text:
KAPITULO 13
Angisegep na Kaso Iray Manangipulong ed Panarian
1, 2. (a) Antoy matalonan agawaan na saray lider na relihyon ed panagpulong, balet antoy reaksion na saray apostol? (b) Akin et ag-inunor na saray apostol so pananebel ed panagpulong?
KAKKAYARI na Pentecostes 33 C.E. ed saman. Pigpigaran simba ni labat ya aporma so kongregasyon ed Jerusalem. Amta nen Satanas ya pankanawnawa to lan atakien itan. Labay ton deralen itan antis nin ombiskeg. Kanian tampol ya inimpluensyaan to ray lider na relihyon pian sebelan day pangipulong ed Panarian. Balet, makpel ya intuloy na saray apostol so panagpulong tan dakel a lalaki tan bibii so nagmaliw ya “mananisia ed Katawan.”—Gawa 4:18, 33; 5:14.
2 Apasnokan iray onsusumpa kanian inataki da ra lamet—balet natan et impriso day amin ya apostol. Balet diad labi, nilukasan na anghel nen Jehova iray kapot na prisoan tan angabkabuasan ya nampulong iray apostol! Et inerel da ra lamet tan inawit da rad saray manuley ya mangaakusan sinumlang da kunoy ganggan ya sebel so panagpulong. Balet oniay makpel ya imbaga na saray apostol: “Nepeg ya unoren mi so Dios bilang manuley nen saray totoo.” Agaylay pasnok na saray manuley kanian labay da ran “pateyen.” Diad saman a bekta, binagaan ira na gagalangen ya managbangat na Ganggan a si Gamaliel: “Manalwar kayo . . . Agyo pibabalian irayan totoo, noagta paulyan yo ra labat.” Makapakelaw ta dinengel na saray manuley so simbawa to tan imbulos da ray apostol. Antoy ginawa na sarayan matoor a lalaki? Lapud makpel ira, “ag-ira tinmundan nambabangat tan angiyabawag ed maong a balita nipaakar ed Kristo, si Jesus.”—Gawa 5:17-21, 27-42; Uli. 21:1, 30.
3, 4. (a) Anto ran epektibon paraan so inusar nen Satanas pian atakien iray totoo na Dios? (b) Anto ray aralen tayo ed sayan kapitulo tan ed onsublay ya duaran kapitulo?
3 Satan ya kaso nen 33 C.E. so unonan isusumpa na saray manuley tan lider na relihyon ed Kristianon kongregasyon, balet aliwan satan so sampot. (Gawa 4:5-8; 16:20; 17:6, 7) Diad panaon tayo, siansia nin iimpluensyaan nen Satanas iray onsusumpad dugan panagdayew pian sugsogan iray autoridad ya sebelay panagpulong tayo. Nandurumay akusasyon dad totoo na Dios. Say sakey et disturbo odino manggugulo tayo kuno. Say sakey ni et rebelde tayo kunod gobierno; tan manlalako odino mannenegosyo itayo. Diad dugan panaon, angisegep na kaso iray agagi tayo pian paneknekan ya aliwan tua iratan ya akusasyon. Antoy resulta? Panon kan agunggonaan ed saray desisyon na korte pigaran dekada lay apalabas? Pantongtongan tayoy pigaran kaso tan amtaen no panon iratan ya akatulong pian ‘nidepensa so legal a kanepegan tayon ipulong so maong a balita.’—Fil. 1:7.
4 Diad sayan kapitulo, aralen tayo no panon tayon indepensay kanepegan tan kawayangan tayon manpulong. Insan diad onsublay ya duaran kapitulo, pantongtongan tayoy pigaran insegep a kaso ya akatulong pian mansiansia itayon agkabiangan na mundo tan matulok ed estandarte na Panarian.
Manggugulo—Odino Matoor ya Onsusuportad Panarian?
5. Diad bandad sampot na 1930’s, akin ya inaresto iray mangipupulong ed Panarian, tan antoy ginawa na saray mangidadaulo?
5 Diad bandad sampot na 1930’s, pinilit na saray autoridad diad America iray Tasi nen Jehova ya mangalay permit odino lisensia pian makapanpulong. Balet ag-angala iray agagi tayo ta nayarin nakansela lanlamang itan. Sakey ni, panisiaan dan anggapoy kanepegan na gobierno ya amperey ganggan nen Jesus ed saray Kristiano ya ipulong so mensahe na Panarian. (Mar. 13:10) Kanian inaresto so nilasus ya manangipulong ed Panarian. Lapud satan, nandesisyon iray mangidadaulo ed organisasyon ya mangisegep na kaso ed korte. Labay dan paneknekan ya kontrad ley so restriksion na gobierno ed kawayangan tan kanepegan na Saray Tasi bilang relihyon. Tan nen 1938, walay agawa ya nanresultad makatantandan kaso. Anto itan?
6, 7. Antoy agawad pamilyan Cantwell?
6 Nen Martes na kabuasan, Abril 26, 1938, nampulong ed syudad na New Haven, Connecticut, si Newton Cantwell (60 años), say asawa ton si Esther, tan ananak dan si Henry (22 años), Russell (18 años), tan Jesse (16 años). Espisyal payunir iran lima. Diad tua, iilaloan da lan ag-ira makasempet a tampol. Akin? Ta aminpiga la ran naaresto, kanian ompan naaresto ira lamet. Balet, ag-itan amakapuy ed seseg dan ipulong so mensahe na Panarian. Duaray inusar dan luluganan. Si Newton so nanmanehod luluganan da ya napnoy literatura tan melag iran phonograph. Si Henry balet so nanmanehod de-trumpan luluganan. Unong ya iilaloan da, pigaran oras kasabi dad New Haven et sinabat ira na pulis.
7 Unonan naaresto si Russell. Sinmublay si Newton tan Esther. Anengneng nen Jesse ya inerel na pulis iray atateng tan kuya to, tan atilak a bukor ta diad sananey a parte na baley so nampulongan nen Henry. Pero inala nin siansia nen Jesse so phonograph tan intuloy toy nampulong. Pinayagan na duaran Katoliko si Jesse ya i-play so akarekord ya paliwawa nen Brother Rutherford ya “Saray Kalaban.” Balet legan iran ondedengel, sinmyodot ira tan labay dan buntalay Jesse. Kalmado labat ya inmarawi si Jesse, balet ag-abayag, sikatoy sinabat na pulis tan inerel da met. Agda kinasoan si Sister Cantwell, balet kinasoan day Brother Cantwell tan saray ilalak to. Anggaman ontan, apiyansaan ira ed saman lanlamang ya agew.
8. Akin et senentensiaan na korte ya manggugulo si Jesse?
8 Kayari pigaran bulan, nen Setyembre 1938, inmarap ed korte diad New Haven so pamilyan Cantwell. Senentensiaan si Newton, Russell, tan Jesse ta onkekerew ira kunoy donasyon anta anggapoy lisensia ra. Anggaman inmapela rad Supreme Court na Connecticut, senentensiaan nin siansia si Jesse ya angigapo na gulo odino manggugulo. Akin? Lapud nantestigo imay duaran Katoliko ya ininsulto kuno na samay paliwawa so relihyon da tan asyodotan ira. Pian ebatan so akusasyon, inmapela iray mangidadaulon agagi diad U.S. Supreme Court, say sankatagyan a korte na bansa.
9, 10. (a) Antoy desisyon na U.S. Supreme Court ed kaso na pamilyan Cantwell? (b) Panon itayon minanabang ed satan anggad natan?
9 Nen Marso 29, 1940, dinengel di Chief Justice Charles E. Hughes tan walora nin kakaiba ton huis so argumento nen Brother Hayden Covington, ya abogado na Saray Tasi nen Jehova. * Nen impresenta na abogado na Connecticut so argumento to pian paneknekan ya manggugulo iray Tasi, nantepet so sakey a huis: “Agta nen panaon nen Kristo Jesus et kabkabusol na totoo so mensahen inyabawag to?” Oniay ebat na abogado: “Duga, tan no sustoy nanonotan kon walad Biblia, ibabaga met na satan no antoy agawad si Jesus lapud impangiyabawag tod satan a mensahe.” Binmitar laingey katuaan! Agto aliklikas ya singa to imbagan miparad si Jesus iray Tasi tan saray mangaakusan abogado et miparad saray nansentensiad si Jesus. Nen Mayo 20, 1940, nankakasakey a pinaboran na Korte iray Tasi.
10 Akin et importante itan ya desisyon na Korte? Lapud proprotektaan met na satan so kanepegan tan kawayangan na relihyon pian anggapoy gobierno na bansa, probinsya, odino baley ya makaamper ed satan. Sakey ni, apaneknekan na Korte ya “agdederalen [nen Jesse] so kareenan tan uksoy” na komunidad. Kanian malinlinew ya pinaneknekan na desisyon ya agmanggugulo iray Tasi nen Jehova. Talagan analtalo iray lingkor na Dios! Panon itayon minanabang ed satan anggad natan? Oniay inkuan na sakey a Tasin abogado: “Lapud wala lay kanepegan tan kawayangan tayod relihyon, tan agmapagad aliwan patas a restriksion, ninanabang tayo ran Tasi natan so ilalo tayo.”
Rebelde—Odino Manangiyabawag ed Katuaan?
11. Anton kampanya so inorganisa na saray agagi tayod Canada, tan akin?
11 Legan na 1940’s, naeksperiensya na Saray Tasi nen Jehova diad Canada so graben isusumpa. Kanian nen 1946, angorganisa ira na 16 agew ya kampanyan pangibunog na tract ya “Kabkabusol na Quebec so Dios tan Kristo tan Kawayangan, Kanian Kababaing so Interon Canada.” Labay dan ipaamta ya imbaliwala na Quebec so kanepegan tan kawayangan dan mandayew. Indetalye na sayan apatiran pahinan tract ya sinugsogan na papari so panggugulo, panagduksa na saray pulis, tan panangataki ed saray agagi tayod Quebec. Oniay akasulat ed tract: “Agmanunday ilegal ya pangaarestod saray tasi nen Jehova. Abunton so manga 800 a kaso ed saray tasi nen Jehova diad Greater Montreal.”
12. (a) Antoy reaksion na saray onsusumpa ed kampanyan pangibunog ed tract? (b) Anton krimen so inyakusa ed saray agagi tayo? (Nengnengen met so footnote.)
12 Lapud asyodotan so Prime Minister na Quebec ya si Maurice Duplessis tan say Kardinal na Romano Katoliko ya si Villeneuve ed samay tract, indeklara dan “kalabanen tan agkasian” iray Tasi. Kanian adoble imay datin 800 a kaso, nagmaliw ya 1,600. Inkuan na sakey a payunir: “Diad kabetbet, agmila nabilang no aminpiga kami lan inaresto na pulis.” Saray Tasi ya narel a mangibubunog na tract et inakusaan na krimen ya “panagpauges tan panagrebelded gobierno.” *
13. Siopa ray sankaunaan ya akasoan na panagrebelde, tan antoy desisyon na korte?
13 Nen 1947, si Brother Aimé Boucher tan saray anak ton bibii ya si Gisèle (18 años) tan Lucille (11 años), so sankaunaan ya kinasoan na panagrebelded gobierno. Inakusaan iran manggugulo anta angibunog ira labat na samay tract diad asingger ed uma da diad abalaten na Quebec City. Mapaabeba tan mauyamon too si Brother Boucher, mareen ya mankikimey ed daralusan to tan sagpaminsan et oonlad baley panamegley na karumata. Anggaman ontan, naeksperiensya nin siansia na pamilya to iray panamairap ya abitlan mismo ed samay tract. Samay huis ya angegnad kaso et kabusol to ray Tasi kanian agto awaten iray ebidensya ya anggapoy kasalanan na sanaaman Boucher. Imbes, pinilaan to iramay angibagan ilalagyat na samay tract so panggugulo kanian nepeg a sentensiaan ya guilty iray Boucher. No ontan sirin, singa ibabaga na huis ya: Krimen so pangibaga na katuaan! Asentensiaan na panagpauges tan panagrebelded gobierno si Aimé tan Gisèle, tan anggan si Lucille et duay agew dan inkulong. Inmapela iray agagi ed Supreme Court na Canada, say sankatagyan ya korte na bansa. Tan inmabuloy itan ya dengelen so kaso.
14. Antoy reaksion na agagi ed Quebec ed pigay taon ya panamasegsegang?
14 Legan na satan, makpel nin siansia iray agagi ed Quebec ya angipulong ed mensahe na Panarian anggaman agmanunday maruksan panangataki. Tan positibo so resulta. Diad loob na apat taon manlapu nen inggapo so kampanyan pangibunog ed tract nen 1946, samay 300 ya Tasi ed Quebec et nagmaliw lan 1,000! *
15, 16. (a) Antoy desisyon na Supreme Court na Canada ed kaso na pamilyan Boucher? (b) Antoy epekto na sayan impanalo ed saray agagi tayo tan ed arum?
15 Nen Hunyo 1950, dinengel na amin ya siameran huis na Supreme Court na Canada so kaso nen Aimé Boucher. Kayari anem bulan, nen Disyembre 18, 1950, nandesisyon so Korte ya pabor ed sikatayo. Akin? Impaliwawa nen Brother Glen How, abogado na Saray Tasi, ya inmabobon so Korte ed argumento na ondedepensan abogado a say “sedisyon” et panagsugsog ya manggulo odino manrebelded gobierno. Balet “anggapoy nabasad [samay tract] ya panagsugsog kanian sakey labat itan sirin ya alimbawa na kawayangan ed panagsalita.” Inkuan ni nen Brother How: “Naimatonan kon mismo no panon itayon impanalo nen Jehova.” *
16 On, analtalo so Panarian na Dios lapud desisyon na Supreme Court. Imbasura na satan so amin ya 122 ya kaso na panagpauges tan panagrebelded gobierno ya inyakusad Saray Tasi ed Quebec. Niarum ni, lapud desisyon na Korte, bulos la natan ya makapangibagay opinyon nipaakar ed gobierno so amin ya tagad Canada tan arum nin kabiangay British Commonwealth. Sakey ni, lapud satan ya impanalo, naandiay impluensya so Simbaan na Quebec tan apatunday panangataki na gobierno ed Saray Tasi nen Jehova. *
Mannenegosyo—Odino Maseseg ya Mangiyaabawag ed Panarian na Dios?
17. Panon ya iistriktoan na arum a gobierno so panagpulong tayo?
17 Singa saray inmunan Kristiano, saray lingkor nen Jehova natan et ‘agda pannenegosyoan so salita na Dios.’ (Basaen so 2 Corinto 2:17.) Balet siansia nin iistriktoan na arum a gobierno so panagpulong tayo panamegley na saray ley ed komersyo. Pantongtongan tayoy duaran kaso ed no kasin mannenegosyo odino ministro iray Tasi nen Jehova.
18, 19. Panon ya sinalin pinatunda na gobiernoy Denmark so panagpulong?
18 Denmark. Nen Oktubre 1, 1932, ingganggan na gobierno ya ilegal so panlako na niimprintan babasaen no anggapoy lisensia a manlako. Balet, ag-angala na lisensia iray agagi tayo. Kaimbuasan, nampulong so limaran publisher diad baley na Roskilde, manga 30 kilometro diad sagur na Copenhagen, say capital. Kasabi ngarem, nababalang si August Lehmann, sakey ed saray publisher. Sikatoy inaresto ta manlalako kuno ya anggapoy lisensia.
19 Nen Disyembre 19, 1932, inmarap ed korte si August Lehmann. Imbaga ton binmisitad totoo pian mangiyopresi na literaturan based Biblia, balet agmannenegosyo. Inmabobon so korte ed sikato. Inkuan da: “Sarag na akusado . . . ya legpetey sarili to, tan anggapoy inawat [ton] tubo nisay labay toy mangawat, agastosan ni ingen.” Pabor ed Saray Tasi so desisyon na korte—say kimey nen Lehmann et aliwan “panagnegosyo.” Balet determinado iray mangakalaban ed totoo na Dios ya patundaey panagpulong ed interon bansa. (Sal. 94:20) Inmapela so abogadon mangaakusad Saray Tasi anggad akasabid Supreme Court na bansa. Antoy ginawa na agagi?
20. Antoy desisyon na Supreme Court na Denmark, tan antoy ginawa na agagi tayo?
20 Diad samay simba ya onggapoy hearing ed Supreme Court, lalon sinmeseg ed panagpulong iray Tasi ed Denmark. Nen Martes, Oktubre 3, 1933, inyanunsio na Supreme Court so desisyon to. Inmabobon irad desisyon na lokal a korte ya anggapoy kasalanan nen August Lehmann. Labay ton ibaga, bulos nin siansia iray Tasi ya makapanpulong. Bilang pisasalamat ed si Jehova ed saman ya impanalo, lalo nin sinmeseg iray agagi ya manpulong. Manlapu lad samay impandesisyon na Korte, agla pepegetan na gobierno so panagpulong na saray agagi tayod Denmark.
21, 22. Antoy desisyon na U.S. Supreme Court ed kaso nen Brother Murdock?
21 America. Nen Simba, Pebrero 25, 1940, say payunir ya si Robert Murdock, Jr., tan pitora nin kakaiba ton Tasi et inaresto legan iran manpupulong diad syudad na Jeannette, asingger ed Pittsburgh, Pennsylvania. Senentensiaan ira ta manlalako ra kuno anta anggapoy sinaliw dan lisensia. Nen inmapela ra, pinmayag so U.S. Supreme Court ya dengeley kaso.
22 Nen Mayo 3, 1943, inyanunsio na Supreme Court so desisyon to ya angidepensad Saray Tasi. Ag-inmabuloy so Korte ed kakaukolanen na syudad ya pangaliw na lisensia ta “kontra itan ed kanepegan ya inter na Konstitusyon.” Pinatunda na Korte so ordinansa na syudad lapud “pepegetan na satan so kawayangan ya mangibunog na dyurnal tan kawayangan na relihyon.” Impaliwawa nen Judge William O. Douglas so opinyon na maslak ed saray huis. Imbaga ton say kimey na Saray Tasi nen Jehova “et aliwa labat lan panagpulong; ag-ira labat mangibubunog na literaturan nipaakar ed relihyon. Mankaiba itan.” Inkuan to ni: “Sayan kimey na relihyon et importantin maong . . . a singa say panagdayew ed simbaan tan panagkalar ed pulpito.”
23. Akin ya importantid sikatayo natan iray impanalod korte nen 1943?
23 Sayan desisyon na Supreme Court et baleg ya impanalo na totoo na Dios. Papaneknekan na saya ya talagan Kristianon ministro itayo, aliwan managlako. Diad saman ya agnalinglingwanan ya agew nen 1943, 12 ed 13 kaso ya insegep ed Supreme Court so impanalo na Saray Tasi nen Jehova, kaiba lay kaso nen Murdock. Sarayan desisyon na korte so mabiskeg a basiyan ed mas agano ni ran kaso lapud wala ni ran siansiay onsusumpa ed kanepegan tayon mangipulong ed mensahe na Panarian diad publiko tan kaabungan.
‘Nepeg Tayon Unoren so Dios Bilang Manuley nen Saray Totoo’
24. Antoy reaksion tayo no isebel na gobierno so pampulong tayo?
24 Bilang lingkor nen Jehova, papablien tayon maong so iiter na saray gobierno ya kanepegan tan kawayangan tayon mangipulong ed mensahe na Panarian. Balet no isebel da itan, manggagawa tayoy arum a paraan pian nituloy so kimey anggad posible. Singa saray apostol, “nepeg tayon unoren so Dios bilang manuley nen saray totoo.” (Gawa 5:29; Mat. 28:19, 20) Niarum ni, onaapela tayod saray korte ya ekalen so pananebel ed kimkimey tayo. Imanoey duaran alimbawa.
25, 26. Anton kaso ed Nicaragua so akasabi anggad Supreme Court, tan antoy resulta?
25 Nicaragua. Nen Nobyembre 19, 1952, si Donovan Munsterman ya misionero tan branch servant et linmad Immigration na Managua, say capital. Sikatoy binagaan dan onlad si Captain Arnoldo García, ya head na office. Imbaga na captain ed si Donovan ya amin a Tasi nen Jehova ed Nicaragua et “agla nayarin mangipulong ed saray doktrina ra tan mangituloy ed saray relihyoson kimey da.” Nen tinepetan no antoy rason, impaliwawa ton ag-ira inabuloyan na gobierno a manpulong tan inakusaan ira ya komunista. Siopay mangaakusad sikara? Saray papari na Romano Katoliko.
26 Inmapelan tampol si Brother Munsterman ed Ministry of Government and Religions, pati ed si Presidente Anastasio Somoza García, balet agnauman so desisyon. Kanian nanggaway arum a paraan iray agagi. Insara day Kingdom Hall, nantitipon irad melag a grupo, tan intunda day panagpulong ed karsada. Balet, ipupulong da nin siansia so mensahe na Panarian. Legan na satan, angi-file ira na petisyon ed Supreme Court na Nicaragua, ya kekerewen dan ekalen so pananebel. Malaknab ya imbalita na saray newspaper so pananebel tan say karga na petisyon, kanian inmabuloy so Supreme Court ya dengelen so kaso. Antoy resulta? Nen Hunyo 19, 1953, im-publish na Supreme Court so nankakasakey a desisyon ya pabor ed Saray Tasi. Nausisa na Korte ya say pananebel et sumlang ed iiter na konstitusyon ya kawayangan a mansalita, mandesisyon based konsiensia, tan mangipaamtad sisisiaen. Ingganggan met na satan a nepeg ya ipawil na gobiernoy Nicaragua so maong ya relasyon tod Saray Tasi.
27. Akin et mankelaw iray taga Nicaragua ed desisyon na Korte, tan antoy panmoria na agagi ed sayan impanalo?
27 Mankelaw iray taga Nicaragua ta indepensa na Supreme Court iray Tasi. Dati et unor-unor so Korte ed saray papari ta maimpluensya ran maong. Sakey ni, talagan makapanyari iray opisyal na gobierno kanian papaliisan na Korte ya kontraen so desisyon da. Kombinsido iray agagi tayo ya analo ra lapud prinotektaan ira na Ari ra tan lapud nantultuloy iran nampulong.—Gawa 1:8.
28, 29. Nen kapegleyan na 1980’s, antoy agawan pananguman ed Zaire?
28 Zaire. Nen kapegleyay 1980’s, walay manga 35,000 ya Tasi ed Zaire, natan et tatawagen ya Democratic Republic of Congo. Pian makapibansag ed idarakel na kimey ed Panarian, nampaalagey na balo iran pasilidad so branch. Nen Disyembre 1985, walay international convention diad capital city ya Kinshasa, tan napno so istadyum na 32,000 ya delegadon taga diman tan tagad arum a bansa. Balet, anguman so situasyon na saray lingkor nen Jehova. Antoy agawa?
29 Diad saman, manlilingkor si Brother Marcel Filteau ed Zaire. Sikatoy misionero a taga Quebec, Canada, tan naeksperiensya toy panamasegsegang na rehimen nen Duplessis. Inistorya toy agawa: “Nen Marso 12, 1986, akaawat na sulat iray mangidadaulon agagi tan nabasa ditan ya ilegal so asosasyon na Saray Tasi nen Jehova diad Zaire.” Pinirmaan na presidente na bansa ya si Mobutu Sese Seko so pananebel.
30. Anton seryoson desisyon so kaukolan a gawaen na Branch Committee, tan antoy apandesisyonan da?
30 Kaimbuasan, oniay inyanunsiod radyo ed interon bansa: “Agti lan balot nabalitaan so nipaakar ed Saray Tasi nen Jehova [diad Zaire].” Ginmapon tampol so panamasegsegang. Dinederal iray Kingdom Hall, tan tinakewan, inaresto, impriso, tan pinepekpek iray agagi tayo. Anggan saray ugugaw ya Tasi et impriso. Nen Oktubre 12, 1988, kinompiska na gobierno iray kaykayarian na organisasyon, tan nanayaman na Civil Guard odino grupo na sundalo so branch. Inmapela iray mangidadaulon agagi tayo ed si President Mobutu, balet agto ra inebatan. Diad saman, kaukolan a manggaway seryoson desisyon so Branch Committee: “Onapela kami kasi ed Supreme Court o manalagar?” Oniay nanonotan nen Timothy Holmes, misionero tan Branch Committee coordinator na bansa ed saman: “Kinmerew kamid si Jehova na karunongan tan panangigiya.” Kayari impapuson pikakasi tan impangusisa, nandesisyon so committee ya aliwa nin panaon pian isegep so kaso. Imbes, nampokus irad panangasikasod saray agagi tan pananap na paraan pian nitultuloy so panagpulong.
“Legan na bista, naimatonan mi no panon ya inuman nen Jehova so situasyon”
31, 32. Antoy makapakelaw a desisyon na Supreme Court ed Zaire, tan antoy epekto na satan ed saray agagi tayo?
31 Kalabas na pigaran taon, abawasay desdes ed Saray Tasi, tan mas binidbir la na bansa so kanepegan na too. Nandesisyon so Branch Committee ya panaon la pian arapen so pananebel tan onapelad Supreme Court of Justice na Zaire. Makapakelaw ta inmabuloy so Supreme Court ya dengelen so kaso. Tan nen Enero 8, 1993, ngalngali pitoy taon kayarin ingganggan na presidente so pananebel, nandesisyon so Korte ya ekalen so pananebel ta kontrad ley so ginawa na gobierno ed Saray Tasi. Nonot yo pay labay ya ibaga na satan! Inrisga na saray huis so bilay da ta inuman day desisyon na presidente na bansa! Oniay inkuan nen Brother Holmes: “Legan na bista, naimatonan mi no panon ya inuman nen Jehova so situasyon.” (Dan. 2:21) Lalon binmiskeg so pananisia na agagi tayo lapud saman ya impanalo. Apaneknekan dan igigiya na Arin si Jesus iray totoo to pian naamtaan da no kapigan tan panon iran onkiwas.
32 Lapud inekal lay pananebel, naabuloyan so branch ya mangimbita na saray misionero, mangipaalagey na balo iran pasilidad, tan makaawat na saray literaturan based Biblia. * Manliket iray lingkor na Dios ed interon mundo nen naobserbaan day proteksion nen Jehova ed espiritualidad na totoo to!—Isa. 52:10.
“Si Jehova so Mananulong Ko”
33. Antoy naaralan tayod sayan antikey ya impanrebyu ed pigaran kaso?
33 Diad impanrepaso tayo ed saray pigaran kaso, apaneknekan tayon totooren nen Jesus iray sipan to: “Iyan ko ed sangi yo so karunongan, ya agnayarian a kontraen odino suppiaten na amin ya onsusumpa ed sikayo.” (Basaen so Lucas 21:12-15.) No maminsan, uusaren nen Jehova iray totoon singa si Gamaliel pian protektaan iray totoo to odino papakiwasen iray makpel ya huis tan abogado ya gawaen so duga. Pinakapuy nen Jehova iray armas na saray onsusumpa. (Basaen so Isaias 54:17.) Agnapatunda na isusumpa so kimey na Dios.
34. Akin et makapadinayew iray impanalo tayod korte, tan antoy papaneknekan na saraya? (Nengnengen met so “ Importante Iran Impanalo ed Atagey a Korte ya Akatulong ed Panangipulong na Panarian.”)
34 Akin et makapadinayew iray impanalo tayod korte? Lapud aliwan prominente odino maimpluensya iray Tasi nen Jehova. Agtayo omboboto, onsusuportad kampanya na saray politiko, odino iimpluensyaan iray politiko. Sakey ni, maslak ed saramay inreklamo ed atagey a korte et ipapasen ya “abebay-aral tan ordinaryo.” (Gawa 4:13) Kanian diad panmoria na too, anggapoy nagunggona na korte no sikatayoy paboran da imbes ya saray makapanyarin papari tan politiko ya onsusumpad sikatayo. Balet, aminpigapigan nandesisyon iray korte ya pabor ed sikatayo! Ipapanengneng na saratan ‘a kaiba tayo so Kristo tan iimatonan itayo na Dios.’ (2 Cor. 2:17) Kanian singa si apostol Pablo, ibabaga tayo: “Si Jehova so mananulong ko; agak ontakot.”—Heb. 13:6.
^ par. 9 Say kason Cantwell v. State of Connecticut so sankaunaan ed 43 ya kaso ed U.S. Supreme Court ya indepensa nen Brother Hayden Covington. Sikatoy inatey nen 1978. Say asawa ton si Dorothy et nansiansian matoor anggad impatey to ed taon 2015 diad edad ya 92.
^ par. 12 Say akusasyon et base ed ganggan nen 1606. Inabuloyan na satan iray huis ya ideklaran guilty so sakey a too no parad sikara et sengegay panggugulo so imbaga to, anggano tua ni so imbaga to.
^ par. 14 Nen 1950, walay 164 ya sigpot panaon a ministro diad Quebec, kaiba lay 63 ya nan-graduate ed Gilead a mabulos ya angawat ed asainmin da anggano grabe so isusumpa.
^ par. 15 Si Brother W. Glen How et makpel ya abogado. Manlapud 1943 anggad 2003, marundunong ton indepensa iray nilasus a kaso na Saray Tasi nen Jehova diad Canada tan arum ni ran bansa.
^ par. 16 Parad kaaruman ya detalye nipaakar ed sayan kaso, nengnengen so artikulon, “The Battle Is Not Yours, but God’s” diad Abril 22, 2000 ya isyu na Awake! pahina 18-24.
^ par. 32 Ag-abayag et tinaynan lanlamang na Civil Guard so branch; anggaman ontan, angipaalagey so organisasyon na balo iran pasilidad diad arum a lugar.


c: text/html

text:
Genesis 2
Asumpal sirin ya apalsa so tawen tan dalin tan amin a logan da. Diad loob na anem agew asumal na Dios a pinalsa ira yan amin, insan diad kumapiton agew nampainawa ed amin a kimey to. Binindisionan na Dios yan kumapiton agew tan imbiig ton sakey a masanton agew, ta diad sayan agew asumpal toy impamalsa tod gangana tan nampainawa. Onya so istoria na inkapalsa na sansinakuban.
Nen kayari na KATAWAN a Dios a pinalsa so tawen tan dalin, anggapo ni ray tanaman ed dalin odino bokel a tinmubo, lapud ag to ni pinaoran, tan anggapoy toon ondalus ed dalin. Balet pinmaway so danum ed saray sobul tan aparanuman so dalin.
Insan say KATAWAN a Dios angalay dabuk ed dalin, minoli ton sakey a too-too, insan to iningasan na linawan manangiter na bilay ed saray abut na eleng to, et nagmaliw a mabilay a too.
Insan say KATAWAN a Dios nanggawa na sakey a tanamanan diad bandad bokig a sakop na Eden, tan diman to impanayam imay toon minoli to. Pinatubo to rad may amin a klasiy mararakep a kiew tan pinabunga to ra na masasamit a prutas. Diad pegley na tanamanan so kawalaan na kiew a mngiiter na bilay, tan say kiew a mangiiter na pakaamta ed maung tan maoges.
Walay ilog ya onaagos ed Eden tan sasalugen to may tanamanan; diad paway na Eden nansanga na apatiran ilog. Pison so ngaran na onaan ya ilog; onaagos ed kaliber-liber na bansa na Havila. Dia naalmoy puron balituk, tan pati nidoma-doman pabalingit tan saray ankablin batoy alahas. Gihon so ngaran na kumadwan ilog; onaagos ed kaliber-liber na bansa na Cus. Tigris so ngaran na kumatlon ilog; onaagos ed bandad bokig na Asiria, tan Eufrates so ngaran na kumapat ya ilog.
Insan say KATAWAN a Dios inala to may too tan impasen tod tanamanan na Eden, pian nadalusan to tan naasikaso to. Ingganggan tod sikato, "Nayarian mon kaney bunga na antokaman a kiew ed tanamanan, balet ag ka mamangan na bunga na samay kiew a mangiiter na pakaamta ed maung tan maoges. Ag nepeg a kanen so bunga na saman a kiew; ta no kanen mo, ompatey ka diad agew a pangan mo."
Insan inkuan na KATAWAN a Dios, "Aliwan maung a mambukbukor so too. Igawaan ko na sakey a manepeg a kaiba to tan katulongan to." Kanyan nanmoli na dalin tan sayan minoli to ginawa ton ayayep tan manomanok. Insan to ra inyakar ed samay too, ta nengnengen to no antoy pangingaran tod sikara. No antoy impanawag tod balang sakey, sikatoy ngaran to. Samay too sirin initdan toy kangaranan iray amin a manok tan ayayep; balet anggapod saraya so manepeg a kaiba to tan katulongan to.
Insan say KATAWAN a Dios pinaogip toy malmalet imay too; nen naogip, angoyus na sakey ed saray taglang to may laki, insan to kinopit so laman ya angalaan to. Ginawa ton bii imay taglang, insan to inyakar ed samay laki.
Inkuanto may laki,
- "A, salamat, sikto yan siansiay kaparak.
- Pokel ya inalad saray pokel ko, tan laman ya inalad laman ko.
- 'Bii' so ngaran to, ta inala ed laki."
Sikato ya sirin so makasengeg no akin et taynan na laki so ama to tan say ina to tan mikasakey ed asawa to, et magmaliw iran saksakey a laman.
Labus-lakseb imay laki tan samay asawa to, balet ag da ya imbaing.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Apendise A
A6-A Tsart: Saray Propeta tan Saray Arari na Juda tan Israel (Part 1)
A6-B Tsart: Saray Propeta tan Saray Arari na Juda tan Israel (Part 2)
A7-A Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Antis na Ministeryo nen Jesus
A7-B Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Say Gapo na Ministeryo nen Jesus
A7-C Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Say Malaknab a Ministeryo nen Jesus ed Galilea (Part 1)
A7-D Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Say Malaknab a Ministeryo nen Jesus ed Galilea (Part 2)
A7-E Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Say Malaknab a Ministeryo nen Jesus ed Galilea (Part 3)
A7-F Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Kaunoran a Ministeryo nen Jesus diad Bukig na Jordan
A7-G Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Sampot a Ministeryo nen Jesus diad Jerusalem (Part 1)
A7-H Saray Importantin Agawa ed Bilay nen Jesus Diad Dalin—Sampot a Ministeryo nen Jesus diad Jerusalem (Part 2)


text:
Napanmatalkan Iray Panonot nen Jehova
“Say panonot nen Jehova et napanmatalkan, gawaen ton marunong so andiay kakabatan.”—SAL. 19:7, NW.
1. Anto ran tema so lanang tayon aaralen, tan antoy nitulong na satan ed sikatayo?
LEGAN mon ipaparaan so aralen ed Panag-bantayan, asalim ta lan inisip ya, ‘Singa inaral tayo la ya a’? No abayag ka lan mimiaral, ompan naimanom ya wala ray teman aminpiga lan inaral. Lanang tayon aaralen so Panarian na Dios, dondon, panaggaway babangatan, tan saray kualidad a singa say aro tan pananisia. Lapud nipapanonot irayan tema ed sikatayo, natutulongan itayon mansiansian mabiskeg ed pananisia tan ‘magmaliw ya mananumpal na salita, tan aliwan dumerengel labat.’—Sant. 1:22.
2. (a) Saray panonot na Dios et mabetbet ya ontutukoy ed anto? (b) Panon ya midumaan so ganggan na Dios ed ganggan na too?
2 Samay Hebreon salita ya nipatalos a “panonot” et mabetbet ya ontutukoy ed saray ganggan odino instruksion ya inter na Dios ed saray lingkor to. Saray ganggan nen Jehova et lanang ya napanmatalkan, aliwan singa saray ganggan na too ya mabetbet ya nauuman odino nasasalatan. Tua, wala ray ganggan ya inter nen Jehova ed saray lingkor to nensaman ya agtayo la tutumboken natan. Balet agto labay ya ibagan walay lingo o kulang ed saratan. Imbaga na salmista: “Saray panamintuan [odino panonot] mo matunong iran andi-anggaan.”—Sal. 119:144.
3, 4. (a) Anto ni kaibad saray panonot nen Jehova? (b) Panon ya nagunggonaan iray Israelita no tumboken da iratan?
3 Nayarin naimanom ya saray panonot nen Jehova no maminsan et wala ray kaiba ton pasakbay. Say bansan Israel et lanang ya papasakbayan na Dios panamegley na saray propeta. Alimbawa, sanen asingsingger la ray Israelita ed Insipan a Dalin, pinasakbayan ira nen Moises: “Alwaran yo so saray inkasikayo, ompan lamang no nalingo so puso yo, et nabalang kayo, et manlingkor kayo ed sananey a dirios, et igalang yo ra; et say sanok nen Jehova ondalang, ya onsumpa ed sikayo.” (Deu. 11:16, 17) Diad Biblia, nabasa tayoy dakel a panonot ya inter na Dios ed saray totoo to.
4 Lanang ya bibilinen nen Jehova iray Israelita ya sikatoy nepeg dan takotan, dengelen so boses to, tan pasantosen so ngaran to. (Deu. 4:29-31; 5:28, 29) No tumboken da ray panonot to, seguradon nabendisyonan iran maong.—Lev. 26:3-6; Deu. 28:1-4.
NO ANTOY REAKSION NA ISRAEL ED SARAY PANONOT NA DIOS
5. Akin et akilaban si Jehova parad si Arin Hezekias?
5 Tinoor na Dios so impromisa to ed Israel. Singa bilang, sanen say Ari na Asirya ya si Senakerib et nilusob toy Juda tan labay ton samsamey panarian ed si Arin Hezekias, angibaki si Jehova na anghel. Sanlabi labat ya pinatey na anghel so “amin a makapanyari a lalaki” na armaday Asirya, kanian anempet si Senakerib ya abaibaingan. (2 Awa. 32:21; 2 Ara. 19:35) Akin et akilaban so Dios parad si Arin Hezekias? Lapud sikatoy ‘pinmeket ed Jehova, tan agpinmaliis ed itutumbok ed sikato, noag ingen inunor to ray ganggan to.’—2 Ara. 18:1, 5, 6.
6. Panon ya impanengneng nen Arin Josias so talek tod si Jehova?
6 Say sakey nin alimbawa ya inmunor ed saray ganggan nen Jehova et si Arin Josias. Anggan sanen waloy taon to ni labat, “ginawa to so maptek dia ed saray mata nen Jehova . . . tan agpinmaliis ed nikawanan a lima ni say nikawigi.” (2 Awa. 34:1, 2) Impanengneng nen Josias so talek tod si Jehova sanen inekal to ray dirios tan impawil toy dugan panagdayew. Lapud satan, aliwan sikato labat so abendisyonan noagta pati say interon bansa.—Basaen so 2 Awaran 34:31-33.
7. Antoy resulta sanen imbaliwala na Israel iray panonot nen Jehova?
7 Balet, makapaermen ta agnaynay ya nanmatalek iray Israelita ed saray panonot nen Jehova. Diad dakel a siglo, wala ray panaon ya inmunor ira, tan wala met iray panaon ya andi. Sano onkakapuy so pananisia ra, singa ra samay indeskribe nen apostol Pablo ya “ipapalirpalir na amin a dagem na bangabangat.” (Efe. 4:13, 14) Tan singa nipasakbay, sanen ag-ira nanmatalek ed saray panonot na Dios, aliway nansumpalan da.—Lev. 26:23-25; Jer. 5:23-25.
8. Antoy naaralan tayod ginawa na Israel?
8 Antoy naaralan tayod ginawa na Israel? Makakaawat tayo met natan na bilin tan disiplina. (2 Ped. 1:12) Napapanonotan itayo kada basaen tayoy Salita na Dios. Bulos itayon mandesisyon, kanian walad sikatayo no kasin say unoren tayo et saray ganggan nen Jehova odino say duga ed pakanengneng tayo. (Uli. 14:12) Aralen tayo ray pigaran rason no akin ya napanmatalkan iray panonot nen Jehova tan no antoy maabig ya resulta no unoren tayo iratan.
MANPASAKOP ED DIOS PIAN MANBILAY
9. Sanen walad kadesiertoan iray Israelita, panon ya impasegurod sikara nen Jehova ya agto ra paulyanan?
9 Sanen nanakar iray Israelita ed “makapakebkebbiew” a kadesiertoan diad 40 taon, ag-espesipikon imbaga nen Jehova no panon to ran igiya, protektaan, tan asikasoen. Balet, aminpigapiga ton impanengneng ya sikato tan saray ganggan to et napanmatalkan. Diad impangusar nen Jehova na singa lusek a lurem no agew tan apoy no labi, impanonot tod saray Israelita ya agto ra paulyan legan to ran igigiya ed kadesiertoan. (Deu. 1:19; Exo. 40:36-38) Intarya to met iray pankaukolan da. ‘Saray kawes da agdinmaan, tan saray sali ra aglinmarag.’ On, “ag-ira kinmulang” na antokaman.—Neh. 9:19-21.
10. Panon ya igigiya nen Jehova iray lingkor to natan?
10 Saray lingkor na Dios natan et paarap met ed balon mundo. Kasin matalek tayo ya iter nen Jehova iray kaukolan tayo pian makaliktar ed manasingger lan “baleg a kairapan”? (Mat. 24:21, 22; Sal. 119:40, 41) Tua, agmanguusar natan si Jehova na singa lusek a lurem o apoy ya mangigiyad sikatayo ed balon mundo. Balet uusaren toy organisasyon to pian natulongan itayon mansiansian alerto. Alimbawa, lanang itayon napapanonotan ya pabiskegey espiritualidad tayo diad pambasa tayoy Biblia, Panagdayew na Pamilya, tan regular ya piaral tan pampulong. Kasin nanggawa tayo la ray pananguman pian naunor tayo irayan bilin? No on, niwalad sikatayo so pananisian makapangiliktar ed sikatayo anggad balon mundo.
11. Anto ray paraan ya ipapanengneng na Dios so panangiyansakit tod sikatayo?
11 Saray naaawat tayon panonot et aglabat ontulong pian mansiansia tayon aliing ed espiritual, noagta ontulong met ed inagew-agew a desisyon tayo. Alimbawa, nabibilin itayon magmaliw a balanse ed materyal tan nawalaay simplin mata pian naiwasan so panaburido. Napapanonotan tayo met ed panangawes tan panag-ayos, pampili na panagrelaks, tan pandesisyon nipaakar ed edukasyon. Tan wadtan met iray panonot pian napaliisan iray pakarisgoan ed abung, luluganan, Kingdom Hall, tan no panon tayon manparaan parad saray emergency. Ipapanengneng na sarayan bilin ya sankanonot na Dios so pankaabigan tayo.
AKAPANMATOOR IRAY KRISTIANO NENSAMAN LAPUD SARAY PANONOT
12. (a) Antoy aminpigan insimbawa nen Jesus ed saray disipulo to? (b) Antoy mapaabeban ginawa nen Jesus ya tinmatak a maong ed puso nen Pedro, tan antoy nepeg ya epekto na satan ed sikatayo?
12 Nen inmunan siglo, lanang ya makakaawat na panonot iray totoo na Dios. Aminpigan sinimbawa nen Jesus iray disipulo to ya kaukolan day manpaabeba. Balet agto labat imbaga so kabaliksan na kapaabebaan—impanengneng to itan a mismo. Diad samay labi antis ya inatey si Jesus, tinipon to ray apostol parad Paskua. Legan iran mamangan, inmalagey si Jesus tan inurasan toy sali ra—kimey ya gagawaen labat na aripen. (Juan 13:1-17) Satan ya ginawa to et tinmatak a maong ed puso ra. Kalabas na manga 30 taon, si apostol Pedro ya wadman ed saman ya pangdem et binilin to ray kaagian to nipaakar ed kapaabebaan. (1 Ped. 5:5) Pakiwasen itayo na alimbawa nen Jesus a lanang ya ipanengneng so kapaabebaan.—Fil. 2:5-8.
13. Anton importantin kualidad so impurpurek nen Jesus ed saray disipulo to?
13 Aminpiga met ya impurek nen Jesus ed saray disipulo to ya kakkaukolan day mabiskeg a pananisia. Sanen agda apapaway so demonyon sinmelep ed sakey ya ugaw, intepet dad Jesus: “Akin et agmi napapaway?” Inmebat si Jesus: “Lapud melmelag so pananisia yo. Tua kuan ko ed sikayo, No walay pananisia yo a singa kamelag na bukel na mustasa, . . . anggapo so imposible ed sikayo.” (Mat. 17:14-20) Diad interon ministeryo nen Jesus, imbangat tod saray disipulo to ya say pananisia et importantin kualidad. (Basaen so Mateo 21:18-22.) Kasin aatendian tayoy amin ya kombension, asemblea, tan saray aral pian ombiskeg so pananisia tayo? Sarayan pantitipon et aliwan pian makapanlilimog ti’ labat; noagta pian nipanengneng tayoy talek tayod si Jehova.
14. Akin et importante ya ipatnag tayoy singa-Kriston aro natan?
14 Dakel so nabasa tayon panonot ed Kristianon Griegon Kasulatan nipaakar ed pangaro ed balang sakey. Imbaga nen Jesus ya say komaduan sankaimportantian ya ganggan et “arom so kaparam a too a singa ed sikan dili.” (Mat. 22:39) Imbaga met nen Santiago ya agid ina nen Jesus ya say aro et “ganggan na ari.” (Sant. 2:8) Tan oniay insulat nen apostol Juan: “Inad-arok ira, say isusulat ko ed sikayo et aliwan balon ganggan, noagta daan a ganggan a wala la ed sikayo diad gapo.” (1 Juan 2:7, 8) Antoy tutukoyen nen Juan ya “daan a ganggan”? Tutukoyen toy ganggan ya mangaro. Nibagan “daan” itan ta pigaran dekada lay apalabas sanen inter itan nen Jesus “diad gapo.” Balet nibagan “balo” met itan lapud mas kaukolan ya ipatnag na saray disipulo so masakripisyon aro legan dan aarapen iray balon subok. Bilang disipulo nen Kristo, kasin papablien tayo ray pasakbay ya manalwar itayo ed makasarilin ugali na sayan mundo pian ag-ombetel so panangaro tayod kaparan too?
15. Antoy manunan kimey nen Jesus diad dalin?
15 Impanengneng nen Jesus so personal ya interes ed totoo. Nanengneng tayoy maaron panangiyansakit to nen pinaabig to ray mansasakit tan pinaoli to ray inaatey. Balet, aliwan satan so manunan kimey nen Jesus. Mas baleg so agawaan na impanpulong tan impanbangat to. Akin? Saramay pinaabig tan pinaoli nen Jesus nen inmunan siglo et tinmakken tan inatey met lanlamang, balet saramay angawat ed mensahe to et awalaan na ilalon manbilay na andi-anggaan.—Juan 11:25, 26.
16. Panon kalaknab so kimey ya panagpulong tan panaggaway babangatan natan?
16 Samay panagpulong a kimey ya inggapo nen Jesus nen inmunan siglo et mas malaknab lan nagagawa natan. Ingganggan nen Jesus iray disipulo to: “Onla kayo sirin tan ibangat yo iray totoo ed amin a nasyones pian magmaliw iran disipulok.” (Mat. 28:19) On, agawaan da itan, tan nagagawaan tayo met itan natan! Masulok lan pitoran milyon ya aktibon Tasi nen Jehova so maseseg ya mangipupulong na Panarian na Dios ed masulok ya 230 a bansa, tan minilyon so regular ya iyaaralan da na Biblia. Say panagpulong a kimey et paneknek ya manbibilay tayo lad kaunoran iran agew.
MANMATALEK ED SI JEHOVA NATAN
17. Antoy insimbawa di Pablo tan Pedro?
17 Talagan akatulong iray panonot ed saray Kristiano nensaman kanian nansiansian mabiskeg so pananisia ra. Seguradon apaseseg ya maong si Timoteo sanen sikatoy sinulatan nen apostol Pablo, ya diad saman et apriso ed Roma, tan oniay imbaga to: “Pansiansiam ed inkasika so pangaligan a maabig iran salita a nadngel mo ed siak.” (2 Tim. 1:13) Kayarin binilin nen apostol Pedro iray kapara ton Kristiano ya ipanengneng iray kualidad ya singa say panagsungdo, panamablid agagi, tan panangontrol ed dili, oniay imbaga to: “Akaparaan ak a naynay pian ipanonot ko iraya ed sikayo, anggaman amta yo la iraya tan malet kayon akaletneg ed katuaan.”—2 Ped. 1:5-8, 12.
18. Panon ya impasen na saray Kristiano nen inmunan siglo iray panonot ya naawat da?
18 Tua, saramay insulat di Pablo tan Pedro et pareho ed saramay “sinalita nensaman na saray masanton propeta.” (2 Ped. 3:2) Kasin naopendi ray agagi nen inmunan siglo sanen naawat da iratan ya panonot? Andi, ta paneknek itan ya inaro ira na Dios, tan labay to ran tulongan ya mansiansian matoor.—2 Ped. 3:18.
19, 20. Akin et nepeg tayon panmatalkan iray panonot nen Jehova, tan panon tayon nagunggonaan ed satan?
19 Diad panaon tayo, dakel so rason tayon manmatalek ed saray panonot nen Jehova ya walad Salita to, say Biblia. (Basaen so Josue 23:14.) Nabasa tayo ditan no panon ya akideneng so Dios ed saray imperpekton totoo diad nilibon taon. Saray salaysay ya akarekord ditan et pakagunggonaan tayo. (Roma 15:4; 1 Cor. 10:11) Nanenengneng tayo lay pakakasumpal na saray propesiyad Biblia. Saray propesiya et aliling toy panonot ya abayag lan imbaga. Alimbawa, minilyon lay akitipon ed dugan panagdayew ed si Jehova, a singa nipropesiya ya nagawa ed “kaunoran iran agew.” (Isa. 2:2, 3) Say onloloor ya kipapasen na mundo et kasumpalan met na propesiya. Tan singa nibaga la, say malaknab ya panagpulong a kimey diad interon mundo et direktan kasumpalan na saray salita nen Jesus.—Mat. 24:14.
20 Manlapu la nensaman et pinaneknekan la na Amalsa ya sikatoy napanmatalkan. Kasin nagugunggonaan tayo ed saray panonot to? Oniay imbaga na sister ya si Rosellen: “Sanen naaralan kon panmatalekay Jehova, diman ko mas alikna so maaron pangaasikaso tan pamapabiskeg tod siak.” Komon ta nagunggonaan tayo met ed pangunor tayod saray panonot nen Jehova.


text:
1 Misteryo So Dios—Tua Kasi?
1 Misteryo So Dios—Tua Kasi?
No antoy ibabaga ra: “Misteryoso iray kagagawa na Dios.”
“Agnatalosan so Ama, agnatalosan so Anak, tan agnatalosan so Espiritu Santo.”—The Athanasian Creed, a mangipapaliwawad Trinidad ya ibabangat na dakel a simbaan na Kakristianoan.
No antoy ibabangat na Biblia: Imbaga nen Jesus a saray ‘mangakabat ed saksakey a tuan Dios’ et makaawat na dakel a bendisyon. (Juan 17:3) Balet panon tayon nakabat so Dios no sikatoy misteryo? Agpa iyaamot na Dios so inkasikato, labay to ingen a sikatoy nakabat na amin.—Jeremias 31:34.
Siempre, agtayo nayarian ya amtaen so amin a nipaakar ed Dios. Natural labat itan ta say kanonotan tan paraan na Dios et mas atagey nen say kanonotan tan paraan tayo.—Eclesiastes 3:11; Isaias 55:8, 9.
No panon a makatulong ed sika so pangamtad katuaan: No say Dios et agnatalosan a misteryo, akin et salien tayo nin kabaten? Say katuaan to et agto tayo labat tutulongan a sikatoy natalosan, noagta tutulongan to tayo met a makapikaaro ed sikato. Say impanawag na Dios ed matoor a lakin si Abraham et “kaarok,” tan oniay insulat na ari ed Israel a si David: “Say pikakaaro ed Jehova wala ed saray ontakot ed sikato.”—Isaias 41:8; Salmo 25:14.
Kasin mairap so mikaaro ed Dios? Parad arum et singa imposible, balet imanom pay ibabaga na Gawa 17:27: “[Say Dios et] ag-arawi ed balang sakey ed sikatayo.” Panon? Panamegley na Biblia et iiter na Dios so nakaukolan tayo pian sikatoy nakabat tayo. *
Impakabat tod sikatayoy ngaran to, Jehova. (Isaias 42:8) Impaisulat tod Biblia no panoy impantrato tod totoo pian naamtaan tayoy personalidad to. Likud nid satan, impaamta na Dios so nalilikna tod sikatayo. Sikatoy “mapangasi tan mapaaro, mapalna ya onsanok, tan daakan ed maaro ya abig na linawa, tan katuaan.” (Exodo 34:6) Naaapektoan si Jehova ed ikikiwas tayo. Alimbawa, sikatoy “pinaermen” na nasyon na Israel nensaman sanen nanrebelde rad sikato, balet sikatoy apaliket na saramay makabat a tinmulok ed sikato.—Salmo 78:40, Maung a Balita; Uliran 27:11.
[Paimano ed leksab]
^ par. 7 Parad kaaruman ya impormasyon ed no antoy ibabaga na Biblia nipaakar ed Dios, nengnengen so kapitulo 1 na libron Anto so Peteg ya Ibabangat na Biblia? ya im-publish na saray Tasi nen Jehova.
[Blurb ed pahina 4]
No say Dios et misteryoson Trinidad, panon tayon nakabat?
[Picture Credit Line ed pahina 4]
The Trinity c.1500, Flemish School, (16th century)/H. Shickman Gallery, New York, USA/The Bridgeman Art Library International


text:
Introduksion ed Seksion 5
Duaran bulan kayarin binmaliw ed Ambalangan Dayat iray Israelita, akasabi rad Palandey Sinai. Ditan et akisipanan si Jehova ed saray Israelita ya gawaen to ran espisyal ya totoo to. Prinotektaan to ra tan inter toy amin ya nakaukolan da—say mana ya kanen da, kawes ya agdinmaan, tan ligtas ya lugar ya panayaman da. No sakey kan ateng, tulongan so anak mo ya natalosan to no akin ya inikdan nen Jehova iray Israelita na Ganggan, tabernakulo, tan saray saserdote. Idanet ya importante ya lanang tayon manpaabeba, gawaen tayoy im-promise tayo, tan manmatoor ed si Jehova.
DIAD SAYAN SEKSION
LEKSION 23
Nan-promise Ira ed si Jehova
Nen walad leksab na Palandey Sinai iray Israelita, walay espisyal ya im-promise da ed Dios.
LEKSION 24
Agda Ginawa so Im-promise Da
Legan ya aawaten nen Moises so Samploran Ganggan, nanggawa na graben kasalanan iray totoo.
LEKSION 25
Say Tabernakulo
Say kaban na sipanan et walad loob na sayan espisyal ya tolda.
LEKSION 26
Say Labindua ya Espiya
Duma si Josue tan Caleb ed saramay samploran lalaki ya kaiba ran nan-espiya ed dalin na Canaan.
LEKSION 27
Nanrebelde Ira ed si Jehova
Ag-atalosan nen Kora, Datan, Abiram, tan say 250 ya kakaiba da so sakey ya importantin katuaan tungkol ed si Jehova.
LEKSION 28
Nansalita so Asno nen Balaam
Walay anengneng na asno ya agnanengneng nen Balaam.


text:
TEPET NA SARAY KABATAAN
Kaaro o Inaro?—Part 2: Antoy Ipapaliknak ed Sikato?
Labay mon lanang kan wadtan parad kakaarom. Pero walay sakey ya kaarom ya katongtong mo lan lanang. Say problema, bii ka, pero sikato, laki (o laki ka, pero sikato, bii). ‘Sankaaro kami labat,’ so ibabagam ed sarilim, tan iisipen mo ya ontan met so nalilikna to. Wala kasi dapat mon gawaen ed satan?
No antoy nayarin nagawa
Aliwa met ya mauges so mikaaro ed sikato. Pero panon to no mas espisyal so pikakaarom ed sikato nen say arum? No ontan, ompan isipen ton labay mon magmaliw ya inaro.
Talaga kasin ontan so labay mon ipalikna? Nengnengen so pigaran paraan ya nayarin nagawa itan, anggano aliwan ontan so intension mo.
Iikdan mon lanang na atension.
“Tua ya agmo nakontrol so feelings na sakey a too, pero agmo la dapat aaruman so nalilikna to. Kasi ompan ibabagam ya friends kayo labat pero tatawagan tan katongtong mon lanang.—Sierra.
No iikdan to kay atension, iikdan mo met na atension.
“Aliwan siak so unaan ya mante-text, pero lanang ak ya man-rereply ed dakdakel ya message to. Kayari to, mairap ko lan i-explain ya kaaro labat so turing kod sikato.”—Richard.
Manggagawa kay paraan pian ikdan to kay atension.
“Wala ray maniisip ya say pan-flirt et sakey a galaw. Panggagalawan day feelings na arum tan ag-ira seryoson onloob ed relasyon. Dakel lay anengneng kon ontan, tan lanang ya walay nasasakitan.”—Tamara.
Say leksion: No lanang mon katongtong tan iikdan na atension, ompan say nipaliknam et walay feelings mod sikato.
No akin ya importante
Nasakitan mo.
Ibabaga na Biblia: “No agnagawa so iilaloan, makapasakit na puso.” (Proverbio 13:12) Agka kasi manilalo odino onasa no walay mangipalikna ya singa walay panggusto tod sika?
“No manpapaasa ka, singa ka akabanwit na sira pero agmo eekalen ed taga tan agmo met aalaen. No agmon talaga labay ya magmaliw ya inaro pero papaasaen mo, talagan nasakitan moy feelings to.”—Jessica.
Naderal so reputasyon mo.
Ibabaga na Biblia: ‘Anapen so pankaabigan na arum, aliwan say pankaabigan yo labat.’ (Filipos 2:4) Antoy nibaga yo ed sakey a toon sarili to labat so nononoten to? Anto kasi magmaliw ya reputasyon to?
“Agko labalabay so laki ya manfli-flirt ed saray bibii. Ta no sanasawa ki la et ompan agmanmatoor. Uusaren toy arum pian manpasikat, tan makasarili itan.”—Julia.
Say leksion: Saramay mangipapalikna ya singa walay panggusto ra pero anggapoy plano ran mi-girlfriend o mi-boyfriend et nasakitan day arum pati say sarili ra.
No antoy nagawaan mo
Ibabaga na Biblia ya tratoen iray “mas malangwer a lalaki a singa ra agagim” tan “saray mas malangwer a bibii a singa ra agagim, a malinis so motibom.” (1 Timoteo 5:1, 2) No gawaen mo itan, naprotektaan moy pikakaarom ed arum.
“No walay asawak, agak man-flirt ed asawa na arum. Natan ya single ak ni, ipasal ko lay sarilik no panon so dugan panagtrato ed saray lalaki.”—Leah.
Ibabaga na Biblia: “Sano dakel so salita, agnapaliisay pakalingo.” (Proverbio 10:19) Aglabat onaplika iyan prinsipyo diad pitotongtong noagta dia met ed panag-text—pati no maminpiga kan mantext tan no anto ray ite-text mo.
“Agmo kailangan ya inagew-agew ya i-text so sakey a bii no agmo planon karawen.”—Brian.
Ibabaga na Biblia: “Say karunongan a manlalapud tagey, unona ed amin et malinis.” (Santiago 3:17) Nayarin anggapoy malisya na ilakap mo—pero diad sikato et singa walay panggustom.
“Makaaro ak no mitotongtong ak pero walay distansia, anggan diad pisikal.”—Maria.
Say leksion: Aral mon maong no panon mon tratratoen so arum. “Mairap so makalmo na tuan kaaro,” so imbaga na tinedyer ya si Jennifer, “tan agmo labay a naderal itan lapud aliway ipapaliknam.”
Saray tips
Dengel moy ibabaga na arum. No walay mantepet, “Sikayo la?” ompan masyado kayo lan close.
Dapat pareparehoy panagtratom ed saray kakaarom. Agmo ipapanengneng ya mas espisyal so sakey a too nen say arum tan agmo iikdan na mas dakel ya atension.
Dapat ya maingat ka ed panag-text—no maminpiga kan man-text, no antoy ite-text mo, tan no kapigan ka man-text. “Agka dapat man-text no pegley-labi,” so imbaga nen Alyssa.


text:
LEKSION 86
Binilay nen Jesus si Lazaro
Walay taloran sanaagi diad Betania ya kakaaro nen Jesus. Say ngaran da et Lazaro, Maria, tan Marta. Aminsan, nen walad basil na Jordan si Jesus, walay imbaki nen Maria tan Marta ya mangibagad si Jesus: ‘Grabe so sakit nen Lazaro. Komon onla ka dian tampol!’ Balet aglinman tampol si Jesus. Nampalabas ni na duaran agew, insan imbaga tod saray disipulo to: ‘Onla tayod Betania. Naugip si Lazaro, tan onla ak pian bangonen ko.’ Imbaga na saray apostol: ‘No naugip si Lazaro, maong sirin pian onabig.’ Kanian direkta lan imbaga nen Jesus: ‘Inatey lay Lazaro.’
Kasabi nen Jesus diad Betania, apatiran agew la ya niponpon si Lazaro. Dakdakel so linma ya aki-ermen ed si Marta tan Maria. Nen naamtaan nen Marta ya nitan lay Jesus, nanapuran inmabet tan imbaga to: “Katawan, no wadia ka labat, agkomon inatey so agik.” Imbaga nen Jesus ed sikato: ‘Nabilay lamet so agim. Manisia ka, Marta?’ Imbaga nen Marta: ‘Manisia ak ya sikatoy ombangon diad panaon ya paolien iray inaatey.’ Imbaga nen Jesus ed sikato: “Siak so kioli tan say bilay.”
Insan nila nen Marta si Maria tan imbaga to: ‘Wadia lay Jesus.’ Batik si Maria ed si Jesus, tan tinumbok na totoo. Tinmalimukor si Maria ed salian nen Jesus, tan akis lan akis. Imbaga to: ‘Katawan, no wadia ka labat, mabilay ni komon so agik!’ Anengneng nen Jesus ya maer-ermen si Maria, kanian manakis met. Nen anengneng na totoo ya manakis si Jesus, say kuan da: ‘Talagan inar-aro nen Jesus si Lazaro.’ Balet imbaga na arum: ‘Akin et pinaulyan ton ompatey so kaaro to?’ Anto kasi gawaen nen Jesus?
Linmay Jesus diad angiponponan ed si Lazaro, ya asaraan na baleg ya bato. Ingganggan nen Jesus: ‘Ekal yo tay bato.’ Imbaga nen Marta: ‘Balet ambanget la, ta apat agew lan inatey!’ Inekal da nin siansia so bato, insan nampikasi si Jesus: ‘Ama, salamat ta dinengel mo ak. Antak ya lanang mo ak ya dedengelen, balet natan et mansalita ak ya maksil pian naamtaan na sarayan totoo ya imbaki mo ak.’ Insan tinawag nen Jesus si Lazaro, ya inkasil toy boses to: “Lazaro, paway ka!” Walay makapakelaw ya agawa: Pinmaway si Lazaro, ya apotipotan ni na saray abel. Imbaga nen Jesus: “Ukbaran yo tan paulyan yo.”
Nen anengneng iya na dakel ya totoo, anisia ra ed si Jesus. Balet wala ray linman angibaga ed saray Fariseo. Manlapud saman, labay na saray Fariseo ya pateyen si Lazaro tan si Jesus. Si Judas Iscariote ya sakey ed saray 12 ya apostol et sekreto ya linma ed saray Fariseo tan imbaga tod sikara: ‘Pigaray ibayar yod siak no ibagak ed sikayo so kawalaan nen Jesus?’ Nantotongtongan da ya ikdan day 30 ya piraso na pilak, tan manlapud saman et nananap lay Judas na pagkakataon ya naerel na saray Fariseo si Jesus.
“Say tuan Dios et sakey a Dios a mangililiktar ed sikatayo; tan si Jehova a Soberanon Katawan so mangisasalba manlapud ipapatey.”—Salmo 68:20


text:
LEKSION 17
Natalosan na Arum
1 Corinto 14:9
SUMARYO: Tulongan iray ondedengel ya natalosan so kabaliksan na mensahem.
NO ANTOY GAWAEN:
Aral mon maong so topic. Talosan a maong so topic pian malinew tan mainomay mo itan ya ipaliwawa ed sarilim ya salita.
Mangusar na antikey iran sentence tan simpli iran balikas. Agka nasebelan ya mangusar na andukey iran sentence, balet, ipasabim iray importantin punto diad pangusar na antikey iran balikas tan sentence.
Ipaliwawa iray agpamilyar ya termino. No posible, agmanguusar na saray balikas ya agpamilyar ed saray ondedengel. No bilang ta kaukolan moy mangusar na agpamilyar ya termino, karakter ed Biblia, odino panagsukat o kustombre nensaman, ipaliwawam no siopa odino anto itan.


text:
Tulongan so Sarilim tan Arum Panamegley na Salitay Dios
“Pinablik ya amin so bilibilin mo nipaakar ed saray maptek a pamaakaran.”—SAL. 119:128.
1. Akin et kaukolan tayoy sigpot a manmatalek ed Salita na Dios?
SANO repasoen na saray elder so sakey ya iyaaralan na Biblia no kasin kualipikado lan mibiang ed ministeryo, itetepet dad sarili da: ‘Kasin napatnagan ed saray balikas na too a panisiaan to a say Biblia et impuyan a Salita na Dios?’ * Siempre, parad saray malabay a magmaliw a manangipalapag na Panarian—pati amin ya lingkor na Dios—say ebat et nepeg ya on. Akin? Lapud say talek tayod Salita na Dios tan dunong ed panangusar ed satan diad ministeryo so ontulong pian nipakabat tayod arum si Jehova tan nilaban.
2. Akin ya nepeg itayon ‘mantultuloy ed saray bengatla a naaralan tayo’?
2 Indanet nen apostol Pablo so kaimportantian na Salita na Dios sanen sinulat toy Timoteo: “Mantultuloy ka ed sarayan bengatla a naaralan mo tan akatangguyor ed sikan manisia.” Samay imbaga nen Pablo ya “sarayan bengatla” et saray katuaan ed Biblia ya amakiwas ed si Timoteo ya manisia ed maong a balita. Saratan a katuaan so mamapakiwas tan tuloytuloy ya ontutulong ed sikatayo a mansiansian “marunong parad kilalaban.” (2 Tim. 3:14, 15) Naynay tayon uusaren so sinmublay ya imbaga nen Pablo pian paneknekan a say Biblia et nanlapud Dios, balet wala ni naaralan tayod saramay balikas ed 2 Timoteo 3:16. (Basaen.) Aralen tayo itan ya bersikulo pian ombiskeg so talek tayo a say amin ya bangat nen Jehova et “maptek.”—Sal. 119:128.
“MAUSA-USAR ED PANAGBANGAT”
3-5. (a) Antoy reaksion na saray akadngel ed paliwawa nen Pedro, tan akin? (b) Akin ya inawat na dakel a taga Tesalonica so katuaan? (c) Antoy pandinayewan na saray totoo natan ed ministeryo tayo?
3 Oniay inkuan nen Jesus ed nasyon na Israel: “Ibakik ed sikayo iray propeta tan marunong a lalaki tan saray managbangat ed totoo.” (Mat. 23:34) Say tutukoyen nen Jesus et saray disipulo to ya imbangat ton mangusar na Kasulatan diad ministeryo. Nen Pentecostes 33 C.E., nampaliwawa ed dakel a totoo ed Jerusalem so sakey ed saratan a “managbangat,” si apostol Pedro. Diad saman et inaon toy pigaran tekstod Hebreon Kasulatan. Sanen nadngel day paliwawa nen Pedro, “agonigon so puso” na dakel tan sikaray nagbabawi. Aperdonay kasalanan na manga talonlibo tan nagmaliw a Kristiano.—Gawa 2:37-41.
4 Say sakey nin managbangat et si apostol Pablo ya nampulong anggad saray lugar ya arawid Jerusalem. Singa bilang, diad syudad na Tesalonica ed Macedonia et pinulongan to ray mandadayew ed sinagoga. Sikatoy taloy simba ya “akikatunongan ed sikara manlapud Kasulatan, ya impaliwawa tan pinaneknekan to ed panamegley na saray reperensya a say Kristo et kaukolan a manirap tan onoli manlapud inaatey.” Antoy resulta? “Nagmaliw a mananisia so arum” ya Judio, tan “dakerakel ed saray Griego.”—Gawa 17:1-4.
5 Pandinayewan na dakel so dunong na saray lingkor na Dios natan ed panangusar na Biblia. Alimbawa, kayarin dinengel na sakey ya householder ed Switzerland so imbasan teksto na sakey a sister, oniay intepet to: “Antoy relihyon yo?” Oniay ebat na agi: “Tasi nen Jehova kami.” Inkuan na householder: “Kuan ko la et, ta saray Tasi labat so oonlad kaabungan pian mangibasay Biblia!”
6, 7. (a) Panon so nepeg a pangusar ed Biblia na saramay manbabangat ed kongregasyon? (b) Akin ya importante ed panangiyaral so epektibon pangusar ed Kasulatan?
6 Panon tayon sigpot a nausar so Biblia ed panagbangat tayo? No apribilehyoan kan manbangat ed kongregasyon, mangusar na espisipikon teksto ed Biblia. Imbes ya basta ibaga labat iray teksto, iyimprinta, odino basaen ed elektronikon gadyet, lukasan so mismon Biblia tan basaen itan, tan pasesegen iray dumerengel ya ontan met so gawaen da. Niarum ni, ipaliwawam no panon a niyaplika na saray dumerengel so bersikulo pian natulongan iran mas onapit ed si Jehova. Imbes ya mangusar na komplikadon ilustrasyon tan makapalek ya eksperiensya, usaren so oras na partem pian ipalinew so Salita na Dios.
7 Antoy kaukolan tayon tandaan no mangiyaaral tayo? Agtayo lalampasan iray teksto ed Biblia a walad publikasyon ya aaralen. Ipabasa iray nisitan teksto tan tulongan tayon natalosan so kabaliksan na saratan. Panon? Nepeg ya aliwan andukdukey so eksplinasyon tayo, noagta pasesegen so iyaaralan ya ibalikas so walad kanonotan to. Imbes ya basta ibaga so nepeg ton panisiaan o gawaen, mangusar na mataktika iran tepet ya ontulong ed sikaton nawalaay dugan konklusyon. *
“MAUSA-USAR ED . . . PANANIMBAWA”
8. Antoy nilabanan nen Pablo?
8 Kaslakan lan iisipen tayo ya betang na saray elder so ‘pansimbawa.’ Tua, responsabilidad na saray manangasikaso ya simbawaen o baaten “iray totoon manggagawa na kasalanan.” (1 Tim. 5:20; Tito 1:13) Balet kaukolan tayo met ya baaten so sarili tayo. Maabig ya alimbawa si Pablo ed pakawalaan na malinis a konsiensia. (2 Tim. 1:3) Balet, oniay insulat to: “Nanenengneng ko ed laman ko so sananey a ganggan a misusumlangan ed ganggan na nonot ko tan itotonton to ak a magmaliw ya aripen na ganggan na kasalanan.” No aralen tayoy konteksto na sarayan imbalikas to, mas nalinewan tayo no panon ya nilabanan nen Pablo so makasalanan ya tendensia to.—Basaen so Roma 7:21-25.
9, 10. (a) Anto ran kakapuyan so nilabanan nen Pablo? (b) Panon ya nilabanan nen Pablo so makasalanan a tendensia?
9 Anto ray kakapuyan ya nilabanan nen Pablo? Anggan agto imbagan amin, inkuan tod si Timoteo ya sikatoy “agmangikabkabilangan a too.” (1 Tim. 1:13) Antis ya akomberte, kabkabusol to ray Kristiano. Oniay inamin to: “Napno ak na alabas a sanok ed sikara.” (Gawa 26:11) Naaralan nen Pablo ya kontrolen so sanok to, balet ta nairapan no maminsan ya mangontrol ed liknaan tan panagsalita to. (Gawa 15:36-39) Antoy akatulong ed sikato?
10 Sanen sinulat to ray agagi ed Corinto, imbaga to no panon ton binaat so sarili to. (Basaen so 1 Corinto 9:26, 27.) Nilabanan toy inka-imperpekto to panamegley na inas-asigtan espiritual ya poniti. Maseguron sikatoy nananap na saray espisipikon simbawad Kasulatan, akikasi ed si Jehova pian niyaplika to iratan, tan nanggunaetan toy anguman. * Makaaral tayod alimbawa to lapud lalabanan tayo met iray makasalanan ya tendensia tayo.
11. Panon tayon ‘tuloytuloy a suboken’ so sarili tayo pian naseguron wala tayod dalan na katuaan?
11 Agtayon balot aabuloyan ya magmaliw a paspasaray so panagdayew tayo. Imbes, ‘itultuloy tayon suboken’ so sarili tayo pian naseguron wala tayod dalan na katuaan. (2 Cor. 13:5) Sano babasaen tayo ray tekston singa say Colosas 3:5-10, tepetan tayoy sarili tayo: ‘Kasin panggugunaetan kon pateyen iray makasalanan ya pilalek ko odino papaulyan kon onkapuy ak ed moral? No mani-Internet ak et walay ompaway ya imoral, kasin ikakapot kon tampol, odino lulukasan ko ray agmanepeg ya Web site?’ No iyaplika tayo ray simbawad Salita na Dios, ‘mansiansia itayon aliing tan malikas.’—1 Tes. 5:6-8.
“MAUSA-USAR ED . . . PANANGIPETEK ED SARAY BENGATLA”
12, 13. (a) Antoy gagala tayo ed “panangipetek ed saray bengatla,” tan panon tayon naalig so alimbawa nen Jesus? (b) Anton panagsalita so nepeg ya paliisan diad “panangipetek ed saray bengatla?”
12 Say Griegon salitan nipatalos ya “panangipetek ed saray bengatla” et mankabaliksay “panggawa na duga, pangorehi, pangipawil ed manepeg, matunong ya kipapasen.” No maminsan et kaukolan tayoy manggawa na paraan pian nipetek iray bengatla, singa sano aliway impakatalos na arum ed imbaga o ginawa tayo. Alimbawa, inreklamo na saray Judion lider na relihyon ya papaboran nen Jesus iray “managsingil na buis tan saray managkasalanan.” Inmebat si Jesus: “Saray totoon maksil so laman da et agmankaukolan na managtambal, noagta saraman labat so mansasakit. La kayo, sirin, tan aral yo so kabaliksan na saya, ‘Say labay ko et panangasi, aliwan say bagat.’” (Mat. 9:11-13) Maanos tan maaron impaliwawa nen Jesus so salita na Dios. Kanian akabat na saray mapaabeba si Jehova bilang “Dios a mapangasi tan mapaaro, mapalna ya onsanok, tan daakan ed maaro ya abig na linawa, tan katuaan.” (Exo. 34:6) Lapud nanggunaetan na Anak na Dios ya ‘ipetek iray bengatla,’ dakel so anisia ed maong a balita.
13 Naaralan tayod alimbawa nen Jesus no panon tayon tulongay arum. Nayarin oniay ibalikas na sakey ya nasyosyodotan: ‘Walay labay kon linewen ed sika!’ Balet say ontan ya paraan na pitongtong et aliwan unong ed samay ibabaga na 2 Timoteo 3:16. Ag-ibabaga na “Kasulatan” ya manimbawa tayo anggano nasakitay arum. Singa “kisaksak na kampilan,” say panagbalaw et makapasakit tan anggapoy maabig ya niiter to.—Uli. 12:18.
14-16. (a) Panon ya ‘nipetek na saray elder iray bengatla’ pian natulongan iramay walaan na problema? (b) Akin ya importante so Makasulatan ya “panangipetek ed saray bengatla” diad pamabaleg na anak?
14 Panon sirin a makatulong so anos tan kaabigan diad “panangipetek ed saray bengatla”? Alimbawa, antoy gawaen na elder no walay sanasawan kinmerew na tulong pian naresolbe so mabetbet ya agda pantalosan? Nepeg ya anggapoy pipilaan to. Diad pitongtong to, maabig no mangusar na prinsipyod Biblia a singa saramay walad kapitulo 3 na libron Say Sekreto na Liket ed Pamilya. Legan na tongtongan, nayarin natebek na sanasawa no anton prinsipyo so nepeg ya iyaplika na balang sakey. Kayari pigaran agew, nayarin sikaray komustaen na elder tan mangiter na kaaruman a tulong no kaukolan.
15 Panon ya ‘nipetek na atateng iray bengatla’ pian napabiskeg day espiritualidad na ananak da? Isip mo pa ya labay mon pasakbayan so manmarmarikit lan anak mo pian napaliisan to ray mauges ya kaulop. Antoy gawaen mo? Unona, nepeg mon amtaen so tuan nagagawa. Insan no walay basiyan na panaaburidom, sarag mon katongtongen. Usaren iray artikulod Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 2. Diad ontumbok iran agew, maabig no miulop kad sikato. Naamtaan moy nononoten to no kaibam ed panagpulong odino panagligliwaan. Ipatnag moy anos tan kaabigan pian nalikna na anak mo so panangarom ed sikato. Bilang resulta, nayarin dengelen toy simbawam tan napaliisan toy mauges ya pansumpalan.
16 No ipanengneng tayo met so ontan ya anos tan kaabigan, napaseseg tayo iramay napapagaan ed bunigas da, naeermenan lapud naandiay trabaho, odino naguguloan ed pigaran bangat na Biblia. Say pangusar ed Salita na Dios pian ‘ipetek iray bengatla’ et manresultad pakaawat tayoy bendisyon.
“MAUSA-USAR ED . . . PANAGDISIPLINA UNONG ED INKATUNONG”
17. Akin ya kaukolan tayon awaten tan pisalamatay disiplina?
17 “Diad panaon a niiter so disiplina et ag-itan makapaliket noagta makapaermen.” Balet kayari to, “saramay nipasal ed satan et manani na mareen a bunga, salanti, inkatunong.” (Heb. 12:11) Onabobon so dakel ya agagi a baleg so nitulong na impandisiplina ed sikara na Kristianon atateng da. Tan say pangawat ed panagdisiplina nen Jehova panamegley na saray elder et makatulong pian makapansiansia itayo ed dalan na bilay.—Uli. 4:13.
18, 19. (a) Akin ya importante so prinsipyo ed Uliran 18:13 diad “panagdisiplina unong ed inkatunong”? (b) No maulimek tan maaro so pitongtong na saray elder ed nankasalanan, antoy maslak a resulta?
18 Say epektibon panagdisiplina et sakey ya abilidad. Imbaga nen Jehova ed saray Kristiano ya gawaen da itan “unong ed inkatunong.” (2 Tim. 3:16) Kanian kaukolan tayon usaren iray prinsipyo na Biblia bilang giya. Say sakey a prinsipyo et samay walad Uliran 18:13: “Say mangiter na ebat ed arapen [odino antis, NW] na idengel to, sikato so inkaatiw tan makapabaing ed sikato.” Kanian no katongtongen na saray elder so sakey ya inakusaan a nanggaway seryoson kasalanan, kaukolan dan amtaen so amin ya detalye. (Deu. 13:14) Insan labat ira nayarin mandisiplina “unong ed inkatunong.”
19 Niarum ni, bibilinen na Biblia iray elder ya ipetek day arum diad “maulimek” a paraan. (Basaen so 2 Timoteo 2:24-26.) Tua, nayarin abalaw so ngaran nen Jehova tan asakitan iray inosentin biktima na nankasalanan, balet sikatoy agnatulongan no tamian na elder ya manimbawa ed sikato. Diad biek a dapag, no aligen na saray elder so “maabig a kualidad” na Dios, nayarin napakiwas dan magbabawi so nankasalanan.—Roma 2:4.
20. Anto ran prinsipyo so kaukolan ya iyaplika na atateng sano disiplinaen day anak da?
20 Pian napabaleg na atateng iray anak da “diad panagdisiplina tan panamilin nen Jehova,” kaukolan dan iyaplika iray prinsipyo na Biblia. (Efe. 6:4) Agtampol didisiplinaen na ama so anak to no agto ni amtay amin ya agawa. Paliisan so alablabas ya isanok. “Si Jehova et maar-aro tan mapangasi,” kanian nepeg ya ontan so ipatnag na atateng no mandisiplina ira.—Sant. 5:11.
MABMABLIN REGALO NEN JEHOVA
21, 22. Anton balikas ed Salmo 119:97-104 so miparad liknaan mod Salita nen Jehova?
21 Imbalikas na sakey a matoor a laki no akin ya inad-aro toy ganggan nen Jehova. (Basaen so Salmo 119:97-104.) Inaral ton maong itan kanian agamoran toy karunongan tan pakatalos. Sanen tinulok toy simbawa na satan, apaliisan toy mauges ya kabibilay ya amaermen ed arum. Parad sikato, say panaral ed Kasulatan et makapaliket tan makapnek. Kanian sikatoy determinadon ontulok ed Dios ya mangiiter na ganggan a parad pankaabigan to.
22 Kasin papablien moy “interon Kasulatan”? No aralen mo itan, ombiskeg so pananisiam a sumpalen na Dios so gagala to. Protektaan ka na saray prinsipyon wadtan pian agka makagaway kasalanan a manresultad patey. Tan no inabang mo itan, natulongan moy arum a manakar ed dalan na bilay tan mansiansia ditan. Komon ta sigpot tayon usaren so “interon Kasulatan” legan itayon manlilingkor ed sankarunongan tan maar-aron Dios tayo, si Jehova.
^ par. 1 Nengnengen so Organisadon Manggawa na Linawa nen Jehova, pahina 79.
^ par. 7 Diad panagbangat nen Jesus, mabetbet ton itetepet: “Antoy nikuan yo?” Insan to alagarey ebat da.—Mat. 18:12; 21:28; 22:42.
^ par. 10 Saray sulat nen Pablo et nankarga na dakel a panamaseseg pian nalabanan iray makasalanan a tendensia. (Roma 6:12; Gal. 5:16-18) Kanian makatunongan ya ibagan inyaplika ton mismo iray insimbawa to.—Roma 2:21.


text:
TEPET 12
Antoy Ilalo Tayo Nipaakar ed Saray Inaatey?
“Agyo pankelawan iya, lapud onsabi so oras a saray amin a walad pakanodnonotan iran lubok et narengel day boses to tan ompaway ira.”
“Walay kioli na saray matunong tan saray agmatunong.”
“Anengneng ko ray inaatey, saray ordinaryo tan saray prominente, ya akaalagey ed arap na trono, tan wala ray alukasan a lukot. Balet wala ni sananey a lukot ya alukasan; satan so lukot na bilay. Diad panamegley na saray akasulat ed saray lukot, saray inaatey et inukom unong ed saray gawa ra. Tan inter na dayat iray inaatey a wadtan, tan say patey tan say Lubok et inter da ray inaatey da, tan sansakey iran inukom unong ed saray gawa ra.”


text:
Siopa so Dios?
Dakel so mangibabaga ya manisia rad Dios. Balet no tepetan mo ra no siopa so Dios, nanduruma so ebat da. Parad arum, say Dios et maruksan ukom tan labalabay ton dusaen iray totoo lapud saray agawaan dan kasalanan. Ibabaga na arum ya sikatoy maar-aro, kanian perdonaen to ra anggan anto la ditan so gawaen da. Say arum balet et manisia ya arawrawi so Dios tan anggapoy pibabali tod sikatayo. Lapud saratan ya nanduruman opinyon, iisipen na dakel ya imposiblin naamtaan no siopa so Dios.
Kasin importantin amtaen no siopa so Dios? On. No kabaten tayon maong so Dios, mas natalosan tayo no akin ya manbibilay itayo tan walay kana na bilay tayo. (Gawa 17:26-28) No onapit kad Dios, mas lalo to kan aroen tan tulongan. (Santiago 4:8) Tan no kabkabat mo lan maong so Dios, ikdan to kay bilay ya andi-anggaan diad arapen.—Juan 17:3.
Panon mon nakabat so Dios? Isip mo pay sakey ya toon kabkabat mo, samay maapit ya kaarom. Panon kayon nagmaliw ya sankaaro? Seguradon inamtam so ngaran to, ugali to, saray labay to tan agto labay, ontan met ed saray agawaan to la tan saray plano ton gawaen, tan arum ni. Inmapit ka ed sikato lapud kinabat mon maong.
Ontan met, nakabat tayo so Dios no amtaen tayo iraya:
Nabasa ed sayan magasin iray ebat na Biblia ed saratan ya tepet. Makatulong iray artikulon wadia pian naamtaan mo no siopa so Dios tan no anto ray maabig ya resulta no magmaliw kan kaaro to.


text:
SAY PANAG-BANTAYAN—PANARALAN YA EDISYON Hunyo 2018
Walad sayan isyu iray aaralen ya artikulo parad Agosto 6 anggad Setyembre 2, 2018.
“Say Panarian Ko et Agkabiangan na Sayan Mundo”
Panon ya say panmoria nen Jesus nipaakar ed saray isyu ed politika tan komunidad et impluensyaan toy panmoria tayo?
Magmaliw Tayo Komon ya Saksakey a Singa si Jehova tan si Jesus et Saksakey
Antoy nitulong mo pian napansiansia so pankakasakey na totoo na Dios?
Nayarin Naawat To Komon so Pabor na Dios
Say alimbawa nen Rehoboam, say ari na Juda, so ontulong ed sikatayo pian natalosan tayo no antoy nenengnengen na Dios ed kada sakey ed sikatayo.
Abuloyan Mon Saray Ganggan na Dios tan Prinsipyo To so Mangipasal ed Konsiensiam
Inikdan itayo na Dios na kompas ed moral, balet kaukolan tayon seguroen ya igiya itayo na satan ed dugan direksion.
‘Pasindag Yo so Liwawa Yo’ Pian Nigloria si Jehova
Mas ni so kaukolan ya gawaen likud ed pangipulong na maong a balita.
ISTORYAY BILAY
Aligliwa Ak ed Amin ya Kapagaan Ko
Naeksperiensya nen Edward Bazely so problema ed pamilya, isusumpa lapud relihyon, pakadismaya, tan depresyon.
Baleg so Epekto na Pangibano
Anggan say antikey labat a pangibano et baleg so epekto to.
Kasin Nanonotan Yo?
Kasin naebatan yo irayan tepet base ed saray apalabas ya isyu na Say Panag-bantayan?


text: 4 Natan et tinmaynan ed Jordan si Jesus, a napno na masanton espiritu, tan sikatoy inwanwan na espiritu sanen walad kalawakan2 diad loob na apataplon agew, legan a tutuksoen na Diablo. Niarum ni, sikatoy agbalot angan diad saraman ya agew, kanian sanen anampot la iratan, alikna toy eras.3 Lapud saya et inkuan na Diablo ed sikato: “No sakey kan anak na Dios, ibagam ed sayan bato a magmaliw a tinapay.”4 Balet inmebat si Jesus ed sikato: “Walan nisulat, ‘Aliwan tinapay labat so pambilay na too.’”5 Kanian sikatoy inyakar na Diablo diad palandey tan diad sankasikmat et impanengneng to ed sikato so amin a panarian ed dalin;6 tan inkuan na Diablo ed sikato: “Iter ko ed sika iyan amin a pakauley tan say dayew na saratan, lapud niiter la itan ed siak, tan iter ko itan ed siopaman a labay ko.7 Kanian, no mandayew ka ed siak a maminsan, nakayarian mo lan amin itan.”8 Inmebat si Jesus ed sikato: “Walan nisulat, ‘Si Jehova a Dios mo so nepeg mon dayewen, tan sikato labat so nepeg mon panlingkoran.’”*9 Natan et sikatoy inyakar to ed Jerusalem tan pinaalagey to ed toktok na padir na templo tan inkuan to ed sikato: “No sakey kan anak na Dios, taboy ka,10 ta walan nisulat, ‘Iganggan to iray anghel to pian iliktar da ka,’11 tan, ‘Sampaten da ka, ta pian agbalot onkena so salim ed bato.’”12 Balet inmebat si Jesus ed sikato: “Walan nisulat, ‘Agmo nepeg a suboken si Jehova a Dios mo.’”13 Kanian, sanen asumpal so Diablo ed amin ya impanukso to, sikatoy inmarawi ed sikato tan nanalagar na arum a maabig a pankanawnawa.14 Natan pinmawil si Jesus ed Galilea diad pakayari na espiritu. Tan kinmayat so maong a pakatongtongan nipaakar ed sikato diad amin a pasen a walad kaliberliber.15 Ontan met, sikatoy nambangat diad saray sinagoga* ra tan inggalgalang na amin.16 Tan sikatoy linma ed Nazaret, a ditan binmaleg; tan unong ed niyugali to la ed agew na sabaton, sikatoy linmoob ed sinagoga tan inmalagey pian manbasa.17 Kanian inderew ed sikato so lukot nen propeta Isaias, tan binuskag to itan tan inanap to so akasulatan na:18 “Walad siak so espiritu nen Jehova lapud nilanaan to ak a mangiyabawag na maong a balita ed saray mairap-bilay. Imbaki to ak pian mangipulong na kibulos ed saray akautibo tan kipawil na pakanengneng ed saray bulag, pian mangibulos ed saray napapairap,19 pian mangipulong na makapaliket a taon nen Jehova.”20 Kayari na satan, nilukot to tan impawil to so lukot ed managlingkor tan yinmurong; tan sikatoy sankanengneng na amin a wadman ed sinagoga.21 Insan inkuan to ed sikara: “Diad sayan agew et asumpal iyan kasulatan a kaykayari yon nadngel.”22 Tan marakep so imbaga ran amin nipaakar ed sikato tan pandinayewan da iray makapasagyat ya ibabaga to, tan inkuan da: “Agta saya imay anak nen Jose?”23 Et inkuan to ed sikara: “Maseguron iyaplika yo ed siak iyan panangibaga, ‘Managtambal, paabig moy inkasika,’ tan ikuan yo: ‘Saray nadngelan mi ya agawa ed Capernaum, gawam met dia ed dilin baley mo.’”24 Balet inkuan to: “Tua, ibagak ed sikayo ya anggapo so propeta ya aawaten ed dilin baley to.25 Singa bilang, ibagak ed sikayo so tua, Dakel so bibiin balo ed Israel diad saray agew nen Elias sanen ag-inmuran ed loob na taloy taon tan anem bulan, kanian agawa so baleg ya eras ed satan a dalin,26 ingen agnibaki si Elias ed saratan a bibii, noag dia labat ed samay balo ed Zarepta diad dalin na Sidon.27 Ontan met, dakel iray akating ed Israel diad panaon nen propetan Eliseo, ingen anggapoy alinisan ed sikara, noag si Naaman lambengat a taga Sirya.”28 Natan et sinmanok a maong iramay amin a wadman ed sinagoga ya akadngel ed sarayan bengatla;29 tan inmalagey ira tan sikatoy impaway dan tampol ed syudad, tan inyakar da ed tagey na palandey ya akaletnegan na syudad da pian ipelag da a paulsong.30 Balet sikatoy dinmalan ed pegley da tan linma la.31 Tan sikatoy linma ed Capernaum, a sakey a syudad na Galilea. Et imbangat to ra legan na sabaton;32 tan nikelawan ira ed paraan na panagbangat to, ta say panagsalita to et walaay autoridad.33 Natan diad sinagoga et walay sakey a lakin aselepan na sakey ya espiritu, sakey a marutak a demonyo, tan inmeyag a makmaksil:34 “Ah! Anto so pibabali mi ed sika, Jesus a Nazareno? Linma ka dia pian deralen mo kami? Amtak no siopa ka, sika so Masanto na Dios.”35 Balet binano itan nen Jesus, a kuan to: “Agka maingal, paway ka ed sikato.” Kanian, kayarin intumba na demonyo so laki diad pegley da, pinmaway itan ya agto sinakitan so laki.36 Diad saya et mankelkelaw iran amin tan nantotongtong ira, a kuan da: “Anto iyan klase na panagsalita, ta walay autoridad tan pakayari ton mangiganggan ed saray marutak ya espiritu, tan ompapaway ira?”37 Kanian say balita nipaakar ed sikato so akasabi ed amin a pasen a walad kaliberliber.38 Sanen pinmaway ed sinagoga, sikatoy linmoob ed abung nen Simon. Natan say biin katulangan nen Simon et atagtagey so petang to, tan kinerew da ed sikato a tulongan to.39 Kanian inasinggeran tan inusdongan to, tan pinakepa toy petang to, tan naandi itan. Et tampol a binmangon so bii tan nanserbi ed sikara.40 Balet sanen onseselek lay agew, inyakar ed sikato na amin a totoo iramay kaiba ran walaay nanduruman sakit. Pinaabig to ra diad impangitapew toy lima to ed kada sakey ed sikara.41 Ontan met, saray demonyo et pinmaway ed amayamay, ya oniay iyeeyag da: “Sika so Anak na Dios.” Balet, binano to ra, tan agto ra inabuloyan a mansalita, ta amta ra a sikato so Kristo.42 Sanen kabuasan la, sikatoy pinmaway tan linma ed sakey a nisulinek a pasen. Balet sikatoy inanap na dakel a totoo tan akasabi ra ed kawalaan to, tan sinali ran agpaalisen.43 Balet inkuan to ed sikara: “Kaukolan ko met so onla ed arum niran syudad pian iyabawag so maong a balita na panarian na Dios, ta saya so angibakian ed siak.”44 Kanian intuloy toy nampulong diad saray sinagoga ed Judea.


text:
Manbilay Unong ed Modelon Pikakasi
—Parte 2
“Amta na Dios ya Ama yo iray bengatlan nakaukolan yo.”
1-3. Akin ya alikna na sakey a sister ya amta nen Jehova so pankaukolan tayo?
AGBALOT nalingwanan nen Lana, sakey ya regular payunir, so eksperiensya to nen linmad Germany nen 2012. Alikna ton inebatan nen Jehova so duaran pikakasi to. Say unonan pikakasi to et legan ton akalugan ed tren paonlad airport. Impikasi to ya wala komoy napulongan to. Say komaduan pikakasi to et nen akasabid airport, tan naamtaan ton a-delay na sakey agew so flight to. Ngalngali anggapo lay keran kuarta to, kanian impikasi tod si Jehova ya wala komoy natuloyan to.
2 Kakkasumpal to ni labat ya nampikasi, walay nadngel ton angibaga ya, “Lana, wadia ka manaya?” Dati to manayan kaeskuela iman. Kaiba toy bai to tan nanay to ya si Elke, impatnubang dad airport ta onlad South Africa. Nen naamtaan day situasyon nen Lana, inimbitaan nen Elke si Lana ya ontuloy ed abung da. Inasikaso day Lana tan dakel so tepet da nipaakar ed sisiaen to tan ed kimey to bilang payunir.
3 Kaimbuasan to, kayari dan nan-almusal, dakel ni intepet da ed Biblia ya inebatan nen Lana. Inala nen Lana so address tan numeroy telepono da pian napawil ira na agagi. Akasempet si Lana tan payunir ni anggad natan. Alikna ton ‘dinengel nen Jehova iray pikakasi to’ kanian onman so agawa.
4. Anto ran pankaukolan so aralen tayo?
4 No walay problema tayo, tampol tayon manpipikasi ed si Jehova parad tulong. Dia tua, labalabay ton dengelen iratan. (Sal. 34:15; Uli. 15:8) Balet no dalepdepen tayoy modelon pikakasi, nanengneng tayon wala ni ra manayay mas importantin ipikasi ya ompan nibabaliwala tayo. Singa bilang, ipapanengneng na sampot ya taloran kerew ed modelon pikakasi so espiritual ya pankaukolan tayo. Tan wala ni kasi nagawaan tayo pian nipanengneng ya manbibilay tayo unong ed komapat ya kerew, nipaakar ed kanen tayod kada agew?
“ITER MO ED SIKAMI SO KANEN MI ED SAYAN AGEW”
5, 6. Akin ya say kerew tayo parad “kanen mi ed sayan agew” et importante anggano malaem so naakan tayo?
5 Imanoen ya sayan kerew et aliwa labat ya kanen “ko” ed sayan agew, noagta kanen “mi” ed sayan agew. Oniay imbaga nen Victor ya manangasikaso na sirkito diad Africa: “Naynay ak ya misasalamat ed si Jehova ta agmi masyadon pampapagaan nen asawak no iner so pangalaan mi ontumbok ya kanen mi, odino iner so pangalaan mi ibayar mid renta. Inagew-agew kamin aasikasoen na saray agagi. Balet ipipikasik ya saramay ontutulong ed sikami et nasarag da komoy irap na panagbilay.”
6 Anggano malaem so naakan tayo, komon ta agtayo lilingwanan ya ipikasi iray agagin mairap so bilay da odino naapektoan na kalamidad. Balet, agtayo labat ira basta ipikasi noagta onkiwas tayo unong ed pikakasi tayo. Singa bilang, sarag tayon inabang ed agagi tayon mankaukolan no antoy walad sikatayo. Sarag tayo met so regular ya mandonasyon parad sankamundoan ya kimey. Sarayan donasyon et uusaren pian natulongan iray agagin mankaukolan.
7. Panon ya inyilustra nen Jesus so bilin tod sikatayo ya ‘agbalot mapagpaga nipaakar ed ontumbok ya agew’?
7 Nen imbaga nen Jesus so nipaakar ed kanen tayod kada agew, say tutukoyen to et say manunan pankaukolan tayo. Kanian, impaimano to no panon ya kakawesan na Dios iray tanaman ed uma. Imbaga to: “Agta mas lalon kawesan to kayo, sikayoran walaan na melag a pananisia? Kanian agkayon balot manpapaga ya ibaga yon, . . . ‘Anto kasi isulong mi?’” Insan to inulit: “Agkayon balot mapagpaga nipaakar ed ontumbok ya agew.” (Mat. 6:30-34) Ipapanengneng na saya ya imbes a magmaliw tayon materyalistiko, mankontento tayo lad saray manunan pankaukolan tayo. Kaibad satan so simplin ayaman, trabahon makalegpet ed pamilya tayo, tan karunongan pian naasikasoy laman tayo. Balet no materyal labat ya pankaukolan so ipipikasi tayo, aliwa tayon balanse. Wala ray pankaukolan tayod espiritual ya mas importantin ipikasi.
8. Anton pankaukolan so ipapanonot na samay imbaga nen Jesus nipaakar ed kanen tayod kada agew? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
8 Ipapanonot na samay imbaga nen Jesus nipaakar ed kanen tayod kada agew ya kaukolan tayoy espiritual ya naakan. Imbaga to: “Aliwan tinapay labat so pambilay na too, noagta say amin a salitan manlalapud sangi nen Jehova.” (Mat. 4:4) Kanian kaukolan tayon ipikasi ya tuloytuloy itayon taryaan nen Jehova na espiritual iran naakan.
“PERDONAM IRAY UTANG MI”
9. Akin ya nibaga tayon say kasalanan et singa “utang”?
9 Akin ya inusar nen Jesus so salitan “utang,” balet diad arum a pankanawnawa et inusar toy “kasalanan”? (Mat. 6:12; Luc. 11:4) Inusar to itan lapud saray kasalanan tayo et singa utang. Nen 1951, impaliwawa na The Watchtower ya no mankasalanan tayo, singa itayo akautang ed si Jehova. Obligasyon tayon aroen tan tuloken si Jehova. Kanian no mankasalanan tayod sikato, agtayo babayaran so obligasyon odino utang tayod sikato. No gagalaen nen Jehova, sarag ton pultoten so pikakaaro tod sikatayo. Inyarum ni na The Watchtower: “Say pankasalanan et aliwan panangipanengneng na panangarod Dios.”
10. Akin ya sarag itayon perdonaen nen Jehova, tan antoy epekto na satan ed sikatayo?
10 Misalsalamat tayo ta intarya nen Jehova so dondon bagat nen Jesus pian naperdona iray kasalanan tayo! Inagew-agew tayon kaukolan so panamerdona nen Jehova. Tua, ngalngali 2,000 taon lan imbayar so dondon, balet anggad natan et siansia nin minanabang tayod satan. Say bili na panondon ed bilay tayo et mabmabli tan anggapoy anggan sakey ya agperpekton too ya makabayar ed satan. (Basaen so Salmo 49:7-9; 1 Pedro 1:18, 19.) On, nepeg tayon pisalamatan ya naynay si Jehova ed sayan mabmablin regalo. Ontan met, ipapanonot na balikas ya “kasalanan mi,” aliwan “kasalanan ko,” ya amin tayon mandadayew ed si Jehova et mankaukolan ed sayan maaron probisyon. Malinew sirin a labay nen Jehova ya aliwan say espiritual ya pankaukolan tayo labat so imanoen tayo noagta ontan met ed arum, kaiba la ray akagaway kasalanan ed sikatayo. Mabetbet et melag labat iratan ya kasalanan tan pankanawnawa tayon ipanengneng ya talagan inar-aro tayo ray agagi tayo tan akaparaan itayon perdonaen ira, a singa gagawaen na Dios ed sikatayo.
11. Akin ya importantin perdonaen tayoy arum?
11 Ag-itayo perpekto kanian no maminsan et nayarin manem-em tayoy sakit na linawa ed arum. (Lev. 19:18) No is-istoryaen tayo itan ed arum, nayarin pilaan da itayo, ya pansengegan laingen itan na agpankakasakey na kongregasyon. No agtayo resolbien ya tampol, ipapanengneng tayon agtayo papablien so panangasi na Dios tan say dondon. Ag-itayo perdonaen nen Jehova no agtayo perdonaen so arum. (Mat. 18:35) Ontan so imbaga nen Jesus kayari ton imbangat so modelon pikakasi. (Basaen so Mateo 6:14, 15.) Sakey ni, pian perdonaen itayo na Dios, kaukolan ya determinado tayon agmanggaway seryoson kasalanan. Makatulong ed sayan determinasyon tayo so ontumbok ya kerew.
“AGMO KAMI AABULOYAN A NAPELAG ED TUKSO”
12, 13. (a) Antoy agawa kayarin abautismoan si Jesus? (b) Akin ya agtayo natetel so arum no natukso itayo? (c) Antoy pinaneknekan nen Jesus diad impanmatoor to anggad patey?
12 No imanoen tayo imay agawa ed si Jesus kayari na bautismo to, natalosan tayo ya kaukolan tayon kerewen ya: “Agmo kami aabuloyan a napelag ed tukso.” Inggiya na espiritu na Dios si Jesus diad kalawakan. Akin? Pian sikatoy ‘tuksoen na Diablo.’ (Mat. 4:1; 6:13) Akin et inyabuloy itan nen Jehova a nagawa? Pian naebatan itan, nepeg tayon talosan no akin ya imbaki na Dios so Anak to diad dalin
13 Si Jehova et masanto tan agton balot tutuksoen so siopaman a manggaway mauges. Imbes, say Diablo so “Managtukso.” (Mat. 4:3) Manggagaway paraan so Diablo pian natukso itayo. Balet, wala lad sikatayo no kasin manpatukso tayod sikato odino andi. (Basaen so Santiago 1:13-15.) Nen si Jesus et tinukso nen Satanas, tampol ton impulisay diad impangusar toy Salita na Dios. Impanengneng to ya talagan susuportaan to so soberanya nen Jehova. Balet agtinmunda si Satanas. Sikatoy ‘nanalagar na arum a pankanawnawa.’ (Luc. 4:13) Tuloytuloy ya nilabanan nen Jesus so amin ya ginawa nen Satanas pian pakapuyey katooran to. Pinaneknekan nen Jesus ya si Jehova labat so makanepegan ya manuley tan sarag na perpekton too so manmatoor anggan diad sankagrabian lan subok. Balet, sasalien met nen Satanas ya tuksoen iray patumbok nen Jesus, pati sika.
14. Antoy nepeg tayon gawaen pian ag-itayo natukso?
14 Lapud kinuestion so soberanya nen Jehova, aabuloyan ton usaren nen Satanas iyan mundo pian tuksoen itayo. Ag-itayo tutuksoen na Dios. Imbes, walay talek tod sikatayo tan labay to tayon tulongan. Rerespetoen toy kanepegan tayon mandesisyon, tan agto itayo pipiliten ya manggaway duga. Walay duara ya kaukolan tayon gawaen
15, 16. (a) Anto ran tukso so kaukolan tayon labanan? (b) Siopay natetel no natukso itayo?
15 Iikdan itayo nen Jehova na masanton espiritu to pian ombiskeg so determinasyon tayon labanan so tukso. Papasakbayan itayo met na Dios panamegley na Salita to tan na kongregasyon nipaakar ed saray situasyon ya kaukolan tayon paliisan, singa say sobran pangusar na panaon, kuarta, tan biskeg ed saray ag-importantin bengatla. Si Espen tan Janne et manaayam ed mayaman a bansa ed Europe. Abayag la ran regular payunir diad satan a bansa ya kakkaukolan so managpulong. Nen niyanak so panguloan da, akatunda irad pampapayunir da, tan natan et akaduaan lay anak da. Imbaga nen Espen: “Naynay min ipipikasi ed si Jehova ya agkami komon natukso, lalo la ta mas daiset lay panaon mid espiritual iran kimey. Kekerewen mid si Jehova ya napansiansia mi komoy espiritualidad mi tan seseg mid ministeryo.”
16 Say sakey nin tukso ya uusaren nen Satanas et say pornograpiya. No napelag tayod satan ya tukso, agtayo natetel si Satanas. Akin? Lapud ag-itayo napilit nen Satanas tan na mundo to ya gawaen so antokaman no talagan agtayo labay. Say arum et atukso ed satan lapud agda impulisay iray makapuy ya nononoten da. Balet sarag tayon labanan iratan, a singa ginawa na dakel ya agagi tayo.
“ILIKTAR MO KAMI ED SAMAY SAKEY A MAUGES”
17. (a) Panon tayon makapambilay unong ed kerew tayon “iliktar mo kami ed samay sakey a mauges”? (b) Antoy magano lan nagawa?
17 Pian makapambilay tayo unong ed kerew ya “iliktar mo kami ed samay sakey a mauges,” nepeg ya ag-itayo “kabiangan na mundo” nen Satanas. ‘Agtayo aaroen so mundo to odino saray bengatlan walad mundo.’ (Juan 15:19; 1 Juan 2:15-17) Talagan baleg ya inawa no ebatan la nen Jehova itan a kerew diad paneral tod si Satanas tan ed sayan mauges ya mundo! Balet kaukolan tayon tandaan ya nen imbasileng diad dalin si Satanas, amta to ya antiktikey lay panaon to. Lapud agaylay sanok to, sikatoy mamapasya pian deralen so katooran tayo. Kanian, kaukolan tayoy tuloytuloy a manpikasi pian niliktar tayod si Satanas.
18. Pian makaliktar tayod pangangga na sayan mundo nen Satanas, antoy nepeg ya tuloytuloy tayon gawaen?
18 Kasin labalabay mo la itan ya nagawa? Ipikasim sirin ya naynay ya pasantoen na Panarian na Dios so ngaran na Dios tan nagawa lay linawa to diad dalin. Tan manmatalek kan iter nen Jehova so espiritual tan pisikal a pankaukolan mo. On, komon ta gawaen moy anggaay nayarian mon manbilay unong ed modelon pikakasi.


text:
INALAD DAAN IRAN KOLEKSION MI
Aliketan so Ari!
AGAWA iya nen Agosto 1936 diad Swaziland Royal Kraal, sular na ari. Kakkasumpal ya impatogtog nen Robert tan George Nisbet iray akarekord ya musika tan insublay da ray akarekord ya paliwawa nen Brother J. F. Rutherford. Aliketan si Arin Sobhuza II. Balet oniay inkuan nen George: “Nababaingan kami ta labay ton saliwen so player, saray plaka, tan samay trumpa ya uusaren parad mensahe Panarian!”
Kinmerew na dispensa si Robert tan imbaga ton agda iratan ilalako. Akin? Lapud walay sananey ya akanggawad saratan. Tinepet na Ari no siopa itan.
Say inyebat nen Robert, “Gawa na sananey ya Ari.” Kanian tinepet nen Arin Sobhuza no siopa itan ya Ari. “Si Jesu-Kristo, say Ari na Panarian na Dios,” so inkuan nen Robert.
“A, say makapanyarin Ari,” so marespeton imbalikas nen Arin Sobhuza. “Agko labay ya alaen so antokaman ya kayarian to.”
Oniay insulat nen Robert: ‘Pambiliban koy ugali nen Arin Sobhuza. Maomaong ya man-English balet aliwan mapangta o mapasirayew tan talagan prangka tan mainomay ya katongtong. Manga 45 minuto kamin nantongtong ed opisina to legan ya manpapatogtog si George na musika ed paway.
Oniay intuloy ya imbaga nen Robert: ‘Diad saman ya agew, linma kami met ed The Swazi National School tan balibalin talaga so eksperiensya mi diman. Pinulongan mi prinsipal, tan dinengel to kami. Nen imbaga mi nipaakar ed sound car tan tinepet mi no nayarin iparengel iray rekording ed interon eskuelaan, sikatoy aliketan tan tinawag toy ngalngali sanlasus ya estudyante. Pinayurong to rad karikaan pian ondengel. Imbaga dad sikami ya diad saman ya high school et ibabangat dad saray lalaki so agrikultura, panagdalus, panagkarpentero, panagpaalagey, English, tan panagkuenta; say ibabangat dad bibii et panag-asikaso, kimey ed abung, tan arum nin mausausar ya kimey. Say Founder na saman ya eskuelaan et say bai nen Arin Sobhuza.’ *
Nen 1933, labalabay la nen Arin Sobhuza II so ondengel ed saray payunir ya oonlad Royal Kraal. Aminsan, tinawag to ray 100 a guardia to pian narengel da so nirekord a mensahe na Panarian. Sikatoy nan-subscribe na saray magasin tayo tan mangaawat na saray literatura. Ag-abayag, amin lawarin literatura tayo et wala lad library to! Inalwaran to iratan anggano nen insebel na gobiernoy Britanya iray literatura tayo ed amin a bansan sakop na satan legan na komaduan sankamundoan a guerra.
Intultuloy ya inawat nen Arin Sobhuza II iray Tasi ya oonlad Royal Kraal a walad Lobamba tan tinawag to ni ingen iray pari pian ondengel ed nibase ed Biblian paliwawa ra. Aminsan, legan ya ipapaliwawa na sakey a Tasin manngaran na Helvie Mashazi so Mateo kapitulo 23, wala ray sinmabin pari ya mamapasnok tan papatundaen da. Balet sinmalet so Ari, tan inkuan tod si Brother Mashazi ya ituloy to labat. Likud nid satan, imbaga na Ari ed saray wadman ya isulat dan amin so tekston narengel dad paliwawa!
Aminsan, kayarin dinengel na apatiran pari so paliwawa na sakey a brother ya payunir, inyamot day kuwelyo ra tan imbaga ran: “Aliwa kami lan pari, Tasi nen Jehova kami la.” Insan da tinepetan so payunir no wala ni ray libron singa saramay walad Ari.
Manlapud 1930’s anggad impatey to nen 1982, nirespeto nen Arin Sobhuza II iray Tasi nen Jehova tan agto inyabuloy ya pairapen ira lapud agda panggagawad ritual na saray Swazi. Kanian, misalsalamat ed sikato iray Tasi, tan talagan nanermen irad impatey to.
Diad gapo na 2013, wala lay masulok ya 3,000 a manangipalapag na Panarian diad Swaziland. Lapud masulok labat ya sakey milyon so populasyon ditan, say ratio na manangipalapag ed populasyon et 1 ed kada 384 ya totoo. Masulok ya 260 a payunir so aktibon manlilingkor ed 90 a kongregasyon, tan 7,496 so inmatendid Memoryal nen 2012. Talagan baleg ni posibilidad ya onaligwas so kimey ed satan a lugar. On, akapangiletneg na malet a pundasyon iramay nampulong ed Swaziland nen 1930’s.—Inalad daan iran koleksion mi diad South Africa.
^ par. 8 The Golden Age, Hunyo 30, 1937, pahina 629.


text:
Pangobserba ed Nagagawad Mundo
Gulf of Mexico
Kayari na samay aksidentin agawa ed panag-ala na krudo nen Abril 2010, dakdakel ya krudo tan gasolina so inmagus ed dayat diad loob na ngalngali taloy bulan. Unong ed impanaral na sakey a grupo na saray researcher, kayari duara tan kapalduan bulan et naandi la ray arum a makasamal ya kemikal
Russia
Unong ed sakey a surbi, 59 ya porsiento na saray Russian a mantaon na 18 anggad 35 so manisia a “pian onaligwas ed bilay, no maminsan et kaukolan ya agmo unoren iray prinsipyom ed moral,” so inreport na dyaryon Rossiiskaya Gazeta.
Peru
Saray nalmon sankadaanan ya amboligan (odino pukel na mais, a singa nanengneng ed litrato) et mangipapatnag ya saray manaayam ed bandad norte na Peru et nayarin manggagaway popcorn tan arina ya gawad mais manga 3,000 taon lay apalabas.
Italy
Papanisiaan nen Lucio Soravito De Franceschi, Katolikon obispo na Adria-Rovigo, ya mas maabig no say mensahe na relihyon et “ipasabin mismo ed kada indibidual” diad panaayaman da. Imbaga ton, “nepeg ya say pangasikasod saray membro et aliwan diad simbaan labat, noagta dia met ed kaabungan.”
South Africa
Say bili na saray ilegal ya saklor na rhinoceros a gagawaen ya tambal et inmatagey, sabien to lay $65,000 (U.S.) kada kilo. Nen 2011, diad South Africa labat, 448 ya rhino so pinatey na saray ilegal a managlako. Nilooban na saray managtakew iray museum tan lakoan na saray saklor ed Europe pian alaen iratan. Anggan saray rhino ed zoo diad Europe et napepeligro met.


text:
KAPITULO 12
Ibabangat Itayo nen Jesus a Manpikasi
KASIN mitotongtong ka’d si Jehova a Dios?— Labay ton mitongtong ka’d sikato. Sano mitongtong ka’d Dios, saya so tatawagen a pikakasi. Mabetbet ya akitongtong si Jesus ed si Ama to a walad tawen. No maminsan et labay ton sikatoy manbukbukor sano mitongtong ed Dios. Aminsan, ibabaga na Biblia, ‘Sikatoy linman bukor ed palandey pian manpikasi. Tan sanen onlalabi la, wadman a bukbukor to.’
Iner so laen mo pian makapanpikasi kan bukor ed si Jehova?— Nayarian moy mitongtong a bukor ed si Jehova antis kan onugip ed labi. Inkuan nen Jesus: “No manpikasi ka, onloob ka ed kuartom tan, no nikapot mo la so puertam, manpikasi ka la ed Amam.” (Mateo 6:6, NW) Kasin manpipikasi ka’d si Jehova kada labi antis kan onugip?— Kaukolan mon gawaen itan.
Nampikasi met si Jesus sanen walaray kaiba ton totoo. Sanen inatey si kaaro ton Lazaro, si Jesus so nampikasi kaibay arum diad angiparukolan da’d si Lazaro. (Juan 11:41, 42) Tan nampikasi met si Jesus sanen kaulop toray babangatan to diad saray pantitipon. Kasin oonla ka’d saray pantitipon a ditan et walay panagpikasi?— Ditan et say kaslakan a manpipikasi et matatken a too. Dengel kan maong ed ibabaga to lapud sikatoy mitotongtong ed Dios ed biang mo. Insan nayarian mon ibagay “Amen” ed pikakasi. Antam no antoy kabaliksan na pangibagay “Amen” diad sampot na pikakasi?— Kabaliksan ton labay mo imay pikakasi. Kabaliksan ton onabobon ka’d satan tan labay mo met a satan so pikakasim.
Nampikasi met si Jesus diad saray panangan. Sikatoy akisalamat ed si Jehova lapud kanen to. Kasin naynay kan manpikasi antis kan mangan?— Maabig parad sikatayo a misalamat ed si Jehova parad nakan antis tayon mangan. Nayarin idaulo na sakey so pikakasi sano manbabansag kayon mangan. Balet panon to no bukor moy mangan? Odino panon to no mangan ka kaibay totoo ya agmisasalamat ed si Jehova?— No ontan et manpikasi ka lan bukor.
Kasin kaukolan a naynay kan manpikasin maksil? Odino kasin narengel ka nen Jehova no makalna so pikakasim?— Naamtaan ta so ebat manlapud agawa ed si Nehemias. Sikatoy managdayew ed si Jehova a nankimey diad palasyo na Persianon Ari a si Artaxerxes. Aminsan et si Nehemias so maermen a maong lapud abalitaan ton ageba so padir na Jerusalem, say manunan syudad na totoo to.
Sanen tinepetan na ari si Nehemias no akin a sikatoy maermen, inmuna et nampikasi ni a makalna si Nehemias. Insan imbaga nen Nehemias ed ari no akin a sikatoy maermen tan kinerew ton sikatoy onla’d Jerusalem pian ipaalagey iray padir. Antoy agawa ey?—
On, inebatan na Dios so pikakasi nen Nehemias. Imbaga na ari a sikatoy onla! Inikdan ni ingen na ari si Nehemias na dakel a kiew ya usaren pian ipaalagey iray padir. Kanian talagan naebatan na Dios iray pikakasi tayo, anggan sano makalna iratan.
Natan et nonoten pa iya. Kasin kaukolan moy ontuek no manpikasi ka? Kasin kaukolan kan ontalimukor? Antoy nikuan mo ey?— No maminsan et ontalimukor si Jesus sano manpikasi. No maminsan met et akaalagey. Tan no maminsan et sikatoy akatangay ed tawen legan a manpipikasi, a singa ginawa to sanen sikatoy nampikasi parad si Lazaro.
Kanian, antoy ipapanengneng na saya?— On, ipapanengneng na saya a say posisyon mo et aliwan importante. No maminsan et maabig so ituek tan ilikdem. Tan no maminsan et nayarin labay moy ontalimukor, a singa ginawa nen Jesus. Balet, tandaan, nayarian tayoy manpikasi ed Dios diad anggan anton oras legan na agew odino labi, tan dengelen to itayo. Say importantin bengatla nipaakar ed pikakasi et talagan panisiaan tayo a si Jehova so ondedengel. Kasin panisiaan mo a dedengelen nen Jehova iray pikakasim?—
Antoy nepeg tayon ibaga ed saray pikakasi tayo ed si Jehova?— Ibagam pa’d siak: Sano manpikasi ka, antoy itongtong mo ed Dios?— Iikdan itayo nen Jehova na dakel a maong iran bengatla, tan manepeg so pisalamat ed sikato, agta ontan?— Sikatoy nayarian tayon pisalamatan lapud kakanen tayo. Balet kasin akisalamat ka la ed sikato lapud asul a tawen, saray maberdin kakiewan, tan mararakep iran rosas?— Ginawa to met iratan.
Aminsan et kinerew na saray babangatan nen Jesus a sikaray ibangat to a manpikasi. Kanian say Sankamaongan a Managbangat so angibangat ed sikara, tan impanengneng to’d sikara no antoray importante ya ipikasi. Antam no antorayan bengatla?— Alam so Bibliam, tan ibukay mo itan ed Mateo kapitulo 6. Diad Mat 6 bersikulo 9 anggad 13, naamtaan ta so tatawagen na dakel a totoo ya Ama Mi odino say Pikakasi na Katawan. Basaen ta itan.
Dia et naaralan tayo ya inkuan nen Jesus ed sikatayo ya ipikasi so ngaran na Dios. Inkuan to ya ipikasi a say ngaran na Dios et napasantos, odino tratoen a masanto. Antoy ngaran na Dios?— On, Jehova, tan nepeg tayon aroen itan a ngaran.
Komadua, imbangat itayo nen Jesus ya ipikasi so Panarian na Dios ya onsabi. Importante iyan Panarian lapud mangiter itan na kareenan ed dalin tan pagmaliwen ton paraiso so dalin.
Komatlo, inkuan na Sankamaongan a Managbangat ya ipikasi so panlabayan na Dios a nagawa diad dalin a singa nagagawa ed tawen. No ipikasi tayo iya, kaukolan tayo sirin a gawaen so labay na Dios.
Insan, imbangat itayo nen Jesus ya ipikasi so naakan a kaukolan tayo ed kada agew. Inkuan to met a nepeg tayon ibaga ed Dios a panermenan tayo no makagawa itayo na aliwa. Tan nepeg tayon kerewen ed Dios a perdonaen to itayo. Balet sakbay to itayon perdonaen, nepeg tayon perdonaen so arum no sikaray akagawa ed sikatayo na aliwa. Kasin mainomay mon gawaen itan?—
Say unor, inkuan nen Jesus a nepeg tayon ipikasi ed si Jehova a Dios a protektaan to itayo manlapud marelmeng a sakey, si Satanas a Diablo. Kanian amin na saraya so maong a bengatlan ipikasi ed Dios.
Nepeg tayon panisiaan a dedengelen nen Jehova iray pikakasi tayo. Likud ed ikerew tayoy tulong to, nepeg a sikatoy itultuloy tayon pisalamatan. Sikatoy maliket no tooren tayoy ipipikasi tayo tan no kerewen tayo’d sikato iray maong a bengatla. Tan iter to’d sikatayo irayan bengatla. Kasin sisiaen mo itan?—
Dakel nin maabig a bilin nipaakar ed pikakasi so naromog diad Roma 12:12; 1 Pedro 3:12; tan 1 Juan 5:14.