text: 1Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay nako ha bawbanowa boy ha bawbaryo, ta an-i-aral nay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo--on nin Diyos. Kalamo na ya labinloway alagad na. 2Nakilako et kona ya ongnoy babayi ya ma--in pon mawmangala--et ya aw-ispirito ya pinomahok konla ya pina-alih ni Apo Hisos. Ma--in et kanayon ya bawbabayi ya ampakilako kona ya pinakahampat na ha mawmasakit. Kalamo bayro baytoy an-ingaten Mariya ya taga Magdala ya pinahokan pon nin pitoy dimonyo ya pina-alih ni Apo Hisos. 3Anti et bayron ampakilako konla hi Howana ya ahawa ni Sosa ya ampama-alà ha palasyo ni Ari̇̀ Hirodis, hi Sosana, boy kanayon et ya bawbabayi ya ampipanambay koni Apo Hisos boy ha aw-alagad na. 4Hay malakè ya tawoy ampika-ibat ha bawbinabanowa ay ampakon makitipon koni Apo Hisos. Hapa--eg, ombayri ya alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos: 5"Ma--in," wana, "nin mihay lalaki ya nakon nanabwag. Ha pangihabwag na ay ma--in ongnoy pahi̇̀ ya natata ha daan; hatoy pawpahi̇̀ ya natata ha daan ay natorakan nin tawtawo boy kinan nin mawmanokmanok. 6Ma--in itaman pawpahi̇̀ ya natata ha babon matampiyak ya bato ya ma--in amò ya lotà. Tinomobò bayto nin amò, piro tampol nayangoh ta hatoy tinobo--an ay maklang. 7Hay kanayon ya pawpahi̇̀ ay natata ha lotà ya antobo--an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Hin tinomobò ya pawpahi̇̀ ay tinomobò itaman baytoy dikot nin namolopot do ha tinomobò ya pawpahi̇̀. 8Piro ma--in pawpahi̇̀ ya natata ha maganday lotà. Tinomobò bayto boy namonga. Balang pahi̇̀ ya inhabwag ay pinangalawahanan nin magatoy pahi̇̀." Hinalità et konla ni Apo Hisos, "Hay ka-ilangan moyo," wana, "ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita--en ko biha moyo honolen." 9Hapa--eg hi Apo Hisos ay pinastang nin aw-alagad na no anyay labay totolen nin hatoy alimbawà. 10Hinalità konla ni Apo Hisos, "Komoyo," wana, "inggawà ya pangingintindi nin sawsikrito ya tongkol ha pamomo--on nin Diyos; piro ha kanayon ay an-i-alimbawà emen matopad bayti ya holà hin hato: 'Manegteg hila man anan manegteg piro aghila makakit; manlengè hila man anan manlengè piro aghila maka-intindi.' " 11"Habayti," wani Apo Hisos, "ya labay totolen nin hatoy alimbawà ya tongkol ha mananabwag: hay pahi̇̀ ay Halità nin Diyos. 12Hay ka-alimbawa--an nin daan ya kinatatawan nin hatoy pawpahi̇̀ ay hatoy nipampakalengè nin Halità nin Diyos. Balè ta inalih ni Satanas ha nakem la baytoy Halità nin Diyos ya nalengè la emen aghila tompel boy malibri. 13Hatoy pawpahi̇̀ ya nikatata ha babo nin matampiyak ya bato ya ma--in amò ya lotà ay tawtawo ya nakalengè boy nakatanggap nin Halità nin Diyos nin ma--in kaligawan, piro ahè nakayamot. Antompel hila pon piro kadodomali̇̀ bongat, ta no ma--in anlomateng konla ya pawpanobok ay angka-alih ya pantotompel la. 14Hay lotà itaman ya antobo--an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih ay tawtawoy nakalengè Halità nin Diyos, piro hila ay angkapatalo nin pangingihip la ya ampanggolo ha biyay la, ha paghangad la nin yomaman, boy ha pagpapasasà la ha biyay la. Kayà ha biyay la ay ayin makit ya bonga. 15Hay maganday lotà ya kinatatawan pawpahi̇̀ ay tawtawoy ampanlengè Halità nin Diyos. Hay nalengè la ay ampanatiliyen la ha nakem la, boy anhonolen lan matibolos ya nakem nin ma--in pasinsya anggan makit ha biyay la ya bonga nin pantotompel la." 16Hinalità et ni Apo Hisos, "Ayin," wana, "nin tawoy mamagket nin kingki biha na halokoban nin kalaying o itagò na ha hilong katri, no alwan hay kingki ya andongket ay an-igwà na ha talagan pangigwa--an emen hinoman ya tawoy lomo--ob ay makit ya hawang. 17Hay labay totolen nin habayti ya alimbawà ya tongkol ha kingki ay ayin nakatagò ya ahè mipatnag, boy ayin sikrito ya ahè matanda--an o mibolgar. 18"Kayà pakahampaten moyoy panlelengè moyo nin Halità nin Diyos, ta hay tawoy ampinto--o ha bagay ya an-ipa-intindi kona nin Diyos ay lalò maka-intindi ha an-ipa-intindi kona. Piro hay tawoy ahè ampinto--o ha an-ipa-intindi kona nin Diyos ay alihen et ha nakem na baytoy amò ya na-intindiyan na." 19Hay nanay ni Apo Hisos boy pawpatel nay lawlalaki ay nako kona, piro aghila makapakarani kona banà ha kalak--an tawo. 20Ma--in naghalità koni Apo Hisos, ya wana, "Hay nanay mo boy pawpatel moy lalaki ya ampanikap komo ay anti ha likol." 21Hinalità konla ni Apo Hisos, "Hay ampipanlengè," wana, "boy ampipanhomonol ha Halità nin Diyos ay hila baytoy nanay ko boy pawpatel ko." 22Mihay allo, hi Apo Hisos boy aw-alagad na ay hinomakay ha bangkà. "Lomipay tamo," wani Apo Hisos, "ta mako tamo do ha kagmang." Kayà pinatigè lay bangkà la. 23Mintras anlomipay hila, hi Apo Hisos ay natoloy. Hapa--eg, nangangin nin makhaw bayro ha anlipayan la. Hay bangkà la ay angkapnò anan lanom: kayà andilikadowen hila ta halos lomdeg ya bangkà la. 24Hapa--eg hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin aw-alagad na ta pinokaw la ya, ya wanla, "Pangino--on Pangino--on, mati tamoyna!" Nibangon hi Apo Hisos ta minandawan nan tonggen baytoy makhaw ya angin boy mangalhay ya dawoyon. Hapa--eg, tinonggen baytoy pagkahokaw angin boy hay dagat ay tinominek. 25Pinastang ni Apo Hisos ya aw-alagad na, ya wana, "Wari̇̀ ayin kawon katetpel?" Piro hay aw-alagad na ay nipag-ispanta boy nikalimo. Kayà ni-i-ilgo hila, "Anyan magkatawowan bayti?" wanla. "Minandawan na nin tonggen ya angin kateng dawoyon; hinomonol itaman kona." 26Hapa--eg hili Apo Hisos ya ampamangkà ay ni-abot ha dogal nin tawtawoy Girasino ha lipay dagat ya eteb nin probinsyan Galiliya. 27Hin nakalombah hi Apo Hisos ha bangkà ay hinakbat ya nin mihay lalaki ya na-ibat ha banowa. Hatoy lalaki ay pinahokan nin dawdimonyo. Naboyot anay pana--on nin agya ampagdolo boy pa-ibat hin pinahokan yan dawdimonyo ay agya ampa-iri ha bali, no alwan ampagpirmi ya ha panabonan. 28Hin nakit na hi Apo Hisos ay nan-angaw ya, boy nanlokob ha arapan ni Apo Hisos biha nambo-angaw nin naghalità, ya wana, "Hisos ya Anak nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos, antà ampaki-emenan mo ko? An-ipaki-i-ingalo ko komo ya agmo ko dayi pa-irapan." 29Ombayroy hinalità nin hatoy lalaki ta hay mala--et ya ispirito ay minandawan ni Apo Hisos nin mog-alih kona. Hatoy lalaki ay mabetbet pahokan nin mala--et ya ispirito. Maski ikolong la yan bantayan boy balolen nin tikalà ya gamet na boy bitih na ay angkaboytò na, biha ya ipalako nin hatoy dimonyo ha powiray dogal ya marayò ha tawo. 30Hapa--eg, pinastang ni Apo Hisos baytoy dimonyo, "Anya," wana, "ya ngalan mo?" "Hay ngalan ko," wanan hatoy dimonyo, "ay Kawan." Ombayroy intobay na ta malakè hila ya pinomahok bayro ha lalaki. 31Ampaki-i-ingalo koni Apo Hisos baytoy dawdimonyo nin agna hila dayi ipalako ha dogal ya ayin anggay kalale--an. 32Do ha pallig bakil ya marani konla ay ma--in kawan baboy ya ampipamokibok. Naki-i-ingalo baytoy dawdimonyo koni Apo Hisos nin payagan hila dayi nin pomahok do ha bawbaboy. Hapa--eg, pinayagan hila itaman ni Apo Hisos. 33Kayà hatoy dawdimonyo ay nog-alih bayro ha lalaki ta nako hilan pinomahok ha bawbaboy. Hatoy bawbaboy ya pinahokan nin dawdimonyo ay nipampowayon nagpalako ha bongaw anggan nipadiritso hilan narabò ha dagat. Bayro hila nati nin nalemeh. 34Hin nakit nin hatoy ampipangalagà nin hatoy bawbaboy baytoy pangyayari ay nipampowayo hila nin nagpalakon banowa, boy balang tawoy makit la ay ambalita--an la nin tongkol ha nangyari. 35Hapa--eg hatoy tawtawoy nipampakalengè ay nakon namiliw nin habaytoy pangyayari. Hin ni-abot hila bayro koni Apo Hisos, hatoy lalaki ya ma--in pon dawdimonyo ay nakit la ya ampiknò ha danin bitih ni Apo Hisos. Hiya ay nakadoloyna boy matinò ana ya pag-i-ihip na. Hapa--eg, hatoy tawtawo ay nikalimo. 36Hay pangyayari no pangno hinomampat baytoy lalaki ya ma--in pon nin dawdimonyo ay hinalità konla nin hatoy nipampakakit nin hatoy pangyayari. 37Hapa--eg hay tawtawo ya taga bayro ya an-ingaten Girasino ay naki-ilgo koni Apo Hisos nin mog-alih ya bayro ha dogal la ta masyado hilan angkalimo. Kayà hi Apo Hisos ay hinomakay ha bangkà ta mog-alih yayna. 38Hatoy lalaki ya ma--in pon dawdimonyo ya pina-alih ni Apo Hisos ay naki-i-ingalo nin makilako dayi koni Apo Hisos. Piro ahè pinomayag hi Apo Hisos no alwan pina-orong na ya, ya wana, 39"Morong kayna ta habayti ya pangyayari ya ginawà komo nin Diyos ay ibalità mo ha tawtawo." Hapa--eg, norong baytoy lalaki ta hay ginawà ni Apo Hisos kona ay imbabalità na ha kaganawan tawo bayro ha banoway habayto. 40Hin nagbira hi Apo Hisos do ha lipay dagat, hatoy kalak--an tawoy ampipanganti̇̀ kona ay nilomiga. 41Hapa--eg, ma--in nilomateng ya mihay lalaki ya nagngalan Hayro ya miha ha ampipamo--on ha himba--an nin Hawhodiyo. Nanlokob ya ha danin bitih ni Apo Hisos, ta an-ipaki-i-ingalo na nin makilako hi Apo Hisos ha bali na, 42ta hay anak nay mimihay babayi ya idad nin labinloway ta--on ay malagayna mati. Mintras ampowako hi Apo Hisos nin ampagpalako ha bali ni Hayro ay angkadalihekhek ya nin malakè ya tawoy ampakilako kona. 43Hapa--eg, do ha kalak--an tawoy ampakilako koni Apo Hisos ay ma--in mihay babayi ya ha lo--ob labinloway ta--on ay sigisigi ya pantolò dayà na ta ma--in yan dipirinsya. Kaganawan kamama--in na ay na-oboh naynan imbayad ha nipanambal kona, piro ayin nakapakahampat kona. 44Nakipaletpet ya do ha tawtawo nin nako ha bokotan ni Apo Hisos ta inaptoh nay laylay dolo ni Apo Hisos. Antimano, tinonggen baytoy pantolò dayà na ta hinomampat yayna. 45Nagpastang hi Apo Hisos, ya wana, "Hinoy nangaptoh kongko?" Konlan kaganawan ay ayin nangamin. Hapa--eg, naghalità hi Pidro, "Apo," wana, "hay lakè nin tawoy ampakipaletpet komo." 46Piro hinalità kona ni Apo Hisos, "Ma--in," wana, "nin nangaptoh kongko ta natanam ko ya hay kapangyariyan ko ay namakahampat." 47Hin natanda--an nin hatoy babayi ya agna ma-ipogla--oh koni Apo Hisos baytoy ginawà na ay ampamegpeg yay napakarani boy nanlokob ha danin bitih ni Apo Hisos. Ha arapan nin habaytoy tawtawo ay imbalità na no antà inaptoh na hi Apo Hisos boy no pangno ya biglà nin hinomampat. 48Hapa--eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, ya wana, "Patel, hay katetpel mo ya nakapakahampat komo. Morong kayna nin ma--in katinekan." 49Mintras ampaghalità et hi Apo Hisos do ha babayi ay ma--in nilomateng ya na-ibat ha bali ni Hayro. "Nati anay anak mo," wana koni Hayro. "Kayà hay mangangaral ay agmoyna abala--en nin palakwen bayro." 50Habayto ay nalengè ni Apo Hisos; kayà hinalità na koni Hayro, "Agka malimo," wana. "Tompel kan bongat kongko ay mabiyay ya anak mo." 51Hin ni-abot hili Apo Hisos do ha bali ni Hayro ay agya namalo--ob nin kanayon, no alwan hay pinalo--ob nan bongat ay hi Pidro, Santiyago, Howan, boy mawmato-antawo nin hatoy anak. 52Kaganawan tawoy nalatngan ni Apo Hisos bayro ay ampipanangih boy ampi-a-anito nin banà bayro ha anak. Hinalità konla ni Apo Hisos, "Tonggen kawoynan manangih," wana. "Haba--in ya anak ay ahè nati no alwan angkatoloy yan bongat." 53Kina-iliyan la hi Apo Hisos ta tandà la ya hatoy anak ay talagan nati ana. 54Hapa--eg, inoligtanan ni Apo Hisos ya gamet nin hatoy anak biha na hinalità, "Nini̇̀," wana, "mibangon ka." 55Nabiyay oman baytoy anak, boy habayto et oras ay nibangon ya. Hinalità ni Apo Hisos konla ya pakanen la baytoy anak. 56Nag-ispanta ya mawmato-antawo nin hatoy anak, piro imbibilin konla ni Apo Hisos ya hatoy nangyari ay agla ibabalità ha maski hinoy tawo.


c: text/html

text: 1Sangaw, kan albasu Liggu, kokopan/kallap peba kattu minang y Maria Magdalena kan ya netanamman y Jesus. Nasingan na nga nakarolig ya dakal nga batu nga netallab kan ya attallungan kan ya netanamman na. 2Sangaw, nappalapaladdiaw iggina nga minang kan y Simon Pedro en ya isa peba nga disipulo nga ideddukan y Jesus, en kunna nga nakkahi, "Inazzan da ya baggi y Afu tera kan ya netanamman na, en mari mi ammu nu be tiaw ya namayan da." 3Nallawan gafen y Pedro en ya isa nga disipulo nga minang kan ya netanamman na. 4Nappaladdiaw ra nga dua nga minang kannay, ngam mas alistu ya nepappaladdiaw ya isa nga disipulo annek/ngam kan y Pedro, en nonna iggina gafen nga nakakaddet kan ya netanamman y Jesus. 5Mari na siminallung, nu azzi nesirig na laman, en nasingan na ya lino nga tela nga aggawalang kannay. 6Sangaw, nakakaddet pay y Simon Pedro nga siminunud kan iggina, en siminallung kan ya netanamman y Jesus. Nasingan na ya sinnun nga aggawalang, 7en ya panniuk nga dana nebabbad kan ya ulu y Jesus. Awan yan kan ya bikat ya sinnun, nu azzi nesinna nga aggakappil. 8Sangaw, ya disipulo nga nonna nga nakakaddet, siminallung pay kan ya attanamman. Nasingan na ira yan, en nangurug iggina. 9Mari ra peba nantindian ya kebalinan ya kayan ya Sagrado nga Turak nga mawag kan magginnolay y Jesus. 10Sangaw, luminabbet dan. 11Nattalan/Nabbattang y Maria nga aggatadag kan ya liwan ya attanamman nga makatangatangit. Kannia iggina nga makatangatangit, nesirig na ya netanamman y Jesus, 12en nasingan na ya dua nga anghel nga nassinnun kan furaw. Aggatuttud da kan ya lugar nga namayan da kan ya baggi y Jesus, isa kan ya atullunan na, en isa kan ya kuyatan/kassanan na. 13Kunda nga namovut, "Babay, ka-am ta makatangatangit ka?" Kunna nga siminabbag, "Inazzan da ya baggi y Afuk kan ya netanamman na, en marik ammu nu be tiaw ya namayan da kan iggina." 14Kattu kinahi na yan, nabbira iggina, en nasingan na y Jesus nga aggatadag kannay, ngam mari na ammu nga iggina y Jesus. 15Y Jesus, kunna nga namovut, "Babay, ka-am ta makatangatangit ka? Innia ya tafulan mu?" Inabbat y Maria nga iggina ya minannaron kan ya laguerta, en kunna gafen nga siminabbag, "Wahi, nu ikaw ya nangazza kan ya baggi ya tolay nga netanam kanniaw, kayan mu kan yakan nu kanna be tiaw ya namayan mu kan iggina tase annak alakan." 16Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Maria." Sangaw, inatubang y Maria iggina, en kunna nga nakkahi kan perergo nga Hebreo, "Rabboni." Ya kebalinan na, Mestruk. 17Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Ibbattan nak, gafu ta marik peba minutun nga nanoli kan ya Ama, ngam angka kan ya wawwahik, en kayan mu kan ira nga umutun nak nga manoli kan y Amak nga Ama ra pay, kan ya Dios ku nga Dios da pay." 18Sangaw, minang nepadumug y Maria Magdalena kan ya disipulo ira nga nasingan na y Afu Jesus, en nekahi na kan ira ya kinahi y Jesus kan iggina. 19Gabi ngin kan yan nga algaw, Liggu, narammung ya disipulo na ira, en netusi/ne-annusi ra ya puerta ira megafu kan ya talaw ra kan ya Judio ira. Luminattuad y Jesus nga minang nanadag kan ya pattarangngan da, en kunna nga nakkahi, "Pare zinan ta hinnian/asan imamak kan ikayu." 20Kattu kinahi na yan, nepasingan na kan ira ya ima na en ya bikat na. Sangaw, nelot/nafulotan ya payayat ya disipulo na ira kattu nasingan da nga iggina y Afu Jesus. 21"Pare zinan ta hinnian imamak kan ikayu," kunna manin. Kunna peba, "Bonan ta kayu kan kagitta ya nepabbon ya Ama kan yakan." 22Kattu kinahi na yan, inassaban na ira, en kunna nga nakkahi, "Alawatan nu ya Espiritu Santo. 23Ya innia laman nga pakoman nu ya liwaliwat na, mapakoma ra. Ngam ya innia laman nga mari nu pakoman, mari ra mapakoma." 24Hinnian isa kan ya mafulu se dua nga disipulo y Jesus nga mangngahan kan Tomas nga ne-ammawan/nengahanan pay kan Ziping/Singin nga awan kan ira kattu nappasingan y Jesus kan ira. 25Ya dudduma/karruan nga disipulo, kunda nga nakkahi kan iggina, "Nasingan mi y Afu Jesus." Ngam y Tomas, kunna nga nakkahi, "Marik vulvua/pulus mangurug nu marik bitan masingan ya gafan ya patak kan ya ima na en patallungan ku ya simulduk kan ira nay nga gafan ya patak kan ya dua nga ima na, en patallungan ku ya imak kan ya gafan ya pika kan ya bikat na." 26Nappasa ya tangaligguan, narammung manin ya disipulo ira kan ya unag ya balay, en hinnian y Tomas kan ira. Netusi ra ya puerta ira, ngam luminattuad y Jesus nga minang nanadag kan ya pattarangngan da, en kunna nga nakkahi, "Pare zinan ta hinnian imamak kan ikayu." 27Sangaw, kunna nga nakkahi kan y Tomas, "Innan mu ya imak, en patallungan mu ya simuldum, en igawat mu ya imam en patallungan mu kan ya gafan kan ya bikat ku, tase awan nga duda mun, nu azzi mangurug kan." 28Y Tomas, kunna nga siminabbag, "Afuk en Dios ku." 29Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Nangurug ka gafu ta nasingan nak. Mabendisionan ira nay nga mangurug maski nu mari rak nasingan." 30Napakaru peba ya milagro nga kinikkingngua y Jesus kannia kasan na kan ya disipulo na ira nga mari neturak kanniaw. 31Ngam neturak ira yaw tase awayya nu kurruan nga y Jesus, iggina ya Cristo en ya Anak y Afu Dios, en tase awayya nu matolay kan awan na nga panda gafu ta mangurug kayu kan iggina.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yadda edum ni kamengullug ey da ingkulung hi Stephen e nemahhig lemyung da. Nem hi Saul ey kantuy kayyaggud et pintey da hi Stephen. Huyyan nemateyan dan hi-gatu hu neilepuan ni nengipehelheltapan daddan kamengullug di Jerusalem. Et bumsik ida et mangkaiwehit idad kebebbebley di Judea niyad Samaria. Ebuh ida etan apostles ni eleg bumsik. 3Nema-man Saul e impahding tun emin hu kabaelan tun nengipehelheltap idan kamengullug nan Jesus. Impeng tun limmaw di kabelebeley et tudda piliten ni impampaukat hu lalakki niya bibi-in kamengullug, et tudda pampaikelabut. 4Nem hedin yadda etan kamengullug ni bimmesik et mangkaiwehit idad kebebbebley ey da nan-ituttuddu hu panyaggudan ni tuun impahding Jesus idad bebley ni linawwan da. 5Hi Philip ey limmaw di Samaria et mantuttuddud man. Kantuy hi Jesus hu Christo e kamengippaptek ni tuu. 6Yadda tuud man ey daka deddengela hu tuka ituttuddu, tep inang-ang dadda hu miracles ni impahding tu. 7Dakel ida neihuklungan ni dimonyoh, nem ingkal tudda neihuklung ni hi-gada. Hedin me-kal ida etan dimonyoh, man ida kaumpepkih. Ey impeyaggud tudda hu nedahuy niya nepi-day. 8Et mukun kaman-am-amleng ida tuud Samaria. 9Wada etan hakey ni tuudman e hi Simon e nelaing ni magic, et hedin impeang-angan tudda tuud Samaria ni magic, man ida kametnga. Tuka ippahhiyya humman ni magic tu e kantuy et-eteng kabaelan tu. 10Et humman hu, emin ida tuudman, ey daka tettebala e kanday "Makulug numan ni et-eteng kabaelan tu e heni hi Apu Dios." 11Daka pekakkulluga tep nebayag ni tuka pehpehding hu magic. 12Nem yan nengituttudduan Philip ni meippanggep ni nan-ap-apuan Apu Dios niya kapemessinsahin Jesus Christo ni liwat ey dakel ida nengulug ni bibi-i niya lalakki et mampebenyag ida. 13Anin hi Simon et nengulug dama et mampebenyag. Et mekikkillaw nan Philip ey kametngan nenang-angan tuddan miracles ni impahding tun pengi-immatunan ni et-eteng ni kabaelan Apu Dios. 14Dingngel idan apostles di Jerusalem e kinulug idan tuud Samaria hu ehel Apu Dios et itu-dak dad Peter nan John diman. 15Et yan dintengan dadman, ey indasalan dadda kamengullug diman ma-lat dawten da hu Ispirituh Apu Dios ni memaddang ni hi-gada, 16tep nebenyagan idan ebuh di ngadan Jesus Christo. 17Nandasal di Peter nan John et ikepa da ngamay dan hi-gada et dawten da hu Ispirituh Apu Dios. 18Inang-ang Simon e makulug ni dinwat idan kamengullug hu Ispirituh Apu Dios ni nengita-pewan idan apostles ni ngamay dan hi-gada et kantun hi-gaday "Iddawtan dakeyun pihhuh ma-lat idwat yu daman hi-gak huttan ni kabaelan et emin ida dama hu pengita-pewan kun ngamay ku ey dewwaten da hu Ispirituh Apu Dios." 20Nem hinumang Peter e kantuy "Eleg megettang hu kaiddawat Apu Dios. Huttan ni pihhuh mu ey meendi niya umlaw kad impiernoh, tep lawah hu nemnem mu. 21Endin hekey biyang mu eyad ngunu mi, tep lawah hu kapenang-ang Apu Dios ni nemnem mu. 22Pantuttuyyu ka ey pandasal kan Apu Dios ma-lat pesinsahan tu huttan ni liwat mu. 23Tep inamtak e maemeh ka ey ebuh hu panliwwatan ni muka pehpehding." 24Himmapit hi Simon et kantud Peter nan John ey "Idasali yuwak anhan et ibega yun Apu Dios ma-lat endilli meippahding eyan inhel mu." 25Negibbuh ni intuttuddud Peter nan John hu inang-ang dan impahpahding Jesus niyadda intuttuddu tu et han ida mambangngad di Jerusalem. Ey nantuttuddudda damad nandalnan dad kebebbebley di Samaria. 26Entanni ey nampeang-ang etan anghel Apu Dios nan Philip et kantun hi-gatuy "Pandaddan ka et lumaw ka etan di desert etan di keltad ni nalpud Jerusalem ni mampellaw di Gaza." 27Et mandaddan hi Philip et lumaw ey dinammu tu hu hakey ni tuun iEthiopia e nanlugan di kalesah. Huyyan tuu ey eta-gey saad tu tep treasurer di upisinah ni biin ap-apud Ethiopia e Candace daka pangngeddan. Nalpullid Jerusalem ni an nandayaw nan Apu Dios et kamangkeibbangngad di bebley da. Tuka bidbidbida hu libluh ni intudek lan eman ni prophet e hi Isaiah. 29Kan ni Ispirituh Apu Dios nan Philip ey "Lakkay eman di kalesah." 30Nambesik hi Philip et lumaw etan di kalesah ey dingngel tu e kabidbidbida etan ni tuu hu libluh ni intudek Isaiah et kantun hi-gatuy "Kaw han-awat mu eya muka pambidbida?" 31Kan nunman ni tuu ey "Eleg nisi. Pakkadek et ni wada mengituttuddun hi-gak." Et ayagan tu hi Philip et makiyudung ni hi-gatu. 32Yahhuy etan neitudek ni binidbid tu: "Hi-gatu ey kamei-ellig ni kalneroh ni inlaw dan da keklengen. Ey heni impah ni kalneroh e anin ni pampu-litan et kaum-eneeneng. 33Humman ni tuu ey bina-iba-ing da, beken ni meandeng hu impanhuwet dan hi-gatu. Endilli tuun menge-ehhel ni helag tu, tep pinappeg da biyag tu eyad puyek." 34Minahmahan etan ni tuu nan Philip e kantuy "Hipa kapan-e-hela etan ni prophet eyad intudek tu ya annel tu winu ya edum ni tuu?" 35Et humman ni binidbid nunman ni tuu hu nengilepuan Philip ni mengituttuddun meippanggep ni impahding Jesus Christo ni panyaggudan ni tuu. 36Ida kamengmenglaw ey wada dinteng dan danum et kan etan ni iEthiopia ey "Tam adyah hu danum. Kaw dammutun pebenyaggak di deya?" 37Kan Philip ey "Dammutun benyagan daka hedin muka kulluga hi Jesus." Ey kan etan ni iEthiopia ey "Nakka kulluga e hi Jesus hu U-ungngan Apu Dios." 38Et pasiked tu etan kalesah et umhep idan dewwa. Gimmawaddad danum et benyagan Philip. 39Negibbuh et dumekal ida ey pinhakkeyey attukaw la hi Philip, tep inlaw lan Ispirituh Apu Dios. Eleg law ang-angen etan ni iEthiopia hi Philip, nem kaman-am-amleng ni limmaw lad lawwan tu. 40Hedin hi Philip ey endi maptek ey wadad Asotus. Nantuttuddun meippanggep nan Jesus diman et yad kebebbebley ni dinlan tu ingganah ni dintengan tud bebley di Cesarea.


text: 1"Say Panariay tawen singa sakey a toon walay kaubasan to. Pinmaway na kabkabwasan a mananap na mankimey. 2Nen akapipaknaan ya upaan to ray sakey a dinario ed sanagew, imbaki to la ran mankimey ed kaubasan to. 3Pinmaway lamet a linmad tindaan nen alas nuibid kabwasan, tan akanengneng na lalakin manalalagey labat ya anggapoy gagawaen da. 4Inkuantod sikara, 'Lakayo met ed kaubasan ko. Mankimey kid man, ta upaan ta kayoy manepeg.' 5Linma ra sirin a mankimey. Diad alas dosi lamet tan diad alas tris, onman met ni so ginawa to. 6Nen alas singkod ngarem, pinmaway lamet tan wala ni ray anengneng to a lalakin anggapoy gagawaen da. Tinepet tod sikara, 'Akin et wadya kayon mandadarak na oras yon sanagew?' 7'Anggapo lantiy mangalad sikami a mankimey,' kuanda. Inkuanto, 'No ontan sirin, lakayo met a mankimey ed kaubasan ko!' 8"Nen onsisironget la, samay akankaubasan tinawag toy inkargado to tan inkuanto, 'Tawag mo la ra may mankikimey tan iter moy upa ra. Igapom ed saray onur a nankimey ya anggad saray onaan.' 9Saramay ginmapon nankimey na alas singko, akaawat iray sansasakey a dinario. 10Nen onsoblay ira may onaan a ginmapon nankimey, abaloan dan atagtagey ni so upa ra. Balet sansasakey met a dinario so naawat da. 11Kapangawat da, nanriklamo rad samay ankankiey kaubasan. 12Inkuanda, 'Saksakey oras a nankimey ira may onur a sinmabi; sikami, balet, sanagew kamin nankimey ed kapetangay agew. Akin et namparay upa mi?' 13Inkuantod sakey ed sikara, 'Kaaro, ag ta ka sasaolen. Ag ka ta akapipaknaan ed siak ya upaan ta kay sakey a dinario? 14Alam la tay upam tan laka la. Labay kon iparay naawat mod samay onur a sinmabi. 15Akin, anggapo tay kanepegan kon manggawad labay kon gawaen ed kayaryan kon dili? O mairap kasi so linawam lapud kamaungan ko?'" 16Insan kuanen Jesus, "Kanyan makaona ray nanaonur, tan naonur iray makakaona." 17Nen walad dalan si Jesus a mamaarap ed Jerusalem, imbiig to ray disipulo ton akitongtongan leleg dan manaakar. 18Inkuantod sikara, "Oonla itayod Jerusalem a diman niawat so Anak na Too ed lima da ray manonan papari tan saray iskriba. Sintinsiaan da a pateyen, 19insan da ipalima ed saray Hintil. Ludlureyen da, lewet-leweten da, insan da ipasak ed krus. Balet onolid bilay diad kumatlon agew." 20Sinmingger ed kinen Jesus so asawa nen Zebedeo a kaiba to ray anak ton lalaki. Nantalimukor ed arap nen Jesus tan walay kekerewen to. 21"Antoy labay mo?" tepet nen Jesus. Inmebat, "Iyabuloy mo pa komun ya onyorung ed sikad nanarian mo ra yay duaran anak ko, say sakey diad nikawanan mo tan say sakey diad nikawigim." 22"Ag yo amtay kekerewen yo," kuanen Jesus. "Nayarian yo kasiy oninom ed kupan inoman ko?" "Nayarian mi," ebat da. 23Inkuanen Jesus, "Nayarian yon tua so oninum ed kupan inoman ko. Balet andid limak so pampili no siopay onyorung ed nikawanan ko tan diad nikawigik. Para saray angiganaan na Amak ira yan pasen." 24Nen nadngelan ya na saray samploran disipulo, asanukan irad saramay sanagi. 25Tinawag nen Jesus iran amin tan inkuanto, "Kabat yo a saray manoley ed saray Hintil walay pakayari rad saray totoon ooleyan da, tan nagawa so labay da ray walay betang. 26Aliwan onya balet so nepeg a nagawad sikayo. Siopaman ed sikayo so labay toy mangipangulo, nepeg toy manlingkur ed sikayon amin. 27Tan siopaman ed sikayo so labay toy manona, nepeg a paaripen ed sikayo, 28a singa say Anak na Too ya ag linma dian palingkuran, no ag ingen manlingkur tan mangisaklang na bilay to, a panondon ed saray amayamay a totoo." 29Nen ontataynan irad Jerico, amayamay iray totoon tinmombuk ed kinen Jesus. 30Walay duaran lalakin bulag a manyodyorung ed gilig na dalan. Nen nadngel dan ondadalan si Jesus tinmawag iray maksil, "Anak nen David, kasian mo kami!" 31Nampasnukan ira na saray totoo tan babanoed da ran oningal, balet lalon maksil so intawag da, "Anak nen David, kasian mo kami!" 32Tinmonday Jesus, tinawag to ra tan tinepet to, "Antoy labay yo a gawaen kon para sikayo?" 33"Katawan," kuanda, "gawam pa a makanengneng kami!" 34Akasian ira nen Jesus, kanyan diniwit to ray mata ra. Akanengneng iran tampol, insan ira tinmombuk ed sikato.


text: 1Siak, a si Pablo, so dilin mikakasid sikayo—siak ya asalitan maoyo-yamo no kaiba ta kayo, balet masebesebeg no arawi ak. Diad panamegley na inkaoyamo tan inkaabig nen Cristo, pikasik ed sikayo ya 2ag yo ak pampapasnuken no onla ak ditan, ta peteg a nayarian kon pampasnukan ira tay mangibabagan minumundoy panagbilay mi. 3Tuan mambibilay kami diad mundo, balet aliwan minumundoy getma mi ed pilalaban mi. 4Saray ikakana min armas et aliwan minumundon armas, no ag ingen saray mabiskeg ya armas na Dios a paneral mid saray mabiskeg a tirinsira. Dederalen miy tila-tilan katonungan; 5igegeba miy panagpaatagey ya onsumlang ed kakabatay Dios. Pasusukoen miy balang kanunotan tan patotoluken mid Cristo. 6No nagnap lay inkatoor yo, akaparaan kami lad satan a manusad anggad anton panagsumlang. 7Say paway labat so nenengnengen yo. No ag panduaruwaan na siopaman a sikatoy kayaryan nen Cristo, nepeg ton nunoten a wala kami met ed Cristo. 8Ag ak ambaing, anggan impasirayew kon maung bilang so pakayarin inter na Katawan ed sikami, salanti say pakayarin mamabiskeg, aliwan maneral ed sikayo. 9Ag ko labay a singa tataktakoten ta kayod saray sulat ko. 10Ibabaga ra, "Ambelat tan mabiskeg so panagsulat to, balet diad arap-arapan anggapoy nagawaan to tan andi-kakanaan iray salita to!" 11Nepeg ya amtaen na saratan a totoo a no antoy ibabaga mid sulat mi, ontan met so gawaen mi no kaarap mi ki lad tan. 12Balet ag mi nitepel ya ibilang o iparay sikamin dili ed saray ipapasirayew day sikaran dili. Kulang iran talagay pakatalus! Susukaten day sikaran dili ed sukatan a ginawa ra, tan sisimbangen day sikaran dili ed simbangan a ginawa ra! 13No nipaakar ed sikami balet, ag kami mampasirayew ya onlabas ed panganggaan na kimey ya inter na Dios, tan akila lad satay pankikimey mid sikayo. 14Et lapud nasasakopan kid panganggaan, ag kami linmabas ed sayan panganggaan nen linma kamid tan ya angawit na Maung a Balitan nipaakar ed Cristo. 15Kanyan ag mi ipapasirayew so kimey a ginawa na saray arum a linmabas ed panganggaan ya initer na Dios ed sikami. Maniilalo kami ingen ya ombaleg komuy pananisia yo tan ondakel komuy nagawaan mid sikayo, tan ag komun onlabas ed panganggaan ya inter na Dios ed sikami. 16Diad ontan, makapampulong kamiy Maung a Balita ed arum iran lugar ya onlabas ed kawalaan yo, et ag mi ipasirayew so agawaan lan kimey na arum. 17Balet onung na ibabagay Masanton Sulat, "Siopamay mampasirayew, saray ginagaway Katawan so ipasirayew to." 18Aliwan say toon ipasirayew toy sikaton dili so manepeg, no ag ingen say toon itanduro na Katawan.


text: 1Entan tu pihul edum yun tuu et eleg kayu dama mapihul. 2Tep hedin nemahhig hu pemihhul yun edum yun tuu ey nemahhig dama kepihhulan yu. Ya pengibbillang yun edum yun tuu ey henin nunman dama pengibbillang Apu Dios ni hi-gayu." 3Indingpat nan Jesus di buta hu pengituttudduan tun pihul et kantuy "Eleg mabalin ni yu e-kalen hu butad matan edum yu hedin wada et-eteng ni butad mateyu. Mahapul ni e-kalen yu neibutad mateyun etteteng et han yu ekala butad matan edum yu. Maitek kayun peteg hedin wada butad mateyu ey kanyuy e-kalen yu butad matan edum yu. Pabukul yun e-kalen butad mateyu et han yu ipatnan e-kalen hu butad matan edum yu. 6Entan tu ituttuddu elaw nan Apu Dios idan manghay ni tuun henidda netagal ni ahhu niya henidda killum, tep eleg da damengu u-unnuda. Ey eleg mabalin ni an mehullulan ni kayyaggud hu elaw dan heni elaw ni ahhu winu killum. Pampihhulen da kumedek niya ngi-ngi-ngian dakeyun ebuh. 7Pandasadasal kayu ma-lat idwat Apu Dios hu pinhed yun ibbagan hi-gatu. Tep ya elaw ni pandasal ey heninnuy: Hedin tagan yu hamak ni sillak yu, ey lektattuy hemmaken yu. Hedin tagan yu tugtug di habyen ni baley, ey ibbeghulan dakeyu. 8Tep ya tuun mambegga ey meidwatan. Ya tuun menemmak ni pinhed tu ey hemmaken tu. Ya tuun mantugtug di habyen ey meibbeghulan. 9Ey endi hakey ni tuun ya batu hu tu iddawat, hedin mambegga u-ungnga tun sinapay, 10niya endi tuun ya uleg hu tu iddawat ni u-ungnga tu, hedin mambeggan deleg. 11Hi-gayun tutu-u, ey lawah kayu, nem inamta yun um-idwat ni kayyaggud idan u-ungnga yu. Et nema-ma ngun Ameyun hi Apu Dios di kabunyan, tep iddawat tulli hu kayyaggud ni ibbageyu. 12Ya pinhed yun ippahding ni tuun hi-gayu ey humman et dama ipahding yun hi-gada. Huyya keibbellinan ni tugun Moses et ya intuttuddu ida lan prophet ni nunman. 13Ya kayyaggud ni elaw ni u-unnuden ma-lat maweda hu biyag ni endi pappeg tu, ey neligat ni peteg, et mukun ekket ida kamengu-unnud. Ya etan elaw ni linggeman ni beken ni kayyaggud ey nelakah ni u-unnuden et mukun dakel ida tuun kamengu-unnud idan nunman. Nem ya pambalinan idan tuun mengu-unnud idan nunman ni linggeman ni elaw ey manhelheltap ali. 15Helipat-i yuddalli etan tuun kanday prophet idan Apu Dios tep heni kayyaggud hu daka peang-ang e henidda etan ni kalneroh ni maka-ayup, nem lawah ni peteg hu wadad nemnem da e henidda etan ni mabunget ni ahhu tep pinhed dan bahbahen etan kayyaggud ni neitugun ni hi-gayu. 16Amtaen yuddalli huyyan tuu tep ya pehpehding dan lawah. Huyyalli penang-angan yun mangkaitek ida. Inamta yu e ya nangkahbitan ni wakal ey endi da illameh ni grapes. Henin nunman alin hi-gada e eleg da hanggelan mengippahding ni kayyaggud. 17Heni daman keyew e hedin kakkayyaggud kakyew tu, man kakkayyaggud dama illameh tu. Hedin lawah kakyew tu ey lawah dama illameh tu. 18Eleg mabalin ni mebussingew illameh ni kayyaggud ni keyew ey eleg mabalin ni kayyaggud hu illameh ni lawah ni keyew. 19Yadda keyew ni lawah hu daka illameh ey humman ida melngeh et maitungu. 20Huyya neidingpatan idan kanday prophet ida, nem beken ida kaya. Em, amtaen yulli e maitek ida huyyan tuu tep lawah daka pehpehding. 21Beken ni emin hu tuun kamenghel e hi-gak hu Apu da ey ippaptek Apu Dios, tep ebuh ida etan kamengippahding ni pinhed Ama Apu Dios di kabunyan ni ippaptek tu. 22Medettengan ali aggew ni penuwetan Apu Dios ni tuu, et dakel idalli menghel ni kanday 'Apu, inamta dakemin hi-gam, tep hi-gam nengidwat ni kabaelan min nengituttuddun ehel Apu Dios ni um-amnulli. Ey ing-ingkal midda dakel ni kameihhuklung ni dimonyoh ey impahding midda dakel ni miracle e kaketngain tuu gapuh ni kabaelan ni indawat mun hi-gami.' 23Humman hu kandallin hi-gak, nem kangkullin hi-gaday 'Eleg dakeyu amta. Pampenga-allaw kayun lawah hu tuka pehpehding!' 24Ya tuun kamengngel ni hi-gak et ipahding tu nakka e-hela ey kamei-ellig etan di tuun nelaing ni nengapyan baley tu, tep imbehwat tud batu. 25Immali na-let ni pewek niya na-let ni udan et luma-pih dillud wangwang, et datngen tu kad-an etan ni baley, nem eleg metukkad tep neihammad. 26Ya tuun kamengngel ni hi-gak, nem tuwak kakehhinga, ey heni etan ni tuun linglinggem tu kapyan baley tu e impakdag tu tuun ni tukud di palnah. 27Immali na-let ni pewek niya na-let ni udan, et luma-pih hu dillud wangwang et datngen tu etan di baley ey netukkad et mekabbahbah." 28Ginibbuh Jesus ni inhel huyya ey natngadda etan neamung ni tuun elaw ni tuka penuttuddu 29tep ka-ang-ang e et-eteng kelebbengan tun mantuttuddu nem yadda kamantuttuddun Tugun Moses.


text: 1Amêhên, hên habayton panaon, kaban hi Arin Herodes ay manungkulan ha probinsyan Judea, ya pinakapoon la ha Roma, ay hi Emperador Augusto. Namiutoh ya hi Emperador Augusto hên mangwa hilan sidula, ya balang miha ya angkasakopan na, ta êmên ya makakwan bayad hên buwih la. 2Habaytsi ya unan utoh tungkol ha mangwan sidula ay nalyari hên hi Cirenio ay gobernador ha probinsyan Siria. 3Kaganawan ya atsi ha lokop hên bansan Roma, anggan hilay Israelita, ay nammita ha balayan lan ninuno la, ta êmên mangwan sidula. 4Hi Jose, ya taga-balayan Nazaret, ha probinsyan Galilea, ay mihay kaapo-apoan ni Arin David ya in-anak ha balayan Betlehem ha probinsyan Judea. Kabay nammita hilan Jose hên mangwan sidula ha Betlehem. 5Lamo na ya hi Maria, ya kabaan na, ya nabuktot gawan ha kapangyarihan nan Espiritu ni Apo Namalyari. 6Kaban atsi hila bayro ha Betlehem, ay ampipaanak yay na. 7Noa, gawan ayn dyanan ha bali lan tawo ay nagdahêl hila tana ha paydyanan ayop. Bayron in-anak ya punganay na ya lalaki. Inupungan na yan takop, bayo na ya impakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray. 8Habayton yabi, bayro êt ha danin Betlehem ay main nagdangho ya pastol ya ampipagbantay ha tupa la. 9Namakonkaynaman ay nagpahlêk kanla ya mihay anghel ni Apo Namalyari, haka hinumawang kanla ya kapahilêw ya kahampatan ni Apo Namalyari. Kabay hadyay limo la. 10Noa, wanan anghel, “Paan kaw malimo ta ampantan kataw hên mangêd ya habi ya mamahigla hên balang miha. 11In-anak amêhên yabi ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas, ya Panginoon. Bayri yan in-anak ha Betlehem, ya balayan ni Arin David. 12Êmên di yo yan mamwangan. Matsikap yoy mihay kapianak ya inupong haka nakakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray.” 13Namakonkaynaman ay nagpahlêk kanla ha danin anghel ya mal-at ya kalupa na ya ubat ha langit ya ampagpuri kan Apo Namalyari hên êmên di, 14“Puriên hi Apo Namalyari ya atsi ha langit. Haka magkamain dayin kapatêkbêkan ya hilay atsi ha luta ya ampamahigla kana.” 15Hên nakabita hilay nay anghel paorong ha langit, nihahabi hilay pastol. “Mita kitamina ha Betlehem ta êmên tamo mahêlêk ya hata nalyari ya impamwang ni Apo Namalyari kantamo.” 16Kabay pinarah-parah lan nammita. Natsikap la hi Maria haka hi Jose. Habaytoy kapianak ay nakakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray. 17Hên nahêlêk lay kapianak, ay impamwang lay nay hinabi nan anghel ya tungkol kana. 18Naubuh hên nikaêpapah ya nakagilam hên habaytoy habi lan pastol. 19Nitanêm ha ihip ni Maria ya hata habi la haka na pinag-ihip-ihipan. 20Kaban ampag-orong hilay pastol, ay ampuriên la hi Apo Namalyari bayro ha nagilam la haka nahêlêk la gawan napaptêgan lay hinabi nan anghel. 21Hên waloy nay allo nan hata anak, hiya ay tinuli haka pinata-ngalanan Jesus, ya langan ya indin nan anghel hên a ya pon in-alêk. 22Amêhên, nilumatêng ya ikaapatapoy allo ni Maria hên ubat nanganak. Habaytsi ya allo hên pamaglinis kanla, ay hinumwên hila ha Templo ha Jerusalem hên pamanhumonol ha Kautuhan ni apo Moises. Gintan la ya etaman hi Jesus ta iarap kan Apo Namalyari. 23Dinyag lay habayto hên pamanhumonol ha nakahulat ha Kautuhan ni Apo Namalyari ya balang punganay ya lalaki ay idin kana, ta êmên hila maghuyo kana. 24Amêhên, namiátang hila gawan Kautuhan ni Apo Namalyari ya wanan hulat, “Loway kokolok o loway oymok hên pati-pati.” 25Amêhên, main mihay lalaki ha balayan Jerusalem ya nag langan Simeon. Hi Simeon ay mangêd ha arapan ni Apo Namalyari haka hinonol nay Kautuhan na. Pan-êngganan nay pamiligtas kanlan Israelita haka atsi kana ya Espiritu ni Apo Namalyari. 26Impamwang kana hên Espiritu ni Apo Namalyari, ya a ya matsi, angga ha a na mahêlêk ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala. 27Amêhên, impalako ya ha Templo hên Espiritu ni Apo Namalyari. Kaban atsi ya bayro, inhowên lan Maria ya bingot ya hi Jesus ta honolên lay Kautuhan. 28Kingwa ni Simeon ya bingot hên inampon bayo pinuri na hi Apo Namalyari hên êmên di, 29“Apo Namalyari, tinupad moy pangako mo. Malyari kinan matsi hên napatêkbêk, 30gawan nahêlêk kinay Mámiligtas ya impangako mo, 31ya inlêan mo para ha kaganawan bansa. 32Kaalimbawaan nay hawang ya mamahawang hên dann lan alwan Israelita hên palako kamo. Gawan hata anak, ay dayêwên hilay Israelita.” 33Nag-êpapah hi Maria haka hi Jose ha hinabi ni Simeon ya tungkol ha bingot. 34Inhalangin na hila ni Simeon bayo na hinabi kan Maria ya indo ni Jesus, ya wana, “Hata anak ay mag-in ikaparusa o ikaligtas hên mal-at ya Israelita. Hiyay palatandaan ya ubat kan Apo Namalyari ya halanghangên lan kal-atan. 35Kabay mipamwang ya laman ihip hên kal-atan. Haka kamo, Maria, lumatêng ya kamo ya hadyay kalungkutan, ya nanad nilatog hên êtak ya nakêm mo.” 36Amêhên, atsi ya êt ha pagsimbaan ya mihay mámipamwang hên an-ipaihip kana ni Apo Namalyari ya nag langan Ana, ya anak ni Fanuel, ya kaapo-apoan ni Aser. Hi Ana ay toay na. Pitoy taon hilan nilamo hên ahawa na 37bayo ya nabawo. Amêhên walumpo boy apat ya taon nay na. Panay yan atsi ha Templo hên ampagsimba kan Apo Namalyari hên allo-yabi. Ha panalangin na ay a na angkadambi ya pangan na. 38Sakton habayto, ay napakarani ya kanla hên ampahalamatan na hi Apo Namalyari. Impamwang na êt ya tungkol kanan hata bingot kanlan balang ampangênggan hên pamibuhan kanlan Israelita. 39Amêhên, hên nahonol lay nay balang utoh hên tungkol ha mitaindo ha pamanhumonol ha Kautuhan ni Apo Namalyari, ay nag-orong hilan Maria ha balayan Nazaret, ya balayan la, ha probinsyan Galilea. 40Amêhên, hi Jesus ay hinumlay, nagkaihip, haka nag-in matalino gawan atsi kana ya ingalo ni Apo Namalyari. 41Balang taon main pista hilay Israelita ha Jerusalem, ta êmên la maihipan ya pamiligtas ni Apo Namalyari kanlan ninuno la ha bansan Egipto. Nakaugalian lan Maria haka hi Jose hên makipista. 42Hên nag labinloway taon hi Jesus, ay nakipista hilay na êt, haka gintan la hi Jesus. 43Hên nayari ya pista, ha pamag-orong la ay napaibalag ya ha Jerusalem hi Jesus ya anak la. Noa, a la muwang hên toa na. 44Êndat la no kalamo la ya ha kal-atan ya namapayabi hên ampita hên ampag-orong ha bali la. Habaytoy yabi, ay tinapol la ya ha kamag-anak la haka kabalay la. 45Amêhên, hên a la ya matapol ay nag-orong hilay na êt ha Jerusalem ta tapolên la ya bayro. 46Hên ikatloy nan allo hên panapol la kana, ay natapol la ya ha Templo hên kalamo lan mánoro. Ampanggilam ya kanla, haka ya ampangotang kanla. 47Hilay nakagilam habi na ay nipag-êpapah ha kagalingan ihip na haka ha kagalingan pamakibat na ha kotang la. 48Nag-êpapah hilan Maria haka hi Jose hên nahêlêk la ya. “Anak ko,” wani Maria kana, “awta dinyag moy hatsi kannaên? Pinayagah mo kay hên nanapol kamo.” 49Amêhên, wani Jesus kanla, ya wana, “Pata antapolên yo ko, Indo? Awta a yo muwang ya kailangan hên atsi ko di ha balin Tatang ko?” 50Noa, a la naintindihan ya hinabi na kanla. 51Amêhên, nakihonol yay na kanla hên nuli ha balayan Nazaret ta dinyag na ya kaganawan labay lan toa na. In-ubuh nan intanêm ni Maria ya nalyari ha ihip na. 52Hi Jesus ay nagkaihip haka hinumlay. Hinumigla kana hi Apo Namalyari haka hilay tawo.


text: 1Hinoy ampangubatan hên hubakan haka gulo yo? Yarin alwan ubat ha kalabayan yon mitag-ay kaw, ya ampamagulon kangêran kaihipan yo! 2Main kaw hên labay makwa, noa, a yon makwa ya habayto kabay nakal-an kaw hên mamatsi. Angkaridya kaw ha a yo man makwa, kabay angkanga-pihuhubak kaw hên angkagulo. A kaw madyanan, gawan a kaw ampakikwa kan Apo Namalyari. 3Ampakikwa kaw man, ay a kaw dyanan, gawan alwan kalabayan ni Apo Namalyari ya atsi ha ihip yo, ta pansarili yon bat kalabayan ya habayto. 4Nanad kaw kanlan ampakilalaki ya alwan tapat ha ahawa yo, ta alwan hi Apo Namalyari ya anlugurên yo! Yarin a yo muwang no anlugurên yoy atsi ha luta, ay anhumalanghang kaw kan Apo Namalyari! Kabay no antalagaên yoy pamanyag hên a na labay ni Apo Namalyari, ay mag-in kaw hên kapatsi na. 5Kayno êndat yon ayn kaptêgan ya nakahulat ha Kahulatan ya impahulat ni Apo Namalyari, ya wana, “A na labay ni Apo Namalyari ya main yan kaayuan ha pamanlugud tamo kana, ha Espiritu na, ya impahapat na kantamo.” 6Noa, maingaloên hi Apo Namalyari, kabay nakahulat ya êmên di ha Kahulatan na. “A na labay ni Apo Namalyari ya dyag lan mapagmatag-ay, noa, an-ingalwan na hilay maaypa ya nakêm.” 7Kabay palokop kaw kan Apo Namalyari. Labanan yo hi Satanas ta muwayu yay na bayto. 8No paidani kaw kan Apo Namalyari, ay paidani ya kamoyu. Hikaw ya makasalanan, dapat talibatokan yoy pamanyag yon kasalanan ta êmên mag-in malinis ya nakêm yo. Hikaw ya pabayo-bayon ihip ay dapat ipamihan yoy ihip yo kan Apo Namalyari. 9Boon nakêm yon paghêhêan ya kasalanan yo hên main pamanangih. Hagilyan yon kalungkutan haka pamanangih ya kahiglaan haka pamangkaili yo. 10Magpakaaypa kaw ha arapan ni Apo Namalyari ta an-itag-ay na hilay maaypa ya nakêm. 11Patêl ha Panginoon, paan kaw mihihira. No ampintasan o anhatolan yoy kapareho yo, ay nanad ampintasan yoy utoh ni Apo Namalyari ya nakahulat ya dapat milulugud kitamo. Ta no ampintasan o anhatolan yoy habaytoy utoh, ay a yo anhonolên ya habayto, ta anhatolan yoy habayto ha an-ihipên yoy, a yoy nan kailangan hên honolên ya habayto. 12Hiyan bêngat hi Apo Namalyari, ya nam-in habaytoy utoh, ay main tungkulan hên maghabi no hinoy hinumonol hên habayto, haka hiyan bêngat ya main tungkulan hên maghabi no hino ya dapat parusaan. Yarin hino kaw, ta bat kaw manatol hên kapareho yo! 13Pakagilamên yoy hata anhabiên ko, hên hikaw ya bat ampanikih hên kalabayan yo hên maghabin, amêhên o nobukah kaw mako ha êmêndoy balayan hên idayat ya kalakal yo. 14A yo man muwang ya malyari nobukah, ta ya biyay tamo ay nanad ha ginêm ya mahêlêk pon, noa, tampol hên mapanat. 15Ya dapat yon habiên, ay no kalabayan hên Panginoon hên mabiyay ko pon, ay madyag koy êmêndi o êmêndo. 16Noa, ampaglalang kaw awud gawan ha kapagmatag-ayan nakêm yo. Narawak ya êmbayroy kapaglalangan. 17No muwang yoy dapat yon daygên, ta a yon daygên, ay kasalanan ya habayto.


text: 1Entanni ey impambalin idan tutu-ud Judah hi Jehoahas e u-ungngan Josiah ni meihhullul ni mampatul diman. Dewampulut tellu toon Jehoahas eman ni nampatulan tud Judah. Nanha-ad di Jerusalem et man-ap-apun tellun bulan. 3Anggegannu et mepappeg hu nan-ap-apuan tu tep dimpap nan Neko e patul di Egypt et ihullul tu hi Eliakim e agin Jehoahas. Ey impambayad tudda iJudah ni tellun libu et epat ni gatut ni kiloh ni silber niya telumpulu et epat ni kiloh ni balituk ni buwis da. Entanni ey hinullulan nan Neko hu ngadan Eliakim ni Jehoiakim. Hedin hi Jehoahas ey inlaw tud Egypt et pambalin tun balud diman. 5Dewampulut lima hu toon Jehoiakim eman ni nampatulan tud Judah et man-ap-apun hampulut hakey ni toon. Nem lawah ida impenahding tu et manliwat nan Ap-Apu e Dios tu. 6Entanni ey immali hi Nebukadnessar e patul di Babilon et hegepen tu Jerusalem. Binangkiling tu hi Jehoiakim et ilaw tud Babilon. 7Inlan Nebukadnessar hu edum ni nebalol ni ngunut di Tempol Apu Dios et tu iha-ad di baley tud Babilon. 8Yadda edum ni neipahding eman ni nampatulan Jehoiakim niyadda lawah ni impahding tu ey neitudek di Libluh idan Patul di Israel niyad Judah. Hi Jehoiachin e u-ungnga tu hu neihullul ni nampatul. 9Hampulut walu toon Jehoiachin eman ni nampatulan tud Judah nem nan-ap-apun ebuh ni tellun bulan et hampulun aggew. Lawah dama impahding tu et manliwat nan Apu Dios . 10Yan negibbuhan ni ahi ketelan nunman ni neitu-nud ni toon ey impaeyag nan Nebukadnessar e patul di Babilon hi Jehoiachin di Babilon et mambalin ni balud diman. Dakel hu nebalol ni ngunut di Tempol Apu Dios ni neilaw di Babilon ni nunman ni tsimpuh. Entanni ey impambalin nan Nebukadnessar hi Sedekiah e agin a-ammed nan Jehoiachin ni meihhullul ni mampatul di Judah niyad Jerusalem. 11Dewampulut hakey hu toon Sedekiah eman ni nampatulan tud Judah et man-ap-apun hampulut hakey ni toon e yad Jerusalem hu nanha-adan tu. 12Lawah dama impahpahding tu et manliwat nan Apu Dios niya eleg mampekumbabah nan Jeremiah e prophet ni intu-dak nan Apu Dios ni mengippeamtan e-helen tu. 13Nginhay tu mewan hi Nebukadnessar e patul, anin ni insapatah tun Apu Dios e mengu-unnud ni hi-gatu. Manghay ni peteg hi Sedekiah e eleg mampekumbabah nan Ap-Apu e Dios idan helag Israel. 14Ey yadda aap-apuddan padi, anin idan tutu-u ey nema-ma dama ngehay dan Apu Dios . In-u-unnud dad kapehpehding idan nambebley di nanlinikweh e daka daydayawadda beken ni makulug ni dios et hi-gada ngu ey hinibit da Tempol ni Ap-Apu e Dios di Jerusalem. 15Ya Ap-Apu e Dios ida lan aammed da ey humman ni intu-dak tu hu prophet tun um-ehel idan tutu-u tu, tep tudda kahehmeka niya tuka ayyuhi hu Tempol tu, 16nem kataltalanggaiddan tutu-u humman idan prophet niya daka pihhula daka e-hela. Ey anggengi-ngi dadda et lektattuy nemahhig tu-wa law bunget Apu Dios ni hi-gada e endi dammutun an mengippesikked winu mengellubyag nunman ni bunget tu. 17Et paelin Apu Dios hi Nebukadnessar di Babilon niyadda sindalu tu et pedugen dadda sindalun Sedekiah di Tempol et peteyen dadda niyadda edum ni tuudman, anin idan nangkea-amma niya nangkei-inna niyadda kamandedgeh, e endi hemek da, tep in-abulut Apu Dios e pehding da humman. 18Imbesik di Nebukadnessar ida ngunut di Tempol Apu Dios niyad bodegah ni Tempol, yadda kinedangyan ni patul niyadda opisyal tu et ilaw dan emin di Babilon. 19Et han legabaddan nunman ni sindalu hu Tempol Apu Dios, yadda baley ni patul niyaddan emin hu hipan nebalol diman. Ey binahbah tudda luhud ni bebley. 20Yadda natdaan ni helag Israel ey neilaw idad Babilon et mambalin idan bega-en ni patul niyadda lalakkin u-ungnga tu ingganah eman ni inapput ni patul ni Persia hi Nebukadnessar. 21Et manlatang hu puyek di Judah ni nepitun toon, e humman inamnuan ni inhel nan Apu Dios nan Jeremiah e prophet e kantuy “Metawwey ali hu bebley ni nepitun toon et maihullul di dakel ni Sabbath ni eleg meu-unnud.” 22Yan nemangulun toon ni nampatulan nan Cyrus e patul ni Persia ey winedan Apu Dios hu impeminhed tun mengapyan olden e meittuddek et palaw tuddad kebebbebley ni sinekup tu ma-lat maipahding hu inebig Jeremiah e prophet. 23Heninnuy hu in-olden nan Cyrus e patul ni Persia: “Ya Ap-Apu e Dios di kabunyan ey indawat tun hi-gak emin hu pan-ap-apuan eyad puyek niya hi-gak hu nanghelan tun memehwat ni Tempol tud Jerusalem di Judah. Ey emin kayun tutu-un Apu Dios ey mambangngad kayud Israel et yu ingunu humman. Hi Apu Dios hu memaddang ni hi-gayu.”


text: 1Hedin eleg umbaddang hi Apu Dios ni memehwat ni hakey ni baley, ey endi silbin nea-atuan ni nengapya. Hanniman dama hu bebley e hedin eleg ippaptek nan Apu Dios, ey endi silbi tun an pengugguwalyaan ni nunman ni bebley. 2Ey anin ni nemahhig hu kapangngunnun hakey ni tuu e kaumhaleman niya kaumtukal, et endi silbitu hedin eleg baddangin Apu Dios . Tep tu ngu dedan kaiddawat hu mahapul idan tutu-u tun pinpinhed tu, anin ni eleg ida umtukatukal. 3Yadda u-ungnga ey hi-gada bendisyon ni indawat Apu Dios . 4Yadda in-ungnga tayun kekat-agu tayu ey ida kamei-ellig di panan sindalu. 5Man-am-amleng hu tuun dakel hu u-ungnga tu, tep heni dakel panetu et eleg meapput hedin mekihhanggad buhul tu.


text: 1Hinumang Elisha et kantuy “Dengel mu hu inhel Apu Dios ! Yan kabbuhhan ni hanneyan tsimpuh ey umlakah hu megettang di Samaria. Ya liman kiloh ni kekakkayyaggudan ni alinah winu hampulun kiloh ni barley ey hanhakkey ni palatah ni silber ni ebuh hu bayad tu.” 2Kan etan ni bega-en ni neki-lin patul ey “Eleg mabalin ni an meippahding huttan, anin ni kantu et ibbeghul nan Apu Dios hu kabunyan et paeli tu udan.” Kan Elisha ni hi-gatuy “Ang-angem alin meippahding nem endilli mu tamtaman.” 3Wadadda epat ni lakin kamanleprosy ni kamanhahha-ad di eheb nunman ni bebley. Ida kamanhuhummangan e kanday “Kele itsu manhahha-ad deya et hehheggeden tayu ketteyyan tayu? 4Hedin umhegep itsud bebley, mettey itsun upa tayu. Hedin mewan manhahha-ad itsudya, mettey itsu metlaing ni upa tayu. Heballi umlaw itsud kampuddan iSyria et hedin eleg daitsu petteya, kayyaggud. Nem hedin hipa humman et petteyen daitsu, kaw hipa an pehding, mettey itsu metlaing anin ni eleg itsu umlaw diman.” 5Et yan nunman ni kamangkehilleng ey limmaw ida etan di kampuddan sindalun iSyria. Dimmateng ida ey endi tuu. 6Tep ya impahding Apu Dios ey impadngel tuddan iSyria hu heni iyyallin dakel ni sindalun nampangkebayyu ey nampangkalesah. Et yadda sindalun iSyria ey penghel da na-mu nem bineyadan ni patul ni Israel ida patul ni Hittite et ya patul ni Egypt et yadda sindalu da et iyyaddallin mengubbat ni hi-gada. 7Et humman hu linggem da besik ni nunman ni hileng et pakdag da hi-yan ni kampu da niya kebayyu da. 8Yan dintengan idan etan ni epat ni lakin kamanleprosy ey himmegep idad hakey ni kampu et pangkanen da hu kennen niya ininum da meinnum ni wadadman. Nan-aleda hu balituk niya silber et yadda babalwasi et da pan-itlu. Nambangngad ida et humgep ida mewan di hakey ni kampu et hanniman mewan impahding da. 9Nem entanni ey kanday “Beken ni kayyaggud hu impahding tayu! Kayyaggud ni peteg huyyan neipahding nunyan aggew ey tayu kaipuppuhhi. Hedin eleg tayu peamta huyya ingganah ni kabbuhhan ey makulug ni wada lawah ni meippahding ni hi-gatsu. Umlaw itsu et tayu peamtaddan ap-apun sindalun patul!” 10Hini-yan da humman ni kampun iSyria et mambangngad idad bebley et da ehelen idan guwalyad eheb e kanday “Limmaw kamid nangkampuan idan iSyria ey endin hekey tuu. Nangkeiiket hu kebayyu ey nannaneng emin hu wadad kampu da nem endin hekey tuu!” 11Nan-itkuk idan guwalya humman ni dingngel da et man-amtad baley ni patul. 12Bimmangun etan patul nunman ni gawan hileng et kantuddan opisyal tuy “Inamtak hu neipahding. Inamtaddan iSyria e endi law kennen tayu et hi-yanen da kampu da et ida mantalud a-allaw tu. Daka hehheggeda peni-yanan tayu eyan bebley ma-lat depapen daitsu et hegpen da eya bebley tayu.” 13Immehel etan hakey ni opisyal tu ey kantuy “Heballi hu um-itu-dak itsun an menang-ang hedin hipa makulug ni neipahding. Anin ussalen da hu liman kebayyu tayun natdaan. Hedin hipa et wada lawah ni meippahding ni hi-gada ey nan-ingngeh dama hedin nanha-ad idadya et eleg ida lumaw tep mettey itsun emin daman upa tayu.” 14Et idaddan da dewwan kalesah et ya kebayyu et umitu-dak etan patul ni sindalun an menang-ang hedin hipa neipahding idan sindalun iSyria. 15Limmaw ida et madegah ida lad Jordan ey inang-ang da hu neiwahhiwahhit ni babalwasi niya edum ni usal idan iSyria e nan-egah dan nanggannugannuan dan bimmesik. Nambangngad ida humman ni intu-dak etan ni patul et ehelen dan emin ni hi-gatu hu inang-ang da. 16Et lumaw ida hu tuud Samaria et da pan-alen emin hu wadad nangkampuan idan iSyria, et umamnu etan inhel Apu Dios e hedin ya bayad ni liman kiloh ni kekakkayyaggudan ni alinah niya hampulun kiloh ni barley ey hanhakkey ni palatah ni silber ni ebuh. 17Yan nunman ey inha-ad etan ni patul etan bega-en tun menang-ang ni um-ehep niya umhegep di eheb ni bebley nem nan-igsin kumedek idan tuun kamampippilliw ni um-ehep et matey diman. Humman inamnuan ni inhel Elisha meippanggep ni hi-gatsun nengadwaan tun patul et da ang-angen di baley tu. 18Inhel dedan nan Elisha etan ni patul e yan nunman ni olas ni kewa-waan tu ey hanhakkey ni palatah ni silber hu bayad ni liman kiloh ni kekakkayyaggudan ni alinah niya hampulun kiloh ni barley. 19Ey himmumang ni nunman humman ni bega-en ni nengadwa etan patul e kantuy “Eleg mabalin ni meippahding huttan, anin ni kantu et ibbeghul nan Apu Dios hu kabunyan et paeli tu udan!” Hinumang daman Elisha e kantuy “Ang-angem ali meippahding, nem eleg mulli tamtamidda humman ni mekkan.” 20Ey immamnu tep nan-igsin idan tuud eheb etan ni bebley et matey.


text: 1Nedateng etan meikkahampulu et tellun aggew ni bulan ni Adar e meikkahampulu et dewwan bulan e humman ni aggew hu kahehhegedaddan buhul idan Jews ni pengapputan dan hi-gada, ey nahwi kumedek hu neipahding. 2Tep emin ida hu Jews di kebebbebley di nan-ap-apuan Serses ey neamung ida et meikahhakey idan nekihanggan tutu-un neminhed ni memettey ni hi-gada. Et humman sinekutan idan emin ni tutu-un hi-gada et endi hakey ni an nekihanggan hi-gada. 3Anin idan gobernor niyadda opisyal et binaddangan dadda Jews tep ida kaumtakut nan Mordekai. 4Tep nandingngel di emin ni probinsiya hi Mordekai eman ni nengipeta-geyan nan patul ni saad tu et mambalin ni et-eteng law kabaelan tu. Ey kamengmenglaw hu aggew ey kamangke-dumi pay hu kabaelan tu. 5Et humman hu, yadda Jews ey dammutun pehding da hu pinhed dan ippahding ni buhul da. Nampatey daddan nunman ni aggew hu buhul da e inusal da ispadah da. 6Yad Susa e nambebleyan nan patul ey pintey idan Jews hu limanggatut ni buhul da. 7Nekipetey dadda etan hampulun u-ungngan Haman e u-ungngan Hammedatha e buhul idan Jew. Ya ngadan idan nunman ni u-ungngan Haman ey: Hi Parsandatha, hi Dalpon, hi Aspatha, hi Poratha, hi Adalia, hi Aridatha, hi Parmasta, hi Arisai, hi Aridai et hi Baisatha. Pintey dadda nem eleg da alen hu hipan wadad baballey da niyadda limmu da. 11Yan nunman ni aggew ey neipeamta etan ni patul hu bilang idan pintey ni Jews di Susa. 12Et kan patul nan Esther ey “Pintey idan Jews hu limanggatut ni tutu-u eyad bebley di Susa. Pintey dadda pay hu hampulun u-ungngan Haman ni lalakki. Inamtak et nema-ma impahding dad edum ni probinsiya. Nem ehel mu hu edum ni pinhed mun meippahding et iebulut ku, niya ehel mu hedin hipa kekdewem et idwat ku.” 13Kan Esther nan patul ey “Apu patul, hedin dammutu, ey kekdewek et iebulut mu e pehding idan Jews di deya Susa ni kabbuhhan hu henin impahding dan nunya. Ey ehel mu et da ita-yun ida annel ni u-ungngan Haman.” 14Inebulut patul et imandal tu e meippahding huyya niya meippeamtad Susa huyyan mandal. Ey tu impeta-yun ida annel ni u-ungngan Haman. 15Newa-wan nunman e humman hu meikkahampulu et epat ni aggew nunman e bulan ni Adar ey neamung ida mewan hu Jew ni nambebley di Susa et patyen da mewan hu telunggatut ni buhul dadman. Nem eleg ida umlan hipan wadan hi-gada. 16Yadda dama hu Jews di edum ni probinsiya ey neamung ida et mambabaddang idan menanggan buhul da et patyen da hu nepitut liman libun hi-gada. Nem eleg ida umlan hipan wadan hi-gada. 17Impahding idan wadad probinsiya huyyan meikkahampulu et tellun aggew ni Adar. Et mewa-wan nunman ey nan-iyyatudda et man-an-anladda niya nanhahamul ida. 18Nem hedin yadda Jews di Susa man intu-man dan nenanggan buhul dan nunman ni meikkahampulu et epat ni aggew et han ida man-iyyatun meikkahampulu et liman aggew, et yan nunman nan-an-anlaan da. 19Et humman hu, hedin yadda Jew ni nambebley di probinsiya ey yan meikkahampulu et epat ni aggew ni Adar hu daka pan-am-amlengin katootoon e ida kamanhahamul niya ida kamanhindadawat ni hipan pinhed dan iddawat di edum da. 20Hi Mordekai ey intudek tun emin huyyan neipahding. Ey nantudek idan emin ni Jews ni nambebley di Persia 21e pambalin da hu meikkahampulu et epat niya meikkahampulu et liman aggew ni Adar ni pan-am-amlengan dan katootoon. 22Huyyaddan dewwan aggew hu nengapputan idan Jews ni buhul da niya nambalinan ni lemyung dan am-amleng. Ya pehding dan man-am-amleng ni nunman ni dewwan aggew ey manhahamul ida niya manhindadawat idan hipan pinhed dan iddawat niya kennen, ey iddawtan dadda nangkewetwet. 23Inu-unnud idan Jews hu olden Mordekai et pambalin dan piyestah ni katootoon humman idan aggew. 24Hi Haman, e u-ungngan Hammedatha e helag Agag, e buhul idan Jews hu kan nemnem ni memettey idan Jew et ibubunut tu, e humman keibbellinan ni Purim, et maptek hu aggew niya bulan ni pengippahdingan tun nunman ni ninemnem tu. 25Nem an nekihummangan hi Esther nan patul et mengapyan olden et manhewi hu lawah ni planuh Haman et hi-gatu niyadda u-ungnga tun laki hu neita-yun. 26(Nginedanan dan Purim humman idan aggew ni daka pan-am-amlengi tep humman daka penghel ni bubunut ni nunman.) Et umhulun hu nantudekan Mordekai niya neipenahding ni hi-gada, 27ey nanhuhummangan ida Jews di kebebbebley e man-am-amleng idan nunyan dewwan aggew hedin nedatngan huyyan pan-am-amlengan da. Huyyan olden ey mahapul ni u-unnuden alin emin ni helag idan Jews ni katootoon anin idan edum ni tuun nambalin ni Jews. 28In-olden da e huyyan dewwan aggew ey eleg liwanaddan Jews ni katootoon et man-am-amleng idan emin pamilyah dad kebebbebley. Nanhuhummangan ida e eleg da iwwalleng huyyan piyestah dan Purim et ipenahding idallin helag dan ingganah niya eleg da liwwana hu neipahding ni nunman idan aggew. 29Entanni et mantudek mewan hi Esther e u-ungngan Abihail, et hi Mordekai e Jew et ipilma da ngadan dan dewwa et iolden da hu pengu-unnudan dan Piyestah ni Purim. 30Ey nantudek hi Mordekai idan emin ni Jews etan idad hanggatut et dewampulut pitun probinsiya ni nan-ap-apuan Serses et peamta tun hi-gada e endi law da tattakutan tep melinggep ida law. 31Ey inhel tu e mahapul ni pehding da hu elaw ni Piyestah ni Purim ni katootoon hedin nedateng humman ni aggew e henin daka pehding ni mengu-unnud ni daka pantetpeli niya daka lemyungi. Hi Mordekai nan Esther e ahwan patul hu nengiolden nunya. 32Huyyan olden Esther ni elaw ni Purim ey neitudek di libluh ni kakeittuddekin emin ni kamekapkapyad bebley da.


text: 1Yaw ya lista ya natturunud nga ginafu ira y Jesu Cristo nga gaka y David, nga gaka pay y Abraham. 2Y Abraham, ama y Isaac; y Isaac, ama y Jacob; y Jacob, ama y Juda en ya wawwahi na; 3y Juda, ama y Fares en y Zara; y Tamar ya ina ra. Y Fares, ama y Esrom; y Esrom, ama y Aram; 4y Aram, ama y Aminadab; y Aminadab, ama y Naason; y Naason, ama y Salmon; 5y Salmon, ama y Boaz; y Rahab ya ina na. Y Boaz, ama y Obed; y Ruth ya ina na. Y Obed, ama y Jesse; 6y Jesse, ama y David. Y David, nappatul kattun. Y David, ama y Solomon; ya nabalu kan y Urias ya ina na. 7Y Solomon, ama y Rehoboam; y Rehoboam, ama y Abias; y Abias, ama y Asa; 8y Asa, ama y Josafat; y Josafat, ama y Joram; y Joram, ama y Ozias; 9y Ozias, ama y Joatam; y Joatam, ama y Acaz; y Acaz, ama y Ezekias; 10y Ezekias, ama y Manases; y Manases, ama y Amon; y Amon, ama y Josias; 11y Josias, ama y Jeconias en ya wawwahi na ira. Kan yan nga tiempo, ya taga Babilonia ira, nepanaw ra ya Israelita ira kan ya lugar da nga napresu nga ne-angay kan ya nasion ya Babilonia. 12Kabalin ya neke-angay ra kan Babilonia, ira yaw ya gakagaka: y Jeconias, ginaka na y Salatiel; y Salatiel, ama y Zerubbabel; 13y Zerubbabel, ama y Abiud; y Abiud, ama y Eliakim; y Eliakim, ama y Azor; 14y Azor, ama y Sadoc; y Sadoc, ama y Akim; y Akim, ama y Eliud; 15y Eliud, ama y Eleazar; y Eleazar, ama y Matan; y Matan, ama y Jacob; 16y Jacob, ama y Jose nga atawa y Maria nga nangiyanak kan y Jesus nga nammuan kan Cristo. 17Mafulu se appat gafen ngammin ya natturunud nga ginafu ira y Jesus namegafu kan y Abraham addet kan y David. Mafulu se appat pay ngammin ya natturunud nga ginafu ira y Jesus namegafu kan y David addet kan ya neke-angay ya Israelita ira kan Babilonia. En mafulu se appat manin ya natturunud nga ginafu ira y Jesus namegafu kan ya neke-angay ra kannay addet kan ya neke-anak y Jesu Cristo. 18Kunna tiaw ya neke-anak y Jesu Cristo. Kattu netaratu y Maria nga ina na nga me-atawa kan y Jose, ngam kallie ra nga nattadday, nammuan nga nabussit y Maria, en nesimmu yan megafu kan ya pakapangngua ya Espiritu Santo. 19Y Jose nga paki-atawan na, natunung nga tolay, en zinisidi na gafen nga mari na ibalin nga atawan iggina. Gafu ta mari na ikayat nga mapasiranan y Maria, zinisidi na pay nga kuan na yan kan sekreto. 20Kannia appalappanonot na kan yan, hinnian/asan anghel y Afu Dios nga nappasingan kan iggina kan tatenap nga kunna nga nakkahi, "Jose nga gaka y David, marim mabbabang nga mangikasal kan y Maria, gafu ta ya nekabussit na, megafu kan ya Espiritu Santo. 21Iyanak na ya isa nga lalaki, en ngahanan mu iggina kan Jesus gafu ta iggina ya mamalliad nattaruk kan ya totolay na kan ya liwaliwat da." 22Nesimmu ngammin ira yan tase matumpal ya nepeturak y Afu Dios kan ya isa nga profeta kattun, 23"Mabussit nattaruk ya isa nga birhen, en iyanak na ya isa nga lalaki, en ngahanan da iggina kan Emmanuel" (nga ya kebalinan na, hinnian ya Dios kan ittera). 24Kattu nalukag y Jose, pinarulot na ya kinahi ya anghel y Afu Dios kan iggina, nekasal na y Maria, 25ngam mari na vulvua/pulus sinukkal ya kababay na addet kannia nepangngiyanak na kan ya abbing, en nginahanan na kan Jesus.


text: 1Hapa--eg awod, anyay angka-ibintahi nin Hawhodiyo ha alwan Hawhodiyo, o anyay ka-alaga--an nin pamagtoli̇̀ nin Hawhodiyo? 2Hay Hawhodiyo ay malakè ya bagay ya angka-ibintahi. Ona, Hawhodiyo ya pinangipahimala--an nin Diyos nin hawhalità na. 3Peteg nin hay ongno ha Hawhodiyo ay alwan tapat ha panhohomonol ha Diyos. Ombayro man, mag--in wari̇̀ nin ayin alagà ya pangakò nin Diyos konla? 4Ahè! maski magbongkok ya kaganawan tawo, hay Diyos ay ahè magbongkok. No hinalità na ay petegen na; ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ya hinalità ni Ari̇̀ Dabid ha Diyos ay ombayri: "Hay hawhalità mo ay kaptegan; kayà mapatnag ya kahampatan mo. Maski hinoy tawo ay ahè makakit nin paminggawan komo." 5Ha ka-ihipan nin tawtawo ay ombayri ya katoynongan la: "Alwan tamà ya hitamoy Hawhodiyo ay parosawan nin Diyos, ta hay kala-etan tamo ya makapipakit nin kahampatan nin Diyos." 6Alwan ombayro! No alwan mahampat ya Diyos, pangno ya man awod makahosga lano nin tawtawo? 7Maka hay an-ipagkatoynongan nin kanayon ay ombayri: "No ha kabongkokan ko ay lalò ampipatnag ya katapatan nin Diyos boy angkapori ya ay alwan tamà nin parosawan na ko ha kasalanan ko." 8No ombayro awod ay isigi tamoy pagkasalanan no habaytoy makapipakit nin kahampatan nin Diyos. Habayti ay an-itorò ko kano wanlan hatoy tawtawoy ampipanirà kongko. Hay bagay konla ay parosawan nin Diyos. 9Hikayi ya Hawhodiyo ay mas mahampat wari̇̀ ha tegteg nin Diyos kisa ha alwan Hawhodiyo? Alwa! Pinaptegan koyna komoyo ya hay kasalanan ay makapangyayari ha kaganawan tawo mag--in Hodiyo o alwa. 10Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri: "Ayin tawoy mahampat; ayin ni miha. 11Ayin ampaka-intindi no anyay kaptegan; ayin simprin ampag-apeh nin makatandà tongkol ha Diyos. 12Kaganawan ay ahè labay pakarani ha Diyos ta ampagpakala--et hila. Ayin ampanggawà nin kahampatan; ayin ni miha. 13Hay bebey la ay emen abirtoy tinabon ya anhomngaw, ta hay aw-ilgo la ay panay nin karemekan. Hay bebey la ay anggamiten la nin manloko nin kapara la. Hay aw-ilgo la ay emen dità nin otan ta ampakahirà nin kapara la. 14Kaganawan anhalita--en la ay pawpanenebey boy aw-inakit ha kapara la. 15Amò bongat ya dipirinsya ay pamatyan layna nin kapara la. 16Maski ayri hila mako ay ampanirà hila nin kapara la, boy ampambi hila nin ikagolon nakem nin kapara la. 17Agla tandà no pangno hila magkama--in nin katinekan. 18Hay Diyos ay agla an-igalang." 19Tongkol bayri ha binanggit ko ya nakaholat ha Halità nin Diyos ay tandà tamo hapa--eg ya hay kawkapanogo--an ay ka-ilangan honolen nin tawtawoy anti ha hilong nin kawkapanogo--an ya ayin kanayon no alwan Hawhodiyo. Kayà ayin makapaghalità nin ayin yan kasalanan. Kaganawan ay mangamin nin hay kaganawan tawo ay makasalanan ya nararapat nin mananggap parosa nin Diyos. 20Ahè an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan ya tawoy anhomonol ha kawkapanogo--an. Hay kawkapanogo--an ay makapipatandà bongat ha tawo nin hiya ay makasalanan. 21Hin hato, ha kawkapanogo--an kateng ha hinolat nin pawpropita nin Diyos ay impatandà no pangno magkama--in nin kahampatan ya tawo. Hapa--eg ay impatnag nin Diyos ya hay pangibilang na nin mahampat ya tawo ay alwan ha panhohomonol ha kawkapanogo--an. 22Kaganawan ampipantompel koni Pangino--on Hisokristo mag--in Hodiyo o alwa ay an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan nin banà ha pantotompel la. Ha Diyos, kaganawan tawo ay paripariho, 23ta kaganawan ay nagkasalanan boy alwan sapat ya kahampatan la para makapakonsowilo ha Diyos. 24Ombayro man, hay pangingangalo nin Diyos nin mambin kahampatan ay alwan banà ha gawgawà nin tawtawo, no alwan hay tawtawo ay an-ibilang na nin ayin kasalanan nin banà koni Pangino--on Hisokristo ya nambeh konla para ha ikalibri la. 25Hi Pangino--on Hisos ay inggawà nin Diyos nin mati emen hay kawkasalanan nin kaganawan tawo ay mapatawad. Hay dayà na ay nantolò ta pangalih nin kasalanan nin tawtawoy mipantompel kona. Kamatyan ni Pangino--on Hisos ya makapipatandà nin matoynong ya gawà nin Diyos. Hin hato ay emen alwan tamà ya gawà nin Diyos ha pama-olay na nin magkasalanan ya tawtawo, ta pinagpasinsyawan na hila nin ahè pinarosawan. 26Piro hapa--eg, hay kamatyan ni Pangino--on Hisos ya makapapteg nin hay Diyos ay mahampat. Hay tawoy antompel koni Pangino--on Hisos ay an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan. 27Anyaman awod ya ma-ipagmalhay tamo? Ayin! Ma-ipagmalhay tamo wari̇̀ ya gawgawà tamo? Ahè! Imbilang nin Diyos nin hitamo ay ayin kasalanan banà ha pantotompel tamo. 28Pagkalilinaw nin an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan ya tawo banà ha pantotompel na koni Pangino--on Hisos; alwan ha panhohomonol na ha kawkapanogo--an. 29Maka an-ihipen moyo nin hay Diyos ay Diyos bongat nin Hawhodiyo, ta alwan Diyos nin alwan Hawhodiyo. Alwan ombayro ta hay Diyos ay Diyos simpri nin alwan Hawhodiyo. 30Mimiha ya Diyos nin kaganawan tawo, mag--in Hodiyo o alwa. Maski hino ya ma--in katetpel koni Pangino--on Hisokristo ay an-ibilang na nin ayin kasalanan. 31Ombayro man, an-alihan nawen wari̇̀ kowinta ya kawkapanogo--an? Ahè! Ha pantotompel nawen koni Pangino--on Hisos ay lalò nawen angkahonol ya kahampatan ya angka-itorò nin kawkapanogo--an.


text: 1Kabalin na yan, nappasingan manin y Jesus kan kunna tiaw kan ya dudduma/karruan nga disipulo na kan ya dappit ya dakal nga danum ya Tiberias. 2Ira Simon Pedro, Tomas nga ne-ammawan/nengahanan pay kan Ziping/Singin, Natanael nga taga babalay ya Cana kan ya probinsia ya Galilea, ya dua nga anak y Zebedeo, en ya dua peba nga disipulo y Jesus, narammung da kan isa nga lugar. 3Y Simon Pedro, kunna nga nakkahi, "Annak memmanangat/mesesira." Kunda nga nakkahi, "Mevulun kami pay kan ikaw." Minang da gafen, en nattakay ra kan barangay. Paddamblag da nga nemmanangat, ngam awan da nga nakanna. 4Kan albasu, aggatadag y Jesus kan ya dappit ya danum, ngam mari nakata/namukatan ya disipulo na ira iggina. 5Sangaw, kunna nga namovut kan ira, "Anak ku ira, hinnian/asan kazze/pano nakanna nu nga manangat?" Kunda nga siminabbag, "Awan." 6Kunna nga nakkahi, "Iwayat nu ya sonsoru nu kan ya ziwanan ya barangay nu, en makakanna kayu." Newayat da gafen, en mari ra napippiddang ya sonsoru megafu kan ya karu ya manangat nga nakanna ra. 7Sangaw, ya disipulo nga ideddukan y Jesus, kunna nga nakkahi kan y Pedro, "Iggina y Afu Jesus." Sangaw, kattu nagina y Simon Pedro nga iggina y Afu Jesus, negalut na ya lutud ya sinnun na gafu ta lolloy, en nattuvvu/nattabbraw kan ya danum. 8Nattalan/Nabbattang ya dudduma nga disipulo na kan ya barangay tase umang da kan ya dappit nga mappiddang kan ya sonsoru nga napannu kan manangat gafu ta mari na kuru arayyu, massiammafulu metro ya karayyu na. 9Kattu nakkazzat da kan ya dappit, nasingan da nga hinnian umafa-afi nga bagang, en hinnian manangat nga maddaggun nga matunu, en hinnian peba pan kannay. 10Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Mangiyangay kayu kanniaw kan ya manangat nga bahu nakanna nu." 11Sangaw, nattakay y Simon Pedro kan ya barangay, en piniddang na ya sonsoru nga napannu kan daddakal nga manangat kan ya dappit. Matut se limafulu se tallu ya karu ra. Maski nu kunna tian ya karu ra, mari napissang ya sonsoru. 12Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Angkayu kanniaw ngin gafu ta malmuesu/maddadan teran." Awan kan ya disipulo na ira nga naketaggat nga mamovut nu innia iggina, gafu ta ammu ran nga iggina y Afu Jesus. 13Sangaw, minang inalak y Jesus ya pan, netaned/ne-antet na kan ira, en kunna tian pay ya kiningngua na kan ya manangat. 14Yaw ya mekatallu nga nepappasingan y Jesus kan ya disipulo na ira kabalin ya nepagginnolay na. 15Kabalin da nga nalmuesu, y Jesus, kunna nga namovut kan y Simon Pedro, "Simon nga anak y Juan, mas ayatan nak kazze annek/ngam kan ira yaw?" Y Pedro, kunna nga siminabbag, "On, Afu, on. Ammum nga ayatan ta ka." Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Pakanan mu ya mabbing nga karneruk ira." 16Kunna manin nga namovut kan iggina, "Simon nga anak y Juan, ayatan nak kazze?" Kunna nga siminabbag manin, "On, Afu, on. Ammum nga ayatan ta ka." Kunna nga nakkahi, "Tanggawan mu ya karneruk ira." 17Kan ya mekatallu nga nepammovut na, pinovutan na kan iggina "Simon nga anak y Juan, ayatan nak kazze?" Sangaw, narandam y Pedro gafu ta, kan ya mekatallu nga nepammovut y Jesus, pinovutan na nu ayatan na iggina, en kunna nga nakkahi, "Afu, ammum ngammin; ammum nga ayatan ta ka." Y Jesus, kunna nga nakkahi, "Pakanan mu ya karneruk ira. 18Kurukurug ya kayan ku kan ikaw, kattu kabbing mu, naggannagannukat ka pe laman, en minang ka kan ya maddumuruma nga lugar nga nekayat mu. Ngam so nu mallalakay ka, idawawam mamba ya imam, en tanakkuan ya mamagannukat kan ikaw, en iyangay na ka kan lugar nga marim ikayat nga angayan." 19Kannia nepakkahi na kan yan, nepakammu na nu annianna/kunnasi/manna ya appatay y Pedro nga makapadayaw kan y Afu Dios. Kabalin ya nepakkahi na kan yan, kunna peba nga nakkahi, "Massige ka nga mevulun kan yakan." 20Sangaw, nallipay y Pedro, en nekanna kan nasingan na ya disipulo y Jesus nga ideddukan na nga tumunutunud kan ira nga dua. Iggina ya nangizikkat kan ya baggi na kan y Jesus kattu nangan da kan ya Fiesta ya Nepattalebad en namovut kan iggina nu innia ya mangiyalawat kan iggina kan ya mangontra ira kan iggina. 21Kannia nepakasingan y Pedro kan iggina, kunna nga namovut kan y Jesus, "Afu, hanna pay ya mesimmu kan yan nga tolay?" 22Y Jesus, kunna nga siminabbag, "Nu ikayat ku nga matolay iggina addet so nu manoli nak, hanna kazze yan kan ikaw? Massige ka nga mevulun kan yakan." 23Megafu kan yan, nakahi kan ya mangurug ira nga mari matay yan nga disipulo. Ngam mari kinahi y Jesus kan iggina nga mari na matay, nu azzi kunna, "Nu ikayat ku nga matolay iggina addet so nu manoli nak, hanna kazze yan kan ikaw?" 24Yan nga disipulo y Jesus ya nangipakammu en nangiturak kan ira yaw, en ammu mi nga kurug ya nepakammu na. 25Napakaru peba ya kinikkingngua y Jesus. Nu meturak da ngammin zinan, abbattan ku nga makkurang ya mundo nga kekkuayan ngammin ya meturak.


text: 1Hakey ni aggew ey inhel nan Saul nan hi Jonathan e u-ungnga tu et yadda opisyal tu e mahapul ni petteyen da hi David. Nem gapu tep gayyum nan Jonathan hi David ni peteg, 2ey limmaw di kad-an David et kantuy “Hedin kabbuhhan man ang-ang mu et kamanemak ni mu pantelluan et manha-ad kadman tep pinhed aman petteyen daka. 3E-helen kullin ama et umli kamid neihnup di mu pantelluan di pattullan. Et ung-ungbalen mi hu meippanggep ni hi-gam et pengamtaan kulli hedin hipa dedan hu wadad nemnem tu, et hannak ehelan emin ni hi-gam hedin hipa penghel tu.” 4Yan newa-waan tu ey nanhummangan di Jonathan nan ametu et ehelen tu kakinayyaggud nan David. Ey nampehemmehemmek hi Jonathan nan ametu et eleg tu ibubbunget hi David. Kantuy “Entan tu ipahding hu lawah nan hi David e bega-en mu. Endin hekey numangngu hu bahul tu winu lawah ni tu kinapkapyan hi-gam. Binenaddangan daka numan ni hi-gatu. 5Kaw eleg mu nemnema hu nengilamngan tun biyag tu et makihanggan Goliath et pengapput daitsun Apu Dios ? Tam ka kaman-am-amleng ni nunman. Kele yan nunya ey mu petteyen? Endin hekey gaputun mu pemetteyan ni hi-gatu tep endi bahul tu.” 6Entanni ey inebulut nan Saul humman ni inhel Jonathan et mansapatah nan Apu Dios e wadan ingganah et ya insapatah tu ey eleg tu pepettey hi David. 7Negibbuh nanhummanganan dan han-ama et an ayagan nan Jonathan hi David et idaddatteng tun emin hu inungbal dan ametu. Ingkuyug Jonathan hi David et lumaw idad kad-an nan Saul et ingungngunnuan David hi Saul e heni lan nunman. 8Entanni ey immalidda mewan sindalud Pilistia ni umgubat et makigubat di David et yadda sindalun Israel ni hi-gada. Nemahhig impahding di David ni nekigubat ni hi-gada et bumsik idan emin hu sindalun iPilistia. 9Nambangngad hi David ni an nengubat idan iPilistia et manha-ad mewan di baley nan Saul. Nem hakey ni aggew e kamanyuyyuddung hi Saul e tuka deddengela gitalah David ey immali mewan etan lawah ni ispirituh ni intu-dak Apu Dios ni mengippehelheltap ni hi-gatu et ginyangen tun pahul hi David nem ingkiwangan kuman David et madegah etan pahul et maipetak di dingding. Et bumsik mewan hi David. 11Yan nunman ni hileng ey impalaw Saul di baley di David hu sindalu tu ma-lat guwalyaan da et pateyen da hedin um-ehep. Nem yan nunman ni hileng ey kan Mikal nan hi David e ahwa tu ey “Besik kan nunyan hileng et ka mantalu tep petteyen dakan kakkabbuhhan.” 12Et baddangan tu hi David et idlan tud habhabyen et bumsik nunman ni hileng. 13Illan Mikal hu tuttu-u et pebaktad tud uggippan David et libutan tun dutdut ni gelding et wangalan tu. 14Immalidda etan sindalun Saul ni an mengellan hi-gatu, nem kan Mikal ey “Kamandedgeh et kameu-ugip.” 15Nambangngad ida sindalun Saul et ehlen da humman ni hi-gatu. Nem kan Saul ni hi-gada ey “Pakiattang yullid neugipan tu et i-li yudya et pateyen ku.” 16Inu-unnud da et humgep idad baley di David et da-et attangen di uggippan tu nem inang-ang da ey tuttu-un nelibutan ni dutdut ni gelding. Et mambangngad ida mewan nan Saul et ehelen dan hi-gatu humman. 17Impaeyag nan Saul hi Mikal et kantuy “Kele muwak hineul et mu impabsik hu buhul ku?” Nem kan Mikal ey “Binaddangan ku et bumsik tep kantuy petteyen tuwak hedin eggak baddangin umbesik.” 18Bimmesik hi David et lumaw di Ramah di kad-an Samuel et idaddatteng tun emin hu impahpahding Saul ni hi-gatu. Et ikuyug Samuel hi David et lumaw idad Nayot et manha-ad idadman. 19Wada nengidaddatteng nan Saul e wada hi David di Nayot di Ramah, 20et menu-dak ni sindalun an mempap ni hi-gatu. Nem dimmateng ida et ang-angen da hi Samuel et yadda edum tun prophet e ida kamandeyyaw ey pinhakkeyey immali Ispirituh nan Apu Dios daman idan nunman ni sindalu et mambalin idan prophet et mandayaw ida dama. 21Dingngel Saul hu meippanggep nunman et menu-dak mewan ni edum ni sindalu tu nem hanniman hu neipahding ni hi-gada. Hanniman metlaing hu neipahding ni pitlu tun nenu-dakan nan Saul ni sindalu tu. 22Entanni ey nandudug law hi Saul ni limmaw di Ramah et dumteng di ahhullan di Seku. Kan tuddan tuu ey “Attud David nan Samuel ey?” Kanday “Wadaddad Nayot.” 23Et mangunud diman hi Saul, nem wadad dalan ey newada Ispirituh nan Apu Dios ni hi-gatu et mambalin ni prophet et kamandaydayaw dama e heni prophet ingganah ni dimmateng di Nayot. 24Ingkal tu etan balwasi tu et ipahding tud hinanggan Samuel hu kapandeyyaw ni prophet e nambakbaktad diman ni nunman ni aggew et yan hanlabbi. Huyya hu gaputun kan idan tuuy “Kaw prophet dama law hi Saul?”


text: 1Amêhên, patêl ha Panginoon, ay ipapakalinaw naên kamoyu ya tungkol ha pag-orong ni Panginoon tamon Jesu-Cristo, haka ha pamitsipon na kantamo hên manupa kana. 2An-ipakihabi naên kamoyu ya paan kaw dayin manyagah o mampotog man, ha balita ya nilumatêng ana kano ya pag-orong hên Panginoon. Paan kaw maniwala ha balita la, habiên la man ya impamwang ya habayto hên Espiritu ni Apo Namalyari, o habi kano, o hulat man ya banhagan lan ubat kannaên. 3Paan kaw paloko ha panhabiên lan mapaglaram, ta a ya lumatêng hi Panginoon Jesu-Cristo, no a pon malyari ya hadyay panhumalanghang hên tawo kan Apo Namalyari, haka no a pon iiltaw ya poon hên kapatsi ni Apo Namalyari, ya siguradon migtan ha impiyerno. 4Halanghangên na hi Apo Namalyari haka ya balang ansimbaên hên tawo, ta itag-ay nay sarili na, ta hiyay nay simbaên hên kal-atan ha Templo, ya bali ni Apo Namalyari, ta hiya kano hi Apo Namalyari. 5Muwang yo ya hinabi kinay hatsi kamoyu hên atsi ko bahên. 6Muwang yo etaman no hino ya, ya ampamiawat kana, ta êmên ya a pon iiltaw angga ha a pon lumatêng ya panaon na. 7Ta ya kapangyarihan hên kahalanghangan ha kangêran, ay naumpisaan hên a la muwang hên kaatag, ta ampamaihip ya ha tawo ya manalanghang hila, noa, hiya ay nakakabat pon, kabay a ya pon ipaltaw angga ha a pon inalíh ya ampamiawat kana. 8No inalíh ya ampamiawat kana, ay pay-iltaw yay na. Noa, ha pamanlumatêng ni Panginoon Jesus hên kalamoy kapahilêw ya kahampatan na, ay patsên nay na ha inanawa nan bêngat. 9Ya pamanlumatêng nan habaytoy poon hên kapatsi ni Apo Namalyari, ay main yan kalamo hên narawak ya kapangyarihan, haka hino-hino kay na hên ya tanda, ya pamanloko, haka kaatag pon ya kapapaêpapah ya kalaraman ni Satanas. 10Kalamo na êt ya hino-hino kay na hên ya karawakan ya pamanloko na kanlan tawo ya mipalako ha kaparusaan ha impiyerno, gawan a la panlugurên ya kaptêgan ya tungkol kan Apo Jesus, ta êmên hila dayi mailigtas ha kaparusaan. 11Kabay paulayan hila ni Apo Namalyari hên maniwala ha dyag ya kalokwan, 12ta êmên hilay na maparusaan gawan pinili lay karawakan, ta ya kaptêgan ay a la pinaniwal-an. 13Noa, hikaw, patêl ya anlugurên hên Panginoon, hêpat kannaên ya panay naên kaw an-ipagpahalamat kan Apo Namalyari ta pinili na kaw hên iligtas ha kaparusaan ya lumatêng paubat hên una, gawan dinyag na kaw hên Espiritu na hên malinis, hên ayn kapintasan, haka gawan pinaniwal-an yoy kaptêgan. 14Ya Mangêd ya Habi ya in-aral naên kamoyu, ay habayto ya ginamit ni Apo Namalyari ha panagyat na kamoyu hên magpalokop kana, êmên kaw makapakilamo ha karangalan ni Panginoon tamon Jesu-Cristo. 15Kabay, patêl ha Panginoon, pataniêhên yoy ihip yo. Ipakatanêm yo ha ihip yo ya intoro naên kamoyu, ya hatoy hinabi naên haka hatoy inhulat naên êt. 16Ampanalangin kay kan Panginoon tamon Jesu-Cristo haka kan Apo Namalyari, ya Tatang tamo ya nanlugud kantamo. Gawan ha ayn kapantag ya ingalo na, ay dinyanan na kitamo hên kahiglaan nakêm ya a ampangoman, haka kasiguradoan hên tungkol ha arapên tamo. 17Hiya dayi, ya mamahigla haka mamataniêh hên nakêm yo, ta êmên yo maihabi haka madyag ya panay kangêran.


text: 1Hini-yan Jesus humman ni bebley et umenamut di bebley da e ingkuyug tudda etan Hampulut dewwan disipol tu. 2Nedatngan hu Sabaduh et lumaw hi Jesus di simbaan idan Jews et an mantuttuddu. Ey dakel ida etan kameneddengngel ni hi-gatu hu natnga. Kanday "Kele ettu ni-ngangu an nan-adalan eyan tuun tuka ituttuddu? Kele nekallaing? Kabaelan tu pay ni mengippahding ni miracle. 3Tam hi-gatu ngu anhan etan karpenter ni u-ungngan Maria, ey agin James, hi Jose, hi Judas, et hi Simon. Ey tam wadaddad ya etan ida agitun bibi-i." Humman hu daka pengheli, et humman hu daka kehhinga. 4Kan Jesus ni hi-gaday "Yadda prophet ey ida kamedeyyaw di emin di kebebbebley, nem yadda kebebleyan tu, yadda aaggi tu et ya pamilyah tu ey eleg da kulluga." 5Hi Jesus ey kametngan eleg da pengullugin hi-gatu. Beken ni dakel hu impahding tudman ni miracle, et ebuh ni kinepa tudda hahhakkey ni tuun kamandedgeh et ma-kal degeh da. Entanni ey limmaw di Jesus di kebebbebley et an mantuttuddud man. 7Hakey ni aggew ey inaygan tudda etan Hampulut dewwan disipol tu et handedwaen tuddan intu-dak ni an mantuttudud kebebbebley. Ey indawat tu hu kabaelan dan mengkal idan dimonyoh ni kameihhuklung. 8Sinugun tudda e kantuy "Entan pambalun ni hipan mahapul yud lawwan yu henin kennen, ya hakbat, ya pihhuh niya balwasin panhullulan yu. Nem ala kayun hulkud niya patut." 10Kantu pay ni hi-gaday "Hedin umlaw kayud hakey ni bebley, panha-ad kayu etan di baley etan ni mengeyyag ni hi-gayu ingganah peni-yanan yun nunman ni bebley. 11Ey hedin umlaw kayud hakey ni bebley ey eleg da pinhed ni dedngelen hu yuka ituttuddu niya eleg dakeyu pehgep di baley da, ey pukpuk yu hu dep-ul di dapan yun peni-yanan yun nunman ni bebley et pengipeang-ang yun hi-gada e nanliwat ida." 12Et lumaw ida humman ni Hampulut dewwan disipol Jesus di kebebbebley ni an mantuttuddu. Intuttuddu da e mahapul ni mantuttuyyudda tuun liwat da. 13Ingkal dadda hu neihuklung ni dimonyoh niya inepuapan dan lana etan ida kamampandedgeh et ma-kal degeh da. 14Hi Herod e patul di Galilee ey dingngel tun emin ida huyya, tep nandingngel hi Jesus et ya tuka pehpehding. Kan idan edum ni tuu ey "Hi-gatu la eman hi John e kamemenyag, nem netagwan et mukun han-ipahding tu hu miracle." 15Nem yadda edum ey kanday "Hi-gatu la eman prophet e hi Elijah." Kan ida daman edum ey "Hi-gatu etan prophet ni henidda lan prophets ni nebayag." 16Dingngel Herod humman, nem kantuy "Hi-gatu eman hi John e impaputul ku ulu tu, nem netagwan." 17Tep yan nunman ey impadpap Herod hi John idan sindalu tu, et pakelabut tu. Mukun impahding tu huyya, ey tep kae-e-helin John e kantuy lawah hi-gatu, tep piniliw tu hi Herodias e ahwan agitu e hi Philip. Et mukun anggebe-hel Herodias hi John et pinhed tun pepettey nan Herod. Nem kaum-agel hi Herod tep inamta tu e kayyaggud ni tuu hi John niya endi bahul tu et ipaptek tud kallabbuttan. Pinpinhed tun deddengngelen hu kaituttuddun John, anin ni hin-addum ni kamemunnumunnu nemnem tu. 21Entanni ey nedatngan hu aggew ni pan-am-amlengan dan neiungngaan Herod. Et yan nunman hu nannemneman nan Herodias ni pengippepetteyan tun John. Neamung idan emin hu ap-apu, yadda kekeddangyan niyadda ap-apun sindalun an mekikkan di baley Herod. Nangkalpudda humman ni tuud Galilee. 22Entanniy immehep ali etan u-ungngan Herodias ni bii, et ianteng tu tayaw, ey kaman-am-amleng ida etan mangili. Anin hi Herod et immanlan peteg et kantu etan ni u-ungngan bii ey "Ibegam hedin hipa pinhed mun iddawat kun hi-gam. Anin hipa ibbagam et iddawat ku. 23Issapatah ku e anin na-mun kammuy ya kagedwah ni bebley ni nan-ap-apuan ku hu kekdewem et dammutu." 24Limmaw etan biid kad-an inetu et kantuy "Ina, hipa ibbagak ni iddawat tu?" Kan inetuy "Ya ulun John e kamemenyag." 25Impapuut etan ni u-ungngan biin limmaw di kad-an idan neamung et kantun Herod ey "Pinhed kun iddawat mun nunya hu ulun John e kamemenyag e meihha-ad di duyu." 26Nemahhig tuttuyyun Herod, nem neil-uh ni insapatah tu, ey dingngel idan mangili tu e kantuy anin hipa ibbagan nunman ni bii et iddawat tu. Et humman hu, kaumbaing ni mengyat ni inhel tu. 27Et menu-dak ni sindalu tun an mengellan ulun John. Limmaw etan hakey ni sindalu et tu putulen hu ulun John di kulabbuttan. 28Inha-ad tud duyu et ilaw tu etan ni bii et tu dama idwat nan inetu. 29Dingngel idan disipol John e pintey da hi-gatu et da al-en annel tu et da ikulung. 30Nambangngad ida etan Hampulut dewwan intu-dak Jesus, et idaddatteng dan emin hu impahpahding da niya intuttuddu da. 31Anin anhan et kamanhuluhulul hu kameemmung ni tutu-u et endi inna-nud Jesus niyadda disipol tun mengngan. Et kan Jesus ni hi-gaday "Itsuy ew di nea-appil et itsu man-iyyatu." 32Et mambangkaddan limmaw ida ma-lat e-ebbuh ida. 33Nem dakel ida damengu nenang-ang ni hi-gada, et kabsik ida etan tutu-un nangkalpud kebebbebley et mamenguluddan limmaw etan di gilig ni baybay ni dekkalan di Jesus. 34Dimmateng di Jesus et umhep idad bangka, ey inang-ang tudda dakel ni tuun neamung ey himmek tudda, tep henidda kalneroh ni impayyag ni kamampattul. Et dakel hu intuttuddu tun hi-gada. 35Kamangkehilleng law ey kan idan disipol Jesus ni hi-gatuy "Akkunu, kamangkehilleng ey endi tayu pengellaan ni kennen di deya, tep nea-appil huyyan bebley. 36Itu-dak mudda ew eya tutu-u et ida gumtang ni kennen dad neihnup ni bebley." 37Nem kan Jesus ni hi-gaday "Idwasi yudda kuman kennen da!" Kanday "Nem attu mi pengellaan ni dakel ni pihhuh? Mahapul hu dakel ni pihhuh ni iggatang di kennen da." 38Kan Jesus ni hi-gaday "Yu ang-ang idan tutu-u hedin piga sinapay ni wada." Ida nenang-ang ey wada et kandan hi-gatuy "Tam wada nem lillimman sinapay niya deddewwan deleg ni ebuh." 39Ey kan Jesus idan disipol tuy "Lakkayuy et yudda amungen etan tutu-u et payudung yuddad mahlek." 40Et yumudung ida tuu e negenedwaddan hanggagatut niya hannenelima. 41Illan Jesus etan liman sinapay et ya etan dewwan deleg et itengaw tud kabunyan et mansalamat nan Apu Dios, et peni-angen tu etan sinapay niya deleg, et idwat tuddan disipol tu et da pan-iwatwat idan tuu. 42Negibbuh ni nengan idan emin et maphel ida ey dakel sindaan da. 43Inemung idan disipol Jesus hu natdaan ey napnu hampulut dewwan basket. 44Ya bilang idan lalakkin nengan ey liman libu. 45Negibbuh idan nengan et pahgep idan Jesus etan disipol tud bangka, et pamengulu tuddan impalaw di Betsaida di ba-hil ni nengannan da, et han tudda pampaenamut etan tutu-u. 46Immanemut idan emin hu tuu et manteyed hi Jesus di duntug ni an mandasal. 47Nehileng law ey wadaddad gawwan baybay etan disipol tu, ey nanengtun immen hi Jesus di duntug e hahhakkey tu. 48Inang-ang Jesus e ida kameligligasi, tep kameihhipngat hu dibdib. Et humman hu, kamangkewa-wa ey limmaw di kad-an da e nandalan di ta-pew ni danum. Melebbah et la, 49nem inang-ang da et tumekut ida, tep kanda na-mu nem banig. Et ida kamantetekkuk e kanday "Ammundeh hu banig!" 50Simmakut idan peteg ni nenang-angan dan hi-gatu et kan Jesus ni hi-gaday "Entan takut yu, pandinel kayu, tep hi-gak." 51Et humgep hi Jesus di bangka et makiyudung ni hi-gada ey nesiked hu pewek. Natngaddan peteg hu disipol tun nenang-angan dan neipahding. 52Tep eleg dan hekey awatan etan nengipedakkelan tun sinapay ni binelun da, tep mekelhi ulu da niya kulang dinel dan hi-gatu. 53Nambangkadda et man-agwat idad Genesaret et iiket dadman hu bangka. 54Inimmatunan idan tuudman hi Jesus, 55et papuut dan limmaw di kebebbebley et dadda pan-iattang hu kamampandedgeh et pan-ilaw dad kad-an tu, anin ni attu lawwan tu. 56Emin di bebley ni kalawwin Jesus ey kapan-iunud idan tutu-un hi-gatud mulkaduh hu kamandedgeh ma-lat kap-en da, anin ni gilig ni balwasi tun ebuh. Ey emin ida etan nengapa ey na-kal degeh da.


text: 1Nen apaletan lay kanunotan a mambiahi kamid dayat ya onlad Italia, impalima ray Pablo tan pigaran priso ed kinen Julio, sakey ya opisyal na rihiminto na Roma a tatawagey "Rihiminto na Impirador." 2Linmogan kamid barkon nanlapud Adramitio tan mamaarap ed saray puirtoy Asia, insan kami la sinmiput. Kaiba miy Aristarco, sakey a Macedoniano a taga Tesalonica. 3Kaimbuas, sinmabi kamid Sidon. Maumaung si Julio ed kinen Pablo, et inabuloyan toy Pablo ya ombisitad saray kakaaro to, pian naitdan day antokaman a nakaukolan to. 4Manlapud man intuloy miy nambiahi, et lapud nasusuba miy dagem, dinmalan kamid nasasaniban a diking na islay Chipre. 5Nilabasan miy petek na Cilicia tan Pamfilia, tan sinmabi kamid Mira, sakey a siudad na Licia. 6Samay opisyal akarumog na barkon nanlapud Alejandria ya onlad Italia, kanyan pinalogan to kamid saman a barko. 7Matantan so pambiabiahi min pigapigay agew tan nairapan kamin sinmabi ed petek na Gnido. Ag kami makatuloy lapud onsusubay dagem, kanyan dinmalan kamid nasasaniban a diking na Creta, diad petek na Salmon, 8tan nampagilig kami. Agaylay irap min sinmabi ed pasen a tatawagen day Maung a Sarsaran, ya asingger ed baley na Lasea. 9Andokey lan panaoy linmabas ta piligro lay mambiahi, ta asumpal lay Agew na Panagayuno. Kanyan sinimbawaan ira nen Pablo. 10Inkuanto, "Kakaaro, nanenengneng kon diad sayan biahi tayo, nadarak iray karga, naderal yay barko, tan naandi ni ray bilay na totoo." 11Balet lalon dinengel na opisyal da ray sondalo so imbaga na akankien tan say kapitan na barko nen say samay simbawa nen Pablo. 12Lapud makapoy man a pasen a tondaan no panaoy ambetel, labay na karaklan ed sikara so ontuloy la ran anggad Fenix, no nayari. Sakey yan puirtod Creta ya akaarap ed abalaten a sagur tan baybay a sagur, tan nayarian dad may mamalabas na ambetel a panaon. 13Makalkalnay siplug na dagem a manlalapud abalaten, kanyan inisip dan nayari la ran onsiput Ginoyur day pataga na barko tan nambiahi rad asingger ed gilig na Creta. 14Balet ag abayag, sinbamiy maksil a dagem a tatawagen day "Euroclidon" a nanlapud saman ya isla. 15Kinmenad barko, tan lapud ag makasuba, tinmoluk kami lad dagem. 16Asaniban kamiy daiset nen linmabas kamid abalaten na melag ya islan tatawagey Cauda. Diman, nanirapan mi a pinareen so balotoy barko. 17Insapat dad barko, insan da binariberay ankakabaleg a lobir imay barko. Diad takot dan nisarsar kamid saray nipokdul a buer ed dalem na danum diad Sirte, inyabeba da lay layag tan tinmoluk kami lad labay na dagem. 18Lapud wala nin siansiay mabiskeg a bagyo, ginapoan dan ibantak iray karga na barko nen ontombuk ya agew. 19Kaimbuas, imbantak na dilin lima ra iray kagawaay barko. 20Abayag ya ag mi anengneng so agew tan saray bitewen, tan ag onkalnay mabiskeg a bagyo, kanyan nakalan kamiy ilalo a nilaban kami ni. 21Lapud abayag lan ag ira angan, inmalagey si Pablo ed pegley da tan nansalita, "Kakaaro, no dinengel yo ak komun tan ag ti la inmalis ed Creta, ag la agawad sikatayo yan darak tan deral. 22Kerewen kod sikayo natan a mampabiskeg kayoy linawa, ta anggapoy naandiay bilay ed sikayo, balet onlereg so barko. 23Ta kalabyan, nampanengneng ed siak so sakey ya anghil na Dios, say Dios ya akankien ed siak tan gagalangen ko. 24'Ag ka natatakot, Pablo!' inkuanto. 'Nepeg moy onarap ed Impirador. Lapud sika, ilaban na Dios iray amin a kakaibam a mambiabiahi.' 25Kanyan, kakaaro, pabiskeg yoy linawa yo! Ta sisiaen koy Dios a gawaen toy amin a nibagad siak. 26Balet nisarsar itayod sakey ya isla." 27Kumalabinapat lan labiy pangyaanur ed sikami na bagyo ed Dayat na Adriatico. Nen mamepegley lay labi, abaloan da ra may mariniro ya asingger kami lad ekat. 28Sinukat day danum, tan naamtaan dan duamplo tan liman depay kaaralem to. 29Diad takot dan natopa miy kabatowan, impelag day apatiran pataga ed nibeneg na barko, tan impikasi ran onsabi lay kabwasan. 30Labay na saramay mariniro so ontaynan ed barko, kanyan inyabeba ra may baloto ed danum tan konwarin mangipepelag iray pataga ed arap na barko. 31Balet inkuanen Pablo ed samay opisyal tan saray sondalo, "No ontaynan ira tay mariniro, ag kayo nilaban." 32Kanyan pinoltut na saramay sondalo iray lobir tan pinaolyan dan napelag tan onanur imay baloto. 33Nen mamapalbangon la, kinerew nen Pablo ed sikaran amin a mangan ira. Inkuanto, "Labinapat lan agew lay panaalagar yo, tan anggapo niy kinan yon balut. 34Kanyan kerewen kod sikayo a mangan ki la! Nakaukolan yoy mangan pian nilaban kayo. Anggapoy narisgod sikayo. Ag nabalang so anggan sakey a buek na siopaman ed sikayo!" 35Kapangibaga to ya, angalay tinapay, tan diad arap dan amin akisalamat ed Dios, pinipisag to may tinapay, tan ginapoan toy mangan. 36Binmiskeg so linawa ran amin, tan angan met ira. 37Duan lasus tan pitomplo tan anem kami ya amin ya akalogan. 38Nen napsel lay balang sakey, imbantak dad danum so trigo, pian nalemeway barko. 39Nen kabwasan, walay anengneng dan dalin, balet ag da nabirbir no anto man a pasen. Anengneng dan walay sabangan ed gilig na dayat, tan ninunot dan isarsar imay barko, no nayari. 40Kanyan pinoltut da ray pataga, tan intilak da rad dayat, insan inokbar da ray lobir na saray begsay. Intagey day layag ed arap na barko, pian itolak na dagem ed baybay. 41Balet nisarsar ed nipokdul a buer ed dalem na danum. Nipasobsob so arap na barko, kanyan ag makaalis. Aderal-deral so beneg na barko lapud ankakabaleg a daluyon. 42Saramay sondalo ninunot dan pateyen lawari ray priso, ta ompan wala rad sikaray makalangoy ed gilig et makabatik ira. 43Balet labay to may opisyal ya ilaban si Pablo, kanyan sinebelan to ra. Ingganggan tod saray marunong ya onlangoy ya onona ran ontabuy ed danum tan onla rad samay isla, 44insan ontombuk iray arum ya ompeket irad tabla o saray partiy barko ya alinglingkay. Onyay insabi min amin ed gilig na dayat, tan anggapoy inatey ed sikami.