text: 1Patêl ko ha Panginoon, gawan ha hadyay ingalo ni Apo Namalyari kantamo, ay ampakihabi ko kamoyu ya idin yoy boon biyay boy nakêm yo kan Apo Namalyari hên nanad átang, ya angkabiyay, ya banal, haka ya an-ikahigla kana. Habaytoy hêpat ya pamagsimba kana. 2Paan kaw pagtan kanlan a ampagpalokop kana, noa, paulayan yon bayoên na ya kaihipan yo, ta ha êmbayro ay mag-in bayo ya pamimiyay yo. Mamwangan yoy kalabayan na haka umayon kaw bayro, ta êmên yo madyag ya mangêd, haka ya ikahigla na, haka ya taganán usto. 3Gawan ha tungkulan hên apostol ya indin ni Apo Namalyari kangko, ay an-aralan kataw ya paan kaw magmahlay, noa, dapat kaw mag-in manakêm no an-ihipên yoy galing, ya indin kamoyu ni Apo Namalyari, gawan ha paniwala yo kan Apo Jesu-Cristo. 4Ya lawini tamo ay kabooan hên ulo, mata, bitsih, haka mal-at pon ya pinilalamo, haka alwan pare-pareho ya andaygên lan habaytoy pinilalamo. 5Êmbayro etaman ya hikitamoy ampaniwala kan Apo Jesu-Cristo, agyan mal-at kitamo, ay maialimbawa kitamo ha mimihay lawini, gawan ha pakikimiha tamo kan Apo Jesu-Cristo, haka ampihahawop kitamo. 6Ya balang miha kantamo, ay dinyanan ni Apo Namalyari hên galing ya dapat tamon gamitên. No indin kantamo ya galing hên mamipamwang hên an-ipaihip na kantamo, ay ipamwang tamo ya habayto ha pamanhumonol ha paniwala tamo kana. 7No indin kantamo ya galing hên manawop ha kapareho, ay dapat pêtêg ya pamanawop tamo. No indin kantamo ya galing hên manoro, ay dapat magpakahipêg kitamo ha pamanoro tamo. 8No indin kantamo ya galing hên mam-in aral, haka mamakhaw nakêm, ay dapat habayto ya daygên tamo. No indin kantamo ya galing hên mam-i, ay dapat mahiglay nakêm tamo hên mam-i. No indin kantamo ya galing hên mamaala, ay magpakahipêg kitamon mamaala. No indin kantamo ya galing hên mangingalo, ay mangingalo kitamo ha kaatag hên main kahiglaan. 9Dapat mag-in pêtêg ya pamanlugud tamo. Dapat kahêmêkan tamoy karawakan. Dapat panay hên manyag kangêran. 10Dapat milulugud haka migagalang kitamo. 11Dapat boon nakêm kitamo hên magpakahipêg hên maghuyo ha Panginoon. 12Dapat ikahigla tamo ya an-êngganan tamo, dapat tamon têêhên ya kairapan, haka dapat ihundo tamoy pamanalangin kan Apo Namalyari. 13Dapat tamon hawpan hilay kapareho tamon pinili na hên mag-in kana ha pangangailangan la, haka dapat mahiglan nakêm tamon pahowênên ha bali tamo ya hilay anlumagay. 14Dapat tamon ihalangin ya ingalwan hila dayi ni Apo Namalyari ya ampamairap kantamo. Paan tamo hilan ihumpa. 15Dapat makihigla kitamo kanlan angkahigla, haka makilungkot kitamo kanlan ampaglungkot. 16Dapat mamiyay kitamo hên main pakikimiha. Paan kitamon mag-in matag-ay ya nakêm, noa, makilamo kitamo kanlan maaypa ya tungkulan. Paan tamon ihipên ya hikitamon bat ya main kamwangan. 17Paan tamon tumbahan hên narawak ya nanyag karawakan kantamo. Pakikwanan tamon manyag hên kangêran, ta êmên ayn mamintas kantamo. 18No malyari, ay pakikwanan yon makilamo hên mangêd ha balang miha. 19Anlugurên kon patêl ha Panginoon, paan kaw manumbah kanlan ampanyag karawakan kamoyu, ta ipaulay yo tana kan Apo Namalyari ya habayto. Ta main yan impahulat hi Apo Namalyari, ya wanan hulat, “Hiko ya Panginoon yo ya manumbah kanlan manyag karawakan kamoyu.” 20Alwan bat habayto, noa, dapat tamo etaman hên honolên ya habaytsi ya impahulat ni Apo Namalyari, ya wanan hulat, “No angkablay lonoh ya kapatsi yo, ay pakanên yo ya, haka no kainêm ya, ay painêmên yo ya. Ha pamakan haka pamainêm yo kana, ay mipakarêng-êy ya haka maghêhê ya.” 21Manambut kitamo no tumbahan tamon kangêran ya ampanyag karawakan kantamo.


c: text/html

text: 1Negiya ya Espiritu Santo y Jesus nga naggadang kan ya disierto tase tentasionan y Satanas iggina. 2Mari nanganangan y Jesus kan appattafulu nga algaw en appattafulu nga gabi, en kabalin na yan, nabisin iggina. 3Minang y Satanas kan y Jesus, en kunna nga nakkahi kan iggina, "Nu ikaw ya Anak y Afu Dios, pabbalinan mu ira yaw nga batu kan pan." 4Ngam y Jesus, kunna nga siminabbag kan iggina, "Kayan na kan ya Sagrado nga Turak, 'Mari na kan pan laman ya pakkatolay, nu azzi ngammin pay ya ergo nga maggafu kan ya simuk y Afu Dios.' " 5Sangaw, ne-angay y Satanas y Jesus kan ya nasantuan nga siudad nga Jerusalem, en pinatadag na iggina kan ya alintutuhu ya templo, 6en kunna nga nakkahi, "Nu ikaw ya Anak y Afu Dios, mattuvvu/mattabbraw ka, gafu ta kayan na kan ya Sagrado nga Turak, 'Manduan y Afu Dios ya anghel na ira kan me-annung kan ikaw,' en neturak peba, 'Tarakaban da ka kan ya ima ra tase mari mabiaran ya takam kan batu.' " 7Y Jesus, kunna nga siminabbag, "Kayan na peba kan ya Sagrado nga Turak, 'Marim purban y Afu nga Dios mu.' " 8Sangaw, ne-angay y Satanas y Jesus kan ya pentur ya isa nga atanang nga bakulud, en nepasingan na kan iggina ngammin ya pappatulan kan ya utun lusak en ya kasta ra pay, 9en kunna nga nakkahi kan iggina, "Iddan ku ngammin ira yan kan ikaw nu mappalentud ka en dayarayawan nak." 10Sangaw, y Jesus, kunna nga siminabbag kan iggina, "Satanas, panawan nak! Kayan na kan ya Sagrado nga Turak, 'Y Afu nga Dios mu ya dayarayawan mu, en iggina laman ya passerbian mu.' " 11Sangaw, pinanawan y Satanas y Jesus, en hinnian/asan anghel ira y Afu Dios nga minang nananggaw kan iggina. 12Nekarsel y Juan, en kattu nadumug y Jesus yan, nattoli iggina kan ya probinsia ya Galilea. 13Napanaw iggina kan ya babalay ya Nazaret, en minang naddian kan ya poblasion ya Capernaum nga aranni kan ya dakal nga danum ya Galilea. Yan nga lugar, naddianan ya gakagaka y Zabulon en y Neftali kattun. 14Kattu kiningngua na yan, natumpal ya neturak y Isaias nga profeta kattun, 15"Kan ya lugar nga paddianan ya gakagaka y Zabulon en y Neftali nga aranni kan ya dakal nga danum kan ya taggappan ya Kayan/Wangag Jordan, kan Galilea, lugar ya mari Judio ira, 16ya totolay nga mattolay kan kokopan/kallap, nakasingan da kan dakal nga zilag, en ya totolay nga mattolay kan ya lugar nga alinaw ya patay, nanawahan dan." 17Namegafu kan yan nga algaw, pinegafanan y Jesus ya nangipalapalappat nga kunna, "Mabbabawi kayu gafu ta aranni ngin ya appatul y Afu Dios." 18Kannia annaladalan y Jesus kan ya dappit ya dakal nga danum ya Galilea, nasingan na y Simon en y Andres nga mawwahi nga minaggimmanangat/minaggesesira. Y Simon, nangahanan pay kan Pedro. Maddaggun da nga memmanangat. 19Y Jesus, kunna nga nakkahi kan ira, "Mevulun kayu kan yakan, en pabbalinan ta kayu kan minaggimmanangat kan totolay." 20Insigida nga pinanawan da ya sonsoru ra, en nevulun da kan iggina. 21Nassige ra nga nanaladalan, en nasingan na pay ya dua peba nga mawwahi, y Santiago en y Juan nga anak ira y Zebedeo. Hinnian da kan iggina kan ya barangay ra nga paddaggunan da nga paranan ya sonsoru ra, en inarut na ira. 22Insigida nga pinanawan da ya barangay en ya ama ra, en nevulun da kan iggina. 23Sangaw, inangayan da Jesus ya lugar ira kan ya interu probinsia ya Galilea. Nattuttuldu iggina kan ya sinagoga ra ira, en nepalapalappat na ya napia nga dumug nga me-annung kan ya appatul y Afu Dios. Pinammapia na ya totolay kan ngammin nga klase takit en tulahan da. 24Megafu kan ira yan, nadumudumug iggina addet kan ya nasion ya Siria. Ne-angay ra gafen kan iggina ngammin tu hinnian tulahan en takitan da ira, totolay nga inafunan narakat/napot nga espiritu ira, totolay nga mattukutukaran en paralitiko ira, en pinammapia na ira ngammin. 25Napakaru ya totolay nga ne-evulun kan y Jesus nga naggafu kan ya probinsia ya Galilea, kan ya lugar ya Mafulu nga Siudad, kan ya siudad ya Jerusalem, kan ya probinsia ya Judea, en kan ya lugar ira kan ya tangapingit ya Kayan Jordan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Patêl ko ha Panginoon, main akon labay hên ipaihip kamoyu ya nalyari hên hato ha ninuno naên hên Israelita, ha panaon ni apo Moises. Ha pamammita lan ubat ha bansan Egipto, ay naubuh hilan hinaninungan ni Apo Namalyari hên lêmm. Haka naubuh hilan namatah ha ambaêgên lan Dagat ya Naorit. 2Ya pamangillag kanla hên ginêm, haka ya pamagbatah la ha Dagat ya Naorit ay, yabay ya nanad pangabawtismo la, ta êmên mamwangan ya anhumonol hila kan Moises. 3Naubuh hilan nangan hên pamangan ya indin ni Apo Namalyari ya ubat ha langit. 4Haka naubuh hila etaman hên ninêm ha lanêm ya impaawah na ha bato. Ya alimbawa hên habaytoy bato, ay hi Apo Jesu-Cristo, ya mantêg lan kalamo ya nam-i kanla hên kailangan la. 5Êmbayro man, ya kal-atan kanla ay a an-ikahigla ni Apo Namalyari, kabay pinatsi hila, haka ya but-o la, ay nikalat bayro ha kabalah-balahan. 6Habaytoy nalyari kanlan ninuno naên Israelita, ay alimbawa haka aral kantamo. Paan tamon labayên ya karawakan hên alwan nanad kanlan ampanlabay hên alwa lan ikakangêd. 7Paan kitamon magsimba ha alwan pêtêg ya diyos, hên êmên kanlan kaatag ninuno, hên hato. Ta nakahulat ha kahulatan ni Apo Namalyari, ya wana, “Nipammikno hila hên nangan haka ninêm ha nagkaluto, haka nipaghayaw hila êt ha pamagpuri kanan habaytoy alwan pêtêg diyos.” 8Paan kitamon manyag hadyay karawakan kalabayan lawini, hên êmên ha dinyag lan kaatag hên hato, gawan dinyag lay habayto, ay pinatsi ya main lowampo boy tatlon libo ha mihay allo. 9Haka paan tamon subukên ya Panginoon hên êmên ha dinyag lan kaatag hên hato, hên pinatsi hila hên utan. 10Haka paan kitamon nagmulongan hên nanad ha dinyag lan kaatag hên hato. Gawan ha nagmulongan hila ay impapatsi hila ni Apo Namalyari ha Anghel hên kamatsan. 11Ya nalyari kanlan ninuno naên hên Israelita, ay alimbawa ha bawal hên daygên. Haka inhulat ya habaytsi ta êmên mag-in aral kantamo. Ta hatsi ya ampaidyanan tamoy luta ay main anggaan. 12Kabay hinoman kantamo ya ampangihip ya hiyay napah-êy ha paniwala, ay dapat kaillag, ta kayno matukso ya. 13Ayn panubuk ya nilumatêng kantamo ya a pon dinanas hên kaatag. Tapat hi Apo Namalyari, haka a na paulayan hên subukan kitamo hên igit ha matêêh tamo, ta dyanan na kitamo hên hêkaw ta êmên mapagtêêhan haka mahambut tamoy habayto. 14Kabay anlugurên kon patêl, paan kaw magsimba ha alwan pêtêg ya diyos. 15Magaling kaw hên ampangihip, kabay manimbángan kaw dayi ha anhabiên ko no pêtêg ya, o alwa. 16Alimbawa, no magkomunyon kitamo, ay an-ipagpahalamat tamo ya daya haka lawini ni Apo Jesu-Cristo, ya pinangubatan hên pakikimiha tamo kana, haka ya pakikimiha tamon ampaniwala kana. Ya puto ay boo, ta êmên kitamo mapiaaêm. 17Mal-at kitamo man, ay nanad mimiha kitamo, gawan ha pakikimiha tamo ha pinakalawini ni Apo Jesu-Cristo, ya nanad ha puto ya boo, ya binih-il, ta êmên kaganawan tamo ay makaêkan. 18Ihipên yon kapareho kon Israelita. Main hilan pakikimiha kan Apo Namalyari, no ampangan hilan an-iparaêp la kana. 19Ha pamawal ko kamoyu hên mangan hên imparaêp ha rebulto hên alwan pêtêg ya diyos, ay taganán alwan labay habiên ya main alagá ya habaytoy imparaêp. Êmbayro etaman, ay taganán ayn alagá ya alwan pêtêg ya diyos. 20Ha kaptêgan, ya an-iparaêp lan a ampagpalokop kan Apo Namalyari ha arapan hên alwan pêtêg ya diyos, ay an-iparaêp la ha nangarawak ya a angkahêlêk, ya kalamo ni Satanas, alwa kan Apo Namalyari. A ko labay ya main kaw hên pakikimiha kanlan nangarawak ya a angkahêlêk. 21Bawal hên magkomunyon ha arapan ni Apo Namalyari no ampangan haka ampinêm kaw hên imparaêp kanlan nangarawak ya a angkahêlêk. 22No ihundo yoy pangan yo hên imparaêp kanlan nangarawak ya a angkahêlêk, ay ampaimonên yoy Panginoon. Yarin matakahan tamoy pamarusa ni Apo Namalyari! 23Main ampaghabin madyag tamo ya hinon labay tamon daygên. Pêtêg ya habayto. Noa, main dyag ya alwan ha ikakangêd hên kapareho tamo. Haka ya kaatag ya dyag ay makahabkol ha pangakay hên kapareho tamo hên maniwala kan Apo Jesu-Cristo. 24Dapat tamon daygên ya ikakangêd hên kapareho tamo, alwan bêngat ya ikakangêd hên sarili tamo. 25Malyari tamon kênaên ya hinoman ya kêna ya an-ihaliw la ha palengke hên ayn pag-alangan no imparaêp ha alwan pêtêg ya diyos ya habayto, ta êmên a yumagah ya nakêm tamo. 26Ta ayn bawal ya hinon maêkan, gawan nakahulat ha Kahulatan ni Apo Namalyari, ya wanan hulat, “Ya luta haka ya atsi ha luta ay kanan Panginoon.” 27Kabay, no hagyatên kitamo hên mangan ha bali hên a pon nagpalokop kan Apo Jesu-Cristo, ay mangan kitamo tana, hên paan kitamon mangotáng no imparaêp ya habayto ha alwan pêtêg ya diyos, ta êmên a yumagah ya nakêm tamo. 28Noa, no main maghabi kantamo, ya imparaêp ya habayto ha alwan pêtêg ya diyos, ay paan kitaminan mangan, ta êmên a mag-in habkol kanlan namihumbung kantamo, haka ta êmên a yumagah ya nakêm 29lan habaytoy namihumbung kantamo. Ta hinoy makwa tamo no ipalêkpêk tamoy karapatan tamo hên mangan hên habaytoy imparaêp, no êndat lan namihumbung ya kasalanan hên mangan habayto? 30Haka hino awud ya makwa tamo, no isadsad tamo hên mangan hên naipahalamat tamina kan Apo Namalyari, no pintasan kitamo hên habaytoy namihumbung kantamo? Ayn bay! 31Ya dapat, ay ha pangan tamo, o pamminêm, o hinoman ya andaygên tamo, ay ihipên tamo ya ikapuri ni Apo Namalyari. 32Dapat ayn mahêlêk ha pamimiyay tamo ya mag-in habkol ha pangakay hên hinoman hên maniwala kan Apo Jesu-Cristo, Israelita man o alwa. Haka paan kitamon manyag hên hinoman ya pangubatan hên matukso ya kapareho tamon ampaniwala kana. 33Daygên yo dayi ya andaygên ko. Ampakikwanan kon mapahigla ya balang miha ha kaganawan dyag ko. A ko antsikapên ya sarili kon ikakangêd. Ta antsikapên koy ikakangêd hên kal-atan, ta êmên ko hila maiakay kan Apo Jesu-Cristo.


text: 1Banà bayro ha hinalità ko ay ipagpatoloy tamo wari̇̀ ya pagkasalanan emen hay Diyos ay lalò mangingangalo kontamo nin mambin kahampatan? 2Alwan ombayro! Bilang ha tawoy nati ya agana makagawà nin kala-etan ay nag--in tamon ombayro hin tinanggap tamo hi Pangino--on Hisokristo. Kayà agtamoyna manggawà nin kala-etan ya anggaw--en tamo hin hato. 3Wari̇̀ agmoyo tandà ya hay paminyag kontamon ampipantompel koni Pangino--on Hisokristo ay kaptegan nin ma--in tamon pamakilamo kona boy kowinta nati tamo hin nati ya? 4Hay paminyag kontamo ay kowinta nati tamo nin kalamo ni Pangino--on Hisos boy kowinta intabon tamo nin kalamo na. Piro banà ha panggogomawà nin masyadoy kapangyariyan nin Tatay ya Diyos ay nabiyay yan oman. Ombayro itaman ya pangyayari kontamo. Hay da--an pagkatawo tamo ay nabayo ta kowinta nati tamo biha nabiyay oman. 5Banà ta kowinta nati tamo nin kalamo ni Pangino--on Hisokristo, hitamo ay talagan nabayo, ta kowinta nabiyay tamon kalamo na hin nabiyay yan oman. 6Tandà tamo ya hay da--an pagkatawo tamo ay kowinta kalamo ni Pangino--on Hisos nin nati ha koroh ya pinangipako--an kona. Hi Pangino--on Hisos ay nati ha koroh emen hay da--an pagkatawo tamo ay agana makapangyayari kontamo, boy emen agtamoyna mag--in honolhonolan nin gomawà nin kasalanan. 7Hay tawoy nati ay nakalibri ana ha kasalanan ya makapangyayari kona. Hitamo ay dapat mag--in nin ombayro. 8Banà ta kowinta nati tamo nin nakalamo ni Pangino--on Hisokristo hin nati ya ay ampinto--o tamo nin ma--in tamon bayoy biyay ya emen ha biyay na. 9Tandà tamo ya hi Pangino--on Hisokristo ay nati biha nabiyay oman, piro hapa--eg ay agyayna mapatalon oman nin kamatyan. Hay Kamatyan ay alwaynan makapangyayari kona. 10Hi Pangino--on Hisokristo ay minghan bongat nati boy agyayna matin oman. kamatyan na ya pinamatalo na nin kasalanan ya ampakapangyayari ha tawtawo. Hapa--eg ay angkabiyay ya boy kaganawan anggaw--en na ay ha ikapori nin Diyos. 11Kayà hay sarili moyo ay dapat moyo itaman ibilang nin nati ya agana ampakapagkasalanan. Hapa--eg, ma--in kawoyna nin bayoy biyay nin makapagsirbi ha Diyos banà ha pamakilamo moyo koni Pangino--on Hisokristo. 12Kayà agmoyoyna payagan nin mag--in makapangyayari komoyo ya kasalanan ya labaylabay gaw--en nin nawini moyo ya ma--in kamatyan. 13Maski anyay parti nin nawini moyo ay agmoyo pa-olayan nin manggawà kasalanan, no alwan hay nawini moyo ay ipasakop moyo ha Diyos. Ombayroy gaw--en moyo ta hikawo ya kowinta nati ay nabiyay oman. Kayà hay sarili moyo ay ipasakop moyo ha Diyos emen kawo makagawà nin kahampatan. 14Hay kasalanan ay alwaynan makapangyayari komoyo hapa--eg, ta nakalagan kawoyna ha kawkapanogo--an ya kowinta nane--el komoyo. Hay pagkama--in moyo hapa--eg nin kalibriyan ay banà ha pangingangalo nin Diyos ya mambi komoyo nin kahampatan. 15Hapa--eg ha nakalagan tamoyna ha anhonolen tamoy kawkapanogo--an ya kowinta nane--el kontamo, boy nakalibri tamoyna nin banà ha kahampatan pangingangalo kontamo nin Diyos ay ma--in tamo wari̇̀ kalaya--an nin manggawà kasalanan? Talagan ayin! 16Wari̇̀ agmoyo tandà ya no hinoy anhonolen moyo ay habaytoy makapangyayari komoyo? No ampagkasalanan ya tawo ay kasalanan ya makapangyayari kona, boy hay risolta kona nin habayto ay mipalako ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. Piro no Diyos ya anhonolen nin tawo ay Diyos ya makapangyayari kona, boy hay risolta ay ibilang nin Diyos nin hiya ay mahampat. 17Hin hato ay kasalanan ya makapangyayari komoyo, piro salamat ha Diyos ta hapa--eg ay na-itorò ana komoyo ya peteg ya torò boy lobos anay kalabayan moyo nin honolen bayto. 18Hapa--eg ha inlibri kawo nin Diyos ha kasalanan ya nakapangyayari komoyo, hay makapangyayari ana komoyo ay hi Pangino--on Hisos. Kayà ampakagawà kawo nin kahampatan. 19Hay bara--nan nin pangi-alimbawà ko komoyo no hinoy makapangyayari komoyo bayri ha an-itorò ko ay emen moyo tampol ma-intindiyan. Hin hato, hay nawini moyo ay pina-olayan moyo ha gawgawà ya maremek boy ha kaganawan klasin kala-etan. Piro hapa--eg, hay nawini moyo ay ipasakop moyo ha Diyos emen kawo mag--in mahampat boy magkama--in malinis ya pagnanakem. 20Hin hato, hay makapangyayari komoyo ay kasalanan; kayà agkawo makagawà nin kahampatan. 21Wari̇̀ ma--in kahampatan ya imbonga nin hatoy gawgawà moyo hin hato ya kala-etan ya an-ikareng--ey moyo hapa--eg ha tinompel kawo koni Pangino--on Hisokristo? Habaytoy mala--et ya gawgawà moyo hin hato ay makapipalako komoyo ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. 22Piro hapa--eg ay nakalagan kawoyna ha kasalanan ya nakapangyayari komoyo. Diyos anay makapangyayari komoyo ta hiyayna ya anhonolen moyo. Kayà malinis anay pagnanakem moyo boy ma--in kawon biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 23Hay kabayaran nin kasalanan ay kamatyan ya makapipalako ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. Balè hay ayin bayad ya an-i-ingalon an-igwà nin Diyos ay biyay ya ayin anggawan ya risolta nin pamakilamo nin tawo koni Pangino--on tamon Hisokristo.


text: 1Yan nunman ni nampatulan David ey wada bisil ni tellun toon. Nandasadasal hi David ey hinumang Apu Dios e kantuy “Nebisil kayu tep yaddan emin hu bahul Saul niyadda pamilyah tu e nampatey dadda tuud Gibeon.” 2Humman idan tuud Gibeon ey beken idan helag Israel. Humman ida natdaan ni Amorite ni insapatah idan helag Israel lan nunman ni ippaptek et eleg dadda pateyen. Nem ya impahding lan Saul ey ngannganih ni impapetey tuddan emin tep ya tuka pengi-ehneng idan edum tun helag Israel. 3Impaeyag David ida tuud Gibeon et kantun hi-gaday “Hipa pinhed yun pehding kun panyaggudan yu ma-lat liwwanen yudda lawah lan impahding Saul ni hi-gayu? Ey ma-lat bendisyonan dakemin pinilin Apu Dios ni tuu tu.” 4Kanday “Ya nambubuhhulan middan pamilyah Saul ey beken ni pihhuh winu balituk hu pan-iddawat niya eleg mabalin ni mi i-awit et mi pateyen hu linggeman ni helag Israel.” Kan David ey “Hipa tep hu pinhed yun pehding ku?” 5Kanday “Pebeltan yuddan hi-gami pitun lakin helag Saul et mi ita-yun idad hinanggan Apu Dios di Gibeah e bebley Saul e pinutuk tun mampatul. Tep yan nunman ey pinhed Saul ni petteyen dakemin emin ma-lat meendi kami eyad bebley tayud Israel.” Kan David ey “Anin, ebbuluten ku huttan ni kanyu.” 7Nem eleg iebulut David hi Mepiboset, e inap-apun Saul ni u-ungngan Jonathan, tep ya etan ni nantebbalan dan Jonathan. 8Yadda in-abulut tu ey yadda etan dewwan lakin u-ungngad Saul nan Rispah e u-ungngan Aiah. Humman ida ey hi Armoni et hi Mepiboset niya in-edum tu liman lakin u-ungngan Merab e u-ungngan Saul. Ya ahwan Merab ey hi Adriel, e u-ungngan Barsillai di Meholah. 9Humman ida pitun lakin helag Saul ni in-abulut David ni illaddan iGibeon et ilaw daddad duntug et pateyen dadda et ita-yun daddadman di hinanggan Apu Dios . Yan nunman ey pakelallappun ahiani da. 10Hi Rispah e inad Armoni nan Mepiboset ey nengapyan a-abbung tu etan di batu et atepan tun langgusih et manhahha-ad diman neipalpu eman ni pakelappun ahiani ingganah eman ni inlapu tu manginudan. Ina-addugan tudda annel idan nunman ni u-ungnga tu tep kaum-alidda sisit ni mengan ey kaum-aliddan hileng hu animal di muyung ni mengngan ni annel da. 11Dingngel David humman ni impahding Rispah 12et tu paeladdan iJabes di Gilead hu tu-ngal di Saul nan Jonathan. Da imbesik ida humman ni tu-ngal di Bet Shan e nengita-yunan idan iPilistia ni annel di Saul nan Jonathan eman ni nemateyan daddad duntug di Gilboa. 13Impaela tu pay hu tu-ngal idan pitun helag Saul ni inta-yun idan tuud Gibeon. 14Et iolden tun mekikkullung idad tu-ngal di Saul nan Jonathan di kulung eman lan nan hi Kish e aman Saul di Selah e bebley idan helag Benjamin. Entanni ey impasiked law Apu Dios etan bisil. 15Entanni mewan ey nanggugubat ida iPilistia niyadda helag Israel. Et ipengulun David hu sindalu tun an nekigubat idan iPilistia. Wadan pinhakkey ni nunman ni nemahhig hu gubat da e naka-atu hi David. 16Ya etan et-eteng ni tuun iPilistia e hi Isbi Benob ey giniling hu pahul tu, e tellu et kagedwah ni kilo hu bel-at tu, niya pakekapya hu ispadah tu. Hinnup tu hi David et petteyen tu et 17nem immali kuma hi Abishai e u-ungngan Seruiah et pateyen tu humman ni iPilistia. Et gapun nunman ni neipahding ey kan ida law ni sindalun David ni hi-gatuy “Meippalpun nunya ey eleg ka law mekillaw ni an mekkiggubbat. Eleg mi pinhed ni meendi kan patul min helag Israel tep hedin mettey ka, heni na-dep hu dilag min helag Israel.” 18Entanni mewan ey nanggugubat ida hu iPilistia niyadda helag Israel di Gob et pateyen nan Sibekkai e iHushah hi Sap e helag idan etta-teng ni tuu. 19Entanni ey nanggugubat ida mewan hu iPilistia et yadda helag Israel di Gob et pateyen daman Elhanan e u-ungngan Jair e iBethlehem hi Lahmi e agin Goliath la e tuud Gath. Et-eteng hu pahul Lahmi e heni kainetteng ni tukud ni kapengitta-yunin kaman-ebbel ni pan-ablan tu. 20Entanni ey nanggugubat ida mewan hu iPilistia niyadda helag Israel di Gath. Wada mewan hu hakey ni et-eteng ni tuun han-e-nem hu galumeymey ni ngamay tu niya dapan tu. Hi-gatu hu hakey ni helag idan etta-teng ni tuun nunman la. 21Nemahhig e tudda kaheneghegnita sindalun helag Israel nem pintey Jonathan, e u-ungngan Simeah, e agin David. 22Humman idan epat ni etta-teng ni tuun iPilistia ni pintey di David niyadda sindalu tu ey nahlag ida etan ni etta-teng lan tutu-ud Gath.


text: 1Huyya inhel Apu Dios ni hi-gak ni e-helen ku meippanggep ni Babilon et yadda tutu-udman. 2“Hi-gayun tutu-u, peamta tayu huyyad kebebbebley, ey ita-gey tayu hu bandelah et pengamtaan idan tutu-u e meapput hu Babilon. Ey mebahbah idalli hu dios da e di Bel nan hi Marduk et ibbabaing dadda dios dan kinapyan tuu. 3Wadalli um-alin melpud north ni mengubbat ni hi-gada et bahbahen dalli Babilon et mambalin ni eleg mebebleyi. Et yadda tutu-u niyadda animal da ey memsik ida et endilli manha-ad diman.” 4Kan Apu Dios ey “Et yallin nunman ey mannengngih idallin mampengelli iIsrael niyadda iJudah ni menemmak ni hi-gak e Dios da. 5Mahmahan dalli hu dalan ni mampellaw di Zion et umlaw idallidman. Et hammaden da law ni mekitbal ni hi-gak e hi Apu Dios ey issapatah dalli e pannananeng da humman pekitbalan dan hi-gak. 6Yadda tutu-uk ey henidda kalneroh ni eleg ipaptek idan kamampattul di duntug et matelak ida tep neiwalleng ida. Nanhawahawang ida tep eleg da amta hedin attu dellanen dan mambangngad di pan-iyyatuan da tep nehamadda. 7Et patyen idan buhul dan nena-kup ni hi-gada. Kan idan buhul day ‘Beken ni lawah humman ni impahding tayu, tep nanliwat idan Apu Dios e nandinelan ida lan eman ni aammed da.’ 8Nem yan nunya ey kangkuy ‘Hi-gayun tutu-uk ni helag Israel, hi-yan yu Babilon, heni kayun gelding e daka ippangulu edum da. 9Tep ittu-dak ku dakel ni sindaluddan etta-teng ey nangka-let ni bebley di appit ni north et umliddan mengubbat ni Babilon. Ihhamad dallin mampustuh et gubaten da et apputen da. Nelaing idan umpana ey endi kameihhallan daka ippana. 10Peka-ellan dallin emin hu pinhed dan ellan di Babilon.’ Hi-gak e Dios hu nanghel nunya.” 11Kan mewan Apu Dios ey “Hi-gayun iBabilon, nan-ala yun emin hu hipan wadad bebley ku. Kayu kaman-am-amleng ni mambebbessik e heni kayun bakan kaman-illik ey heni kayun kebayyun kaman-eellug. 12Nem mambalin ali bebley yun endi bilang tu niya metawwey ali et mebabba-ingan ey mambalin alin mekamma-ganan et eleg ali law mebebleyi. 13Tep gapuh ni bunget ku ey mebahbah ali bebley yu et endilli mambebley diman. Et metngaddallin emin hu menang-ang ni nambalinan tu ey heghegnuden da. 14Hi-gayuddan nelaing ni umpana, liktub yu Babilon et pampanaen yudda tutu-udman tep nanliwat idan hi-gak e Ap-Apu . 15Ey pantettekkuk kayun mengubbat nunman ni bebley. Deh! Nansukuh ida tep nebahbah hu luhud da. Neipahding humman ni hi-gada tep imbaleh Apu Dios hu impahding da et meipahding daman hi-gada hu impahding dan edum ni tutu-u. 16Entan tu iebulut idan mantennem ey man-enni. Ey pabsik yudda nekibebley ni hi-gada et umenamut idad bebley da tep ida kamengelli buhul dan mengubbat ni hi-gada.” 17Kan mewan Apu Dios ey “Yadda tutu-uk ni helag Israel ey ida kamei-ellig di kalneroh ni kapampepdugan layon et maiwehhit ida. Nemangulu eman patul ni Assyria ni nengubat ni hi-gada et maihullul hi Nebukadnessar ni patul di Babilon ey nemahhig hu impahding tun hi-gada. 18Et gapun nunman ey hi-gak e hi Apu Dios e Kabaelan tun emin ni Dios idan helag Israel ey kastiguen ku hi Nebukadnessar et yadda tutu-u tu, henin nengastiguk ni patul di Assyria. 19Nem yadda helag Israel ey ibbangngad kuddallid bebley da et kanen dadda simmemel ni kamekkan di Karmel niyad Bashan ey emin ida pinhed dan kennen ni simmemel di duntuduntug di bebley di Epraim niyad Gilead. 20Yallin nunman ey aggew ey endilli law neliwtan idan iJudah tep pessinsahan kulli liwat idan natdaan ni hi-gada. Hi-gak e Dios hu nanghel nunya. 21Gubat yudda iMerathaim niyadda iPekod et pateyen yudda et meendidda. Mahapul ni pehding yudda huyyan immandal kun hi-gayu. Hi-gak e Dios hu nanghel nunya.” 22Kamedngel hu kamanggugubat di Babilon, ey kamedngel e kamangkebahbah. 23Yan nunman ey heni massilyu tep kamei-ellig ni minassilyu tu hu kebebbebley eyad puyek et mebuklidda. Nem yan nunya ey nekabbahbah et endi law silbitu. Et mukun kametngadda katuutuud kebebbebley ni neipahding ni nunman ni bebley. 24Hi-gayun bimmebley di Babilon ey nekihangga kayun hi-gak, nem heni dakeyu kinna. 25Kamei-ellig ni imbeghul ku hu nengitluan kuddan almas et ukaten ku tep hi-gak e Dios e Eta-gey ni peteg niya Kabaelan tun emin ey wada pehding kun Babilon. 26Ali kayun tutu-ud edum ni bebley et hegepen yu Babilon et pan-ibeghul yudda aallang idan tutu-u et bahbahen yudda baballey da niyadda luluhhud ni bebley da. Mahapul ni bahbahen yu humman ni bebley e endi tetdaan yun eleg mebahbah. 27Ey patey yun emin ida sindalu da, tep nedatngan law aggew ni kebahbahan da. 28Yadda umbesik ni iBabilon ni umlaw di Jerusalem ey kanday “Imbaleh ni Ap-Apu e Dios tayu hu nemahbahan ni buhul tun Tempol tu.” 29“Ali kayun mapena et pampanaen yudda iBabilon. Kaipustuh kayud nanlinikweh di bebley da et endi bumsik. Et ipahding yun hi-gada hu henin impahding dan tutu-ud edum ni bebley et meibleh. Tep nginhay da-ak e kayyaggud ni peteg ni Ap-Apu e Dios idan helag Israel. 30Et humman hu, mettey idallin emin di keltad hu kakat-agun lalakkin u-ungnga da, anin idallin sindalu da. Hi-gak e Dios hu nanghel nunya.” 31“Hi-gayun iBabilon, kastiguen dakeyun hi-gak e Dios e Eta-gey ni peteg niya Kabaelan tun emin, tep nemahhig yuka pampahhiya. Nedatngan law tsimpuh ni gintud kun kebahbahan yu. 32Kamei-ellig ni meihhungbub kayun iBabilon e kamampahhiya et metu-li kayu ey endi umbaddang ni hi-gayu. Ey lelgaben ku hu bebley yu et mailegat ida bebley di nanlinikweh ni bebley yu.” 33Kan mewan Apu Dios e Kabaelan tun emin ey “Ida kamanhelheltap hu iIsrael niyadda iJudah. Eleg ida ibbukyat ni nampap ni hi-gada. 34Nem ya etan mengihwang alin hi-gada ey neka-let. Ya ngadan tu ey Apu Dios e Kabaelan tun emin. I-ehneng tuddalli ey pelinggep tudda, nem hedin yadda iBabilon ey peelli tu ligat ni hi-gada.” 35Kan mewan Apu Dios e Kabaelan tun emin ey “Ya ispadah hu ikkatey idan iBabilon, anin idan ap-apu da et yadda nangkelaing. 36Hanniman dama ikkatey idan maitek ni prophet da et humman keang-angan tu e endi nemnem da. Ey mettey ida dama nangka-let ni sindalu da. 37Mepettey ida kekebbayyu da ey mebahbah ida kalesah da. Ey mepettey ida dama sindalun edum ni bebley ni mekibbaddang ni hi-gada. Nambalin idan nekakkapuy e henidda bii. Ellan alin buhul dan emin hu hipan wadad bebley da. 38Eggak peelli udan et matduk ida wangwang niyadda kulukul di bebley da. Mukun pehding kudda humman ey tep napnu hu bebley dan beken ni makulug ni dios ni kinapyan tuu ey nambalin ni endi nemnem idan tutu-u gapuh idan nunman ni beken ni makulug ni dios. 39Et panha-adan idallin animal di muyung niyadda sisit hu Babilon. Et humman hu endillin ingganah hu mambebley diman. 40Ey meippahding alin nunman ni bebley hu henin neipahding di Sodom niyad Gomorrah e binahbah ku anin idan bebley ni neihnup diman et endi law nambebley diman. Hi-gak e Dios hu nanghel nunya. 41Ang-ang yu kedi! Ida kamengelli hu sindalun nalpud neka-iddawwin bebley di appit ni north. Dakel hu papatul ni nandaddan ni um-alin mengubbat nunman ni bebley e Babilon. 42Humman idan sindalu ey makabbunget ida ey endi hemek da ey nanpan-almas idan pana niya pahul. Hedin nantakkay idad kebayyu et ida kamenglaw ey henidda kamambungngug ni dalluyun di baybay. Nandaddan idan mengubbat ni Babilon. 43Yan pengngelan alin patul ni Babilon meippanggep idan nunman ni sindalu ey umkapuy gapuh ni takut tu ey eleg tu han-isipel hu degeh tu e heni biin ngannganih ni man-ungnga. 44Um-ali-ak et pampepdugen kuddalli iBabilon henin ellian ni layon ni melpud mamuyung di gilig ni Jordan et lumaw di kudal et bumsik ida kalneroh. Et yalli pillien ku hu man-ap-apullidman ni bebley. Ang-ang yu kedi, hipa henin hi-gak? Hipa ap-apun kabaelan tun mekihhanggan hi-gak?” 45Dengel yu eya implanuh Apu Dios ni pehding tun Babilon niyadda tutu-udman. Anin idan u-ungnga da et pan-innuhnuh idallin buhul dadda et illaw daddad edum ni bebley. 46Yallin keapputan ni Babilon ey manyegyeg. Medngel alid edum ni bebley hu palak idan tutu-u.


text: 1Hikawoy mangayaman, leng--en moyo bayti. Mi-o-onggok kawo nin mi-angaw-angaw ha lomateng komoyoy kaparosawan. 2Hay kayamanan moyo ay ayin anan alagà boy hay dolo moyo ay kinan anag. 3Hay gintò boy pilak moyo ay bilang anan kinalawang ta ayin anan alagà. Habaytoy ampamapteg nin kontra komoyo, boy hay risolta nin habayto ay bilang anan angka-opoh nin apoy ya laman moyo. Ombahen ya kayamanan ya tinipon moyon para ha hoyot ya allo. 4Leng--en moyo! Agmoyo nin inopa--an ya tawtawoy nipagtrabaho ha paliyan moyo. Haba--in ya an-i-angaw la nin kontra komoyo. Hay an-i-angaw la nin habaytoy mawmangalawah ya agmoyo inopa--an ay an-omabot ha panlelengè nin Pangino--on Diyos ya Pinakamakapangyariyan. 5Hikawo ay nagpasasà ha biyay boy nagperà nin kaligawan bayri ha babon lotà. Hikawo ay bilang pinatabà ya bakà ya papatyen ha intaning ya allo nin kaparosawan. 6Sinintinsyawan moyon pinati ya mangahampat ya tawtawo ya hila ay ahè itaman angkomontra komoyo. 7Pawpatel, magpasinsya kawon manganti̇̀ angga ha lomateng hi Pangino--on Hisos. Helken moyoy mawmamaliyan: ampagpasinsyawan lan an-anti--en ya a-alawahanen la ya ma-alagà. Ampagpasinsya hila pa-ibat ha ompisa angga ha malabah ya pana--on nin oran. 8Hikawo itaman ay magpasinsya nin manganti̇̀, boy hokawen moyoy nakem moyo ta hi Pangino--on Hisos ay maraninan lomateng. 9Pawpatel, agkawo magriklamo nin laban ha miha ta miha emen agkawo mahosgawan, ta hay Manonosga ya Pangino--on Diyos ay maraninan lomateng ta bilang yaynan anti ha polta. 10Pawpatel, hay pangwanan tamo nin alimbawà ha pagtete--eh boy pagpapasinsya ay pawpropita hin hato ya nangaral ha ngalan nin Pangino--on Diyos. 11Alwa nayi̇̀ an-ibilang tamo nin maliga ya tawoy ampakapagte--eh ha kawkadya-dya--an? Nalengè moyo no pangno nagte--eh hi Hob boy no pangno ya iningalowan nin Pangino--on Diyos hin bandan hoyot. Hay Pangino--on ay pono-ponò nin kaba-itan boy ingangalo. 12Igit ha kaganawan, pawpatel ko, no magpangakò kawo ay agkawo maghompà nin manggamit langit lotà, o anya paman ya bagay. No hay labay moyon totolen ay awò, "Awò" ya halita--en moyo; no hay labay moyo itaman totolen ay ahè, "Ahè" ya halita--en moyo. Ombayri ya gaw--en moyo emen agkawo hosgawan nin Diyos. 13Ma--in nayi̇̀ komoyo nin ampagdanas kadya-dya--an? No ma--in ay dapat yan manalangin nin makirawat ha Diyos. Ma--in nayi̇̀ komoyo nin ampakatanam kaligawan? No ma--in ay dapat yan magkanta nin pamomori ha Diyos. 14Ma--in nayi̇̀ nin ampagmasakit komoyo? No ma--in ay ipa-ingat nay tawtawoy ampipama-alà ha gropo ya mangama--in katetpel ha Diyos nin mangipanalangin boy mangiponah nin asiti kona ha ngalan nin Pangino--on. 15No hay ampangipanalangin ay talagan ma--in katetpel ha Diyos ay homampat baytoy tawoy ma--in masakit. Pangino--on Diyos ya mamakahampat kona boy no ma--in yan nagawà ya kasalanan, hiya ay ma--in kapatawaran. 16Kayà itapat moyoy kasalanan ya nagawà moyo ha miha ta miha, boy manalangin kawo para ha miha ta miha emen ma-alih ya mawmasakit moyo. Hay panalangin nin mahampat ya tawo ay malhay ya angkagawà. 17Hi Ilyas ya propita hin hato ay tawo nin bilang kontamo. An-ipakapapanalangin na nin ahè mangoran. Kayà ahè nangoran nin lo--ob tatloy ta--on boy kagitnà. 18Hapa--eg, nangoman yayna et nanalangin ya hay impanalangin na ay mangoran; kayà nangoran. Banà bayro, hay tawtanaman ha lotà ay tinomobò boy nipamonga. 19Pawpatel ko, no ma--in komoyo nin ampipakarayò ha kaptegan ta ma--in nakapipabira kona 20ay tanda--an moyo bayti: habaytoy tawo ya nakapipabira ha Diyos nin tawoy nagkasalanan ay nakapilibri ya nin kalolowa ha kaparosawan, ta na-ipakarani na ya ha Diyos emen ya mapatawad ha kawkasalanan na.


text: 1Habayton pana--on, hay tawtawoy ampipantompel ha Pangino--on ay lalò ampadya-dya--an ni Ari̇̀ Hirodis. 2Impapotohan nan olo hi Santiyago ya patel ni Howan. 3Nakit ni Ari̇̀ Hirodis ya hay Hawhodiyoy ampipamo--on ay nilomiga nin banà bayro ha ginawà na. Kayà imparakep na et hi Pidro. Habayti ay nangyari hin Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag. 4Hin na-iparakep ni Ari̇̀ Hirodis hi Pidro ay impapiriso na, boy impabantayan ha apat ya gropon hawhondalò ya balang gropo ay apat. Hay plano ni Ari̇̀ Hirodis ay i-arap na hi Pidro ha tawtawo nin bistawen mayari̇̀ ya Pistan Pamamanemtem. 5Piro mintras anti ha pirisowan hi Pidro, hay ampipantompel ha Pangino--on ay ampipanalangin ha Diyos para koni Pidro nin leseb ha nakem la. 6Habayton yabi, biha ipakwa ni Ari̇̀ Hirodis hi Pidro ta gitan nin i-arap ha tawtawo, hiya ay angkatoloy ha piha-etan nin loway hondalò. Hiya ay binalol nin loway tikalà boy do ha poltan pirisowan ay ma--in et nin hawhondalò ya ampagbantay kona. 7Hapa--eg, mihay anghil nin Pangino--on ay biglà nin anti bayro ya nakahawang nin habaytoy kolongan. Hi Pidro ay dinapikpik nin habaytoy anghil ta pinokaw na ya, biha na hinalità kona, ya wana, "Manandali̇̀ kan mibangon." Antimano, hay tikalà ya pinamalol nin gamet ni Pidro ay nakalag. 8Hapa--eg, hinalità nin hatoy anghil, "Magbaro ka," wana, "boy magsapatos." Hinonol ni Pidro ya hinalità nin hatoy anghil. Hinalità ana et nin hatoy anghil, "Mag-alimenmen ka," wana, "ta homono ka kongko." 9Hi Pidro ay hinomono do ha anghil, piro an-ihipen na no talagan peteg ya ampangyari kona. Andap na no ampanaynep yan bongat. 10Nagdaan hila ha primiro boy ha ikalwan powistoy ma--in gowardya, biha hila ni-abot do ha poltay pahak ya pagdanan lomikol makon siyodad. Hatoy polta ay nagtarmolin naglo--at; kayà nilomikol hila. Hin naka-owako hilan amò, hatoy anghil ay biglà na-anam ha tegteg ni Pidro. 11Hapa--eg, napirakep ni Pidro ya nakem na; kayà hinalità na ha sarili na, "Talagan peteg," wana, "bayti ya nangyari kongko. Inhogò nin Pangino--on ya anghil na ta inlibri na ko koni Ari̇̀ Hirodis boy ha kaganawan an-asawan nin kapariho kon Hawhodiyo nin mangyari kongko." 12Hin napi-aweng ni Pidro ya nangyari kona ay nako ya ha bali ni Mariya ya nanay ni Howan ya an-ingaten et Markos. Bayro ay malakè ya ampititipon nin ampanalangin. 13Hi Pidro ay nangatoktok ha poltan alal. Mihay alilà ya nagngalan Rodi ya nakon manlo--at polta. 14Hin nabosisan na hi Pidro ay maliga yay nowayon nagbira ya agna nilo--at ya polta. Imbalità na konla ya hi Pidro ay anti bayron ampireng ha likol polta. 15"Ayin ka," wanla, "ha sarili mo." Piro impilit na konla ya talagan peteg nin anti bayro hi Pidro. Kayà hinalità la kona, "Maka anghil na bayto," wanla. 16Insigi ni Pidro ya pangatoktok na. Hapa--eg, nilo-atan lay polta. Masyado hilan nag-ispanta hin nakit la hi Pidro. 17Minostrawan hila ni Pidro nin ahè magtelek, biha na imbalità konla no pangno ya inlikol nin Pangino--on ha pirisowan. "Ibalità moyo," wana, "bayti koni Santiyago boy ha kanayon ya pawpatel tamo ha Pangino--on." Hapa--eg, nog-alih ya ta nako ya ha kanayon ya dogal. 18Lomateng ya bayombokah, hay hawhondalò ya ampipagbantay ha pirisowan ay nagkagolo, ta agla natanda--an ya nangyari koni Pidro. 19Hi Pidro ay impatikap ni Ari̇̀ Hirodis. Hin agla ya makit ay impa-imbistigawan na baytoy hawhondalò ya pinabantay na koni Pidro biha na hila impapati. Hin nayari̇̀ bayti, hi Ari̇̀ Hirodis ay nakon napa-iri ha siyodad nin Sisarya. 20Masyadoy pahang ni Ari̇̀ Hirodis ha tawtaga siyodad nin Tiro boy siyodad nin Sidon. Kayà hatoy tawtaga bayro ha loway siyodad ay nangapisosondò nin pakarani kona. Nakitotol hila koni Blasto ya ampamo--on do ha bali ni Ari̇̀ Hirodis nin tambayan hilan magkama--in nin ka-ayosan, ta hay pamamangan la ay bayro angka-ibat ha angkasakopan nin habaytoy ari̇̀. 21Hi Ari̇̀ Hirodis ay nambin taning nin pami-a-arap la. Hin na-abot baytoy allo ay nititipon ya tawtawo. Hi Ari̇̀ Hirodis ya nagdolo nin pinakamaganday dolon ari̇̀ ay niknò ha pamikno--an nin ari̇̀ biha ya naghalità. 22Hapa--eg, nambolyaw ya tawtawo, ya wanla, "Habayti ya ampaghalità ay diyos, alwan tawo." 23Antimano, hay anghil nin Pangino--on ay nambin masakit koni Ari̇̀ Hirodis. Inowel ya anggan nati ya, ta tinanggap nay pamomori ya dapat ay ha Diyos. 24Habayton pana--on ay malakè ya tawoy nakalengè Halità nin Diyos. Kayà anlomakè anay ampipantompel ha Pangino--on. 25Hapa--eg hatoy kowaltay impagtan koni Birnabi boy koni Sawlo ay na-igwà layna. Kayà nog-alih hila ha siyodad nin Hirosalim ta magbira hilayna et ha siyodad nin Antiyokiya. Gintan la hi Howan ya an-ingaten et Markos.


text: 1Kaumbubunget hi Jonah niya peteg guhu tu tep eleg peamnun Apu Dios hu inhel tun pemahbahan tun Nineveh. 2Et mandasal hi Jonah e kantuy “ Apu Dios, kaw eggak ehelen dedan eman ni eleggak peni-yanan alin bebley mi e henin nunya pehding muddan buhul mi? Mukun bimmesikkak et di Tarsis, tep inamtak dedan e kabbabbal kan peteg, mahmek ka, beken kan kabbubunget, eleg melumman hu impeminhed mu niya nandadaddan kan eleg mengippeamnun hipan inhel mun pengastigum. 3Apu Dios, anin ew ni patey muwak, nakka pehebbalin anin ni metteyyak nem ya nak meittu-u.” 4Nem hinumang Apu Dios et kantun Jonah ey “Kaw wada kelebbengan mun umbunget?” 5Entanni ey limmaw hi Jonah di a-allaw etan ni bebley di Nineveh di appit ni kasimmilin aggew et kumapyan hukyawwin panhidduman tu et manyuyyuddung diman et hehheggeden tu hedin hipa hu meippahding idan tuudman. 6Entanni ey wada etan wakal ni winedan Apu Dios ni nengin-eetteng et keya-munan tu etan hukyawwin kapanyuyyuddungin Jonah et mahiduman ey kaman-am-amleng. 7Nem entanni et kamangkewa-wa ey impaelin Apu Dios hu bigih et kanen tu humman ni wakal et makpit. 8Entanni mewan et inlet tu petang ey impaelin Apu Dios hu maetung ni dibdib ey kameni-weh hu petang di ulun Jonah et heni mehellangeb, tep nemahhig hu atung ni petang et peteg hu guhu tun an neteyyan etan ni wakal. Et humman hu, pinhed tu mewan ni mettey. Kantun Apu Dios ey “Heballi ew ni-ngangu hu metteyyak.” 9Nem immehel mewan hi Apu Dios ni hi-gatu et kantuy “Endi lebbeng mun an umbubunget ni neteyyan etan ni wakal.” Himmumang hi Jonah et kantuy “Wada lebbeng kun umbunget niya anin ni metteyyak ni bunget ku.” 10Nem kan Apu Dios nan Jonah ey “Nem kele makaggeh nemnem mun neteyyan etan ni wakal? Kaw intanem mu niya kaw mu impaptek ew ngu? Tam neala ey newadan labbi tu, nem neala et matey mewan ni newa-waan tu. 11Nem lebbeng tun hehmekek ida hu tutu-ud Nineveh tep nehuluk ni hanggatut et dewampulun libudda e eleg da amta hu neiptek ni pehding da, niya dakel animal da.”


text: 1Yadda edum ni kamengullug ey da ingkulung hi Stephen e nemahhig lemyung da. Nem hi Saul ey kantuy kayyaggud et pintey da hi Stephen. Huyyan nemateyan dan hi-gatu hu neilepuan ni nengipehelheltapan daddan kamengullug di Jerusalem. Et bumsik ida et mangkaiwehit idad kebebbebley di Judea niyad Samaria. Ebuh ida etan apostles ni eleg bumsik. 3Nema-man Saul e impahding tun emin hu kabaelan tun nengipehelheltap idan kamengullug nan Jesus. Impeng tun limmaw di kabelebeley et tudda piliten ni impampaukat hu lalakki niya bibi-in kamengullug, et tudda pampaikelabut. 4Nem hedin yadda etan kamengullug ni bimmesik et mangkaiwehit idad kebebbebley ey da nan-ituttuddu hu panyaggudan ni tuun impahding Jesus idad bebley ni linawwan da. 5Hi Philip ey limmaw di Samaria et mantuttuddud man. Kantuy hi Jesus hu Christo e kamengippaptek ni tuu. 6Yadda tuud man ey daka deddengela hu tuka ituttuddu, tep inang-ang dadda hu miracles ni impahding tu. 7Dakel ida neihuklungan ni dimonyoh, nem ingkal tudda neihuklung ni hi-gada. Hedin me-kal ida etan dimonyoh, man ida kaumpepkih. Ey impeyaggud tudda hu nedahuy niya nepi-day. 8Et mukun kaman-am-amleng ida tuud Samaria. 9Wada etan hakey ni tuudman e hi Simon e nelaing ni magic, et hedin impeang-angan tudda tuud Samaria ni magic, man ida kametnga. Tuka ippahhiyya humman ni magic tu e kantuy et-eteng kabaelan tu. 10Et humman hu, emin ida tuudman, ey daka tettebala e kanday "Makulug numan ni et-eteng kabaelan tu e heni hi Apu Dios." 11Daka pekakkulluga tep nebayag ni tuka pehpehding hu magic. 12Nem yan nengituttudduan Philip ni meippanggep ni nan-ap-apuan Apu Dios niya kapemessinsahin Jesus Christo ni liwat ey dakel ida nengulug ni bibi-i niya lalakki et mampebenyag ida. 13Anin hi Simon et nengulug dama et mampebenyag. Et mekikkillaw nan Philip ey kametngan nenang-angan tuddan miracles ni impahding tun pengi-immatunan ni et-eteng ni kabaelan Apu Dios. 14Dingngel idan apostles di Jerusalem e kinulug idan tuud Samaria hu ehel Apu Dios et itu-dak dad Peter nan John diman. 15Et yan dintengan dadman, ey indasalan dadda kamengullug diman ma-lat dawten da hu Ispirituh Apu Dios ni memaddang ni hi-gada, 16tep nebenyagan idan ebuh di ngadan Jesus Christo. 17Nandasal di Peter nan John et ikepa da ngamay dan hi-gada et dawten da hu Ispirituh Apu Dios. 18Inang-ang Simon e makulug ni dinwat idan kamengullug hu Ispirituh Apu Dios ni nengita-pewan idan apostles ni ngamay dan hi-gada et kantun hi-gaday "Iddawtan dakeyun pihhuh ma-lat idwat yu daman hi-gak huttan ni kabaelan et emin ida dama hu pengita-pewan kun ngamay ku ey dewwaten da hu Ispirituh Apu Dios." 20Nem hinumang Peter e kantuy "Eleg megettang hu kaiddawat Apu Dios. Huttan ni pihhuh mu ey meendi niya umlaw kad impiernoh, tep lawah hu nemnem mu. 21Endin hekey biyang mu eyad ngunu mi, tep lawah hu kapenang-ang Apu Dios ni nemnem mu. 22Pantuttuyyu ka ey pandasal kan Apu Dios ma-lat pesinsahan tu huttan ni liwat mu. 23Tep inamtak e maemeh ka ey ebuh hu panliwwatan ni muka pehpehding." 24Himmapit hi Simon et kantud Peter nan John ey "Idasali yuwak anhan et ibega yun Apu Dios ma-lat endilli meippahding eyan inhel mu." 25Negibbuh ni intuttuddud Peter nan John hu inang-ang dan impahpahding Jesus niyadda intuttuddu tu et han ida mambangngad di Jerusalem. Ey nantuttuddudda damad nandalnan dad kebebbebley di Samaria. 26Entanni ey nampeang-ang etan anghel Apu Dios nan Philip et kantun hi-gatuy "Pandaddan ka et lumaw ka etan di desert etan di keltad ni nalpud Jerusalem ni mampellaw di Gaza." 27Et mandaddan hi Philip et lumaw ey dinammu tu hu hakey ni tuun iEthiopia e nanlugan di kalesah. Huyyan tuu ey eta-gey saad tu tep treasurer di upisinah ni biin ap-apud Ethiopia e Candace daka pangngeddan. Nalpullid Jerusalem ni an nandayaw nan Apu Dios et kamangkeibbangngad di bebley da. Tuka bidbidbida hu libluh ni intudek lan eman ni prophet e hi Isaiah. 29Kan ni Ispirituh Apu Dios nan Philip ey "Lakkay eman di kalesah." 30Nambesik hi Philip et lumaw etan di kalesah ey dingngel tu e kabidbidbida etan ni tuu hu libluh ni intudek Isaiah et kantun hi-gatuy "Kaw han-awat mu eya muka pambidbida?" 31Kan nunman ni tuu ey "Eleg nisi. Pakkadek et ni wada mengituttuddun hi-gak." Et ayagan tu hi Philip et makiyudung ni hi-gatu. 32Yahhuy etan neitudek ni binidbid tu: "Hi-gatu ey kamei-ellig ni kalneroh ni inlaw dan da keklengen. Ey heni impah ni kalneroh e anin ni pampu-litan et kaum-eneeneng. 33Humman ni tuu ey bina-iba-ing da, beken ni meandeng hu impanhuwet dan hi-gatu. Endilli tuun menge-ehhel ni helag tu, tep pinappeg da biyag tu eyad puyek." 34Minahmahan etan ni tuu nan Philip e kantuy "Hipa kapan-e-hela etan ni prophet eyad intudek tu ya annel tu winu ya edum ni tuu?" 35Et humman ni binidbid nunman ni tuu hu nengilepuan Philip ni mengituttuddun meippanggep ni impahding Jesus Christo ni panyaggudan ni tuu. 36Ida kamengmenglaw ey wada dinteng dan danum et kan etan ni iEthiopia ey "Tam adyah hu danum. Kaw dammutun pebenyaggak di deya?" 37Kan Philip ey "Dammutun benyagan daka hedin muka kulluga hi Jesus." Ey kan etan ni iEthiopia ey "Nakka kulluga e hi Jesus hu U-ungngan Apu Dios." 38Et pasiked tu etan kalesah et umhep idan dewwa. Gimmawaddad danum et benyagan Philip. 39Negibbuh et dumekal ida ey pinhakkeyey attukaw la hi Philip, tep inlaw lan Ispirituh Apu Dios. Eleg law ang-angen etan ni iEthiopia hi Philip, nem kaman-am-amleng ni limmaw lad lawwan tu. 40Hedin hi Philip ey endi maptek ey wadad Asotus. Nantuttuddun meippanggep nan Jesus diman et yad kebebbebley ni dinlan tu ingganah ni dintengan tud bebley di Cesarea.


text: 1Heten itudo"u ya hay aat nan Punhapiton Apo Dios an mangidat hi ataguan tu'u. Hiya ya wagwada tuwali ya un malmun amin di logom. Ya dengngodengngolmiy hapitna, ya tinnitinnigmiy aatna, ya hinamadmiy aatna, ya dinapami goh Hiya. 2Ya immannung an heden mangidat hi ataguan tu'u ya nipattig, at tinnigmi. At ibaagmiy aatnan da'yu, ya henen ibaagmi ya hiyay dumalat hi pi'taguan tu'un Apo Dios hi mid pogpogna. Hidin penghana ya niddum Hiyan Apo Dios an hi Ama tu'u, mu la'tot ya nipattig ay da'mi. 3Ya manu ay ibaagmin da'yu hatun tinnitinnigmi ya dengngodengngolmi eten tudo' ya ta way atonyun middum ay da'mi ta mi'hina"agi tu'un amin ay Apo Dios an hi Ama tu'u ya nan Imbaluynan hi Jesus Kristu. 4Ya itudo"u goh hete ta mihamad di pun'anlaan tu'u. 5Heten ibaagmin da'yu ya hay dengngolmin inulgud han Imbaluy Apo Dios ti inalina an ay potang di aat Apo Dios, ya adi ahan umat hinan helong. 6Ya gulat ta alyon tu'uy, "Mi'hina"agi tu'un Apo Dios!" mu nappuhi ay nan ugali tu'un ay helong ya immannung an layah henen hinapit tu'u, ya layah goh di ato'aton tu'u ti adi mabalin hi un middum nan helong hinan potang! 7Mu gulat ta nahamad di ugali tu'u an umat ay Apo Dios an nahamad di ugalina an ay patal at munhina"agi tu'un hinohha, ya nan dalan Jesu Kristun nibugha' hidin natayana di gun mangaliw an amin hi bahol tu'u ta adi ma'u'unnung. 8Mu gulat ta alyon tu'u di, "Mid bahol tu'u!" ya un hay odol tu'uy linayahan tu'u, ya hiyah ne panginnilaan hi un bo'on nan Nahamad an Tugun di unudon tu'u. 9Mu itutuyu tu'u ay di bahol tu'un Apo Dios ya aliwanan amin di ina'inat tu'uh nappuhi ta adina u'unnungon ti makulug di aatna, ya ipahunungnan amin di atona. 10Ya alyon tu'u ay di, "Agguy tu'u nabaholan!" ya un tu'u agguy kinulug di Hapit Apo Dios, at punlayahon tu'u Hiya ti inalinay nabaholan tu'un amin.


text: 1Tandà tamo ya no nati tamoyna, habayti ya ampa-iriyan tamoy kowinta bali ya nawini ya yari̇̀ ha lotà ay mahirà. Piro do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ma--in tamon pa-iriyan ya bayoy nawini ya kowinta bali. Habayto ya ginawà nin Diyos ay ayin pagkahirà ta alwan gawà nin tawo. 2Habayti ya nawini ya anti et kontamo ay an-ida-ing tamo, ta hay labay tamo bayri ha nawini ya ampa-iriyan tamo hapa--eg ay mapahiliyan nin hatoy masyado tamon anhangaren ya nawini do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 3Ha ombayro ay ma--in anan kapahiliyan ya pa-iriyan nin kalolowa tamo. 4Mintras anti tamo et bayri ha kama-inan tamoy nawini ya angkahirà ay andoma-ing tamo; alwan ha labay tamoynan mati, no alwan habayti ya nawini tamo ay labay tamon mapahiliyan nin nawini ya para ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Ha ombayro, hay nawini tamoy ma--in kamatyan ay mapahiliyan nin nawini ya ayin kamatyan. 5Diyos ya nangihandà kontamo para bayri ha pamamayo kontamo, ta inggawà na kontamo ya Ispirito na ya kaptegan nin bayowen na bayti ya nawini tamo. 6Kayà pirmin makhaw ya nakem nawen boy tandà nawen ya mintras anti tamo et bayri ha nawini tamo hapa--eg ay agtamo et mi-abot ha orongan tamo ya kama-inan nin Pangino--on. 7Hitamo ay angkabiyay nin ma--in katetpel ha Diyos maski agtamo ya angkakit. 8Kayà makhaw ya nakem nawen maski ampadya-dya--an kayi, ta hay mas labay nawen ay alihan bayti ya nawini ya ampa-iriyan nawen hapa--eg emen do kayina ha Pangino--on ya orongan tamo. 9Hay ampakahangaren nawen peleg nawen angkabiyay et o maski anti kayina ha Pangino--on ay mangonsowilo konnawen ya Diyos. 10Kaganawan tamo ay omarap koni Pangino--on Hisokristo ta hosgawan na. Balang miha kontamo ay mananggap nin nararapat ha ginawà na mag--in mahampat o mala--et ya ginawà na peleg angkabiyay ya bayri ha babon lotà. 11Banà ta tandà nawen ya kapapalimo ya panosga nin Pangino--on ay ampagsikapan nawen nin hay tawtawo ay magkama--in katetpel emen aghila maparosawan. Diyos ya magtandà no pangno ya pagnanakem nawen, boy an-omasa ko nin tandà moyo itaman. 12Anhalita--en nawen bayti komoyo, alwan ha an-itag--ay nawen anaman ya sarili nawen komoyo. Labay katawon bongat biyan bara--nan nin mangipagmalhay konnawen. Ha ombayro ay ma--in kawon ma-itobay ha tawtawoy ayin kanayon ya an-ipagmalhay no alwan hatoy angkakit la kisan hatoy anti ha nakem la. 13No peteg baytoy anhalita--en la ya lokoloko kayi ay ayin bali no ha ombayro ay makagawà kayi nin para ha Diyos. No matinò ya pangingihip nawen ay para ha ikahampat moyo. 14Hay anggomi--it konnawen ay panlalabi ni Pangino--on Hisokristo. Tandà nawen ya hin nati hi Pangino--on Hisos, kaganawan tawo ay kowinta nikati nin kalamo na ta hiyay nangakò nin kamatyan la. 15Nati ya nin para ha kaganawan emen hay ma--in biyay ya ayin anggawan ay agana mabiyay nin para ha sarili la, no alwan para koni Pangino--on Hisokristo; ta alang-alang konla, hi Pangino--on Hisokristo ay nati biha biniyay oman. 16Hapa--eg ay agnawen antegtegen ya pagkatawo nin maski hino. Maski ombayroy anggaw--en nawen hin hato koni Pangino--on Hisokristo, hapa--eg ay alwaynan ombayro. 17Kayà hinoman ya ampakilamo koni Pangino--on Hisokristo ay nabayoyna. Ayin anay da--an nan pag-o-ogali̇̀ ta hiya ay bayoyna. 18Diyos ya ginomawà nin ombayro. Banà koni Pangino--on Hisokristo ay pinagkasondò na tamo, boy pinili̇̀ na kayin mangipakarani kona nin tawtawoy ahè et nakisondò kona. 19Hay labay kon totolen ay ombayri: hay tawtawo ay pinagkasondò nin Diyos nin banà ha pagkamati ni Pangino--on Hisokristo. Banà bayri ay imbilang na hila nin ayin anan kawkasalanan. Hikayi ya pinahimala--an nan mangibalità nin ombayri. 20Kayà hikayi ya hawhogò ni Pangino--on Hisokristo ay konnawen impatayà nin Diyos ya pamaki-ilgo komoyo. Hay an-ipaki-ilgo nawen komoyo ya kowinta hi Pangino--on Hisokristo ya ampaki-ilgo komoyo ay makisondò kawo ha Diyos. 21Hi Pangino--on Hisokristo ay ayin kasalanan. Piro para ha ikahampat tamo, hay kasalanan nin kaganawan tawo ay impa-akò kona nin Diyos emen ha pamakilamo tamo koni Pangino--on Hisokristo ay magkama--in tamon kahampatan ya mangibat ha Diyos.


text: 1Yakan y Pablo nga minasserbi kan y Afu Dios en apostol y Jesu Cristo. Nabon nak nga mamasikan kan ya angngurug ya totolay nga pinili y Afu Dios, en mamadakal kan ya pakakammu ra kan ya kurug nga tuldu nga me-annung kan ya kurug nga relihion. 2Nebase ya kurruan tera kan ya agginnanama tera kan angat nga awan na nga panda nga netabba y Afu Dios kallie peba ya nekaparatu ya mundo, en mari na vulvua/pulus malladdud/mabbusid. 3Kattu mepangngat nga tiempo, y Afu Dios nga mamalliad kan ittera, nepakammu na ya bilin na, en nemandu na nga mekatalak kan yakan ya angngipalapalappat ku kan ya napia nga dumug kan ya totolay. 4Matturak nak kan ikaw, Tito, nga kurug nga anak ku segun kan ya nepaggitta ta kan pangurug. Pare zinan ta hinnian/asan kan ikaw ya allak en imamak nga maggafu kan y Afu Dios nga Ama tera en y Jesu Cristo nga mamalliad kan ittera. 5Ya gafu na kan pinattalan/pinabbattang ta ka kan ya fugu ya Creta, tase awayyam nga ingguran ya mari peba nakua ira, en manunnak ka kan lalakay ira nga panakallan kan ya iglesia kan kada babalay segun kan ya kinahik kan ikaw. 6Ira yaw ya mawag kan kada isa nga panakallan: Awan na nga kapaliwatan, isa laman ya atawa na, hinnian angngurug ya anak na ira en awan nga ke-evuyatan/ke-ergowan da kan kinaloko onu kawan akkimoray ra. 7On, gafu ta mawag kan awan nga kapaliwatan ya mananggaw kan ya iglesia, gafu ta iggina ya ingkargadu kan ya ipakua y Afu Dios. Mawag kan mari atanang ya anningan na kan ya baggi na, mari na nalohon nga mallussaw, mari melellaw, mari minappatapatu, mari muyung/mukat kuartu, 8ngam minangngalaba kan bisita, minangngayat kan hanna laman nga napia, napia ya appanapanonot na, natunung, kanakanayun nga kuan na ya ikayat y Afu Dios, matangngallan na ya baggi na pe laman, 9kanakanayun nga vulunan na ya kurug nga ergo y Afu Dios nga ituttuldu tera, tase awayya na nga pasikannan ya ginnonotan ya dudduma/karruan segun kan ya kurug nga tuldu, en ipakanawag na ya fustu nga kebalinan na kan ya manuriya ira kan yan. 10Aru maitu/kelattan ya mari makimoray, nepatalluaring ya Judio ira nga mangurug kan y Jesu Cristo. Awan nga serbi ya ergowan da, en minangngilohot da. 11Mawag kan mapemmang da, gafu ta aru ya famillia nga pagapagulluan da ya ginnonotan da kannia angngituldu ra kan ya mari mepangngat tase makakalak da kan kuartu. 12Hinnian isa nga maddian kan Creta nga profeta ra mismu nga kunna nga nakkahi, "Kanakanayun nga minalladdaladdud/minabbusubusid ya maddian ira kan Creta. Megitta ra kan naporay nga ayam. Talakag da en nelot/nafulotan ya vutut da." 13Kurug yan nga kinahi na. Megafu kan yan, ivuyam ira, tase massikan ya angngurug da kan ya kurug, 14en tase mari ra gigginan ya istorian ya Judio ira onu ya mandu ira ya totolay nga nammari kan ya kurug. 15Ya totolay nga narenu ya ginnonotan da, ikuenta ra kan narenu ngammin nga ganagannud. Ngam ya totolay nga nadaping ya ginnonotan da en awan nga angngurug da, awan nga ikuenta ra kan narenu, gafu ta nadaping ya gikkonsensian en ginnonotan da. 16Kayan da nga ammu ra y Afu Dios, ngam masingan kan ya kukukuan da nga mari ra ammu iggina. Mekasakay/Mekarukkut ra, awan nga ammaraparulot da, en mari ra mepangngat nga mangngua kan hanna laman nga napia.


text: 1Hên naitoro nay na ni Apo Jesus ya tungkol ha pamatawad, ay immalíh hila bayro ha probinsyan Galilea, ta nagdann hilay na ha probinsyan Judea, hên nilumipay ha Ilog Jordan. 2Kal-atan ya nangamat kana, haka namaalíh yan hakit la. 3Main ungnoy Pariseo bayro ya napaidani kan Apo Jesus ya labay mandakêp kana ha pamaghabi na. Kabay nangotang hila kana, “Malyari ha mihay lalaki hên ihiyay nay ahawa na, agyan hinoman ya pagbad-an?” 4Hinabi hi Apo Jesus, “A yo pon nabaha, ya hên hato, hên dinyag ni Apo Namalyari ya luta, ay nanyag yan lalaki, haka nanyag ya êt hên babayi? 5Kabay lakwanan nan lalaki ya toa na, ta milamo hilay nay miahawa. Hilay miahawa ay mag-in mimiha, 6kabay alwa hilay nan lowa, ta mimiha hila tana. Ya pinilamo ni Apo Namalyari, ay paan pihiyayên.” 7Wanlay na êt, “Pata in-utoh ni apo Moises ya malyarin dyanan lan lalaki hên kahulatan hên pamihiyay ha ahawa la, bayo malyari lay nan ihiyay?” 8Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, “Pinaulayan ni apo Moises hên manyag hên êmbayro, ya ninuno yo, gawan ha kakdêyan ulo la ha a la labay humonol ha kalabayan ni Apo Namalyari. Noa, hên dinyag ni Apo Namalyari ya luta, ay tinalagá na ya miahawa ay paan mihiyay. 9Kabay anhabiên ko kamoyu amêhên, ya hinon lalaki ya mamihiyay hên ahawa na, no a ya nakilalaki, bayo mag-ahawan kaatag, ay nanyag kasalanan gawan namabayi ya.” 10Amêhên, wanlan tagahonol ni Apo Jesus, “No êmbayroy angkalyari, ay paan pon awud hên mag-ahawa ya mihay lalaki.” 11Noa, wani Apo Jesus, “Hilay kaatag ay dinyanan ni Apo Namalyari hên pamagtêêh hên a mag-ahawa, noa, hilay kaatag ay a makatêêh hên a mag-ahawa. 12Alwan pare-pareho ya ampangubatan no pata main lalaki ya a mag-ahawa. Ya kaatag, ay gintanan lay na ya habayto ha pagkaanak la. Ya kaatag ay dinyag êmbayro hên kapareho la. Haka ya kaatag, etaman ay tinalagá la hên a mag-ahawa, ta êmên a maabala ya pamitoro la hên tungkol ha pamanlokop ni Apo Namalyari. Hila ya ampakaintindi hên hinabi ko hên tungkol ha pamag-ahawa, ay dapat lan honolên ya habayto.” 13Nanganaway anak man, ay anggêtan kan Apo Jesus, ta ihalangin na hila hên ipalunto nay gamêt na ha ulo la. Hên nahêlêk lan tagahonol ni Apo Jesus ya manianak-anak ay binawal lay ampantan kanla. 14Noa, wani Apo Jesus kanlan tagahonol na, “Paulayan yo hilay anak hên paidani kangko. Paan yo hilan bawalên. Ta hilay maaypa ya nakêm ya nanad kanla, ay hila ya ilamo ha pamanlokop ni Apo Namalyari.” 15Hên naipalunto nay gamêt na ha ulo hên inhalangin na hila, ay nammita yay na. 16Main mihay lalaki ya dinumani kan Apo Jesus, hên nangotang, “Mánoro, hinoy kangêran ya dapat kon daygên, ta êmên ako madyanan hên biyay ya ayn angga?” 17Hinabi kana ni Apo Jesus, “Pata kinotang mo kangko no hinoy mangêd? Hi Apo Namalyarin bêngat ya mangêd. No labay mon madyanan kan biyay ya ayn angga, ay dapat mon honolên ya Kautuhan na.” 18Kabay kinotang na êt hên lalaki, “Hinoy Kautuhan?” Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, “Paan mamatsin kaparehon tawo. Paan mamabayi. Paan makilalaki. Paan manakaw. Paan manistigos ha alwan kaptêgan. 19Galangên moy toa mo, haka lugurên moy kapareho mo hên nanad ha pamanlugud mo ha sarili mo.” 20“Mánoro, anhonolên kina ya habayto ngan paubat hên anak ako pon. Hino pon ya kailangan kon daygên?” 21Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, “No labay mon ayn kan pamagkulang kan Apo Namalyari, ay iubuh mon ihaliw ya pibandian mo, bayo idin moy naablian kanlan mangairap, ta madyanan kan mantêg hên pibandian ha langit. Pangayari mon nadyag ya habayto, ay mag-orong ka di, ta humonol ka kangko.” 22Noa, hên nagilam nay habi ni Apo Jesus, ay nammita yay na hên ampaglungkot, ta miha yay mabandi. 23Bayo wani Apo Jesus kanlan tagahonol na, “Pakagilamên yo! Alwan nataluh hên makapakilamo ha pamanlokop ni Apo Namalyari ya hilay mabandi! 24Anhabiên ko etaman kamoyu, ya nataluh hên magdann ha lubot karayêm ya mihay kamelyo kanan makapakilamo ha pamanlokop ni Apo Namalyari ya mihay mabandi.” 25Angkalipang ya ihip lan tagahonol na ha hinabi na, kabay kinotang la ya, “Hino awud ya miligtas hên makapakilamo ha pamanlokop ni Apo Namalyari?” 26Pinakahêlêk hila ni Apo Jesus, bayo wana, “Ya a madyag hên tawo, ay madyag ni Apo Namalyari.” 27Amêhên, wani Pedro, “Ay-êmên kay, ya tagahonol mo? Imbalag naên ya kaganawan, ta êmên kay humonol kamo. Hino etaman ya idin kannaên?” 28Hinabi etaman ni Apo Jesus, “Pakagilamên yo! Lano no bayoên ni Apo Namalyari ya luta, ta hiko, ya Taga-Langit, ya In-anak Tawo ay mamaala hên main kapangyarihan, ay mikno kaw ha iknoan hên ari ta mamaala kaw kanlan Israelita, ya hilay kaapo-apoan lan labinloway anak ya lalaki ni apo Israel. 29Hilay nangibalag bali la, o kapotoh pohêl la, o toa la, o anak la, o luta la, gawan ha pamanhumonol la kangko, ay matumbahan hên katamagatoh kanan imbalag la, kaban atsi hila pon di ha luta. Bayo lano madyanan hila êt hên biyay ya ayn angga. 30Noa, mal-at kanlan matag-ay ya tungkulan ha hêlêk hên kapareho la, ay alwan matag-ay ha hêlêk ni Apo Namalyari, haka mal-at kanlan maaypa ya tungkulan ha hêlêk hên kapareho la, ay matag-ay ha hêlêk ni Apo Namalyari.”


text: 1Sangaw, ya pari nga katanangan ya kekuentan na, kunna nga namovut kan y Esteban, "Kurug kazze/pano nga kinahim ira nay nga ganagannud?" 2Kunna nga siminabbag, "Wawwahik en amak ira, ginan nu ya kayan ku. Y Afu Dios nga mekapakkapalat, nappasingan kattun kan y Abraham nga ginafu tera kattu hinnian/asan peba iggina kan Mesopotamia kallie na minang naddian kan Haran, 3en kunna nga nakkahi, 'Panawan mu ya nasion mun en ya papparrientes mu, en malit ka kan ya lugar nga ipasingan ku kan ikaw.' 4"Pinanawan da gafen ya Mesopotamia nga naddianan ya Caldeo ira, en minang da naddian kan Haran. Kattu natay ya ama y Abraham, pinalit y Afu Dios ira kan yaw nga lugar nga paddianan tera kan sangaw. 5Awan nga neddan y Afu Dios kan iggina nga lusak nga kua na pe laman maski laman zinan tangadakkuat, nu azzi netabba na nga iddan na yaw nga lugar kan iggina tase mabbalin kan kua na en ya gakagaka na maski awan peba nga anak na. 6"En kunna tiaw peba ya kinahi y Afu Dios kan iggina, 'Maddayu nattaruk ya gakagakam kan tanakkuan nga nasion, en ya totolay nga maddian kannay, kohungan en pazapaziyatan da ira kan appattatut kan dahun. 7Kastigowan ku ya totolay nga passerbian da, en kabalin na, mapanaw ya gakagakam kan nay nga lugar, en umang dak dayarayawan kan yaw nga lugar.' 8"Pinottad na kan y Abraham ya isa nga taratu, en megafu kan yan, nakugit da Abraham nga sennial ya taratu na kan iggina. Ginaka y Abraham y Isaac, en kabalin ya neke-anak na, kinugit na iggina kattu mekawalu nga algaw na. Kunna tian pay ya kiningngua y Isaac kan y Jacob nga anak na, en kiningngua y Jacob yan pay kan ya mafulu se dua nga anak na ira nga lallaki nga ginafu ira ya tribu ira kan ya nasion tera. 9"Megafu kan ya passil ira nay nga ginafu tera kan y Jose nga uzzan da, nelaku ra iggina, en ne-angay iggina nga nakohung kan Egipto. Ngam mari pinorrian y Afu Dios iggina, 10en pinalliad na iggina kan ngammin nga nekapazapaziyat na. Iniddannan na iggina kan fabor en sirib kattu ne-angay iggina kan ya atubang y Faraon nga patul ya Egipto, en sinunnak y Faraon iggina kan gubernador ya Egipto en kan ingkargadu kan ya interu palasio na. 11Nesimmu ya nelot/nafulotan nga bisin kan ya interu Egipto en kan Canaan, en nelot ya ziyat ya totolay. Awan nga makan nga matafulan ya ginafu tera ira. 12Kattu nagina y Jacob nga hinnian makan kan Egipto, binon na ya anak na ira nga ginafu tera. Yan ya unna nga nepaggangay ra kannay. 13Kan ya piddua nga nepaggangay ra kannay, nepakammu y Jose kan ya wawwahi na nu innia iggina, en y Faraon, nammuan na pay ya me-annung kan ya famillia y Jose. 14Sangaw, nabbon y Jose kan umang mangalak kan y Jacob nga ama na en ngammin nga papparrientes na nga pitufulu se lima ra ngammin. 15Sangaw, minang y Jacob en ya anak na ira nga ginafu tera kan Egipto, en naddian da kannay addet kannia nepappatay ra. 16Ya gibbaggian da, ne-angay kan ya babalay ya Sikem en netanam kan ya attanamman nga ginatang y Abraham kattun kan pirak kan ya anak ira y Hamor kannay. 17"Kattu umaranni ngin ya tiempo nga ammarulot y Afu Dios kan ya netabba na kan y Abraham, minaru ya bilang ya ginafu tera ira kan Egipto. 18Sangaw, hinnian tanakkuan nga nappatubbat nga nappatul kan Egipto nga mari na ammu y Jose. 19Inaprobettia na ya ginafu tera ira, en pinazapaziyat na ira. Nemandu na nga ikkua/ippay ra ya kalabit da ira kan ya liwan tase makkakatay ra. 20Kan yan nga tiempo, ne-anak y Moises, en napayayat y Afu Dios kan iggina. Natebi iggina kan ya balay ya ama na kan tallu vulan. 21Kattu nekkua ra iggina kan ya liwan, nasimmuan ya babay nga anak y Faraon iggina, sinefufut na en sinebi na iggina. 22Natulduan y Moises kan ngammin nga ammu ya Egipcio ira, en nabbalin iggina kan makapangngua kannia aggergo na en kan ya kukukuan na. 23"Kattu appattafulu ya dahun na, napanonot na nga umang na bisitan ya kagitta na nga Israelita ira. 24Kattu nakalabbet iggina kan ya dian da, hinnian isa kan ira nga nasingan na nga tattazzian ya isa nga Egipcio, en netalak na iggina, en nabbalat iggina nga pinatay na ya Egipcio. 25Inabbat na nga nantindian ya kagitta na nga Israelita ira nga iyusa y Afu Dios iggina kannia appasuelta na kan ira, ngam mari ra nantindian yan. 26Kan kamatarukan na, minang iggina kan ira manin. Hinnian dua nga maddaggun nga massintut/makkaddug, en kinakkapan na nga areglowan ira nga kunna nga nakkahi, 'Lallaki, mawwahi kayu! Ka-am ta massintut kayu?' 27"Ngam tu nakaliwat kan ya kavulun na, netubang/netubblak na iggina, en kunna nga nakkahi, 'Innia ya nanunnak kan ikaw nga mammoray en mamanunut kan ikami? 28Ikayat nak kazze pay nga patayan kan kagitta ya nepammatem kan ya Egipcio kattu kabi?' 29Kannia nepakagina y Moises kan yan, napanaw iggina en minang kan ya nasion ya Midian, en naddian iggina nga dayu kannay. Naggaka iggina kan dua nga lallaki kannay. 30"Nappasa kan appattafulu kan dahun, kattu hinnian y Moises kan ya disierto nga aranni kan ya Bakulud Sinai, hinnian anghel nga nappasingan kan iggina kan ya gumangagangat nga afi kan ya tangafun nga mula. 31Kattu nasingan na yan, nalagat iggina, en minaranni nga umang na iningan, en nagina na ya ngaral y Afu Dios nga kunna nga nakkahi, 32'Yakan ya Dios ya ginafum ira, ya Dios y Abraham, ya Dios y Isaac en ya Dios y Jacob.' Namilpig y Moises kan ya talaw na, en mari na negutuk/neturid/netaggad nga innan. 33Kunna nga nakkahi y Afu Dios peba kan iggina, 'Azzan mu ya sandalliam gafu ta nasantuan ya lugar nga nanadaggan mu. 34Kurug nga nasingan ku ya nekatattazzi ya totolek kan Egipto, en naginak ya daharahin da. Nazzittag nak tase ipasueltak ira. Angka kanniaw, gafu ta bonan ta ka kan Egipto.' 35"Yan nga Moises balalaman ya nepamammari ra kattu kunda nga nakkahi kan iggina kattun, 'Innia ya nanunnak kan ikaw nga mammoray en mamanunut kan ikami?' Iggina balalaman ya binon y Afu Dios tase mammoray en mappasuelta kan ira megafu kan ya pakapangngua ya anghel nga nappasingan kan iggina kan ya tangafun nga mula nga gumangagangat. 36Iggina balalaman ya nangipanaw kan ira kan Egipto en naka-angngua kan milagro ira en sennial ira kan Egipto kannia kasan da peba kannay, en kan appattafulu kan dahun kabalin ya nepappanaw ra kannay, kan ya Raggang nga Bebay en kan ya disierto. 37Yan nga Moises balalaman ya nakkahi kan ya Israelita ira, 'Mangiyatanang y Afu nga Dios tera kan profeta para kan ikayu nga maggafu kan ikayu pe laman nga megitta kan yakan.' 38Iggina balalaman tu hinnian kan ya ammung ya Israelita ira kan ya disierto en ya anghel nga nakiergo kan iggina kan ya Bakulud Sinai en kan ya ginafu tera ira. Iggina balalaman ya nangalawat kan ya ergo ira nga mannanayun, tase iddan na kan ittera. 39"Ngam ne-ammari ya ginafu tera ira nga parulotan iggina. Imbes kan yan, linikuran da iggina, en mas nekayat da ya mattoli kan Egipto. 40Kunda nga nakkahi kan y Aaron, 'Mamanday ka kan rebultu ira nga dios para kan ittera nga mangi-unna kan ittera, gafu ta mari tera ammu nu hanna ya nesimmu kan nay nga Moises nga nangipanaw kan ittera kan Egipto.' 41Kan ira nay nga algaw, namanday ra kan rebultu nga megitta ya forma na kan uvvun baka, en inofresian/zinedikan da kan ayam nga pinatay ra, en sinelebra ra ya pinanday ra pe laman. 42Linikuran y Afu Dios ira, en pinorrian na ira nga maddayarayaw kan ya bittuan ira. Nesimmu yan kan kagitta ya neturak ya isa nga profeta nga kunna, 'Ikayu nga Israelita! Kannia kasan nu kan ya disierto kan appattafulu kan dahun, Yakan kazze ya inofresian nu kan ofresi en ayam ira nga napatay? 43Awan! Inakkat nu ya paddayarayawan nu kan ya rebultu nga nangahanan kan Molek, en zinayarayaw nu ya bittuan y Refan nga dios nu. Ira yan ya rebultu nga pinanday nu tase dayarayawan nu ira. Gaggafen, palitan ta kayu kan ya tangapingit ya nasion ya Babilonia.' 44"Kattu hinnian ya ginafu tera ira kan ya disierto, hinnian kan ira ya tolda nga pakasinnan kan ya kasan y Afu Dios kan ira. Nepapatadag y Moises yan nga tolda kan kagitta ya nepappapatadag y Afu Dios kan iggina segun kan ya pamarrian nga nepasingan na kan iggina. 45Kabalin ya pia nga rahun, y Josue en ya ginafu tera ira nga anak ira ya naddayarayaw ira kan ira nay nga rebultu, en nevulun da yan nga tolda nga nepapatadag y Moises kan yaw nga lugar nga paddianan tera kan sangaw nga ginarut da kan ya totolay kan ya tanakkuan nga nasion ira nga pinappaw y Afu Dios kannia nepakkiggerra ra kan ira. Hinnian peba yan kan ira addet kattu tiempo y David. 46"Napayayat y Afu Dios kan y David, en nekiddaw y David nga ipamavulun y Afu Dios ya appapatadag na kan paddianan para kan ya Dios y Jacob. 47Ngam y Solomon ya nappapatadag kan yan nga balay. 48Ngam y Afu Dios nga Katanangan, mari na awayya nga maddian kan balay ira nga pinatadag tolay kan kagitta yaw nga neturak ya isa nga profeta nga kunna, 49'Ya langit ya tronok, en ya lusak ya abbatayan ku. Hanna ya klase ya balay nga patadaggan nu para kan yakan?' kunna y Afu, 'Onu be tiaw ya lugar nga pamangattan ku? 50Bakkan kazze kan yakan ya namaratu kan ngammin ira yaw nga ganagannud?' " 51Nesige y Esteban nga kinahi kan ya konseho, "Ikayu nga nataggat ya uray nu, en ibangngabangngag nu ya ergo y Afu Dios! Kanakanayun kayu mamba nga makittalataggat kan ya Espiritu Santo kan kagitta ya kinikkingngua ya ginafu nu ira. 52Hinnian kazze isa kan ya profeta ira nga mari pinazapaziyat ya ginafu nu ira? Pinatapatay ra peba ya binon ira y Afu Dios kattun nga nangipakammu kan ya allabbet ya Natunung. Luminabbet igginan, en ya kiningngua nu, ne-alawat en nepapatay nu iggina. 53Inalawat nu ya dorob y Afu Dios nga nepeddan na kan ya anghel na ira, ngam mari nu pinaraparulot." 54Kattu nagina ya konseho ya kinahi y Esteban, nangngarangaritam/nangaratenget da nga nelot ya gazzit da. 55Ngam napannuan iggina kan Espiritu Santo, siminangug iggina kan langit, en nasingan na ya kekapalat y Afu Dios en y Jesus nga aggatadag kan ya ziwanan y Afu Dios. 56Kunna nga nakkahi, "Innan nu! Masingan ku nga aggavukat ya langit, en ya Anak Tolay nga aggatadag kan ya ziwanan y Afu Dios." 57Ngam sinallabban da ya giddaranggangan/gittalingan da, nakkarriaw ra kan nasikan, en naggirindan da nga nappaladdiaw nga minang kan iggina. 58Ginuggunggun da iggina nga nelawan kan ya siudad, en binatabatu ra iggina. Ya testigu ira, newalang da ya gilluturan ya gissinnunan da kan ya atubang ya isa nga mabbing nga lalaki nga mangngahan kan Saulo. 59Kannia ammatabatu ra kan y Esteban, kunna nga naddasal, "Afu Jesus, alawatan mu ya karalluak." 60Nappalentud iggina en kunna nga nangikullet, "Afu, marim ipaliwat kan ira yaw nga liwat nga kiningngua ra." Kattu kinahi na yan, natay igginan.


text: 1Hakey mewan ni Sabaduh ey himmegep hi Jesus di simbaan idan Jews, ey wada etan tuun negikuy ngamay tu. 2Wadadda etan edum ni tuun daka hellipat-i hedin peyaggud Jesus etan gikuy ni ngamay nunman ni tuu, ma-lat wada pebehhul dan hi-gatu, tep Sabaduh ni nunman e daka ngillinan aggew. 3Inaygan Jesus humman ni tuu et kantuy "Ikay dih et umehneng kad hinanggaddan eyan tutu-u." 4Inhanggan Jesus idan etan ni katuutuu et kantuy "Hipa kan ni Tugun ni mabalin ni pehding, hedin Sabaduh? Kaw ya kayyaggud hu pehding ma-lat bumaddang, anin ni Sabaduh winu ya lawah ni umbahbah hu pehding? Kaw kan ni Tugun ey diman hu tuu et matey winu baddangan ma-lat tumegu?" Nem endin hekey idan etan ni tutu-u kaumhumang. 5Peteg bunget Jesus ni tuka penang-ang-angiddan etan ni neamung niya makaggeh nemnem tu. Tep neihla nemnem da niya manghay ida e eleg da pinhed ni ebbuluten hu kameituttuddun meippanggep nan Apu Dios. Et kan Jesus etan ni negikuy ey "Ukyad mu ngamay mu." Inukyad tu ngamay tu ey kayyaggud law. 6Pinhakkeyey immehep ida etan Pharisee et da panhuhummanganan idan tuun Herod hedin hipa pehding dan memettey nan Jesus. 7Hini-yan Jesus et yadda disipol tu etan simbaan et lumaw idad gilig ni Baybay e Galilee, ey nangkeiunnud ida dakel ni tuun nalpud kebebbebley diman Galilee, yad Judea, 8yad Jerusalem, yad Idumea, yad ba-hil ni Wangwang e Jordan, yad kad-an ni Sidon et yad Tyre. Immalidda tep diddingngel dadda hu kayyaggud ni impahding tu. 9Dakel idan peteg hu tuu et an paelan Jesus idan disipol tu hu bangka ma-lat yadman hu yuddungan tu tep nahkit etan di gilig ni baybay. 10Mukun neiunnud hu dakel ni tuu, ey tep ingkal Jesus hu nambakbaklang ni degeh, et nemahhig ida etan edum ni kamandedgeh e ida kamampampippilliw ni umlaw di kad-an tun an mengeppan hi-gatu ma-lat ma-kal degeh da. 11Hedin inang-ang idan nehuklungan ni dimonyoh hi Jesus, ey neala ni nanlukbub idad kad-an tun nantetekkuk ida e kanday "Hi-gam hu U-ungngan Apu Dios!" 12Nem imbunget Jesus ida etan dimonyoh, tep eleg tu pinhed ni hi-gada mengippeamta e hi-gatu hu U-ungngan Apu Dios. 13Limmaw hi Jesus di duntug e inaygan tudda etan pinpinhed tu, 14et pilien tudda hampulut dewwa, et ingadnan tuddan apostles. Hi-gada hu mekikkillaw ni hi-gatun ittu-dak tun an mantuttuddu. 15Ey iddawat tun hi-gada hu kabaelan dan mengkal idan neihuklung ni dimonyoh. 16Huyyadda ngadan idan Hampulut dewwan apostle ni pinili tu. Hi Simon e ingngadnan tun Peter, 17yadda u-ungngan Sebedi e di James nan John e ingngadnan tuddan u-ungngan Kidul, 18hi Andrew, hi Philip, hi Bartolomew, hi Matthew, hi Tomas, hi James e u-ungngan Alphaeus, hi Thaddeus, hi Simon e Zealot 19et hi Judas Iskariot e nengihdul nan hi Jesus. 20Negibbuh huyya et umenamut di Jesus ey neamung ida mewan hu dakel ni tuu et endi inna-nu dan mengngan. 21Dingngel idan agin Jesus et lumaw idan an mengewwit ni hi-gatu, tep wadadda edum ni tuun kanday immangngaw. 22Ey yadda edum ni nalpud Jerusalem ni kamantuttuddun Tugun Moses ey kanday "Hi Satanas e ap-apun emin ni dimonyoh hu kameihhuklung nan Jesus, et mukun han-ekal tudda dimonyoh." 23Inaygan idan Jesus et kantun hi-gaday "Kele mewan an pea-allaw Satanas hu edum tu?" 24Kantu mewan ey "Yadda bimmebley ni eleg manhinbabaddang ey mebahbah idan emin, tep megennadwadda. 25Heni daman wadad hakey ni baley e hedin ida kamambabakal, man lektattuy nekiwadda. 26Hanniman daman Satanas e hedin hi-gatu ngu ey mekibuhul idan edum tun dimonyoh et megennedwadda ey nanna-ud ni mepappeg hu nan-ap-apuan tu." 27Kantu mewan ey "Eleg mabalin ni wada an menekkew di baley etan ni na-let ni tuu, pakkaw ni belluden tu etan na-let ni tuu et han dammutun umhegep et tu pan-ibsik hu nangkeiha-ad etan di baley." 28Kan Jesus pay ey "Nemnemnem yu eya e-helen kun hi-gayu. Ya tuun manliwwat, anin ya pemihhulan tun edum ni tuu ey dammutun mepessinsahan humman ni liwat tu. 29Nem ya tuun lawah hu e-helen tun Ispirituh Apu Dios ey eleg mabalin ni mepessinsahan. Et mannananeng humman ni liwat tu." 30Huyya inhel Jesus, tep wadadda edum ni kanday nehuklungan hi-gatun dimonyoh. 31Entanni ey dimmateng ida agin Jesus et hi inetu, et umehneng idad dallin et umitu-dak idan an mengeyyag nan Jesus. 32Kan ida etan ni nehalikub ni tuud kad-an tuy "Daka kapan-ibbagad inam niyadda agim di dallin." 33Hinumang Jesus et kantuy "Kaw wada neputuk ni inak niya agik?" 34In-ang-ang tudda etan ni tuun nehalikub di kad-an tu et kantuy "Emin ida eya tuun neamung ey inak ida niya agik ida. 35Tep emin hu tuun kamengu-unnud ni pinhed Apu Dios ey humman ida nakka ibbilang ni inak niya agik."


text: 1Hay hinaliw ya aw-alilà ya ampipantompel ha Pangino--on ay nararapat gomalang ha aw-amo la emen ayin mahalità ya kontra ha ngalan nin Diyos boy ha an-itorò tamo. 2No hay amo la ay kapariho lan antompel ha Pangino--on ay aghila mangihip nin hay amo la ay agla igalang ta patel la man ha Pangino--on. Alwan ombayro no alwan lalò lan pakasirbiyan ya amo la, ta tandà la ya hay makinabang ha pagsisirbi la ay hay anlabiyen lay amo la ya antompel itaman ha Pangino--on. Habayti ya bawbagay ya dapat mon pagsikapan itorò. 3Hinoman ya ampangitorò nin kahalakoy torò boy ahè an-omawoyon ha mahampat ya aral ya tongkol koni Pangino--on tamon Hisokristo boy ha peteg ya torò 4ay mahambog boy ayin pangingintindi. Ma-ilig ya ha dawdibati boy dawdiskosyonan ya ampangibatan nin magkama--in inggitan, awayan, la-etan, boy mangola-lem nin kala-etan. 5Ampangibatan et nin ayin anggay pamikokontra nin tawtawoy mala--et ya pangingihip boy ahè ampakatandà nin kaptegan. Ha asa la ay yomaman hila nin banà ha pagkarilihyoso la. 6Hay tawoy mapanhomonol ha kalabayan nin Diyos ay ma--in malhay ya pakinabang no kontinto ya ha kapapa-hal na. 7No pangno tamo lo-hok ya in-anak boy ayin anyaman bayri ha babon lotà ay ombayro itaman nin ayin tamon magtan ya anyaman ha mati tamo. 8Kayà dapat tamon mag--in kontinto no ma--in tamon angkanen boy no ma--in tamon angkapagdolo. 9Hinoman ya labaylabay nin yomaman ay angkatoksò boy angka-ingganyo ha malakè ya gawà ya ayin silbi boy ha mala--et ya kalabayan nin nawini ya makab--i ha tawo nin kahira--an boy kaparosawan; 10ta hay masyadoy pama-alagà ha kowalta ay ampangibatan nin kaganawan kala-etan. Ma--in nin tawtawo ya banà ha ka-apehan la nin magkama--in kowalta ay na-alih ya pantotompel la ha Diyos boy masyadoy kalele--an ya andanasen la. 11Piro hika, Timotiyo, ya magsisirbi nin Diyos ay dapat mag-atap ha bawbagay ya haba--in. Pirmi mon sikapen nin gomawà kahampatan boy kalinisan, hatoy ayin kala-etan. Pa-alaga--an mo ya pantotompel mo boy pirmi kan manlabi, pakapasinsya ka, boy magmaka-aypà kan nakem. 12Ipaglaban mon mahampat ya pantotompel mo ha Diyos. Pangoligtanan mo ya hika ay ma--in anan biyay ya ayin anggawan ya bilang ha biyay nin Diyos. Banà bayro ha biyay ya anti ana komo ay iningat ka nin Diyos hin hay pantotompel mo ay pinaptegan mo ha arapan nin kalak--an tawo. 13Ha arapan nin Diyos ya ampangibatan nin kaganawan biyay, boy ha arapan ni Pangino--on Hisokristo ya mahampat ya naghalità nin kaptegan ha arapan ni Ponsyo Pilato 14ay an-ipanogò ko komo ya honolen mo ya an-itorò ko komo. Pakahampat kan homonol, hatoy ayin ma-ipintas komo angga ha lomateng hi Pangino--on Hisokristo. 15Lomateng ya ha tamà ya pana--on ya hiya ay ipatnag nin Diyos. Hay Diyos ay pinakamahampat boy hiyan bongat ya Pinakamakapangyariyan. Hiya ya pinakamatag--ay ha kaganawan ampag-ari̇̀ boy pinakamatag--ay ha kaganawan ampangino-onen. 16Hiyan bongat ya ayin kamatyan boy anti ha kahawangan ya ahè makayan pakaraniyan nin maski hino, boy hiya ay ahè nakit nin maski hino boy maski makakano ay ayin makakit kona. Anti kona ya karangalan boy kapangyariyan anggan makakanoman. Amin. 17Hay mangayaman bayri ha babon lotà aytoro--an mo nin ahè pakahambog boy ahè omasa ha kayamanan la ya ahè manatili, no alwan omasa hila ha Diyos ya mabibi-iyen ya ampambi kontamo nin kaganawan angka-ilanganen tamo emen tamo lomiga. 18Toro--an mo hila nin gomawà nin kahampatan boy lalò manggawà nin mangahampat, boy mag--in mabibi-iyen boy handà nin mambi ha ampipanga-ilangan. 19Ha ombayro ay makatipon hila nin kayamanan ya para ha sarili la, hatoy matibay ya pondasyon ya para lano ha biyay ya miha, boyhapa--eg et ay matanggap laynay peteg ya biyay. 20Timotiyo, pakahampat ka ha pangi-aral mo nin Mahampat ya Balità ya impahimalà komo nin Diyos. Pakarayò ka ha aw-ilgowan ya manga-alay boy ayin silbi boy pakarayò ka ha pamakidiskosyon ha ampipagmamaronong. 21Hay kanayon ya ampipagmamaronong ay na-alih ana ya pantotompel la ha Diyos. Hay Diyos ay mangingangalo komo nin mambin kahampatan.


text: 1Dingngel idan apostles di Jerusalem et yadda kamengullug di bebley di Judea humman ni nengabulutan idan Gentiles ni ehel Apu Dios meippanggep nan Jesus Christo. 2Nem yan neibangngadan Peter di Jerusalem ey kapihhuladdan edum tun Jews ni kamengullug. 3Et kandan hi-gatuy "Kele ka nekiammuammung niya kele ka nekikan idan eleg makugit ni tuu?" 4Et ehelen tun hi-gadan emin hu neipahding. 5Kantuy "Hakey ni aggew ni wada-ak di Joppa, ey nakka mandasal etan di atep ey wada impeang-ang Apu Dios ni hi-gak ni nebuyun alid kad-an kun wangal e neiketan hu epat ni dugu tu. 6Wadan emin etan di wangal hu nambakbaklang ni animal ni kaman-ayyam di muyung niyad bebley. Wadadda epat heli tu, yadda kamambinulluh niyadda kamansinayyab. 7Entanni ey wada dingngel kun immehel e kantuy 'Peter, inah ka et mampili kan pinhed mun palsien ni ihhidam.' 8Nem kankuy 'Eleg e Apu, tep endin hekey nak kinan ni kamepi-yew.' 9Ey kan mewan etan ni immehel di kabunyan ey 'Entan tu ibilang ni beken ni malinih hu impambalin Apu Dios ni malinih.' 10Inpitlu tun inhel humman et han maguyud lad kabunyan humman ni wangal. 11Yan nunman ey dimmateng ida etan di baley ni nakka panha-adi etan tellun tuun nalpullid Cesarea ni intu-dak dan an mengewwit ni hi-gak. 12Ey kan ni Ispirituh Apu Dios ni hi-gak ey eggak mandinwan mekillaw ni hi-gada, anin ni beken idan Jews. Et lumaw kamid baley Cornelius di Cesarea e nekilaw idan hi-gak hu enem ni edum tayun kamengullug. 13Yan dintengan mid baley tu ey ine-ehhel tun hi-gami hu inang-ang tun anghel e kantu kunun hi-gatuy 'Mulli paeyag hi Simon Peter di Joppa 14et ituttuddu tu hu elaw ni kehellakniban ma-lat emin kayu, anin idan kamekiha-ad ni hi-gam eyad baley yu ey mehellakniban kayun emin.' 15Et lumawwak diman et ilepuk ni mantuttuddu ey immali hu Ispirituh Apu Dios ni hi-gada, heni daman hi-gatsun Jews lan nunman. 16Ey ninemnem ku eman inhel lan Apu Jesus ni kantuy 'Nambenyagan John ida tuun danum, nem hedin hi-gayu ey mebenyagan kayullin Ispirituh Apu Dios.' 17Et hedin hanniman e winedan Apu Dios hu Ispirituh tun hi-gadan beken ni Jews, heni dama lan nanwadaan tun Ispirituh tun hi-gatsun Jews ni nengulugan tayun Apu Jesus, et kaw hipa-ak ni an mengikka-leg ni pinhed tun pehding?" 18Dingngel da humman ni inhel Peter ey insiked da law ni memihhul ni hi-gatu et daydayawen da hi Apu Dios. Kanday "Hedin tep hanniman, indawat tep daman Apu Dios hu wayah idan Gentiles ni mantuttuyyun liwat da ma-lat dammutun meidwatan idan biyag ni endi pappeg." 19Yan eman ni nemateyan dan Stephen hu laputun nanhelheltapan idan kamengullug nan Jesus di Jerusalem et maiwehit ida e namsik idad edum ni bebley. Limmaw ida edum di Phoenicia, yad Cyprus, et yad Antioch et ituttuddu da hu meippanggep nan Jesus idan Jews ni ebuh. 20Nem wadadda kamengullug ni iCyprus niya iCyrene ni limmaw di Antioch et pan-ituttuddudaddan Gentiles hu meippanggep nan Apu Jesus. 21Binaddangan idan Apu Dios et dakel ida Gentiles ni nantuttuyyun liwat da et mangulug idan Jesus. 22Dingngel idan kamengullug di Jerusalem e dakel law hu Gentiles ni kamengullug di Antioch, et itu-dak da hi Barnabas diman. 23Limmaw diman hi Barnabas ey kaman-am-amleng tep em nunman e et-eteng hu baddang Apu Dios ni hi-gada. Et tugunen tudda e mahapul ni ihhammad da daka pengullug nan Apu Jesus niya ittuluy dan mengu-unnud ni hi-gatu. 24Hi Barnabas ey kayyaggud ni tuu, nehammad tuka pengullug nan Apu Jesus niya et-eteng baddang ni Ispirituh Apu Dios ni hi-gatu. Et humman hu, dakel ida nei-dum ni kamengullug nan Jesus. 25Entanni ey limmaw hi Barnabas ni an menang-ang nan hi Saul di Tarsus. 26Dinteng tudman et ikuyug tu et mambangngad idad Antioch. Et manha-ad idadman ni hantoon et tuttudduan da dakel ni kamengu-unnud nan Jesus. Yadman Antioch hu laputun neingadnan idan kamengullug nan Jesus ni Christiano. 27Yan nunman ni nanha-adan dadman ey wadadda hu immalin prophets ni nalpud Jerusalem. 28Hi Agabus e hakey idan nunman ni prophets ey immehneng et pa-hel ni Ispirituh Apu Dios et kantuy wadalli nemahhig ni bisil di kebebbebley di puyek. Huyyan inebig tu ey immamnu eman ni nanpatulan Kelaudius. 29Dingngel idan kamengullug diman humman ni inebig Agabus ey wada hakkeyey immidwat idan kumpulmih ni ibbaddang daddan kamengullug di Judea. Impaela dad Barnabas nan Saul et da la idwat idan kamengipappangnguluddan kamengullug diman.


text: 1Amêhên, habaytoy pagpainawaan etaman ha lokop ni Apo Namalyari, ya impangako na, ay makahowên kitamo pon bayro. Kabay kaillag kitamo ta êmên ya balang miha kamoyu ay makalatêng bayro ha pagpainawaan. 2Ta hikitamo man, ay nakagilam hên mangangêd ya habi ya tungkol ha pagpainawaan nanad kanlan ninuno. Noa, a la pinakinabangnan ya nagilam la, gawan a la pinaniwal-an. 3Ta hikitamo ya naniwala kan Apo Namalyari, ay makahowên bayro ha pagpainawaan na. Muwang tamoy habayto, ta makwa tamo ha hinabi na di, ya tungkol kanlan a naniwala, ya wana, “Ha hadyay huluk ko kanla, ay naghumpa ko, ya taganán a hilay na makahowên ha pagpainawaan ya in-il-an ko.” Hinabi nay habayto, agyan nakal-an ya pagpainawaan na paubat hên nayari nay na ya pamanyag hên boon luta. 4Gawan main yan impahulat hi Apo Namalyari ha Kahulatan na ya tungkol ha ikapiton allo, ya êmên di, “Haka ha ikapiton allo ay nagpainawa hi Apo Namalyari hên nayari nay na ya pamanyag hên kaganawan dinyag na.” 5Omanên tamon ihipên ya impahulat ni Apo Namalyari, ya wanan hulat, “Taganán a hilay na makahowên ha pagpainawaan ya in-il-an ko.” 6Hilay unan nakagilam hên mangangêd ya habi ya tungkol ha pagpainawaan ni Apo Namalyari, ay a nakahowên gawan ha pamanalanghang la. Êmbayro man, ay labay ni Apo Namalyari ya main makahowên ha pagpainawaan ya in-il-an na. 7Kabay hên nakalabah hên nabuyot ya panaon, ta panaon ana lan Arin David, ay andyanan na pon ni Apo Namalyari hilay angkabiyay hên habayto hên panaon hên makahowên ha pagpainawaan na. Muwang tamoy habayto, ta makwa tamo ha impahabi na kan Arin David, ya wana, “Amêhên.” di ha habi ya inungkat kina, ya wanan habi, “Amêhên, no nagilam yoy hinabi ni Apo Namalyari, ay a yoy na pakdêyên ya ulo yo.” 8Ya bansan Canaan ya pinaylakwan ni Josue kanlan ninuno tamon Israelita, ay alwan habaytoy pagpainawaan ya impangako ni Apo Namalyari, ta no habayto dayi ya logal, ay a yay na nangungkat hi Apo Namalyari hên kaatag pon ya panaon. 9Ha maparah ya habi, ay main nakal-an ya pagpainawaan para kanlan ampaniwala kan Apo Namalyari nanad ha pagpainawaan na ha ikapiton allo. 10Ta hilay makahowên ha pagpainawaan na, ay makapagpainawa ha dyag la hên nanad kana. 11Kabay paka-pakikwanan tamo hên makahowên bayro, ta êmên a kitamo mag-in nanad kanlan unan a nakahowên gawan a la hinonol ya kalabayan ni Apo Namalyari. 12Ta ya habi ni Apo Namalyari, ay nanad angkabiyay, ya madyag ngan ya dapat daygên hên main kapangyarihan. Ya anhabiên na ay nanad êtak ya napikapaka ya ngalab, ya ayn kapantag ya tarêm, ya ampakataloh ha pilngoan haka utêk hên but-o. Habaytoy habi na ay ampakataloh ha nakêm haka ihip ta ampakaawah yan an-ihipên tamo haka hên labay tamon daygên. 13Ayn hinoman ya makapagtago kan Apo Namalyari, gawan mambatol ya balang miha ha hêlêk na, haka pakibatan tamo kana ya kaganawan dinyag tamo. 14Magpakataniêh kitamo ha paniwala tamo ya an-ipamwang tamo, gawan hi Apo Jesus, ya Anak ni Apo Namalyari, ay pinakapoon pari ya ayn kapantag, ya atsi yana ha langit ha ampaidyanan ni Apo Namalyari. 15Main kitamon pinakapoon pari ya taganán ampandámay hên mangêd kantamo ta nadanasan na ya hinon tukso hên nanad ha tukso ya lumatêng kantamo, noa, hiya ay taganán a natukso hên nanyag kasalanan. 16Kabay a kitamina mag-alangan hên pakarani kan Apo Namalyari ya maingaloên, ta êmên na kitamo maingalwan hên mahawpan ha oras hên mangailangan kitamo.


text: 1Hapa--eg ha panonorò ni Apo Hisos ay ampanggamit ya nin aw-alimbawà. "Ma--in," wana, "nin mihay lalaki ya ma--in lotà ya tinanamanan na nin aw-obas. Inalal na boy nangotkot ya ta nanggawà yan pamehpehan nin bawbongan obas biha ya nanggawà nin matag--ay ya pagbantayan. Hapa--eg, impaba-alà na ha ongnoy tawo ta nako ya ha kanayon ya dogal. 2Hin pana--on anan pangalawah nin bawbongan obas ay nangihogò yan mihay alilà na do ha pinaba-alà nin mangwan atag na ha ma-alawah. 3Hay ginawà nin hatoy tawtawoy pinaba-alà na ha tawtanaman ay dinawohong lan kinwa baytoy alilà. Pinagpapatok la ya biha la ya pina-orong nin ayin gitan. 4Hapa--eg, nangihogò ana et nin kanayon ya alilà baytoy ma--in ikon nin tanaman. Piro pinatok lay olo nin hatoy alilà boy pinareng--ey. 5Nangihogò yayna et nin kanayon ya alilà piro pinati la. Ombayro man ay malakè et ya kanayon ya inhogò na, piro hay kanayon ay pinatok la, hay kanayon ay pinati la. 6"Habaytoy ma--in tanaman ay ayin anan kanayon ya ma-ihogò no alwan hay pinakalabilabi nan anak ya lalaki ya mimiha. Ha kalalampohan ay inhogò na ya, ya wana ha sarili na, 'Sigoradon igalang lay anak ko.' 7"Piro hin nilomateng do baytoy anak ay ni-i-ilgo baytoy pinaba-alà, ya wanla, 'Hiya bayti,' wanla, 'ya mamagmana. Hali! Patyen tamo ya emen tamo mapag-ikon ya mamanawen na.' 8Kayà kinwa la baytoy anak ta pinati biha la intapon ha likol alal nin tawtanaman ya obas. 9"Hapa--eg," wani Apo Hisos, "anya ha palagay moyo ya gaw--en nin hatoy ma--in ikon nin tanaman? Sigoradon mako ya bayro ta patyen na baytoy pinaba-alà, biha na ipaba-alà baytoy tawtanaman ha kanayon." 10Hinalità et ni Apo Hisos, "Wari̇̀ agmoyo nabaha bayti ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos? 'Hay Bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag--in pinakama-alagà ya Bato. 11Habayti ay gawà nin Pangino--on boy masyadon kapapa-ispanta konnawen.' " 12Hapa--eg, na-intindiyan nin hatoy Hawhodiyoy ampipamo--on ya hilay in-alimbawà ni Apo Hisos do ha tawtawoy pinaba-alà nin tawtanaman ya obas. Kayà labay la yan dakpen piro angkalimo hila banà ha kalak--an tawo. Banà bayro ay inalihan la hi Apo Hisos. 13Hapa--eg hatoy pawpo--on nin pawpari̇̀, mawmangitorò nin kawkapanogo--an, kateng mawmato--ay mangama--in katongkolan ay nangihogò nin ongnoy Parisiyo boy ongnoy tawowan ni Ari̇̀ Hirodis nin mako koni Apo Hisos, ta manggawà hila dayi nin paraan emen la mapahalità hi Apo Hisos nin panagpan la kona. 14Nako hila koni Apo Hisos ta wanla kona, "Mangangaral, tandà nawen ya hika ay tapat. Ayin kowinta komo maski anyay anhalita--en nin tawtawo ta agka ampamili̇̀ nin tawo. Hay an-itorò mo ay kaptegan ya tongkol ha kalabayan nin Diyos para ha tawtawo. Hapa--eg, tongkol ha pamamayad nin bo--ih, tamà nayi̇̀ o alwa ya mamayad kayi nin bo--ih ha ampamo--on konnawen ya hi Ari̇̀ Sisar ya taga siyodad nin Roma?" 15Banà ta tandà ni Apo Hisos ya kala-etan nin intinsyon la ay hinalità na konla, ya wana, "Antà anhagpen moyo ko ha pag-i-ilgo ko?" "Pangwa moyo ko pa nin kowaltay pilak ta biliwen ko." 16Hin na-igwà la kona baytoy kowalta ay pinastang hila ni Apo Hisos, "Hino," wana, "ya ma--in lopa nin habayti ya anti bayri, boy hino ya ma--in ngalan nin habayti ya nakaholat bayri?" "Hi Ari̇̀ Sisar," wanla. 17Hapa--eg, hinalità konla ni Apo Hisos, "Hay para koni Ari̇̀ Sisar," wana, "ay igwà moyo kona, ta hay para ha Diyos ay igwà moyo ha Diyos." Habaytoy hinalità ni Apo Hisos ay pinag-ispantawan nin hatoy nagpastang kona. 18Ma--in mihay gropon Hawhodiyo ya an-ingaten Sadosiyo ya nako koni Apo Hisos. Hila ay ahè ampinto--o nin hay nikati ay mabiyay oman. Hapa--eg, hay ongno konla ay naghalità nin ombayri: 19"Mangangaral," wanla, "ombayri ya hinolat ni Moysis ya para kontamo: 'No ma--in mita-ahawa ya hay lalaki ay nati nin aghila nagka-anak, hatoy bawo ay dapat pag-ahawa nin patel nin hatoy nati ta no magka-anak hila, hatoy anak ay para do ha patel nay nati.' 20"Alimbawà," wanlan hatoy Sawsadosiyo koni Apo Hisos, "ma--in pitoy lalaki ya mipapatel. Hay ponganay ay nag-ahawa, piro nati ya nin ahè nagka-anak. 21Hay homono do ha ponganay ay nag-ahawan hatoy bawo, piro nati ya simpri nin ahè nagka-anak. Ombayro simpri ya nangyari do ha ikatlo, 22boy ha nipanhomono et. Kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa nin hatoy babayi, piro nati hila nin ahè nagka-anak. Ha kalalampohan ay nati baytoy babayi. 23Hay pastang nawen ay ombayri: no wari̇̀ ta biyayen oman ya nikati, hino konla ya mag--in ahawa nin hatoy babayi ya kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa kona?" 24Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, "Ampagkamali̇̀ kawo, ta agmoyo angka-intindiyan ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya tongkol ha pangabiyay oman, boy agmoyo et angka-intindiyan ya tongkol ha kapangyariyan nin Diyos. 25Hay nikati ya mabiyay oman ay agana mag-ahawa, ta hila ay mag--in anan emen ha aw-anghil ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 26Tongkol ha pangabiyay oman nin nikati, wari̇̀ agmoyo nabaha baytoy anti ha libroy hinolat hin hato ni Moysis, hatoy tongkol ha ma-aypà ya kayoy andongket? Hay hinolat na ya hinalità nin Diyos koni Moysis ay ombayri: 'Hiko ya Diyos ni Abraham, Diyos ni Isak, boy Diyos ni Hakob.' 27Ampangahologan nin hay nikati ana ya nipantompel ha Diyos ay kowinta angkabiyay; ta hay Diyos ay Diyos nin ampikabiyay, alwan Diyos nin nikati. Talagan mali̇̀ kawo," wani Apo Hisos do ha Sawsadosiyo. 28Bayro ay ma--in mihay mangitorò nin kawkapanogo--an ya nakalengè nin pandiskosyon nin Sawsadosiyo koni Apo Hisos. Hin na-asikaso na ya tamà ya intobay ni Apo Hisos do ha Sawsadosiyo ay nagpastang ya koni Apo Hisos, ya wana, "Ha kaganawan kapanogo--an, anyay pinakama-alagà?" 29Tinombay kona hi Apo Hisos, "Habayti," wana, "ya pinakama-alagà ya kapanogo--an nin Diyos: 'Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, leng--en moyo. Hay Pangino--on ya Diyos tamo ay hiyan bongat ya Pangino--on. 30Hay Pangino--on mon Diyos ay labiyen mo nin bo-ò ha nakem mo, ha biyay mo, ha pangingihip mo, boy ha kakhawan mo.' 31Hay ikalwan pinakama-alagà ya kapanogo--an ay ombayri: 'Labiyen moy kapara mon tawo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.' Ayin anan kanayon ya kapanogo--an ya maka-igit ha loway habayti." 32Hapa--eg hatoy mangitorò nin kawkapanogo--an ay tinombay koni Apo Hisos, ya wana, "Tamà ya hinalità mo, Mangangaral. Tamà ya hay Diyos ay mimiha boy ayin kanayon ya Diyos no alwan hiyan bongat. 33Dapat et labiyen ya Diyos nin bo--ò ha nakem, ha kaganawan pangingintindi, boy ha kaganawan kakhawan; boy hay kaparan tawo ay dapat labiyen nin bilang panlalabi ha sarili. Hay panhohomonol bayri ha loway kapanogo--an ay igit et ha pangipo--ol nin aw-ayop ya para ha Diyos boy ha maski anyay bagay ya igwà ha Diyos." 34Na-intindiyan ni Apo Hisos ya hay intobay nin hatoy mangitorò nin kawkapanogo--an ay maganday tobay; kayà hinalità ni Apo Hisos kona, "Hay Diyos," wana, "ay marani moynan payagan nin mamo--on ha nakem mo." Hapa--eg ay ayin anan kanayon ya nakaregdeg nin magpastang koni Apo Hisos. 35Peleg ampanorò hi Apo Hisos ha tawtawo ha lo--ob bali nin Diyos ay nagpastang ya, ya wana, "Antà nin hay mawmangitorò nin kawkapanogo--an ay ampaghalità nin hay Kristo ya impangakò nin Diyos ay alalak ni Ari̇̀ Dabid? 36Hi Dabid ya pinahalità nin Ispirito nin Diyos nin ombayri ya pagkahalità: 'Hinalità nin Pangino--on Diyos ha Pangino--on ko: Miknò ka ha bandan wanan ko anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.' " 37Hinalità et ni Apo Hisos, "No hi Ari̇̀ Dabid ay nangingat 'Pangino--on' koni Kristo ya impangakò nin Diyos, pangno nin hi Ari̇̀ Dabid ya tawon bongat ay nakapi-alalak ha Pangino--on na?" Habaytoy tawtorò ni Apo Hisos ay labaylabay leng--en nin malakè ya tawo. 38Insigi ni Apo Hisos ya panonorò na, ya wana, "Mag-atap kawo ha mawmangitorò nin kawkapanogo--an, ta hay labay la ay mipapasyal hilan nakaholot nin makarà ya dolo, boy labay lan ilawen boy igalang nin tawtawo ya anti ha arapan nin tawtindawan. 39Ha lo--ob himba--an ay labay lan miknò ha arapan ha pamikno--an nin importantin tawo, boy no ma--in okasyon, hay labay lan pamikno--an ay ha dani nin hatoy ma--in pa-okasyon. 40Angkowen lay kamama--in nin bawbawoy babayi, biha hila mamakit nin masyadon karà panalangin. Banà bayri ha anggaw--en la ay lalò bomyat ya iparosa konla." 41Hapa--eg hin hi Apo Hisos ay anti ha lo--ob bali nin Diyos ay niknò ya ha eteb kahon ya pagdabo--an nin kowalta. An-imatonan na ya tawtawoy ampipagdabò nin kowalta bayro ha kahon. Bayro ay malakè ya tawoy mangayaman ya ampipagdabò nin mangalhay ya alagà. 42Ma--in itaman bayron mihay ma-irap ya bawoy babayi ya napakarani nin nagdabò. Hay indabò na ay mayamò ya alagà ta loloway sintimos ya tangsò. 43Hapa--eg, iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona ya aw-alagad na ta hinalità na konla, ya wana, "Anhalita--en ko komoyoy kaptegan: hay indabò nin haba--in ya ma-irap ya bawoy babayi ay mas ma-alagà kisa ha indabò nin kaganawan nipagdabò ha pagdabo--an. 44Hay indabò nin kaganawan ay sobra ha kayamanan la ya alwa laynan ka-ilangan, piro haba--in ya ma-irap ya bawoy babayi ay in-oboh nan indabò ya kaganawan nin ikabiyay na."