text:
KAPITULO KATORSE
No Panon Mon Gawaen a Maliket so Bilay na Pamilyam
Anto so nakaukolan ed pagmaliw a maong ya asawan laki?
Panon a maaligwas a nagawaan na asawan bii so betang to?
Anto so nalalanor ed pagmaliw a maong ya ateng?
Panon a makatulong so ananak pian magmaliw a maliket so bilay na pamilya?
1. Anto so sekreto ed maliket a bilay na pamilya?
LABAY nen Jehova a Dios a magmaliw a maliket so bilay na pamilyam. Say Salita to, say Biblia, so mangiiter na saray totontonen parad kada membro na pamilya, a manideskribe ed saray betang a pagagawa na Dios ed balang sakey. Sano sumpalen na saray membro na pamilya iray betang da a mitunosan ed simbawa na Dios, makapalikliket iray resulta. Oniay imbaga nen Jesus: “Lalon mapalar so saray ondengel ed salita na Dios, tan sikatoy unoren da.”
2. Akadepende so liket na pamilya diad pamidbir tayo ed anto?
2 Akadependin tuloy so liket na pamilya diad pamidbir tayon say pamilya et nanlapu ed si Jehova, a tinawag nen Jesus ya “Ama mi.” (Mateo 6:9) Amin a pamilya diad dalin so niwala lapud mangatatawen ya Ama tayo
SAY PAMILYA SO NANLAPUD DIOS
3. Panon so impaneskribe na Biblia ed gapoan na pamilya, tan akin a makaseguro itayo a tua so ibabaga na satan?
3 Pinalsa nen Jehova so inmunan totoo, si Adan tan Eva, tan impankasakey to ira bilang asawan laki tan bii. Inyan to ra ed marakdakep a paraison ayaman diad dalin
4. (a) Panon a makatulong so kada membro na pamilya pian magmaliw a maliket so pamilya ra? (b) Akin ya importantin aralen so impanbilay nen Jesus pian magmaliw a maliket so pamilya?
4 Makatulong so kada membro na pamilya pian magmaliw a maliket so pamilya ra no aligen da so Dios ed panangipanengneng na aro. (Efeso 5:1, 2) Balet, panon tayon aligen so Dios, anta agtayo anggan nanengneng? Naaralan tayo no panon so ikikiwas nen Jehova lapud imbaki to so panguloan ya Anak to diad dalin manlapud tawen. (Juan 1:14, 18) Sanen wadiad dalin, inalig a maong na sayan Anak, si Jesu-Kristo, so mangatatawen ya Ama to, kanian say pakanengneng tan pakadngel ed si Jesus et singa met la pakakanengneng tan pakakadngel ed si Jehova. (Juan 14:9) Kanian, no aralen tayo so nipaakar ed aro ya impatnag nen Jesus tan tumboken tayo so ehemplo to, makatulong so kada sakey ed sikatayo pian lalon maliket so bilay na pamilya.
SAKEY A MODELON ALIGEN NA KAASAWAAN A LALAKI
5, 6. (a) Panon a naalig na saray asawan lalaki so impantrato nen Jesus ed kongregasyon? (b) Anto so nepeg a gawaen pian naperdona iray kasalanan?
5 Ibabaga na Biblia a nepeg a tratoen na kaasawaan a lalaki so kaasawaan dan bibii unong ed pantratrato nen Jesus ed saray babangatan to. Nonoten pa iyan bilin na Biblia: “Asawan lalaki, aroen yo so saray kaasawaan yo, a singa met si Kristo ya inaro to so iglesia, tan insaklang to so inkasikato nisengeg ed [sikara] . . . Ontan met so nepeg na saray asawan lalaki a panangaro ra ed saray kaasawaan dan dili a singa panangaro ra ed laman dan dili. Say mangaro ed asawa ton dili aroen toy dilin laman to: Ta anggapo ni toon amusol ed laman ton dili; noag ingen sikato so taganoen to tan pablien to a singa met si Kristo a pinabli to so iglesia.”
6 Say aro nen Jesus ed kongregasyon na saray babangatan to so angiletneg na naspot ya ehemplo parad saray asawan lalaki. ‘Inaro ira nen Jesus angga ed kasampotan,’ ya imbagat to so bilay to parad sikara, anggaman ag-ira ayadyari. (Juan 13:1; 15:13) Mipadpara, oniay impaseseg ed kaasawaan a lalaki: “Asawan lalaki, aro yo so saray kaasawaan yo, tan agkayo magmaliw ya ampait ed sikara.” (Colosas 3:19) Anto so makatulong ed asawan laki pian niyaplika to itan a simbawa, nagkalalo la no sagpaminsan a nalingo so akulaw to? Nepeg ton tandaan a sikatoy nalilingo met tan isipen to no anto so nepeg ton gawaen pian nagamoran so panamerdona na Dios. Anto so nepeg ton gawaen? Nepeg ton perdonaen iramay mankakasalanan ed sikato, kaiba lay akulaw to. Siempre, ontan met so nepeg a gawaen na asawan bii. (Mateo 6:12, 14, 15) Kasin natetebek mo no akin ya ibabaga na arum a say maaligwas a panangasawa et say impantekep na duaran maong a manamerdona?
7. Anto so inkonsidera nen Jesus, tan anton ehemplo parad saray asawan lalaki so impatnag na satan?
7 Nepeg met ya imanoen na kaasawaan a lalaki a naynay ya impatnag nen Jesus so konsiderasyon ed saray babangatan to. Ninodnonot to iray limitasyon tan pisikal a pankaukolan da. Alimbawa, sanen naksawan la ra, oniay imbaga to: “Gali dia ed arawi ed sakey a pasen a lawak, tan manpainawa kayon magano.” (Marcos 6:30-32) Saray asawan bibii so makanepegan met na maaron konsiderasyon. Sikara so dedeskribien na Biblia bilang “mayumis a baso” kanian niganggan iray kaasawaan a lalaki ya “igalang” da ira. Akin? Lapud sikaran sanasawa so parehon walaan na agkanepegan a “grasya na bilay.” (1 Pedro 3:7) Nepeg a tandaan na kaasawaan a lalaki a say katooran na sakey a too so mabmabli ed imaton na Dios, aliwan say pagmaliw a laki odino bii.
8. (a) Panon a say asawan laki a ‘mangaaro ed asawa ton dili et aaroen toy dilin laman to’? (b) Say pagmaliw a “saksakey a laman” so mankabaliksan na anto parad asawan laki tan bii?
8 Ibabaga na Biblia a say asawan laki a ‘mangaaro ed asawa ton dili et aaroen toy dilin laman to.’ Lapud say asawan laki tan asawan bii et “aliwa la ran duara, noag saksakey a laman,” unong ya impabitar nen Jesus. (Mateo 19:6) Kanian nepeg a sikaran dua labat so manggayaga ed seksual ya interes dan dua. (Uliran 5:15-21; Hebreos 13:4) Nagawaan itan na sanasawa no peneken dan dua iray pankaukolan na balang sakey. (1 Corinto 7:3-5) Makatantanda so panonot ya: “Anggapo ni toon amusol ed laman ton dili; noag ingen sikato so taganoen to tan pablien to.” Saray kaasawaan a lalaki so kaukolan a mangaro ed kaasawaan dan bibii no panon ya aaroen da so inkasikaran dili, a tandaan dan sikara so walaan na eebatan ed ulo ra, si Jesu-Kristo.
9. Anton kalidad nen Jesus so abitla ed Filipos 1:8, tan akin a satan a kalidad et nepeg ya ipanengneng na kaasawaan a lalaki ed kaasawaan dan bibii?
9 Sinalita nen apostol Pablo so nipaakar ed “matamoy a panangaro nen Kristo Jesus.” (Filipos 1:8, NW) Say inkamatamoy nen Jesus et makaparepreskon kalidad, a makapasagyat ed bibii a nagmaliw a babangatan to. (Juan 20:1, 11-13, 16) Pipirawaten met na saray kaasawaan a bibii so matamoy a panangaro na kaasawaan dan lalaki.
SAKEY YA EHEMPLO PARAD KAASAWAAN A BIBII
10. Anton ehemplo so intarya nen Jesus parad kaasawaan a bibii?
10 Say pamilya et sakey ya organisasyon, tan nakaukolan so sakey ya ulo pian mauksoy so ikurang na satan. Anggan si Jesus et walay pampapasakopan to bilang Ulo to. “Say ulo nen Kristo [et] say Dios,” a singa say “ulo na balang bii say laki.” (1 Corinto 11:3) Say panagpasakop nen Jesus ed inkaulo na Dios so maabig ya ehemplo, lapud amin tayo so walaan na sakey ya ulo a nepeg a pampasakopan.
11. Anto so nepeg ya ugali na asawan bii ed asawa to, tan anto so nayarin magmaliw ya epekto na kondukta to?
11 Nalilingo iray ag-ayadyarin lalaki tan mabetbet et aliwan tanton napanuliranan ya ulo na pamilya. Anto sirin so nepeg a gawaen na asawan bii? Agto nepeg a melmelagen so nagagawaan na asawa to odino samsamen so inkaulo to. Nepeg a nodnonoten na asawan bii a diad pakanengneng na Dios et importantin tuloy so mauyamo tan mareen ya awawey. (1 Pedro 3:4) Diad pangipatnag to ed satan ya awawey, mainomay ton nipanengneng so maridios a panagpasakop, anggan diad mairap iran kipapasen. Niarum ni, oniay ibabaga na Biblia: “Say asawan bii nepeg ton takotan [odino respetoen a maong] so asawa to.” (Efeso 5:33) Balet panon to no say asawa to et agmangawat ed si Kristo bilang Ulo to? Oniay impaseseg na Biblia ed saray kaasawaan a bibii: “Sikayo’ran asawan bibii, tuloken yo komon so saray dilin kaasawaan yo; pian, saray agmanisia [ed] salita napatulok ira ya andi salita, lapud maong a panagbilay na asawa ra; no umamengen da so masimpit a panagbilay yo, a sikato so sitatakot” odino, walaan na aralem a panagrespeto.
12. Akin ya aliwan makapuy so marespeton pangibalikas na asawan bii ed saray opinyon to?
12 Mananisia man odino andi so asawa to, nipanengneng na asawan bii so panagrespeto no mataktika ton ibabalikas so opinyon to a midumaan ed asawa to. Nayarin duga so opinyon na asawan bii, tan say interon pamilya so nagunggonaan no sikato so dengelen na asawa to. Anggaman ag-inmabobon si Abraham sanen angisuheri so asawa ton si Sara na praktikal a solusyon ed sakey a problema na sankaabungan da, oniay imbaga na Dios ed sikato: “Dengel ka ed boses to.” (Genesis 21:9-12) Siempre, no say desisyon na asawan laki et agmisumlangan ed ganggan na Dios, ipanengneng na asawan bii so panagpasakop to diad panuporta ed satan.
13. (a) Anto so ipapaseseg na Tito 2:4, 5 a gawaen na de-asawan bibii? (b) Anto so ibabaga na Biblia nipaakar ed pansian tan pandiborsyo?
13 Diad panumpal to ed betang to, baleg so nagawaan na asawan bii diad pangasikaso ed pamilya. Alimbawa, ipapabitar na Biblia a saray de-asawan bibii et ‘aroen da so saray kaasawaan da, aroen da iray anak da. A mankalakal ira, malinis ira, maasikaso ra ed abung, makuli ra, pauleyan ira ed saray asawa ra a dili.’ (Tito 2:4, 5) Say asawan bii tan ina ya onkikiwas ed ontan a paraan so makagamor na magnayon a panangaro tan respeto na pamilya to. (Uliran 31:10, 28) Balet, lapud say panangasawa et pantekep na duaran ag-ayadyarin indibidual, walaray mairap a kipapasen a nayarin manresulta ed pansian odino pandiborsio. Aabuloyan na Biblia so pansian diad pigaran kipapasen. Ingen, say pansian so agnepeg a leglemewen, lapud oniay insimbawa na Biblia: “Say bii agmisian ed asawa to . . . ; tan say laki agto kaindanen so asawa to.” (1 Corinto 7:10, 11) Tan say Makasulatan a basiyan labat na pandiborsio et say pakapilawanan na sakey ed saray kapareha.
AYADYARIN EHEMPLO PARAD ATATENG
14. Panon so impantrato nen Jesus ed saray ugugaw, tan anto so nakaukolan na ananak ed atateng da?
14 Angipatnag si Jesus na naspot ya ehemplo parad atateng no panon dan tratoen iray ananak da. Sanen saray angkekelag ya ugugaw et aamperen na arum pian agmakaasingger ed si Jesus, oniay inkuan to: “Paulyan yo so saray angkekelag ya ugugaw ya ondago ed siak; agyo ra sebelan.” Ibabaga na Biblia ya “inala to ra ed saray taklay to, tan benendisyonan to ra, ya intapew to so saray lima to ed sikara.” (Marcos 10:13-16) Lapud angigana na panaon si Jesus parad saray angkekelag, agta ontan met so nepeg mon gawaen ed dilin ananak mo? Nakaukolan da so dakel a panaon mo, ya aliwan daiset labat. Nakaukolan a mangigana ka na panaon ed pambangat ed sikara, lapud satan so ingganggan nen Jehova a gawaen na saray atateng.
15. Anto so nagawaan na atateng pian naprotektaan iray ananak da?
15 Diad lalon iyuuges na sayan mundo, nakaukolan na ananak so proteksion na atateng da manlapud totoon manasalin mamasakit ed sikara, a singa saray managbiktima ed seksual a paraan. Nonoten pa so impanprotekta nen Jesus ed saray babangatan to, a maaro ton tinawag ya “angkekelag ya ananak.” Sanen sikato lay erelen tan pateyen, si Jesus et nanremedyo ni pian makabatik iray babangatan to. (Juan 13:33, NW; 18:7-9) Bilang ateng, nakaukolan ya alerto ka ed saray pakana na Diablo a mamasakit ed saray angkekelag nin ananak mo. Nakaukolan a pasakbayan mo la ra. * (1 Pedro 5:8) Mas alodloor natan so kapeligroan ed pisikal, espiritual, tan moral a kaligenan da.
16. Anto so naaralan na atateng ed paraan na impideneng nen Jesus ed ag-inkayadyari na saray babangatan to?
16 Diad samay labi sakbay na impatey nen Jesus, nankokolkol iray babangatan to no siopa so manunaan ed sikara. Imbes a pampasnokan to ira, si Jesus so maaron amaseseg ed sikara diad panamegley na salita tan alimbawa to. (Lucas 22:24-27; Juan 13:3-8) No sakey kan ateng, sarag mo kasin tumboken so ehemplo nen Jesus sano ipepetek mo iray ananak mo? Tua, nakaukolan da so disiplina, balet nepeg a gawaen itan ed “dugarugan paraan” tan agbalot gagawaen itan tekep na sanok. Maseguron agmo labay so bengatbengat a mansalita a “singa saray kisaksak na kampilan.” (Jeremias 30:11, NW; Uliran 12:18) Say disiplina so nepeg a gawaen ed paraan a natalosan na anak mo a talagan manepeg itan.
SAKEY A MODELON ALIGEN NA ANANAK
17. Diad antoran paraan ya impanengneng nen Jesus so naspot ya ehemplo parad saray ananak?
17 Wala kasi so naaralan na saray ananak ed si Jesus? On, wala! Diad mismon alimbawa to, impatnag nen Jesus no panon ya unoren na ananak so atateng da. Inkuan to: “Unong na imbangat na Ama ed siak, salitaen ko.” Insan inyarum to ni: “Gawaen ko lawas so saray bengatla a makapaliket ed sikato.” (Juan 8:28, 29) Si Jesus so matulok ed mangatatawen ya Ama to, tan ibabaga na Biblia a nepeg ya unoren na ananak so atateng da. (Efeso 6:1-3) Anggaman ayadyarin ugaw nensaman si Jesus, inunor to so ag-ayadyarin atateng to, si Jose tan Maria. Satan so seguradon amawala na liket ed kada membro na pamilya nen Jesus!
18. Akin a naynay ya inunor nen Jesus so mangatatawen ya Ama to, tan siopa so manliket sano unoren na ananak so atateng da?
18 Wala ta iray paraan a naalig na ananak si Jesus ta pian napaliket da so atateng da? Tua a no maminsan et saray kalangweran so nayarin nairapan a mangunor ed atateng da, balet satan so labay na Dios a gawaen na ananak. (Uliran 1:8; 6:20) Si Jesus so naynay ya angunor ed mangatatawen ya Ama to, anggan ed mairap iran kipapasen. Aminsan, sanen wala so mair-irap a pagagawa na Dios ed si Jesus, oniay inkuan to: “Yarawim so saya a kopa [sakey a kakaukolanen] ed siak.” Balet, ginawa nen Jesus so ingganggan na Dios, lapud inisip to ya amta nen Ama to so sankaabigan parad sikato. (Lucas 22:42) Diad panaral na ananak a magmaliw a matulok, napaliket dan maong so atateng da tan say mangatatawen ya Ama ra. *
19. (a) Panon a tutuksoen nen Satanas so ananak? (b) Anto so nayarin epekto ed atateng no say ananak da et manggawa na mauges?
19 Si Jesus so tinukso na Diablo, tan segurado itayo a tuksoen to met iray kalangweran a manggawa na makapuy. (Mateo 4:1-10) Uusaren nen Satanas a Diablo so panagdesdes na saray kalimog, a mairap a resistian. Importante sirin ya agmiuulop so ananak ed saray manggagaway-mauges! (1 Corinto 15:33) Say marikit nen Jacob a si Dina so akiulop ed saramay agmandadayew ed si Jehova, tan nansumpal itan ed dakel a problema. (Genesis 34:1, 2) Isipen pa so sakit na linawa a nalikna na pamilya sano walay kapamilyaan da a nalanor ed seksual ya imoralidad!
SAY IMPORTANTIN SENGEGAN NA LIKET NA PAMILYA
20. Ta pian napanggayagaan so maliket a bilay na pamilya, anto so nepeg a gawaen na kada membro na pamilya?
20 Mainomay a naresolbi iray problema ed pamilya sano iyaaplika so simbawa na Biblia. Diad tua, say pangiyaplika ed satan a simbawa so importantin pansengegan na liket na pamilya. Kanian sikayoran kaasawaan a lalaki, aro yoy asawa yo, tan trato yo ra a singa ed impantrato nen Jesus ed kongregasyon to. Sikayoran kaasawaan a bibii, manpasakop kayo ed inkaulo na asawa yo, tan alig yo so alimbawa na napanuliranan ya asawan bii ya adeskribe ed Uliran 31:10-31. Atateng, ipasal yo ray ananak yo. (Uliran 22:6) Sikayoran kaamaan, idaulo yo odino ‘uleyan yo so abung yon dili.’ (1 Timoteo 3:4, 5; 5:8) Tan sikayoran ananak, unor yo iray atateng yo. (Colosas 3:20) Anggapo so ayadyari ed pamilya, lapud amin et nalilingo. Kanian magmaliw a mapaabeba tan manpeperdonaan ed sakey tan sakey.
21. Antoray alay abig ya ilalo ed arapen, tan panon itayon nawalaan na maliket a bilay na pamilya natan?
21 On, akasulat ed Biblia so dakerakel a makanakanan simbawa tan panamilin nipaakar ed bilay na pamilya. Niarum ni, sikatayo so ibabangat na satan nipaakar ed balon mundo na Dios tan say mangaraldalin a paraiso a panayaman na maliket a totoon mandadayew ed si Jehova. (Apocalipsis 21:3, 4) Alay abig ya ilalo so walad arapen! Anggan natan et nawalaan itayo lay maliket a bilay na pamilya diad pangiyaplika ed bilibilin na Dios a naromog ed Salita to, say Biblia.
^ par. 15 Say tulong pian naprotektaan so ananak et naromog ed kapitulo 32 na libron Manaral Manlapud Sankamaongan a Managbangat, ya impalapag na saray Tasi nen Jehova.
^ par. 18 No walay iganggan na ateng ed anak a misumlangan ed ganggan na Dios, manepeg labat ya ag-ontulok so anak.


c: text/html

text:
kareena kapoor unclothed,kareena kapoor crude,kareena kapoor mother-naked,kareena kapoor denudative,kareena kapoor obvious,kareena kapoor unsheathed,kareena kapoor cloudless, kareena kapoor undressed,kareena kapoor unclad,kareena kapoor nude,kareena kapoor bare,kareena kapoor naked,kareena kapoor porn,kareena kapoor free porn video,kareena kapoor new sex video , kareena kapoor hot nude photo,kareena kapoor sexy porn image,kareena kapoor new nude image,kareena kapoor indian actress naked image,
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Barack Obama
Si Barack Hussein Obama sakey na 1 na politika sa United States. (n. August 4, 1961 in Honolulu, Hawaii)
- President of 44th January 20, 2009 – present (George W. Bush)
January 2009[edit | edit source]
Washington, D.C., Vereingte Staaten - Si Barack Hussein Obama, senator ya Democrat na Illinois, say nangabak a 44th president na Vereingte Staaten noon November 2008. Inabak na si John McCain, senator ya Republica na Arizona. Arapan ya murato nga inianak san dimakil dia so Hawaii, isuna na arapan na president na Vereingte Staaten nga no pure-o, kaskasdew ta ontan na nabayak ya pannakaapi saray nangisit na America. Ni tatangna sakey arapan ya Luo so Kenya sakey ni nanangna sakey arapan ya pure-o na Kansas. Ni Joseph Biden, senator so Delaware, so kaduana ya vice-president.


text: 1Kasumpal to ya, anengneng kon onleleksab a nanlapud tawen so sakey ya anghil. Balbaleg so pakayari to tan asindagay intiron mundo lapud liwawa to. 2Ineyaeyag to, "Naplag la! Naplag lay makapanyarin Babilonia! Nagmaliw ya ayaman natan na saray dimonyo, prisowan na saray maoges ya ispiritu, tan obung na amin a klasiy marotak tan makapaingungot a manok. 3Ta inminom iray amin a katoowan na alak na inmoralidad to. Akikaloguran ed sikato ray arari na dalin, tan minmayaman iray nigosianti lapud ag naperan panagkasalanan to." 4Nadngel kon nanlapud tawen so sakey nin bosis ya inkuanto, "Paway kayod sikato, totook, paway kayo! Ag kayo nepeg a mibiang ed saray kasalanan to; ag kayo nepeg a nadusan kaiba to! 5Ta saray kasalanan to totokdulen da lay tawen, tan ag nalingwanay Dios so kaogsan to. 6Gawa yo met ed sikatoy ginawa tod sikayo; bales yo na mamidwad karakel so ginagawa to. Pano yoy kupa to na iinomen a mamidway kinabiskeg to ed samay impainom tod sikayo. 7No kaonungay impanpasirayew tan impankasalanan to na inmoralidad, ontan met so iter yon irap tan ermen ed sikato. Ta naynay ton ibagad sikaton dili: 'Riyna ak, aliwan balo, a manyod-yorung dia! Ag kon balut nasagmak so ermen!' 8Lapud saya, mambabansag ya onsabid sikato iray salot ed loob na sakey agew: sakit, ermen, tan eras. Sikatoy napoolan, ta makapanyari so Katawan a Dios a manintinsiad sikato." 9Samay siudad panermenan tan nangisan na saray ararid tapew na dalin ya akikaloguran tan akiliket ed sikato, leleg dan nenengnengen so asewek na kapopoolan to. 10Manalagey irad arawi, ta antakot irad paniirap to. Ikuanda, "Makapataktakot! Adusa ka, sikan bantug tan makapanyarin siudad na Babilonia ed loob labat na sakey oras!" 11Sikatoy panermenan tan nangisan met na saray nigosiantid dalin, ta anggapo lay manaliw na ilalako ra. 12Anggapo lay manaliw na saray balituk da, pilak, mabmabli ran bato, tan pirlas da; saray abel dan lino, purpura, sida, tan ambalanga; amin a klasiy ambalbalingit a kiew; saray kagawaan a garing, mabmablin kiew, gansa, balatyang, tan marmul; 13saray kanila, rikado, insinso, mira, tan pabalingit; saray alak tan larak, arina tan trigo, saray baka tan karniro, kabayo tan karwahi, saray aripen, tan pati say bilay na too. 14Ikuanda ray nigosiantid sikato, "Anggapo la ray maung a bengatlan nampilalekan mo a kayaryanen. Anggapo la ray kayamanan mo tan say gangganam; ag mo la ra napapawil!" 15Ag onasingger iray nigosiantin minmayaman ed saman a siudad, ta antakot irad paniirap to. Manermen tan onangis ira, 16tan ikuanda: "Makapataktakot so agawad sayan makapanyarin siudad! Gendat ya akakawes na lino, abel a purpura tan ambalanga. Gendat met a mangikakanay balituk, mabmabli ran bato, tan pirlas a pampaganggana! 17Diad loob na sakey oras labat, naandipat ira yan amin a kayamanan!" Manalalagey ed arawi iray kapitay barko tan saray pasahiro, saray mariniro tan saray arum a totoon diad dayat so panlalapway pambibilay da, 18tan ineyag da leleg dan nenengnengen so asewek na kapopoolan to, "Anggapo lay arum a miparad sayan makapanyarin siudad!" 19Ininan day dapul so olo ra, mannangnangis tan maerermen ira tan inkuanda, "Makapataktakot! Makapasinagem so agawad makapanyarin siudad! Minmayaman ya amin iray walay barko ra, lapud kayamanan to. Balet diad loob na sakey oras, naandipat to yan amin!" 20Manliket ka, O tawen, ta aderal la! Manliket kayo, sikayo ran totoon piniliy Dios, sikayo ran apostol, tan sikayo ran propita! Ta sinintinsiaan la na Dios lapud ginagawa tod sikayo! 21Insan dinemet na makapanyarin anghil so sakey a baton singa kabaleg na gilingan. Intupak tod dayat, tan inkuanto, "Onyay kakasil na kitupak na makapanyarin siudad na Babilonia, tan ag lan balut nanengneng! 22Ag lan balut narengel ed sika iray togtog na arpa, plauta, tan trumpita! Ag lan balut nanengneng ed sika iray marunong a gumagaway antokaman, tan ag lan balut narengel ed sika ray tanul na gilingan! 23Ag ka met lan balut naliwawaay anggan anton silewan; ag lan balut narengel ed sika so maliket a bosis da ray mankasal. Ta nagmaliw a makapanyarid mundo iray nigosiantim tan nilokom iray amin a bansa lapud panagsalamangkam!" 24Adusay Babilonia, lapud nalmod sikatoy dala na saray propita, saray totooy Dios, tan amin a pinapatey ed tapew na dalin.


text: 1Yallin edum ni aggew ey ya etan duntug ni neituunan ni Tempol Apu Dios ey mandingngel, et dakel ali tutu-ud kebebbebley eyad puyek ni umlaw diman ni an mandaydayaw. 2Kandalliy “Keyuy et manteyed itsud duntug Apu Dios e Dios idan helag Israel di Tempol tu et ituttuddu tun hi-gatsu hu pinhed tun pehding tayu et humman u-unnuden tayu.” Huyyalli e-helen da, tep yan nunman alin tsimpuh ey yad Jerusalem hu keituttudduan ni ehel Apu Dios . 3Hi-gatulli law mengippennuh ni panhahallaan ni katuutuud kebebbebley ni et-eteng hu kabaelan da, neihnup winu neidawwi. Yan nunman ali ey eleg ida law mandaddan hu kebebbebley ni mekiggubbat, tep endi law manggugubat. Pan-e-dihen dalli law hu ispadah da et kapyaen dan aledu niya pangkapyaen dalli pahul dan ewah ni panlinnih dan intanem da. 4Wadalli law hakkey ey melinggep di nambalyan tu, tep endi law tekkutan tu. Niya waddalli hakkey ey wada legunta tun pantenneman tun mekkan, henin grapes niya figs. Huyya insapatah Apu Dios e Kabaelan tun emin ni meippahding ali. 5Anin ni kantu et wada hakkey idan tutu-ud kebebbebley ey ya dios dan kinapya da hu daydayawen da, ey hedin ngun hi-gatsu, man hi Apu Dios hu daydayawen tayu niya u-unnuden tayun ingganah. 6Kan Apu Dios ey “Kinastiguk ida tutu-uk et palaw kuddad edum ni bebley et manhelheltap idadman. Nem edum alin aggew ey emmungek ida mewan et ipaptek kudda. 7Henidda nepi-day e anggehemmek ida niya neidawwiddad bebley da. Nem pambalin kullin et-eteng kabaelan ni bebley da. Meippalpullin nunman ey hi-gak e Ap-Apu hu man-ap-apun ingganah ni hi-gadad Duntug e Zion. 8Hedin hi-gayu e tutu-ud Jerusalem, e nambebley di nehammad ni bebley di Zion ey issapatah kun hi-gayu e pebangngad kulli hu dayaw ni bebley yu et mambalin ali mewan ni et-eteng kabaelan tu et yadman ali panha-adan ni puttukek ni mampatul.” 9Hi-gayun iJerusalem, nem kele kayu kamantete-ul niya kayu kamanhelheltap e heni kayu biin ngannganih ni man-ungnga? Kaw gapu tep nekakkapuy hu patul yu et heni damengu endi tu? Niya kaw gapu tep henidda damengu nangketey konsihal yu? 10Makulug ni manhelheltap kayu e tutu-ud Jerusalem. Et humman hu, anin ni mampapalak kayu e henin biin ngannganih ni man-ungnga, tep um-alilli buhul yu, et mahapul ni hi-yanen yu eya bebley yu et kayu mangkampud endi nambebley. Meillaw kayullid Babilon et mansilbi kayun himbut diman. Nem bangngaden dakeyullin Apu Dios ni hakey ni aggew et ihwang dakeyud buhul yu. 11Anin ni yan nunya et neamung dakel ni sindalud kebebbebley ni mengubbat ni hi-gayu. Kanday ‘Mahapul ni bahbahen tayu Jerusalem et mebabba-ingan ida tuudman, et ipahhiya tayulli hu nengapputan tayun hi-gada.’ 12Nem eleg amtaddan nunman ni buhul yu e ya wadad nemnem Apu Dios ey emmungen tudda et kastiguen tudda e henin kapehding ni negapas ni pagey di illikkan e kapan-igsin ni nambakdungan. 13Kan Apu Dios ey “Inah kayun iJerusalem et kastiguen yudda buhul yu. Iddawtan dakeyun elet yun henin elet ni bulug ni baka e heni gumek hu ha-duk tu niya heni gembang hu kukub tu. Et heni yu pan-iggasin ida humman ni tutu-ud dakel ni bebley et pan-alen yu kinedangyan dan beken ni limpiyuh nalpuan tu et iappit yun hi-gak e Ap-Apu e Ap-apun emin ni kebebbebley eyad ta-pew ni puyek.”


text: 1Immehel mewan hi Apu Dios et kantun hi-gak ey 2“Hi-gam e helag ni tuu, ia-appehim hu bebley di Tyre ni kameia-appeh di patey. 3Humman ni bebley ey kameibbillang ni heggeppan di baybay niya kapannegosyohin emin ni tutu-ud puyek. Kammud a-appeh muy: Kan Apu Dios e Eta-gey ni peteg ey ‘Hi-gayun tutu-ud Tyre e yuka ippahhiya hu kakkayyaggud ni peteg ni bebley yu. 4Kamangkeetteng hu negosyoh di bebley yu et heni yuka pan-iddeldel hu bebley yud baybay. Ya kakinayyaggud ni bebley yu ey heni kakkayyaggud ni bapor 5ni nalpud Duntug e Hermon hu tabla tun cypress niya nalpud Lebanon hu tukud tun sedar. 6Ya etan oak ni yuka pangke-uh ey keyew ni nalpud Bashan. Ya det-al tun haleng ey nalpud Cyprus et al-alkusan yun bakgit ni elephant. 7Yadda etan kakkayyaggud ni luput ni kameittakyad ni mengippabsik ni bapor ey nalpu damad Egypt. Ey yadda etan kayyaggud ni blue niya purple ni luput ni yuka peniddum ni bapor yu ey nalpud Elisha. 8Yadda yuka pangngunnun kamangke-uh ey nalpuddad Sidon niyad Arbad. Yadda kamengimmanehoh ni bapor yu ey edum yun bimmebley di Tyre. 9Yadda tuud Gebal ni nangkelaing ni mengiyayyaggud ni bapor hu kamengiyayyaggud ni bapor yu hedin wada nebahbah. Huttan ni bebley yun kadekkalin bapor hu kagettangin emin ni kamambiyaheh di baybay.’ 10Yadda sinangdanan yun sindalu yun nalpud Persia, yad Lydia niyad Libya ey netuled ida niya kayyaggud hu nambakbaklang ni helmet da niya happiyyaw da. Hi-gada hu gaputun nandingngelan yud kebebbebley. 11Yadda iArbad niya iHelek hu kamangguwalyad luhud di bebley yu ey yadda iGammad hu kamangguwalyad etata-gey ni baballey ni yuka pangguwalyai. Ey yaddad batun luhud ni bebley yu hu daka pengihhableyiddan happiyyaw da et nema-man kayyaggud hu ang-ang ni bebley yu. 12Yadda tuud Tarsis ey ya silber, ya lata, ya gumek niya ihmay hu daka iwwa-hin bayad ni hipan yuka iggatang ni hi-gada. 13Yadda kamanggettang ni kamelpud Greece, yad Tubal niyad Meshek ey yadda etan himbut niya giniling hu daka pemeyyad ni daka gettangan ni hi-gayu. 14Yadda dama kamambiyaheh ni kamelpud Bet Togarman ey yadda kebayyun kapangngunnu niyadda kebayyun kameussal di gubat hu daka iwwa-hid yuka kapyaan kameiggettang. 15Ya kapanwa-hiddan tuud Rodes niyadda etan nampambebley di gilig ni baybay ni daka gettangan hi-gayu ey yadda bakgit ni elephant niyadda mangkagengan keyew. 16Yadda iEdom ey yadda nenginan batu, yadda nangkenginan madlang ni luput, yadda edum ni kakkayyaggud ni luput, ey yadda nenginan heni batu ang-ang tun kameellad baybay hu daka iwwa-hin hi-gayud daka gettangan kinapya yu. 17Ya kaiwwa-hiddan iIsrael niya iJudah ni hi-gayu ey ya alinah ni kamelpud Minnit, ya danum ni putsukan, ya lanan olibah niyadda etan kapemanglun kennen. 18Anin idan iDamascus et daka i-ali meinnum ni kamelpud Helbon niyadda mablah ni dutdut ni kalneroh ni kamelpud Sahar ni daka panwa-hin dakel ni yuka iggatang. 19Yadda kamambiyaheh ni helag Dan et yadda Greek ni kamelpud Usal ey yadda etan pinanday dan gumek niyadda kapemanglun kennen hu daka iwwa-hin hi-gayud yuka kapyaan daka gettanga. 20Yadda iDedan ey yadda luput ni kai-ap-ap di yuddungan di beneg ni kebayyu hu daka iwwa-hid hipan yuka kapyaa. 21Yadda iArabia et yadda ap-apud Kedar ey yadda lakkitun kalneroh et yadda impah ni kalneroh niyadda gelding hu daka iwwa-hid daka gettangan hi-gayu. 22Ya kaiwwa-hiddan iSeba et yadda iRaamah ni hi-gayu ey yadda nenginan batu niya balituk ni ya yuka iggamgam, yadda kapemanglun kennen niyadda kamekapyan bangbanglu. 23Ya kapanwa-hiddan iHaran, iKanneh, iEden, iSeba, iAssur niyadda iKilmad di daka gettangan hi-gayu ey 24yadda nenginan luput, yadda purple ni luput, yadda nebordahan ni luput, yadda nenginan nealkusan ni aplag ni det-al et yadda nehammad ni linubid. 25‘Emin ida etan dakel niya mangkebel-at ni yuka iggatang ey yadda bapor di Tarsis hu kamengalga. 26Illaw dakeyun kamangke-uh di baybay, nem yan lawwan yud gawwan baybay ey dammuen yu etan na-let ni pewek ni kamelpud appit ni kasimmilin aggew et bahbahen tu humman ni bapor yu. 27Et emin idalli neikalgad bapor ey mekilneng idad dallem ni baybay, anin idan nampanlugan, yadda carpenter ni kamangngunnudman e bapor, yadda kamampambiyaheh, niyadda sindalu. 28Henilli yegyeg hu gibek tud gilig ni baybay tep ya tekuk idalli etan ni tuun nampanlugan ni daka pangkelsingi. 29Pan-inhihi-yanan idallin kamampangngunnu hu babapor da et ida man-eh-ehneng di gilig ni baybay. 30Mantetekkuk idalli ey mannannangngih ida niya umlelemyung ida et pandep-ulan dalli ulu da niya man-ulliullin idalid dep-ul. 31Pammukmukan dalli ulu da ey mambalwasiddan langgusih niya nemahhig ni nannangngihan dalli meippahding ni bebley yun neielig etan ni bapor.’ 32Mangngugngugngug idalli ey ia-appeh da eya a-appeh di patey: ‘Endi edum ni bebley ni an mei-ingngeh ni hi-gam e bebley di Tyre! Nem ay kele heni ka law bapor ni nalneng di dallem ni baybay e immineng law? 33Ida kaman-am-amleng hu tutu-ud kebebbebley ni nengatang ni muka iggatang. Ey humman idan in-inlaw mud kebebbebley hu ingkedangyan idan papatul. 34Nem ay yan nunya ey nebahbah ka et itten kan heni ka bapor ni nalneng di dallem ni baybay. Et meendin emin hu hipan wadan hi-gam, anin idan muka pangngunnu. 35Emin ida nambebley di gilig ni baybay ey ida kametngan nuntan ni an neipahding ni hi-gam. Niya nemahhig hu takut idan patul dan kameang-ang di angah da. 36Huttan hu pappeg mu. Emin ali law negosyanteh eyad puyek ey ida kaumtatakut tep daka nemnemnema e entanniy meippahding ali daman hi-gada hu henin neipahding ni hi-gam.’ ”


text: 1Say labay kon ibaga onya: no melag nin ogaw so tumatawir, anggapoy pidomaan tod aripen, anggaman a kayaryan ton amiy kayamanan na ama to. 2Legan ya ogaw nin melag wala ray totoon mangaasikaso tan manooley ed sikato, anggad onsabiy panaon ya ingganay ama to. 3Ontan met a nen ogogaw itayo ni ed pananisia, naaripen itayo na saray manangiwanwan na sayan mundo. 4Balet nen nagnap lay panaon, say Dios imbaki toy Anak to. Inyanak na sakey a bii, tan nambilay ed silong na Ganggan, 5pian narondon to ray walad silong na Ganggan. Diad ontan, nipasen itayo ya anak na Dios. 6Tan lapud anak kayo lay Dios, imbaki toy Ispiritu na Anak to ed puso tayo say Ispiritu a mantawag, "Ama, O Amak." 7Kanyan aliwa ka lan aripen, no ag ta anak. Lapud anak ka lay Dios, iter tod sikay kanepegan a tawiren mo. 8Nen ag yo ni kabat so Dios, aripen kayo ni na saray aliwan diriyos. 9Natan ta kabat yo lay Dios—andi manaya, no ag ta natan ta kabat ki lay Dios—akin et papawilen yo ray anggapoy nayarian tan saray pangaskasiyan a manangiwanwan na sayan mundo? Labay yo siriy paoleyan lamet ed sikara? 10Ngingilinan yo ray agew, bulan, panaon, tan taon! 11Mapaga ak, ta ompan magmaliw ya andi-kakanaan so impansasagput kod sikayo. 12Kerewen kod sikayo, agagi, ya alig yo ak ta nagmaliw ak met a singa sikayo. Anggapoy kaogsan a ginawa yod siak. 13Amta yo met a say pansasakit ko so makasengeg na impangipulong kod sikayoy Maung a Balita. 14Balet ag yo ak binalaw o impolisay lapud liliknaen na laman ko, anggaman a sakey yan baleg a subok ed sikayo. Inawat yo ak ingen a singa anghil na Dios, tan nagkalalo ni, singa si Cristo Jesus! 15Antoy agawa ed samay liket yo nen saman? Paneknekan ko a no nayari labat iran sokiten, sinokit yo la komun ya inter ed siak iray mata yo. 16Kabosul yo ak la natan kasi lapud ibabagak ed sikayoy katwaan? 17Imamasakit da ki ray arum a totoo, balet aliwan maung so getma ra. Labay da labat ya iyarawi da kayod siak pian sikara lay arapen yo. 18Anggapoy kaogsay mangimasakit, dapot maung so getma; tua ya lawas, aliwa a no kaiba yo ak labat! 19Inararon anak, lapud sikayo, maniirap ak lamet a singa biin manaanak, anggad katibokel nen Cristo ed sikayo. 20Oy la komun ta kaarap ta kayo natan pian naoman koy pitotongtong kod sikayo, ta talagan mapaga ak ed sikayo! 21Tepetan ta ki pa, sikayon malabay a pasakop ed Ganggan: ag yo ta derengeley ibabaga na Ganggan? 22Ibabaga to a duaran lalaki ray ilalak nen Abraham, say sakey diad biin aripen tan say sakey diad biin aliwan aripen. 23Say ilalak tod samay biin aripen et nianak a singa panaganak na karaklan, balet samay ilalak tod biin aliwan aripen et nianak lapud sipay Dios. 24Sakey yan alimbawa a walay kabaliksan to: saramay duaran bibii et iyaaliling day duaran sipanan. Say sakey a sipanan et nanlapud Palandey na Sinai tan iyaaliling ya nen Agar tan saray anak ton aripen. 25Iyaaliling nen Agar so Palandey na Sinai ed Arabia, tan sikatoy mangilalaman ed peles a siudad natan a Jerusalem a nagmaliw ya aripen tan saray totoon manaayam diman. 26Balet say mangatatawen na Jerusalem et aliwan aripen, tan sikatoy ina tayo. 27Ta ibabagay Masanton Sulat, "Manliket ka, O biin ag nananak a balut! Eyag tan akis ka lapud liket, sikan ag to aliknay sakit na panaganak! Ta dakel ni ray anak na biin tinaynan na asawa to, nen say biin iyaamung na asawa to." 28Agagi, singa si Isaac, anak itayoy Dios onung ed sipan. 29No panoy impamapairap nen saman na inanak onung ed panaganak na karaklan ed inanak onung ed Ispiritu na Dios, ontan met natan. 30Balet antoy ibabagay Masanton Sulat? Onya, "Pataynan moy biin aripen tan say anak to; ta say anak na biin aripen et ag nayarin miapag ed tawir na anak na biin aliwan aripen." 31Kanyan, agagi, aliwa tayon anak na aripen, no ag ingen anak itayoy aliwan aripen.


text: 1Kanan habayto, ay pan-ihundo ni Saulo ya pamalimo haka pamatsi na kanlan ampaniwala ha Panginoon. Dinumani ya ha pinakapoon pari, 2ta nakikwa yan kahulatan ya main yan tungkulan hên humwên ha hinoman ya sinagoga ha balayan Damasco, ta êmên na hila dakpên hên gapohên, hên gêtan ha Jerusalem ya hilay ampaniwala ha toro ni Panginoon Jesu-Cristo, mag-in lalaki o babayi. 3Ha pammita na, hên narani yay na ha Damasco, ay namakonkaynaman, ay main kapahilêw ya ubat ha langit ya nakapalibot kana. 4Nihubhub ya ha luta, biha main yan nagilam ya naghabi kana, ya wana, “Saulo, Saulo! Awta ampairapan mo ko?” 5Kabay nangotang etaman hi Saulo, “Hino ka, Panginoon?” “Hiko hi Jesus, ya ampairapan mo.” wanan habi. 6“Mirêng ka haka pakha ka ha balayan Damasco, ta habiên la kamo bayro ya dapat mon daygên.” 7Nakatsigag hilay kalamo ni Saulo. Nagilam lay habi noa, ayn hilan mahêlêk. 8Nirêng hi Saulo, haka immukat nay mata na, noa, a yay nan makahêlêk. Kabay inakay la ya tana hên palako ha Damasco. 9Tatloy allo yan a ampakahêlêk. A ya êt nangan haka ninêm. 10Bayro ha Damasco ay main mihay ampaniwala kan Apo Jesus ya nag langan Ananias. Kinahabi yan Panginoon ha pahalumata, ya wana, “Ananias!” Kabay naghabi hi Ananias, ya wana, “Hino awud ya habayto Panginoon?” 11Wanan Panginoon kan Ananias, “Magtagloh ka ha bali ni Judas, bayro ha dann ya ambaêgên lan Matoynung, ta ikotang mo ya mihay lalaki ya taga-Tarso. Ya langan na ay Saulo, hiyay ampanalangin amêhên. 12Ha mihay pahalumata, ay nahêlêk na ka hên anhumwên ha ampaidyanan na bayo impalunto moy gamêt mo kana ta êmên ya makahêlêk.” 13Noa, hinabi ni Ananias, ya wana, “Panginoon, mal-at ya namihumbung kangko hên tungkol kanan habain, haka tungkol ha pamarusa na kanlan ampaniwala kamo ha Jerusalem. 14Haka atsi ya di ha Damasco hên main tungkulan ya naubat kanlan ampamaala kanlan pari hên dakpên na hilay ampagsimba kamo.” Habaytoy hinabi ni Ananias. 15Noa, wanan Panginoon kana, “Êmbayro man, ay lakwên mo ya, ta hiya ya pinili ko hên mamipamwang hên tungkol kangko, kanlan alwan Israelita haka kanlan poon la, haka kamoyun Israelita. 16Hikoy mamipamwang kana hên kal-atan ya kairapan ya dapat nan têêhên ta êmên maipamwang ya tungkol kangko.” 17Kabay nammita yay na hi Ananias ta hinumwên ya ha andyanan ni Saulo. Impalunto nay gamêt na kana ta wana kan Saulo, “Patêl, in-utoh na ko ni Panginoon Jesus, ya nagpahlêk kamo ha dann hên palako ka bayri. In-utoh na ko bayri ta êmên ka makahêlêk oman, haka ka mahapatan hên Epiritu ni Apo Namalyari hên main kapangyarihan.” 18Namakonkaynaman ay main natata ya nanad hikhik hên kênan lanêm ya naubat ha mata ni Saulo, haka yay na nakahêlêk. Nirêng yay na, ta tampol yay nan nagpabawtismo. 19Pangayari, ay nangan yay na haka nag-orong ya hêkaw na. Nanugêl ya bayro ha Damasco hi Saulo hên ungnoy allo kanlan ampaniwala kan Apo Jesus. 20Tampol nan impamwang ha mal-at ya sinagoga, ya hi Apo Jesus, ay Anak ni Apo Namalyari. 21Ampag-êpapah hilay kal-atan ya ampakagilam hên panoro na. Hinabi la, “Hiyay namairap kanlan nipaniwala kan Apo Jesus ha Jerusalem. Haka atsi ya di ha Damasco hên main tungkulan ya naubat kanlan ampamaala kanlan pari ha Jerusalem hên gapohên na hilay ampagsimba kan Apo Jesus hên gêtan hila ha arapan la ha Jerusalem.” 22Noa, lalon hinumkaw ya nakêm ni Saulo haka hiyay nag-in magaling ha pamaptêg na hên tungkol kan Apo Jesus, ya hiyay Cristo, ya impangakon Mámiligtas, ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala, ya an-êngganan la. Kabay hilay Israelita bayro ha Damasco, ya anhumalanghang kan Saulo, ay ayn mahabi kana. 23Hên nakalabah ya ungnoy allo, ay pinulong la yan poon lan Israelita. 24Allo-yabi, ay nakal-an hilan manambang kana ha paawah ha balayan, ta labay la yan patsên. Noa, namwangan ni Saulo ya habayto. 25Kabay mihay yabi ay pinaikno la hi Saulo ha mahlay ya lubon hên hilay nahagyat nan maniwala kan Apo Jesus, ta in-antotoh la ya ha paka hên matag-ay ya bakod hên Damasco, ta êmên ya makatakah ha namulong kana. 26Paglatêng ni Saulo ha Jerusalem, ay labay na dayi hên makilamo kanlan ampaniwala kan Apo Jesus. Noa, nalimwan hila kana, ta a hila maniwala ya ampaniwala yay na etaman kan Apo Jesus, hi Saulo. 27Noa, nilamoan na ya ni Bernabe kanlan apostol. Ta impamulah na kanla no ay-êmên nan nahêlêk ni Saulo ya Panginoon, hên atsi ya ha dann. Hinabi na êt ni Bernabe kanla ya kakhawan nakêm ni Saulo hên namipamwang hên tungkol kan Apo Jesus ha Damasco. 28Paubat hên habayto, ay kala-kalamo la yay na hi Saulo hên ampanoro ha Jerusalem. Kakhawan nakêm na hên ampanoro hên tungkol kan Panginoon Jesus. 29Main êt bayro hên Israelita ya ampaghabin Griego. Hi Saulo ay nakihabi kanla, haka nakihubakan ya kanla, kabay labay la yan patsên. 30Hên namwangan lan ampaniwala kan Apo Jesus ya labay la yan patsên, ay in-atêl la ya hi Saulo ha balayan Cesarea, haka la ya pinabita ha balayan hên Tarso. 31Gawan êmbayroy nalyari, ay tinunggên pon ya gulo ha boon probinsyan Judea, probinsyan Galilea, haka ha probinsyan Samaria, kabay main pon kapatêkbêkan hilay patêl ha Panginoon ya angkapi-tsi-tsipon. Angkapahanan hila, haka antumaniêh ya paniwala la gawan ha hawop hên Espiritu ni Apo Namalyari, haka gawan ha ampamiyay hila hên main galang ha Panginoon. 32Hi apostol Pedro etaman, ha pamanlumagay na hên maniraw kanlan ampaniwala kan Panginoon Jesu-Cristo, ay hiniraw na hilay ampaniwala ha balayan Lida. 33Bayro nan nahêlêk ya mihay lalaki ya nag langan Eneas, ya nakakatuloy hên waloy taon gawan nalumpo ya. 34Wani apostol Pedro kana, “Eneas, inalíh ni Panginoon Jesu-Cristo ya hakit mo. Mirêng ka ta ikumpini minay angkatuluyan mo.” Tampol yan nirêng etaman. 35Kaganawan lan atsi bayro ha balayan Lida haka hilay taga patal Saron, ay nakahêlêk kan Eneas ya ampakabitay na, kabay naniwala hila ha Panginoon. 36Ha balayan Jope ay main mihay babayi ya hi Tabita ya ampaniwala kan Apo Jesus. Ya langan na ha habin Griego ay Dorcas, ya labay habiên oyha. An-iubuh nay panaon na ha pamanyag hên kangêran, ta anhawpan nay mangairap. 37Kanan habayto ay nagkahakit ya haka natsi. Pinunahan lay bangkay na ta in-unik lay na ha mihay kuwarto ha tag-ay. 38Napidani ya balayan Jope haka ya balayan Lida, kabay hên nabalit-an lan ampaniwala kan Apo Jesus ha Jope, ya atsi ya ha Lida hi apostol Pedro, ay namiutoh hilan loway lalaki ya makihabi ya tampol yan maniraw ha Jope. 39Nakilako ya etaman kanla. Panlumatêng la bayro ay gintan la ya ha kuwarto ya nag bangkay. Hilay babayi ya bawo, ay naubuh hên ampanangih gawan natsi ya hi Dorcas, ay napaidani kan apostol Pedro ta impakit la kana ya takop la, ya tinayi na hên haton angkabiyay ya pon. 40In-ubuh na hilan pinaawah ni apostol Pedro ta nandoko yan nanalangin. Pangayari ay inarap nay bangkay ni Tabita, ta wana, “Tabita, mimata ka!” Tampol nan immukat ya mata na ni Tabita. Hên nahêlêk na hi apostol Pedro, ay nikno yay na. 41Tinalan ni apostol Pedro ya gamêt na, ta hinawpan na yan mirêng. Bayo binaêg na hilay ampaniwala kan Apo Jesus, kalamo hilay bawo ta in-arap na ya kanla hi Dorcas, ya biniyay oman. 42Habaytsi ya nalyari ay namwangan ha boon Jope, kabay mal-at ya naniwala ha Panginoon. 43Hi apostol Pedro ay nabuyot hên nanugêl ha Jope ha bali ni Simon, ya máy-il-an hên balat ayop ta daygên hên hino-hino kay na hên ya dyag.


text: 1Huyyadda pappeg ni bebley ni neidwat idan helag Judah. Dinteng ni pappeg ni bebley da hu south ingganah di Sin e eleg mebebleyi e pappeg daman Edom. 2Ya pappeg di south ey meippalpud gilig ni Netey ni Baybay, 3et mampalaw di kandan Scorpion Pass ingganah mewan di Sin e linabhan tu Kades Barnea, et ya Hesron et mampalaw di Addar, et han manlikweh ni nampalaw di Karka, 4et madegah lad Asmon et unuden tu hu kulukul di gilig ni Egypt et ingganah lad Baybay e Mediterranean et mepappeg diman. Humman hu pappeg ni bebley idan helag Judah di appit tud south. 5Ya pappeg di appit ni kasimmilin aggew ey neiunnuunnud di kedukkey ni gilig ni Netey ni Baybay et manteyed lad ingganah di utduk ni Wangwang e Jordan. Yadman hu neilepuan ni pappeg di north, 6et manteyed di Bet Hoglah ey nampalaw di appit ni north ni Bet Arabah ingganah di Batun Bohan. Hi Bohan e u-ungngan Reuben. 7Neipalpu mewan di Nedeklan e Akor et mampalaw di Debir et manlikweh ni nampalaw di north di Gilgal e demang ni kandan Adummim Pass di appit ni south di nandeklan. Nampalaw lad hebwak di Ensemes ingganah di Enrogel, 8et manteyed di Nedeklan e Hinnom di appit ni south di duntug ni kad-an ni bebley idan Jebusite e Jerusalem. Nampalaw la pappeg di tuktuk ni duntug di appit ni kakelinnugin aggew di Nedeklan e Hinnom di gilig ni Nedeklan e Rephaim di north. 9Meippalpudman ni tuktuk ni duntug ey nampalaw di Hebwak e Neptoah et ingganah di bebley ni nangkeihnup di Duntug e Epron. Dimmateng diman et mandayyud Baalah (e Kiriat Jearim hakey ni ngadan tu). 10Nanlikweh di appit ni kakelinnugin aggew di Duntug e Seir ey neiunnuunnud di north ni Duntug e Jearim, e Kesalon hu hakey ni ngadan tu, et mandayyud Bet Semes et labhan tu Timnah. 11Nampalaw la hu pappeg ingganah di duntug di Ekron et manlikweh di Sikkeron et malebah di Duntug e Baalah et mampalaw di Jabneel et mepappeg di Baybay e Mediterranean. 12Humman hu pappeg tud appit ni kakelinnugin aggew. Huyyadda nambebleyan idan helag Judah. 13Inu-unnud Joshua hu in-olden Apu Dios ni hi-gatu e meidwat nan Kaleb e u-ungngan Jephunneh e helag Judah hu Hebron e bebley Arba e aman Anak et humman patal tu etan idad bebley ni meidwat idad helag Judah. 14Dinegyun Kaleb di diman e bebley ida helag Anak e humman ida helag di Seshai, hi Ahiman et hi Talmai. 15Entanni et lumaw mewan di Debir hi Kaleb ma-lat tu gubaten ida tutu-udman. (Yan ngadan ni Debir ni nunman ey Kiriat Sepher.) 16Kan Kaleb ey “Peahwak hu u-ungngak ni bii e hi Aksah etan ni lakin kabaelan tun menggep ni Kiriat Sepher.” 17Entanni ey hi Otniel e u-ungngan Kenas e agin Kaleb hu nanggep ni nunman ni bebley et peahwan Kaleb ni hi-gatu hi Aksah e u-ungnga tu. 18Yan nunman ni aggew ni nan-ahwaan da ey inhel Otniel nan Aksah et tu ibegan ametu hu kamedennumin puyek ni beltanen tu. Et lumaw hi Aksah di kad-an ametu. Immehep di kebayyu tu ey minahmahan ametu hedin hipa ibbagetu. 19Et kan Aksah nan ametuy “Kabbabbal kan hi-gak e ama tep indawtan muwak ni puyek di Negeb, nem ettu anhan et idwatan muwak pay ni puyek ni kamedennumi.” Et idwat Kaleb ni hi-gatu hu nengin-ahpat et ya nengi-ehpen ni hebwak. 20Huyyadda hu bebley ni neidwat idan helag Judah ni pambebleyan dad south: 21yadda bebley dan neka-iddawwid appit ni south e neihnup di pappeg ni Edom ey yadda Kabseel, Eder, Jagur 22Kinah, Dimonah, Adadah, 23Kedes, Hasor, Itnan, 24Sip, Telem, Bealot, 25Hasor Hadattah, Keriot Hesron (winu Hasor) 26Amam, Sema, Moladah, 27Hasar Gaddah, Hesmon, Betpelet, 28Hasar Sual, Beersheba, Bisiothiah, 29Baalah, Iim, Esem, 30Eltolad, Kesil, Hormah, 31Siklag, Madmannah, Sansannah, 32Labaot, Silhim, Ain, et ya Rimmon. Dewampulut heyam hu bilang idan nunyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 33Yadda bebley dad hengeg idan duntug ey: Estaol, Sorah, Asnah, 34Sanoah, Enggannim, Tappuah, Enam, 35Jarmut, Addullam, Sokoh, Asekah, 36Saaraim, Adithaim, Gederah et ya Gederothaim. Hampulut epat hu bilang idan nunyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida etan ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 37Yadda edum ni bebley da ey yadda Senan, Hadashah, Migdalgad, 38Dilean, Mispah, Jokteel, 39Lakis, Boskat, Eglon, 40Kabbon, Lahmam, Kitlis, 41Gederot, Betdagon, Naamah, et ya Makkeda. Hampulut enem hu bilang idan nunyan etta-teng ni bebley e nei-dum pay ida etan ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 42Ya edum pay ni bebley da ey ya Libnah, Ether, Ashan, 43Iptah, Asnah, Nesib, 44Keilah, Aksib et ya Mareshah, heyam hu bilang idan nunyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida etan ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 45In-edum da pay hu Ekron et yadda ekka-ket ni bebley ni wadadman, 46nei-dum pay ida etta-teng niya ekka-ket bebley ni neihnup di Asdod, meippalpud Ekron ingganah di Baybay e Mediterranean. 47Nei-dum pay hu Asdod et ya Gaza et yadda ekka-ket ni bebley diman, meippalpud etan di kulukul ingganah di Egypt ey ingganah di gilig ni Baybay e Mediterranean. 48Yadda bebley dad duntuduntug ey: Samir, Jattir, Sokoh, 49Dannah, Kiriat Sannah e Debir hu hakey ni ngadan tu 50Anab Estemoh, Anim, 51Goshen, Holon et ya Giloh. Hampulut hakey emin ida huyyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 52Nei-dum pay hu Arab, Dumah, Eshan, 53Janim, Bet Tappuah, Aphekah, 54Humtah, Hebron et ya Sior. Heyam ida huyya etta-teng ni bebley ey nei-dum pay hu ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 55Nei-dum dama hu Maon, Karmel, Sip, Juttah, 56Jesreel, Jokdeam, Sanoah, 57Kain, Gibeah et ya Timnah. Hampulun emin hu bilang idan nunyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 58Ya edum pay ni bebley da ey: Halhul, Bet Sur, Gedor, 59Maarat, Bet Anot et ya Eltekon. Enem ida huyyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 60Yadda pay hu edum ni bebley da ey Kiriat Baal e Kiriat Jearim hu hakey ni ngadan tu et ya Rabbah. Dewwan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 61Huyyadda pay hu bebley da etan di desert: Bet Arabah, Middin, Sekakah, 62Nibsan, Maehin ni Bebley et ya Engedi. Enem ida huyyan etta-teng ni bebley ey nei-dum pay ida ekka-ket ni bebley di nanlinikweh diman. 63Nem eleg kinabaelan idan helag Judah ni dinegyun ida Jebusite ni nambebley di Jerusalem et ingganah nunya ey nekibebbebley idan hi-gadadman.


text: 1Mari nabbayag, kan isa nga algaw nga angngilinan ya Judio ira, nattalebad da Jesus kan ya katriguan. Nabisin ya disipulo na ira, en namegafu ra nga narutut kan nataggatan nga dawa trigu, en kinnan da. 2Ngam kattu nasingan ya dudduma/karruan nga Fariseo ya kiningngua ra, kunda nga nakkahi kan y Jesus, "Innan mu! Ya paddaggunan nga kuan ya disipulom ira, megamma kan ya dorob tera nga makua kan ya algaw nga angngilinan tera." 3Kunna y Jesus nga siminabbag, "Mari nu kazze/pano nabibbid ya kiningngua ra David kattun kattu nabisin iggina en ya kakavulun na? 4Siminallung iggina kan ya balay y Afu Dios, nangan iggina kan ya pan nga ne-ofresi/nededika kan y Afu Dios, en iniddannan na pay ya kakavulun na. Segun kan ya dorob tera, ya papari laman ya hinnian/asan paka-awayya ra nga mangan kan yan nga pan. 5Onu mari nu kazze nabibbid ya hinnian kan ya dorob tera? Hinnian mawag kan kuan ya papari kan ya unag ya templo nga mekontra kan ya dorob nga me-annung kan ya algaw nga angngilinan tera, ngam mari mebilang kan makaliwat da. 6Kayan ku kan ikayu nga hinnian mas importante annek/ngam kan ya templo nga hinnian kanniaw ngin. 7Nepeturak y Afu Dios kattun kan ya Sagrado nga Turak, 'Ya angngikallak nu kan ya ikattolay nu, yan ya ikayat ku, bakkan kan ya iyofresi nu.' Nu ammu nu zinan ya kebalinan na yan, mari nu zinan kinahi nga nakaliwat ya disipulok ira nga awan mamba liwat da. 8Gaggafen, yakan nga Anak Tolay ya Afu maski peba ya algaw nga angngilinan." 9Napanaw ra Jesus kannay, en minang da siminallung kan ya isa nga sinagoga. 10Hinnian tolay kannay nga nakkissat/nakkarawang ya ima na. Hinnian pay totolay kannay nga manafataful kan pangakusan da kan y Jesus, en kunda nga namovut kan iggina, "Ipamavulun kazze ya dorob tera nga awayya na ya mappammapia kan ya algaw nga angngilinan tera?" 11Y Jesus, kunna nga siminabbag nga namovut kan ira, "Nu hinnian isa kan ikayu nga hinnian karneru na nga matanag/makabok kan avvut nga adalam nga mekanna kan ya kalgawan angngilinan tera, mari na kazze piddangngan nga pagonan? 12Mas nangina ya tolay annek kan karneru. Nu kunna tian gafen, ipamavulun ya dorob tera ya angngua kan napia kan ya algaw nga angngilinan tera." 13Sangaw, kunna nga nakkahi kan ya tolay, "Soyatan mu ya imam." Sinoyat na, en nattoli kan ya negagangay nga megitta pe laman kan ya isa nga ima na. 14Sangaw, nallawan ya Fariseo ira, en pinalano ra nu annianna/kunnasi/manna ya ammatay ra kan y Jesus. 15Kattu nammuan y Jesus nga hinnian mangigatak/mangigatab nga mamatay kan iggina, napanaw iggina kannay. Napakaru ya totolay nga nevulun kan iggina, en pinammapia na ngammin ya makkatakit. 16Nemandu na kan ira nga mari ra ipadapadumug ya me-annung kan iggina. 17Kiningngua na yan tase matumpal ya neturak y Isaias nga profeta kattun nga kunna, 18"Innan nu, yaw ya pinilik nga minasserbi kan yakan, iggina ya ideddukan ku en ya makapayayat kan yakan. Iddan ku ya Espirituk kan iggina, en iggina ya mangipakammu kan ya kinatunung ku kan ngammin nga nasion. 19Mari na makiggungut onu makkullet, en awan nga tolay nga makagina kan ya ngaral na kan ya daladalan. 20Sikal nga napallug, mari na kaltungan, en mettia nga maddindirang/makkurukurrap, mari na addappan. addet zi pangaffutan na ya kinatunung ira, 21en iggina ya innanaman ya mari Judio ira." 22Sangaw, hinnian totolay nga nangiyangay kan y Jesus kan tolay nga vulaw en umal gafu ta hinnian narakat/napot nga espiritu nga minafun kan iggina. Pinammapia y Jesus iggina. Sangaw, nakakergo en nakasingan igginan. 23Nalagat ngammin ya totolay, en kunda nga nakkaporovut, "Awayya na kazze nga iggina ya Gaka y David?" 24Ngam ya Fariseo ira, kattu nagina ra yan, kunda nga nakkahi, "Y Beelzebub nga prinsipe ya narakat nga espiritu ira ya nangiddan kan iggina kan ya pakapangngua na nga mamappaw kan narakat nga espiritu ira kan ya totolay." 25Ngam ammu y Jesus ya hinnian kan ya ginnonotan da, en kunna nga siminabbag kan ira, "Kada pappatulan nga makkorontra ya totolay na pe laman, madaral en mangultimu. En awan nga siudad onu makkarabbalay nga makkorontra pe laman nga makapannayun. 26Kunna tian pay, nu pappawan y Satanas ya baggi na, kontran na iggina pe laman. Annianna/Kunnasi/Manna gafen ya annayun ya pappatulan na? 27"Nu makapappaw nak kan narakat nga espiritu ira megafu kan ya pakapangngua nga neddan y Beelzebub kan yakan kan kagitta ya kinahi nu, innia sangaw ya abbattan nu nga nangiddan kan ya kakavulun nu kan ya pakapangngua ra nga makapappaw kan narakat nga espiritu ira, y Beelzebub onu y Afu Dios? Ammu ra nga bakkan kan y Beelzebub, nu azzi y Afu Dios ya nangiddan kan ya pakapangngua ra. Gaggafen, ya kakavulun nu mismu ya mattestigu kan mari kurug ya kinahi nu nga me-annung kan yakan. 28Ngam nu ya Espiritu Santo y Afu Dios ya nangiddan kan ya pakapangnguak nga makapappaw kan narakat nga espiritu ira, yan gafen ya sennial/simbulo nga luminabbet ngin kan ikayu ya tiempo nga appatul y Afu Dios kan ya totolay. 29"Awayya na kazze nga makatallung ya innia laman kan ya balay ya nasikan nga tolay en ipanaw na ya kukua ira ya makabbalay nu mari na bitan baluran iggina? Nu mabalud na, mepanaw na ya kukua na ira. 30"Ya innia laman nga mari mevulun kan yakan, kumontra kan yakan mamba; en ya innia laman pay nga mari makipanguffun kan yakan nga mangammung kan ya totolay nga mevulun kan yakan, mappagurungay mamba. 31Gaggafen, kayan ku kan ikayu, awayya na nga mapakoma ngammin nga liwat en ya narakat nga makahi nga mekontra kan y Afu Dios, ngam mari vulvua/pulus mapakoma ya narakat nga makahi nga mekontra kan ya Espiritu Santo. 32Ya innia laman nga mergo kan mekontra kan yakan nga Anak Tolay, awayya na nga mapakoma, ngam ya innia laman nga mergo kan mekontra kan ya Espiritu Santo, mari na mapakoma kan sangaw onu kan awan na nga panda." 33"Pabbalinan nu ya kayu kan napia, en mabbalin pay kan napia ya vunga na, onu pabbalinan nu ya kayu kan narakat, en mabbalin pay kan narakat ya vunga na, gafu ta mammuan ya kayu kan ya vunga na pe laman. 34Ikayu nga ginaka ziriyan! Annianna ya akkahi nu kan napia nga ganagannud nu narakat kayu? On, gafu ta, ya hanna laman nga hinnian kan ya nonot ya innia laman nga tolay, yan pe laman ya mallawan kan ya simuk na. 35Napia ya hinnian kan ya nonot ya napia nga tolay, en napia gafen pay ya maggafu kan ya nonot na. Ngam narakat ya hinnian kan ya nonot ya narakat nga tolay, en narakat gafen pay ya maggafu kan ya nonot na. 36Kayan ku kan ikayu, nattaruk kan ya algaw nga ammanunut y Afu Dios kan ya totolay kan yaw nga mundo, tabbahan pe laman ya kada tolay ya kada inergo na nga awan na nga serbi. 37Nu napia ya inergom, mebilang ka kan natunung, en nu narakat ya inergom, makondena ka." 38Hinnian dudduma nga mestru kan ya dorob en Fariseo ira nga kunda nga nangikiddaw kan y Jesus, "Mestru, ikayat mi nga masingan ya angnguam kan milagro nga pamakurug kan ya pakapangnguam." 39Ngam kunna y Jesus nga siminabbag, "Avva/Hanna ma ya dakkut en kawan angngurug ya totolay kan sangaw! Ikayat nu ya makasingan kan milagro, ngam awan nga milagro nga mepasingan kan ikayu nu azzi laman ya milagro nga megitta kan ya nesimmu kan y Jonas nga profeta kattun. 40Ikayat ku nga kayan, kagitta ya kasan y Jonas kan ya unag ya sinay ya dakadakal nga manangat/isira kan tallu nga algaw en tallu nga gabi, kunna tian pay nattaruk ya kasan ku nga Anak Tolay kan ya unag ya lusak kan tallu nga algaw en tallu nga gabi. 41Nattaruk kan ya algaw nga ammanunut y Afu Dios kan ya totolay kan yaw nga mundo, ya totolay kan ya siudad ya Nineve kattun, manadag da nga mattestigu kan ya dakkut nu nga matolay kan sangaw, gafu ta nabbabawi ra kan ya liwaliwat da kannia nepakagina ra kan ya nepalapalappat y Jonas. Kayan ku kan ikayu nga hinnian mas atanang ya kekuentan na annek kan y Jonas nga hinnian kanniaw ngin. 42"Nattaruk pay kan ya algaw nga ammanunut y Afu Dios kan ya totolay kan yaw nga mundo, ya babay nga nammoray kattun kan ya isa nga nasion kan ziraya, manadag iggina nga mattestigu kan ya dakkut nu nga matolay kan sangaw, gafu ta alale ya pamandanan ya lusak ya naggafanan na tase umang na ginan ya nasirib nga tuldu ira y Solomon nga patul ya nasion tera kattun. Kayan ku kan ikayu nga hinnian mas atanang ya kekuentan na annek kan y Solomon nga hinnian kanniaw ngin." 43"Nu hinnian narakat nga espiritu nga mapanaw kan ya tolay nga inafunan na, mattotoyang iggina kan namaha nga lugar ira nga manafataful kan pamangattan na. Nu awan na nga matafulan, 44kayan na kan ya nonot na pe laman, 'Manoli nak kan ya tolay nga dana naddianan ku.' Kannia allabbet na, masingan na nga awan nga maddian, narenu en nenggud ngin. 45Sangaw, umang iggina nga mangarut kan pitu nga narakat nga espiritu nga mas narakat annek kan iggina tase umang da ngammin nga umafun en maddian kan yan nga tolay, en mas narakat gafen sangaw ya attolay na kan ya panguzzanan megafu kan ya kasan da kannay annek kattun. Kunna tian nattaruk ya mesimmu kan ya narakat nga totolay nga matolay kan sangaw." 46Kannia akkiergo peba y Jesus kan ya totolay, luminabbet ya ina na en ya wawwahi na nga lallaki. Hinnian da nga aggatadag kan ya liwan ya balay nga dian na gafu ta ikayat da nga kiergowan iggina. 47Hinnian nakkahi kan iggina, "Afu, aggatadag kanu ya inam en ya wawwahim kan ya liwan, en ikayat da nga kiergowan ikaw." 48Ngam kunna nga siminabbag, "Innia ya inak? Innia ya wawwahik?" 49Sangaw, sinoyat y Jesus ya ima na kan ya disipulo na ira, en kunna nga nakkahi, "Ira yaw ya inak en ya wawwahik. 50Kayan ku yaw gafu ta, ya innia laman nga mamaraparulot kan ya uray y Amak nga hinnian kan langit, iggina ya wahik en ya inak."


text: 1Anlugurên kon patêl ha Panginoon, gawan habayto ya impangako ni Apo Namalyari kantamo, ay dapat alihên tamo ya kaganawan pamanyag karawakan ya ampakarêmêk hên nakêm, haka lawini tamo. Dapat mamiyay kitamo hên ayn kapintasan gawan ha pamanggalang tamo kana. 2Lugurên yo kay etaman dayi, ta ayn kay hên kasalanan kamoyu. A naên kaw inamuyot hên manyag karawakan ha pamanoro naên, o ha pamimiyay man. A naên kaw êt hên niloko. 3A kataw ampintasan, ta mana kinan hinabi, ya anlugurên naên kaw hinoman ya angkalyari ha pamimiyay tamo, o ha kamatsan man, ay a magbayo ya pamanlugud naên kamoyu. 4Pêtêg kataw hên ampagtsiwal-an, haka panay kataw hên andayêwên ha arapan hên kaatag. Ampakadanas kay man hên kaganawan kairapan, ay angkatalaba ko, haka hadyay kahiglaan nakêm ko. 5Agyan ha probinsyan Macedonia, ay ayn painawa ya lawini naên, ta hino-hino kay na hên ya kairapan ya nadanasan naên ta main nanalanghang kannaên, haka niyumagah êt ya nakêm naên. 6Noa, hi Apo Namalyari ya ampamitalaba kanlan angkahiraan nakêm, ay hiya êt, ya nanalaba kannaên ha pamanlumatêng ni Tito. 7Haka alwan bat ya pamanlumatêng na ya nanalaba kannaên, noa, nanalaba êt kannaên ya pamipamwang na kannaên hên tungkol ha pamitalaba yo kana, gawan ha hadyay lêngêw yo kangko, ta pinaghêhêan yoy dinyag yoy alwan mangêd, haka ha pamakigampi yo kangko. Pamakagilam kon imbalita na, ay lalo kon hinumigla. 8Nakab-i ko man hên kalungkutan kamoyu hên babayo yon tinanggap ya unan hulat ko, ay a kinan anhêhêên ya sarili ko ha pamanulat kon habayto, agyan hinêhê ko ya sarili ko pon hên namwangan ko ya nakbêk kaw bayro ha hinulat ko. 9Amêhên ay mahigla ko, alwan gawan ha nakab-i kon ikabêlêgêhbêg nakêm yo, noa, mahigla ko ta habaytoy namitolak kamoyu êmên yo paghêhêan ya pinaulayan yoy karawakan ya nalyari kamoyu. Habaytoy bêlêgêhbêg nakêm yo ay ayon ha kalabayan ni Apo Namalyari, kabay pinakinabangnan yoy habayto. 10Êmbayroy bêlêgêhbêg nakêm ya ayon ha kalabayan ni Apo Namalyari, ay ampamitolak kantamo hên manalibokot ha karawakan, ha ikaligtas tamo hên ayn nanan anhêhêên ya sarili. Noa, ya bêlêgêhbêg nakêm lan a ampagpalokop kan Apo Namalyari, ya a manalibokot ha karawakan, ay ampamitolak kanla ha kamatsan, ya kaparusaan ya ayn angga. 11Pakaihipên yoy nalyari ha biyay yo gawan ha bêlêgêhbêg nakêm yo, ya ayon ha kalabayan ni Apo Namalyari! Kinahêmêkan yoy sarili yo, haka hadyay limo yo, ya maparusaan kaw, kabay tampol yoy nan pinaral-an ya nanyag kasalanan ya pinaulayan yo hên hato. Ha êmbayro ay naipahlêk yoy na ha kaatag, ya anhumonol kaw na ha kalabayan ni Apo Namalyari. Labay-labay yo kon mahêlêk, ta êmên miúmang ya pamilalamo tamo. 12Amêhên ay malinaw no awta êmbayroy laman hên hatoy hulat ko kamoyu. Habaytoy alwan bat ha nanyag kasalanan o ha pinanyagan kasalanan, noa, ta êmên na êt maipamwang kamoyu ni Apo Namalyari, no ay-êmên ya pamanlugud yo kannaên. 13Ha dinyag yoy habayto, ay taganán tinalaba kay. Alwan bêngat habayto, noa, napahigla kay êt ha kahiglaan ni Tito, gawan pinahigla yo ya haka hinumawang ya ihip na hên atsi ya bahên. 14Impagmahlay kataw kan Tito, bayo ya naniraw kamoyu, haka a ko etaman nipakarêng-êy kana, ta no ay-êmên hên pêtêg ya kaganawan intoro naên kamoyu, ay êmbayro êt, ay napaptêgan nay pamidayêw naên kamoyu, ha arapan na. 15Napahanan ya pamanlugud na kamoyu gawan ha pamanggalang yo ha pamananggap yo kana, haka ha boon nakêm yon hinonol ya hinabi na kamoyu. 16Hadyay kahiglaan ko gawan sigurado ko ya ihundo yoy pamanyag hên kalabayan ni Apo Namalyari.


text: 1Hên habayto, kaban ampaghabi ya pon hi Apo Jesus, ay nilumatêng ya ungnoy namihumbung kana, ya wanla, “Impapatsi ni Gobernador Pilato ya ungnoy taga-probinsyan Galilea kaban ampangátang hila hên ampakikwan patawad kan Apo Namalyari.” 2Hinabi ni Apo Jesus kanla, ya wana, “Êndat yo no mabyat ya kasalanan lan hata taga-Galilea kanlan kasalanan lan kaatag ya taga-Galilea, gawan êmbayro ya nalyari kanla? 3Alwa! Noa, anhabiên ko kamoyu, no a yo paghêhêan hên talibatokan ya pamanyag yon kasalanan, ay matsi kaw ngan etaman. 4Ihipên yo hilay labinwalo ya natsi hên natumba ya tawer ha Siloe. Êndat yo no mabyat ya kasalanan la kanlan kasalanan lan kaatag ya ampaidi ha balayan Jerusalem? 5Alwa! Noa, anhabiên ko kamoyu, no a yo paghêhêan hên talibatokan ya pamanyag yon kasalanan, ay matsi kaw ngan etaman.” 6Amêhên, nam-i yan alimbawa hi Apo Jesus, ya wana, “Main mihay lalaki ya nag poon kayoy igos ha pananêman nan ubas. Minghan nanapol yan tagêy hên hatoy igos, noa, ayn. 7Kabay hinabi na ha ampanayhay hên tanaman na, ya wana, ‘Tatloy nay taon hên ampanapol akon tagêy hên hata igos, noa, ayn. Potohên mina, ta bêngat ya tanan angkahayang ya luta.’ 8Noa, hinabi nan ampanayhay hên tanaman, ya wana, ‘Apo, paulayan mo ya pon hata taon, ta gambolên koy poon na, ta dyanan ko yan abono. 9No managêy ya ha taon, ay mangêd. No a ya êt managêy, ay ipapotoh mina bayto kangko.’ ” 10Mihay allon pamagsimba, ay ampanoro ya hi Apo Jesus ha miha kanlan sinagoga. 11Main babayi bayro ya hinapatan hên namakuba kana, hên labinwaloy taon ana. A nay nan maitoynung ya bokot na. 12Hên nahêlêk na ya ni Apo Jesus, ay wana ha babayi, “Ayn kay nan hakit!” 13Impalunto nay gamêt na ha nakuba, kabay tambêng yan tinumoynung ya bokot na, bayo pinuri na hi Apo Namalyari. 14Noa, nanuluk ya main tungkulan ha sinagoga, gawan allon pamagsimba, hên namaalíh hi Apo Jesus hên hakit nan nakuba. Kabay wana kanlan kal-atan, “Main anêm ya allo ya nakal-an ha pamag-obra. Kabay dapat ipaalíh yoy hakit yo ha miha kanlan habaytoy anêm ya allo, alwa ha allon pamagsimba.” 15Kabay wani Apo Jesus kanla, “Hikaw ya ampagbabara! No main kaw hên baka o asno ya nakah-êl, ay yarin a yo yan okalên ta êmên ya kainêm, ha allo man hên pamagsimba! 16Hata babayi, ya mihay kaapo-apoan ni apo Abraham, ay atsi ha aypan kapangyarihan ni Satanas hên main nanan labinwaloy taon, kabay kailangan yan okalên, agyan allo hên pamagsimba.” 17Hên nahabi nay habayto, ay nipakarêng-êy hilay anhumalanghang kana. Noa, hilay kaatag bayro ay nipaghigla ha mangangêd ya kapapaêpapah ya dinyag na. 18Amêhên, inhundo ni Apo Jesus ya panoro na, ya wana, “Nanad hino kaya ya pamanlokop ni Apo Namalyari? Hino kaya ya pangialimbawaan ko hên pamanlokop na? 19Ya pamanlokop ni Apo Namalyari ay maialimbawa ha pamantumubo hên mihay nanaway but-o ya intanêm. Iibon man ya but-o, ay hinumlay yan nag-in kayo, kabay nipanyag halay ya manok-lalê ha hanga na.” 20Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, ya wana, “Hinoy pangialimbawaan ko hên pamanlokop ni Apo Namalyari? 21Ya pamanlokop ni Apo Namalyari ay maialimbawa ha pampaalsa ya pinakigawgaw hên mihay babayi ha kal-atan hên arina, haka nilum-at ya habaytoy kal-atan.” 22Kaban inhundo ni Apo Jesus ya pammita na ha balayan Jerusalem, ay nanoro ya ha kaganawan balayan haka kaganawan baryo ya angkadanan na. 23Minghan main naghabi kana, ya wana, “Apo, pêpêrad bêngat ya madyanan biyay ya ayn angga?” 24Hinabi ni Apo Jesus, ya wana, “Pakangêrên yon humwên ha makpit ya ilwangan. Anhabiên ko kamoyu, mal-at ya mapilit hên humwên, noa, a hila makahowên. 25“No ingkabat nan nag bali ya ilwangan, ta mirêng kaw hên mamaêg hên mamaêg, ya habiên yo, ‘Panginoon pahowênên mo kay!’ ay habiên na kamoyu, ‘A ko muwang no hino kaw.’ 26Bayo habiên yo, ‘Ay-êmên mon mahabi ya habayto, ha napagkaaêm naên ka, ta nanoro ka di ha logal naên.’ 27Amêhên, habiên nay na êt hên nag bali, ya wana, ‘A ko muwang no hino kaw. Pakarayo kaw kangko, hikaw ya nipanyag karawakan.’ 28Hadyay tangih yo bayto, haka mipang-ngê-ngêt kaw ha hadyay ilab boy ha hadyay huluk ya matanam yo, ta mahêlêk yo hilay unan natsi, hi apo Abraham, hi apo Isaac, hi apo Jacob haka hilay mámipamwang hên an-ipaihip kanla ni Apo Namalyari ya atsi ha pamanlokop na, noa, hikaw etaman, ay itaboy. 29Habaytoy allo, ay mal-at ya alwan Israelita ya ubat ha ayri man ya logal di ha luta, ya kiaêm ha kaluto ha pamanlokop ni Apo Namalyari ha langit. 30Pakagilamên yo. Main kaatag ya êndat yon a hila makahowên ha pamanlokop ni Apo Namalyari, yan itad hilan hêpat hên humwên. Main kaatag êt ya êndat yon itad hilan hêpat hên humwên, yan a hila makahowên.” 31Hên habayto, ay main nilumatêng ya ungnoy Pariseo. Hinabi la kan Apo Jesus, ya wanla, “Pakarayo ka di, ta labay na kan patsên ni Gobernador Herodes Antipas.” 32Amêhên, wani Apo Jesus kanla, “Habiên yo kan Gobernador Herodes Antipas, ya habaytoy manloko, ya ampamaalíh akon hakit haka nangarawak ya a angkahêlêk amêhên haka nobukah. Haka ha ikatlon allo ay yariên ko ya dyag ko. 33Ihundo koy pammita ko ha balayan Jerusalem amêhên, nobukah haka makalwa, ta alwan mangêd para ha mihay propeta ni Apo Namalyari hên matsi ha kaatag ya logal no alwan ha Jerusalem.” 34Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, ya wana, “Kaingalo kaw ya taga-Jerusalem, ta pinagbabato yoy propeta ni Apo Namalyari angga ha hilay natsi. Kata-ungno kataw nan labay lokopên hên nanad ha pamanlokop hên mihay toan manok ha hiwhiw na. Noa, a kaw mabay hên palokop kangko. 35Kabay booy nakêm kataw nan paulayan. A yo ko pon mahêlêk, angga ha a yo habiên ya habaytsi, ‘Iningalwan ya in-utoh ni Apo Namalyari.’ ”


text: 1Nelabah pigan aggew ey nambangngad di Jesus di Capernaum, ey nandingngel e wadad man. 2Et maemung mewan hu dakel ni tuu, et mapnu etan baley ni dinuttuk da, anin di habyen et endi inna-nun tuun umhegep. Tuka pan-ituttuddu hu ehel Apu Dios idan katuutuu 3ey wada in-ali dan tuun nedahuy ni in-attang idan epat ni tuu. 4Endi inna-nu dan mengihgep di kad-an Jesus, tep napnun tuu etan baley, et ida gumu-kang di atep ni nengipedalnan da etan ni nedahuy. Iniketan da etan ayyud ni binaktadan tu, et layagen dad petek nan Jesus. 5Inang-ang Jesus e wada hu daka pengullug, et kantu etan ni nedahuy ey "Agik, pinesinsahan ku liwat mu." 6Wadadda etan kamantuttuddun intugun Moses ey kandad nemnem day 7"Kele hanniman hu kapan-e-ehel eyan tuu e tu ni-ngangu kala-pahi hi Apu Dios. Endi edum ni kamemessinsah ni liwat, nem ebuh hi Apu Dios." 8Inamtan Jesus humman ni daka nemnemnema et kantun hi-gaday "Kele henin nuntan yuka pannemnem? 9Hipa nelallakkah? Ya kaney 'Nepesinsahan hu liwat mu,' winu 'Inah ka, alam hu ayyud mu et umenamut ka?' 10Nem imay et peang-ang kun hi-gayu e hi-gak e Pengulwan emin ni tuu ey wada kelebbengak eyad puyek ni memessinsah ni liwat." Et ihanggan Jesus etan ni nedahuy et kantuy 11"Inah ka, alam hu ayyud mu et umenamut ka." 12Ey immehneng etan nedahuy et alen tu ayyud tu et manglaw. Ey natngaddan emin hu tuun wadadman et daydayawen da hi Apu Dios. Kanday "Endi tayu inenang-ang ni hanneya, ebuh nunya!" 13Wada mewan hu linawwan di Jesus di gilig ni Baybay e Galilee ey neamung hu dakel ni tuud kad-an tu et tuttudduan tudda. 14Negibbuh ni sinuttudduan tudda et kamenglaw ey inang-ang tu etan u-ungngan Alpeus e hi Levi e kaman-emmung ni buwis ni yimmudung di upisinah tu. Kan Jesus ni hi-gatuy "Pakilaw kan hi-gak." Ey pinhakkeyey imminah hi Levi et makilaw nan Jesus. 15Yan hakey ni aggew ni kapengngannid Jesus et yadda disipol tud baley Levi ey nekikan idan hi-gadadda etan kaman-emmung ni buwis niyadda edum dan neliwtan ni tuu, tep dakel law ni hi-gada hu kamekikkillaw ni hi-gatu. 16Wadadda etan edum ni Pharisee ni kamantuttuddun Tugun Moses hu nenang-ang nan Jesus ni nekikan etan idan neliwtan ni tuu et kandaddan disipol Jesus ey "Kele kamekikkan hi Jesus idan kaman-emmung ni buwis niyadda edum dan neliwatan?" 17Dingngel Jesus humman ni inhel da et kantuy "Ya kamandedgeh hu kamanheppul ni doktor, beken ida etan ni tuun endi degeh da. Henin hi-gak e immali-ak ni an memaddang idan neliwatan. Eleggak umlin memaddang idan tuun kanday endi liwat da." 18Wadan hakey ni aggew ni nantepel ida disipol John e kamememyag et yadda Pharisee. Et kan idan tuun nan hi Jesus ey "Kele ngu eleg mantetpel ida disipol mu, ey yadda disipol John niyadda Pharisee ey ida kamantetpel?" 19Kan Jesus ni hi-gaday "Kaw ida kamantetpel hu gagayyum ni lakin mangkasal? Eleg, tep wada etan gayyum dan lakin manhehnget. Nem hedin wada memettey etan ni nanhenget, ey yan nunman ali law pantetpelan idan gayyum tu. Yadda disipol ku ey heni gayyum ni manhehnget tep yan nunyan wada-ak di kad-an da ey eleg ida mantetpel, nem hedin endi-ak ali law di kad-an da, ey mantetpel ida tep ya pannemnem dan hi-gak." 21Kan tu mewan ey "Endi tuun tu ittuptup hu baluh ni luput di daan ni balwasi, tep hedin hanniman pehding tu, ey umkayhen etan baluh ni ittuptup tu et mekyub etan balwasi et mema-man mebi-ki. 22Hanniman dama etan katat ni ha-addan ni meinnum e eleg ihha-ad hu pakekapyan meinnum di kimmelhin katat, tep hedin um-atung etan meinnum, man mebeghi etan neitluan tu et umkawah kumedek anin etan meinnum. Et humman hu, mahapul ni yad pakekapyan katat hu pengihha-adan ni pakekapyan meinnum." 23Hakey ni Sabaduh, ey nandalan di Jesus di payew et puma-sing ida disipol tun pagey et kukkussimen da. 24Inang-ang idan Pharisee et kandan Jesus ey "Ang-ang mudda kedi eya disipol mu, kele ida pimma-sing ni pagey ey pi-yew tep Sabaduh?" 25Hinumang Jesus e kantuy "Kaw eleg yu bidbiden etan neitudek ni impahding David ni neupaan da? Neupa David et yadda edum tu, 26et humgep idad Tabernacle e baley Apu Dios, et kuman ni sinapay ni neiappit nan Apu Dios eman ni hi Abiathar hu Eta-gey ni Padi et idwatan tudda edum tu ey pi-yew hu pengngannan da, tep ebuh hu padin kamengngan ni nunman." 27Intuluy Jesus ni immehel et kantuy "Awasi yu e winedan Apu Dios humman ni aggew e Sabaduh ma-lat panyaggudan ni tuu. Eleg tu letuen hu tuu ma-lat panyaggudan ni Sabaduh. Hi-gak e Pengulwan ni emin ni tuu hu mengippanghel ni hipan kamepi-yew niya hipa eleg mepi-yew ni Sabaduh e kamengillin ni aggew."


text: 1Ngam ikaw, kanakanayun nga ituldum ya mepangngat kan ya kurug nga tuldu. 2Tulduan mu ya lalakay ira nga mawag kan tangngallan da ya gibbaggian da pe laman, mepangngat kan mekakua ra, napia ya appanapanonot da, en napafutu ya angngurug da, ya ayat da en ya aggatattam da. 3Kunna tian pay kan ya mamanakam ira nga babbay, ituttuldum kan ira nga mawag kan mattolay ra segun kan ya uray y Afu Dios, mari ra paraparakattan ya ikattolay ra ira, en mari ra minum kan aru nga daggat vunga ubas nga naporay. Mawag kan ituttuldu ra ya napia, 4tase awayya ra nga itabatabarang kan ya mabbing ira nga babbay nga ayatan da ya gi-attawan en gi-anakan da, 5napia zinan ya appanapanonot da, narenu ya kababay ra, tanggawan da ya gibbalayan da, nasimpat da, en minakkimoray ra kan ya gi-attawan da, tase awan nga ke-evuyatan/ke-ergowan ya ergo y Afu Dios kan narakat/napot. 6Kunna tian pay kan ya mabbing ira nga lallaki, itabatabarang mu kan ira nga napia zinan ya appanapanonot da. 7Ngam ikaw, kanakanayun nga kuan mu ya napia, tase mepasingan mu ya napia nga parrian da. Kannia attuldum, ipasingan mu nga narenu ya futum, en hinnian kekakuam, 8en kurug ya ergom nga awan nga ka-uyawan, tase mapasiranan ya manuriya ira gafu ta awan nga makahi ra nga narakat nga me-annung kan ittera. 9Kunna tian pay kan ya kohung ira, kan ngammin nga kuan da, mawag kan makimoray ra kan ya innia laman nga paki-afuan da, en payayatan da ira. Mawag kan mari ra tabbatabbahan ira, 10en mari ra makkokot, tase awayya ra nga ipasingan nga mapammakatalakkan da kan ngammin, senannu kan ngammin nga kukukuan da, mepasingan da nga napia ya tuldu y Afu Dios nga mamalliad kan ittera. 11Nepasingan y Afu Dios ya allak na kan ngammin nga totolay, tase awayya ra mapalliad. 12Ya allak na ya mangituldu kan ittera kan likuran tera ya hanna laman nga mekontra kan y Afu Dios en ya akkelug kan ya nemundowan nga ganagannud, en mattolay tera zinan kan yaw nga tiempo nga tangngallan tera ya appanapanonot tera, natunung en nadiosan ya attolay tera. 13Kanakanayun nga kuan tera ira yan kannia attalattaron tera kan ya mapalad nga innanama tera, yan ya mekapakkapalat nga annoli y Jesu Cristo nga dakal nga Dios en mamalliad kan ittera. 14Netuluk na ya nekapatay na para kan ittera, tase mapalliad na ittera kan ngammin nga narakat, en tase mapakarennuan na ittera kan ya liwaliwat tera, en mabbalin tera kan totolay na nga kuru nalappat nga maka-angngua kan napia. 15Kanakanayun nga ituldum ira yan. Iyusam ya interu paka-awayyam kannia ammasikan mu kan ya ginnonotan da en kannia angngivuyam kan ira. Marim mangipasingan kan kegafanan ya aggammari ya innia laman kan ikaw.


text: 1Amêhên, wani Apo Jesus kanlan kal-atan haka kanlan tagahonol na, ya wana, 2“Hilay mánoron Kautuhan ni apo Moises, haka hilay Pariseo, ay dinyanan tungkulan hên mamipamulah hên Kautuhan ni Apo Namalyari ya hinulat ni apo Moises. 3Kabay daygên yoy an-itoro la kamoyu. Noa, paan yon totoên ya pamimiyay la, gawan a la anhonolên ya an-itoro la. 4Bapan bêyat ya an-ipadyag la kanlan kaatag, noa, pêrad man, ay a hila ampanawop. 5Ya kaganawan dyag la, ay ampagpadayêw ha kaatag. Angkahlayên lay pamyanan lan habi ni Apo Namalyari ya an-iiptêh la ha dampal haka takiyay la, haka la êt angkarangên ya pahamoy ya pampahampat hên takop la. 6Ampiliên lay pinakamangêd ya iknoan ha sinagoga haka ha kaluto, ta êmên ipamwang ya matag-ay ya tungkulan la. 7Labay la êt hên galangên, hilan kal-atan ha balayan haka baêgên hilan ‘Mánoro.’ 8Noa, hikaw, ay paan yon paulayan hên baêgên kaw ‘Mánoro’ gawan mipapatêl kaw, haka hikon bat ya mánoro yo. 9Haka paan yon baêgên ‘Tatang’ ya kaatag kamoyu di ha luta, ta mimihay Tatang yo, yabay ya hi Apo Namalyari ya atsi ha langit. 10Haka paan yon paulayan hên baêgên kaw ‘Tagapagtoro’ ta mimihay Tagapagtoro yo, yabay ya Mesias, ya Cristo, ya impangakon Mámiligtas ya pinili ni Apo Namalyari hên mamaala. 11Ya labay mag-in pinakamatag-ay ya tungkulan, ay dapat huyuên nay kapareho na. 12Hilay mapagmatag-ay, ay iaypa haka hilay maaypa ya nakêm ay itag-ay.” 13“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Hikaw ay ampag-in habkol lan mabay makapakilamo ha pamanlokop ni Apo Namalyari. A kaw palokop, bayo ambawalên yo hilay mabay hên palokop. 14“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Anlokoên yo hilay bawo ya babayi, ta êmên yo makwa ya pibandian la, bayo ampagbabara kaw ya mangêd kaw ta an-ikarang yoy panalangin yo ha arapan hên kal-atan. Kabay hadyay pamarusa kamoyu lano. 15“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Ta anlumagay kaw ha ay-iri man ya logal, ta êmên yo mapapaniwala ha toro yo, ya miha man ya alwan Israelita. Bayo no mapapaniwala yo yay na, ay habaytoy taganán makapilako kana ha impiyerno, ta hiyay mag-in hadyay dawak êt kamoyu! 16“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ta hikaw ay nanad ha mihay buwag ya ampangakay ha kapareho nan buwag. Pandaygên yon ayn alagá ya pamanumpa ha Templo ya pagsimbaan kan Apo Namalyari. Noa, pandaygên yon maalagá ya pamanumpa ha ginto ya atsi ha Templo! 17Hikaw ya nanad buwag! Mulala kaw! Hino ya pinakamaalagá kanlan lowa, ya ginto o ya Templo ya ampam-in alagá ha ginto? 18Pandaygên yon ayn alagá ya pamaghumpa ha pamiulaman hên an-iátang kan Apo Namalyari ha Templo. Noa, pandaygên yon maalagá ya pamaghumpa ha an-iátang. 19Taganán buwag kaw! Hino ya pinakamaalagá kanlan lowa, ya indigalo ha pamiulaman hên an-iátang kan Apo Namalyari, o ya pamiulaman ya ampam-in alagá ha an-iátang? 20Kabay hilay maghumpa ha pamiulaman hên an-iátang kan Apo Namalyari ha Templo, ay ampaghumpaan la ya an-iátang etaman. 21Hilay maghumpa ha Templo, ay ampaghumpa kan Apo Namalyari ya atsi ha Templo. 22Hilay maghumpa ha langit, ay ampaghumpa kan Apo Namalyari ya ampamaala hên ubat bayro. 23“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Mangêd ya an-idin yo kan Apo Namalyari ya ikamapo hên bulong ya pan-ihabug yo ha habaw yo, noa, angkapaulayan yoy maalagáy Kautuhan, ya katoynungan, haka ya ingalo ha kapareho yo, haka ya mag-in mapaniwal-an. Mu-muna kailangan yon dyanan alagá ya habayto kaban ihundo yoy pam-i yon ikamapo. 24Hikaw ay nanad ha buwag ya ampangakay ha kapareho lan buwag. Andaygên yoy kaatag ya dapat daygên, noa, angkapaulayan yoy pinakamaalagá! 25“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Hikaw ay maialimbawa ha mihay ampanguyah bat hên bulin baso haka bokot pinggan, gawan a yon an-uyahan ya mantêg dêmêk, ta ampaulayan yoy nakêm yo, ya hadyay kahibaan, haka ayn pamagpigil ha sarili. 26Buwag kaw ya Pariseo! Unaên yon bayoên ya nakêm yo ta ha êmbayro ay mag-in bayo etaman ya pamimiyay yo. 27“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Noa, nanad kaw pantson ya pinintoraan ya mahampat hêlkên, ya napnon but-o haka bangkay ya anggumata. 28Ta ha hêlêk lan kapareho yo ay mahonol kaw ha Kautuhan, noa, ha kaptêgan, ay ampagbabara kaw, haka panay karawakan ya laman nakêm yo.” 29“Kaingalo kaw ya mánoron Kautuhan ni apo Moises haka hikaw ya Pariseo! Ampagbabara kaw! Ampamadyag kaw hên pantson lan propeta ni Apo Namalyari. Haka ampapakahampatên yoy pinangilbêngan kanlan nag-in mahonol kana. 30Haka anhabiên yo êt ya, ‘No atsi kay dayi ha luta hên hato, ay a naên hila impapatsi hilay propeta ni Apo Namalyari.’ 31Ha pamaghabi yon habayto, ay ampamaptêg kaw, ya hikaw ay kaapo-apoan lan nammatsi kanlan propeta ni Apo Namalyari. 32Hali! Ihundo yoy pamanyag karawakan ya inumpisaan lan ninuno yo! 33Nanad kaw utan ya makamatsi, ya ampipag-ahug ha angkaulam! Yarin makatakah kaw ha kaparusaan ha impiyerno! 34Kabay iutoh ko kamoyu ya hilay propeta ni Apo Namalyari, haka hilay manga-talino, haka hilay ampanoron kalabayan ni Apo Namalyari. Ya kaatag ay patsên yo ha koros. Ya kaatag ay pagpapatokên yo ha sinagoga yo, haka ya kaatag êt, ay pakikamat-kamatên yo ha ay-iri man ya balayan. 35Kabay parusaan kaw, gawan ha pangamatsi lan mahonol kan Apo Namalyari, paubat hên pinatsi hi Abel, ya ayn kasalanan, angga ha pinatsi hi Zacarias ya anak ni Baraquias, ya pinatsi lan ninuno yo ha Templo ha pilatan hên paypaahukan ya panalanginan haka ya pamiulaman hên an-iátang kan Apo Namalyari. 36Pakagilamên yo, parusaan kaw ya angkabiyay amêhên gawan ha pangamatsi lan habayto.” 37Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, ya wana, “Kaingalo kaw ya taga-Jerusalem, ta pinatsi yoy propeta ni Apo Namalyari, haka pinagbabato yon pinatsi hilay kaatag ya in-utoh kamoyu. Kata-ungno kataw nan labay lokopên hên nanad ha pamanlokop hên manok ha hiwhiw na. Noa, a kaw mabay hên palokop kangko. 38Pakagilamên yo! Booy nakêm nan paulayan ni Apo Namalyari ya balayan haka Templo yo. 39Pakagilamên yo! Paubat amêhên, ay a yo ko pon mahêlêk, angga ha a yo habiên ya hatsi ya habi, ‘Iningalwan ya in-utoh ni Apo Namalyari.’ ”


text: 1Sangaw, pinegafanan manin y Jesus nga sinulduan ya totolay, en pangngarrian ya ne-usa na. Kunna nga nakkahi, "Hinnian/Asan tolay nga nammula kan ubas kan ya koman na. Ginibaw na ya pallehut na, en nangavvut iggina kan para pangazzan kan ya daggat ya vunguvunga ya ubas. Nappapatadag iggina kan torre kan para pagguardian, en kabalin na, nepatanggaw na ya koman na kan dudduma/karruan nga minakkikoman, en napanaw iggina nga minang kan tanakkuan nga nasion. 2Kattu luminabbet ngin ya tiempo nga appupusit kan ubas, nabbon iggina kan isa nga kohung na kan ira yan nga minakkikoman tase ipalak na ya billay na. 3Ngam kattu nakakaddet iggina kan ya koman, ginafut da, binubbubbug da, en pinapanaw ra nga awan nga nelabbet na. 4Nabbon iggina manin kan isa nga kohung na, ngam biniaran da ya ulu na, en pinasapasiranan da. 5Nabbon iggina manin kan tanakkuan, ngam pinatay ra iggina. Kunna tian manin ya kiningngua ra kan ya kohung na ira nga binon na. Hinnian dudduma nga binubbubbug da, en hinnian dudduma nga pinatay ra. 6Hinnian peba isa nga natalan/nabattang nga awayya na nga bonan. Iggina ya ideddukan na nga anak na nga lalaki. Kan nangultimuan, binon na malappay/mabbit ya anak na kan ira, gafu ta kunna kan ya nonot na, 'Ikakua ra ya anak ku.' 7"Ngam ira yan nga minakkikoman, kunda nga nerergo, 'Iggina ya mangerensia kan ya koman. Antera patayan iggina, tase kua teran ya erensian na.' 8Ginafut da iggina gafen, pinatay ra, en nelappak da ya baggi na kan ya liwan ya koman. 9"Sangaw, hanna ya kuan ya makakkua kan yan nga ka-ubassan? Umang na sangaw nga patayan ira yan nga minakkikoman, en ipatanggaw na malappay ya ka-ubassan na kan tanakkuan ira. 10Mari nu kazze/pano peba nabibbid yaw kan ya Sagrado nga Turak? 'Ya batu nga nepamammari ya minamabbalay ira, nabbalin kan patunak balalaman. 11Y Afu Dios ya nangngua kan yan, en mekapakkapalat yan kan ittera.' " 12Napanonot ya panakallan ira kan ya Judio ira nga kinahi y Jesus yan nga pangngarrian mekontra kan ira balattan. Ikayat da gafen nga arestan iggina, ngam nakatalaw ra kan ya totolay. Pinanawan da gafen y Jesus. 13Hinnian dudduma nga Fariseo en dudduma nga totolay y Herodes nga nabon kan y Jesus tase gafutan da kan ya ergowan na pe laman. 14Minang da kan y Jesus, en kunda nga nakkahi, "Mestru, ammu mi nga kayan mu ya kurug, en marim mavurung kan ya panonotan ya totolay, gafu ta marim mappadumuruma, en ituttuldum ya fustu nga ikayat y Afu Dios nga kuan ya totolay. Kazzen ta kayan mu kan ikami nu ipamavulun kazze ya dorob tera nga mappaga tera kan bienes/vuwit kan y Emperador kan Roma, onu awan? Mawag kazze kan mappaga tera onu awan?" 15Ammu y Jesus nga appen napia/aginpipia ra, en kunna nga siminabbag, "Ka-am ta puppurban dak? Iddannan dak kan isa nga sinsilliu tase innan ku." 16Iniddannan da iggina kan isa, en kunna nga namovut kan ira, "Innia ya makammuyung/makammukat en makangngahan kan yaw?" Kunda nga siminabbag, "Y Emperador!" 17Sangaw, kunna nga nakkahi, "Iddan nu kan y Emperador ya kua na, en iddan nu kan y Afu Dios ya kua na pay!" Nakkapalat da kan ya netabbag na. 18Hinnian dudduma nga Saduceo nga minang kan y Jesus. Ira nay ya makkahi nga mari magginnolay ya nakkakatay ira. Kunda nga nakkahi, 19"Mestru, neturak y Moises kan ya dorob tera, 'Nu hinnian lalaki nga matay nga awan na nga anak, mawag kan atawan ya wahi na ya balu tase manak da kan kuenta anak ya wahi na nga natay.' 20"Hinnian kattun pitu nga maggurwahi nga lallaki. Nangatawa ya kaka, ngam natay nga awan na nga anak. 21Inatawa ya uzzan na nay nga balu, ngam natay pay iggina nga awan na nga anak. Kunne na pay kan ya mekatallu 22en kan ya dudduma nga wawwahi ra pay. Ngammin ira nay nga pitu nga maggurwahi, inatawa ra ya babay, en nakkakatay ra nga awan da nga anak. Kan panguzzanan, natay ya babay pay. 23Nattaruk kan ya algaw nga agginnolay ngammin ya nakkakatay ira, innia gafen kan ira ya maka-atawa kan nay nga babay? On, gafu ta, ira ngammin nga pitu nga lallaki nga maggurwahi, inatawa ra nay nga babay." 24Kunna nga siminabbag y Jesus, "Nakaliwat kayu, en yaw ya gafu na. Mari nu ammu ya Sagrado nga Turak onu ya pakapangngua y Afu Dios. 25Nattaruk nu magginnolay ya nakkakatay ira, mari ra maratawa onu me-atawa, ngam megitta ran kan ya anghel ira kan langit. 26En nu me-annung kan ya agginnolay ya nakkakatay ira, mari nu kazze peba nabibbid kan ya neturak y Moises kattun kan ya parte nga neturakan ya me-annung kan ya isa nga dakal nga mula nga gumatagatang? Kunna y Afu Dios nga nakkahi kan iggina kannay, 'Yakan ya Dios y Abraham, ya Dios y Isaac, en ya Dios y Jacob.' 27Ikayat na nga kayan nga ya Dios, mari na kan Dios ya nakkakatay ira, nu azzi Dios ya siggamatolay ira. Kurug nga nakaliwat kayu." 28Hinnian mestru kan ya dorob nga luminabbet kannay, en nagina na ya addiriskusion da. Napanonot na nga fustu ya netabbag y Jesus kan ya Saduceo ira, en sangaw, kunna nga namovut kan y Jesus, "Kan ngammin nga dorob, hanna ya ka-importanteyan?" 29Kunna nga siminabbag y Jesus, "Yaw ya ka-importanteyan, 'Ikayu nga totolay nga nasion ya Israel, ginan nu yaw! Y Afu nga Dios tera, iggina laman ya Afu! 30Ayatan mu y Afu Dios kan ya interu futum, kan ya interu karalluam, kan ya interu nonot mu, en kan ya interu sikan mu.' 31En yaw ya mekaddua, 'Ayatan mu ya ikattolem kan kagitta ya angngayat mu kan ya baggim pe laman.' Awan nga tanakkuan nga dorob nga mas importante annek/ngam kan ira yaw." 32Sangaw, kunna nga nakkahi ya mestru kan ya dorob kan y Jesus, "Fustu yan, Mestru! Kurug ya kinahim nga isissa laman iggina nga Dios, en awan nga tanakkuan nga Dios. 33Mawag kan ayatan ya tolay y Afu Dios kan ya interu futu na, kan ya interu nonot na, en kan ya interu sikan na, en mawag kan ayatan na ya ikattolay na kan kagitta ya angngayat na kan ya baggi na pe laman. Mas importante nga maparaparulot ira yaw nga dua nga dorob annek kan mangiddan iggina kan ayam nga mapatay en masidug para kan y Afu Dios en mangiyofresi/mangidedika iggina kan maski hanna nga ofresi kan y Afu Dios." 34Ammu y Jesus nga napia ya nepannabbag na. Kunna gafen nga nakkahi, "Nalohon nga parulotan mu ya uray y Afu Dios." Kattu nagina ra ya netabbag na, awan ngin nga nakegutuk/naketurid/naketaggad nga namovut kan iggina kan maski hanna laman. 35Kannia attuldu y Jesus kan ya totolay kan ya lalantaran ya templo, kunna nga namovut kan ira, "Ka-am ta kayan ya mestru ira kan ya dorob tera nga gaka y David ya Cristo? 36Y David mismu, neturak na yaw nga nepeturak ya Espiritu Santo, 'Kinahi y Afu Dios kan ya Afuk, "Manuttud ka kan ya ziwanan ku addet zi patulukan ku ya kontram ira kan ikaw." ' 37Ya kinahi y David mismu nga me-annung kan ya Cristo, ya Cristo ya Afu na. Ka-am gafen ta kayan ya mestru ira kan ya dorob nga gaka y David ya Cristo?" Nayayat ya totolay kattu nagina ra ya kinahi y Jesus. 38Kunna nga nangituldu kan ira, "Mappalan/Memuhud kayu kan ya mestru ira kan ya dorob. Ikakayat da ya manaladalan nga anaddu ya gissinnunan da, en ikakayat da pay nga diotan ya totolay ira kan ya plasa. 39Nu umang da kan ya sinagoga, ikakayat da ya kapianan ira nga tuttud, en nu umang da kan langan, ikakayat da pay ya manuttud kan ya lugar ira nga kekakuan. 40Ngam apa-aprobettian da nga tagikukuan ya gibbalayan ya babalu nga babbay, en appen/agin relihioso ra kannia addasal da kan anaddu. Siguradu, mas nadammat ya kakastigo ra nattaruk." 41Sangaw, nanuttud y Jesus kan aranni kan ya angngikkuayan/angngippayan kan kuartu kan ya lalantaran ya templo. Giniraw na ya totolay nga mangitanag/mangikabok kan kuartu ra kan ya angngikkuayan. Aru ya riku nga nangitanag kan aru nga kuartu. 42Hinnian pay pobre nga balu nga babay nga minang kannay nga nangitanag kan dua nga sinsilliu nga bissang/bissut laman ya balor da. 43Inakkulan y Jesus ya disipulo na ira, en kunna nga nakkahi, "Kurug ya kayan ku kan ikayu, nay nga pobre nga balu, mas aru ya netanag na annek kan ira ngammin nga nangitanag kan kuartu kan ya angngikkuayan. 44On, gafu ta ira ngammin, sobra laman kan ya kukua ra ya netanag da, ngam nay nga balu nga nelot/nafulotan ya kapobre na, netanag na ya guggunay nga hinnian kan iggina nga pakkatolay na."


text: 1"Siak so tuan sengeg na ubas, tan si Amak so managtanaman. 2Ekalen toy balang sangan ag mambunga tan palinan to so sangan mambubunga, pian lalon ondakel so bunga to. 3Malinis ki la lapud salitan imbagak ed sikayo. 4Mansiansia kid siak tan mansiansia ak ed sikayo. Ag makapambungay sanga no ag mansiansiad sengeg. Ontan met, ag kayo makapambunga no ag kayo mansiansiad siak. 5"Siak so sengeg na ubas, sikayo ray sanga. Say mansiansiad siak tan siak ed sikato, mambungay dakerakel. Ta no andi ak, anggapoy nagawaan yo. 6Say ag mansiansiad siak, nibantak ed paway tan namagaan a singa sanga. Natipon tan nibantak ed apoy ira yan klasiy sanga, pian napoolan ira. 7No mansiansia kid siak tan mansiansiad sikayo ray salitak, kerew kayo na antokaman a labay yo, et nagamuran yo. 8No mambunga kayoy dakel, napagalangay Amak tan napatnagan a disipulo ta kayo. 9No panoy panangaroy Ama ed siak, ontan met so panangarok ed sikayo; mansiansia kayod arok. 10No onuren yo ray ganggan ko, mansiansia kayod arok; singa siak, oonuren ko ray ganggan nen Amak, kanyan mansiasiansia ak ed aro to. 11"Imbagak ira yad sikayo, pian niwala ed sikayo so liket ko, tan nayadyari so liket yo. 12Sikato yay ganggan ko: manaarowan kayo a singa panangarok ed sikayo. 13Anggapoy toon babaleg so panangaro tod saray kakaaro to nen say toon mangibagat na bilay to para sikara. 14Kakaaro ta kayo, no onuren yo ray ganggan ko. 15Ag ta ki la ipapasen ya aripen natan, ta ag kabat na aripen so gagawaey katawan to. Ipapasen ta ki lan kakaaro, lapud impaamtak ed sikayo ray amin a nadngel kod Amak. 16Ag yo ak pinili; pinili tan tinoro ta kayon onla tan mambungay maando. Diad ontan, iter na Ama so amin a bengatlan kerewen yod ngaran ko. 17Saya sirin so ganggan kod sikayo: manaarowan kayo." 18"No bosulen kayoy sankamundoan, nepeg yon nunoten a binosul ta ak ya inmona. 19No kayaryan kayoy sankamundoan, aroen kayoy sankamundoan lapud kayaryan to kayo. Balet natan aliwa kayon kayaryay sankamundoan, no ag ta pinili ta kayon nanlapud sankamundoan, kanyan bobosulen kayoy sankamundoan. 20Nunot yoy imbagak ed sikayo: 'Anggapoy aripen a palabsanan toy katawan to.' No pinairap da ak, pairapen da ki met. No inonur day salitak, onuren da met so salita yo. 21Balet gawaen da yan amin ed sikayo lapud siak, ta ag da kabat so angibakid siak. 22No ag ak linma dia tan nambabangat, anggapo komuy kasalanan da. Natan balet; anggapo lay nibaraan dad kasalanan da. 23Say mambosul ed siak, bosulen to met so Amak. 24Anggapo komuy kasalanan da no ag ak nanggagawad pegley da na saray kimey ya anggapo niy toon akagawa. Balet natan anengneng da ray ginagawak, et siansian bobosulen da ak tan say Amak. 25Balet nakaukolan yan nagawa, pian nasumpal so nisulat ed Ganggan da, 'Binosul da ak ya anggapoy makasengeg.' 26"Say Mananulong, a salanti say Ispiritu na katwaan, onsabin manlapud Ama. Ibakik ed sikayon manlapud Ama, tan sikatoy mantasin nipaakar ed siak. 27Tan mantasi kayo met na nipaakar ed siak, ta kaiba ta ki lan nanlapud gapo.


text: 1Nampatul hi Amasiah e u-ungngan Joas di Judah eman ni meikkadwan toon ni nampatulan Jehoas e u-ungngan Jehoahas e patul di Israel. 2Dewampulut lima toon tun nampatulan tud Judah e nanha-ad di Jerusalem et mampatul ni dewampulut heyam ni toon. Ya ngadan inetu ey hi Jehoaddin e iJerusalem. 3Impahding tu hu kayyaggud di hinanggan Apu Dios, nem bekken ni henin impahding lan apu tu e hi David. Hi ametun hi Joas hu impeka-u-unnud tu. 4Eleg tu bahbahen ida etan kapandeyyawin beken ni makulug ni dios, et eleg isiked idan tuun man-appit niya mengihheb ni insensoh diman. 5Entanni ey nehammad law hu nampatulan Amasiah ey impapetey tudda hu nematey nan ametu e hi Joas e patul. 6Nem eleg tudda papetey hu u-ungnga da tep inu-unnud tu hu inhel Apu Dios etan di Tugun Moses e kantuy “Beken ni lebbeng tun meippepettey hu a-ammed gapuh ni nambahulan ni u-ungnga da ey beken ni lebbeng tun meippeppetey ida u-ungnga gapuh ni nambahulan idan a-ammed da. Ya hakey ni tuun nambahul ey mahapul ni meippepettey gapuh ni bahul tu.” 7Entanniy pintey Amasiah hu hampulun libun sindalun iEdom etan di kandan Valley of Salt. Sinekup tu pay hu Sela et hullulan tu ngadan tun Joktelel et humman ngadan tu ingganah nunya. 8Entanni mewan ey nenu-dak hi Amasiah idan opisyal tud kad-an ni patul di Israel e hi Jehoas e u-ungngan Jehoahas e u-ungngan Jehu et ehelen da e kanday “Huyya inhel Amasiah e patul: ‘Ikay et manggubat ita.’ ” 9Nem in-alig Jehoas hu nenumang tu e kantuy “Wada hu hebit di Lebanon e kantu etan ni keyew ni Sedar ey, ‘Iebulut mu et ahwaen ni u-ungngak hu hakey ni u-ungngam ni bii.’ Nem entanniy immali hu animal di muyung et pan-igsin tu humman ni hebit. 10Inamtak e Amasiah e inapput mudda iEdom, et humman hu muka ippahhiyya. Ey kaka man-am-amleng gapuh ni nunman ni nengapputam et mandengel ka. Nem ya ittugun kun hi-gam ey entan kaukat mun an mekiggubbat. Kele ka menemmak ni ligat ni umhulun ni kebahbaham niya kebahbahan idan tuud Judah?” 11Nem kahing hi Amasiah. Et amungen Jehoas e patul di Israel ida sindalu tu, et manggubat idan Amasiah e patul di Judah di Bet Semes di Judah. 12Neapput hu sindalun Amasiah et mamsik idad baballey da. 13Nambalin ni balud nan hi Jehoas hu patul di Judah e hi Amasiah e u-ungngan Joas e u-ungngan Ahasiah di Bet Semes. Nampalaw di Jehoas di Jerusalem et bahbahen da etan tuping ni luhud e inlapu dad Eheb e Epraim ingganah di Dugun Eheb. Limmaw ni dewanggatut ni mitroh hu kedukkey ni nebahbah ni luhud. 14Inla dan emin hu balituk niya silber niya nangkebalol ni usal di Tempol Apu Dios et yad baley ni patul. Ey wadadda pay hu imbesik dan iJudah et mambangngad di Samaria. 15Emin ida impahding Jehoas, anin ya nanggubatan dan Amasiah e patul di Judah ey neitudek etan di Libluh idan Patul di Israel. 16Netey hi Jehoas et ikulung dad Samaria di gungat idan patul di Israel, et maihullul hi Jeroboam e u-ungnga tun nampatul 17Hi Amasiah e u-ungngan Joas e patul di Judah ey nambiyag pay ni hampulut liman toon meippalpun neteyyan nan Jehoas e patul ni Israel. 18Emin ida etan edum ni impahding Amasiah ey neitudek etan di Libluh idan Patul di Judah. 19Wadadda hu namplanuh ni memettey ni hi-gatud Jerusalem, et bumsik di Lakis nem inunud da et pateyen dadman. 20Imbangngad da annel tud Jerusalem et itakkay dad kebayyu et ikulung dad Bebley David di gungat idan patul di Judah. 21Inhullul idan tutu-ud Judah hi Ussiah e u-ungngan Amasiah ni nampatul e hampulut enem hu toon tu. 22Et yan nunman ni nampatulan tu ey binangngad tud gubat hu Elat et iyayyaggud tu. 23Yan meikkahampulut liman toon ni nampatulan Amasiah e u-ungngan Joas e patul di Judah, ey nampatul hi Jeroboam e u-ungngan Jehoas di Israel. Nampatul ni na-pat et hakey ni toon ey nanha-ad di Samaria. 24Nanliwat dama Jeroboam nan Apu Dios tep inu-unnud tu hu lawah ni impenahding lan Jeroboam e patul e u-ungngan Nebat e ipappangngulu tudda tutu-ud Israel ni manliwwat. 25Binangngad tud gubat ida bebley di nambattanan ni Lebo Hamat niya Netey ni Baybay. Humman hu insapatah Apu Dios e Dios ni Israel nan hi Jonah e prophet e u-ungngan Amittai di Gath Hepher. 26Tep inang-ang Apu Dios hu nemahhig ni ligat idan tuud Israel, ey endi kamemaddang ni hi-gada. 27Ey gapu tep eleg pinhed Apu Dios ni pakabbahbahen tu hu Israel, wineda tu hi Jeroboam e patul ma-lat ihwang tu Israel. 28Emin hu impenahding Jeroboam e patul, yadda impahding tu, yadda nekigubatan tu, ya nemangngadan tun Damascus niya Hamat e bebley di Judah nunman et mambangngad ida huyyan bebley di Israel ey neitudek idad Libluh idan Patul di Israel. 29Netey hi Jeroboam et maikulung di Samaria di gungat idan patul di Israel, et maihullul etan u-ungngatun hi Sekariah ni nampatul di Israel.


text: 1Ha arapan nin Diyos boy ni Pangino--on Hisokristo ya manosga nin ampikabiyay kateng nikati, boy banà ha panlomateng na boy pamomo--on na ay an-ipakabibibilin ko komo ya 2i-aral moy Halità nin Diyos boy pirmi kan handà nin mangi-aral nin habayto ha maski anyay oras. Mamapinto--o ka, mana--ad, mamakhaw nakem, boy pirmi kan pakapasinsya nin manorò; 3ta lomateng ya pana--on ya hay tawtawo ay agana manlengè ha peteg ya torò, no alwan hay gaw--en la emen la mapdà ya sarili lan kalabayan ay tiponen lay mawmanonorò ya hay an-itorò ay hatoy labaylabay la nin leng--en. 4Hay peteg ya torò ay aglayna leng--en no alwan mas labay la nin leng--en ya aw-istorya ya pinigawa-gawà bongat. 5Piro hika ay mag--in pirmin mapagpendan boy te-ehen moy kawka-irapan. Hay Mahampat ya Balità ay i-aral mo boy geperan moy katongkolan mo nin magsirbi ha Diyos. 6Hiko ay i-igwà ana ha kamatyan. Nilomateng ana ya oras nin ka-anggawan nin biyay ko bayri ha babon lotà. 7Hiko ay kowinta nakilaban nin mahampat boy na-abot ko ya kowinta ampowayowen ko boy nag--in akon tapat ha katetpel ko. 8Kayà ma--in anan an-i-anti̇̀ nin igwà kongko ya korona nin banà ha kahampatan ko. Hay mangigwà kongko ay hi Pangino--on Hisokristo ya mahampat ya manonosga. Igwà na kongko ha allon magbira ya, boy alwan bongat kongko no alwan kateng ha kaganawan ampanlabi kona boy ampipanganti̇̀ nin pagbira na. 9Pagmalasakitan mon tampol makalako bayri kongko, 10ta hiko ay inalihan ana ni Dimas. Mas nan pina-alaga--an ya bawbagay bayri ha babon lotà. Hiya ay nako ha siyodad nin Tisalonika. Hi Krisinti itaman ay nako ha probinsyan Galasya, boy hi Titò ay nako ha probinsyan Dalmasya. 11Hi Lokas bongat ya anti bayri kongko. Pamako mo bayri ay gitan mo hi Markos, ta hiya ay matatambayen ha pagsisirbi ha Diyos. 12Hi Tikiko ay inhogò kon mako ha siyodad nin Ipiso. 13Pamako mo bayri ay gitan moy panlay--ep koy imbalag ko koni Karpo do ha siyodad nin Trowas; gitan mo et ya lawlibro ko, lalo-lalò ana baytoy ma-alagà ya dawdokominto ko. 14Hi Alihandro ya panday nin tangsò ay nanggawà kongko nin masyadoy kala-etan. Banà ha ginawà na kongko ay gantiyen ya nin Pangino--on. 15Atapan mo ya ta talagan salongat ya ha an-itorò tamo. 16Hin primiro akon nilitis ay ayin nanambay kongko. Hilay kaganawan ay nama-olay kongko. Habayti ay ahè dayi ipakasalanan konla nin Diyos. 17Maski pina-olayan la ko, hay Pangino--on ay pirmin anti kongko, boy binyan na ko nin kakhawan emen hay Mahampat ya Balità ay ma-i-aral kon lobosan ha kaganawan tawoy alwan Hodiyo. Inlibri na ko ha tawtawoy inogali̇̀ liyon. 18Ilibri ko et nin Pangino--on ha kaganawan kala-etan. Ha ombayro, hiko ay libri ya gitan na ha katatag-ayan ha ka-ari--an na. Poriyen ya anggan makakanoman. Amin. 19Halita--en mo koni Prisila boy koni Akila kateng ha pamilya ni Onisiporo ya angkomostawen ko hila. 20Hi Irasto ay nabalag ha siyodad nin Korinto; hi Tropimo ay imbalag ko ha banowan Milito ta ma--in yan masakit. 21Pagmalasakitan mon makalako bayri biha lomateng ya pana--on ya malay--ep. Angkomostawen ka nili Iyobolo, Podinti, Lino, boy Klawdya kateng kaganawan patel ha Pangino--on ya anti bayri. 22Pirmi dayi ha nakem mo ya Pangino--on. Hay Diyos ay mangingangalo komoyon kaganawan nin mambin kahampatan.