan+Nen say mangan na karne na pinataban* baka a walay busolan.+18 Say toon mipepetang so ulo to et mamapawalay kolkolan,+Balet samay matantan a manpasnok et pakekepaen toy sangsangan.+19 Say dalan na mangiras et singa alar a sabisabit,+Balet say basbas na maptek et singa marantal a karsada.+20 Say marunong ya anak et papaliketen toy ama to,+Balet say makulangkulang a too et balbalawen toy ina to.+21 Say inkamakulangkulang et panliliketan na samay andian na maong a pakatebek,*+Balet say toon makatebek et diretson mamapaarap ed laen to.+22 Agnasumpal iray plano no anggapoy pantotongtong,*Balet walay nagawaan no dakel so mananimbawa.+23 Panliliketan na too so pangibagay dugan ebat,*+Tan say salitan imbalikas ed dugan panaon et alay abig!+24 Diad sakey a makabat, say dalan na bilay et patagey,+Pian sikatoy nipaliis ed Lubok* a walad leksab.+25 Igeba nen Jehova so abung na mapaatagey,+Balet pansiansiaen to so ketegay dalin na balon bii.+26 Bubusolen nen Jehova iray pakana na samay mauges,+Balet saray salitan makapaliket et malinis ed pakanengneng To.+27 Samay mangaawat na agmanepeg a nabang et mangaawit na gulo* ed dilin sankaabungan to,+Balet samay kabusol toy pasuksok et mantultuloy a manbilay.+28 Say puso na matunong et mandadalepdep antis ya onebat,*+Balet say sangi na mauges et mangibebesngaw na makapuy iran bengatla.29 Si Jehova et arawrawi ed mauges,Balet dedengelen toy pikakasi na matunong.+30 Say liwawa na saray mata* et paliketen toy puso;Say maong a balita et pakasilen toy pukepukel.*+31 Samay ondedengel ed panametek a mangitonton ed bilayEt komportable ed limog na saray marunong.+32 Siopaman ya agmangawat na disiplina et kabusol toy bilay* to,+Balet siopaman ya ondedengel ed panametek et onggagamor na pakatalos.*+33 Say takot ed si Jehova et ipasal toy too ed karunongan,+Tan say inkamapaabeba et mangitonton ed kagalangan.+


text:
MANUNAN ARTIKULO | ANTOY IBABAGA NA BIBLIA TUNGKOL ED BILAY TAN PATEY?
Wala Kasi Bilay Kayari Ipatey?
NANDURUMAY ibabaga na totoo tungkol ed bilay tan patey. Wala ray manisia ya no ompatey ira et tuloytuloy so bilay da pero diad arum lan lugar tan nayarin onalis so bilay da ed ayep o tanaman. Ibabaga met na arum ya niyanak lamet ira. Iisipen balet na arum ya no ompatey ira, talagan manampot lay bilay da.
Nayarin walay sarilim ya opinyon tungkol ed saya, depende ed imbangat dad sika o kultura na bansa yo. Nanduruma so papanisiaan na totoo tungkol ed no antoy nagawad sikatayo no ompatey tayo. Kanian wala kasi napangalaan tayoy napantiwalaan tan dugan ebat ed sayan tepet?
Pigan libon taon la ya ibabangat na saray lider na relihyon so doktrina ya imortal so kamarerwa na too. Saray membro na ngalngali amin ya angkakabaleg a relihyon—saray Kristiano, Hindu, Judio, Muslim, tan arum ni—et manisia ra ya imortal so kamarerwa, ya mantultuloy itan a manbilay anggano ompatey so laman tan onlad kawalaan na saray espiritu. Papanisiaan balet na saray Buddhist ya maminpigapigan niyanak so sakey ya too anggad nasabi na puersa odino isip to so malikeliket ya kipapasen ya tatawagen dan Nirvana.
Lapud saratan a bangat, dakdakel ya totoo ed interon mundo so manisia a say patey so mangilukas na dalan parad sananey ya bilay. Parad sikara, say ipatey et importantin kabiangan na sikulo na bilay, tan kaiba kuno itan ed plano na Dios parad sikatayo. Pero antoy ibabaga na Biblia tungkol ed satan? Ituloy mon basaen so onsublay ya artikulo. Ompan nabigla ka ed ebat.


text:
Hay so miyamaratiyaya, di niyo khowaa so ridoay Akn, go ridoay niyo a manga panarigan, a isampay niyo kiran so kapakingginawai, a sabnar a inongkir iran so miyakaoma rkano a bnar, phakaawaan iran so Rasol ago skano, ka kagiya a paparatiyayaan niyo so Allah, a Kadnan iyo; o skano sa kiyaliyo niyo na panagontaman ko lalan Akn, go kaploba ko kasosoat Akn; pphagmaan iyo a gii niyo kiran kingginawain, a Sakn na katawang Ko so piyagma iyo go so piyayag iyo. Na sa taw a nggolawla rkano saya, na sabnar a miyapokas ko ontol a lalan.
O kadaobi iran, na pmbaloy siran a manga ridoay niyo, go pphapangonotan iran rkano so manga barokan iran, go so manga dila iran ko marata, go miyandingandingan iran a oba kano bo pagongkir.
Di rkano dn phakanggay a gona so manga tonganay niyo, go so manga wata iyo; sii ko alongan a qiyamah: Na pakapmblablagn kano Niyan. Na so Allah na so gii niyo nggolawlaan na phagilayn Iyan,
Sabnar a adn a bagian iyo a ladiyawan a mapiya sii ko Ibrahim, go so manga pd iyan, gowani a tharoon iran ko pagtaw iran a:"Mataan! a skami na angiyas kami rkano, go so pzimbaan iyo a salakaw ko Allah; inongkir ami skano; go miyapayag ko lt ami ago so lt iyo so rido go so rarangit, sa dayon sa dayon, taman sa di niyo paratiyayaan so Allah a Isaysa Skaniyan" inonta so katharo o Ibrahim ki ama iyan:"Mataan a ipangni akn ska dn sa maap, na da a kapaar akn a mapmbagian ka a phoon ko Allah a mayto bo" -"Kadnan ami, Ska bo i siyarigan ami, go sii kami Rka bo pmbalingan, go sii Rka so khabolosan."
"Kadnan ami, di kaming Ka mbaloya a pangangarasiyan o siran a miyamangongkir, go maapi kaming Ka, Kadnan ami, mataan! a Ska na Ska so Mabagr, a Mawngangn."
Sabnsabnar a miyabaloy rkano siran a ladiyawan a mapiya, a rk o taw a aya btad iyan na ikaalk iyan so Allah, ago so alongan a mawri. Na sa taw a tomalikhod, na mataan! a so Allah na Skaniyan i Kawasa a Pphodin:
Matatangkd a so Allah na mbalowin Iyan ko lt iyo ago so lt o siran a minipridoay niyo kiran, so kanggiginawai. Na so Allah na Gaos. Na so Allah na Manapi, a Makalimoon.
Da rkano saparn o Allah so siran a da siran rkano pakimbonoay makapantag ko agama, go da kano iran bogawa ko manga darpa iyo, ko kaphiyapiya i niyo kiran, go so kapaginontolani niyo kiran. Mataan! a so Allah na pkhababayaan Iyan so manga oontol.
Aya bo a isasapar rkano o Allah na so siran a miyakimbonoay siran rkano, makapantag ko agama, go biyogaw kano iran ko manga darpa iyo, go piyamagogopaan iran a kapakaawa iyo, oba niyo siran panarigi. Na sa taw a manarig kiran, na siran man i manga darowaka.
Hay so miyamaratiyaya, igira a miyakaoma rkano so miyamaratiyaya a manga babay a miyamanogalin, na amadi niyo siran; so Allah na katawan Iyan so paratiyaya iran: Na o katokawi niyo siran a (titho a) miyamaratiyaya, na di niyo siran phakakasoya ko manga kapir. Di siran khapakay ko siran (a manga kapir), go di siran khapakay (a manga kapir) ko siran (a miyamaratiyaya a manga babay). Na bgan iyo kiran so miyanggasto iran (a mahar). Na da a dosa niyo ko kapangaromaa niyo kiran igira a minibgay niyo kiran so manga mahar iran. Na di niyo kakapti so kakakaromai ko manga kapir a manga babay; go skata niyo so minibtang iyo; go skata iran so minibtang iran. Giyoto man i kokoman o Allah a iphkhokom Iyan rkano. Na so Allah na Matao, a Mawngangn.
Na o adn a mada rkano a isa ko manga karoma niyo a magagaw ko manga kapir, na go kano makataban, na bgan iyo ko siran a miyawa so manga karoma iran so lagid o minibtang iran. Na kalkn iyo so Allah a so Skaniyan i paparatiyayaan iyo.
Hay Nabi, igira a miyakaoma rka so miyamaratiyaya a manga babay a makipphasada siran rka sa di iran izakoto so Allah sa mayto bo, go di siran pzina, go di iran mbono on so manga wata iran, go di siran pnggolawla sa kabokhag, a khitmpo iran oto ko lt o manga lima iran ago so manga ai ran, go di ka iran sangkaan ko ontol, na pakiphasada ka kiran go pangnin ka siran sa maap ko Allah. Mataan! a so Allah na Manapi, a Makalimoon.
Hay so miyamaratiyaya, di kano phanarig ko pagtaw a kiyararangitan siran o Allah, a sabnar a kiyadaan siran sa panginam ko akhirat, lagid o kiyadai sa panginam ko manga kapir a pd ko manga taw ko manga kobor.


text:
KAPITULO 1
No Akin a si Jesus et Sankamaongan a Managbangat
MASULOK lan duan libo a taon so apalabas, nianak so nikadkaduman ugaw a binmaleg pian magmaliw a kabkabat a too a nambilay ed dalin. Anggapo ni nensaman so aka-eroplano odino aka-kotsi. Anggapo niray telebisyon, kompyuter, tan say Internet.
Say ngaran na ugaw et Jesus. Sikatoy nagmaliw a sankakabatan a too a nambilay diad dalin. Si Jesus met so nagmaliw a sankaabigan a managbangat. Sarag ton ipaliwawa iray mairap a bengatla pian mainomay iratan a natalosan.
Imbangat nen Jesus so totoo inerman so pakaabetan to ed sikara. Binangatan to ra diad gilig na dayat tan sanen walad baluto. Binangatan to ra diad kaabungan da tan sanen manaakar ira. Anggapoy kotsi nen Jesus, tan anggapo met ni bus odino tren a niluganan ton nambiahe. Nanakar si Jesus a linma ed nanduruman lugar, ya imbabangat to iray totoo.
Dakel so naaralan tayo manlapud arum a totoo. Balet naaralan tayo iray sankaimportantian a bengatla manlapud Sankamaongan a Managbangat, si Jesus. Diad Biblia so pakabasaan ed saray salita nen Jesus. No dengelen tayo iratan a salita ed Biblia panamegley na pambasa, singa mitotongtong ed sikatayo si Jesus.
Akin a si Jesus et Sankamaongan a Managbangat? Say sakey a rason et si Jesus a mismo so binangatan. Tan amta to ya importante so ondengel. Balet siopa so dinengel nen Jesus? Siopa so nambangat ed sikato?— Si Ama to. Tan say Ama nen Jesus et say Dios.
Antis a linma dia ed dalin si Jesus bilang too, sikatoy nambilay la ed tawen a kaibay Dios. Kanian miduma si Jesus ed arum a totoo lapud anggapoy arum a too a nambilay ed tawen antis a nianak dia ed dalin. Diman ed tawen et maunor lan Anak si Jesus, a dinmengel ed si Ama to. Kanian nayarian nen Jesus ya ibangat ed totoo iray naaralan to ed Dios. Nayarian mon aligen si Jesus diad idengel mo ed si tatay tan nanay mo.
Say sakey nin rason no akin a si Jesus et Sankamaongan a Managbangat et lapud inaro to iray totoo. Labay ton tulongan iray totoo a makaaral nipaakar ed Dios. Inaro nen Jesus iray baleg lan totoo, balet ta inaro to met iray ugugaw ni. Tan labalabay na ugugaw si Jesus lapud sikatoy mitongtong ed sikara tan ondengel met ed sikara.
Sakey ya agew et inawit na pigaran atateng ed si Jesus iray ananak da. Balet inisip na kakaaro to a say Sankamaongan a Managbangat et agto naarap so mitongtong ed ankelag nin ugugaw. Kanian imbaga na kakaaro nen Jesus ed atateng tan ananak da ya onsempet lara. Balet antoy imbaga nen Jesus?— Onia so inkuan nen Jesus: “Paulyan yo so saray ankekelag ya ugugaw ya ondago ed siak.” Talagan labalabay nen Jesus ya onasingger ed sikato iray ugugaw ni. Kanian anggano sikatoy makabat a maong tan importante a too, angigana na panaon si Jesus pian bangatan iray ankelag nin ugugaw.
Antam no akin ya imbangat tan dinengel nen Jesus iray ugugaw? Say sakey a rason et lapud labay ton magmaliw iran maliket diad pangistorya to ed sikara na saray bengatlan nipaakar ed Dios, say Ama to a walad tawen. Panon mo met a napaliket so totoo?— Diad pangibagam ed sikara na saray bengatlan naaralan mo nipaakar ed Dios.
Aminsan et inusar nen Jesus so melag ya ugaw pian bangatan To iray kakaaro To na importantin leksion. Inawit To so ugaw tan pinaalagey To ed pegley na babangatan To, a papatumbok To met. Insan inkuan nen Jesus ed sarayan baleg lan totoo a nepeg dan umanen iray ugali ra tan magmaliw iran singa sayan melag ya ugaw.
Antoy labay ya ibaga nen Jesus nen imbaga to itan? Kasin antam no panon a magmaliw a singa melag ya ugaw so baleg lan too, odino anggan say baleg met lan ugaw?— Onia’ay, say melag ya ugaw et daiset ni amta to nen say baleg lan too tan labalabay to so makaaral. Kanian say labay ya ibaga nen Jesus et saray babangatan to so nepeg a mapaabeba, singa melag nin ugugaw. Talagan dakerakel so naaralan tayon amin manlapud arum a totoo. Tan nepeg tayon sisiaen a saray bangat nen Jesus so mas importante nen saray walad nonot tayo.
Say sananey nin rason no akin a si Jesus et Sankamaongan a Managbangat et lapud amta ton pagmaliwen a makapainteres ed totoo iray bengatla. Simpli tan malinew so impangipaliwawa to ed saray bengatla. Binitla to iray manok tan rosas tan arum niran bengatla pian tulongan so totoo a natalosan da so nipaakar ed Dios.
Sakey ya agew sanen walad asingger na palandey si Jesus, inmasingger ed sikato iray dakel a totoo. Inmirong si Jesus tan nampaliwawa, odino angiter na sermon, ed sikara, a singa nanengneng mo ed retrato. Sayan paliwawa et atawag a Sermon ed Palandey. Inkuan to: ‘Nengneng yo iray manok ed tagey. Ag-ira mantatanem. Ag-ira mantitipon na kanen da. Balet papakanen ira na Dios a walad tawen. Agkayo kasi mas makana nen say sikara?’
Inkuan met nen Jesus: ‘Imano yo iray lirio ed uma tan makaaral kayo. Ombabaleg ira ya ag-ira mantratrabaho. Tan imano yo so inkadakep da! Anggan say mayaman ya Arin Solomon so ag-akapankawes na mas marakep nen saray lirio ed uma. Kanian no say Dios so mangaasikaso ed saray rosas pian ombaleg, agta sikayo met so asikasoen to?’
Kasin natalosan mo so leksion ya imbangat nen Jesus?— Agto labay a manaburido itayo no iner so pangalaan tayoy kanen odino saray kawes ya isulong tayo. Amta na Dios a kaukolan tayon amin iratan a bengatla. Ag-imbaga nen Jesus ya agtayo la mantrabaho parad kanen tan kawesen tayo. Balet imbaga to a nepeg tayon unaen so Dios. No gawaen tayo itan, seguradoen na Dios a walay kanen tan isulong tayon kawes. Kasin sisiaen mo iya?—
Sanen asumpal a nansalita si Jesus, anto so inisip na totoo?— Ibabaga na Biblia a pankelkelawan da so panagbangat to. Sikatoy makapasagyat a dengelen. Say imbaga to so tinmulong ed totoo a manggawa na duga.
Kanian importantin maong a nepeg tayoy manaral manlapud si Jesus. Kasin antam no panon tayon gawaen itan?— Onia’ay, walad sikatayo iray imbaga to a nisulat ed sakey a libro. Antam no anto itan a libro?— Satan et say Masanton Biblia. Labay ton ibaga et nayarian tayon dengelen si Jesus diad pan-imanon maong ed saray bengatla a nabasa tayo ed Biblia. Diad tua, nabasa ed Biblia so makapalikliket ya istorya nipaakar ed no panon ya imbaga na Dios a mismo ed sikatayo a dengelen tayo si Jesus. Nengnengen ta no anto so agawa.
Sakey ya agew et intagar nen Jesus so talora ed saray kakaaro to diad toktok na palandey. Say kangaranan da et Santiago, Juan, tan Pedro. Dakel so naaralan tayo nipaakar ed sarayan lalaki diad saginonor, lapud sikaran talo et kakaaron maong nen Jesus. Balet diad sayan nikaduman inkagawa, say lupa nen Jesus so linmiwawan maong. Tan saray kawes to so masmasnag a singa silew, singa nanengneng mo’d dia.
Kayari na saman, sakey a boses a nanlapud tawen so nadngel nen Jesus tan saray kaaro to. Onia so imbaga na boses: “Sikato’ya so inarok ya Anak, a sikatoy panliketan kon maong; sikato so dengelen yo.” (Mateo 17:1-5) Antam no siopa so akan-boses ed saman?— Boses iman na Dios! Talagan say Dios so angibaga a nepeg dan dengelen so Anak to.
Komusta itayo natan ey? Kasin unoren tayo met so Dios tan ondengel ed Anak to, say Sankamaongan a Managbangat?— Ontan so kaukolan tayon amin a gawaen. Kasin nanonotan mo no panon tayon gawaen itan?—
On, nayarian tayon dengelen so Anak na Dios diad pambasa ed saray salaysay na Biblia nipaakar ed bilay nen Jesus. Walaray dakel a marakdakep a bengatlan kaukolan ya ibaga ed sikatayo na Sankamaongan a Managbangat. Panliketan mo so pakaaral ed sarayan bengatla ya akasulat diad Biblia. Tan satan met so mamaliket ed sika no ibagam ed saray kaarom iray maong a bengatlan naaralan mo.
Parad dakel niran maong a bengatlan naaralan diad idengel ed si Jesus, lukasan moy Bibliam tan basaen so Juan 3:16; 8:28-30; tan Gawa 4:12.


text:
Home Metro Manila Batangas (1) Bulakan (3) Kanlurang Misamis (3) Katandwanes (1) Keson (7) La Unyon (2) Lambak ng Kompostel (1) Leyte (1) Metro Manila (32) Pampanga (3) Pangasinan (1) Silangang Misamis (1) Timog Kotabato (1) Dasmariñas Binondo Dasmariñas Las Piñas Makati Malabon Metro Manila Parañaque Pasig Roxas San Miguel Santa Ana Tondo Valenzuela | Search: Forest Products
Sort by
Filtered By
Related services
-
N Not evaluated yet Add to My list Added
- A Not evaluated yet Add to My list Added
-


text:
Kasin Iisipen na Saray Tasi nen Jehova ya Sikara Labat so Nilaban?
Andi. Dakel ya nambilay nensaman ya aliwan Tasi nen Jehova so naikdan na pankanawnawan nilaban. Ipapaliwawa na Biblia ya diad balon mundo ya insipan na Dios et “
wala so kioli na saray matunong tan saray agmatunong.” (Gawa 24:15) Ontan met, dakel ya totoo natan so nayarin onggapo ni labat ya manlingkor ed Dios, anggan sikara et nilaban met. Balet, aliwan sikami so mangibaga no siopa ray nilaban tan agnilaban. Si Jesus labat so naikdan na autoridad a manggawad satan.—Juan 5:22, 27.


text:
Anto so Panagaral na Biblia?
Iyoopresi na Saray Tasi nen Jehova so libren panagaral na Biblia ya ontutulong pian naebatan so dakel a tepet, singa say:
Siopa so Dios?
Talaga kasin iyaansakit ak na Dios?
Panon a magmaliw ya mas maliket so relasyon mi nen asawak?
Panon a magmaliw ya maliket so bilay ko?
Wadia ray ebat ed saray mabetbet ya itetepet nipaakar ed gagawaen min panagaral na Biblia.
Panon ya gagawaen so panagaral? Pantotongtongan mi sakey ya topic singa say “Dios” odino “panangasawa” tan aanapen iray bersikulod Biblia ya mikonektaan ed satan. Diad pangikomparad saray bersikulo, natatalosan mi no anton talagay ibabangat na Biblia nipaakar ed satan, diad ontan et aabuloyan mi Biblia ya mangipaliwawad sarili to.
Pian natulongan kamid panagaral na Biblia, uusaren mi so libron Anto so Peteg ya Ibabangat na Biblia? Kaibad saray topic ya ipapaliwawa na sayan libro et no antoy ibabaga na Biblia nipaakar ed Dios, si Jesus, tan nagawad arapen.
Pigay nagastos ed panagaral na Biblia? Libre so panagaral na Biblia ontan met ed saray usaren.
Panon kabayag so panaral? Dakel so mangigagana na sakey oras odino masulok ni parad satan. Balet ta nayarin i-adjust dependid eskedyul mo.
Antoy nagawa no manpaiyaral ak na Biblia? No nan-request ka a paiyaralan, walay Tasi nen Jehova ya onlad lugar tan oras ya kombeniented sika. Ipanengneng tod sika diad loob na pigaran minuto no panon a gagawaen so panagaral na Biblia. No nagustoan mo, sarag yon ituloy.
No manpaiyaral ak na Biblia, kasin kaukolan ak ya magmaliw a Tasi nen Jehova? Andi. Labalabay na saray Tasi nen Jehova ya ibangat iray totoo nipaakar ed Biblia, balet ta agmi ra pipiliten a magmaliw ya membro na relihyon mi. Imbes, marespeto min ipapasabi iray bangat na Biblia, ta amta min kada sakey et walay kanepegan ton manpili no antoy panisiaan to.—1 Pedro 3:15.
Manaral Ni
PANAGARAL NA BIBLIA
Akin ya Aralen so Biblia?
Tutulongan na Biblia so minilyon a totoo pian naebatan iray importantin tepet dad bilay. Kasin labay mo met?
PANAGARAL NA BIBLIA
Antoy Gagawaen Sano Manaaral na Biblia?
Diad interon mundo, kabkabat iray Tasi nen Jehova lapud iyoopresi dan libren panagaral na Biblia. Nengnengen no panon itan ya gagawaen.
NIPAAKAR ED SIKAMI
Man-request na Panaral na Biblia
Manaral na Biblia a libre diad oras tan pasen ya labay mo.


text:
‘Diad Saray Palandey Nayarian Moy Mangotkot na Gansa’
Sakey a grupo na archaeologist so maseet ya nananap diad saray kelas tan kuweba diad kalawakan na Judea. Akasabi rad toktok na sakey ya atagey a kelas. Wala kasi naalmo dan mabli iran bengatla, nayarin antigo iran kagawaan odino manuskrito ya singa say Dead Sea Scroll? Agda inilaloan ya makadiskobre iray sakey a koleksion na angkabli iran bengatla, tan tinawag itan ya koleksion nen Nahal Mishmar.
NEN Marso 1961, nalmo itan ya koleksion ya akasengat ed bato tan abalkot na ikamen. Walay karga ton masulok ya 400 iran bengatla, ya maslak et gawad gansa (copper). Kaibad satan iray nanduruman korona, setro, kagawaan, tan arum ni ran armas. Interesado iray managbasa na Biblia ed satan ya adiskobre lapud samay impamitla na Genesis 4:22 ed si Tubal-cain ‘ya managpanday na gansa.’
Dakerakel iray tepet nipaakar ed nanlapuan na satan ya koleksion. Ipapanengneng na impakadiskobre ed satan ya nensaman ni et wala lay panagmina na gansa, panagtunaw, tan panagmoldi diad saray pasen ya abitlad Biblia.
SARAY PANAGMINAAN NA GANSA DIAD INSIPAN A DALIN
Sanen asingger lan onloob ed Insipan a Dalin iray Israelita, imbaga nen Moises ed sikara: ‘Diad saray palandey [na Insipan ya Dalin] nayarian yoy mangotkot na gansa.’ (Deuteronomio 8:7-9) Adiskobre na saray archaeologist so pigaran daan lan panagminaan tan panagtunawan diad Israel tan Jordan, singa say Feinan, Timna, tan Khirbat en-Nahas. Antoy nanengneng ed saratan a lugar?
Nanengneng diad Feinan tan Timna iray nankotkotan na saray minero na gansa diad loob na 2,000 taon. Anggad natan, wala ni ray nanengneng na saray turista ya baton nanlapuan na gansa. Inusar na saray minero nensaman iray kagawaan ya gawad bato tan mano-mano dan tiniktikan iray baton kawalaay gansa. No anggapo lay naala da, usaren da ray metal ya kagawaan pian paaralemey akotkot da, paawangen da ray kuweba, tan manggawa ray dalan ed dalem na dalin. Nabasa tayod libro na Job no panon dan gagawaey panagmina. (Job 28:2-11) Ambelat itan ya trabaho. Diad tua, manlapud komatlo anggad komaliman siglo C.E., sesentensiaan na saray Romano iray kriminal tan arum nin priso ya mantrabahod minaan na gansa diad Feinan.
Dakel iray aromog ya bunton na bato tan pitek ya nanlapuay gansa diad Khirbat en-Nahas (say labay ton ibaga et “Saray Kera na Gansa”), ipapanengneng na satan ya walay baleg a panagtunawan na gansa ditan. Manisia iray scholar ya ditan aawiten iray ore (baton walaay gansa) ya manlalapud asingger iran panagminaan, a singa say Feinan tan Timna. Pian naekal so gansa ed ore, uusaren iray kagawaan ya panagsibok pian papetangen ya anggad manga 1,200 degrees Celsius so mandarlang ya uring diad loob na walora anggad samploran oras. Kaslakan et kaukolan so 5 kilo na ore pian makagaway 1 kilo na baretan gansa, ya nayarin moldien pian makagaway arum a bengatla.
SAY USAR NA GANSA ED ISRAEL NENSAMAN
Diad Palandey Sinai, espisipikon ingganggan na Dios a Jehova ya sayan masileng a metal et usaren ed pangipaalagey na tabernakulo tan diad arapen et say templod Jerusalem. (Exodo, kapitulo 27) Nayarin wala lay amta na saray Israelita ed panaggaway metal iran kagawaan antis iran linmad Ehipto, odino nayarin akaaral ira legan dan wadman. Sanen akapaway la rad Ehipto, akapanggawa ray estatua na kilaw a baka. Akapanggawa met ira na dakel a bengatla ya kaukolan ed tabernakulo, singa saray baleg ya palanggana, kaldero, kawali, pala, tan tinidor.
Legan dan walad kalawakan ya posiblin asingger ed Punon (nayarin say Feinan natan), sakey a lugar ya dakel so gansa, nanreklamo iray Israelita ed mana tan suplay na danum. Bilang dusa, angibaki si Jehova na saray maditan uleg, tan dakel a totoo so inatey. Sanen nagbabawi iray Israelita, akikasi si Moises ed si Jehova kanian sikatoy ingganggan to ya manggaway gansan uleg tan iyan to itan ed palitek. Unong ed salaysay: ‘No naketket na sakey ya uleg so sakey a too et onnengneng ed gansan uleg, manbilay.’
SARAY GANSA NEN ARIN SOLOMON
Angusar si Arin Solomon na dakel ya gansa ed impanggaway templo diad Jerusalem. Dakel ed saratan et asamsam na ama ton si David diad impilaban tod saray Asiryano. (1 Awaran 18:6-8) Say gawad gansan “inbobo a dayat,” samay baleg a kargaan na danum ya pangaalaan na saray saserdote na panuras, et sarag toy mankargay 66,000 litro tan nayarin manbelat na anggad 30 tonelada. (1 Arari 7:23-26, 44-46) Wala met so duaran baleg a lusek ya gawad gansa diad arap na templo. Say kaatagey na saratan et 8 metro tan walay akatapew ya baleg a dekorasyon ya manga 2.2 metro so kaatagey da. Lungogan iratan ya lusek, kada sakey et manga 7.5 sentimetro so kakapal to, tan 1.7 metro so diametro. (1 Arari 7:15, 16; 2 Awaran 4:17) Makapadinayew so karakel na gansan inusar ed impanggawad saratan.
Diad panaon na Biblia, mausausar so gansa diad inagew-agew ya kabibilay na totoo. Singa bilang, wala ray nabasa tayon armas, gulonggulong, instrumento ed musika, tan puerta ya gawad gansa. (1 Samuel 17:5, 6; 2 Arari 25:7; 1 Awaran 15:19; Salmo 107:16) Abitla met nen Jesus so baryan “gansa” ya ikakargad supot na kuarta, tan binitla met nen apostol Pablo si “Alejandro a managpanday na gansa.”
Dakel so tepet na saray archaeologist tan historian pian naamtaan so panlalapuay gansa nensaman, ontan met ed misteryo na koleksion nen Nahal Mishmar. Balet, say importante et apaneknekan so ibabaga na Biblia a say dalin ya atawir na saray Israelita et ‘maong a dalin tan diad saray palandey to et nayarian day mangotkot na gansa.’


text:
Komanem ya agew: saray ayayep ed dalin tan totoo (24-31)
1 Diad gapo et pinalsa na Dios so tawen tan say dalin.+2 Say dalin et anggapoy itsura tan agnapanayaman,* tan ambilunget ed tapew na araralem a danum;*+ tan say aktibon puersa na Dios*+ et onliliber-liber ed tapew na danudanum.+3 Tan inkuan na Dios: “Onlesay liwawa.” Insan linmesay liwawa.+4 Kayari na satan, anengneng na Dios a say liwawa et maabig, tan ginapoan na Dios a panbiigan so liwawa tan say bilunget.5 Tinawag na Dios so liwawa ya Agew, balet tinawag ton Labi so bilunget.+ Tan walay labi tan walay kabuasan, saya so unonan agew.6 Insan inkuan na Dios: “Onlesay liwang*+ ed baetan na danudanum, tan manbiigan iray danudanum.”+7 Insan ginawa na Dios so liwang tan impanbiigan toy danudanum ed leksab na liwang tan say danudanum ed tagey na liwang.+ Tan ontan so agawa.8 Tinawag na Dios so liwang a Tawen. Tan walay labi tan kabuasan, saya so komaduan agew.9 Insan inkuan na Dios: “Natipon ed sakey a pasen iray danudanum ed silong na tawen, tan ompaway so amagan pasen.”+ Tan ontan so agawa.10 Tinawag na Dios so amagan pasen a Dalin,+ balet tinawag ton Kadayatan+ so atiptipon a danudanum. Tan anengneng na Dios a maabig iya.+11 Insan inkuan na Dios: “Ontubo ed dalin so dika, saray nambukel a tanaman, tan saray manbubungan kiew a walaan na saray bukel unong ed klase ra.” Tan ontan so agawa.12 Tan ginmapon tinmubo ed dalin so dika, saray nambukel a tanaman,+ tan saray manbubungan kiew a walaan na saray bukel, unong ed klase ra. Insan anengneng na Dios a maabig iya.13 Tan walay labi tan kabuasan, saya so komatlon agew.14 Insan inkuan na Dios: “Onlesa iray silew+ diad liwang na tawen pian nibiig so agew tan labi,+ tan onkana irayan tanda parad saray panaon tan parad saray agew tan taotaon.+15 Onkana irayan silew diad liwang na tawen pian onsinag ed dalin.” Tan ontan so agawa.16 Tan ginawa na Dios so duaran angkakabaleg a silew, say babaleg a silew ya onsinag legan na agew+ tan say memelag a silew ya onsinag legan na labi, tan ontan met ed saray bitewen.+17 Kanian inyan iratan na Dios diad liwang na tawen pian onsinag ed dalin18 tan onsinag legan na agew tan legan na labi pian nibiig so liwawa tan bilunget.+ Insan anengneng na Dios a maabig iya.19 Tan walay labi tan kabuasan, saya so komapat ya agew.20 Insan inkuan na Dios: “Napanoy dakerakel a mabilay a pinalsa* iray karanuman, tan ontikyab ed liwang na tawen iray ontitikyab a pinalsa.”+21 Tan pinalsa na Dios iray angkakabaleg ya ayep ed dayat tan amin a mabilay a pinalsa* ya onggagalaw tan amungkog ed saray karanuman unong ed klase ra tan amin a nampayak tan ontitikyab a pinalsa unong ed klase ra. Tan anengneng na Dios a maabig iya.22 Diad saman et benendisyonan ira na Dios, ya inkuan to: “Manbunga kayo tan manparakel kayo tan panoen yo iray karanuman na dayat,+ tan ondakel iray ontitikyab a pinalsa diad dalin.”23 Tan walay labi tan kabuasan, saya so komaliman agew.24 Insan inkuan na Dios: “Mamawala so dalin na saray mabilay a pinalsa* unong ed klase ra, saray maamon ayayep tan onkukurong ya ayayep* tan atap ya ayayep unong ed klase ra.”+ Tan ontan so agawa.25 Tan ginawa na Dios iray atap ya ayayep diad dalin unong ed klase ra tan saray maamon ayayep unong ed klase ra tan amin ya onkukurong ya ayayep unong ed klase ra. Tan anengneng na Dios a maabig iya.26 Insan inkuan na Dios: “Mamalsa ta+ na too unong ed indengan ta,+ a miulibay ed sikata,+ tan uleyan da iray sira ed dayat tan saray ontitikyab a pinalsa ed tawen tan saray maamon ayayep tan say interon dalin tan arum nin onkukurong ya ayayep ed dalin.”+27 Tan pinalsa na Dios so too unong ed indengan to, sikatoy pinalsa to unong ed indengan na Dios; pinalsa to ran laki tan bii.+28 Ontan met, benendisyonan ira na Dios tan inkuan tod sikara: “Manbunga kayo tan manparakel kayo, pano yoy dalin+ tan uleyan yo,+ tan uleyan yo+ iray sira ed dayat tan saray ontitikyab a pinalsa ed tawen tan amin a mabilay a pinalsa ya onggagalaw diad dalin.”29 Insan inkuan na Dios: “Inter kod sikayo so amin a tanaman a nambukel a walad interon dalin tan amin a kiew a walaay bungan nambukel. Saraya so kanen yo.+30 Tan inter koy amin a birdin tanaman pian kanen na amin ya atap ya ayep ed dalin tan amin ya ontitikyab a pinalsa ed tawen tan amin ya onggagalaw ed dalin a walaay bilay.”*+ Tan ontan so agawa.31 Kayari na saya et anengneng na Dios so amin a pinalsa to, tan agaylay abig iya.+ Tan walay labi tan kabuasan, saya so komanem ya agew.


text: 11 Walay ontubon sanga+ manlapud sengeg nen Jesse;+Tan manbunga so sakey a simit+ a tinmubo ed saray lamot to.2 Tan sikatoy napano na espiritu nen Jehova,+Say espiritu na karunongan+ tan pakatalos,Say espiritu na pananimbawa tan inkabiskeg,+Say espiritu na pikakabat tan say takot ed si Jehova.3 Tan panliketan to so ontakot ed si Jehova.+Agto mangukom a base labat ed nanengneng to,Odino mangipetek a base labat ed narengelan to.+4 Patas* so pangukom to ed saray pobri,Tan sikatoy mangipetek parad pakagunggonaan na saray mauyamo ed dalin.Sakitan to so dalin ed panamegley na lewet a manlapud sangi to+Tan pateyen to so mauges ed panamegley na linawa* na sangi to.+5 Say inkatunong so magmaliw a balkes ed awak to,Tan say katooran so magmaliw a balkes ed balangbang to.+6 Manulop so lobo tan say kordero,+Tan saniban ondukol so leopardo tan say kanding,Tan maniiba lay kilaw a baka tan say leon* tan say pinataban ayep;*+Tan sakey a melag ya ugaw so mangidaulo ed sikara.7 Maniban mangan so baka tan say oso,Maniiban ondukol iray kilaw da.Say leon et mangan lay dayami a singa say baka.+8 Say mansususo nin ugaw et manggalaw ed kawalaay abot na kobra,Tan say apakson ugaw et iyan toy lima to ed abot na maditan uleg.9 Anggapo lay gawaen dan makapasakit+Odino makaderal ed interon masanton palandey ko,+Lapud say dalin et napano na kakabatan ed si JehovaA singa saray danum a mamapano ed dayat.+10 Diad satan ya agew et onalagey so lamot nen Jesse+ bilang tanda* parad saray totoo.+Sikato so asinggeran na saray nasyon parad panangigiya,*+Tan magmaliw a magloria so pasen a panaayaman to.11 Diad satan ya agew et iyawat lamet nen Jehova so lima to, ed komaduan pankanawnawa, pian alaen to so akera ed saray totoo to diad Asirya,+ Ehipto,+ Patros,+ Cus,*+ Elam,+ Sinar,* Hamat, tan saray isla na dayat.+12 Itagey to so sakey a tanda* parad saray nasyon tan tiponen to iray nitaytayak a totoo na Israel,+ tan tiponen to iray nitaytayak a totoo na Juda manlapud apatiran suyok na dalin.+13 Agla manimon so Efraim,+Tan naandi la iramay mamubusol ed Juda.Agla pangimonan na Efraim so Juda,Tan agmet la busolen na Juda so Efraim.+14 Tan onataki ra ed saray gilig na palandey* na saray Filisteo ed sagur;Saniba iran manamsam ed saray totoo ed Bukig.Iyunat day lima ra ya onsumpad* Edom+ tan Moab,+Tan uleyan da iray Ammonita.+15 Palduaen* nen Jehova so baybay* na dayat na Ehipto+Tan iyayag toy lima to ed Ilog.*+Diad mandarlang a linawa* to et pekpeken to itan diad pitoran kulos na satan,*Tan panakaren to ditan iray totoo.16 Tan niwala so sakey a maawang a dalan+ a papaway ed Asirya parad saray akeran totoo to,+A singa met samay dinalan na Israel sanen pinmaway ira ed Ehipto.


text: 3 Natan, say uleg+ so sankaalwaran* ed amin ya atap ya ayayep ed uma a ginawa nen Jehova a Dios. Kanian oniay inkuan na satan ed bii: “Talaga ta’n imbaga na Dios ya agkayo nepeg a mangay bunga na amin a kiew ed hardin?”+2 Diad saya et inkuan na bii ed uleg: “Nayarian mi mangay bunga na saray kiew ed hardin.+3 Balet oniay inkuan na Dios nipaakar ed bunga na kiew a walad pegley na hardin:+ ‘Agkayo nepeg a mangan ed satan, andi, agyo nepeg a diwiten itan; ta no ontan so gawaen yo, ompatey kayo.’”4 Diad saya et inkuan na uleg ed bii: “Seguradon agkayo ompatey.+5 Ta amta na Dios a diad mismon agew a pangan yo ed satan et nalukasan iray mata yo tan magmaliw kayon singa Dios, ya amta yoy maong tan mauges.”+6 Diad saman, anengneng na bii a say bungay kiew et maabig a naakan tan makapalikliket ed mata, on, say kiew et marakdakep a nengnengen. Kanian sikatoy amudbor na bunga tan kinan to.+ Tan sanen kaiba to lay asawa to et inikdan to tan kinan to met.+7 Insan alukasan so mata ran dua, tan naamtaan dan labos-lakseb ira. Kanian nandait iray bulobulong na igos tan nanggawa ray sakbong parad saray tapi ra.+8 Kayari na saya, nadngel day boses nen Jehova a Dios legan a sikatoy manaakar ed hardin diad saray oras a mansiplog lay dagem, tan inmamot ed kakiewan na hardin so laki tan say asawa to lapud agda labay so manpanengneng ed si Jehova a Dios.9 Tan aminpigan tinawag nen Jehova a Dios so laki tan ibabaga tod sikato: “Kawalaan mo?”10 Sikatoy inmebat a siansia: “Nadngel koy boses mo ed hardin, balet tinmakot ak ta labos-lakseb ak, kanian inmamot ak.”11 Diad satan et inkuan to: “Siopay angibaga ed sikan labos-lakseb ka?+ Kasin angan kay bunga na kiew ya ingganggan kod sika ya agmo kanen?”+12 Inkuan na laki: “Say bii ya inter mon kaibak, inikdan to ak na bunga na saman a kiew, kanian angan ak.”13 Insan inkuan nen Jehova a Dios ed bii: “Anto iyay ginawam?” Inmebat so bii: “Tinilaan to ak imay uleg, kanian angan ak.”+14 Insan oniay inkuan nen Jehova a Dios ed samay uleg:+ “Lapud ginawam iya, sika so naayew ed amin a maamon ayayep tan ed amin ya atap ya ayayep ed uma. Onkurong ka ed panamegley na eges mo, tan mangan kay dabok diad amin ya agew na bilay mo.15 Tan mangiyan ak na busolan*+ ed baetan mo+ tan say bii+ tan ed baetan na ilalak mo*+ tan ilalak* to.+ Mekmeken* to ka ed ulo,+ tan sikatoy sakitan* mo ed mukor.”+16 Inkuan to ed bii: “Palooren ko so irap na panaglukon mo; manirap ka sano mananak ka, tan say pampirawatan mo et nipaakar ed asawam, tan uleyan to ka.”17 Tan inkuan to ed si Adan:* “Lapud dinengel moy asawam tan angan kay bunga na kiew a diad satan et ingganggan ko ed sikan,+ ‘Agka nepeg a mangan ed satan,’ naayew so dalin nisengeg ed sika.+ Diad kairapan et mangan kay bunga to ed amin ya agew na bilay mo.+18 Patuboen to iray sabisabit tan dikarika parad sika, tan kanen mo iray tanaman ed uma.19 Diad linget na lupam et mangan kay tinapay* anggad ompawil ka ed dalin, ta ditan so angalaan ed sika.+ Lapud dabok ka, ompawil ka ed dabok.”+20 Kayari na saya, nginaranan nen Adan so asawa to ya Eva,* lapud sikato so magmaliw ya ina na amin a mabilay.+21 Tan si Jehova a Dios et nanggaway andukey iran kawes a gawad katat pian isulong nen Adan tan say asawa to.+22 Tan inkuan nen Jehova a Dios: “Say too et nagmaliw a singa sikata, ya amta toy maong tan mauges.+ Natan, pian agto iyunat so lima to tan mamudbor met ed bunga na kiew na bilay+ tan mangan tan manbilay na andi-anggaan,—”23 Diad satan et sikatoy pinapaway nen Jehova a Dios ed hardin na Eden+ pian taneman toy dalin ya angalaan ed sikato.+24 Kanian pinataynan toy too, tan impasen tod bandad bukig na hardin na Eden iray kerubin+ tan sakey a mandarlang ya espada ya ag-ontutundan ontetelek pian manbantay ed dalan a paarap ed kiew na bilay.


text:
LEKSION 21
Anto Ita’y Bethel?
Say Bethel et Hebreon termino a say labay ton ibaga et “Abung na Dios.” (Genesis 28:17, 19) Dugaruga itan ya tawag ed saray opisina tan bilding na Saray Tasi nen Jehova ed interon mundo. Ditan nagagawa iray kimey a mangididirehi tan manusuportad panagpulong. Say Mananguley ya Ulop et walad world headquarters diad New York, U.S.A., tan idadaulo day kimey na saray branch office ed nanduruman bansa. Bilang grupo, say tawag ed saramay manlilingkor ed sarayan pasilidad et pamilyan Bethel. Singa ra pamilya ta saniiba iran mankikimey, mamangan, tan manaaral na Biblia, tan walay pankakasakey da.—Salmo 133:1.
Nikadkaduma iyan pasen a saray membroy pamilya et masakripisyo. Diad amin a Bethel et wadtan iray Kristianon lalaki tan bibii ya impapuson manggagaway linawa na Dios tan manlilingkor ya full-time parad Panarian. (Mateo 6:33) Anggapoy sueldo ra, balet walay niganan panayaman tan panangan da, tan allowance parad personal iran gastos da. Walay niyasain a kimey na amin a walad Bethel, nayarin diad opisina, kitchen, odino diad dining room. Say arum et mantatrabahod printery o bindery, housekeeping, laundry, maintenance, odino arum nin kimey.
Saray kimey ditan et onsusuportad panangipulong na Panarian. Say manunan rason no akin ya walay Bethel et pian nipaamta so katuaay Biblia diad dakel a totoo anggad posible. Say sakey ya alimbawa na satan et sayan brosyur. Insulat iya diad panangidirehi na Mananguley ya Ulop, impawit so electronic files na satan diad pigan lasus ya translation team ed interon mundo, inimprintad high-speed iran panag-imprintaan ed pigaran Bethel a walaay printery, tan in-deliver ed masulok ya 110,000 a kongregasyon. Diad sarayan amin ya gagawaen na pamilyan Bethel, susuportaan da so sankaimportantian ya kimey—say pangipulong ed maong a balita.—Marcos 13:10.
Siopa ray manlilingkor ed Bethel, tan panon a naaasikasoy pankaukolan da?
Anton importantin kimey so susuportaan na amin a trabaho ed Bethel?


text:
LEKSION 10
Anto Ita’y Panagdayew na Pamilya?
Manlapu la nensaman, labay nen Jehova ya walay panaon ya mankakaiba iray sankakapamilya pian pabiskegey espiritualidad da tan paeletey relasyon dad sakey tan sakey. (Deuteronomio 6:6, 7) Kanian mangiyeeskedyul iray Tasi nen Jehova na panaon kada simba pian mandayew iran saniiba bilang pamilya—maliket dan pantotongtongan iray espiritual a bengatla ya matukoy ed situasyon da. Balet anggano anggapoy pamilyam, sarag mon usaren itan a panaon pian nakaibay Dios diad panaral moy Biblia, depende ed apilim ya tema.
Panaon itan pian lalon onapit ed si Jehova. ‘Onapit kad Dios, tan sikatoy onapit ed sika.’ (Santiago 4:8) Mas nakabat tayoy Jehova no aralen tayo ray detalye na personalidad to tan saray ginawgawa to ya akasulat ed Biblia. Say sakey a simplin paraan na pangigapoy panagdayew na pamilya et say saniiban pambasa na Biblia, nayarin samay akaeskedyul ya babasaen ed Aral Parad Ministeryo tan Bilay na Kristiano. Nayarin iyasain ed kada membro na pamilya iray parte ya basaen da, insan da pantongtongan no antoy naaralan dad Kasulatan.
Panaon itan pian mas onapit ed sakey tan sakey iray sankakapamilya. Oneelet so relasyon na saray sanasawa, sanaama tan saniina no saniiba dan araley Biblia. Satan ya panaon et nepeg ya maliket tan relaks pian pitalaran na interon pamilya. Depende ed edad na saray ananak, makapampili iray atateng na praktikal iran napantongtongan da, a singa saray artikulod Say Panag-bantayan, Onliing! tan ed website min jw.org. Sarag yo met ya pantongtongan iray problema na ananak yo diad eskuelaan tan no panon dan nasarag iratan. Maabig no manbantay kayoy JW Broadcasting (tv.jw.org) insan yo pantongtongan so binantayan yo. Marakep met no ipraktis yo iray kansionen ed aral tan nayarin manmerienda kayo kayari panagdayew na pamilya yo.
Sayan espisyal a panaon kada simba ya saniiba yon dayewey Jehova et ontulong pian na-enjoy na interon pamilya yo so panaral ed Salita na Dios, tan mayamyaman ton bendisyonan so amin ya sagpot yo.—Salmo 1:1-3.
Akin ya mangiyeeskedyul kami na panaon parad panagdayew na pamilya?
Antoy nayarin gawaen na atateng pian na-enjoy iya na interon pamilya?


text:
WALA KASI NANDESINYO?
Say Panlaban ed Petang na Silver ya Gilata ed Sahara
SAY silver ya gilata ed Sahara (Cataglyphis bombycina) et sakey ed saray kabkabat ya talagan matibay ed petang. No kakkatangan na agew, napipilitan iray kalaban na gilata ya onsirom, pero sayan gilata et ompapaway ed abung to pian mananap na naakan—saray arum ya insekto ya ompapatey ed sobran petang.
Nonot mo pa: Say panlaban ed petang na silver ya gilata et saray espisyal ya bago ed tapew tan gilig na laman to tan say walad bandad silong na laman to ya anggapoy bago. Saray bago ya mangiiter ed gilata na kolor a masileng ya silver, et saray angkekelag ya singa tubo ya pa-triangle. No nengnengen ed microscope, saray duaran walad tapew ya surface na triangle et wala ray kurba to anggad sampot na bago, say walad dalem ya surface et makinis. Walay duaran usar na sayan desinyo. Unona, ag-iya man-absorb na petang ya manlalapud agew. Komadua, makatulong iya pian nabawasan so petang ed laman na gilata ya nanaala tod kaliberliber. Tan lapud desinyo na walad bandad silong na laman to ya anggapoy bago, ag-iya man-absorb na petang ya manlalapud desierto ya kukurongan to. *
Sayan panlaban ed petang na silver ya gilata ed Sahara et ontutulong pian napansiansia to so temperatura na laman to ya mas abeba nen say nasarag na laman to
Antoy nibagam? Kasin say panlaban ed petang na silver ya gilata ed Sahara et produkto na ebolusyon? Odino walay nandesinyo?
^ par. 4 Sayan gilata et walaan met na espisyal ya protein ed laman to ya agbasbasta natunaw anggano sobray petang, andukey iray bikking to kanian ag-onaabot so laman to ed ampetang ya buer tan maples ya makabatik, tan marundunong ed navigation, kanian amta toy sankapelesan ya rota papawil ed abung to.


text:
No Antoy Nakaukolan na Ananak Manlapud Atateng
KADA ateng et walay pibibiang to ed sakey ya inkagawa ya agsigpot a natalosan na siopaman a too. Kada ateng et walay inanabang da ed inkasikara. Bilang resulta, say natitibukel ed panag-anakan na ina et sigpot lan aporma a mabilay a too. Agpankelawan sirin a sano nianak so sakey ya ugaw, ibabaga na totoo a satan et “milagro na panangiyanak.”
Siempre, say pangiyanak ed ugugaw so gapoan labat na responsabilidad na atateng. Diad primero et saray ugugaw so akadepende ed atateng da, balet legan na ibabaleg da, nagkalalo ni so nakaukolan da nen say pisikal labat iran pankaukolan. Kaukolan day tulong pian onaligwas ira ed mental, emosyonal, moral, tan espiritual a paraan.
Pian nagawaan so maabig ya iyaaligwas, nagkalalo lan nakaukolan na ananak so panangaro na atateng. Anggaman importante so insalita iran panangibalikas na panangaro, kaukolan a paneknekan iratan panamegley na saray gawa. On, kaukolan na ananak so maong ya ehemplo na ateng. Kaukolan day moral a panangigiya tan saray prinsipyo a tumboken. Tan nakaukolan da iraya manlapud inkaugaw da a manpatuloy. Saray makapaermen a bengatla so nayarin nagawa tan talagan nagawa no agmakaawat na tulong iray ananak anggad sano atrasado lan maong.
Saray sankaabigan a prinsipyo a naromog ed anggan iner et saraman so walad Biblia. Say instruksion a nibase ed Biblia so walaan na agnaparaan iran pankaabigan. Diad panamegley na satan ya instruksion, naamtaan na ananak a say nibabaga ed sikara, et aliwan manlalapud too, noagta manlalapud Manamalsa ra, say Ama ra a walad tawen. Lapud satan say simbawa so walaan na agnaparaan a puersa.
Papasesegen na Biblia iray atateng a pampelengan dan ipaslep so duga iran prinsipyo ed nonot na ananak da. Balet, legan ya ombabaleg iray ananak, mabetbet a naimano na atateng a mairap so pangitongtong ed sikara na saray bengatlan sankaimportantian. Sayan libro, Manaral Manlapud Sankamaongan a Managbangat, so denesinyo a makatulong pian napaliisan itan. Mangitarya itan ed sika tan ed ananak mo na espiritual a bengatla a basaen yon dua. Balet nagkalalo ni, satan so mamabilay ed pantotongtong na saray ugugaw tan saraman so mangibasa ed sayan libro ed sikara.
Naimanom met a say libro so mankakaukolan na ebat ed biang na ananak. Dakel a matukoy iran tepet so nitarya ed niimprintan materyal. Sano nasabim irayan tepet, naimanom so sakey a dash (—). Saya so panandaan pian ontunda tan sagyaten so ugaw ya onebat. Labalabay na ugugaw so mibiang. No ag-ipibali so ugaw et mainomay a naandi so interes to.
Balet, nagkalalon importante, sarayan tepet so ontulong ed sikayo pian naamtaan no antoy walad nonot na ugaw. Tua, nayarin aliwa iray ebat na ugaw. Balet say niimprintan materyal ya ontumbok ed kada tepet so adesinyo pian ontulong ed ugaw a nabayuboan toy maabig a paraan na panag-isip.
Sakey ya espisyal a kabiangan na libro et say masulok a 230 a litrato. Maslak ed saraya so walaan na kapsion a mamaseseg ed ugaw a mangibesngaw ed walad nonot to, base ed nanenengneng tan nababasa to. Kanian usisaen iray litrato kaibay ugaw. Saratan so maabig a katulongan ed panagbangat a mangidanet ed saray importantin bengatla a nibabangat.
Sano amta la na ugaw so manbasa, say libro so paibasa ed sikato a maksil ontan met no bukbukor to. Diad nagkalalon pambasa to ed satan, lalon nipaslep ed nonot tan puso to so maong a simbawa na satan. Balet pian napaelet so bedber na aroan tan respeto ed baetan mo tan ed anak mo, nepeg yon basaen a dua so libro, tan gawaen itan a regular.
Diad paraan ya ompatnag a ngalngalin agnaisip diad apalabas a pigaran dekada et saray ugugaw so nipapaarap ed sebel a sekso, espiritismo, tan arum a mabanday iran kagagawa. Kanian nakaukolan day proteksion, ya itatarya na sayan libro diad mapagalang, balet ta diretsaan a paraan. Ingen, nagkalalo lan nakaukolan na ugugaw so nipaarap ed Lapuan na amin a kakabatan, say mangatatawen ya Ama tayo, si Jehova a Dios. Saya so naynay a ginawa nen Jesus, say Sankamaongan a Managbangat. Masimoon min iilaloan a sayan libro et ontulong ed sikayo tan ed pamilya yo a manmoldi ed bilay yo pian magmaliw kayon makapaliket ed si Jehova parad magnayon a pakatumangan yo.


text:
WORKSHEET
Panmove-on Kayari Impan-break
Worksheet ya ontulong pian nasarag mo so sakit na liknaan mo lapud impan-break yo na inarom.
Arum ni ed Sayan Koleksion
No Panon Mon Na-improve so Pikakasim
Ontulong iyan worksheet pian nanengneng mo no anto ray ibabagam no manpipikasi ka tan say kalidad na komunikasyon mod Dios.
Iwasan so Magmaliw ya Perfectionist
Makatulong iyan worksheet pian balanse so iilaloan mod sarilim tan diad arum.
Pangi-post na Litrato tan say Reputasyon Mo
Amtaen no panon kan mannonot antis kan man-post.


text:
LEKSION 11
Saray Angisulat ed Istoryay Bilay nen Jesus
Antam no siopa irayay walad litrato?— Si Mateo, Marcos, Lucas, Juan, Pedro, Santiago, Judas, tan Pablo. Nambilay ira nen wadiad dalin si Jesus, tan insulat day nipaakar ed si Jesus. Kabaten ta pa ra.
Kabat mo irayan lalaki?
Say talora ed sikara et apostol nen Jesus ya kaiba ton nampulong. Kabat mo ra?— Si Mateo, Juan, tan Pedro. Kabkabat nen apostol Mateo tan Juan si Jesus, tan insulat day istoryay bilay to. Insulat met nen apostol Juan so libron tatawagen ya Apocalipsis tan say taloran sulat a tatawagen ya Unonan Juan, Komaduan Juan, tan Komatlon Juan. Insulat nen apostol Pedro so duaran libro ed Biblia. Say tawag ed saratan et Unonan Pedro tan Komaduan Pedro. Diad komaduan sulat nen Pedro, inistorya to imay impansalita nen Jehova manlapud tawen nen imbaga tod si Jesus: ‘Saya so anako ya inad-arok. Proud ak ed sikato.’
Dakel met so naaralan tayod si Jesus diad libron insulat na saray arum nin lalaki ya walad litrato. Sakey ed sikara si Marcos. Nayarin wadman si Marcos nen inerel day Jesus tan anengneng toy amin ya agawa. Say sakey ni et si Lucas. Sikatoy sakey ya doktor tan posiblin nagmaliw ya Kristiano nen inatey lay Jesus.
Say duara nin nansulat ya walad litrato et saray agagi nen Jesus. Antam so ngaran da?— Si Santiago tan Judas. Nen unaan, ag-ira anisia ed si Jesus. Inisip da ni ingen ya nanaambagel la. Balet anisia ra lanlamang ed sikato tan nagmaliw iran Kristiano.
Say sakey nin walad litrato et si Pablo. Antis ya nagmaliw a Kristiano, say ngaran to et Saulo. Kabkabusol to ray Kristiano tan papairapen to ra. Panon a nagmaliw ya Kristiano si Pablo?— Aminsan, sanen manaakar si Pablo, biglan walay nansalita manlapud tawen. Si Jesus man! Tinepetan toy Pablo: ‘Akin et papairapen mo ray manisia ed siak?’ Kayari na saman, anguman si Pablo tan nagmaliw a Kristiano. Insulat nen Pablo so 14 ya libro ed Biblia, manlapud Roma anggad Hebreos.
Di ba inagew-agew tayon babasaen so Biblia?— Dakel so naaral tayo nipaakar ed si Jesus ta babasaen tayo so Biblia. Labay mon lalon nakabat si Jesus?—


text:
So kinitoronn ko kitab na phoon ko Allah, a Mabagr, a Mawngangn.
Mataan! a Skami na initoron Ami rka (hay Mohammad) so kitab sabap ko bnar: Na zoasoatang ka so Allah, a totolabosang ka Rkaniyan so okit ko kapagintaw.
Tanodan ka rk o Allah so okit a tolabos. Na so miyamangowa sa salakaw Rkaniyan a manga panarigan (na pitharo iran):"Da a kapzimba Ami kiran a rowar sa ang kami ran mapakarani ko Allah sa samporna a kadazg". Mataan a so Allah na khokomn Iyan siran sii ko nganin a siran na di siran on phagayonayon. Mataan! a so Allah na di Niyan pnggonanaon so taw a skaniyan na bokhag, a miyongkir."
O kabaya o Allah a khowa sa wata, na mataan a mamili ko phagadnn Iyan sa kabaya Iyan: Soti Skaniyan! Skaniyan so Allah, a Isaysa, a Phakabaas.
Inadn Iyan so manga langit ago so lopa sii ko bnar: Ipkholob Iyan so gagawii ko dawndaw, go ipkholob Iyan so dawndaw ko gagawii: Go piyakaphasiyonot Iyan so alongan ago so olan: Oman i isa kiran na phagokit sii ko taalik a miyapnto. Ba di Skaniyan so Mabagr, a Manapi?
Inadn kano Niyan a phoon ko ginawa a isa: Oriyan iyan na inadn Iyan, a miyakapoon on so karoma niyan; go inadn Iyan rkano so manga ayam a walo a nggaganapa: Phagadnn kano Niyan sii ko manga tiyan o manga ina iyo, sa isa a kaadn, ko oriyan o isa a kaadn, sii ko manga lilibotng a tlo (lapis). Giyoto man so Allah, a Kadnan iyo: Rk Iyan so kapaar. Da a tohan inonta Skaniyan: Na andamanaya i kapthalikhod iyo?
Amay ka mongkir kano, na mataan! a so Allah na da a singanin Iyan rkano; go di Niyan ikhasoat ko manga oripn Iyan so kaongkir: Na o panalamat kano, na ikhasoat Iyan oto rkano. Na di khaawidan o maawid so awid o salakaw. Oriyan iyan na sii bo ko Kadnan iyo so khandodan iyo, na phanotholn Iyan rkano so pinggolawla niyo. Mataan! a Skaniyan i Matao ko zizii ko manga rarb.
Na igira a miyasogat so manosiya a morala, na mangni ko Kadnan Iyan, a pphananangoran sii Rkaniyan: Oriyan iyan na igira a bigan Iyan skaniyan sa limo a phoon Rkaniyan, na kalipatan iyan so kiyapangni niyan On gowani, go mmbaal sa manga saginda o Allah, ka an iyan mipanadag ko lalan Rkaniyan. Tharoang ka a:"Sawiting ka so kiyaongkir ka sa mayto: Mataan! a ska na pd ko manga taw ko naraka!"
Ino so taw a skaniyan na pphangongonotan ko manga oras ko kagagawii a somosodiod go gomaganat a ikaalk iyan so (siksa ko) akhirat, go aarapn iyan so limo o Kadnan iyan (ba lagid o taw a di phangongonotan)? Tharoang ka a:"Ba magizan so manga tatao ago so di manga tatao? Aya bo a phakatanod on na so adn a manga sabot iyan.
Tharoang ka ko manga oripng Ko a so miyamaratiyaya! a:"Kalkn iyo so Kadnan iyo". Adn a rk o siran a miphipiyapiya sangkai a doniya a mapiya (sii ko akhirat). Na so lopa o Allah na mawlad! Ithoman dn sa tarotop ko manga papantang so balas kiran sa di khaytong!"
Tharoang ka a:"Mataan! a sakn na inisogo rakn a kazoasoata ko ko Allah a totolabosn akn On so okit ko kapagintaw;"
"Go inisogo rakn ka ana ko mabaloy a paganay ko mimbabayorantang (Rkaniyan)."
Tharoang ka a:"Mataan! a sakn na ikhalk akn amay ka sorangng ko so Kadnang ko, so siksa ko alongan a mala."
Tharoang ka a:"So Allah i pzoasoatn ko, a totolabosn akn On so okit akn:"
Na zoasoata niyo so nganin a kabaya iyo a salakaw Rkaniyan. Tharoang ka a:"Mataan! a aya manga logi na so liyogi ran so manga ginawa iran ago so taalok kiran ko alongan a qiyamah": Tanodan ka giyoto man na skaniyan so kalogi a mapayag!
Rk iran ko kaporoan iran so milapilapis a apoy, go sii ko kababaan iran so milapilapis (a apoy): Giyoto man na ipphangangalk oto o Allah ko manga oripn Iyan - (pitharo Iyan):"Hay manga oripn Ko! na onoti Ako niyo!"
Na so piyamakawatanan iran so Tagot, - ka oba iran masimba skaniyan, - go miyananangoran siran ko Allah, - na bagian iran so tothol a mapiya: Na pphamanotholing ka sa mapiya so manga oripn Ko, -
A siran so pphamakin´gn iran so katharo, na phagonotan iran so mapiya on: Siran man so pinggonanao siran o Allah, go siran man na siran so manga papantas i akal.
Ino so miyatangkd on so katharo a siksa: Bang ka khasabt so taw a matatago ko naraka?
Ogaid na so inikalk iran so Kadnan iran, na adn a bagian iran a manga darpa a maporo, sii ko kaporoan iyan so manga darpa a maporo a pimbabalay: Pphamangondas ko kababaan iyan so manga lawasayg: Diyandi o Allah: Di pndorat so Allah ko diyandi.


text:
MANUNAN ARTIKULO | SARAY KATILAAN NIPAAKAR ED DIOS
Sarag Kan Ibulos na Katuaan
Aminsan, diad Jerusalem, itotongtong nen Jesus so nipaakar ed Ama ton si Jehova tan ipapaamta to ray aliwan bangat na saray lider na relihyon diad panaon to. (Juan 8:12-30) Say imbaga tod saman et mangibangat ed sikatayo no panon tayon nausisa iray sisiaen nipaakar ed Dios natan. Imbaga nen Jesus: “No mansiansia kayo ed salitak, peteg a sikayo iray disipulok, tan naamtaan yo so katuaan, tan say katuaan so mangibulos ed sikayo.”
“Mansiansia kayo ed salitak.” Diad saya et angiter si Jesus na basiyan pian naamtaan no kasin “katuaan” iray ibabangat na relihyon. No walay ibabaga na arum nipaakar ed Dios, tepetan moy sarilim, ‘Kasin base iratan ed salita nen Jesus tan ed arum nin ibabagay Masanton Kasulatan?’ Aligen iramay dinmengel ed si apostol Pablo ya ‘maalwar dan inusisa so Kasulatan ya inagew-agew no kasin tua iraman a bengatla [saray bengatlan inaral da].’
Si Marco, Rosa, tan Raymonde ya abitlad inmunan artikulo na sayan serye et maalwar dan inusisa iray sisiaen da diad impanaral na Biblia kaiba iray Tasi nen Jehova. Antoy naaralan da?
Marco: “Inusar na nambangat ed sikami so Biblia pian naebatan so amin ya tepet mi nen asawak. Naaralan min aroen si Jehova, tan mas naaro mi met so sakey tan sakey bilang sanasawa!”
Rosa: “Nensaman, say amtak ed Biblia et sakey labat a libro na pilosopiyay too ya manasalin ipaliwawa so nipaakar ed Dios. Balet kalkalna ya aromog kod Biblia iray ebat ed saray tepet ko. Natan et tudtua ed siak si Jehova. Sikatoy Sakey ya panmamatalekan ko.”
Raymonde: “Impikasik ed Dios ya tulongan to ak pian sikatoy nakabat ko. Ag-abayag, nanaral kami nen asawak na Biblia. Naaralan min siansia so katuaan nipaakar ed si Jehova! Agaylay liket mi nen naamtaan mi personalidad to bilang Dios.”
Aglabat ipapanengneng na Biblia iray katilaan nipaakar ed Dios noagta ipapaamta met na satan so katuaan nipaakar ed saray balibalin kualidad to. Satan a Salita na Dios et ontulong ed sikatayo “pian naamtaan tayo iray bengatla a mapangasin inter ed sikatayo na Dios.” (1 Corinto 2:12) Maabig no amtaen mon mismo no panon ya ebatan na Biblia iray kaslakan balet ta importante iran tepet nipaakar ed Dios, say gagala to, tan say arapen tayo? Basaen iray ebat ed sarayan tepet diad “Bible Teachings > Bible Questions Answered” diad www.jw.org. Sarag mo met so man-request na panag-aral na Biblia ed satan a Web site odino diad Saray Tasi nen Jehova. Segurado kami ya no gawaen mo itan, naamtaan mon mas mainomay ya aroen so Dios nen say iilaloan mo.


text:
KAPITULO 20
Kasin Labay Mon Naynay so Manunaan?
WALA tay kabat mo a say labay ton naynay et sankaunaan?— Nayarin itulak toy arum ta pian sikatoy makauna ed linya. Akanengneng ka ta la na ontan?— Naimano na Sankamaongan a Managbangat ya anggan saray baleg lan totoo et labay dan naala so unaan, odino sankaimportantian, iran pasen. Tan agto labay itan. Nengnengen ta pa no antoy agawa.
Ibabaga na Biblia ed sikatayo a naimbitaan si Jesus ed sakey a baleg a panangan diad abung na sakey a Fariseo, a manunan lider na relihyon. Kasabi nen Jesus, naimatonan toray arum a bisita a sinmasabi tan pinipili day sankarakepan iran puesto. Kanian inistoryaan to iramay naimbitaan. Labay mon narengelan?—
Inkuan nen Jesus: ‘No walay mangimbita ed sika diad bansal, agmo pipilien so sankaabigan odino sankaimportantian a pasen.’ Antam no akin ya imbaga nen Jesus itan?— Impaliwawa to a nayarin walay mas importantin inimbitaan. Kanian, singa nanengneng mo ed litrato, say angimbita so ondago tan ibaga ton: ‘Palugaran mo iyan too, tan alis ka diman’ay.’ Antoy liknaan na bisita ey?— Sikatoy nabaingan lapud sikatoy sankanengneng na amin a bisita ya onalis ed agtanton importantin puesto.
Ipapanengneng nen Jesus ya aliwan manepeg so onla ed sankarakepan a puesto. Kanian inkuan to: ‘No nabagaan ka, onla ka tan onyurong ka ed kaunoran a pasen. Ta no onsabi nanbaga ed sika, kuan to ed sika, “Kaaro, ompasen ka ed atagtagey.” Saman la nawalaan ka na galang ed arap na saray amin ya akirungo ed sika ed pananganan.’
Atalosan mo so punto ed istorya nen Jesus?— Konsideraen ta so sakey ya alimbawa no kasin atalosan mo. Iyaliling pan onlulugan ka ed aseksek a bus. Milumbaan ka kasi ed yurongan tan paulyan mon akaalagey so matakken lan too?— Kasin labay nen Jesus no gawaen mo itan?—
Nayarin ibaga na sakey ya anggapoy pibibiang nen Jesus ed gawaen tayo. Balet kasin panisiaan mo itan?— Sanen presenti si Jesus ed baleg a panangan diad abung na Fariseo, naimatonan toray totoo legan a manpipili iray yurongan da. Agta sikatoy interesado met ed gagawaen tayo natan?— Natan ta wala la’d tawen si Jesus, seguradon sikatoy walad maong a posisyon a mangimano ed sikatayo.
No salien na sakey so magmaliw a sankaunaan, panlapuan itan na problema. Mabetbet a manresulta ed kolkolan, tan onsanok iray totoo. No maminsan et nagawa iya sano manuulop iray ugugaw ya onlugan ed bus. Kalukas na puerta na bus, manlulumbaan iray ugugaw. Labay day sankaabigan a yurongan, diad samay abay na bintana. Antoy nagawa ey?— On, mankokolkol ira.
Panlapuan na gulo so panlabay a magmaliw a sankaunaan. Nankokolkolan ni ingen itan na saray apostol nen Jesus. Singa naaralan ta ed Kapitulo 6 na sayan libro, nansangsangan da no siopa so sankaunaan. Anto ey so ginawa nen Jesus?— On, impetek to ra. Balet ag-abayag et nansasangsangan lamet ira. Nengnengen ta no panon a ginmapo itan.
Saray apostol, kaiba iray arum, so manbiabiahe a kaiba nen Jesus ta sampot la iman ya iyakar da ed Jerusalem. Itotongtong nen Jesus ed sikara so nipaakar ed Panarian, kanian sankanonot nen Santiago tan Juan so panuley bilang arari a kaiba nen Jesus. Intongtong da ni ingen itan ed ina ra, si Salome. (Mateo 27:56; Marcos 15:40) Kanian sanen mamapaarap la ra’d Jerusalem, inmasingger si Salome ed si Jesus, a tinmalimukor ed sikato, tan onkekerew na pabor.
Intepet nen Jesus, “Antoy labay mo?” Inmebat si Salome a say labay to et abuloyan nen Jesus iray duaran anak to ya onyurong ed abay to diad Panarian to, say sakey et diad nikawanan tan say sakey et diad nikawigi to. Sanen abalitaan na samploran apostol no antoy ipapaikerew nen Santiago tan Juan ed ina ra, anto kasi liknaan da ey?—
On, sinmanok ira’d si Santiago tan Juan. Kanian sinimbawa nen Jesus so amin ya apostol to. Imbaga nen Jesus ed sikara a saray manuley na saray nasyon et labalabay day magmaliw a makapanyari tan importante. Labay dan atagey so posisyon da pian amin so ontulok ed sikara. Balet imbaga nen Jesus ed saray patumbok to ya agda aligen itan. Imbes, inkuan nen Jesus: “Siopaman a labay toy unaan ed sikayo sikato naani aripen yo.” Isipen pa itan!
Antam no antoy gagawaen na sakey ya aripen?— Seserbian toy arum a totoo, ya agto iilaloan so arum a manserbi ed sikato. Pilien toy sankaabebaan a pasen, aliwan say sankaunaan. Sikatoy onkikiwas bilang agtanto importante, aliwan sankaimportantian. Tan nonoten so inkuan nen Jesus a say malabay a magmaliw a manunaan et nepeg ya onkiwas a singa aripen ed arum.
Natan, antoy labay nen Jesus ya ibaga ed sikatayo?— Kasin misangsangan so aripen ed amo to no siopa so onyurong ed sankaabigan a yurongan? Odino kasin sikatoy misangsangan no siopa so unonan mangan? Antoy nibagam ey?— Impaliwawa nen Jesus a naynay ya ipasen na aripen a manuna so amo to.
Kanian imbes a salien so magmaliw a sankaunaan, antoy nepeg tayon gawaen?— On, nepeg a magmaliw itayon singa aripen ed arum. Tan kabaliksan na satan so pangiyuna ed arum nen say sikatayo. Kabaliksan toy pangipasen ed arum a mas importante nen say sikatayo. Wala tay nanonotan mon paraan a nayarian mon paunaen so arum?— Pawilen ta so pahina 40 tan 41 tan nengnengen ta lamet so pigaran paraan a nayarian mon paunaen so arum diad panserbi ed sikara.
Nanonotan mo a say Sankamaongan a Managbangat et angiyuna ed arum nen say sikato diad impanlingkor to ed sikara. Diad samay unor a labin kaiba to iray apostol to, sikato ni ingen so yinmurong tan inurasan toy kasalian da. No ipasen tayon manuna met so arum diad panserbi ed sikara, napaliket tayo so Sankamaongan a Managbangat tan say Ama to, si Jehova a Dios.
Basaen ta so pigaran teksto na Biblia a mamapaseseg ed sikatayo a mangiyuna ed arum nen say sikatayo: Lucas 9:48; Roma 12:3; tan Filipos 2:3, 4.
Manaral Ni
ONLIING!
Pamabaleg na Makalakal ya Ananak Diad Makasarilin Mundo
Amtaen so taloran paraan pian natulongan yoy ananak yon agmagmaliw ya makasarili.


text:
KAPITULO 13
Say Labay na Dios ya Pangipasen Tayod Bilay
Antoy pangipapasen na Dios ed bilay?
Antoy pangipapasen na Dios ed aborsion?
Panon tayon nipanengneng ya rerespetoen tayoy bilay?
1. Siopa so Amalsa ed amin a mabilay a bengatla?
“SI Jehova so tuan Dios. Sikato so mabilay a Dios,” so imbaga nen propeta Jeremias. (Jeremias 10:10) Sakey ni, si Jehova a Dios so Amalsa ed amin a mabilay a bengatla. Oniay imbaga ed Dios na saray espiritun ananak to ed tawen: “Pinalsam so amin a bengatla, tan lapud linawam et niwala tan apalsa iratan.” (Apocalipsis 4:11) Diad sakey a kansion nen Arin David, oniay impangidayew tod Dios: “Walad sika so subol na bilay.” (Salmo 36:9) Say bilay sirin et regalo na Dios.
2. Antoy iiter na Dios pian tuloytuloy itayon manbilay?
2 Iiter met nen Jehova so kaukolan tayo pian tuloytuloy itayon manbilay. (Gawa 17:28) Iiter toy kanen tayo, danum ya iinumen tayo, dagem a susungapen tayo, tan dalin a panaayaman tayo. (Basaen so Gawa 14:15-17.) Ginawa itan nen Jehova pian na-enjoy tayoy bilay. Balet pian talagan magmaliw itayon maliket, kaukolan tayon aralen iray ganggan na Dios tan unoren iratan.—Isaias 48:17, 18.
RESPETOEN SO BILAY
3. Antoy alikna tan ginawa na Dios nen pinatey si Abel?
3 Labay na Dios ya respetoen tayo so bilay—say bilay tayo tan say bilay na arum. Singa bilang, nen panaon di Adan tan Eva, nampasnok a maong so anak dan si Cain ed agi ton si Abel. Pinasakbayan nen Jehova si Cain ya no agto kontroley pasnok to, nayarin manresulta itan ed graben kasalanan. Balet, imbaliwala itan nen Cain. “Pinekpek nen Cain si Abel ya agi to tan pinatey to.” (Genesis 4:3-8) Dinusa nen Jehova si Cain ta pinatey toy agi to.—Genesis 4:9-11.
4. Diad Mosaikon Ganggan, panon ya impanengneng na Dios a nepeg ya pablien so bilay?
4 Kalabas na nilibon taon, inikdan nen Jehova iray Israelita na saray ganggan ya ontulong ed sikara pian awaten toy panaglingkor da. No maminsan et tatawagen itan ya Mosaikon Ganggan lapud inter itan na Dios panamegley nen propeta Moises. Oniay kaibad saratan ya ganggan: “Agka mamapatey.” (Deuteronomio 5:17) Atalosan na saray Israelita ya papablien na Dios so bilay na too tan nepeg ya pablien na totoo so bilay na arum.
5. Antoy nepeg tayon pangipasen ed aborsion?
5 Say bilay na agni niyanak ya ugaw ey? Diad Mosaikon Ganggan, no say sakey et nasakitan toy malukon tan ompatey so ugaw, kasalanan itan. On, anggan say bilay na agni niyanak ya ugaw et mabmabli ed si Jehova. (Basaen so Exodo 21:22, 23; Salmo 127:3.) Kanian kasalanan so aborsion odino panagpaekal.
6. Akin ya agtayo nepeg a busolen so kapara tayon too?
6 Kaibad panagrespeto ed bilay so dugan panagtrato ed kaparan too. Ibabaga na Biblia: “Balang sakey a mamubusol ed agi to et sakey a managpatey, tan amta yo ya anggapoy managpatey a nawalaan na bilay ya andi-anggaan.” (1 Juan 3:15) No labay tayoy manbilay a tuloytuloy, kaukolan ya agtayo busolen so kapara tayon too ta mabetbet ya manreresulta itan ed inkaruksa. (1 Juan 3:11, 12) Importante sirin ya aralen tayon aroen so balang sakey.
7. Anto ray arum a kagagawa ya mangipanengneng ya agrerespetoen na sakey so bilay?
7 Say panrespeto ed mismon bilay tayo balet ey? Natural labat ya aglabay na too so ompatey, balet ipepeligro na arum so bilay da lapud bisyo. Singa bilang, dakel so mansisigarilyo, manggagagal, odino mandrudruga pian labat narelaks ira. Saratan ya bisyo et makaderal ed laman tan dakel so ompapatey lapud saratan. Say toon ontan so bisyo to et agto ipapasen a sagrado so bilay. Saratan ya kagagawa et marutak ed pakanengneng na Dios. (Basaen so Roma 6:19; 12:1; 2 Corinto 7:1.) Pian awaten na Dios so panaglingkor tayo, kaukolan tayon itunda iratan ya kagagawa anggano mair-irap ya gawaen. Iter nen Jehova so kaukolan tayon tulong tan pablien to no ipasen tayon mablin regalo to so bilay tayo.
8. Akin et nepeg ya manonot tayo no panon ya napaliisay pakarisgoan?
8 No rerespetoen tayoy bilay, nepeg ya manonot tayo no panon ya napaliisay pakarisgoan. Ag-itayo palpalaran tan ipeligroy bilay tayo pian labat makapanliket. Agtayo kaskaseron manmaneho tan paliisan tayo ray makarisgo o bayolentin sports. (Salmo 11:5) Oniay ingganggan na Dios ed Israel nensaman: “No mangipaalagey kay balon abung [ya plastadoy atep to], igawaan mo met na abeban padir so atep, pian agmankasalanan ed dala so sankaabungan mo no walay napelag ditan.” (Deuteronomio 22:8) Base ed prinsipyon walad satan a ganggan, kaukolan mon seguroen ya anggapoy makarisgo ed abung mo. Singa bilang, kaukolan mon pansiansiaen ya malet so takayan na abung mo pian anggapoy napelag tan nadisgrasya. No walay luluganan mo, seguroen ya walad kondisyon itan. Agmo papaulyanan a say abung odino luluganan mo et pakarisgoan mo odino na arum.
9. No rerespetoen tayo so bilay, panon tayon tratoen so ayayep?
9 Say bilay na ayep ey? Sagrado met itan ed Amalsa. Inabuloyan na Dios so pamatey ed ayayep pian kanen tan say katat to et gawaen ya kawes, odino pian naprotektaan iray totoo. (Genesis 3:21; 9:3; Exodo 21:28) Balet, mauges no maruksa tayo ed ayayep odino pateyen tayo ra lapu labat ed sports, ta ipanengneng na satan ya agtayo ipapasen ya sagrado so bilay.—Proverbio 12:10.
RESPETOEN SO DALA
10. Panon ya impanengneng na Dios ya walay koneksion na bilay tan dala?
10 Sanen pinatey nen Cain so agi ton si Abel, oniay imbaga nen Jehova ed si Cain: “Onaakis ed siak so dala nen agim manlapud dalin.” (Genesis 4:10) Say labay ya ibaga na Dios ed “dala” nen Abel et say mismon bilay nen Abel. Inala nen Cain so bilay nen Abel, tan kaukolan ya dusaen si Cain. Singano onkekerew na hustisya ed si Jehova so dala odino bilay nen Abel. Kalabas na dakel a taon, nanengneng tayo lamet ya walay koneksion na bilay tan dala kayari na Delap ed panaon nen Noe. Antis na Delap, say kakanen labat na totoo et prutas, pisipising, tan nanduruman bukel. Kayari na Delap, oniay imbaga nen Jehova ed si Noe tan ed ananak to: “Amin ya onggagalaw ya ayep a mabilay et onkanan naakan yo.” Balet insebel na Dios: “Say agyo labat nepeg a kanen et say karne a nandala, ta say dala et bilay.” (Genesis 1:29; 9:3, 4) Malinew ya parad si Jehova et baleg so pikonektaan na bilay tan dala na sakey a pinalsa.
11. Antoy insebel na Dios nipaakar ed dala manlapu lad panaon nen Noe?
11 Nipanengneng tayoy panagrespeto ed dala diad agpangan ed satan. Diad Ganggan ya inter nen Jehova ed saray Israelita, inkuan to: “No mangerel na ayep so sakey ed saray Israelita . . . tan makalay atap ya ayep odino manok a nayarin kanen, nepeg ton iyibung so dala na satan tan tabonan toy dabok. . . . Inkuan kod saray Israelita: ‘Agyo nepeg a kanen so dala na antokaman a klase na laman.’” (Levitico 17:13, 14) Siansia nin onaplikad saray Israelita so ganggan na Dios ya agpangan na dalay ayep, anggano 800 taon lay apalabas nen inmunan ingganggan itan ed si Noe. Malinew so panmoria nen Jehova: Saray lingkor to et nayarin mangan na karne na ayep balet agda nayarin kanen so dala na satan. Kaukolan ya iyibung day dala ed dalin—a singano ipawil da ed Dios so bilay na pinalsa.
12. Anton ganggan nipaakar ed dala so inter ed saray Kristiano nensaman ya onaplika ni anggad natan?
12 Ontan met so ingganggan ed saray Kristiano. Kalabas na pigaran taon kayari impatey nen Jesus, nantitipon iray apostol tan arum nin lalaki ya mangidadaulo ed saray patumbok nen Jesus pian mandesisyon no anto ran ganggan so unoren na amin a Kristiano. Oniay konklusyon da: “Tinulongan kami na masanton espiritu pian makapandesisyon kami ya agla aruman so sasakbaten yo, nilikud ed sarayan nakaukolan: ya itultuloy yon arawian iray bengatlan imbagat ed saray idolo, say dala, saray abikkel ya ayayep [“saray ayayep a pinatey ya ag-impatedter so dala,” paimanod leksab], tan say seksual ya imoralidad.” (Gawa 15:28, 29; 21:25) Kanian nepeg tayon ‘arawian so dala.’ Parad Dios, say iyarawi ed satan et singa met kaimportante na ipaliis tayo ed idolatriya tan seksual ya imoralidad.
13. Mangiter na ilustrasyon no akin a kaibad ganggan ya ‘onarawi ed dala’ so agpampasaksak na dala.
13 Kasin kaibad ganggan ya onarawi ed dala so agpampasaksak na dala? On. Niay sakey ya ilustrasyon: Kunwari et binawalan ka na doktor ya oninum na alak. Kasin say labay labat ya ibaga na satan et agka oninum na alak balet ta nayarian mon isaksak ed ulat mo? Siempre andi! Ontan met, say labay ya ibaga na iyarawi ed dala et agbalot itan iloob ed laman tayo. Kanian, agtayo abuloyan so anggan siopa ya mangisaksak na dala ed ulat tayo.
14, 15. No ibaga na doktor ya say sakey a Kristiano et kaukolan a saksakan na dala, antoy gawaen to, tan akin?
14 Panon to no walay Kristianon naaksidente odino kaukolan ya operaan? Tan panon to no ibaga na doktor ya kaukolan ya saksakan na dala, ta no andi et ompatey? Siempre, agto labay so ompatey. Labay toy manbilay tan napansiansiay bilay ya mabmablin regalo na Dios, kanian awaten toy arum ni ran paraan na panagtambal ya ag-uusaray dala. Tan no wala iratan ya alternatibo, awaten to iratan imbes ya manpasaksak na dala.
15 Kasin kontraen na sakey a Kristiano so ganggan na Dios pian labat nasuldongan ni daiset so bilay to ed sayan mauges a mundo? Inkuan nen Jesus: “Siopaman a malabay a mangisalba ed bilay to et nabalang to, balet siopaman a makabalang ed bilay to lapud siak et naromog to.” (Mateo 16:25) Agtayo labay so ompatey. Balet no salien tayon isalbay bilay tayo natan tan ag-onuren so ganggan na Dios, nayarin nabalang tayoy ilalon manbilay ya tuloytuloy. Importante sirin ya mantiwala tayon duga so ganggan na Dios. Talagan kombinsido tayo ya no bilang et ompatey tayo, nodnonoten itayo na Manangiter na Bilay diad panaon na kioli tan ipawil tod sikatayo so bilay a mablin regalo to.—Juan 5:28, 29; Hebreo 11:6.
16. Antoy determinadon gawaen na saray lingkor na Dios nipaakar ed dala?
16 Diad panaon tayo, determinado iray matoor a lingkor na Dios ya tumboken so ganggan to nipaakar ed dala. Ag-ira mangan odino oninum na dala. Agda met awaten so anggan dinan ya paraan na panagtambal ya inusar so dala. * Segurado iran mas amta na Amalsa ed dala no anto so sankaabigan parad sikara. Kasin panisiaan mo ’tan?
SAY SAKSAKEY YA DUGAN USAR NA DALA
17. Diad Israel nensaman, antoy saksakey ya usar na dala ya ingganggan nen Jehova a Dios?
17 Impanengneng na Mosaikon Ganggan so saksakey ya dugan usar na dala. Nipaakar ed panagdayew na saray Israelita nensaman, oniay ingganggan nen Jehova: “Say bilay na laman et walad dala, tan inter kon mismo itan diad altar parad sikayo pian makapanggaway pananakbong parad sikayo, lapud say dala so manggaway pananakbong.” (Levitico 17:11) No mankasalanan iray Israelita, nayarian day onkerew na panamerdona diad pangiyapay da na ayep tan pangiwalsik ed dala na satan diad altar na tabernakulo, tan asabi panaon et diad templo na Dios. Saratan ya panagbagat labat so saksakey ya dugan pangusaran ed dala.
18. Anto ray gunggona tan bendisyon ya naawat tayo diad impamaagus ed dala nen Jesus?
18 Saray tuan Kristiano et agla sakop na Mosaikon Ganggan kanian agla ra mangiyaapay na bagat ya ayayep tan mangiwawalsik na dala ed sakey ya altar. (Hebreo 10:1) Balet, samay impangusar ed dala ed altar diad panaon na saray Israelita et isisimbolo toy mablin bagat na Anak na Dios, si Jesu-Kristo. Singa naaralan tayo lad Kapitulo 5 na sayan libro, nen wadiad dalin si Jesus et inter toy bilay to parad sikatayo diad impamaagus ed dala to bilang bagat. Insan sinmegep ed tawen tan pinsanan ton impresenta ed Dios so bili na impaagus ya dala to. (Hebreo 9:11, 12) Lapud satan, naperdona iray kasalanan tayo tan naikdan itayoy pankanawnawan manbilay a tuloytuloy. (Mateo 20:28; Juan 3:16) Talagan importante itan ya impangusar ed dala! (1 Pedro 1:18, 19) Nilaban itayo labat no panisiaan tan agtayo ibabaliwala so kablian na impaagus ya dala nen Jesus.
19. Antoy nepeg tayon gawaen pian ‘malinis tayo ed dala na amin a totoo’?
19 Misalsalamat itayo ed si Jehova a Dios lapud maaron regalo to ya bilay! Tan agta lapud satan et labay tayon ibaga ed arum ya no manisia rad bagat nen Jesus et walay ilalo dan manbilay a tuloytuloy? No aligen tayoy Dios tan aroen tayo met so bilay na kaparan too, maliket tan makulikuli tayon ibagad sikara itan ya ilalo. (Basaen so Ezequiel 3:17-21.) No gawaen tayoy anggaay nayarian tayon sumpalen itan a responsabilidad, nibaga tayo met so imbaga nen apostol Pablo: “Malinis ak ed dala na amin a totoo, ta agko insiblet ya ibagad sikayo so amin a simbawa na Dios.” (Gawa 20:26, 27) No ipapakabat tayod arum so nipaakar ed Dios tan saray panlabayan to, nipanengneng tayo ya talagan rerespetoen tayo so bilay tan dala.
^ par. 16 Parad impormasyon nipaakar ed saray kasandi ed panagpasaksak na dala, nengnengen so artikulon “Quality Alternatives to Transfusion” na brosyur ya How Can Blood Save Your Life? ya im-publish na Saray Tasi nen Jehova.