text: 1Sayan sulat nanlapud kinen Judas ya aripen nen Jesu-Cristo, tan agi nen Santiago— Diad saray tinawag na Dios a mambibilay irad panangaroy Dios Ama tan panagtalima nen Jesu-Cristo: 2Napano-pano kayo komuy panangasi, kareenan, tan aro. 3Inararon agagi, gagawaen ko lawariy anggaay nayarian kon mansulat ed sikayo nipaakar ed kilalaban tayo. Balet lapud amtak a sikato yay nakaukolan, apasootan ak a sulaten ta kayo natan pian tanggoyuren ta kayon mangitalindeg na pananisian inter na Dios ya amimpinsan ed saray totoo to. 4Ta say impakasalet ed sikatayo na saray totoon anggapoy Dios et ag naimano. Ikakana ray panangaroy Dios ed minumundon pamaakaran; ipopolisay day Jesu-Cristo, say bukbukor a Pangulo tan Katawan tayo. Balet impasakbay lan abayag na Masanton Sulat so pakadusa ra. 5Anggaman a kabat yo la ya, labay kon ipanunot nid sikayo no panoy impangilaban na Katawan ed saray totood Israel diad impangipaway tod sikara ed Egipto, balet kayari to ya, dineral to ray ag anisiad sikato. 6Nunot yo met iray anghil ya ag nansiansiad sakop na kanepegan tan kipapasen da; ingen tinaynan day panaayaman da. Say Dios binalur to ra na andi-anggaan a golunggolung diad aralem tan ambilonget a pasen, a diman da aalagdey pakadusa ra no Agew na Okum. 7Nunot yo met so Sodoma, Gomorra, tan saray kaliber-liber dan baley. Lapu met ed impanggawa da ray totood man na inmoralidad tan saray kasalanan sumpad inkatoo ra, manlilikna ray dusa ed andi-anggaan ya apoy, a sikatoy pamasakbay ed amin a katoowan. 8Ontan met, sarayan tila-tilan bumabangat, lapud saray kugkogip da, dodotakan da ray laman dan dili, balbalawen day pakayariy Dios, tan lemlemewen da ray gagalangen ya anghil. 9Anggan si Miguel ya Arkanghil, nen akisingbatan ed kinen Diablo nipaakar ed bangkay nen Moises, ag to nitepel a sintinsiaan so Diablo na ansakit iran salita. Inkuanto, "Pampasnukan kay Katawan!" 10Balet lelemlemewen na sarayan totoo iray bengatlan ag da natatalusan. Saray bengatlan amta ra lapud inkatoo ra, a singa saray amtay ayayep ya atap, so mandederal ed sikara met lamlamang. 11Makapasinagem so pansumpalan da, ta inalig day ginawa nen Cain! Lapu labat ed kuarta, inalig day lingon ginawa nen Balaam. Sinumlang day Dios, a singa ginawa nen Core, kanyan adusa ra met a singa sikato. 12Makarotarotak ira diad pirongo rad sikayo, lapud makapabaing a panangan da. Say laman da labat so nununoten da. Singa ra lorem ya ipapalig-palig na dagem, balet ag mangipelag na oran. Singa ra met kiew ya ag mambunga anggan panaoy panagbunga; aliling day kiew ya abagut anggad lamut, tan inate-atey la. 13Singa ra ankakabaleg a daluyon ed dayat a saray makapabaing a gawa so bora ra. Singa ra abalbalang a bitewen a nigana rad anggad anggan sankabilongetan a pasen. 14Sikaray labay ya ibaga nen Enoc, a kabyangay kumapiton kailalakan a nanlapud si Adan, nen nampropisiya, "Nengneng yo! Onsabiy Katawan a kaiba to ray libo-libon masanton anghil to, 15pian sintinsiaan toy amin a katoowan tan dusaen to ray makasalanan lapud maoges iran gawgawa ra, tan lapud saray maoges a sinalita ra sumpad Dios!" 16Mariklamo ra yan totoo tan managtetel irad saray arum; oonuren day maoges a pilalek na laman, mapaatagey irad panagsalita, tan papalingoen da ray arum, pian naala ray labay da. 17Balet tandaan yo, inararon agagi, iray imbagad sikayo nen saman na saray apostol na Katawan tayon Jesu-Cristo! 18Inkuandad sikayo, "Diad kaonuran iran agew, ompaway iray managbalaw, totoon mangoonur na maoges iran pilalek da." 19Sikara yay totoon managgaway pansisian, minumundoy kabibilay da, tan ag manaayam so Ispiritu ed sikara. 20Balet mampabiskeg kayo, inararon agagi, ed sankasantosan a pananisia yo. Mampikasi kayo diad pakayari na Ispiritu Santo. 21Mansiansia kayod panangaroy Dios legan yon aalagdey Katawan tayon Jesu-Cristo, a mangiter na bilay ya andi-anggaan ed sikayo lapud panangasi to. 22Kasian yo ray manduaruwa; 23ilaban yo ray arum diad panamegley na pangyarawi yod sikara ed apoy. Kasian yo met iray arum, balet nantekep na takot so pangasi yo; bosul yoy ikakawes dan amansaay maoges iran pilalek na laman. 24Diad sikato a makaasikasod sikayo pian ag kayo napelag tan makapangyarap ed sikayo ya anggapoy pakabalawan ed sikayo, tan walay baleg a liket diad mapagalang a kawalaan to— 25diad saksakey a Dios a Manangilaban tayo diad panamegley nen Jesu-Cristo a Katawan tayo, so kawalaan komuy kagalangan, katageyan, pakayari, tan pakaoley, manlapud gapoy gapo, natan, tan anggad angga! Amen.


c: text/html

text: 1Pawpatel, ampakahangaren ko boy an-ipanalangin ko ha Diyos ya hay Kawkahodiyo ko ay malibri dayi ha kasalanan emen aghila parosawan nin Diyos. 2Ampaptegan ko ya masyadoy pagmalasakit lan makahonol ha Diyos, piro alwan tamà ya pangingintindi la nin tongkol ha panhohomonol kona; 3ta agla labay intindiyen ya paraan nin Diyos no pangno ibilang nin Diyos nin hay tawo ay mahampat. Pinagsikapan lan gaw--en ha sarili lan pamamaraan ta agla labay honolen ya pamamaraan nin Diyos. 4Hay kawkapanogo--an ay pina-anggawan ni Pangino--on Hisokristo, ta balang miha ya tompel kona ay ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan. 5Ombayri ya hinolat hin hato ni Moysis no pangno ibilang nin Diyos nin hay tawo ay mahampat: "Hay tawoy makahonol ha kawkapanogo--an ay homonol ya peleg nan angkabiyay, ta ha ombayro ay magkama--in yan biyay ya ayin anggawan." 6Piro hay pangibilang itaman nin Diyos nin mahampat ya tawo ay banà ha pantotompel. Kayà ma--in ombayri ya pagkahalità: "Agmo halita--en ha sarili mo ya, 'Hinoy mako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos nin mangwa koni Pangino--on Hisokristo ta gitan ya bayri ha babon lotà?' 7Agmo simpri halita--en ha sarili mo ya, 'Hinoy mako ha dogal nin nikati ha lalè lotà nin mangwa koni Pangino--on Hisokristo ta biyayen na yan oman?' " Ahè maghalità nin ombayro ta hi Pangino--on Hisokristo ay nakoyna bayri nin nag--in tawo biha nati boy nabiyay oman. 8Tongkol bayri ay ma--in nakaholat ya ombayri: "Hay balità ya nangibat ha Diyos ay maparah mon ma-intindiyan boy pinto-owen ta anti ana ha nakem mo boy an-ibalità mo." Habayti ya balità ya an-i-aral nawen ay balità ya tongkol ha pantotompel koni Pangino--on Hisokristo. 9No itapat mon halita--en ya hi Apo Hisos ay Pangino--on boy leseb ya nakem mon ampinto--o nin biniyay yan oman nin Diyos ay malibri ka ha kaparosawan; 10ta an-ibilang nin Diyos ya hay tawo ay ayin kasalanan nin banà ha pantotompel na ya ampangibat ha nakem na, boy malibri ya nin banà ha pamapteg na nin hi Pangino--on Hisos ay Pangino--on na. 11Ombayri ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos: "Hinoman ya antompel kona ay ahè ma-lihan alagà ya pantotompel na." 12Hay Diyos ay ahè ampamili̇̀ nin tawtawo, mag--in Hodiyo o alwa, ta hiya ya Diyos ya Pangino--on nin kaganawan boy ampangingangalo yan mambin kahampatan ha kaganawan ampakirawat kona; 13ta nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri: "Hinoman ya makirawat ha Pangino--on nin ilibri ya ha kasalanan ay malibri ya." 14Piro pangno ipakirawat nin tawtawo ha Pangino--on nin ilibri na hila no ayin hilan pantotompel kona? Pangno hila tompel kona no agla et nalengè ya tongkol kona, boy pangno la malengè no ayin mangibalità konla? 15Pangno nin magkama--in mangibalità konla no ayin mangihogò nin makon mangibalità konla? Hay nakaholat ya Halità nin Diyos ay ombayri: "Pagkaliliga nin tawtawoy makapalateng nin ampangi-aral nin Mahampat ya Balità." 16Piro alwan kaganawan nakalengè nin Mahampat ya Balità ay ninto--o, ta maski hi propita Isayas ay ombayri ya hinalità hin hato: "Pangino--on, hinoy ninto--o ha an-i-aral nawen?" 17Kayà ha panlelengè nin tawtawo ay ampagkama--in hila nin katetpel ha nalengè lay in-aral ya tongkol koni Pangino--on Hisokristo. 18Piro wari̇̀ ahè nakalengè ya Hawhodiyo? Ahè ma-ari̇̀ nin agla nalengè ta ombayri ya impaholat nin Diyos: "Hay balità ya an-i-aral la ay na-i-abot ana ha kaganawan dogal ha babon lotà." 19Ombayri et ya mihay pastang ko: wari̇̀ ahè na-intindiyan nin Hawhodiyo? Hin hato et ay ombayri ya hinolat ni Moysis ya hinalità nin Diyos konla: "Mangilibri ko nin alwan Hawhodiyo emen manag-ili̇̀ kawoy Hawhodiyo. Manambay ako nin tawtawoy ayin tinandà emen kawo mamahang kongko." 20Hi Isayas ay makhaw ya nakem nin naghalità et nin ombayri ya hinalità nin Diyos ya tongkol ha alwan Hawhodiyo: "Hiko ay natanda--an nin hatoy ahè ampipagsikap nin makatandà kongko. Hila ya ahè ampipagpastang no hino ko ay hila ya pinangipatanda--an ko no hino ko emen hila malibri." 21Piro hay hinalità nin Diyos ya tongkol ha Hawhodiyo ay ombayri: "Ampagsikapan kon papakaraniyen ya tawtawoy anhomombalang kongko boy mangatyà ya nakem, piro agla ko antanggapen."

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Iningat ni Apo Hisos ya labinloway alagad na nin mititipon, ta binyan na hila nin kapangyariyan boy karapatan nin mama-alih nin kaganawan dimonyoy pinomahok ha tawtawo boy mamakahampat nin ampipagmasakit. 2Hapa--eg, inhogò hila ni Apo Hisos nin mangi-aral nin tongkol ha pamomo--on nin Diyos boy mamakahampat nin ampipagmasakit. 3Piro biha hila pinatigè ni Apo Hisos ay binibilinan na hila, ya wana, "Ha panigè moyo ay agkawo mantan nin anyaman ya bagay, ni baston, pambiyanan pamamangan, pamamangan, kowalta, boy agkawo mantan nin doloy paghagiliyan moyo. 4Makihandà kawo ha hinoman ya ma--in bali ya mananggap komoyo boy manatili kawo bayro angga ha mog-alih kawo ha dogal ya habayto. 5No ma--in kawon malakoy dogal ya agkawo tanggapen nin tawtawo ay alihan moyo baytoy banoway habayto; piro biha kawo mog-alih ay ikampag moyoy gabok ha bitih moyo emen moyo ma-ipakit ya hay Diyos ay ma--in pahang konla banà ha agla pananggap komoyo." 6Hapa--eg, nanigè anay aw-alagad ni Apo Hisos. Nako hila ha bawbinaryobaryo ta an-i-aral lay Mahampat ya Balità, boy ampamakahampat hilan mangama--in masakit ha ayri paman ya dogal. 7Hi Ari̇̀ Hirodis ya ampamo--on ha probinsyan Galiliya ay nabalita--an nay kaganawan bagay ya nangyari ya ginawà ni Apo Hisos. Hapa--eg, angkagoloy nakem na ta hay kanayon ya tawtawo ay naghalità nin hi Howan Mamiminyag ay nabiyay oman. 8Hay kanayon ay naghalità nin nilomwah hi Ilyas ya propita hin hato, piro hay kanayon itaman ay naghalità nin nabiyay oman ya miha ha kanayon ya pawpropita hin hato. 9Hinalità ni Ari̇̀ Hirodis, "Hi Howan ay nati ana," wana, "ta impapotohan kon olo, piro hino bayti ya tawoy ampanggawà nin ombayri ya bawbagay ya angkabalita--an ko?" Hapa--eg, ampagsikapan nan makit hi Apo Hisos. 10Hin nagbira baytoy aw-alagad ay hinalità la koni Apo Hisos ya kaganawan ginawà la. Hapa--eg, gintan hila ni Apo Hisos nin hilahilan bongat nin nako ha banowan Bitsayda. 11Hin nalengè nin kalak--an ya tongkol ha pamog-alih nili Apo Hisos ay kinomamat hila kona. Mahampat ya panananggap ni Apo Hisos konla, boy intorò na konlay tongkol ha pamomo--on nin Diyos, boy pinakahampat nay mangama--in masakit. 12Hin mahilem ana ay napakarani koni Apo Hisos baytoy labinloway alagad na ta hinalità la, ya wanla, "Habayti ay powiray dogal; kayà ipakitotol mo ha tawtawo ya mog-alih hilayna ta mako hila ha mangarani ya bawbaryo emen hila makakit nin pamamangan boy mapakihanda--an la." 13Piro hinalità konla ni Apo Hisos, "Hikawo," wana, "ya mambi konla nin pamamangan." Tinombay hila koni Apo Hisos, "Limay tinapay bongat," wanla, "boy loway ikan bayti ya anti bayri. Maka labay mo kayi nin pahaliwen nin pamamangan ya pamakan nin habayti ya kalak--an tawo." 14Ha kalak--an tawoy anti bayro, hay lawlalaki ay mangaliman libo. Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, "Pa-ikno--en moyo hila," wana, "nin gropogropo ya balang gropo ay mangalimampò katawo." 15Kayà hay ginawà nin hatoy aw-alagad ay pina-iknò la baytoy kaganawan tawo. 16Hapa--eg, kinwa ni Apo Hisos baytoy limay tinapay boy loway ikan. Naninglà ya ta pinasalamatan na ha Diyos, biha na binibi--hil baytoy limay tinapay boy loway ikan. Hapa--eg, inggawà na ha aw-alagad na ta impapatayak na konla ha tawtawo. 17Kaganawan nin habaytoy tawtawo ay nipampangan boy nikabhoy; hatoy natilà ya bawbi--hil ay tinipon nin aw-alagad. Hin natipon la bayto ay nakapnò et nin labinloway bakol. 18Minghan hin ampanalangin hi Apo Hisos nin mimiha na ay napakarani kona ya aw-alagad na. Pinastang na hila, ya wana, "Anyay anhalita--en nin tawtawo? An-ihipen la wari̇̀ no hino ko?" 19Tinombay baytoy aw-alagad, "Anhalita--en nin kanayon ya hika hi Howan Mamiminyag; hay kanayon ay ampaghalità nin hika ay hi Ilyas ya propita hin hato; hay kanayon itaman ay ampaghalità nin hika ay kanayon ya propita hin hato ya nabiyay oman." 20"Hapa hikawo," wani Apo Hisos ha aw-alagad na, "an-ihipen moyo nayi̇̀ no hino ko?" Tinombay hi Pidro, "Hika," wana, "hi Kristo ya impangakò nin Diyos." 21Habayti ya hinalità ni Pidro ay impakabibibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya agla ibabalità ha maski hino. 22Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na: "Hiko," wana, "ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ka-ilangan magdanas nin masyadoy kadya-dya--an, boy ahè tanggapen nin mawmato--ay mangama--in katongkolan, pawpo--on nin pawpari̇̀, boy mawmangitorò nin kawkapanogo--an. Patyen ako piro ha ikatlon allo ay mabiyay akon oman." 23Hapa--eg, hinalità ni Apo Hisos ha kaganawan, "Hinoman ya labay makilamo kongko," wana, "ay agna honolen ya sarili nan kalabayan, no alwan allo-allo ay te-ehen nay kadya-dya--an nin bilang ampamalatay koroh nin palako ha kamatyan na, ta makilamo ya kongko. 24Hinoman ya ampag-atap nin ahè mati ay mati et bongat, piro hinoman ya mati nin banà kongko ay malibri ta ma--in biyay ya ayin anggawan. 25Wari̇̀ ma--in mapakinabang ya tawoy makapag-ikon nin kaganawan kayamanan bayri ha babon lotà no hay kalolowa na ay mipalako ha impirno? 26Hinoman ya ampangikareng--ey kongko boy ha hawhalità ko, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mangikareng--ey itaman kona pagbira ko. Ha pagbira ko ay ma--in akon kagandawan ya ahè makwan ihipen ya bilang kagandawan nin Tatay koy Diyos ya ombayro et ha kagandawan nin aw-anghil ya kalamo ko ya aw-anghil nin Diyos. 27Anhalita--en ko komoyo ya kaptegan, ma--in ongno bayri komoyo ya ahè mati anggan agla makit ya pamomo--on nin Diyos." 28Nalabah ya mihay dominggo, hi Pidro, Howan, boy hi Santiyago ay gintan ni Apo Hisos ha tag--ay bakil ta manalangin. 29Hapa--eg, mintras ampanalangin hi Apo Hisos ay na-oman ya itsora nin lopa na boy hay dolo na ay pagkapopoti̇̀ ya ampangilimkilim. 30Totongna, ma--in loway lalaki ya biglà nilomwah nin ampaki-ilgo kona. Habayto ay hi Moysis ya namo--on hin hato ha Hawhodiyo boy hi Ilyas ya propita et hin hato. 31Ma--in hilan kagandawan ya ampaki-ilgo koni Apo Hisos, boy hay ampi-i-ilgowan la ay tongkol ha pagkamati ni Apo Hisos ya marani anan mangyari ha siyodad nin Hirosalim. 32Hi Pidro boy kawkalamowan na ay ampikatoloy. Hin naka-imata hila ay nakit lay kagandawan ni Apo Hisos, boy nakit la et baytoy loway lalaki ya kalamo nan ampireng. 33Hapa--eg hin ampog-alih ana hi Moysis boy hi Ilyas do ha kama-inan ni Apo Hisos ay hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, "Apo," wana, "mahampat ya anti tamo bayri. Manggawà kayin tatloy pa-ihilongan. Hay miha ay para komo; hay miha ay para koni Moysis; boy hay miha ay para koni Ilyas." Ombayri ya hinalità ni Pidro ta ayin ha nakem na ya anhahalita--en na. 34Mintras ampaghalità hi Pidro ay ma--in leem ya nilomwah ya naka-amey konla. Hay limo nin hatoy aw-alagad hin na-ameyan hila nin hatoy leem ya napa-ogto konla. 35Hapa--eg, ma--in bosis ya ampangibat bayro ha leem ya ampaghalità nin ombayri: "Habayti ya mimihay Anak ko ya pinili̇̀ ko; hiya ya honolen moyo!" 36Hin tinonggen baytoy bosis ay nakit nin aw-alagad ya mimiha ni Apo Hisos. Habayti ya pangyayari ya nakit la ay pinanatili la nin sikrito. Kayà agla imbalità ha maskin hino hin habayton pana--on. 37Ika-ibokah, hin nakalohan ana hili Apo Hisos ya na-ibat ha bakil ay hinakbat ya nin malakè ya tawo. 38Hapa--eg do ha kalak--an nin tawo ay ma--in mihay lalaki ya nambolyaw koni Apo Hisos, ya wana, "Apo, an-ipakitotol ko komo ya biliwen mo bayti ya kasiyasiyawan kon anak ya lalaki. 39Ampambo-angaw ya ta ampahokan ya nin mala--et ya ispirito ya ampangitomba kona. Hay bebey na ay ampagbola-bolà boy pirmi yan angkakhitan ta agya labay alihan nin hatoy mala--et ya ispirito ya anti kona. 40Impaki-ilgo ko ha aw-alagad mo ya pa-alihen la baytoy mala--et ya ispirito piro agla kayan pa-alihen." 41Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, "Hikawo ya tawtawo hapa--eg ay talagan ayin katetpel ha Diyos boy masyado kawon ampipagkamali̇̀. Anggan makano ya pagte--eh ko komoyo biha kawo tompel kongko?" Hapa--eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawo, "Gitan mo," wana, "bayri ya anak mo." 42Mintras ampakarani koni Apo Hisos baytoy anak ay impatomba ya nin hatoy dimonyo. Hatoy anak ay kinomdey. Piro minandawan ni Apo Hisos baytoy mala--et ya ispirito nin mog-alih bayro ha anak ta pinakahampat ni Apo Hisos baytoy anak biha na ya inggawà ha tatay na. 43Hatoy tawtawo ay nipag-ispanta ha kapangyariyan nin Diyos. Mintras ampag-ispanta ya tawtawo ha bawbagay ya ginawà ni Apo Hisos ay hinalità na ha aw-alagad na, ya wana, 44"Agmoyo liwawan bayti ya halita--en ko komoyo. Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha tawtawoy mangama--in katongkolan ya mangipapati kongko." 45Piro habayti ya hinalità ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin aw-alagad na. Ahè impatnag konla emen agla ma-intindiyan, boy angkalimo hila itaman nin magpastang koni Apo Hisos no anyay labay totolen nin habayto. 46Hapa--eg hay aw-alagad ni Apo Hisos ay nagkama--in diskosyon no hino konla ya ampaka-igit. 47Piro tandà ni Apo Hisos no anyay anti ha nakem la; kayà nangwa ya nin mihay anak ya mayamò ta pina-ireng na ha dani na. 48Hinalità konla ni Apo Hisos, "Hinoman," wana, "ya mananggap boy mangasiwà nin ombayri ya anak ha ngalan ko ay hikoy antanggapen na. Hinoman ya ampananggap kongko ay alwan bongat hikoy antanggapen na, no alwan antanggapen na et ya nangihogò kongko. Hinoman komoyo ya ma--in pinakama-aypà ya nakem ay hiya ya ampaka-igit ha kaganawan." 49Hapa--eg, hinalità ni Howan koni Apo Hisos, "Apo," wana, "nakakit kayi nin tawoy ampama-alih nin dimonyo ya hay anggamiten na ay ngalan mo. Hina--ad nawen ya ta alwa tamo yan kagropo." 50"Agmoyo ya ha-aren," wani Apo Hisos, "ta hinoman ya alwan kontra komoyo ay kakampi moyo." 51Hapa--eg, hin andomani ana ya allo nin hi Apo Hisos ay gitan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay minimiha ni Apo Hisos ya nakem na nin mako ha siyodad nin Hirosalim. 52Nangihogò yan ongnoy tawo ya ma-ona kona nin mako ha mihay banowa ha probinsyan Samarya ta manikap nin pakihanda--an la. 53Piro hi Apo Hisos ay ahè tinanggap nin tawtawo bayro, ta tandà la ya mako ya ha Hirosalim nin homamba ha Diyos. Kayà agla ya tinanggap ta hay Hawhodiyo boy tawtaga Samarya ay ahè ampangapisosondò. 54Hin natanda--an bayti ni Santiyago boy Howan ay hinalità la koni Apo Hisos, "Pangino--on," wanla, "labay mo nayi̇̀ mama-aypà kayi nin apoy ya mang-ibat ha katatag-ayan emen hila mikati nin mapo-olan?" 55Piro inarap hila ni Apo Hisos ta hina--ad na hila, 56biha hilay kaganawan ay nako ha kanayon ya banowa. 57Mintras ampowako hila ay ma--in mihay lalaki ya naghalità koni Apo Hisos, ya wana, "Makilako ko komo maski ayri ka mako." 58Hinalità kona ni Apo Hisos, ya wana, "Maski nin aw-ayop ya bilang ha lamiran ay ma--in lobot ya ampa-iriyan, boy hay mawmanokmanok ay ma--in ampa-i-aponan; piro hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ayin sarilin pa-iriyan ya pama-inawawan bayri ha babon lotà." 59Ma--in ana et nin mihay lalaki ya pinag-ilgowan ni Apo Hisos, ya wana, "Makilamo ka kongko." Piro tinombay baytoy lalaki koni Apo Hisos, "Apo," wana, "payagan mo ko pon nin morong emen ko ma-ipatabon ya tatay ko." 60Piro hinalità kona ni Apo Hisos, "Hay nati ay pa-olayan mon itabon nin tawtawoy ayin biyay ya ayin anggawan. Kayà manigè ka ta i-aral mo ya tongkol ha pamomo--on nin Diyos." 61Ma--in ana et kanayon ya naghalità koni Apo Hisos, ya wana, "Makilamo ko komo, Pangino--on, piro pa-olayan mo ko pon nin maka-orong ta patawo ko ha pamilya ko." 62Piro ombayri ya intobay kona ni Apo Hisos: "Hinoman," wana, "ya labay makilamo kongko, piro anlabiyen na et ya bawbagay bayri ha babon lotà ay bilang ya ha tawoy ampangararo ya nagpapalingayan. Hay ombayroy tawo ay alwan karapatdapat ha pamomo--on nin Diyos."


text: 1Hiko ay impiriso banà ha panhohomonol ko koni Pangino--on Hisokristo. Kayà andawaten ko komoyo ya mamiyay kawon nararapat kompormi ha pangingat komoyo nin Diyos nin makilamo kona. 2Magmaka-aypà kawon nakem boy pakaba--it. Dapat moyo et pagpasinsyawan ya nakagawà komoyo nin alwan mahampat emen kawo mangapipapatawad banà ha pamilalabi moyo. 3Dapat moyon sikapen ya hay pamilalamo moyo ay mahampat emen hay nakem moyo ay pimimihawen nin Ispirito nin Diyos. Ha ombayro ay magkama-in kawo nin katinekan. 4Hapa--eg kaganawan tamon ma--in pamakilamo koni Pangino--on Hisokristo ay kowinta mimihay nawini. Hay mimihay Ispirito nin Diyos ay anti kontamon kaganawan. Ha ombayro et ay nag--in mimiha ya pag-asa tamo ya pinangingatan kontamo nin Diyos nin makilamo kona. 5Hay katetpel tamo ay mimiha; ayin kanayon ta mimihay Pangino--on tamo, boy hitamo ya kaganawan ay nabinyagan emen tamo mag--in mimiha. 6Ma--in tamon mimihay Diyos ya Tatay tamon kaganawan. Ayin makapakipantay kona ta hiyay ampamo--on ha kaganawan, boy pirmi yan anti kontamo nin manambay. 7Piro maski mimihay pagnanakem tamo ay alwa tamon pariparihon kakayawan; ta hay kakayawan ya an-igwà ni Pangino--on Hisokristo ha balang miha kontamo ay hatoy makaya tamon gaw--en ya labay nan igwà kontamo. 8Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos ya tongkol koni Pangino--on Hisokristo: "Hin tinalo nay kawka-away na ay norong ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, boy malakè ya kowinta pawpiriso ya gintan na bayro biha ya nambin kakayawan ha tawtawo." 9Anya awod ya labay totolen nin norong ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos? Hay labay totolen ay ombayri: hi Pangino--on Hisokristo ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay nag-aypà pon bayri ha babon lotà. 10Hay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay hiya et ya norong bayro emen hiyay mangakopa nin mamo--on ha kaganawan. 11Hapa--eg hi Pangino--on Hisokristo ya ampambin kakayawan ha tawtawo na. Hay kanayon ay ginawà nan hawhogò na. Hay kanayon ay ginawà nan mipangi-aral Halità nin Diyos banà ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos konla. Hay kanayon ay ginawà nan tomalà nin mipangi-aral. Hay kanayon ay ginawà nan pawpastor ya mipangasiwà boy mipanorò. 12Hay bara--nan nin ombayro ya ginawà ni Pangino--on Hisokristo ay emen hitamo ya nag--in tawtawo nin Diyos ay mangapitatambay ha an-ipagawà na kontamo. Ha ombayro ay homkaw ya pantotompel nin pinagkanawini na. 13Hapa--eg, mapahanan ya pagkatandà tamon kaganawan nin tongkol koni Pangino--on Hisokristo ya Anak nin Diyos boy homkaw ya pantotompel tamo kona. Banà bayro, hay nakem tamon kaganawan ay mag--in mimiha. Mag--in tamo et nin bilang ha mihay tawo ya matodyò ta mag--in tamo nin bilang koni Pangino--on Hisokristo ya ayin pagkokolang. 14No matibay ya pantotompel tamo ay alwa tamon emen dawoyon ya itolak kabigen nin angin; boy hay nakem tamo ay alwan emen nakem nin aw-anak ya maparan magtan nin tawtawoy magaling manaktika ha pangitorò la nin alwan peteg. 15Alwa tamon ombayro ta hay gaw--en tamo boy halita--en tamo ay kaptegan, boy milalabi tamo emen tomibay ya pantotompel tamo koni Pangino--on Hisokristo. Ha ombayro ay mag--in tamon bilang kona. Hiya ya pinagka-olo tamo, 16boy hitamo ya pinagkanawini na. Hiya ya ampamo--on kontamo emen hay nakem tamo ay mangapimimiha nin mitatambay. No kaganawan parti nin nawini ay anggomawà, balang an-ipagawà nin pinagka-olo ay homlay boy homkaw ya pinagkanawini. Ombayro tamo no ampilalabi tamo. 17Hapa--eg ay halita--en ko komoyo bayti ya labay ni Pangino--on Hisokristo nin halita--en komoyo. Agmoyoyna towaren ya gawgawà nin tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos. Ayin silbi ya ka-ihipan la 18ta agla ampi-awengen ya kahampatan boy kala-etan banà ha karegleman nin pagnanakem la. Kayà aghila magkama--in nin biyay ya ampangibat ha Diyos, ta agla tandà ya Diyos banà ha katya--an nin nakem la. 19Hila ay ayin anan kareng-eyan ta hay pirmi lan anggaw--en boy an-ihipen ay kaganawan klasin ka-alayan boy karemekan ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki. 20Piro hikawo, alwan ombayroy natotowan moyo ha tawtorò ya tongkol koni Pangino--on Hisokristo hin tinanggap moyo ya. 21Talagan nalengè moyoyna ya kaptegan ya tongkol koni Pangino--on Hisos boy natoro--an kawoyna. 22Kayà alihen moyoy da--an moyon ogali̇̀ ya mangihip nin kala-etan emen agkawo makagawà nin kalabayan nin nawini moyo boy ahè makagawà nin ikahirà moyo. 23Hay pagnanakem boy ka-ihipan moyo ay ipabayo moyo ha Diyos 24emen no nabayo kawoyna ay mag--in kawon mahampat boy ayin kapintasan nin bilang ha Diyos. 25Kayà hitamo ay agana magbongkok, no alwan balang miha kontamo ay maghalità nin kaptegan ta hitamoy kaganawan ay kowinta parti nin mimihay nawini ni Pangino--on Hisokristo. 26No mamahang tamo man ay atapan tamon makapagkasalanan. Hay pahang ha nakem tamo ay alihen tamon tampol 27emen hi Satanas ay ahè magkama--in dogal nin manoksò kontamo. 28No ma--in kontamo nin matakaw ay agyayna manakaw, no alwan pakahipeg ya ta itrabaho nay sarili nan gamet. No ombayroy gaw--en na ay magkama--in yan angka-ilanganen na boy makatambay ya ha panganga-ilangan nin kanayon. 29Agtamo maghalità nin mangala--et ya hawhalità. Sikapen tamon pirmi nin hay anhalita--en tamo ay hatoy nararapat ya makapakhaw nin pantotompel nin ampipanlengè. 30Agtamo palele--en ya Ispirito ya inggawà nin Diyos kontamo, ta hiya ya katibayan nin hitamo ay ikon nin Diyos. Ispirito et nin Diyos ya ampangipatandà kontamo nin hi Pangino--on Hisokristo ay lomateng nin mangilibri kontamon lobosan ha kasalanan. 31Itegen tamoy pami-i-irap nakem boy pamipapahang. Itegen tamo et ya pamibobonghawan boy paghalità nin ikahirà nin kanayon. Itegen tamo simpri ya pami-i-inakit. 32Itegen tamoynay kaganawan nin habayto, ta paka-osay tamo boy mangingangalo tamo ha miha ta miha. Mipapatawad tamo et nin bilang pamatawad kontamo nin Diyos ha pagkamati ni Pangino--on Hisokristo.


text: 1Hapa--eg, pawpatel, labay kon matanda--an moyoy kaptegan nin tongkol ha kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos. 2Mismon hikawo ya magtandà nin hin agkawo et antompel ha Pangino--on ay maparah kawon magtan boy ma-itawon nin homamba ha alwan peteg diyos ya ahè ampakapaghalità. 3Hapa--eg ay itorò ko komoyo no pangno matanda--an ya hay Ispirito nin Diyos ay ampamo--on ha tawo. Hay tawoy ampaghalità nin kala-etan ya tongkol koni Apo Hisos ay alwan peteg nin Ispirito nin Diyos ya ampamo--on kona. Piro hay tawoy ampaghalità nin hi Apo Hisos ay Pangino--on ay peteg nin hay Ispirito nin Diyos ay ampamo--on kona. 4Hari-hari̇̀ ya klasin kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos, piro mimihay Ispirito ya ampambi. 5Hari-hari̇̀ ya klasi nin sirbisyo ya an-igwà nin Diyos, piro mimiha ni Pangino--on Hisos ya ampagsirbiyan tamo. 6Hari-hari̇̀ simpri ya klasin gawgawà ya pagsisirbi ha Diyos, piro mimihay Diyos ya ampambin kakayawan ha kaganawan gawà nin balang miha. 7Balang tawo ay ma--in kakayawan ya an-igwà kona nin Ispirito nin Diyos para ha ikahampat nin kaganawan. 8Hay kanayon ay ambiyan karonongan mangi-aral nin Halità nin Diyos, boy hay kanayon ay ambiyan pangingintindi nin mangipalinaw nin habayto. Ispirito nin Diyos ya ampambi nin habayti ya kagalingan. 9Habayto et ya Ispirito nin Diyos ya ampambi nin makhaw ya katetpel ha kanayon. Hay an-igwà itaman nin habaytoy Ispirito nin Diyos ha kanayon ay kakayawan mamakahampat nin ampipagmasakit. 10Hay kanayon ay ambiyan kakayawan makagawà nin pawpapag-ispantawan, boy hay kanayon ay ambiyan kakayawan nin mangi-aral Halità nin Diyos. Hay kanayon ay ambiyan kakayawan makatandà no hay kakayawan ya tinanggap nin kanayon ya tawo ay nangibat ha Ispirito nin Diyos o ahè. Ma--in ambiyan nin kakayawan maghalità nin hari-hari̇̀ ya klasin halità, boy hay kanayon ay ambiyan kakayawan nin mangipalinaw nin ombayroy hawhalità. 11Kaganawan nin habayti ya kakayawan ay mimihay pinangibatan. Ayin kanayon no alwan Ispirito nin Diyos. Hiya ya ampambi ha balang antompel ha Pangino--on kompormi ha labay nan igwà. 12No pangno nin hay mihay nawini ay angkabo--ò nin malakè ya parti ay ombayro hi Pangino--on Hisokristo. Hiya ay kowinta mimihay nawini ya kabo-o--an nin malakè ya parti. 13Hitamoy kaganawan, mag--in Hodiyo o alwa, alilà man o alwa ay nag--in mimihay nawini ta nabinyagan tamo ha mimihay Ispirito nin Diyos ya inggawà kontamon kaganawan. 14Hay nawini nin tawo ay nabo--ò nin malakè ya parti; alwan mimihay parti. 15No halita--en nin bitih ya, "Alwa kon gamet; kayà hiko ay alwan parti nin nawini," ha ombayro wari̇̀, hay bitih ay alwan parti nin nawini? 16No halita--en itaman nin tolih ya, "Alwa kon mata; kayà hiko ay alwan parti nin nawini," ha ombayro wari̇̀, hay tolih ay alwan parti nin nawini? 17No matan bongat ya kabo-o--an nin nawini ay pangno man makalengè? No tolin bongat itaman ya kabo-o--an nin nawini ay pangno makara--ep? 18Piro Diyos ya namalsa nin nawini kompormi ha kalabayan na. In-ayos nan mahampat ya pinangigwa--an na nin balang parti nin nawini. 19No hay kaganawan parti ay mimihay klasi ay pangno mag--in nawini bayto? 20Kayà hay nawini ay malakè ya parti piro mimihay nawini. 21Hay mata ay ahè ma-ari̇̀ maghalità ha gamet nin, "Alwa katan ka-ilangan." Hay olo itaman ay ahè simpri ma-ari̇̀ maghalità ha bitih nin, "Alwa katan ka-ilangan." 22Ha kaptegan, hay an-ibilang nin alwan ma-alagà ya parti nin nawini ay habayto ya mas ka-ilangan. 23Hay parti nin nawini ya an-ipalagay tamo nin alwan masyadon kaporipori ay lalò tamon ampa-alaga--an, boy hay parti nin nawini ya alwan magandan tegtegen ay habaytoy an-asiwa--en tamon mahampat. 24Piro hay parti nin nawini ya da--an anan maganda ay alwaynan ka-ilangan ayosen. Hay nawini ay in-ayos nin Diyos boy binyan dangal baytoy parti nin nawini ya an-ipalagay tamon alwan kaporipori. 25Ombayri ya ginawà nin Diyos emen balang parti nin nawini ay ahè magkama--in sigalotan no alwan mimamalasakit. 26No angkakhitan ya mihay parti nin nawini, hay kaganawan ay ampananam. No amparangalan ya mihay parti nin nawini, hay kaganawan ay angkatowà. 27Hikawoy kaganawan ay pinagkanawini ni Pangino--on Hisokristo, boy balang miha komoyo ay parti nin nawini na. 28Ha kaganawan gropon mangama--in katetpel ha Pangino--on, hay Diyos ay ma--in pinili̇̀ nin gaw--en ombayri. Hay ona ay hawhogò; ikalwa, mipangi-aral Halità nin Diyos; ikatlo, mipanorò. Ma--in et mipanggawà nin pawpapag-ispantawan, mipamakahampat nin ampipagmasakit, mipanambay, mipama-alà, boy mipaghalità nin hari-hari̇̀ ya klasin halità. 29Alwan kaganawan ay hawhogò, mipangi-aral Halità nin Diyos, o mipanorò; boy alwan kaganawan ay ambiyan kakayawan manggawà nin pawpapag-ispantawan, 30mipamakahampat nin ampipagmasakit, mipaghalità nin hari-hari̇̀ ya klasin halità boy mipangipalinaw nin habayto. 31Kayà pakahangaren moyo ya lalò ma-alagà ya kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos. Hapa--eg ay ipatandà ko komoyo ya pinakamahampat ha kaganawan.


text: 1Hi Melquisedec etaman, ay ari ha balayan Salem haka pari ni Apo Namalyari. Hên haton lagi, hên ubat hilan apo Abraham hên nanambut kanlan apat ya ari, ay hi Melquisedec ya nanupa kana haka inhalangin na ya, ya ingalwan na ya ni Apo Namalyari. 2Bayo indin ni apo Abraham kan Melquisedec ya ikamapo hên nakwa na kanlan ari ya nahambut na. (Ya labay habiên hên langan Melquisedec, ay “Ari hên Katoynungan.” Ya labay habiên hên Salem ay “kapatêkbêkan.” Gawan hiyay ari ha balayan Salem, ay hiyay “Ari hên Kapatêkbêkan” etaman.) 3Ayn inungkat hên tungkol ha toa haka ninuno na. A êt inungkat no nakano yan in-anak o no nakano yan natsi. Ya pangapari na ay nanad ha pangapari nan Anak ni Apo Namalyari ya ayn angaan. 4Ihipên tamo ya matag-ay ya tungkulan ni Melquisedec, ta hi apo Abraham man, ya ninuno tamo, ay nam-i kana hên ikamapo ha nakwa na kanlan ari ya nahambut na. 5No kaapo-apoan ni Levi dayi hi Melquisedec, ay maparah tamon maintindihan no awta hiyay dinyanan hên ikamapo ni apo Abraham. Ta hikitamoy Israelita, ay anhumonol ha utoh ya dapat kitamon mam-i hên ikamapo ha angkapopol tamo, haka ha kaganawan pinagpagalan tamo, kanlan kaapo-apoan ni Levi ya magpari kantamo, pare-pareho kitamo man kaapo-apoan ni apo Abraham. 6Noa, hi Melquisedec, ay alwan kaapo-apoan ni Levi, êmbayro man, ay hiyay dinyanan ni apo Abraham hên ikamapo. Haka hiyay nanalangin ya ingalwan ni Apo Namalyari hi apo Abraham agyan hi apo Abraham, ya pinangakoan ni Apo Namalyari hên hato. 7Muwang tamo ya matag-ay ya tungkulan nan ampanalangin kanan an-ihalangin na. Bayro tamo mamwangan ya matag-ay ya tungkulan ni Melquisedec kanan tungkulan ni apo Abraham. 8Haka hilan kaapo-apoan ni Levi ya andyanan hên ikamapo, ay angkamatsi. Noa, hi Melquisedec etaman, ay nanad angkabiyay ya pon, gawan ayn kitamon mabáha ha habi ni Apo Namalyari ya hiya ay natsi. 9Malyari êt habiên ya hilan Levi ya ampananggap hên ikamapo, ay nanad kalamo ni apo Abraham hên nam-in ikamapo kan Melchizedec, 10ta hi Levi ay kaapo-apoan ni apo Abraham, haka a ya pon in-anak hên nam-i yan ikamapo kan Melchizedec hi apo Abraham. 11Ha pam-i ni Apo Namalyari hên Kautuhan kanlan ninuno tamon Israelita, ay tinalagá na ya hilay kaapo-apoan ni Levi ay mamaala ha pamiátang kana. Noa, ya pamiátang la ha pangapari la, ay a makapakangêd hên tawo. Kabay kailangan lay pari, ya nanad ha pangapari ni Melquisedec, alwa hên nanad ha pangapari ni Aaron ya kaapo-apoan ni Levi. 12Haka no kailangan hên hagilyan ya pangapari, ay kailangan êt hên hagilyan ya Kautuhan tamon Israelita. 13Muwang tamo ya nahagilyan ya habaytoy pangapari gawan hi Panginoon Jesu-Cristo ya inhagili ni Apo Namalyari ha pangapari lan kaapo-apoan ni Levi, ay alwan kaapo-apoan ni Levi ta hiyay kaapo-apoan ni Juda. Haka ayn yan hinabi hi apo Moises ya main kaapo-apoan ni Juda ya mag-in pari bayri ha luta. 15Nag-in malinaw ya hinagilyan ya manan pangapari, hên nilumatêng ya kaatag ya pari ya nanad kan Melquisedec. 16Habaytoy pari ay pinili hên alwan gawan ha ninuno na, ha pamanhumonol ha Kautuhan. Noa, hiyay pinili gawan ha kapangyarihan na hên hinambut nay kamatsan. Hiyay alwan kaatag no alwa hi Panginoon Jesus. (Haka ya habaw hên ubas etaman ya ampihipwak, ay alwan kaatag no alwa ya daya ya in-alimbawa ha habaw hên habaytoy ubas.) 17Ta êmên di ya impahulat ni Apo Namalyari ya tungkol kana, “Hika ya mihay pari ya ayn anggaan, hên nanad ha pangapari ni Melquisedec ya ayn anggaan.” 18Kabay hinagilyan ya manan utoh hên tungkol ha pangapari ni Levi gawan habayto ay main pamagkulang. Haka habaytoy utoh ay 19a nakapakangêd hên tawo ha hêlêk ni Apo Namalyari. Noa, gawan kan Panginoon Jesus ya inhagili ha pangapari lan kaapo-apoan ni Levi ay ampakarani kitamina kan Apo Namalyari hên ayn pamagkulang ha hêlêk na. 20Ya pangapari lan kaapo-apoan ni Levi, ay ayn kalamoy pangako. Noa, ya pangapari ni Panginoon Jesus ay main kalamoy humpa ni Apo Namalyari, gawan wani Apo Namalyari, “Hiko ya Panginoon ya nangako, haka a mangoman ya ihip ko, ‘Hika ay pari hên ayn anggaan!’ ” 22Kabay hi Panginoon Jesus ay nag-in kasiguradoan hên bayoy kahundoan ni Apo Namalyari ha tawo ya mangêd ha unan kahundoan. 23Haka mal-at ya kaapo-apoan ni Levi ya honol-honol hên nag-in pari gawan hila ay tawo bat ya main anggaan ya biyay. 24Noa, ya pangapari ni Panginoon Jesus ay ayn angga, ta hiyay angkabiyay hên ayn angga. 25Gawan a ya matsi hi Panginoon Jesus, ay ayn angga ya kapangyarihan na hên mamiligtas kanlan ampaniwala ya hiyay makapaidani kanla kan Apo Namalyari. Gawan hiyay ampamiyay hên ayn angga hên ampakihabi kan Apo Namalyari hên para kantamo. 26Kabay hiyay pinakapoon pari ya kailangan tamo ya banal, ya taganán ayn kapintasan. Hiyay alwan nanad kantamo ya makasalanan, haka hiyay dinyanan kapangyarihan ya ayn kapantag ha langit. 27Hiyay alwan nanad kanlan pinakapoon pari ya ampamiátang hên allo-allo, hên para ha sarili lan kasalanan, haka para ha kasalanan lan kaatag. Ta minghan nan bat in-átang ya sarili na para ha kasalanan tamo, haka hukad ya habayto. Ahina hên kailangan omanên o pahanan pon ya habayto. 28Ha pamanhumonol ha Kautuhan ni apo Moises, ay tawon bat, ya main pamagkulang kan Apo Namalyari ya pinili hên mag-in pinakapoon pari. Noa, gawan ha bayoy kahundoan ni Apo Namalyari ya main humpa, ay pinili nay Anak na hên mag-in pinakapoon pari, ya banal hên angga-angga.


text: 1Kagalgalang kon Teofilo: Amayamay la ray nanoksuy tan nansulat na nipaakar ed saray bengatlan agawgawad pegley mi. 2Insulat da ray imbabalitad sikami na saray akakkaimatun nanlapud gapo ed sarayan agawgawa tan nampupulong na salitay Dios. 3Kasumpal kon inaral a maung yan agawgawa nanlapud inggapo ra, ninunot kon maabig ya isulat ko ran maoksuy para sika. 4Gawaen ko ya sirin, pian naamtaan moy katwaan da ray imbabangat dad sika. 5Nen si Herodes so ari na Judea, walay sakey a parin manngaray Zacarias, a kabyangay olup na paparin ipapangulo nen Abias. Say asawa nen Zacarias et si Elizabet, a kabyangay kailalakan nen Aaron. 6Matonung so pambibilay dan dua ed arap na Dios, tan diad panusumpal dan amiy ganggan tan bilin to, anggapoy pakabalawan ed sikara. 7Anggapoy anak da, ta lepes si Elizabet; insan sakey ni, mataktakken la ran dua. 8Aminsan ya agew, si Zacarias manlilingkur a sakey a pari ed arap na Dios, ta asabi lay liber na kawalaan ton olup na papari. 9Onung ed kaogaliyan a totombuken na saray papari, nambibinagut ira. Si Zacarias so apalaran a mampool na insinso altar, kanyan linmoob ed Timploy Katawan. 10Saray totoo balet, wala rad paway na Timplo tan mampipikasi ra nen oras na panagpool na insinso. 11Pinmayawar ed sikatoy sakey ya anghil na Katawan a manalalagey ed nikawanan na altar a panagpoolay insinso. 12Nikelawan si Zacarias tan ataktakot nen anengneng to may anghil. 13Inkuanto may anghil, "Ag ka natatakot, Zacarias, ta dinengel na Dios so pikakasim! Si Elizabet ya asawam et mananak na sakey a laki. Juan so pangingaran mod sikato. 14Agaylay panliket tan panggayagam, tan agaylay panliket na amayamay a totoo ed kianak to! 15Ta magmaliw a matalonggaring yan too ed arap na Dios. Ag oninom na alak o antokaman a makabuek. Napano la na Ispiritu Santo ya anggan wala nid eges nen ina to. 16Dakel iray totoon taga Israel a papawilen tod Katawan a Dios da. 17Onlan onona nen say Katawan, tan nawalan na singa pakayari tan ispiritu nen propita Elias. Papawilen toy panaarowan da ray ama tan anak. Papawilen to met ed dalan da ray matonung iray totoon bangar. Diad ontan, iparaan to ray totoo a mangawat ed Katawan." 18Inkuanen Zacarias ed samay anghil, "Panon ko a naamtaan a nagawa yan tua, anta masikesiken ak la tan akolakolaw met lay asawak?" 19Inmebat may anghil, "Siak si Gabriel a manalalagey ed arap na Dios. Imbaki to ak a mangibagad sika yan maung a salita. 20Manlapud natan naemel ka tan ag ka makasalita, anggad pakagawa na sayan imbagak, lapud ag mo panisiaan ya ontua ray imbagak ed sika no nasabiy niganan agew." 21Leleg to ya, aalagaren na totoo si Zacarias. Mankelaw ira no akin et agaylay bayag tod dalem na Timplo. 22Nen ompaway ag to la makasalita, kanyan naamtaan dan walay pinmayawar ed sikato diad dalem na Timplo. Ag makasalitan balut, kanyan sinisinyasan to labat iray totoo. 23Nen asumpal lay liber nen Zacarias a manlingkur ed Timplo, sinmempet la. 24Ag abayag, nanlokun a tua si asawa ton Elizabet tan limay bulan ya ag inmalis ed abung. 25Inkuanto, "Tinulongan ak natan na Katawan. Inekal toy kababaingan kod saray totoo!" 26Diad kumanem a bulan na lokun nen Elizabet, imbakiy Dios si anghil Gabriel ed Nazaret, sakey a baley ed Galilea, 27ta walay paibaga tod sakey a marikit a manngaray Maria. Akisipanan la yan marikit a miasawad kinen Jose a kabyangay boleg nen Ari David. 28Kasabi to may anghil ed kinen Maria inkuanto, "Manggayaga ka, ta pinalaboan kay Dios! Say Katawan walad sika!" 29Agoloy kanunotan nen Maria ed sayan imbalikas to may anghil tan inisisip to no antoy labay ton ibaga. 30Inkuan na anghil, "Ag ka natatakot, Maria, ta pinalaboan kay Dios. 31Manlokun tan mananak kay sakey a laki, tan Jesus so pangingaran mod sikato. 32Magmaliw a matalonggaring yan laki tan natawag ya Anak na Sankatageyan a Dios. Say Dios a Katawan pagmaliwen ton sakey ya ari, a singa si David a laki ton. 33Manarin andi-anggaan ed saray kabyangay boleg nen Jacob, tan anggapoy anggaan so panarian to!" 34Inkuanen Maria ed samay anghil, "Panon yan nagawa, anta sakey ak a birhin?" 35"Onlad sikay Ispiritu Santo," ebat na anghil, "tan tarungan kay pakapanyariy Sankatageyan a Dios. Kanyan natawag ya Anak na Dios so masanton ogaw ya iyanak mo. 36Nanunotan moy kanayon mon Elizabet? Lepes tan akolaw la, balet kumanem bulan to lan malokun natan. 37Anggapoy ag nagawaan na Dios." 38Inmebat si Maria, "Aripen ak na Katawan. Nagawad siak komun itay ibabagam." Insan linma la may anghil. 39Ag abayag, maganat a linmay Maria ed sakey a nipokdul a baley na Judea. 40Kasabi tod abung nen Zacarias, inggalang toy Elizabet. 41Nen nadngel nen Elizabet imay impangigalang nen Maria, ginmalaw so ogaw ed eges to. Napnoy Ispiritu Santo si Elizabet 42tan inkuantod maksil a bosis, "Sikay sankaliketan ed amin da ray bibii! Maliket met so ogaw ya iyanak mo! 43Siopa ak a bisitaey ina na Katawan ko? 44Ta kadngel koy impangigalang mod siak, ginmalaw yay ogaw ed eges ko diad liket to. 45Agaylay liket mo, ta manisia kan nasumpal so impaibagad sikay Katawan!" 46Inkuanen Maria: "Itanduroy pusok so Katawan, 47tan manliket so ispirituk lapud Dios a Manangilaban ko, 48ta anunotan to ak a magter ya aripen to! Manlapud natan, tawagen ak a maliket na amin da ray katoowan, 49lapud saray makapakelaw a bengatlan ginaway Makapanyarin Dios ed siak. Masanto so ngaran to: 50ipanengneng toy panangasi to ed amin da ray mangigagalang ed sikato, manlapud sakey a kailalakan ya anggad ontombuk iran kailalakan. 51Impakana toy biskeg da ray taklay to, binuybuyak to ray mapaatagey tan saray getma ra. 52Tinumba to ray makapanyarin ari ed trono ra, tan intanduro to ray mapaabeba. 53Pinesel to na maung a bengabengatla iray narasan, tan pinataynan ton kalima-lima iray mamayaman. 54Sinumpal toy insipan tod saray lalaki tayo, diad impanulong tod aripen ton Israel; 55anunotan ton kinasian ya anggad angga si Abraham tan saray anak to!" 56Akiayam a taloy bulan si Maria ed kinen Elizabet, insan la sinmempet ed abung. 57Sinmabi lay oras na pananak nen Elizabet, tan inyanak toy sakey a laki. 58Abalitaan da ray kakaabay tan kakanayon to so baleg a panangasi na Katawan ed sikato, kanyan akiliket irad sikato. 59Nen waloy agew to la may ogaw, dinmago ray totoon manegat ed sikato. Zacarias komuy pangingaran dad sikato pian iboloy dad kinen ama to, 60balet inkuanen ina to, "Andi! Juan so pangingaran ed sikato." 61"Balet anggapoy anggan sakey a kanayon mo a manngaray onya!" inkuanda. 62Sininyasan dad satay Zacarias, ta tinepet da no antoy labay ton ngaran na anak to. 63Kinmerew si Zacarias na pansulatan to, tan insulat to: "Juan so ngaran to!" Mankelaw iran amin! 64Diad saman a bekta ginmapon nansalita lamet si Zacarias, tan inggalang toy Dios. 65Ataktakot iray kakaabay da tan kinmayat yan balita ed intiron nipokdul a pasen na Judea. 66Ninunnunot ya na amin da ray akabalita tan tinetepet da, "Anto kasiy pagmaliwan to yan ogaw?" Ta walad sikatoy pakayari na Katawan. 67Napnoy Ispiritu Santo si Zacarias ya ama na ogaw tan onyay propisiya to: 68"Nagalang komuy Katawan a Dios na Israel! Ta nila ton tinulongan tan inyagel so bansa to. 69Angibakid sikatayo na makapanyarin Manangilaban, a kabyangan boleg nen David ya aripen to. 70Sikato yay insipan to lan abayag diad panamegley da ray masanton propita to. 71Insipan ton iyagel to itayod saray kalaban tayo, tan ipaliis to itayod saray mamobosul ed sikatayo. 72Imbaga to met a kasian to ray lalaki tayo, tan nunoten toy masanton impisipanan to. 73Sinambaan to ed ama tayon Abraham ya iyagel to itayod saray kalaban tayo, pian anggapoy takot tayon manlingkur ed sikato. 74Sinambaan to ed ama tayon Abraham ya iyagel to itayod saray kalaban tayo, pian anggapoy takot tayon manlingkur ed sikato. 75Magmaliw itayon masanto tan matonung ed pakanengneng to, legan tayon mambilay. 76"Sika balet, anak, natawag ka a propitay Sankatageyan a Dios. Ta onla kan onona nen say Katawan ya iparaan moy dalanen to; 77tan ibagam ed saray totoo to a nilaban ira, diad pakapirdonay kasalanan da. 78Maaro tan mapangasiy Dios tayo. Iwandag toy maliwliwawan agew na kilalaban ed sikatayo, 79pian nasilewan ton manlapud tawen iray walad bilonget tan anino na patey, tan iwanwan to itayod dalan na kareenan." 80Binmaleg imay ogaw tan binmiskeg so ispiritu to. Nanayam ed kalawakan ya anggad insabiy agew a pangiparontal toy sikaton dili ed saray totood Israel.


text: 1Hin nayari̇̀ ni Apo Hisos nin pinalinawan baytoy labinloway alagad na ay nako ya ha bawbanoway mangarani bayro nin manorò boy mangaral. 2Hin habayto, hi Howan Mamiminyag ya anti ha pirisowan ay nakalengè nin tongkol ha gawgawà ni Pangino--on Hisokristo. Kayà nangihogò ya nin ongnoy alagad nan makon magpastang koni Apo Hisos. 3Hin ni-abot hilayna koni Apo Hisos ay pinastang la ya, ya wanla, "Hika nayi̇̀ baytoy lomateng ya impangakò nin Diyos, o ma--in et kanayon ya anti--en nawen?" 4Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, "Magbira kawoyna koni Howan ta ibalità moyo kona bayti ya angkalengè moyo boy angkakit moyo ya 5banà kongko, hay bawbowag ay ampakakit ana, hay pawpolonen ay ampaka-owakoyna, hay mangama--in liproso ay hinomampat ana, hay tawteek ay ampakalengè ana, hay nikati ay angkapabiyay oman, boy hay Mahampat ya Balità ay an-i-aral ha manga-irap. 6Makalmà ya tawoy ahè angka-alih ya pantotompel kongko." 7Hin norong ana baytoy inhogò ni Howan ay hinalità ni Apo Hisos do ha kalak--an tawo ya tongkol koni Howan. "Hin nilako moyo," wana, "nin biniliw hi Howan do ha powiray dogal, anyay an-asawan moyon makit kona? Mawenek nayi̇̀ nin bilang ha dikot ya angka-itomba nin angin? 8Anyay an-asawan moyon makit kona? Hay ampagholot nin maganday dolo ay hatoy ampa-iri ha palasyo. 9Antà awod nako kawo kona? Nako kawo nayi̇̀ kona ta an-asawan moyo nin hiya ay propita? Anhalita--en ko komoyo ya igit et ha propita ya nakit moyo; 10ta ha Halità nin Diyos ay ombayri ya impaholat nin Diyos ya tongkol koni Howan: 'Hay hogò ko ay ihogò kon ma-ona komo nin mangihandà pagdanan mo.' 11"Hapa--eg habayti ya halita--en ko komoyo: ha kaganawan tawoy in-anak bayri ha babon lotà ay ayin makara--eg koni Howan Mamiminyag. Balè ha dogal ya ampag-ari--an nin Diyos, maski pinaka-oltimo ay da--eg hi Howan. 12Pa-ibat hin pana--on nin ampangaral hi Howan angga hapa--eg, hay tawtawoy ampag-ari--an nin Diyos ay ampagdanas kadya-dya--an, ta hay tawtawoy mangala--et ay angkomontra ha pamomo--on nin Diyos. 13Hin hato et, hay tongkol ha pamomo--on nin Diyos ay hinola--an ana nin pawpropita boy inholat ha kawkapanogo--an ni Moysis angga hin nangaral hi Howan. 14Hinola--an la ya magbira hi Ilyas ya propita hin hato. No pinto-owen moyo bayto ay tandà moyo ya hiya bayti hi Howan ya hinola--an la. 15Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita--en ko komoyo biha moyo honolen." 16Hinalità et ni Apo Hisos, "Anyay pangiparisan ko nin tawtawo hapa--eg pana--on? Hila ay bilang ha aw-anak ya ampipampiknò ha danin palingki ya an-ibolyaw lan halita--en ha kawkaragaw lay, 17'Antogtogan nawen kawon togtog ya para ha banhal piro agkawo antomalek. Ampagkanta kayi nin kanta ya para ha pananabon, piro agkawo ampanangih.' 18Hi Howan Mamiminyag ya nako bayri ay mabetbet nin magpaltan mangan boy ahè ampinom nin alak, piro anhalita--en nin tawtawo ya, 'Hiya ay pinahokan nin dimonyo.' 19Hapa--eg ha hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ya nako bayri ya ahè ampagpaltan mangan boy minom ay anhalita--en nin tawtawo ya 'Hiya ay mahibà, hiya ay maglalahing, boy hiya ay amigo nin mangaha--ol ya mawmanininon bo--ih boy tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo.' Ombayro man, hay karonongan nin Diyos ay angkapaptegan ta hay risolta ay angkakit ha gawgawà nin tawtawoy anhomonol kona." 20Hapa--eg hatoy tawtawoy pinanggaw--an ni Apo Hisos nin pawpapag-ispantawan ay ahè nipaghehe ha kawkasalanan. Kayà pinaghalita--an na hilan makhit, ya wana, 21"Ka-i-ingaloy mangyari komoyon tawtaga Korasin boy tawtaga Bitsayda! No hay pawpapag-ispantawan ya ginawà ko bayri komoyo ay ginawà dayi ha Tiro boy Sidon ya sawsiyodad nin alwan Hawhodiyo, sigoro hay boyot laynan nagholot mangakodpaw boy nagborobod nin aboh emen la ma-ipakit ya pamaghehe la ha kawkasalanan la. 22Habayti ya halita--en ko komoyo: ha allon panonosga, hay tawtaga Tiro boy Sidon ay mas ingalowan nin Diyos kisan hikawo. 23Hikawo man ya tawtaga banowan Kapirnawom ya labay mitag--ay nin emen katag--ay langit ay itapon ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. No hay pawpapag-ispantawan ya ginawà ko komoyo ay ginawà dayi ha tawtaga Sodoma, sigoro pinaghehean lay kawkasalanan la. Ha ombayro, hay dogal la ay ampanatili et dayin angga hapa--eg ta ahè dayi pino-olan nin Diyos. 24Habayti ya halita--en ko komoyo: ha allon panonosga, maski mangala--et ya tawtawo ha siyodad nin Sodoma ay mas hilay ingalowan nin Diyos kisan hikawo." 25Hin habayton oras ay nanalangin hi Apo Hisos, ya wana, "Tatay ko ya Pangino--on ha katatag-ayan ha kama-inan mo boy bayri ha babon lotà, ampasalamat ako komo ta hay bawbagay ya insikrito mo emen ahè ma-intindiyan nin mangama--in pinag-aralan ay impa-intindiyan mo ha manga-aypà ya nakem nin bilang ha mangayamò ya aw-anak. 26Salamat, Tatay ko, ta habayti ya ginawà mo ay kalabayan mo." 27Hapa--eg, hinalità ni Apo Hisos ha tawtawo ya ombayri: "Kaganawan bagay ay impahimalà kongko nin Tatay koy Diyos. Hay tongkol kongko ya Anak nin Diyos ay ayin ampakatandà no alwan Tatay koy Diyos, boy hay tongkol ha Tatay koy Diyos ay ayin ampakatandà no alwan hiko ya Anak na boy hatoy labay kon pangipatanda--an. 28"Hikawo ya ampomagal ta angkabiyatan mangihip ha panhohomonol moyo ha da--an ka-ogali--an, pakarani kawo kongko emen kawo magkama--in katinekan. 29Honolen moyoy an-ipanogò ko, ta payagan moyo kon manorò komoyo emen kawo magkama--in katinekan. Hiko ay ma-aypà ya nakem boy mapanawan manorò. 30Mahampat no hikoy honolen moyo ta alwan ma-irap ya bawbagay ya itorò ko komoyo."


text: 1Nianak si Jesus ed baley na Betlehem ed Judea, nen manooley si Ari Herodes. Ag abayag, sinmabid Jerusalem iray makakabat a totoon nanlapud Bokig. 2Nantepet-tepet ira, "Iner so kawalaay nianak ya ari da ray Judio? Anengneng mi so bitewen ton linmetaw ed bokig, kanyan linma kami dian mangigalang ed sikato." 3Nen nadngelan to ya nen Ari Herodes mapalaloy inkagunigon to; ontan met na amin da ray taga Jerusalem. 4Impatawag ton amin iray manonan papari tan saray iskriba, ta tinepet tod sikara no iner so pangyanakan ed Cristo. 5"Diad Betlehem ed Judea," ebat da. "Ta onyay insulat na propita, 6'Sika, O Betlehem, diad dalin na Juda, aliwan sikay sankaabebaan ed saray manonan baley na Juda; ta panlapwan kay sakey a pangulo a mangiwanwan ed saray totook ya Israel.'" 7Si Herodes impaawit ton anggapoy makaamta ira may makakabat a nanlapud Bokig, tan tinepet tod sikara no kapigay inletaw na bitewen. 8Insan to ra imbakid Betlehem tan imbilin tod sika ra, "Apiger yon anapen itay ogaw. No nalmo yo la, ipakabat yod siak, pian makakar ak met a mangigalang ed sikato." 9Kadngel dad sayan bilin, linma la ra. Diad dalan, anengneng da lamet imay bitewen ya anengneng dad bokig a nanlapwan da. Tinombuk da may bitewen ya anggad intonda tod petek na kawalaay ogaw ya aanapen da. 10Agaylay liket da ed impakanengneng dad samay bitewen! 11Kaloob dad abung anengneng day ogaw tan si Maria ya ina to. Dinmakmomo ran angigalang ed samay ogaw. Impaway da ray awit dan rigalo a balituk, insinso, tan mira, insan da inter ed sikato. 12Binilin iray Dios ed kugip da ya ag la ra ompapanengneng ed kinen Herodes, kanyan sananey lay dinalan dan pinmawil. 13Kasiput da ray may makakabat a totoo, pinmayawar ed kugip nen Jose so sakey ya anghil na Katawan. Inkuanto may anghil, "Bangon ka, ta batik kad Egipto a kaibam so ogaw tan say ina to. Ag kayod man ontataynan ya anggad ag ko ibagad sika, ta anapen nen Herodes so ogaw a pateyen." 14Binmangon si Jose tan diad saman a labi, pinmikal a mamaarap ed Egipto a kaiba toy ogaw tan say ina to. 15Nanayam irad man ya anggad impatey nen Herodes. Agawa ya pian nasumpal so inkuan na Katawan diad panamegley na propita, "Tinawag koy Anak kon papawayen a manlapud Egipto." 16Nen akabatan nen Herodes a niluko na saramay makakabat a totoo, agaylay pasnuk to. Lapud petang na olo to, ingganggan to a pateyen iray ogogaw a lalaki ed Betlehem tan diad saray kaliber-liber a pasen. Impapatey to ray amin ya ogogaw a lalaki, manlapud duay taon a mampaleksab, onung ed panaon na inletaw na bitewen a naamtaan tod saramay makakabat a totoo. 17Diad sayan agawa, asumpal so inkuanen propita Jeremias: 18"Nadngel so tanul ed Rama— tanul na ampaipait a pannangis tan panugaog. si Raquel saray anak to nanangisan to ra; maneermen tan ag naligliwa, ta amin da inaatey la." 19Nen inatey lay Herodes, sakey ya anghil na Katawan so pinmayawar ed kugip nen Jose dimad Egipto. 20Inkuanto may anghil, "Bangon ka tan isempet mo lad dalin na Israel so ogaw tan say ina to, ta inatey la ra may mamapatey ed ogaw." 21Binmangon sirin si Jose tan insempet to lad dalin na Israel so ogaw tan say ina to. 22Balet nen abalitaan nen Jose a si Arquelao so manooley ed Judea, ta sikatoy sinmalat ed ama ton Herodes, tinmakot a manayan diman. Abilin lamet diad kugip to, kanyan linmad luyag na Galilea. 23Diad baley na Nazaret so nanayaman to. Ginawa to ya pian nasumpal so inkuan na saray propita, "Sikatoy natawag a Nazareno."


text: 1Main miahawa ya nag langan Ananias haka Safira ya namihaliw hên luta la etaman. 2Noa, pinagkamihaan lan miahawa ya a lan iubuh hên idin kanlan apostol, ya hatoy naablian la ha luta la. Kabay kaatag bat hên naablian la ya gintan ni Ananias kanlan apostol. 3Noa, wani apostol Pedro kana, “Ananias, pata nagpatukso ka kan Satanas, hên naglaram ka ha Espiritu ni Apo Namalyari hên nagbabaran indin moy boon naablian yo? 4Yarin alwan kamoyu ya habaytoy luta hên a yo pon inhaliw! Yarin alwa êt kamoyu ya naablian yo! Pata pinagkamihaan yon maglaram hên indin yoy kabooan naablian? A ka naglaram ha tawo, noa, naglaram ka kan Apo Namalyari!” 5Pamakagilam ni Ananias hên habayto, ay natsi ya. Hadyay nay pag-êpapah lan nakagilam ha nalyari kana. 6Main miyawhay bayro ya namipungguh hên bangkay na ta gintan hên in-ilbêng. 7Pamakalabah hên tatloy oras, ay nilumatêng ya ahawa ni Ananias, ya hi Safira, ya ayn kamuwang-muwang ha nalyari ha ahawa na. 8Hinabi ni apostol Pedro kana, ya wana, “Habiên mo kangko no hahatsin bat ya naablian yon miahawa ha luta yo.” “Awo, habain bat.” 9Kabay wani apostol Pedro kana, “Pata pinagkamihaan yon subukên ya Espiritu nan Panginoon? Anlumatêng hilay nay-ilbêng hên bangkay hên ahawa mo, haka hilay na êt ya manapwat hên bangkay mo hên mamilbêng.” 10Tampol yan natsi hi Safira. Panhumwên lan miyawhay, ay nahêlêk lay nay bangkay na. Kabay in-ilbêng lay na êt ya bangkay na ha dani hên pinay-ilbêngan lan ahawa na. 11Hadyay limo lan patêl ha Panginoon ya angkapi-tsi-tsipon haka hadyay limo lan balang miha ya nakagilam hên nalyari kan Ananias haka kan Safira. 12Hên habayto ay mal-at ya inalihan hakit, haka mal-at ya kaatag ya kapapaêpapah ya dinyag lan apostol ha kapangyarihan ni Apo Namalyari ha arapan lan kal-atan. Angkapi-tsi-tsipon hilay ampaniwala kan Apo Jesu-Cristo ha Templo, ha logal ya ambaêgên Portiko ni Arin Solomon. 13Hilay a ampaniwala kana, ay a ampaidani kanla ta malimo hila hên makilamo kanla. Êmbayro man, ay anggalangên lay ampaniwala kan Apo Jesu-Cristo. 14Noa, lalo hên anlum-at hilay kal-atan lalaki haka babayi ya ampaniwala kan Panginoon. 15Gawan ha mal-at ya kapapaêpapah ya andaygên lan apostol, ay anhapwatan lan ayn hakit, ya ampipaghakit, ha pangkatuluyan la, hên gêtan ha danin dann, ta êmên ha pamagdann ni apostol Pedro, ay maêtêban hila man hên anino na ya kaatag kanla, ay maalíh ya hakit la. 16Main êt kal-atan ya nilumatêng ya naubat ha balayan ya nakapalibot ha Jerusalem. Anggêtan la hilay main hakit haka hilay ampairapan hên nangarawak ya a angkahêlêk. Impaalíh ya hakit lan main hakit, haka ya nangarawak ya a angkahêlêk ya ampamairap kanlan kaatag. 17Hadyay kahêm hên pinakapoon pari, haka hên kalamo nay panay Saduseo, ha angkadyag lan apostol. 18Kabay dinakêp la hilay apostol ta inhukul. 19Noa, hên yabin habayto, ay niloat hên mihay anghel hên Panginoon ya kabat hên hatoy hukulan, haka na hila pinaawah ya apostol, ta wana kanla, 20“Mamipamwang kaw kanlan atsi bayro ha Templo hên tungkol ha bayon biyay ya an-idin ni Apo Namalyari.” 21Hinonol lan apostol ya hinabi na, kabay hên dali alloy na, ay hinumwên hilay na ha Templo ta nanoro. Noa, a la muwang hên pinakapoon pari haka hilay kalamo na, ya nakaawah hilay nay apostol ha hukulan. Hên nilumatêng hila ha pagtsiponan la, ay impaalap la ya boon Sanedrin haka ya kaganawan toa ya main tungkulan ha bansa. Biha namiutoh hilan bantay ya kowên hilay apostol ha hukulan. 22Noa, pamanlumatêng lan bantay ha hukulan, ay ayn hilay na bayro, kabay tampol hilan nag-orong ta inhumbung kanlan naka-tsipon ya wanla, 23“Hên nilatêng kay ha hukulan, ay nakakabat ya, haka hilay bantay ay atsi bayro ha kabat. Noa, hên niloat naên ya habaytoy kabat, ay ayn hilay na bayro ya apostol!” 24Hên nagilam lan poon lan ampamantay ha Templo, haka hilay poon pari ya habayto, ay a la makwan maihip no hino pon ya malyari. 25Namakonkaynaman ay main nilumatêng ya namihumbung, ya hatoy impahukul la, ay atsi ha Templo hên ampanoro. 26Kabay inalap la hilay apostol, hên kapitan lan bantay ha Templo hên kalamo na hilay bantay. Gintan lay apostol hên a la hila pinahakitan, ta malimo hilay bantay ya batoên hila hên antoroan lan apostol. 27Paglatêng la bayro ha pagtsiponan lan Sanedrin, ay in-arap hilay apostol, ta kinotang na hila hên pinakapoon pari. 28Wana kanla, “Impapakabawal naên kamoyu ya paan yoy nan itoro ya tungkol kan Jesus. Yan lalo yon intoro ya tungkol kana ha boon Jerusalem, haka ampalwahên yo pon êt hên hikay ya main kasalanan ha pangamatsi na!” 29Noa, hinabi lan apostol Pedro, ya wanla, “Hi Apo Namalyarin bêngat ya dapat naên honolên, alwan tawo. 30Hi Apo Namalyari, ya ansimbaên hên ninuno tamo, ay namabiyay oman kan Apo Jesus ya impapatsi yo ha koros. 31Hi Apo Namalyari etaman ya namitag-ay kana hên mag-in Poon haka Mámiligtas tamon Israelita, ta êmên kitamo mapatawad ha kasalanan ya ampaghêhêan haka antalibatokan tamo. 32Ampaptêgan naên, haka ampaptêgan nan Espiritu ni Apo Namalyari, ya an-ipahapat na kanlan anhumonol kana, ya habaytsi ya nalyari kan Apo Jesus.” 33Pamakagilam lan ampamaala hên habayto, ay hadyay tulaw la, haka labay la hilay nan patsên ya apostol. 34Noa, nirêng ya mihay Pariseo, ya kalamo hên Sanedrin ya nag langan Gamaliel, ya mihay mánoron Kautuhan ni apo Moises, ya anggalangên hên kal-atan. In-utoh na, ya iawah hila pon ya apostol ha pami-tsi-tsipon la. 35Bayo wana kanlan naka-tsipon, “Kapareho kon Israelita, pakaihipên yo pon mangêd ya daygên yo kanlan habaytsi. 36Hên hato ay main êt êmên di ya nalyari. Hi Teudas ya nagbabara hên mihay makhaw ya ampamaala, ay nakahagyat hên apat a gatoh ya lalaki ya nakilamo kana. Noa, a nadyag ya labay nan daygên, ta hên napatsi ya, ay nangapi-hihiyay hila tanay habaytoy kalamo na. 37Pangayarin habayto, ay êmbayro êt ya nalyari kan Judas, ya mihay taga-probinsyan Galilea, hên haton panaon hên pamamayad hên buwih. Nakahagyat ya êt hên kal-atan lalaki. Hên napatsi ya, ay nangapi-hihiyay etaman hilay nahagyat na. 38Kabay ampakihabi ko kamoyu amêhên, ya paan yo hilan pakiêmênan hilay habaytsi. Paulayan hila tana, ta no habaytsi ya andaygên la, ay ubat bêngat kanla, ay ayn hilan madyag. 39Noa, no ubat kan Apo Namalyari ya andaygên la, ay a yo hila mapatunggên. Ta kayno lumtaw kaw hên anhumalanghang kana!” Habayto ya imbilin ni apo Gamaliel kanla. Kabay hinonol lan naka-tsipon ya aral na. 40Pinahowên la hilan oman ya apostol. Impalatiko hila haka binawal la hilan manoro hên tungkol kan Apo Jesus. Pangayari, ay imbuhan la hila. 41Nag-alíh hilay apostol ha arapan Sanedrin. Hadyay kahiglaan la gawan intad hila ni Apo Namalyari hên hêpat hên mipakarêng-êy gawan ha pamanhumonol la kan Apo Jesus. 42Allo-allo ay inhundo lay pamanoro haka pamipamwang ha Templo angga ha binali-bali, ya tungkol kan Apo Jesu-Cristo ya hiyay Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, ya an-êngganan la.


text: 1Indani ya tinibok boy ohan nal-ot an anghel an nalpuh langit. Kay numbulwatih kulabut ya waday at-atibungalon hi uluna. Hay angana ya kay algo ya hay hukina ya kay tukud an mundadalang. 2Waday inodnanah nabokyag an papel. Inggattinay wawwan an hukina nah baybay ya nan iggid nah luta. 3Inlot nay kalina ya kay olmom di layon. Nagibbun kimmali ya himmumang di kidul hi naminpitu. 4Ek ot itudok ya waday kimmalid kabunyan an kananay "Adim ipainila nan kinalin nan kidul ya adim itudok." 5Ya nan anghel an tinibok an muntattaddog an inggatinay ohan hukina nah baybay ya nah lutay oha ya intagge nay takle nad kabunyan 6ot munsapata ke Apu Dios an wada ta inggana, an lintunay luta, kabunyan, baybay ya am-in nan wadah di, ot kananay "Gagala mo. 7Hantuh pangipagangowan nan anghel hi tangguyub na ya maat mo nan impainilan Apu Dios handidah profetas na ya abu." 8Indai bo ya mungkalin ha-on nan wadad langit an kananay "Ume kat em alan nan papel an inodnan nan anghel an inggattinay ohan huki nah baybay ya nah lutay oha." 9Immeyak ot kalyok di alak nan papel an inodnana ya kananan ha-oy di "Alam ta kanom. Munlumiiy tamtam na an kay danum di iyyukan, mu hi putum ya mun-antam." 10Inalak ot kanok ya makalummii an kay danum di iyyukan, mu inukmun ku ya mun-antam hi putuk. 11Ya kanana boy "Mahapul an em kalyon tun kinalin Apu Dios mipanggep hanadah ap-apu ya nadah tatagun nunhihinnatkon di boble da ya nunhihinnatkon di nitaguwan da ya kalida."


text: 1Entanni ey impangulu tuwak mewan etan ni tuu et umhep kamid Tempol e indalan mid Eheb di appit tud north et lumaw kamid kad-an ida etan ni kuwaltuh di appit ni north di nengin-ahpat ni dallin ni Tempol. 2Ya dukkey idan nunyan emin ni kuwaltuh ey hanggatut et na-nem et walun piyeh niya newalu et epat ni piyeh hu hekang da. 3Yadda etan kuwaltuh di pangil ey kameuhdungid nengin-ahpat ni dallin ni telumpulu et epat ni piyeh hu hekang tu. Yadda dama etan kuwaltuh di pangil tu ey kameuhdungidman etan nengin-ehpen ni dallin. Huyyaddan kuwaltuh ey nanhinnangga-an ida etan di meikkatlun gladuh. 4Ya etan kadellanad nambattanan idan nunyan kuwaltuh ey hampulu et enem ni piyeh hu hekang tu. Ya dukkey tu ey hanggatut et na-nem et walun piyeh. Yadda habyen da ey inhangga dad appit ni north. 5Yadda etan kuwaltuh di meikkadwan gladuh ey e-ekkeket ida nem yadda etan kuwaltuh di nemangulun gladuh tep ya etan ingkapya dan kadellanad gawwa tud nambabattanan idan nunman e kuwaltuh di meikkadwan gladuh. 6Humman idan tellun gladuh ey eleg ida matukudan tep nangga-tuga-tun idan simmuun di ta-pew da. Beken ni henidda etan ni baballey di dallin e nangketukudan ida. 7Ya etan dallin di nengin-ehpen ey nedingdingan ingganah lad hinanggaddan kuwaltuh. Ya dukkey tu ey newalu et epat ni piyeh. 8Neihuup huyyan dingding di kuwaltuh di dallin e ya lekud tu ey newalu et epat ni piyeh. Ya dukkey idan kuwaltuh di nengin-ahpat ni dallin ey hanggatut et na-nem et walun piyeh. 9Ya heggeppan di diman e kuwaltuh hedin melpu kad nengin-ehpen ni dallin, man wadad appit ni kasimmilin aggew. 10Yad appit tud south ni Tempol ey wadadda kuwaltuh ni netu-tu-nud di hinanggan dallin di nengin-ahpat. Huyyaddan kuwaltuh ey neiingngeh idadda etan ni kuwaltuh di north. 11Ya kadellanad hinanggaddan nunman ni kuwaltuh ey naka-i-ingngeh di kadellanad wadad appit ni north. Anin niya lekud da, ya kapkapya da niya habyen et nan-iingngeh idan emin. 12Wada dama hu habyen di appit ni south di ehpen idan nunyan kuwaltuh di pappeg ni luhud di appit ni kasimmilin aggew. 13Kan etan ni tuun hi-gak ey “Yadda kuwaltuh di nambina-hil hu kuwaltuh idan padin Apu Dios . Yadman pengihha-adan daddan neieng-eng ni neiappit ni pagey, yadda neiappit tep ya liwat winu bahul tep neieng-eng ida dama humman ni kuwaltuh. Ey yadman hu pengngannan idan padin nunman idan neiappit. 14Hedin um-ehep ida padid kuwaltuh nan Apu Dios et umlaw idad dallin di nengin-ehpen, man mahapul ni e-kalen da etan neieng-eng ni daka ibbalwasid ngunu da et hullulan dan edum ni balwasi et han ida lumaw di kad-an idan neamung ni tutu-u.” 15Ginibbuh etan ni tuun lingkud hu bawang ni Tempol ey impangulu tuwak et umhep kami e indalan mi etan di ehheppan di appit ni kasimmilin aggew et lekuden tu hu nanlinikweh. 16Lingkud tu luhud di appit ni kasimmilin aggew ey walun gatut et na-pat ni piyeh. 17Lingkud tu damadda etan luhud di appit ni north, yad south niyad appit ni kakelinnugin aggew ey nan-iingngeh hu dukkey dan emin. 20Kuwadladuh humman ni neluhud tep hanwawalun gatut et na-pat ni piyeh hu lekud tud nambinbina-hil. Humman ni luhud hu neneldak ni puyek ni neieng-eng nan hi Apu Dios et yadda puyek ni dammutun ussalen idan tuun pumbiyagan da.


text: 1Amêhên, hên habayton panaon, kaban hi Arin Herodes ay manungkulan ha probinsyan Judea, ya pinakapoon la ha Roma, ay hi Emperador Augusto. Namiutoh ya hi Emperador Augusto hên mangwa hilan sidula, ya balang miha ya angkasakopan na, ta êmên ya makakwan bayad hên buwih la. 2Habaytsi ya unan utoh tungkol ha mangwan sidula ay nalyari hên hi Cirenio ay gobernador ha probinsyan Siria. 3Kaganawan ya atsi ha lokop hên bansan Roma, anggan hilay Israelita, ay nammita ha balayan lan ninuno la, ta êmên mangwan sidula. 4Hi Jose, ya taga-balayan Nazaret, ha probinsyan Galilea, ay mihay kaapo-apoan ni Arin David ya in-anak ha balayan Betlehem ha probinsyan Judea. Kabay nammita hilan Jose hên mangwan sidula ha Betlehem. 5Lamo na ya hi Maria, ya kabaan na, ya nabuktot gawan ha kapangyarihan nan Espiritu ni Apo Namalyari. 6Kaban atsi hila bayro ha Betlehem, ay ampipaanak yay na. 7Noa, gawan ayn dyanan ha bali lan tawo ay nagdahêl hila tana ha paydyanan ayop. Bayron in-anak ya punganay na ya lalaki. Inupungan na yan takop, bayo na ya impakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray. 8Habayton yabi, bayro êt ha danin Betlehem ay main nagdangho ya pastol ya ampipagbantay ha tupa la. 9Namakonkaynaman ay nagpahlêk kanla ya mihay anghel ni Apo Namalyari, haka hinumawang kanla ya kapahilêw ya kahampatan ni Apo Namalyari. Kabay hadyay limo la. 10Noa, wanan anghel, “Paan kaw malimo ta ampantan kataw hên mangêd ya habi ya mamahigla hên balang miha. 11In-anak amêhên yabi ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas, ya Panginoon. Bayri yan in-anak ha Betlehem, ya balayan ni Arin David. 12Êmên di yo yan mamwangan. Matsikap yoy mihay kapianak ya inupong haka nakakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray.” 13Namakonkaynaman ay nagpahlêk kanla ha danin anghel ya mal-at ya kalupa na ya ubat ha langit ya ampagpuri kan Apo Namalyari hên êmên di, 14“Puriên hi Apo Namalyari ya atsi ha langit. Haka magkamain dayin kapatêkbêkan ya hilay atsi ha luta ya ampamahigla kana.” 15Hên nakabita hilay nay anghel paorong ha langit, nihahabi hilay pastol. “Mita kitamina ha Betlehem ta êmên tamo mahêlêk ya hata nalyari ya impamwang ni Apo Namalyari kantamo.” 16Kabay pinarah-parah lan nammita. Natsikap la hi Maria haka hi Jose. Habaytoy kapianak ay nakakatuloy ha panganan hên baka ya nag aray. 17Hên nahêlêk lay kapianak, ay impamwang lay nay hinabi nan anghel ya tungkol kana. 18Naubuh hên nikaêpapah ya nakagilam hên habaytoy habi lan pastol. 19Nitanêm ha ihip ni Maria ya hata habi la haka na pinag-ihip-ihipan. 20Kaban ampag-orong hilay pastol, ay ampuriên la hi Apo Namalyari bayro ha nagilam la haka nahêlêk la gawan napaptêgan lay hinabi nan anghel. 21Hên waloy nay allo nan hata anak, hiya ay tinuli haka pinata-ngalanan Jesus, ya langan ya indin nan anghel hên a ya pon in-alêk. 22Amêhên, nilumatêng ya ikaapatapoy allo ni Maria hên ubat nanganak. Habaytsi ya allo hên pamaglinis kanla, ay hinumwên hila ha Templo ha Jerusalem hên pamanhumonol ha Kautuhan ni apo Moises. Gintan la ya etaman hi Jesus ta iarap kan Apo Namalyari. 23Dinyag lay habayto hên pamanhumonol ha nakahulat ha Kautuhan ni Apo Namalyari ya balang punganay ya lalaki ay idin kana, ta êmên hila maghuyo kana. 24Amêhên, namiátang hila gawan Kautuhan ni Apo Namalyari ya wanan hulat, “Loway kokolok o loway oymok hên pati-pati.” 25Amêhên, main mihay lalaki ha balayan Jerusalem ya nag langan Simeon. Hi Simeon ay mangêd ha arapan ni Apo Namalyari haka hinonol nay Kautuhan na. Pan-êngganan nay pamiligtas kanlan Israelita haka atsi kana ya Espiritu ni Apo Namalyari. 26Impamwang kana hên Espiritu ni Apo Namalyari, ya a ya matsi, angga ha a na mahêlêk ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala. 27Amêhên, impalako ya ha Templo hên Espiritu ni Apo Namalyari. Kaban atsi ya bayro, inhowên lan Maria ya bingot ya hi Jesus ta honolên lay Kautuhan. 28Kingwa ni Simeon ya bingot hên inampon bayo pinuri na hi Apo Namalyari hên êmên di, 29“Apo Namalyari, tinupad moy pangako mo. Malyari kinan matsi hên napatêkbêk, 30gawan nahêlêk kinay Mámiligtas ya impangako mo, 31ya inlêan mo para ha kaganawan bansa. 32Kaalimbawaan nay hawang ya mamahawang hên dann lan alwan Israelita hên palako kamo. Gawan hata anak, ay dayêwên hilay Israelita.” 33Nag-êpapah hi Maria haka hi Jose ha hinabi ni Simeon ya tungkol ha bingot. 34Inhalangin na hila ni Simeon bayo na hinabi kan Maria ya indo ni Jesus, ya wana, “Hata anak ay mag-in ikaparusa o ikaligtas hên mal-at ya Israelita. Hiyay palatandaan ya ubat kan Apo Namalyari ya halanghangên lan kal-atan. 35Kabay mipamwang ya laman ihip hên kal-atan. Haka kamo, Maria, lumatêng ya kamo ya hadyay kalungkutan, ya nanad nilatog hên êtak ya nakêm mo.” 36Amêhên, atsi ya êt ha pagsimbaan ya mihay mámipamwang hên an-ipaihip kana ni Apo Namalyari ya nag langan Ana, ya anak ni Fanuel, ya kaapo-apoan ni Aser. Hi Ana ay toay na. Pitoy taon hilan nilamo hên ahawa na 37bayo ya nabawo. Amêhên walumpo boy apat ya taon nay na. Panay yan atsi ha Templo hên ampagsimba kan Apo Namalyari hên allo-yabi. Ha panalangin na ay a na angkadambi ya pangan na. 38Sakton habayto, ay napakarani ya kanla hên ampahalamatan na hi Apo Namalyari. Impamwang na êt ya tungkol kanan hata bingot kanlan balang ampangênggan hên pamibuhan kanlan Israelita. 39Amêhên, hên nahonol lay nay balang utoh hên tungkol ha mitaindo ha pamanhumonol ha Kautuhan ni Apo Namalyari, ay nag-orong hilan Maria ha balayan Nazaret, ya balayan la, ha probinsyan Galilea. 40Amêhên, hi Jesus ay hinumlay, nagkaihip, haka nag-in matalino gawan atsi kana ya ingalo ni Apo Namalyari. 41Balang taon main pista hilay Israelita ha Jerusalem, ta êmên la maihipan ya pamiligtas ni Apo Namalyari kanlan ninuno la ha bansan Egipto. Nakaugalian lan Maria haka hi Jose hên makipista. 42Hên nag labinloway taon hi Jesus, ay nakipista hilay na êt, haka gintan la hi Jesus. 43Hên nayari ya pista, ha pamag-orong la ay napaibalag ya ha Jerusalem hi Jesus ya anak la. Noa, a la muwang hên toa na. 44Êndat la no kalamo la ya ha kal-atan ya namapayabi hên ampita hên ampag-orong ha bali la. Habaytoy yabi, ay tinapol la ya ha kamag-anak la haka kabalay la. 45Amêhên, hên a la ya matapol ay nag-orong hilay na êt ha Jerusalem ta tapolên la ya bayro. 46Hên ikatloy nan allo hên panapol la kana, ay natapol la ya ha Templo hên kalamo lan mánoro. Ampanggilam ya kanla, haka ya ampangotang kanla. 47Hilay nakagilam habi na ay nipag-êpapah ha kagalingan ihip na haka ha kagalingan pamakibat na ha kotang la. 48Nag-êpapah hilan Maria haka hi Jose hên nahêlêk la ya. “Anak ko,” wani Maria kana, “awta dinyag moy hatsi kannaên? Pinayagah mo kay hên nanapol kamo.” 49Amêhên, wani Jesus kanla, ya wana, “Pata antapolên yo ko, Indo? Awta a yo muwang ya kailangan hên atsi ko di ha balin Tatang ko?” 50Noa, a la naintindihan ya hinabi na kanla. 51Amêhên, nakihonol yay na kanla hên nuli ha balayan Nazaret ta dinyag na ya kaganawan labay lan toa na. In-ubuh nan intanêm ni Maria ya nalyari ha ihip na. 52Hi Jesus ay nagkaihip haka hinumlay. Hinumigla kana hi Apo Namalyari haka hilay tawo.


text: 1Yan eman ni meikkeppitun bulan, e wadadda law helag Israel di nampanha-adan dad nambebleyan da, ey neamung idan emin di Jerusalem. 2Et kapyaen mewan di Jeshua e u-ungngan Jehosadak, yadda edum tun papaddi, et hi Serubbabel e u-ungngan Sealtiel et yadda aaggi tu, hu pan-appitan dan Dios dan helag Israel et wada ussalen dan man-appit ni kagihheba e humman intugun Moses e bega-en Apu Dios. 3Anin ni ida kaumtakut hu helag Israel idan tutu-un nampambebley diman ey kinapya da hu pan-appitan da etan di neikapyaan tun nunman et ilepu da mewan ni man-appit idan kagihheba nan Apu Dios ni kakkabbuhhan et yan kamangkehilleng. 4Impahding da hu Piyestah ni Kampu tep humman hu neitudek di Tugun Moses et iappit da hu mahapul ni mei-appit ni kewa-wa-wan nunman ni Piyestah. 5In-appit da mewan hu daka i-appit ni kagihheba, ya daka i-appit ni Piyestah ni Kaketellakin Bulan, ya daka i-appit di daka keammuammungin daka pandeyyawin Apu Dios niya daka iggeb-at ni iddawat nan Apu Dios . 6Anin ni eleg ni ilepuddan helag Israel ni memehwat ni Tempol ey inlapu dan man-appit nan Apu Dios ni kagihheban animal eman ni nemangulun aggew ni meikkeppitun bulan. 7Entanni et umidwat ida helag Israel ni pihhuh ni penangdan daddan memehhek ni batu et yadda karpenter. Immidwat ida mewan ni kennen, ya meinnum et ya lanan olibah ni illaw dad Tyre et yad Sidon et iwa-hi dan keyew ni sedar ni melpud Lebanon ni pedellan dad baybay et han da padekal di Joppa. Emin ida huyyan meippahding ey in-abulut nan patul e hi Cyrus di Persia. 8Ya eman ni meikkadwan bulan ni meikkadwan toon ni nambangngadan dad Jerusalem ey inlapu dan memehwat ni Tempol. Immalid Serubbabel e u-ungngan Sealtiel, hi Jeshua e u-ungngan Jehosadak, yadda papaddi, yadda helag Levi niya emin hu edum dan helag Israel ni nambangngad di Jerusalem et mangngunud da. Yadda helag Levi ni dewampulu toon tu et nehuluk hu nengipappangngulun ngunun kebehwatan ni Tempol. 9Yadda helag Levi ni nambabaddang ni nampaptek idan nangngunud Tempol ey di Jeshua et yadda u-ungnga tu et yadda agi tu, hi Kadmiel et yadda u-ungnga tu (e helag idan Hodabiah) et yadda u-ungngan Henadad, yadda u-ungnga da niya aaggi da. 10Yan nengibbuhan dan pegnad ni pengibbehwatan dan Tempol, ey immalidda papaddin nanengtun nambalwasiddan balwasin padi, et pampatnul da tangguyup da. Ey immalidda dama helag Levi e helag Asap et pampatnul da hu cymbal et daydayawen dan emin hi Apu Dios tep humman dedan daka pehding neipalpu eman ni ketaggun nan David e patul ni Israel. 11Nan-a-appeh idan penaydayaw dan Apu Dios niya pampesalamat dan hi-gatu e kandan a-appeh day: “Kayyaggud hi Apu Dios ! Endi pappeg ni impeminhed tun hi-gatsun helag Israel e eleg melumman.” Et emin ida tutu-uy nemahhig e daka pan-itkuk hu daka penaydayaw nan Apu Dios tep negibbuh hu pegnad ni pengibbehwatan ni Tempol tu. 12Dakel ida hu kamangkea-amman papaddi, yadda edum dan helag Levi et yadda edum ni aap-apun nannemnem etan ni nemangulun Tempol et pan-eleten da nangih dan nenang-angan dan negibbuhan ni pegnad ni pengibbehwatan ni daka pangkapyaan Tempol. Nem hedin yadda etan edum ni tuu ey ida kamantetekkuk tep ya anla da. 13Nan-eeddum hu tekuk dan an-anla da et ya nangih da e endi petekkan tu kamedngel ey neka-ka-let et kamedngel di neidawwi.


text: 1Megafu kan ya liwaliwat nu en ya zi nu nepammaraparulot kan ya uray y Afu Dios kattun, nekuenta kayu kan natay. 2Kan yan nga tiempo, vinuluvulun nu ya narakat/napot nga kustumbre ira ya totolay kan yaw nga mundo. Vinuluvulun nu ya mammoray kan ya hinnian/asan paka-awayya ra nga hinnian kan ya angin, iggina ya espiritu nga mattrabahu kan ya totolay nga minannuriya kan ya uray y Afu Dios. 3Kunna tian ya nepattolay tera ngammin pay kattun segun kan ya narakat nga keluhan ya gibbaggian tera, en vinuluvulun tera ya negagangay nga keluhan ya gibbaggian en ya ginnonotan tera. Gaggafen, ya negagangay nga situasion tera, mepangngat nga makastigo tera pay kan kagitta ya dudduma/karruan. 4Ngam y Afu Dios, nelot/nafulotan ya allak na megafu kan ya dakadakal nga ayat na kan ittera. 5Maski nekuenta tera kan natay megafu kan ya zi tera nga nepammaraparulot kan ya uray na, iniddannan na ittera kan bahu nga attolay kan kagitta ya nepammaginnolay na kan y Cristo. Napalliad kayu megafu kan ya allak na. 6Kuenta netangepaginnolay en netangepatuttud na ittera kan iggina kan ya nelangitan nga lugar ira megafu kan ya neketadday tera kan y Jesu Cristo. 7Kiningngua na yan tase, kan ya mannanayun nga tiempo nga mappanget, mepasingan na kan ittera ya kadakal ya allak na nga mari magukugukud kannia angnga-angngua na kan napia kan ittera megafu kan y Jesu Cristo. 8On, gafu ta, megafu kan ya allak na, pinalliad na ittera megafu kan ya angngurug tera. Ya nekapalliad tera, yan ya regalu y Afu Dios, bakkan kan ittera ya naggafanan na, 9en mari megafu kan ya kinikkingngua tera, tase awan nga mappeddarayaw. 10On, gafu ta ittera ya trabahuan na, en sinalibahu na nga pinaratu ittera megafu kan y Jesu Cristo tase maka-angngua tera kan ya napia ira nga ginakkad y Afu Dios kattun nga ipakapakua na kan ittera. 11Ikayu nga ne-anak nga mari Judio, makahi kan mari nakugit kan ikami nga Judio nga nangahanan kan nakugit, yan ya makua kan ya baggi ya innia laman nga lalaki. Dandamman nu 12nga kattun, awan kayu peba kan y Cristo. Mari nu nesipat kan ikami kattun nga Israelita nga totolay na nga pinili na. Dayu ya nekuentan nu kan ya taratu y Afu Dios nga nebase kan ya netabba na. Nattolay kayu kan ya utun lusak nga awan nu nga agginnanama onu pakakammu kan iggina. 13Ngam kan sangaw, megafu kan ya neketadday nu kan y Jesu Cristo, ikayu nga arayyu kattun kan y Afu Dios, ne-aranni na kayu kan iggina pe laman megafu kan ya daha y Cristo. 14On, gafu ta mismu y Cristo ya nappemamak kan ikami nga Judio en ikayu nga mari Judio, en kan ya baggi na, zinaral na ya dana hinnian kan ya naddatanan/nallatanan tera, yan ya akkorontra tera. Pinattangesa na itteran 15kannia nepangngazza na kan ya paka-awayya ya dorob ya Judio ira nga bilin en mandu ira, tase pakesan na ikami nga Judio en ikayu nga mari Judio kannia ketadday tera kan iggina, en yan ya appemamak na kan ittera. 16Kiningngua na ira yan kannia nepappatay na kan ya kurut, en pinawan na ya negafanan ya nepakkorontra tera, en pinattangesa na ittera kan isa nga baggi, en nesippoli/nepattoli na ittera kan y Afu Dios. 17Ya kiningngua na sangaw, minang iggina nga nangipalappat kan imamak kan ikayu nga mari Judio nga arayyu kan y Afu Dios en kan ikami nga Judio nga aranni kan iggina. 18Megafu kan iggina, parehu tera ngammin nga me-aranni kan y Dios Ama megafu kan ya isissa nga Espiritu Santo. 19Gaggafen, ikayu nga mari Judio, mari nu mebilang ngin kan dayu onu totolay nga makipaddian kan tanakkuan nga babalay, nu azzi permanente kayu pay ngin kan kagitta mi nga totolay y Afu Dios kattun, en miembro kayun kan ya famillia na. 20Ne-arig tera kan balay nga napatadag kan ya isissa nga fundasion nga nekkua/neppay mi nga apostol en profeta ira, en y Jesu Cristo mismu ya patunak. 21Megafu kan iggina, kuenta matturuvvud ngammin ya parte ira kan ya interu balay, en dumakal nga mabbalin kan nasantuan nga templo y Afu. 22Megafu kan ya neketadday nu pay nga mari Judio kan iggina, netangepatadag kayu kan ikami kan yan nga templo nga paddianan y Afu Dios kannia addian ya Espiritu Santo na kan ittera.


text: 1Makurug yaw nga akkayanan: Nu hinnian/asan lalaki nga mayat nga mabbalin kan panakallan kan ya iglesia, mekakua nga trabahu ya ikayat na. 2Gaggafen, ya panakallan, mawag kan awan na nga kapaliwatan, isa laman ya atawa na, matangngallan na ya baggi na pe laman, napia ya appanapanonot na, mekakua, minangngalaba kan mari na inamammu, napia nga mattuldu, 3mari na aggillellaw, mari na minappatapatu nu azzi nasimpat, mari na minakkiggungut, mari na muyung/mukat kuartu, 4napia ya annangngal na kan ya kabbalay na ira, en minakkimoray en minangngikakua ya anak na ira. 5On, gafu ta, nu mari na ammu nga tangngallan ya kabbalay na ira, annianna/kunnasi/manna ya annangngal na kan ya iglesia y Afu Dios? 6Mawag kan mari na bahu nangurug, gafu ta, nu bahu nangurug en nu mapili nga manangngal kan ya iglesia, maffugab mallagaw, en makondena kan kagitta ya nesimmu kan ya diablo. 7Mawag kan mekakua iggina maski kan ya mari mangurug ira, tase mari na ma-uyu-uyaw, en mari silluan ya diablo iggina. 8Kunna tian pay kan ya diakono ira kan ya iglesia, mawag kan mepangngat da nga mekakua, mari dua ya gizzilan da, mari ra minammissa, mari ra massamsam/mahagum, 9en mawag kan narenu ya gikkonsensian da kannia angngisige ra nga mamulun kan ya nepakammu y Afu Dios nga kurruan tera. 10En mawag kan mapurba ra kan unna, en kabalin na, nu awan da nga kapaliwatan, awayya ra nga mabbalin kan diakono. 11Kunna tian pay kan ya babbay, mawag kan napia ya kevuyatan da, mari ra paraparakattan ya ikattolay ra ira, matangngallan da ya gibbaggian da, en mapammakatalakkan da kan ngammin nga ganagannud. 12Mawag kan isa laman ya atawa ya innia laman nga diakono, en matangngallan na ya anak na ira en ya kabbalay na ira kan napia. 13On, gafu ta, ya diakono ira nga napia ya assesserbi ra, mekakua ra, en magutuk/maturid/mataggad da nga mangipalappat kan ya kurruan tera nga me-annung kan y Jesu Cristo. 14Innanaman ku nga makakangay nak kan ikaw kan mari mabayag, ngam neturak ku kan ikaw ira yaw nga bilin ku, 15tase, nu hinnian katalantanan ku, dana mammuan mun ya mepangngat nga kuan ya totolay kan ya balay y Afu Dios, yan ya iglesia ya siggamatolay nga Dios, en mekuenta ya iglesia kan arihi en fundasion ya kurug. 16Awan nga duda nga mekapakkapalat ya nepakammu kan ittera nga kurruan tera, Nabbalin iggina kan tolay; napakurug nga natunung ya espiritu na; nasingan ya anghel ira iggina; nepalapalappat kan ya totolay kan ya nasion ira; kinurug ya totolay kan ya utun lusak; en ne-utun kan langit nga madayarayaw.


text: 1Hiko hi Pablo. Kalamo ko hi Timoteo ya kapareho kon ampaghuyo kan Apo Jesu-Cristo. Anhulatan kataw ya atsi bahên ha balayan Filipos ya pinili ni Apo Namalyari hên mag-in kana gawan ha pakikimiha yo kan Apo Jesu-Cristo. Habaytsi ya hulat ay kamoyu etaman ya toa ya ampamaala haka ampanawop ha pami-tsi-tsipon yon patêl ha Panginoon. 2An-ihalangin naên kaw ya dyanan kaw dayi hên kapatêkbêkan nakêm, haka ingalwan kaw dayi ni Apo Namalyari ya Tatang tamo, haka ni Panginoon Jesu-Cristo. 3Balang kataw angkaihipan ya ampaniwala kan Apo Jesu-Cristo ha balayan Filipos, ay panay akon ampagpahalamat kan Apo Namalyari, ya ansimbaên ko. 4Panay ako etaman angkahiglan mangihalangin hên balang miha kamoyu, 5gawan paubat hên una kaw naniwala kan Apo Jesu-Cristo, angga amêhên, ay anhawpan yo ko, ta êmên ko maitoro ya Mangangêd ya Habi ya tungkol kana. 6Angkasigurado ko ya hi Apo Namalyari ya ampangubatan hên kangêran ya atsi ha ihip haka biyay yo. Angkasigurado ko êt ya hiya etaman ya mamihundo ha pandaygên na kamoyu angga ha a mayari ya kalabayan na ha biyay yo, ha pamag-orong ni Apo Jesu-Cristo di ha luta. 7Hêpat bat no êmbayroy an-ihipên ko ya tungkol kamoyu, gawan atsi kaw di ha nakêm ko. Hikaw ay kalamo kon an-ingalwan ni Apo Namalyari di amêhên ha hukulan, haka hên hato ha pamilaban kon kaptêgan hên tungkol kan Apo Jesu-Cristo haka ha paypamwang hên habaytoy kaptêgan, ta êmên nag-in mananiêh ya paniwala yon ampaniwala. 8Muwang ni Apo Namalyari ya angkalêngêw ako kamoyu, ta no ay-êmên kaw anlugurên ni Apo Jesu-Cristo, ay êmbayro etaman ya pamanlugud ko kamoyu. 9An-ihalangin kataw ya mapahanan dayi ya pamilulugud yo, ya kamwangan yo haka ya pamangintindi yo hên tungkol ha dapat yon daygên, 10ta êmên yo madyag ya pinakamangêd. No êmên di, ay malatêng na kaw ni Apo Jesu-Cristo hên malinis ya ayn kapintasan ha allon pag-orong na di. 11An-ihalangin ko êt ya mag-in kaw hên taganán mahonol kana, gawan ha pakikimiha yo kan Apo Jesu-Cristo, ta êmên la galangên haka puriên hi Apo Namalyari. 12Hikaw ya patêl ko ha balayan Filipos, labay kon mamwangan yo, ya gawan ha pangakulung ko, ay lalo hên naipamwang ya Mangêd ya Habi tungkol kan Panginoon Jesu-Cristo. 13Namwangan lan hundaloh ya ampananod di ha balin ampamaala ha Gobyernon Roma, haka mal-at pon ya kaatag bayri, ya hikoy nakakulung gawan bêngat ha pakikimiha ko kan Apo Jesu-Cristo. 14Gawan ha pangakulung ko, ay mal-at kanlan patêl ha Panginoon ya tinumaniêh ya paniwala, haka lalo lan an-ipamwang ya tungkol kan Apo Jesu-Cristo hên ayn limo. 15Main hên ampamipamwang hên tungkol kan Apo Jesu-Cristo, gawan ha angkaridya hila, o gawan ha labay lan kipatsi. Noa, ya kaatag ay ampamipamwang hên tungkol kana hên booy nakêm la. 16Hilay ampamipamwang hên tungkol kana, hên booy nakêm la, ay ampamipamwang gawan ha pamanlugud la, ta muwang la ya atsi ko di gawan ha pinili na ko ni Apo Namalyari hên mamaptêg, ya pêtêg ya Mangêd ya Habi tungkol kan Apo Jesu-Cristo. 17Hilay ampamipamwang gawan ha angkaridya hila, hên alwan boon nakêm la, ay êndat la no mapahanan ya kairapan ko di ha hukulan, gawan ha paypamwang la. 18Êmbayro man ya nakêm lan ampaypamwang, ay mahigla ko, ta an-ipamwang ya tungkol kan Panginoon Jesu-Cristo, hên gawan ha kangêran nakêm, o karawakan nakêm man. Ihundo koy pamaghigla ko 19ta muwang ko ya mibuhan ako, gawan ha pangihalangin yo kangko, haka gawan ha hawop nan Espiritu ni Apo Jesu-Cristo. 20Ya pan-êngganan ko, haka taganán labay ko, ay a ko madyag ya hinoman ya ikarêng-êy ko, noa, panay kumhaw ya nakêm ko hên manyag hên mamapuri kan Apo Jesu-Cristo, kaban biyay ko êt, o ha kamatsan ko man. 21Ta no kotangên yo ko, ay kaban nabiyay ko pon, ay an-iubuh koy sarili ko kan Apo Jesu-Cristo, haka no matsi ko man, ay ha ikakangêd ko etaman ya kamatsan. 22No waringan ta a la ko patsên, ay makapaghuyo ko pon kan Apo Jesu-Cristo. Kabay a ko mahabi no labay kinan matsi, o mabiyay pon. 23Angkairapan akon mamili, kanlan lowa. Labay ko hên mag-alíh di ha luta, ta êmên mapagkalamo kina hi Apo Jesu-Cristo, ta pêtêg hên mangêd ya habayto. 24Noa, kailangan kon mabiyay pon, ta êmên kataw mahawpan. 25Angkasiguradoan koy habayto, kabay muwang ko ya kumarang pon ya biyay ko haka a kataw pon lakwanan, ta êmên kataw mahawpan ha pamihundo yo ha paniwala yo kan Apo Jesu-Cristo, ya main kahiglaan. 26Kabay ha pag-orong ko bahên, ay lalo yon maipaglangka ya pakikimiha yo kan Apo Jesu-Cristo haka kangko. 27Ya maalagá, ay daygên yoy kangêran ya namwangan yo ha Mangêd ya Habi tungkol kan Apo Jesu-Cristo, ta mag-orong ako man kamoyu, o a ko maka-orong, ay mamwangan ko ya tungkol kamoyu, ya an-illagan yoy pakikimiha yo hên milalamo hên an-ipaglaban ya paniwala yo ha Mangêd ya Habi tungkol kan Apo Jesu-Cristo. 28Paan kaw malimo ha ampamairap kamoyu, ta no panay makhaw ya nakêm yo hên umarap kanla, ay mamwangan lan taganá ya parusaan hila ni Apo Namalyari hên ayn angga, haka hikaw ay iligtas na 29ta ya karapatan ya indin kamoyun ampaghuyo kan Apo Jesu-Cristo, ay alwan bêngat ha paniwala, noa, dapat nakal-an kaw etaman hên magdanas hên kairapan ha paghuyo yo kana. 30Haka hata kairapan ya andanasan yo amêhên, ay nanad êt ha dinanas ko, haka hên nanad ha angkabalit-an yoy andanasan ko êt amêhên.


text: 1Entanniy inemung idan helag Epraim hu sindalu da et man-agwat idad Jordan et lumaw idad Saphon. Kandan Jeptah ey “Kele eleg dakemi ayagan et bumaddang kamin mengubbat idan iAmmon? Um-ali kami mannuman et legaben mi baley mu et makigiheb ka gapuh ni nunman ni mu impahding.” 2Hinumang Jeptah e kantuy “Tam impaeyag dakeyu eman ni laputun nanhahallaan middan iAmmon ey eleg kayu umlin nemaddang ni hi-gak. 3Et neala law et man-agwat kami e kangkud nemnem kuy nengamung hedin hipa mekapkapyan hi-gak et kami makigubat idan iAmmon et pengapput dakemin Apu Dios . Ey yan nunya mewan ey um-ali kayu et kanyuy hi-gak hu wada bahul tu ma-lat ipahding yu lawah ni hi-gak.” 4Kan idan kamengipappangngulun helag Epraim ey “Hi-gayu ngu damaddan sindalun iGilead hu nangngehay et hi-yanen yudda helag Epraim niya helag Manasseh.” Minandal law nan Jeptah hu sindalu tu et dadda gubaten iEpraim et apputen dadda. 5Ey sinekup dadda hu bebley di kapan-agwatid Jordan ni kamampellaw di Epraim et hedin wada man-agwat ni iEpraim et kantuy “Kaw mabalin ni um-agwattak?” Ey mahmahan idan iGilead e kanday “Kaw nahlag kan Epraim?” Hedin kantuy “Beken,” 6kandan hi-gatuy, ehel mu dedan e kammuy “Shibboleth.” Tep hedin iEpraim man, kantuy “Sibboleth” tep eleg da pakai-hel ni ustuh hu ‘Shibboleth.’ Huyya daka pengimmatuni et petteyen da hedin helag Epraim humman ni man-agwat. Limmaw di na-pat et dewwan libu hu pintey dan helag Epraim ni nunman ni tsimpuh. 7Nan-ap-apu hi Jeptah di Israel ni enem ni toon. Netey et maikulung di Gilead. 8Hi Ibsan e iBethlehem hu neihullul nan Jeptah ni nan-ap-apud Israel. 9Telumpulu hu u-ungnga tun laki ey telumpulu dama hu u-ungnga tun bii. Impampeahwa tudda u-ungnga tud hin-appil ni helag. Nan-ap-apu hi Ibsan di Israel ni pitun toon. 10Netey et maikulung di Bethlehem. 11Neihullul ni hi-gatu hi Elon e helag Sebulun et manhuwet di Israel ni hampulun toon. 12Netey hi Elon et maikulung di Aijalon etan di pappeg ni bebley Sebulun. 13Neihullul hi Abdon e u-ungngan Hillel e iPirathon et huwet di Israel. 14Na-pat hu u-ungnga tun laki ey telumpulu inap-apu tun laki. Ey nepitun kebayyu hu daka ussalan pantakkayan. Hi-gatu huwet di Israel ni walun toon. 15Netey et maikulung di Pirathon etan di pappeg ni bebley idan iEpraim etan di duntuduntug ni bebley idan iAmalek.


text: 1Ha pammita na ay nakahêlêk hi Apo Jesus hên mihay lalaki ya buwag paubat hên in-anak ya. 2Kabay hinabi lan tagahonol na kana, ya wanla, “Mánoro, hinoy nanyag kasalanan, hata lalaki, o hilay toa na? Awta buwag yay na ubat hên in-anak ya?” 3Hinabi ni Apo Jesus, “Ya pangabuwag na, ay alwan gawan kasalanan na, haka alwan gawan kasalanan hên toa na. Hiyay in-anak hên buwag ta êmên ipahlêk kana ya kapangyarihan ni Apo Namalyari. 4Dapat tamon daygên ya an-ipadyag ni Apo Namalyari, ya namiutoh kangko kaban main pon panaon, ta uston lumatêng ya nanad yabi, ay ayn kitaminan madyag. 5Kaban atsi ko pon di ha luta, hikoy hawang lan tawo, ta êmên mahawangan ya kaihipan.” 6Nahên nahabi nay habayto, ay nandula ya ha luta. Bayo kingwa nay hata luta ta impunih na ha mata hên buwag. 7Bayo wana kana, “Mita kay na, ta magkulamêh ka do ha lanêm ya pinata-ngalanan Siloe.” Ya labay habiên hên Siloe ay in-utoh. Nahên nadyag hên buwag ya in-utoh ni Apo Jesus kana, ay nuli ya hên ampakahêlêk. 8Hilay karani nan bali, haka hilay kaatag hên kabalay na ay naghabi, “Habaytsi awud ya ampikno hên ampakikwan pera.” 9Wanlan kaatag, “Yabay ya.” Noa, wanlan kaatag êt, “Kalupa na yan bat hên buwag.” Amêhên, wanan lalaki, “Hiko ya.” 10Kabay wanla kana, “Ay-êmên nimukat ya mata mo?” 11Hinabi na, “Ya lalaki, ya nag langan Jesus, ay nanyag hên pita ta impunih na ha mata ko. Bayo wana kangko, ya magkulamêh ako do ha lanêm ha Siloe. Dinyag koy hinabi na, kabay ampakahêlêk kina.” 12Amêhên, wanla kana, “Anto yay na?” Hinabi na, “A ko muwang.” 13Gintan lay hatoy lalaki, ya manan buwag ya ampakahêlêk, kanlan Pariseo. 14Allon pamagsimba lan Israelita hên nanyag yan pita hi Apo Jesus, haka na pinamukat ya hata lalaki. 15Amêhên, kinotang la yan Pariseo, no pata ampakahêlêk yay na. Kabay wana kanla, “Namipunih yan pita ha mata ko, bayo hên nagkulamêh ako, ay ampakahêlêk kina.” 16Wanlan kaatag ya Pariseo, “Hi Jesus, ay alwan ubat kan Apo Namalyari, ta a na anhonolên ya Kautuhan, ya paan mag-obra ha allon pamagsimba.” Noa, wanlan kaatag, “No makasalanan ya, ay a ya makadyag hên êmbayro ya makapaêpapah.” Alwan mimihay ihip la. 17Kabay wanla kanan pinamukat, “Hika bay, ya pinamukat na. Hinoy mahabi mo ya tungkol kana?” Amêhên, wanan pinamukat, “Hiyay mihay propeta ni Apo Namalyari.” 18A hila naniwala ya mana yan buwag, ya pinamukat. Kabay impabaêg lay toa na. 19Hinabi la kanla, “Anak yoy hatsi ya buwag hên paubat hiyay in-anak? Ay-êmên ta ampakahêlêk yay na amêhên?” 20Hinabi la, “Hiya ya anak naên, haka buwag yay na hên in-anak ya. 21Noa, a naên muwang, no ay-êmên nimukat ya mata na. A naên etaman muwang, no hinoy namamukat kana. Kotangên yo ya, ta toa yay na. Habiên na no hinoy nalyari kana.” 22Êmbayro ya hinabi lan toa na, gawan malimo hila ha Pariseo. Ta pinihabian lan poon lan Israelita, ya bawalên magsimba ha sinagoga ya hilay ampaghabi, ya hi Apo Jesus, ay hiya ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala. 23Gawan namwangan lay pinihahabian hên poon la, ay hinabi lan toa na, “Hiya tana ya kotangên yo ta toa yay na.” 24Kabay impabaêg lan oman ya pinamukat haka la hinabi kana, “Puriên mo hi Apo Namalyari ta habiên moy kaptêgan. Muwang naên ya makasalanan ya hi Jesus.” 25Amêhên, wanan pinamukat, “A ko muwang no makasalanan ya. Noa, muwang ko ya mana kon buwag, haka amêhên ampakahêlêk kina.” 26Amêhên, hinabi la, “Hinoy dinyag na kamo? Ay-êmên nan pinamukat ya mata mo?” 27Kabay wanan pinamukat, “Hinabi kina kamoyu, noa, a kaw nanggilam. Awta labay yon magilaman oman? Labay yo hên mag-in tagahonol na etaman?” 28Minusmus la ya, ya wanla, “Hika ya tagahonol na. Noa, hikay ay tagahonol ni apo Moises. 29Muwang naên ya naghabi hi Apo Namalyari kan apo Moises. Noa, a naên muwang no ay-iri ya taga hi Jesus.” 30Wanan pinamukat, “Têh! Pinamukat nay mata ko haka a yo muwang no taga ay-iri ya! 31Muwang tamo ya hi Apo Namalyari ay a na panggilamên hilay makasalanan, noa, gilamên nay balang ampagsimba kana haka ampanyag kalabayan na. 32Paubat hên dinyag ya hata luta, ay ayn pon namamukat ha mihay tawo ya buwag paubat hên hiyay in-anak. 33No hiyay alwan ubat kan Apo Namalyari, ay a na madyag ya kapapaêpapah.” 34Amêhên, hinabi la, “Makasalanan kan in-anak, haka labay mo kay hên toroan?” Nahên nahabi lay habayto, ay intaboy la ya ha sinagoga. 35Namwangan ni Apo Jesus ya nalyari ha pinamukat na. Hên natapol na ya, ay wana kana, “Ampaniwala ka kanan Taga-Langit, ya In-anak Tawo?” 36Wanan pinamukat, “Hino ya, Apo? Labay ko yan paniwal-an” 37Wani Apo Jesus, “Angkahêlêk mina, ta hiko ya ampaghabi kamo ay habaytoy Taga-Langit, ya In-anak Tawo.” 38Wanan pinamukat, “Panginoon, ampaniwala ko kamo!” Nandoko ya haka na sinimba hi Apo Jesus. 39Hinabi ni Apo Jesus, “Atsi ko ri ha luta ta hatolan koy tawo. Hilay ampangamin ya buwag ya nakêm la, ay makahêlêk hên kaptêgan. Hilay êndat lan ampakahêlêk hila, ay mabuwag ya nakêm la.” 40Main Pariseo ha dani ni Apo Jesus ya nakagilam hên habaytoy hinabi na. Kabay wanla, “Yarin buwag ya nakêm naên etaman!” 41Hinabi ni Apo Jesus kanla, “No ampangamin kaw dayi ya buwag ya nakêm yo, ay ayn kaw hên kasalanan. Noa, gawan anhabiên yo ya alwan buwag ya nakêm yo, ay a maalíh ya kasalanan yo.”