c: application/epub+zip

text:
Saray Karga
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Aligen so Pananisia nen Moises
PAHINA 3 • KANSIONEN: 33, 133
Kasin ‘Sankanengneng Mo Imay Sakey ya Agnanengneng’?
PAHINA 8 • KANSIONEN: 81, 132
Anggapoy Makapanlingkor ed Duaran Katawan
PAHINA 17 • KANSIONEN: 62, 106
Manmatalek Ka—Si Jehova so Ontulong ed Sika!
PAHINA 22 • KANSIONEN: 22, 95
Kasin Aapresyaen Moy Pambabantay nen Jehova ed Sika?
PAHINA 27 • KANSIONEN: 69, 120
▪ Aligen so Pananisia nen Moises
▪ Kasin ‘Sankanengneng Mo Imay Sakey ya Agnanengneng’?
Lapud mabiskeg so pananisia nen Moises, singa to nanenengneng si Jehova. Naaralan ed sarayan artikulo no panon tayon naalig so pananisia nen Moises tan ‘mansiansian malet a singa sankanengneng tayo imay Sakey ya agnanengneng.’—Heb. 11:27.
▪ Anggapoy Makapanlingkor ed Duaran Katawan
▪ Manmatalek Ka—Si Jehova so Ontulong ed Sika!
Minilyon ya totoo diad interon mundo so mana-abroad pian mantrabaho. Lapud satan et makaarawi irad asawa tan ananak da. Ontulong irayan artikulo pian natalosan tayo no antoy labay nen Jehova ya panmoria tayod saray obligasyon tayod pamilya tan no panon tayon nagawaan iratan.
▪ Kasin Aapresyaen Moy Pambabantay nen Jehova ed Sika?
Ibabaga na Biblia ya “saray mata nen Jehova wala ed balang pasen.” Kasin natatakot itayo ta ompan babantayan itayo nen Jehova pian nengnengen labat no kasin agtayo uunorey ganggan to? (Uli. 15:3) Ipanengneng na sayan artikulo so limaran paraan no panon itayon minabang ed maaron pambabantay nen Jehova.
13 Sigpot Panaon ya Ministeryo—No Anto ray Agamoran Ko Lapud Satan
APIS: Diad Istanbul, pupulongan na brother so managkatli to tan iyoopresi toy brosyur ya Maong a Balita
75,627,384
2,312
1,632
1 YA TASI ED KADA 32,711 NA POPULASYON
Manlapu nen 2004 saray regular payunir ed Turkey et dinmakel na 245%
“Lapud pananisia, agnilabay nen Moises so patawag ya anak na marikit nen Faraon sanen sikatoy binmaleg la.”—HEB. 11:24.
1, 2. (a) Anton desisyon so ginawa nen Moises nen 40 años to? (b) Akin et pinili nen Moises so napairap kaiba iray totoo na Dios?
AMTA nen Moises no antoy magmaliw ya bilay tod Ehipto. Angkakabaleg so abung na saray mayayaman. Sikatoy kabiangan na pamilya na Faraon. “Kanian si Moises et nibangat ed amin a karunongan na saray Ehipsio,” kaiba lad tay arts, astronomya, matematika, tan arum ya siensia. (Gawa 7:22) Mainomay ya niwalad sikatoy kayamanan, pakayari, tan pribilehyo ya pirpirawaten na ordinaryon Ehipsio!
2 Balet nen 40 años nen Moises, walay ginawa ton desisyon ya agnatalosan na pamilya na Faraon ya anagibi ed sikato. Nandesisyon ya taynan so maong ya bilay to. Kasin labay to lay magmaliw ya ordinaryon Ehipsio? Andi, pinili to ni ingey bilay ya kaiba iray aripen! Akin? Lapud walay pananisia to. (Basaen so Hebreos 11:24-26.) Lapud pananisia, aliwan say walad kaliberliber to labat so anengneng to. Sikatoy maespiritual ya too, kanian walay pananisia to ed samay “Sakey ya agnanengneng,” si Jehova, tan ed saray sipan To.—Heb. 11:27.
3. Anton taloran tepet so ebatan ed sayan artikulo?
3 Singa si Moises, kaukolan ya aliwan saray iyoopresi labat na sayan mundo so nanenengneng tayo. Nepeg ya ‘walaan itayo na pananisia.’ (Heb. 10:38, 39) Pian ombiskeg so pananisia tayo, aralen tayo imay akasulat nipaakar ed si Moises diad Hebreos 11:24-26. Legan tayon aaralen itan, anapen so ebat ed sarayan tepet: Panon ya akatulong so pananisia pian nipulisay nen Moises iray pilalek na laman? Nen wala ray onsusumpad sikato, panon ya akatulong so pananisia pian naapresya to ray pribilehyo to? Tan akin ya “akateen so ilalo to ed pakaawat ed tumang”?
4. Antoy amoria nen Moises nipaakar ed “panliket ed kasalanan”?
4 Lapud pananisia, anengneng nen Moises ya say “panliket ed kasalanan” et temporaryo labat. Ompan inkatunongan na arum nensaman ya anggano grabe so idolatriya tan espiritismo ed Ehipto, nagmaliw itan ya makapanyari ed interon mundo. Saray totoo nen Jehova balet et maniirap lapud ariripen ira! Balet amta nen Moises ya sarag ya umanen na Dios so situasyon. Anggano singa onaaligwas iray manggagaway mauges, manisia si Moises ya naderal lanlamang ira. Kanian sikatoy ag-asagyat ed “temporaryon panliket ed kasalanan.”
5. Antoy ontulong pian nipulisay tayoy “temporaryon panliket ed kasalanan”?
5 Panon mon nipulisay so “temporaryon panliket ed kasalanan”? Tandaan ya say pamenek ed makasalanan iran pilalek et magangganon onlabas. Ontulong so pananisia pian nanengneng mon “say mundo tan say pilalek na satan et agmansiansia.” (1 Juan 2:15-17) Nonot moy pansumpalan na saray nankasalanan ya agmagbabawi. Singa ra walad ‘andanglel a pasen . . . anggad naupot ira.’ (Sal. 73:18, 19) No natutukso kan manggaway kasalanan, tepetan moy sarilim, ‘Antoy labay kon nagawad siak ed arapen?’
6. (a) Akin et “agnilabay nen Moises so patawag ya anak na marikit [na] Faraon”? (b) Parad sika, akin et dugay desisyon nen Moises?
6 Tinmulong met so pananisia nen Moises pian makapandesisyon na duga. “Lapud pananisia, agnilabay nen Moises so patawag ya anak na marikit [na] Faraon.” (Heb. 11:24) Agto inkatunongan ya sarag toy manlingkor met ed Dios legan ya manlilingkor bilang opisyal ed palasyo insan to usaren so kayamanan tan posisyon to pian tulongan iray kapara ton Israelita. Imbes, determinado si Moises ya aroen si Jehova ed amin a puso, kamarerwa, tan biskeg to. (Deu. 6:5) Lapud satan ya desisyon to, apaliisan toy dakel a problema. Dakel ed saray kayamanan na Ehipto ya tinaynan to et sinamsam lanlamang na saray Israelita! (Exo. 12:35, 36) Say Faraon et abaibaingan tan inatey. (Sal. 136:15) Si Moises balet ey? Sikatoy inusar na Dios pian ibulos so interon bansa na Israel. Talagan walay kabaliksan na bilay to.
7. (a) Unong ed Mateo 6:19-21, akin et nepeg ya manplano tayo parad andi-anggaan ya arapen? (b) Mangisalaysay na eksperiensyan mangidadanet ed pandumaan na materyal tan espiritual ya kayamanan.
7 No sakey kan kalangweran ya lingkor nen Jehova, panon ya makatulong so pananisia diad pampilim no antoy gawaen mod bilay mo? Maabig no iplanom so arapen mo. No walay pananisiam ed saray sipan na Dios, napakiwas kan mantipon parad andi-anggaan, aliwan parad temporaryo ya arapen. (Basaen so Mateo 6:19-21.) Satan so desisyon ya inarap nen Sophie, sakey ya marundunong a ballet dancer. Saray kompanya na ballet diad United States et angiyopresid sikato na scholarship tan posisyon ya pipirawaten na dakel. “Makapalikliket no hahangaan ka na totoo. Diad tua, pakaliknak et mas nayari ak nen say arum,” so kuan to. “Balet agak maliket.” Binantayan nen Sophie so video ya Young People Ask—What Will I Do With My Life? “Nagmaliw ak ya sikat ed mundo tan dakel so fans ko, balet a-realize kon say kasalat na satan et say interon-puson panagdayew kod si Jehova,” so kuan to. “Nampikasi ak ya maong ed sikato. Insan ko la intunday karerak ed panagsayaw.” Pagbabawian to kasi desisyon to? “Agko aanap-anapen so datin bilay ko. Natan et 100% ak lan maliket. Payunir kamin dua nen asawak. Aliwa kamin sikat, tan agkami mayaman ed materyal. Balet wadtay Jehova, saray iyaaralan mi Biblia, tan saray espiritual a kalat mi. Anggapon balot so pagbabawian ko.”
8. Anton simbawad Biblia so ontulong ed saray kalangweran diad pandesisyon da no antoy gawaen dad bilay da?
8 Amta nen Jehova no antoy sankaabigan parad sika. Imbaga nen Moises: ‘Antoy arum a kakaukolanen nen Jehova a Dios mo ed sika noag say takotan mo si Jehova a Dios mo, tumbok mo so amin a dalan to, tan say pangarom ed sikato, tan say panlingkor mo ed Jehova ed amin a pusom tan ed amin a kamarerwam, a sumpalen mo ray ganggan nen Jehova, tan saray pananontonan to, ya ingganggan ko natan ed sika ya onkana a kaabigan mo?’ (Deu. 10:12, 13) Legan ya wala ka nid kaksilan, pilim so karera ya ontulong ed sikan naaro tan nalingkoran si Jehova “ed amin a pusom tan ed amin a kamarerwam.” No atan so pilien mo, makapanmatalek kan ‘onkana itan a pankaabigan mo.’
9. Ipaliwawa no akin ya nairapan si Moises ya gawaen so asainmin to.
9 Parad si Moises, ‘say napabanday bilang Sakey a Nilanaan et babaleg ni nen say kaykayamanan na Ehipto.’ (Heb. 11:26) Si Moises et tinukoy bilang “Sakey a Nilanaan” o “say Kristo” ta sikato so pinili nen Jehova ya mangibulos ed Israel. Amta nen Moises ya mairap itan ya gawaen, tan sikatoy “napabanday” ni ingen. Oniay matangas ya imbaga na sakey ya Israelita ed sikato: “Siopa so angipasen ed sika a sakey a prinsipe tan manangukom ed sikami?” (Exo. 2:13, 14) Anggan si Moises et tinepetan toy Jehova: ‘Panon kasi idengel na Faraon ed siak?’ (Exo. 6:12) Pian akaparaan si Moises ya arapen so isusumpa, imbalikas tod si Jehova iray pakatatakotan tan kapagaan to. Panon ya tinulongan nen Jehova si Moises pian nagawaan toy mairap ya asainmin to?
10. Panon ya tinulongan nen Jehova si Moises pian nagawaan toy asainmin to?
10 Unona, impaseguro nen Jehova ed si Moises: ‘Kaiba mo ak.’ (Exo. 3:12) Komadua, pinabiskeg nen Jehova so liknaan to diad impangipaliwawa Tod kabaliksan na ngaran To: “Siak so Magmaliw ed no Antoy Pilien Kon Pagmaliwan.”* (Exo. 3:14, NW) Komatlo, inikdan toy Moises na pakayarin manggaway milagro ya mamaneknek a sikatoy talagan imbaki na Dios. (Exo. 4:2-5) Komapat, inikdan nen Jehova si Moises na kaiba tan pinagkasangiyan, si Aaron, ya ontulong ed panumpal tod asainmin to. (Exo. 4:14-16) Nen asingger lan ompatey si Moises, ontan lay talek to ya tulongan na Dios iray lingkor To kanian oniay imbaga tod si Josue: “Si Jehova, sikato naani onla ed arap mo: sikato naani miulop ed sika, sikato naani ag-onkulang nisay paulyan to ka: agka ontakot.”—Deu. 31:8.
11. Akin et pinabpabli nen Moises so asainmin to?
11 Diad tulong nen Jehova, apabpablin maong nen Moises so mairap ya asainmin to, ya impasen to itan a “babaleg ni nen say kaykayamanan na Ehipto.” Diad tua, say panlingkor ed Faraon et agbalot naikomparad panlingkor ed Makapanyarin-amin a Dios! Anto ta so kakanaan na pagmaliw ya prinsipe na Ehipto no ikomparad pagmaliw ya “Kristo” o nilanaan nen Jehova? Atumangan si Moises lapud pinabli toy asainmin to. Maapit so relasyon tod si Jehova ya angiter ed sikato na makapakelaw a pakayari diad impangidaulo tod Israel paarap ed Insipan a Dalin.—Deu. 34:10-12.
12. Anto ran pribilehyon nanlapud si Jehova so nepeg tayon apresyaen?
12 Wala met so naawat tayon asainmin. Panamegley nen Jesus, inyasain itayo nen Jehova ed sakey a ministeryo, ya singa ginawa tod si apostol Pablo tan arum ni nensaman. (Basaen so 1 Timoteo 1:12-14.) Pribilehyo tayon amin so pangipulong ed maong a balita. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Say arum et manlilingkor ya sigpot panaon. Wala ray maespiritual ya agagin lalaki ya ministeryal a lingkor tan elder ed kongregasyon. Balet ompan wala ray agmananisian kanayon tan arum ni ya mangibagan anggapoy kakanaan na saratan ya pribilehyo, odino balawen da ka ni ingen ed pansasakripisyom. (Mat. 10:34-37) Lapud pandidismaya dad sika, ompan isipen mon anggapo lanlamang so kana na saray sakripisyom o agmo sarag ya gawaen so asainmin mo. No ontan so situasyon mo, panon ya makatulong so pananisia pian mansiansia kan matoor?
13. Panon itayon tutulongan nen Jehova pian nagawaan tayo ray teokratikon asainmin tayo?
13 Kerew kay tulong ed si Jehova tan panisiaan mon iter to itan. Ibalikas mod sikato so amin ya pakatatakotan tan kapagaan mo. Tutal, si Jehova so angiter ed sika na satan a kimey kanian tulongan to kan nagawaan itan. Panon? Singa met ed intulong tod si Moises. Unona, ipapaseguro nen Jehova ed sika: ‘Pabiskegen ta ka; on, tulongan ta ka. Bembenan ta ka ed nikawanan a lima na inkatunong ko.’ (Isa. 41:10) Komadua, ipapanonot tod sika ya napanmatalkan iray sipan to: ‘Say sinalitak, gawaen ko; say ninonot ko, gawaen ko.’ (Isa. 46:11) Komatlo, iter nen Jehova ed sika so “pakayari a mas mabiskeg nen say pakayari na too” pian nagawaan moy ministeryom. (2 Cor. 4:7) Komapat, pian makapansiansia kad asainmin mo, inter na maaron Ama tayo so sankamundoan ya impanaagi ya ‘manliligliwa tan manpapabiskegan ed sakey tan sakey.’ (1 Tes. 5:11) Diad itutulong nen Jehova ed sika pian nagawaan moy asainmin mo, lalon ombiskeg so pananisiam ed sikato tan naapresyam ya saray pribilehyon naaawat mo et kayamanan a mas baleg ni nen say antokaman ya kayamanan ed mundo.
14. Akin et segurado si Moises a sikatoy tumangan na Dios?
14 Say ilalo nen Moises et ‘akateen ed pakaawat ed tumang.’ (Heb. 11:26) Anggano daiset labat so amta ton detalye ed nagawad arapen, saratan so angigiyad saray desisyon to. Singa ed laki ton si Abraham, matalek si Moises ya sarag ya paolien nen Jehova iray inaatey. (Luc. 20:37, 38; Heb. 11:17-19) Lapud inilaloan nen Moises so bendisyon ed arapen, agto inisip ya aperdi labat so 40 taon ya impanbilay to bilang takas tan say 40 taon tod kalawakan. Anggano agto amta so amin a detalye no panon ya nasumpal iray sipan na Dios, ontan la kabiskeg so pananisia to ya singa to la nanenengneng so tumang to.
15, 16. (a) Akin ya nepeg itayon akapokus ed tumang tayo? (b) Anton bendisyon na Panarian so labalabay mo lan naeksperiensya?
15 Kasin akateen met so ilalom ed ‘pakaawat moy tumang’? Singa si Moises, agtayo amtan amin so detalye no panon ya sumpalen na Dios iray sipan to. Singa bilang, ‘agtayo amta no kapigan so aturon panaon’ na baleg a kairapan. (Mar. 13:32, 33) Balet mas dakel ni amta tayo nipaakar ed Paraiso nen say si Moises. Anggano agtayo amtan amin so detalye, dakel so insipan na Dios ya nagawad uley na Panarian to, kanian malinlinew la itan ed nonot tayo. No malinew itan ed nonot tayo, napakiwas itayon anapen nin unona so Panarian. Panon? Isipen pa: Saliwen mo kasi sakey ya abung no anggapoy kaam-amtam ed satan? Siempre andi! Mipadpara, agtayo usaren so bilay tayo ed bengatlan agtayo segurado. Ontulong so pananisia pian mansiansian malinew ed nonot tayo so bilay ed uley na Panarian.
16 Pian malinlinew ed nonot mo so Panarian na Dios, nepeg ya ‘akateen so ilalom’ ed bilay mo diad Paraiso. Usar moy imahinasyon mo. Alimbawa, no aaralen mo so istorya na saray karakter ed Biblia ya napaoli ed Paraiso, isip mo no antoy labay mon itepet ed sikara. Imadyin mo no anto ray nayarin itepet dad sika nipaakar ed bilay mo legay kaunoran iran agew. Imadyin mo met so liket ya naliknam no nakabat mo ray baim tan lakim nen inmuunan panaon, tan bangatan mo ra nipaakar ed amin ya ginawa na Dios parad sikara. Tan isip mo pa labat so panliket mo no aaralen mo ray nanduruman ayayep legan mo ran oobserbaan ed mareen ya kaliberliber. Isip mo pa labat so iyapit mon maong ed si Jehova legan ya kalkalnan magmamaliw kan perpekto.
17. Antoy epektod sikatayo no malinew ed nonot tayo iray tumang ed arapen?
17 No malinew ed nonot tayo so tumang ed arapen, natulongan itayon mansungdo, mansiansian maliket, tan mandesisyon ya sankanonot so andi-anggaan. Insulat nen Pablo ed saray alanaan ya Kristiano: “No manilalo itayo ed agtayo nanenengneng, itultuloy tayon alagaren itan tekep na panagsungdo.” (Roma 8:25) Onaplika met itan ed amin ya Kristianon maniilalo ya manbilay na andi-angga diad dalin. Anggano agtayo ni naawat so tumang, mabiskeg so pananisia tayo kanian maanos tayon aalagaren. Singa si Moises, agtayo iisipen ya aperdi labat iray taon na impanlingkor tayod si Jehova. Imbes, kombinsido itayon “saray bengatlan nanengneng et temporaryo, balet saray bengatlan agnanengneng et andi-anggaan.”—Basaen so 2 Corinto 4:16-18.
18, 19. (a) Akin et kaukolan tayoy mansagpot pian mansiansian mabiskeg so pananisia tayo? (b) Antoy aralen tayod onsublay ya artikulo?
18 Lapud pananisia, natetebek tayo iray ‘makakombinsin ebidensya a tua iray bengatlan iilaloan ya agnanenengneng’ na literal a mata. (Heb. 11:1) Agnanenengneng na pisikal ya too so kaimportantian na panlingkor ed si Jehova. Parad ontan ya klase na too, saray espiritual ya kayamanan et “kakulangkulangan.” (1 Cor. 2:14) Balet sikatayo, iilaloan tayon nanengneng so bilay ya andi-anggaan tan natasian so kiolid bilay, ya agnanenengneng na totood mundo. Singa saramay de-aral nen panaon nen Pablo ya anawag ed sikaton “malabir,” iisipen na dakel ya totoo natan ya aliwan tua so ipupulong tayon ilalo.—Gawa 17:18.
19 Manbibilay tayo ed mundo ya andian na pananisia, kanian kaukolan tayoy mansagpot pian mansiansian mabiskeg so pananisia tayo. Ipikasim ed si Jehova ya “ag-onkapuy so pananisiam.” (Luc. 22:32) Pansiansiam ed nonot mo so makapuy ya epekto na pankasalanan, say kagalangan ya lingkoran si Jehova, tan say ilalon bilay ya andi-anggaan. Balet aliwan satan labat so anengneng nen Moises lapud pananisia to. Diad onsublay ya artikulo, aralen tayo no panon ya tinmulong ed si Moises so pananisia pian nanengneng to “imay Sakey ya agnanengneng.”—Heb. 11:27.
^ par. 10 Oniay insulat na sakey ya scholar nipaakar ed imbaga na Dios ya walad Exodo 3:14: “Anggapoy makaamper ed sikato ed panggawa toy linawa to . . . Sayan ngaran [ya Jehova] so magmaliw ya salimbengan na Israel, say lapuan na ilalo tan ligliwa da.”
“Sikatoy nansiansian malet a singa sankanengneng to imay Sakey ya agnanengneng.”—HEB. 11:27.
1, 2. (a) Ipaliwawa no akin ya singa walad peligro so bilay nen Moises. (Nengnengen so litratod sayan pahina.) (b) Akin ya agtinmakot si Moises ed sanok na ari?
SAY Faraon et tatakotan ya ari tan diodiosen na saray Ehipsio. Diad pakanengneng da, “anggapoy pinalsan makapiparad karunongan tan pakayari to,” so kuan na libron When Egypt Ruled the East. Say korona to et walay akaukit ya kobra ya akaparaan a mangetket pian ontakot iray sakop to. Ipapanonot na satan ed saray kalaban na ari ya mapmainomay to ran deralen. Imadyin mo pa sirin so alikna nen Moises nen oniay imbaga nen Jehova ed sikato: “Ibaki ta ka ed kinen Faraon pian itaynan mo so katooan ko ya anak na Israel diman ed Ehipto.”—Exo. 3:10.
2 Linmay Moises ed Ehipto, impasabi to so mensahe na Dios, tan sinmanok so Faraon. Kayari siameran salot ed satan a bansa, oniay imbaga na Faraon ed si Moises: ‘Agmo la nenengnengen so lupak; ta dia ed agew ya onnengneng ka nid lupak, ompatey ka.’ (Exo. 10:28) Antis ya inmalis si Moises ed arapan na Faraon, impropesiya to ya ompatey so panguloan ya anak a laki na ari. (Exo. 11:4-8) Insan ingganggan nen Moises so kada pamilyan Israelita ya mamatey na kanding odino kalakian a karnero tan iwalsik day dala na satan diad bandad tagey na puerta na abung da. Say kalakian a karnero et sagradon ayep ed saray mandadayew ed dios na Ehipto ya si Ra. (Exo. 12:5-7) Anto kasi magmaliw ya reaksion na Faraon? Ag-antakot si Moises anggan antoy gawaen na Faraon. Akin ey? Walay pananisia tod si Jehova tan tinulok to, kanian “agto tinakotan so sanok na ari, ta sikatoy nansiansian malet a singa sankanengneng to imay Sakey ya agnanengneng.”—Basaen so Hebreos 11:27, 28.
3. Anto ray aralen tayo nipaakar ed pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng”?
3 Kasin talagan mabiskeg so pananisiam ya singa ‘nanenengneng moy Dios’? (Mat. 5:8) Aralen tayo so alimbawa nen Moises pian ombiskeg so pananisia tayo, diad ontan et singa tayo nanenengneng “imay Sakey ya agnanengneng.” Panon ya akatulong so pananisia nen Moises ed si Jehova pian ag-ontakot ed too? Panon ton impanengneng so pananisia tod saray sipan na Dios? Tan panon ya say innengneng tod samay “Sakey ya agnanengneng” et amabiskeg ed sikato sanen sikato tan saray kabaleyan to et walad peligro?
4. Anto kasi ninonot na saray andian na pananisia nen inmarap si Moises ed Faraon?
4 Diad pakanengneng na saray andian na pananisia, anggapoy laban nen Moises ed Faraon. Singa say Faraon so akadependian na bilay tan arapen to. Kanian oniay intepet tod si Jehova: “Siopa ak ta kasi ya onla ed kinen Faraon, tan mangitaynan diman ed Ehipto na saray anak na Israel?” (Exo. 3:11) Manga 40 taon antis to ’tan, tinaynan nen Moises so Ehipto tan nambilay bilang takas. Kanian ompan naisip ton, ‘Duga kasin ompawil ak ed Ehipto anggano nayarin onsanok so ari?’
5, 6. Antoy akatulong ed si Moises pian takotan toy Jehova, aliwan say Faraon?
5 Antis ya pinmawil si Moises ed Ehipto, imbangat na Dios ed sikato so sakey ya importantin leksion ya insulat to lanlamang diad libron Job: ‘Say takot ed Dios so kakabatan.’ (Job 28:28) Pian niwalad si Moises so takot ed Dios tan onkiwas a makabat, indanet nen Jehova so pidumaan na too ed Makapanyarin-amin a Dios. Intepet to: “Siopa so nanggawa na sangi too, odino siopa so mangumel, odino mamatelek, odino mamanengneng, odino mamulag ed too? Aliwa ta’n siak a Jehova?”—Exo. 4:11.
6 Antoy naaralan ed saya? Agnepeg ya ontakot si Moises. Si Jehova so angibaki ed sikato, tan iter Toy amin a kaukolan to pian nipasabi toy mensahe na Dios ed Faraon. Sakey ni, anggapon balot so laban nen Faraon ed si Jehova. Tutal, aliwan saya so sankaunaan ya nipeligro iray lingkor na Dios ed Ehipto. Anganko et dinalepdep nen Moises no panon ya prinotektaan nen Jehova si Abraham, Jose, tan anggan sikaton mismo diad uley na saray datin Faraon. (Gen. 12:17-19; 41:14, 39-41; Exo. 1:22–2:10) Walay pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng,” kanian sikatoy makpel ya inmarap ed Faraon tan impasabi toy amin ya mensahe nen Jehova.
7. Panon ya aprotektaan so sakey a sister lapud pananisia tod si Jehova?
7 Say pananisiad si Jehova so tinmulong met ed si Ella ya taga Estonia pian nalabanan toy takot ed too. Nen 1949, sikatoy inaresto na KGB, impaekal dan amin so kawes to, tan makakainsultoy kakanengneng na saray pulis ya wadman. “Say pakaliknak et nakal so dignidad ko,” so kuan to. “Balet kayarik ya nampikasid si Jehova, dinmeen tan kinmalma so pusok.” Kayari na satan, imbartolina day Ella ya taloy agew. Insalaysay to: “Inyeyag na saramay opisyal: ‘Seguradoen min aglan balot nanonotan so ngaran ya Jehova diad Estonia! Iyakar mi kad kampo, tan say arum et diad Siberia!’ Mamaong da nin imbaga ya, ‘Kulaan to tay Jehova yo ey?’” Kasin ontakot si Ella ed too o manmatalek ed si Jehova? Legay interogasyon, oniay makpel ton imbaga ed saray mamapagyaw ed sikato: “Ninonot ko la yan maong, tan mas labay koy manayam ed prisoan ya wala nid siak so relasyon kod Dios nen say bulos ak balet nabalang koy panangabobon to.” Singa sankanengneng nen Ella si Jehova, no panon ya sankanengneng to ra may lalakin walad arapan to. Apansiansia toy integridad to lapud pananisia to.
8, 9. (a) Antoy kaukolan pian nalabanan moy takot ed too? (b) Siopay nepeg mon nonoten no natutukso ka lan mikompromiso lapud takot ed too?
8 Say pananisiad si Jehova so ontulong pian nalabanan moy takot mo. No sebelan ka na saray opisyal ed pandadayew mod Dios, ompan isipen mon sikara so akadependian na bilay tan arapen mo. Odino isipen mo ni ingen no duga kasi ya ituloy mo nin lingkoray Jehova ya lapud satan et onsanok iray autoridad. Tandaan: Kaukolan so pananisia ed Dios pian nalabanan so takot ed too. (Basaen so Uliran 29:25.) Oniay itetepet nen Jehova: ‘[Akin et] antakot ka ed too ya ompatey naani, tan ed anak na too ya singa dika?’—Isa. 51:12, 13.
9 Nonot mon lanang so Amam ya makapanyarin-amin. Nanenengneng to iramay maniirap lapud gagawaen na saray autoridad, nalilikna toy irap da, tan tulongan to ra. (Exo. 3:7-10) Anggano kaukolan mon idepensay pananisiam ed saray atagey ya opisyal, ‘agka mapaga no panon odino antoy ibagam, ta say ibagam et niiter ed sika diad satan a bekta.’ (Mat. 10:18-20) Anggapon balot so laban na saray opisyal na gobierno ed si Jehova. No pabiskegen mo lay pananisiam natan, singa sankanengneng moy Jehova bilang tuan Persona ya labalabay to kan tulongan.
10. (a) Anton instruksion so inter nen Jehova ed saray Israelita nen bulan na Nisan 1513 B.C.E.? (b) Akin et tinulok nen Moises so instruksion na Dios?
10 Nen bulan na Nisan 1513 B.C.E., ingganggan nen Jehova si Moises tan Aaron ya ipasabid saray Israelita iyan nikadkaduman instruksion: Mamatey kayo na maong a klase na karnero, tan iwalsik yoy dala to diad bandad tagey na puertay abung yo. (Exo. 12:3-7) Tinulok kasi ’tan nen Moises? Oniay insulat nen apostol Pablo: “Lapud pananisia, sinelebraan toy paskua tan say panangiwalsik na dala, pian samay imbakin maneral et agto pateyen iray panguloan ya anak da.” (Heb. 11:28) Amta nen Moises ya napanmatalkan si Jehova, tan anisia ed imbaga ton ompatey so amin a panguloan ya anak a laki diad Ehipto.
11. Akin et pinasakbayan nen Moises iray Israelita?
11 Mapatnag ya saray anak nen Moises et walad Midian, arawi ed “imbakin maneral.”* (Exo. 18:1-6) Anggaman ontan, matulok ton impasabi ed pamilya na saray Israelita ya walad peligro iray panguloan ya anak dan lalaki. Bilay so nalalanor, tan inaro nen Moises so kapara ton too. Oniay kuan na Biblia: “Dia ed saman si Moises tinipon to so amin a mamasiken ed Israel, et inkuan to ed sikara, . . . Pateyen yo [so apay parad] paskua.”—Exo. 12:21.
12. Anton importantin mensahe so ingganggan nen Jehova ya ipasabi tayod totoo?
12 Diad panangigiya na saray anghel, oniay importantin mensahe ya ipapasabi na saray totoo na Dios: “Takotan yo so Dios tan igloria yo, lapud sinmabi lay oras na panangukom to, kanian dayewen yo imay Sakey a nanggawa ed tawen tan dalin tan dayat tan saray subol na danum.” (Apo. 14:7) Natan la so panaon pian iyabawag itan a mensahe. Nepeg tayon pasakbayan iray kakaabay tayo ya ompaway ed Makapanyarin Babilonia, pian ag-ira nalanor ed ‘awaten ton salot.’ (Apo. 18:4) Kaiba na saray alanaan a Kristiano so ‘arum a karnero’ ya mikakasi ed saray nisian ed Dios ya “mikareenan” ed sikato.—Juan 10:16; 2 Cor. 5:20.
13. Antoy mamabiskeg ed pilalek tayon ipulong so maong a balita?
13 Kombinsido itayon manbibilay tayo lad “oras na panangukom.” Manisia tayo met ya kaukolan lan talaga ya papelesen so pampulong tan panggaway babangatan ya singa kuan nen Jehova. Diad pasingawey, anengneng nen apostol Juan so “apatiran anghel ya akaalagey ed apatiran suyok na dalin, a popokpokan da so apatiran dagem na dalin.” (Apo. 7:1) Kasin nanenengneng mon akapuesto la iraman ya anghel pian ibulos iray makaderal ya dagem na baleg a kairapan? No diad pananisiam et nanenengneng mo iraman ya anghel, mataletalek mon nipulong so maong a balita.
14. Antoy mamakiwas ed sikatayon pasakbayan so “mauges a manlapu ed mauges a dalan to”?
14 Saray tuan Kristiano et walaan la na relasyon ed si Jehova tan ilalon manbilay ya andi-angga. Anggaman ontan, amta tayon obligasyon tayo ya pasakbayan so “mauges a manlapu ed mauges a dalan to, pian nilaban so bilay to.” (Basaen so Ezequiel 3:17-19.) Siempre, manpupulong itayo aliwa labat a pian anggapoy eebatan tayod dala. Inaro tayoy Jehova, tan inaro tayo ray kakaabay tayo. Inyilustra nen Jesus so kabaliksan na panangaro tan panangasi diad samay parabolo to nipaakar ed maong ya Samaritano. Tepetan tayoy sarili tayo, ‘Kasin singa ak samay Samaritano, ya napakiwas ak a manpulong lapud nakakasian ko ray totoo?’ Agtayo labay ya aligen imay saserdote tan Levita ed samay parabolo ya nambaraan tan ‘pinmaliis.’ (Luc. 10:25-37) Say pananisia ed saray sipan na Dios tan panangaro ed kaparan too so mamakiwas ed sikatayon gawaey anggaay nayarian tayo diad panagpulong legan ya aliwa nin atrasado.
15. Akin ya inisip na saray Israelita ya anggapo lay nabatikan da?
15 Say pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng” so tinmulong sanen walad peligro iray Israelita kapaway dad Ehipto. Insalaysay na Biblia: “Saray anak na Israel intangwa ra so mata ra, et nia ta saray Ehipsios naaabet da la ra ed saman; et [tinmakot] ira a mapalalo: tan saray anak na Israel tinmawag ira ed si Jehova.” (Exo. 14:10-12) Agla komon abigla iray Israelita ed satan ta oniay impasakbay nen Jehova: ‘Paaweten ko so puso na Faraon, et usilan to ra, et nirayew ak panamegley na Faraon, tan amin ya armada to; et nakabatan na saray Ehipsios a siak si Jehova.’ (Exo. 14:4) Anggano impasakbay la itan nen Jehova, anggapo nin siansiay pananisia na saray Israelita. Say nanenengneng da labat et say Ambalangan Dayat diad arapan da, saray mapmaples ya karwahe na Faraon diad benegan da, tan say 80 años ya managpastol ya mangidadaulo ed sikara! Kanian inisip dan anggapo lay nabatikan da.
16. Panon ya lapud pananisia et binmiskeg so liknaan nen Moises diad Ambalangan Dayat?
16 Balet si Moises et agtinmakot. Akin? Walay pananisia to, kanian say nanenengneng to et mas makapanyari nen say dayat o armada. Nanenengneng toy “panangiliktar nen Jehova,” tan amta ton milaban si Jehova parad saray Israelita. (Basaen so Exodo 14:13, 14.) Binmiskeg so liknaan na saray totoo na Dios lapud pananisia nen Moises. “Lapud pananisia, binmaliw ira ed Ambalangan Dayat a singa ed amagan dalin,” so kuan na Biblia, “balet nalner iray Ehipsio sanen sinali ray ombaliw.” (Heb. 11:29) Kayari to ’tan, “saray katooan tinmakot ira ed Jehova; tan anisia ra ed Jehova tan [ed] aripen to a Moises.”—Exo. 14:31.
17. Antoy nagawad arapen ya pakasubokan na pananisia tayo?
17 Asingsingger met lan singa niiyan ed peligro so bilay tayo. Diad bandad sampot na baleg a kairapan, asumpal lan dineral na saray gobierno na sayan mundo iray relihyon ya mas baleg nen say sikatayo. (Apo. 17:16) Diad sakey a propesiya, imbaga nen Jehova ya diad satan a panaon et singa mainomay ya atakien iray lingkor to, ya singa ra ‘dalin ya agbinakoran tan anggapo met so balewet odino wangalan to.’ (Eze. 38:10-12, 14-16) Diad pakanengneng na too, singa anggapo lan talagay tsansa tayon makaliktar. Antoy gawaen mo?
18. Ipaliwawa no panon tayon makapansiansian matoor legay baleg a kairapan.
18 Agtayo nepeg ya ontakot. Akin? Ta aglabat impasakbay nen Jehova ya atakien iray totoo to, imbaga to met ya iliktar to ra. “Dia ed saman ya agew, sano say Gog onsabi a sumpa ed dalin na Israel, kuan nen Katawan a Jehova, say sanok ko onloob naani ed saray abot na eleng ko. Ta dia ed imon ko tan dia ed apoy na sanok ko [mansalita ak].” (Eze. 38:18-23) Deralen na Dios so amin ya malabay a maneral ed saray lingkor to. No walay pananisiam ya protektaan ka nen Jehova ed “baleg tan makapataktakot ya agew” to, nanengneng mo so “panangiliktar nen Jehova” tan napansiansiam so katooran mo.—Joel 2:31, 32.
19. (a) Panon kaapit so pikakaaro nen Moises ed si Jehova? (b) No unoren moy Jehova ed amin a dalan mo, anton bendisyon so nagamoran mo?
19 Makapanparaan ka la natan parad saratan ya nagawad arapen no ‘mansiansia kan malet a singa sankanengneng mo imay Sakey ya agnanengneng’! Pabiskeg moy pikakaarom ed si Jehova a Dios diad regular ya panaral tan pampikasi. Maap-apit so relasyon nen Moises ed si Jehova tan sikatoy inusar To diad nikadkaduman paraan kanian imbaga na Biblia ya sikatoy kabat nen Jehova ya “lupalupaan.” (Deu. 34:10) On, ekstraordinaryon propeta si Moises. Balet no mabiskeg so pananisiam ya singa sikato, nakabkabat mo met ya maong si Jehova ya singa talagan nanenengneng mo. No sikatoy unoren mo diad “amin a dalan mo,” ya singa ipapaseseg na Salita to, “itonton to so saray basbas mo.”—Uli. 3:6.
^ par. 11 Mapatnag ya angibaki si Jehova na saray anghel pian mangipaakseb na panangukom ed saray Ehipsio.
Istoryay Bilay
No iisipen koy 65 ya taon kod sigpot panaon ya ministeryo, talagan nibagak ya malikeliket so bilay ko. Agko labay ya ibagan agko asali nanermen o kinmapuy so liknaan ko. (Sal. 34:12; 94:19) Balet diad ami-amin, nibagak ya aya lay sankaabigan tan makabkabaliksan ya bilay!
NEN Setyembre 7, 1950, nagmaliw ak ya membro na pamilyan Bethel diad Brooklyn. Diad saman, saray membro na pamilyan Bethel et 355 ya agagin nanlapud nanduruman bansa ya say edad da et manlapud 19 anggad 80. Dakel ed sikara so alanaan a Kristiano.
Naaralan koy manlingkor ed “maliket a Dios” diad si inak. (1 Tim. 1:11) Ugaw ak ni et manlilingkor la rad si Jehova. Nen Hulyo 1, 1939, samploy taon kod saman, abautismoan ak diad zone assembly (natan et circuit assembly) diad Columbus, Nebraska, U.S.A. Diad sakey ya nirentaan ya pasilidad, manga sanlasus kami ya dinmengel ed akarekord ya paliwawa nen Joseph Rutherford ya “Fascism or Freedom.” Diad kapegleyan na paliwawa, walay grupo ya nantitipon ed paway na kawalaan mi. Pinilit day onloob, ginulo day aral, tan pinaalis da kamid saman ya baley. Intuloy mi dinmengel ed paliwawa diad abung na sakey ya agi ya asingger labat diman. Talagan agko nalinglingwanan so petsa na impanpabautismok lapud saman ya agawa!
Maseeseet si inak ya amabaleg ed siak diad katuaan. Anggano si amak et maong a too tan ama, agmasyadon interesado ed relihyon o diad espiritualidad ko. Si inak tan arum nin agagi diad Omaha Congregation so amaseseg a maong ed siak.
Nen asingger ak lan man-graduate ed haiskul, kaukolan ko lay mandesisyon no antoy gawaen kod bilay ko. Kada bakasyon, mana-aplay ak bilang vacation pioneer (natan et auxiliary pioneer), kaibak iray kaedaran ko.
Walay duaran balolaki ya kakkapan-graduate dad komapiton klase na Gilead School—si John Chimiklis tan Ted Jaracz—ya niasain ed lugar mi bilang ombiabiahen manangasikaso. Agak makapanisian masulok ya 20 años da ni labat. Diad saman et 18 años ko la tan asingger ak lan man-graduate ed haiskul. Nanonotan ko ni may nen tinepetan to ak nen Brother Chimiklis no antoy gawaen kod bilay ko. Nen imbagak ed sikato, pinaseseg to ak: “Sige, manpayunir kan tampol. Agmo anta no antoy nayarin nagamoran mo lapud satan.” Apakiwas ak ed saman ya imbaga to, ontan met ed alimbawa na sarayan agagi. Kanian kayarik ya nan-graduate, nampayunir ak nen 1948.
Nen Hulyo 1950, linma ak kaiba ray atateng ko diad international convention ed Yankee Stadium diad New York City. Diad saman ya convention, inmatendi ak ed miting parad saray interesadon manlingkor ed Bethel. Impasak so application ko, tan imbagak ya maliket ak ya manlingkor diman.
Anggano agmet kontra si amak ed pampapayunir ko legan ya wala ak ed pudir da, labay ton mangiter ak parad abang kod abung mi tan ed panangan ko. Kanian aminsan nen bandad gapo na Agosto, antis ak ya onlan mananap na trabaho, sinmamar ak nid mailbox mi. Wala manayay sulat ko ya nanlapud Brooklyn. Pirmado itan nen Nathan H. Knorr ya say kuan to et: “Naawat mi application mo ed Bethel. Natatalosan ko ya labay moy mansiansiad Bethel ed interon bilay mo. Kanian manreport kad Bethel diad 124 Columbia Heights, Brooklyn, New York, no Setyembre 7, 1950.”
Kasabi nen amak manlapud trabaho, imbagak ya akaanap ak lay trabaho. Say kuan da, “E di maong, iner ey?” Say kuan ko, “Diad Brooklyn Bethel, $10.00 so awaten ko binulan.” Medyo abiglay amak, balet kuan dad siak ya no atan so talagan labay ko, di pasyaen ko sirin. Ag-abayag, abautismoan si amak diad convention ed Yankee Stadium nen 1953!
Maong labat ta amay partner kon payunir ya si Alfred Nussrallah et naimbitaan met ed Bethel, kanian saniba kamin nambiahe. Anggad nen sikatoy angasawa. Sikato tan say asawa ton si Joan et nanaral ed Gilead, nanlingkor irad Lebanon bilang misionero, insan pinmawil irad United States bilang ombiabiahen manangasikaso.
Say inmunan asainmin kod Bethel et diad Bindery, ya ditan et mandadait kami libro. Say sankaunaan ya libron trinabahok et say What Has Religion Done for Mankind? Kayari manga waloy bulan diad Bindery, inyalis da ak ed Service Department tan say overseer ko et si Brother Thomas J. Sullivan. Balibali ran katrabaho tan akaaral ak ya maong ed espiritual ya karunongan tan pakatalos da lapud abayag la rad organisasyon.
Nen ngalngali taloy taon ko lad Service Department, imbagad siak nen Max Larson, say overseer diad factory, ya labay to ak ya nakatongtong nen Brother Knorr. Inisip ko no wala kasi agawaan kon kasalanan. Akainawa ak nen imbaga nen Brother Knorr ya labay ton naamtaan no walay planok ya ompaway lanlamang ed Bethel. Kaukolan to manayay temporaryon mantrabaho diad opisina to tan labay ton naamtaan no sarag ko. Say kuan ko, anggapoy planok ya taynan so Bethel. Kanian apribilehyoan ak ya mantrabahod opisina to ya 20 taon.
Mabetbet kon ibabagan agkon balot nabayaran so amin ya naaralan ko lapud akatrabahok si Brother Sullivan tan Knorr, ontan met ed arum nid Bethel, ya singa si Milton Henschel, Klaus Jensen, Max Larson, Hugo Riemer, tan Grant Suiter.
Sarayan brother ya akatrabahok et organisadon maong diad pankikimey da parad organisasyon. Singa agnakekesawan si Brother Knorr ed pantratrabaho to ta labay to ya talagan onaligwas so kimey parad Panarian. Amta na saray akatrabaho to ya sikatoy mainomay a katongtong. Kanian anggano dumay opinyon mi, nibaga mi itan ed sikato tan wala nin siansiay talek tod sikami.
Aminsan, kinatongtong ak nen Brother Knorr nipaakar ed pangasikasod saray bengatla ya singa agtanton importante. Singa bilang, imbaga tod siak ya nen sikato ni overseer diad factory, ontawag si Brother Rutherford, tan ibaga ton: “Brother Knorr, no onla ka lan mangugto, iyawitan mo ak pay bural na lapis. Iyan mo lad lamisaan ko.” Kanian say gawaen ya tampol nen Brother Knorr, onlad kawalaay suplay, mangalay bural, tan ibulsa to. Insan no ugto, awiten to itan ed opisina nen Brother Rutherford. Melag labat itan a bengatla, balet mausa-usar ed si Brother Rutherford. Insan oniay imbaga nen Brother Knorr ed siak: “Labay ko ya balon tasar iray lapis diad lamisaan ko. Kanian ipangasim ya tasaran kada kabuasan.” Diad loob na dakel a taon, sineguradok ya balon tasar iray lapis to.
Lanang ya ibabaga nen Brother Knorr ya kaukolan so idengel ya maong no walay pagagawad sikatayo. Aminsan, inikdan to ak na detalyadon instruksion no panon kon gawaen so sakey a kimey, balet agak dinmengel a maong. Lapud lingok, inikdan koy kababaingan si Brother Knorr. Nakokonsiensia ak ya maong, kanian nanggawa ak na antikey a sulat ya ditan et kinmerew ak na dispensa tan imbagak ya mas maabig no iyalis da ak lay trabaho. Diad saman met lanlamang ya kabuasan, nila to ak nen Brother Knorr. “Robert,” so kuan to, “abasak la may sulat mo. On, alingo ka. Balet kinatongtong ta ka la, tan segurado ak ya diad ontumbok et mas asikasoen mo lay trabahom. E, mantrabaho ta la sirin.” Talagan papablien koy konsiderasyon to.
Nen waloy taon ko lad Bethel, anggapon talagay planok ya ompaway. Balet anguman itan. Nen international convention diad Yankee Stadium tan ed Polo Grounds nen 1958, anengneng koy Lorraine Brookes, ya akabat ko nen 1955 nen manpapayunir nid Montreal, Canada. Pandinayewan koy panamabli tod sigpot panaon a serbisyo tan mabulos ya onlad anggan iner ya pangibakian ed sikato na organisasyon. Labalabay nen Lorraine so man-Gilead. Nen 1956, 22 tod saman, akaiba si Lorraine ed koma 27 ya klase. Kayari graduation, sikatoy niasain ya manmisionero ed Brazil. Kinabat kon maong si Lorraine nen 1958, tan inmabuloy ya mankasal kami. Plano mi mankasal diad ontumbok ya taon tan labay mi komon ya saniba kamin manmisionero.
Nen imbagak ed Brother Knorr so plano mi, imbaga ton manalagar kami ni taloy taon insan kami mankasal, tan manlingkor kamid Brooklyn Bethel. Diad saman a panaon, pian mansiansiad Bethel so balon kasal, kaukolan ya sakey ed sikara et nanlingkor lad Bethel na samploran taon odino masulok ni tan samay sakey et nepeg ya wala lay taloy taon tod Bethel. Kanian inmabuloy si Lorraine ya manlingkor na duay taon ed Bethel diad Brazil insan sakey taon diad Brooklyn Bethel antis kamin mankasal.
Diad unonan duay taon ya saninaro kami, say komunikasyon mi et panamegley labat na sulat. Mabmabli ontawag diad telepono, tan anggapo ni e-mail ed saman! Nen nankasal kami nen Setyembre 16, 1961, pribilehyo mi ya si Brother Knorr so angasal. Tua, saman ya pigay taon ya impanalagar mi et singa abaybayag. Balet natan, no pawilen mi masulok ya 50 taon na malikeliket ya impaniba mi, nibaga min abawbawi mi impanalagar mi!
Nen 1964, apribilehyoan ak ya ombisitad nanduruman bansa bilang zone overseer. Nensaman, agnayarin ipila so asawan bii ed ontan ira. Anguman itan nen 1977, kanian kaiba la ray asawan bibii ya ombiabiahe. Diad satan a taon, kaiba mi nen Lorraine ira di Grant tan Edith Suiter ya binmisitad sangan opisina ed Germany, Austria, Greece, Cyprus, Turkey, tan Israel. Diad ami-amin, manga 70 bansa so abisitak.
Nen linma kamid Brazil nen 1980, akakar kamid Belém, sakey ya syudad ya walad equator tan ditan niasain si Lorraine nen misionero ni. Binisita mi met iray agagi diad Manaus. Diad sakey a paliwawa ed stadium, walay grupon saniibad yurongan ya naimano min agda gagawaen imay maslak ya ugali na saray Brazilian ya saray bibii et man-angoban ed aping tan saray brother et manpapasamanoan. Akin kasi?
Nanlapu irayan inad-aron agagi diad kawalaan na saray akating diad nisulinek ya lugar ed katakelan na Amazon. Agda labay ya naalisan so arum kanian ag-ira anggan ondiwit ed saray wadman. Balet adiwit day puso mi, tan agmin balot nalingwanan so liket ed lupa da! Talagan tua imay imbaga nen Jehova ya: “Saray aripen ko mankanta ra naani a nisengeg ed liket na puso.”—Isa. 65:14.
Sankanonot min lanang nen Lorraine so masulok ya anemiran dekada ya impanlingkor mid si Jehova. Malikeliket kamin maong ed saray naawat min bendisyon lapud nampaigiya kamid si Jehova panamegley na organisasyon to. Anggano agko la sarag so manbiahe ed nanduruman bansa ya singa dati, nagagawaan ko ni inagew-agew ya kimey ko bilang katulongan na Mananguley ya Ulop; kaiba ak ed Coordinators’ Committee tan Service Committee. Papablien kon maong so pribilehyon walay anggan melag ya nagagawaan ko pian nasuportaan so sankamundoan ya impanaagi tayo. Anggad natan et pandinayewan mi pakakanengneng mid dakerakel ya kalangweran ya lalaki tan bibii ya onloloob ed sigpot panaon a serbisyo ya singa ra si Isaias ya angibagan: “Wadia ak; ibaki mo ak”! (Isa. 6:8) Papaneknekan dan tua imay imbagad siak nensaman na manangasikaso na sirkito: “Manpayunir kan tampol. Agmo anta no antoy nayarin nagamoran mo lapud satan.”
“Anggapo so nayarin manpaaripen ed duaran katawan . . . Agkayo nayarin manpaaripen ed Dios tan ed saray Kayamanan.”—MAT. 6:24.
1-3. (a) Antoy kaslakan ya problema na dakel nipaakar ed kuarta, tan antoy iisipen dan solusyon? (Nengnengen so litratod sayan pahina.) (b) Anton problema so onlesa nipaakar ed pamabaleg na anak?
“NAKNAKSAWAN a lanang si asawak ya James no manlalapud trabaho, balet kulang nin siansiay aalmoen to parad pankaukolan mid inagew-agew,” so kuan nen Marilyn.* “Labay koy makatulong ed sikato, tan naisaliwan mi anak min si Jimmy na mararakep ya gamit a singa walad saray kaklase to.” Labay met nen Marilyn so ontulong ed kakanayon to tan mantipon parad arapen. Dakel lan kakaaro to so nan-abroad pian makalmoy baleg ya kuarta. Balet nen sikato lan mismoy maniisip no kasin man-abroad, agsegurado no antoy gawaen to. Akin?
2 Natatakot si Marilyn no antoy nagawad pamilya to tan ed espiritualidad da no onalis. Balet inisip ton wala met iray agagin nan-abroad ya agano, et singa ayos met labat so espiritualidad na pamilya ra. Inisip to met balet no panon ton napabaleg si Jimmy no onarawi. Napabaleg to kasi anak to “diad panagdisiplina tan panamilin nen Jehova” panamegley na Internet?—Efe. 6:4.
3 Kinmerew na simbawa si Marilyn. Aglabay nen asawa to ya onalis, balet imbaga ton agto met pigilan. Sikatoy sinimbawa na saray elder tan arum ni diad kongregasyon ya agla onalis, balet wala ray sister ya mangokombinsid sikaton man-abroad. “No inarom so pamilyam, ontuloy ka,” so kuan da. “Makapanlingkor ka met nin siansiad si Jehova.” Anggano manduaruway Marilyn, tinaynan toy James tan Jimmy tan nan-abroad. “Agak manbayag diman,” so kuan to.
4. Akin et dakel so mana-abroad, tan siopa la laingey mangaasikasod ananak da?
4 Aglabay nen Jehova ya naerasan iray lingkor to. Nensaman, wala ray lingkor ton linmad arum a lugar pian ag-ira naerasan. (Sal. 37:25; Uli. 30:8) Singa bilang, imbaki nen patriarkan Jacob iray ilalak to diad Ehipto pian mangaliw na naakan.* (Gen. 42:1, 2) Diad panaon tayo, dakel so mana-abroad aliwan lapud anggapo lay naakan da. Balet ompan dakel so utang da. Say arum et labay da labat ya oninaway bilay na pamilya da. Kanian onla rad lugar ya mas mainomay so makalmoy kuarta. Lapud satan, say mangasikasod menor-de-edad nin ananak et saksakey ya ateng, odino saray atsi tan kuya, bai tan laki, arum a kakanayon, odino kakaaro. Anggano maermen iray mana-abroad ta makaarawi rad asawa o ananak da, isipen na dakel ya atan labat so solusyon ed problema da.
5, 6. (a) Antoy imbangat nen Jesus nipaakar ed liket tan kaligenan? (b) Anto ran materyal a bengatla so imbangat nen Jesus ya ipikasi na saray papatumbok to? (c) Panon itayon bebendisyonan nen Jehova?
5 Nen panaon nen Jesus, dakel met so mairap-bilay, tan nayarin naisip da ya mas maliket tan maligen so bilay da no dakel so kuarta da. (Mar. 14:7) Balet aglabay nen Jesus ya manmatalek irad temporaryo iran bengatla. Labay ton manmatalek irad Lapuan na kayamanan ya agmangangga—si Jehova. Diad samay Sermon ed Palandey, impaliwawa nen Jesus ya say tuan liket tan kaligenan et ag-akadependid materyal o diad dilin sagpot tayo, noagta diad pikakaaro tayod Aman Jehova.
6 Diad modelon pikakasi nen Jesus, agto imbangat ya manpikasi tayo parad mainawan bilay. Imbes, imbaga ton manpikasi tayo parad inagew-agew ya pankaukolan tayo, say ‘kanen tayo ed sayan agew.’ Oniay direktan imbaga to: “Agkayo la mantitipon na saray kayamanan diad dalin . . . Imbes, mantipon kayo na saray kayamanan ed tawen.” (Mat. 6:9, 11, 19, 20) Makapanmatalek tayon tooren nen Jehova so sipan ton bendisyonan to itayo. Say bendisyon ya iiter na Dios et aliwa labat ya say panangabobon to, noagta kaibad satan so panamaseguro ya iter ton amin so kaukolan tayo. On, magmaliw labat ya maliket tan maligen so bilay no manmatalek tayod maaron Ama tayo, imbes ya diad kuarta.—Basaen so Mateo 6:24, 25, 31-34.
7. (a) Siopay angiteran nen Jehova na responsabilidad ya mamabaleg ed ananak? (b) Akin ya kaukolan a wadtan so duaran ateng diad pamabaleg ed ananak?
7 Kaibad ‘pananap nin unona ed inkatunong na Dios’ so panumpal ed obligasyon tayod pamilya diad paraan ya labay nen Jehova. Alimbawa, diad Ganggan ya inter na Dios ed si Moises, niay sakey a prinsipyo ya onaplika met ed saray Kristiano: Kaukolan ya saray atateng a mismo so mangibangat ed ananak da nipaakar ed espiritual. (Basaen so Deuteronomio 6:6, 7.) Inter nen Jehova iyan responsabilidad ed atateng, aliwan diad bai tan laki o diad arum ni. Imbaga nen Arin Solomon: “Ana’ko, denglen mo so panangibangat na amam, tan agmo ikaindan so pamatunong nen inam.” (Uli 1:8) Labay nen Jehova ya wadtan so duaran ateng ya mangigiya tan mangibangat ed ananak da. (Uli. 31:10, 27, 28) No inagew-agew ya narerengel na ananak ed atateng da so nipaakar ed si Jehova tan nanenengneng da ran manlilingkor ed sikato, aligen day alimbawa ra.
8, 9. (a) Anto ray maslak ya nagagawan pananguman no onarawi so sakey ya ateng? (b) Antoy epekto ed emosyon tan moralidad na pamilya no ag-ira saniiba?
8 Iisipen met na dakel ya mana-abroad iray posiblin problema, balet maslak et agda naiisip no panon ya naapektoay pamilya ra no onarawi ra. (Uli. 22:3)* Kaalis nen Marilyn, diman to alikna ya ansakisakit so makaarawid pamilya. Ontan met so alikna na asawa tan anak to. Mabetbet ya itetepet nen Jimmy ed sikato nen ugaw ni, “Akin et tinaynanan mo ak?” Say plano nen Marilyn ya pigaran bulan labat ya man-abroad et nagmaliw ya pigapigaran taon, tan naaburido ed naimano ton impanguman na pamilya to. Agla labay nen Jimmy so mitongtong ed sikato, tan arawi lay liknaan to. Oniay maer-ermen ya imbaga nen Marilyn: “Agto ak la inaro.”
9 No say atateng tan ananak et agsaniba bilang pamilya, naapektoay emosyon tan moralidad da.* Mas grabe so epekto no say ateng et inmarawi nen ugugaw ni ray ananak to tan abaybayag ya naandi. Impaliwawa nen Marilyn ed si Jimmy ya say gagawaen to et para lanlamang ed pankaabigan to. Balet say pakalikna nen Jimmy et pinaulyanan nen nanay to. Nen unaan et agto labay ya onalis si Marilyn. Balet kada onsempet si nanay to, agto la labay ya wadman. Parad si Jimmy, anggapo lay kanepegan nen nanay to ya aroen tan unoren. Ontan so kaslakan ya nalilikna na anak ya nan-abroad so ateng to.—Basaen so Uliran 29:15.
10. (a) Antoy epektod ananak no mangipapawit labat so ateng na regalo balet agto ra mismon napabaleg? (b) Antoy agnagawaan na ateng no arawid ananak to?
10 Pian naala nen Marilyn so liknaan nen Jimmy, papawitan toy kuarta tan regalo. Balet ta amoria ton iyaarawi to laingey liknaan na anak to. Agto nalilikas ya ibabangat ton mas aroen toy materyal nen say pamilya da tan si Jehova. (Uli. 22:6) “Agka la dia ompapawil,” so kuan nen Jimmy ed sikato. “Mangipawit ka labat.” Diman amoria nen Marilyn ya agto napabaleg so anak to panamegley labat na sulat, tawag, o video chat. Inkuan to: “Agmo nalakap o naangoban so anak mo diad Internet.”
11. (a) Antoy epekto ed relasyon na sanasawa no makaarawi so sakey lapud trabaho? (b) Panon ya amoria na sakey a sister ya kaukolan to lay onsempet?
11 Naapektoan met so relasyon nen Marilyn ed si Jehova tan ed asawa ton si James. Diad sakey simba, sakey agew labat odino kulang ni so pakakapilimog tod kongregasyon, tan kaukolan ton resistian so panedesdes na amo to ya malabay ya misekso ed sikato. Lapud agda napantongtongan nen James iray problema da, sananey so napangibabagaan da, kanian pareho iran akagawa lawari na imoralidad. Amoria nen Marilyn ya anggano ag-ira akikalugoran, agda nauunor so kuan na Biblia ya nepeg dan iter so emosyonal tan seksual ya pankaukolan na balang sakey. Lapud nanarawian ira, agda niiter so panaon tan atension ya manepeg labat a panliketan na sanasawa. (Kanta nen Sol. 1:2; 1 Cor. 7:3, 5) Tan ag-ira makapandayew ya saniba ed si Jehova, kaibay anak da. “Nen arengel kod kombension ya importante so panagdayew na pamilya pian makaliktar itayod baleg ya agew nen Jehova, amoriak ya kaukolan ko lay onsempet,” so kuan nen Marilyn. “Kaukolan kon pabiskegen lamet so espiritualidad ko tan say pamilyak.”
12. Anton simbawa ed Kasulatan so niiter tayod saramay arawid pamilya da?
12 Nandurumay reaksion na totoo ed desisyon nen Marilyn ya onsempet la. Sikatoy kinomendaan na saray elder ed kongregasyon tod abroad lapud pananisia tan pakpel to. Balet aliwan ontan so ginawa na arum ya kapara ton nan-abroad met. Imbes ya aligen day maong ya alimbawa to, didismayaen da. “Ompawil ka met lanlamang dia,” so kuan da. “Antoy pambilay yo ey no onsempet ka?” Imbes ya pakapuyen tayoy liknaan na arum, nepeg tayon ‘panonotan iray malangwer a bibii ya aroen da iray kaasawaan da tan aroen da iray anak da, a mankimey irad abung da,’ diad dilin abung da, “pian agpansalitaan na mauges so salita na Dios.”—Basaen so Tito 2:3-5.
13, 14. Akin et kaukolan so pananisia pian niyuna tayoy Jehova imbes ya say labay na pamilya? Mangiter na alimbawa.
13 Dakel ed saray mana-abroad so binmaleg ed kultura ya importantin maong so tradisyon tan responsabilidad ed pamilya, lalo la ed atateng. Kanian kaukolan so mabiskeg ya pananisia pian niyuna na sakey a Kristiano so pamaliket ed si Jehova, aliwan say labay na pamilya to.
14 Konsideraen so agawad si Carin: “Nen inyanak koy Don, wala kamid abroad nen asawak, tan kakkagapok ni labat ya manaaral na Biblia. Iilaloan na pamilyak ya isempet koy Don pian asikasoen na atateng ko ya anggad baleg lay tipon mi.” Nen impilit nen Carin ya sikaton mismoy mangasikasod si Don, sikatoy elekan na saray kakanayon to pati asawa to, tan imbaga ran mangiras. “Diad tua, agko ni tanton natatalosan ed saman no antoy mauges no ipaasikasok si Don ed saray atateng ko ya pigay taon,” so kuan nen Carin. “Balet antak ya say pamabaleg ed anak mi et kimey ya inter nen Jehova ed sikami—sikamin atateng to.” Nen nanlukon lamet si Carin, dinesdes na agmananisian asawa to ya ipaekal to. Apabiskeg so pananisia nen Carin ed samay maong ya desisyon to nen unaan, kanian akapandesisyon lamet na duga. Natan, sikato, say asawa to, tan saray anak da et malikeliket lapud saniiba ira. No impaasikaso nen Carin ed arum so sakey o parehon anak to, nayarin duma so nansumpalan da.
15, 16. (a) Ideskribe no panon ya pinabaleg so sakey a sister. (b) Akin ya agto itan inalig ed anak to?
15 Oniay istorya na Tasi ya say ngaran to et Vicky: “Pigaran taon ya si baik so angasikasod siak, walad atateng ko balet imay agik ya bii. Nen inala ak la na atateng ko, anguman lay liknaan kod sikara. Mainomay ya naibaga na agik ed sikara so liknaan to, nalalakap to ra, tan maapit ed sikara. Arawi liknaan kod saray atateng ko, tan irap kon ipanengneng ed sikara so tuan naliliknak anggad imbaleg ko. Impaseguro mi nen agik ed atateng mi ya asikasoen mi ra no ontatken ira. Balet gawaen ko iman lapud obligasyon ko, asikasoen ira balet nen agik lapud inaro to ra.
16 “Natan labay nen nanay ko ya sikaray mamabaleg ed anak kon bii, ya singa impangipudir dad siak ed si baik. Agak inmabuloy,” so kuan nen Vicky. “Labay mi nen asawak ya pabalegen mi anak mi diad paraan nen Jehova. Tan agko labay ya diad arapen et arawi liknaan na anako ed siak.” Naaralan nen Vicky ya maong so pansumpalan no iyuna si Jehova tan saray prinsipyo to nen say kuarta odino labay na pamilya. Malinew so imbaga nen Jesus: “Anggapo so nayarin manpaaripen ed duaran katawan,” ed Dios tan ed Kayamanan.—Mat. 6:24; Exo. 23:2.
17, 18. (a) Anto ran sipan so lanang ya napanmatalkan na saray Kristiano? (b) Anto ran tepet so ebatan tayo diad ontumbok ya artikulo?
17 Insipan na Ama tayon si Jehova ya iter toy amin ya kaukolan tayo no iyuna tayoy Panarian tan say inkatunong to ed bilay tayo. (Mat. 6:33) Insipan to met ya sikatoy manggawa na “dalan a pawayan” ya agmangikompromiso ed saray prinsipyoy Biblia, anggano mair-irap so probleman dadalanen tayo. (Basaen so 1 Corinto 10:13.) No ‘maanos tayon manalagar,’ tan ‘manmatalek’ ed si Jehova diad ikerew tayoy karunongan tan panangigiya to tan diad pangunor tayod saray ganggan tan prinsipyo to, sikato so onkiwas parad sikatayo. (Sal. 37:5, 7) Talagan bendisyonan toy pansasagpot tayon sikato labat so lingkoran bilang saksakey a tuan Katawan. No iyuna tayoy Jehova, ‘papalaren’ o bendisyonan toy bilay tayo.—Ikompara so Genesis 39:3.
18 Antoy nagawaan pian naayos so makapuy ya epekto na inyarawid pamilya? Anto ray praktikal ya paraan pian nalegpet tayoy pamilya tayo ya agtayo la kaukolan so onarawid sikara? Tan panon tayon maaron napaseseg so arum pian duga so magmaliw ya desisyon da? Naebatan irayan tepet diad ontumbok ya artikulo.
^ par. 1 Sinalatan iray ngaran.
^ par. 4 Diad kada inyakar ed Ehipto na saray ilalak nen Jacob, manga anggad taloy simba iran akaarawid saray pamilya da. Nen talagan nanayam lay Jacob tan saray ilalak tod Ehipto, impila da la ray kaasawaan tan ananak da.—Gen. 46:6, 7.
^ par. 8 Nengnengen so “Immigration—Dreams and Realities” diad Pebrero 2013 ya isyu na Awake!
^ par. 9 Unong ed report ya nanlapud nanduruman bansa, say iyarawi ed asawa o ananak lapud pantrabahod abroad et sengegan na seryoso iran problema. Kaibad satan so pikakalugoran, homoseksualidad, odino insesto. Saray ananak et nayarin nairapan ed eskuelaan, makolkol, maproblema, na-depress, odino salien da ni ingey manbikkel.
“Mataletalek itayon mangikuan: ‘Si Jehova so mananulong ko.’”—HEB. 13:6.
1, 2. Anto ray kaukolan ya arapen na saray nan-abroad no onsempet la ra? (Nengnengen so litratod sayan pahina.)
“NEN wala ak nid abroad, atagey so posisyon kod trabaho tan baleg so sueldok,” so kuan nen Eduardo.* “Balet nen iyaaralan ak la na Biblia na saray Tasi nen Jehova, diman ko anengneng ya wala ni mas importantin responsabilidad ko—kaukolan kon asikasoey espiritualidad na pamilyak, aliwa labat ya say pisikal ya pankaukolan da. Kanian sinmempet ak.”—Efe. 6:4.
2 Amta nen Eduardo ya no onsempet lad pamilya to, napaliket toy Jehova. Balet singa si Marilyn ya abitlad imbeneg ya artikulo, dakel so kaukolan ya gawaen nen Eduardo pian nipawil toy maong ya relasyon ed pamilya to. Mair-irap so mananap na pambilay ed lugar da, tan kaukolan ton legpeten so asawa tan ananak to. Anto lay magmaliw ya anapan to? Wala kasi nailaloan ton tulong ed kongregasyon?
3. Antoy epektod ananak no inmarawi so ateng?
3 “Antak ya apaulyanan ko ray anako no kapigan kakkaukolan day panangigiya tan panangarok,” so inamin nen Eduardo. “Anggapo ak diman ya mangibasad sikaray istoryad Biblia, manpikasin kaiba ira, manlakap tan migalaw ed sikara.” (Deu. 6:7) Oniay imbaga na panguloan ya anak ton bii ya si Anna: “Singa walay kulang ed siak nen agmi kaibay tatay mid abung. Nen sinmempet ira, boses tan lupa da labat so kabat mi. Singa agak apasal ya lakapen da ak.”
4. No inmarawi so asawan laki, antoy epekto na satan ed panumpal tod responsabilidad to?
4 No abayag ya inmarawi so ama, nairapan lad responsabilidad to bilang ulo na pamilya. Oniay imbaga na asawa nen Eduardo ya si Ruby: “Dati siak so Nanay tan Tatay, tan apasal ak ya siak so mandedesisyon ed pamilya mi. Nen sinmempet lay Eduardo, kaukolan kon aralen ya ipanengneng so Kristianon panagpasakop. Anggad natan et nalilingwanan ko nin siansia ya wadia lay asawak.” (Efe. 5:22, 23) “Apasal iray ananak min say pampataniran da et si nanay da,” so kuan nen Eduardo. “Kaukolan kon aralen ya idaulo ira diad Makristianon paraan.”
5. Antoy ginawa na sakey ya ama pian nipawil toy maong a relasyon ed pamilya ra, tan antoy resulta?
5 Ginawa nen Eduardo so anggaay nayarian to pian nipawil so maong a relasyon ed pamilya to tan pabiskegey espiritualidad da. “Labay kon ipurek so katuaan ed saray anako panamegley na salita tan alimbawa—ya agko labat ibaga ya inarok si Jehova, noagta ipanengneng ko itan.” (1 Juan 3:18) Kasin benendisyonan nen Jehova so sagpot nen Eduardo? “Baleg so epektod sikami nen anengneng mi pansasagpot dan magmaliw ya maong ya ama tan onapit ed sikami,” so kuan nen Anna. “Nen anengneng mi ya ondadampot iray pribilehyo diad kongregasyon, pap-proud kamid sikara. Iyaarawi kami na sayan mundo ed si Jehova. Balet nanenengneng min akapokus ed katuaan iray atateng mi, kanian aaligen mi ra. Im-promise nen Papa ya agda kami lan balot taynan, tan tinoor da. No tinaynan da kami lamet, seguro anggapo ak ed organisasyon nen Jehova natan.”
6. Antoy naaralan na saray atateng nen walay guerra diad Balkan Peninsula?
6 Ipapanengneng na pigaran eksperiensya ya nen walay guerra diad Balkan Peninsula, saray ananak na saray Tasi diman et maliket anggano mairap so situasyon. Akin? Saray atateng ya agmakapantrabaho et wala labat ed abung kanian naibaan da ray ananak dan manaral, manggalaw, tan napitongtongan da ra. Antoy naaralan ed saya? Aliwan say kuarta o regalo so mas kaukolan na ananak, noagta mas importantid sikara ya nakaibay atateng da. On, singa imbaga na Biblia, maabig so pansumpalan na ananak no ikdan iray atension na atateng da tan ipasal da ra.—Uli. 22:6.
7, 8. (a) Akin et nabibigla so ateng kasempet tod pamilya to tan antoy nayarin reaksion to? (b) Panon ya nipawil na atateng so maong ya relasyon dad ananak da?
7 Wala ray atateng ya nabibigla kasempet dad pamilya da. Nayarin nalikna dan ombabarong o arawi liknaan na ananak da. Lapud satan, ompan ibaga na ateng ya, “Akin et anggapoy utang na linawa yod impansakripisyok parad sikayo?” Balet diad tua, say inyarawi na ateng so manunan rason no akin ya ontan so nalilikna na ananak. Antoy gawaen mo pian naayos so problema?
8 Ipikasim ed si Jehova ya tulongan to kan magmaliw ya makatalos. Insan no katongtong moy pamilyam, kaukolan mon aminen tan awaten ya walay lingom kanian linmesa itan ya problema. Kerew kay dispensa. No naobserbaan na asawa tan ananak mo ya gagawaen moy anggaay nayarian mo pian ipetek so lingom, nanengneng dan talagan seryoso ka. No maanos ka tan agka onsuko, kalkalnan ompawil so panangaro tan respeto na pamilyam ed sika.
9. Akin ya agtayo kaukolan ya iyupot so biskeg tayo parad materyal iran bengatla pian ‘nataryaan iray walad pudir tayo’?
9 Imbaga nen apostol Pablo ya no agla sarag na saray maedad ya Kristiano ya asikasoey sarili da, saray anak tan apo da so ‘mangiter no antoy manepeg parad saray ateng tan laki tan bai ra.’ Balet pinaseseg met nen Pablo so amin a Kristiano ya mankontento lad inagew-agew ya pankaukolan da—naakan, kawes, tan panayaman. Agtayo kaukolan ya iyupot so biskeg tayo parad mainawan bilay o pian dakel so kuarta tayo. (Basaen so 1 Timoteo 5:4, 8; 6:6-10.) Pian say sakey a Kristiano et ‘nataryaan to ray walad pudir to,’ agto kaukolan ya iyunay materyal ya kayamanan ed sayan mundo ya asingger lan mangangga. (1 Juan 2:15-17) Agtayo aabuloyan ya lapud “mapalikdon pakayari na kaykayamanan” o “kapagaan ed bilay” et ‘agla makabemben a malet’ so pamilya tayo ed “peteg a bilay” diad matunong a balon mundo na Dios!—Mar. 4:19; Luc. 21:34-36; 1 Tim. 6:19.
10. Panon tayon nipanengneng so karunongan no nipaakar ed pipiutang?
10 Amta nen Jehova ya kaukolan tayo met so kuarta. Balet agniiter na kuarta so tulong tan proteksion ya niiter na karunongan ya nanlapud Dios. (Ecl. 7:12; Luc. 12:15) Kaslakan et agtalaga nakukuenta na saray mana-abroad so kabaleg na nagastos da, tan agsegurado ya makalmo ray kuarta diman. Diad tua, ompan mas naproblema ira. Dakel so mana-abroad ya kapawil da et lalon dinmakel so utang da. Imbes ya bulos iran manlingkor ed Dios, singa ra aripen na samay akautangan da. (Basaen so Uliran 22:7.) Mas maabig sirin no paliisan tayo lay onutang.
11. Panon ya makatulong ed pamilya so pambadyet pian ag-ira naproblemad kuarta?
11 Amta nen Eduardo ya pian maabig so pansumpalan na desisyon ton nakaibay pamilya to, kaukolan ya praktikal irad kuarta. Nanggawa ray badyet nen asawa to base ed no anto labat so talagan kaukolan da. Siempre, mas melag lay badyet da, aliwan singa dati. Balet akitulongan so amin a membro na pamilya tan ag-ira manggagastos no agmet kaukolan.* Imbaga nen Eduardo: “Agko la impanaral iray anako ed private school tan nananap ak lay maong ya public shool.” Impikasi to tan na pamilya to ya makalmo komoy anapan ya agmakaapektod espiritual iran aktibidad da. Panon ya inebatan nen Jehova so pikakasi da?
12, 13. Anto ray praktikal ya ginawa na sakey ya ama pian nasuportaan toy pamilya to, tan panon ya benendisyonan nen Jehova so determinasyon ton pansiansiaen ya simpli so bilay da?
12 “Diad inmunan duaran taon, melmelag so nanaalmok,” so kuan nen Eduardo. “Nauupot lay tipon ko tan agmagenap so sueldok ed amin ya panggagastosan mi, tan nakekesawan ak ya maong. Balet makakapiaral kamin lanang tan saniiba kamin manpupulong.” Determinado si Eduardo ya agbalot mangawat na trabaho ya mangiyarawid sikato ed pamilya to. Inkuan to: “Naaralan koy nanduruman trabaho pian no anggapo may sakey, wala ni arum.”
13 Lapud sandaraiset ya babayaran nen Eduardo iray utang to, mas baleg so interes. Balet ayos labat itan ed sikato, basta say importante et kaiba to lay pamilya ton mandadayew ed si Jehova. “Say aalmoen ko natan et kulang nid 10 porsiento na samay sueldok ed abroad,” so kuan to, “balet agkami met nanaerasan. ‘Aliwan antikey so lima nen Jehova.’ Diad tua, nampayunir kami ni ingen. Maong labat ta kayari na satan et medyo inmaligwas so ekonomya kanian mas mainomay lay mananap na pambilay.”—Isa. 59:1.
14, 15. Antoy nagawaan na pamilya no dedesdesen ira na kakanayon da ya iyunay materyal, tan antoy posiblin resulta na maabig ya alimbawa da?
14 Diad dakel a lugar, isipen na totoo ya obligado iran mangiter na kuarta tan regalo ed saray kakanayon tan kakaaro da. “Ontan so kultura mi, tan maliket kamin mangiiter,” so kuan nen Eduardo, balet inkuan to ni: “Walay limitasyon. Impaliwawak ed saray kakanayon ko ya gawaen koy anggaay nayarian kon mangiter, balet agko paulyanay espiritual ya pankaukolan na pamilyak.”
15 Saramay sinmempet manlapud abroad tan saramay agda inawat so oportunidad ya man-abroad et nayarin pampasnokan tan balawen na saray kakanayon ya maniilalon makaawat na suporta manlapud sikara. Ompan ibaga ran masiblet ira odino aliwa ran maaro. (Uli. 19:6, 7) Balet oniay imbaga na anak nen Eduardo ya si Anna: “No agmi isalat so espiritual iran bengatla ed materyal, natalosan met lanlamang na kakanayon mi no panon kaimportante ed sikami so Inkakristiano mi. Balet panon da itan ya natalosan no unoren mi labay da?”—Ikompara so 1 Pedro 3:1, 2.
16. (a) Panon ya say sakey et ‘palikdoen toy sarili to ed palson panagkatunongan’? (Sant. 1:22) (b) Anto ran desisyon so bebendisyonan nen Jehova?
16 Oniay imbaga na sakey a sister ed saray elder nen inmarawid pamilya to tan linmad mayaman a bansa: “Baleg so insakripisyo mi pian makakar ak dia. Inmekal ni ingen ya elder so asawak. Kanian talagan iilaloan ko ya bendisyonan iya nen Jehova.” Lanang ya bebendisyonan nen Jehova iray desisyon ya pakapatnagay pananisia ed sikato. Balet, bendisyonan to kasi so desisyon ya kontra ed linawa to, lalo la no lapud satan et kaukolan ya ikbanan iray sagradon pribilehyo?—Basaen so Hebreos 11:6; 1 Juan 5:13-15.
17. Akin ya nepeg tayon kerewey panangiwanwan nen Jehova antis tayon mandesisyon, tan panon tayon nagawaan itan?
17 Kerew kay panangiwanwan ed si Jehova antis kan mandesisyon, aliwan kayari. Ipikasim ya ikdan to kay masanton espiritu, karunongan, tan giya. (2 Tim. 1:7) Tepetan moy sarilim: ‘Anto ray sarag kon isakripisyo pian makapanlingkor ak ed si Jehova? Kasin unoren koy prinsipyo to ya agko taynay pamilyak, anggano say resulta na satan et aliwan tanton mainaway bilay mi?’ (Luc. 14:33) Kerew kay Makasulatan ya simbawa ed saray elder, tan dengel kad sikara. No ontan so gawaen mo, ipapanengneng mon manmamatalek kad sipan nen Jehova ya tulongan to ka. Agka naidesisyonan na saray elder, balet natulongan da kan manggawa na desisyon ya mangiter na liket ed sika.—2 Cor. 1:24.
18. Siopay akanresponsabilidad ya legpeten so pamilya, balet anto ran pankanawnawa ya makatulong so arum?
18 Say ulo na pamilya so inikdan nen Jehova na responsabilidad ya manlegpet ed pamilya to. Nepeg tayon komendaan tan ipikasi iramay gagawaen day obligasyon da balet agda tataynanan so asawa o ananak da, anggano wala ray manedesdes o manasagyat ed sikara. Pankanawnawa tayon ipanengneng so tuan Kristianon aro tan pililikna no wala ray ag-iilaloan ya nagawa, singa say kalamidad odino no walay mansakit ed pamilya da. (Gal. 6:2, 5; 1 Ped. 3:8) Kasin makapangiter ka no walay emergency o natulongan mo kasi kaparan Kristiano ya makaanap na trabaho diad lugar yo? No ontan, makatulong ka pian agnadesdes so sakey ya agi ya taynan so pamilya to lapud trabaho.—Uli. 3:27, 28; 1 Juan 3:17.
19, 20. Akin ya makaseguro iray Kristiano ya tulongan ira nen Jehova?
19 Papasesegen itayo na Kasulatan: “Agkomon napatnagan ed panagbilay yo so panangaro ed kuarta, tan mankontento kayo ed saray bengatlan walad sikayo. Ta inkuan na Dios: ‘Agta kan balot taynanan tan agta kan balot paulyanan.’ Diad ontan et mataletalek itayon mangikuan: ‘Si Jehova so mananulong ko; agak ontakot. Wala ta’y nagawaan na too ed siak?’” (Heb. 13:5, 6) Antoy naaralan tayod satan?
20 “Mabetbet ya ibabaga na totoo ya malikeliket iray Tasi nen Jehova,” so kuan na abayag lan elder ed mairap a bansa. “Nanaimano ra ya anggan saray Tasi ya mairap so bilay da et balibalin lanang so panangawes da tan singa mas maong ni bilay da nen say arum.” Atan so mismon insipan nen Jesus ed saramay iyuuna day Panarian. (Mat. 6:28-30, 33) On, inad-aro ka na Amam ed tawen ya si Jehova, tan labay to ya maong so pansumpalan mo tan saray ananak mo. ‘Saray mata nen Jehova onnenengneng ed amin a dalin, pian mabiskeg ya ontulong ed saramay ayadyari puso ra ed sikato.’ (2 Awa. 16:9) Saray ganggan to—kaiba lay nipaakar ed pangasikasod pamilya tan ed pankaukolan tayo—et parad pankaabigan tayo. No unoren tayo iratan, ipapanengneng tayon inaro tan panmamatalkan tayoy Jehova. “Saya so kabaliksan na panangaro ed Dios, ya unoren tayo iray ganggan to; tan aliwan makapabelat iray ganggan to.”—1 Juan 5:3.
21, 22. Akin et desidido kan manmatalek ed si Jehova?
21 “Antak ya agko la nipawil imay panaon ya arawi ak ed asawak tan ananak ko,” so kuan nen Eduardo, “balet aliwan satan lay nononoten ko. Dakel ed saray datin katrabahok so mayaman la balet ag-ira maliket. Maproblemay pamilya da. Balet maliket so pamilya mi! Pandinayewan ko ray arum ya agagi ed sayan bansa ya anggano mairap so bilay da et iyuuna day espiritual iran bengatla. Talagan napapaneknekan mi ya tua imay insipan nen Jesus.”—Basaen so Mateo 6:33.
22 Pabiskeg moy liknaan mo! Pilim so pangunor ed si Jehova tan manmatalek kad sikato. Komon ta say panangarom ed Dios, asawam, tan ananak mo so mamakiwas ed sikan sumpalen so espiritual ya responsabilidad mod pamilyam. No ontan, naliknam ya si ‘Jehova so mananulong mo.’
^ par. 1 Sinalatan iray ngaran.
^ par. 11 Nengnengen so “How to Manage Money” ya isyu na Awake! nen Setyembre 2011.
“Saray mata nen Jehova wala ed balang pasen, a manbabantay ed mauges tan maong.”—ULI. 15:3.
1, 2. Panon ya say pambabantay nen Jehova ed sikatayo et duma ed gagala na surveillance camera?
DAKEL lay bansan manguusar na surveillance camera pian na-monitor so trapik tan nairekord iray aksidente. Kanian no walay atalapos tan tinmakas so drayber, makatulong imay akarekord ya agawa pian naaresto na saray autoridad. On, lapud sarayan gadyet ya walad nanduruman pasen, mairap lan takasan na saray kriminal iray kasalanan da.
2 Ibabaga na Biblia ya “saray mata nen Jehova wala ed balang pasen.” (Uli. 15:3) Kasin labay ya ibaga na satan ya sikatoy naynay ya akabantay pian nanengneng toy mauges ya gagawaen tayo? Kasin babantayan to tayo pian no walay nanengneng ton lingo et dusaen to tayon tampol? (Jer. 16:17; Heb. 4:13) Andi! Say manunan rason ya babantayan itayo nen Jehova et lapud inaro to so balang sakey ed sikatayo tan iisipen toy pankaabigan tayo.—1 Ped. 3:12.
3. Anto ray limaran paraan ya babantayan itayo nen Jehova?
3 Antoy makatulong pian naapresya tayon babantayan itayo nen Jehova lapud inaro to itayo? Aralen tayo so limaran paraan ya babantayan itayo nen Jehova. Gagawaen to itan (1) diad pamapasakbay tod sikatayo no makapuy lay pilalek tayo, (2) diad pangipepetek tod sikatayo no makakagawa tayoy lingo, (3) diad pangigigiya tod sikatayo panamegley na prinsipyod Biblia, (4) diad panutulong tod sikatayo no nasusubok itayo, tan (5) diad pamebendisyon tod sikatayo no walay nanengneng ton kamaongan.
4. Antoy labay ya nagawa nen Jehova nen pinasakbayan toy Cain ya say kasalanan et ‘akakepkep ed pinto’?
4 Unona, aralen tayo no panon itayon papasakbayan na Dios no nanenengneng ton aliway pilalek tayo ya manresultad kasalanan. (1 Awa. 28:9) Singa bilang, konsideraen no panon ya pinasakbayan na Dios si Cain nen sikatoy sinmanok ta ag-inabobonan na Dios. (Basaen so Genesis 4:3-7.) Imbaga nen Jehova ed si Cain ya ‘manggawa na maong.’ Ta no andi, impasakbay nen Jehova ya ‘say kasalanan et akakepkep ed pinto,’ ya manatalaran a maningkat ed sikato. Labay to ya dengelen nen Cain so pasakbay pian sikatoy “nitandoro” o naabobonan, tan mansiansia so maong ya relasyon tod Dios.
5. Diad anto ran paraan ya papasakbayan itayo nen Jehova ed saray makapuy a pilalek tayo?
5 Sikatayo natan ey? Nanenengneng nen Jehova no antoy walad puso tayo; agtayo niyamot ed sikato iray iisipen tan pilalek tayo. Labay na maaron Ama tayo ya gawaen tayoy duga, balet agto tayo pipiliten. Kanian no aliwa lay aarapen tayo, papasakbayan to itayo. Panon? Wala ray nababasa tayon bersikulo diad inagew-agew ya pambabasa tayoy Biblia ya ontulong pian nalabanan tayoy makapuy iran pilalek. Ontan met, nayarin nabasa tayod saray Kristianon publikasyon no panon ya nalabanan so sakey a kakapuyan. Diad saray aral, makakarengel tayo ray simbawa no kapigan kakkaukolan tayo!
6, 7. (a) Akin ya nibagan say simbawan nitarya parad minilyon a totoo et ebidensyan inar-aro ka na Dios? (b) Panon kan minabang ed atension ya iiter nen Jehova ed sika?
6 Amin iratan a pasakbay et paneknek ya inaro itayo nen Jehova bilang indibidual. Tua, say Biblia et abayag lan nisulat, saray publikasyon et itatarya na organisasyon na Dios parad minilyon a totoo, tan saray simbawa diad aral et parad interon kongregasyon. Balet diad saratan ya amin, ipapaimano nen Jehova ed sika so Salita to pian nagawaan moy duga. Kanian nibagan ebidensya itan ya inar-aro ka nen Jehova.
7 Pian minabang itayod pasakbay na Dios, kaukolan ya bidbiren tayo nin unona ya sankanonot toy pankaabigan tayo. Insan unoren tayoy Salita to, a gawaen tayoy anggaay nayarian tayon ekalen ed kanonotan tayo so antokaman ya agmamaliket ed Dios. (Basaen so Isaias 55:6, 7.) No dengelen tayoy pasakbay to, napaliisan tayoy dakel a sakit na liknaan. Panon to balet no agtayo alabanan iray makapuy a pilalek? Kasin tulongan itayo nin siansia na maaron Ama tayo?
8, 9. Panon ya say simbawan iiter nen Jehova panamegley na saray lingkor to et pakapatnagan na panangaro to? Mangiter na alimbawa.
8 Lalo tayon naliknay panangaro nen Jehova no ipepetek to itayo. (Basaen so Hebreos 12:5, 6.) Tua, aliwan makapaliket so nasimbawa o nadisiplina. (Heb. 12:11) Balet nonoten pa no anto ray kaukolan ya ikonsidera na samay mangiter na simbawa. Kaukolan ton amtaen no antoy gagawaen tayo ya makaapektod relasyon tayod Jehova a Dios. Ikonsidera to met so liknaan tayo. Tan kaukolan toy mangiganay panaon tan mansagpot pian nipanengneng to manlapud Biblia no panon tayon manggaway pananguman a mamaliket ed Dios. No ontan so panangaro na mangiiter na simbawa, agta nagkalalo lay Lapuan na simbawa, si Jehova?
9 Nengnengen tayo pay sakey ya alimbawa no panon ya ipapanengneng na saray mangiiter na simbawa so panangaro na Dios. Walay brother ya naadik ed pornograpiya antis ton naamtaay katuaan. Anggano nitunda to la itan, wala nin siansiad sikato so makapuy a pilalek, ya singa ampetapetang a ngalab. Nen akasaliw na balon cellphone, dinmalang lamet so pilalek to. (Sant. 1:14, 15) Uusaren to imay cellphone pian onnengneng ed saray pornograpikon Web site. Aminsan, legan na telephone witnessing, impabayes tod sakey ya elder so cellphone to pian nengnengen so pigaran address. Nen usaren la na elder imay cellphone, wala ray anengneng ton kuestionablin Web site. Maong labat ta adiskobre itan na elder lapud napepeligro lad espiritual imay brother. Sikatoy sinimbawan tampol na samay elder, inyaplika to so simbawa, tan alabanan to lanlamang so kakapuyan to. Agaylay pisalsalamat tayod Aman Jehova ya nanenengneng to anggan saray maamot a kasalanan tayo tan ipepetek to itayo antis nin onloor itan!
10, 11. (a) Panon mon nipanengneng ya paigigiya kad Dios? (b) Panon ya apaneknekan na sakey a pamilya ya makabat so paigiyad si Jehova?
10 Inkansion na salmista ed si Jehova: ‘Ibasbas [o igiya] mo ak ed panamilin mo.’ (Sal. 73:24) Kada no kaukolan tayoy panangigiya, ‘bidbiren’ o nonoten tayoy Jehova diad ikonsulta tayod Salita to pian naamtaan tayoy panmoria to. No iyaplika tayo ray prinsipyod Biblia, agtayo labat nagunggonaan ed espiritual, makatulong met iratan diad pangitaryad materyal a pankaukolan tayo.—Uli. 3:6.
11 Singa bilang, walay sakey ya dumaralos ya kaiba toy pamilya to ya manaayam ed dalin ya pidadalusan da diad Masbate, Pilipinas. Anggano baleg so pamilya to, sikato tan say asawa to et regular payunir. Aminsan, abigla ra ta akaawat iray sulat ya papaalisen la ra na samay akandalin. Akin? Apalsaan iran mansasaol. Anggano mapagpaga imay brother no iner lay panayaman da, imbaga to: “Si Jehova so akauley. Iter toy pankaukolan tayo anggan antoy nagawa.” Ag-alingolingo iyan brother ed impanmatalek to. Kayari pigaran agew, akainawa so pamilya nen naamtaan dan agda la ra paalisen. Antoy agawa? Naobserbaan na samay akandalin ya anggano apalsaan ira, siansia nin marespeto ira tan ag-ira akikolkol lapud nampaigiya irad prinsipyoy Biblia. Mandinayew imay akandalin kanian agto labat ira inabuloyan ya mansiansia diman noagta inaruman to ni ingey dalin ya dalusan da. (Basaen so 1 Pedro 2:12.) On, igigiya itayo nen Jehova panamegley na Salita to pian nasarag tayo ray mairap a situasyon.
12, 13. Diad anto ran situasyon ya nayarin isipen na arum no kasin nanenengneng nen Jehova so paniirap da?
12 No maminsan agtampol naandi so mairap a situasyon. Singa bilang, ompan walay graben sakit tayo, susumpaen itayo na saray kapamilya, o agla ontutunday panamasegsegang. Tan wala met iray agpantatalosan ed kongregasyon lapud nandurumay ugali tayo.
13 Alimbawa, ompan asakitan ka ed imbaga na sakey ya brother. Anganko et isipen mon, ‘Aliwan onia dapat ed organisasyon na Dios!’ Balet amay brother et makakaawat na pribilehyo diad kongregasyon tan baleg so respeto na arum ed sikato. Ompan isipen mo, ‘Akin ey, agsirin nanenengneng nen Jehova so nagagawa? Paulyanan to labat iya?’—Sal. 13:1, 2; Hab. 1:2, 3.
14. Antoy posiblin rason no akin ya iyaabuloy na Dios so sakey a situasyon?
14 Nayarin walay rason nen Jehova no akin ya iyaabuloy to itan ya situasyon. Alimbawa, ompan iisipen mon amay agi so talagan aliwa, balet nayarin duma so panmoria na Dios. Diad pakanengneng to, sika manayay alingo. Ompan amay imbaga na agi ya akasakitan mo et simbawan kanepegan mo labat ya naawat. Diad istoryay bilay nen Brother Karl Klein, ya nanlingkor bilang membro na Mananguley ya Ulop, imbaga to ya aminsan et sikatoy prangkan kinorihe nen Brother J. F. Rutherford. Nen nannengneng ira lamet, sikatoy maligligsan imbano nen Brother Rutherford ya “Hello, Karl!” Balet si Brother Klein, lapud ombabarong nid samay agawa et apilitan labat ya angibano. Alikas nen Brother Rutherford ya maneem-em na sakit na linawa si Brother Klein, kanian pinasakbayan to: “Manalwar ka. Pupuntiryaen ka la na Diablo.” Oniay amoria nen Brother Klein: “No manem-em tayoy sakit na linawa ed sakey ya agi, lalo la no binagaan to tayo lapud obligasyon to itan ya gawaen, aabuloyan tayoy Diablo ya mamatit ed sikatayo.”*
15. Antoy nepeg tayon tandaan pian makapan-anos tayo legan tin aalagaren so tulong nen Jehova?
15 Balet ompan agtayo la makapan-anos no singa agla manganggay problema. Antoy gawaen tayo? Isip mo pan manmamaneho kad highway anggad nabetan moy sobran trapik. Agmo amta no kapigan ka makaalis ed satan. No agka la makaanos, ompan mananap ka lay sananey a dalan, balet ompan nabalang ka kanian mas lalon nabayagan kan makasabi ed laen mo. Balet no inanosan mo komoy trapik, nayarin mas asakbay kan akasabi. Mipadpara, no mansiansia kad dalan ya nanaaralan mod Salita na Dios, makasabi kan makasabid laen mo.
16. Anto ni arum a rason no akin ya no maminsan et iyabuloy nen Jehova iray subok?
16 Nayarin iyabuloy nen Jehova iray subok ta labay ton makaaral tayod satan tan nipasal itayo. (Basaen so 1 Pedro 5:6-10.) Aliwan say Dios so panlalapuay subok. “Say Diablo a kabusol” so sengegan na maslak a problema. Balet sarag na Dios ya usaren so mairap a situasyon pian natulongan to itayon onaligwas ed espiritual. Nanenengneng toy paniirap tayo tan seguradoen ton “magano” labat itan “lapud iyaansakit to” tayo. Kasin pisalsalamatan moy maaron pambabantay nen Jehova ed sika no ondadalan kad subok, ya matalek kan ikdan to kay dalan a “pawayan” mo?—2 Cor. 4:7-9.
17. Siopa ray aanapen nen Jehova, tan akin?
17 Uusisaen nen Jehova so puso na amin a totoo ta aanapen to no siopa ray talagan mangaaro ed sikato. Panamegley nen propetan Hanani, oniay imbaga nen Jehova ed si Arin Asa: ‘Saray mata nen Jehova onnenengneng ed amin a dalin, pian mabiskeg ya ontulong ed saramay ayadyari puso ra ed sikato.’ (2 Awa. 16:9) “Mabiskeg ya ontulong” si Jehova ed sika no itultuloy mon gawaen so duga.
18. No say pakaliknam et anggapoy mangaapresyad sika, antoy nepeg mon tandaan? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
18 Labay na Dios ya ‘anapen tayoy maong,’ ‘aroen so maong,’ tan ‘gawaen so maong’ pian abobonan to itayo. (Amos 5:14, 15; 1 Ped. 3:11, 12) Amta nen Jehova no siopa ray matunong tan bebendisyonan to ra. (Sal. 34:15) Singa bilang, isipen pa iramay Hebreon manamianak ya si Sefora tan Pua. Ingganggan ira na Faraon ya no manpaanak ira, pateyen da so ugaw no laki. Balet agda inunor ta mas tinmakot irad Dios. Mapatnag ya ginawa da itan lapud maong so konsiensia da. Sinmabi panaon, inikdan nen Jehova si Sefora tan Pua na ananak. (Exo. 1:15-17, 20, 21) Anengneng nen Jehova so maong ya ginawa ra. No maminsan, ompan isipen tayon anggapoy makakaimano ed maong ya gagawaen tayo. Balet amta iratan nen Jehova. Iimanoen to so kada kamaongan ya gagawaen tayo, tan tumangan to itayo.—Mat. 6:4, 6; 1 Tim. 5:25; Heb. 6:10.
19. Panon ya apaneknekan na sakey a sister ya nanenengneng nen Jehova iray maong ya gagawaen tayo?
19 Apaneknekan na sakey a sister ed Austria ya nanenengneng nen Jehova so pansasagpot to. Lapud walay poli ton Hungarian, inter dad sikato so address na biin mansasalitay Hungarian pian laen ton pulongan. Sikatoy tampol ya linma ed saman ya address balet anggapoy asabian to. Aminpigapigan pinmawil. No maminsan, nalikas ton singa walay too balet anggapoy ompapaway. Kanian mangititilak lay literatura, sulat, pati numeroy telepono to, tan arum ni. Kayari sakey tan kapalduan taon ya oonlad saman ya abung, walan siansiay nanlukas na puerta! Pinmaway so sakey ya maomaong a bii, tan imbaga ton: “Loob ka. Abasak ya amin iramay intilak mo tan aalagaren koy ipawil mo.” Abayag la manayan manpapa-chemotherapy imay bii kanian agto labay so onarap ed totoo. Inawat toy panangiyaral na Biblia. On, benendisyonan na Dios so makulin impansagpot na samay sister!
20. Antoy naliliknam ed maaron pambabantay nen Jehova ed sika?
20 Nanenengneng nen Jehova so amin ya gagawaen mo tan tumangan to ka. Agmo iisipen ya babantayan ka nen Jehova pian anapan to kay lingo. Imbes, komon ta lalo kan onapit ed maaron Dios ya talagan mangiyaansakit ed sika!
^ par. 14 Say istoryay bilay nen Brother Klein et nabasad Oktubre 1, 1984, na The Watchtower.
DIAD Kasulatan, adeskribe so pigaran situasyon ya pinilat na saray indibidual so kawes da. Singa aliwan normal itan ed sikatayo natan, balet parad saray Judio nensaman, panangipatnag itan na graben emosyon lapud ermen, sanok, tan kababaingan.
Singa bilang, pinilat nen Ruben so kawes to nen naamtaan ton agto la niliktar so agi ton si Jose ta inlako la na arum ya agagi to pian magmaliw ya aripen. Say ama ran si Jacob et “pinilatpilat to so kawes to” ta inisip ton si Jose et pinatey na masibeg ya ayep. (Gen. 37:18-35) ‘Pinilat nen Job so kawes to’ nen imbalita rad sikato ya inatey so amin ya ananak to. (Job 1:18-20) Walay mensaheron ‘apilatpilat so kawes to’ ya linmad Atagey a Saserdoten si Eli pian ibalitan atalo iray Israelita, inatey so duaran anak nen Eli, tan nala na saray kalaban so kaban na sipanan. (1 Sam. 4:12-17) Nen nadngel nen Josias so Ganggan tan amoria ton baleg so kasalanan na saray totoo, ‘pinilat toy kawes to.’—2 Ara. 22:8-13.
Legan na bista nen Jesus, “pinilat na atagey a saserdote [a si Caifas] iray latop ton kawes” nen nadngel to kunon inayew nen Jesus so Dios. (Mat. 26:59-66) Unong ed ganggan ya ginawa na saray rabbi, siopaman ya makarengel ya walay manaayew ed ngaran na Dios et obligadon pilaten toy kawes to. Balet unong ed opinyon na saray rabbi ya nambilay kayari impakaderal na templo ed Jerusalem, “no narengel na sakey ya walay mangaayew ed Masanton Ngaran, agto la kaukolan ya pilaten so kawes to, ta no gawaen to ’tan, magmaliw lan lupot so amin ya kawes to.”
Siempre, anggano pilaten na sakey a too so kawes to, anggapoy kakanaan na satan ed Dios no kunwari labat so paneermen to. Kanian imbaga nen Jehova ed saray totoo to ya ‘ipapuso day paneermen da, ta aliwan masarag so pampilat day kawes da.’—Joel 2:13, Maung a Balita.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
^ ***sn p. 42-43 Ag-ontatakot!***
Kanta 33
Ag-ontatakot!
(Mateo 10:28)
1. Mantultuloy, O baley ko,
Ibalitay Panarian.
Kabusol agtakotan.
Ipaamtay katuaan
A manuley lay Ana’ko,
Kabusol tinalo to,
Baloren to la so Diablo,
Nibulos lay totoo.
(KORO)
Agki’ ontakot pinablik,
Mamagyaw may kalaban.
Ampopoen ko ray lingkor ko,
Lawas kon salimbengan.
2. Dakdakel man so kalaban,
Manaktakot man ira,
Siki’ may palikdoen da,
Diad imis o salita.
Ag-ontatakot ed satan,
Ni ed pansegsegang da;
Nasalimbengay matoor
Angga ed pambiktorya.
(KORO)
Agki’ ontakot pinablik,
Mamagyaw may kalaban.
Ampopoen ko ray lingkor ko,
Lawas kon salimbengan.
3. Agbalot iisipen a
Pinaulyan ta ki’ la.
Ipatey may mansesga,
Kioli so mangisalba.
Siak lawas so biskeg yo tan
Salimbeng ed sikayo.
Manmatoor O lingkor ko,
Pian kalat nadampot yo!
(KORO)
Agki’ ontakot pinablik,
Mamagyaw may kalaban.
Ampopoen ko ray lingkor ko,
Lawas kon salimbengan.
(Nengnengen met so Deu. 32:10; Neh. 4:14; Sal. 59:1; 83:2, 3.)
^ ***sn p. 157 Anapey Dios Pian Nilaban Ka***
Kanta 133
Anapey Dios Pian Nilaban Ka
(Sofonias 2:3)
1. Nasyones ed mundo,
Et onsusumpa’d Kristo.
Panampoten nen Jehova’y
Panuuley na too.
Kristoy onkiwas la.
Kalaban so mangangga
Tan say Panarian Toy mansiansia.
Sayay asingsingger la.
(KORO)
Pian nilaban, Dios anapen,
On, Jehova’y panmatalkan.
Diad katooran,
Tan diad kaptekan,
Soberanya toy dapagan.
Tan nengneng moy biskeg na Dios
A mangilaban.
2. Balitay Panarian,
Ipupulong ti’ natan.
Denglen da odino andi,
Totooy mandesidi.
Subok may pinasya,
Agkomon ompapaga,
Ta saray matoor a lingkor,
’Yansakit nen Jehova.
(KORO)
Pian nilaban, Dios anapen,
On, Jehova’y panmatalkan.
Diad katooran,
Tan diad kaptekan,
Soberanya toy dapagan.
Tan nengneng moy biskeg na Dios
A mangilaban.
(Nengnengen met so 1 Sam. 2:9; Sal. 2:2, 3, 9; Uli. 2:8; Mat. 6:33.)
^ ***sn p. 98 “Aruman Moy Pananisia Mi”***
Kanta 81
“Aruman Moy Pananisia Mi”
(Lucas 17:5)
1. Lapud imperpekto kami Jehova,
Tendensiay puso mi so onsuawi.
Wadtan met so patit na kasalanan—
Say iletey na pananisia mi.
(KORO)
Pananisia mi aruman mo sirin.
Say tulong mo ipagamor mo pa.
Pananisia mi aruman pa sirin,
Pian nigalang mi ka, O Jehova.
2. No sikami kulang na pananisia,
O Jehova, say pusom manermen.
Pananisian malet so salimbeng mi,
Pian agmi takotan so arapen.
(KORO)
Pananisia mi aruman mo sirin.
Say tulong mo ipagamor mo pa.
Pananisia mi aruman pa sirin,
Pian nigalang mi ka, O Jehova.
(Nengnengen met so Gen. 8:21; Heb. 11:6; 12:1.)
^ ***sn p. 156 Kanta na Pananalo***
Kanta 132
Kanta na Pananalo
(Exodo 15:1)
1. Mankanta ed Dios, Ta nitandoro so ngaran to.
Nilener to’d dayat so armaday Ehipto.
Idayew sirin, Agnaparaan so biskeg to.
Ngaran toy Jehova Sikatoy analtalo.
(KORO)
Jehova’n Dios, Sankatagyan ka,
Nensaman angga ed andi-angga.
Kakabusol, sigpot mon deralen,
Ngaran mo so pasantosen.
2. Saray nasyon ya Sumpad Soberanon Jehova,
Singa si Faraon, Napabaingan ira.
Asingsingger la; Naderal ira’d Armagedon.
Nakabat la’d satan So ngaran nen Jehova.
(KORO)
Jehova’n Dios, Sankatagyan ka,
Nensaman angga ed andi-angga.
Kakabusol, sigpot mon deralen,
Ngaran mo so pasantosen.
(Nengnengen met so Sal. 2:2, 9; 92:8; Mal. 3:6; Apo. 16:16.)
^ ***sn p. 73 Siopay Akankien ed Sikatayo?***
Kanta 62
Siopay Akankien ed Sikatayo?
(Roma 14:8)
1. Siopa ta so dios mo,
Ya akankien ed sika?
No dinanman so panseserbian
Satan siri’ dios mo natan.
Panserbi’d duaran dios
Agmo ’tan napanbansag.
Say panangaro a walad puso
Agnayarin naapag.
2. Siopa ta so dios mo,
Ya akankien ed sika?
Sakey et palso, sakey et tua,
Manpili ka’d satan a dua.
Kasin diad Cesar ni
Panmamatooran mo,
O panlingkoran moy tuan Dios natan?
Lawas gaw’ey labay to.
3. Si Jehova’y Dios ko
A lawas kon tuloken.
Amak ed tawen so panserbian;
Mabulos ak, sipan ko ’tan.
Mabli dondon to’d siak;
Kanian panmato’ran ko.
Inter ton bagat, anondon ed siak;
Idayew koy ngaran to.
(Nengnengen met so Jos. 24:15; Sal. 116:14, 18; 2 Tim. 2:19.)
^ ***sn p. 125 Pikakaaro ed si Jehova***
Kanta 106
Pikakaaro ed si Jehova
(Salmo 15)
1. Sioparay kaarom,
O Dios a Jehova?
A panmatalkan? Onla’d toldam?
Tan kabkabat da ka?
Saramay matulok,
Manisia ed sika,
Saray matoor, tan matunong,
Tan saramay matua.
2. Sioparay kaarom,
O Dios a Jehova?
Panliketan tan Mamaliket?
Tan kabkabat mo ra?
Saray mamapabli,
Tan mangitandoro
Ed ngaran mo, tan ed Salitam,
Diad interon puso.
3. Pagay ibesngaw mi
Dia ed pikakasi,
Pian diad sika lalon onapit,
Arom nalikna mi.
O Dios pirawat mi
A pikaaroan ka.
Sika lay sankaabigan ya
Kaaro, Jehova.
(Nengnengen met so Sal. 139:1; 1 Ped. 5:6, 7.)
^ ***sn p. 28-29 ‘Si Jehova so Pastol Ko’***
Kanta 22
‘Si Jehova so Pastol Ko’
(Salmo 23)
1. Si Jehova so Pastol ko;
Akin siak so ompaga?
Asikasoen toy karnero to,
Anggapoy naulila.
Dia ed danum itonton toak,
Bilay koy bendisyonan.
Iwanwan toak lapud ngaran to
Diad matunong a dalan.
Iwanwan toak lapud ngaran to
Diad matunong a dalan.
2. Diad pirmin kabilungetan,
Anggapo so takotan,
Ta say Pastol ko lawas wadtan;
Agtoak papaulyanan.
Say ulok et larakan to;
Panleppuaen toy kopak.
Panangaro toy mangampopo,
Abung to manayam ak.
Panangaro toy mangampopo,
Abung to manayam ak.
3. Say Pastol ko maar-aro!
Ikantak so dayew to.
Panagpastol toy ibalitak
Ed saray kinmarnero.
Basbas toy panakaran ko,
Salita toy tumboken.
Pablien koy panserbi’d pastol ko,
Agew-agew kon gaw’en.
Pablien koy panserbi’d pastol ko,
Agew-agew kon gaw’en.
(Nengnengen met so Sal. 28:9; 80:1.)
^ ***sn p. 112 ‘Tawayan tan Nengnengen a si Jehova et Maong’***
Kanta 95
‘Tawayan tan Nengnengen a si Jehova et Maong’
(Salmo 34:8)
1. Say panserbi tan pampulong,
Pribilehyon pabpablien.
Iter ti’d Dios so sankaabigan,
Tan panaon anamoten.
(KORO)
‘O, tawayan yo tan nengnengen
A si Jehova’y maong.’
Baleg a pakagunggonaay
Sigpot-puson debosyon.
2. Pian lawas a mankontento,
Jehova’y panmamatalkan.
Ontan so walad sigpot-panaon,
Nabendisyonay daakan.
(KORO)
‘O, tawayan yo tan nengnengen
A si Jehova’y maong.’
Baleg a pakagunggonaay
Sigpot-puson debosyon.
(Nengnengen met so Mar. 14:8; Luc. 21:2; 1 Tim. 1:12; 6:6.)
^ ***sn p. 81 Ipaamtam ed Siak Iray Dalan Mo***
Kanta 69
Ipaamtam ed Siak Iray Dalan Mo
(Salmo 25:4)
1. Ama, inawat mi panangimbitam,
Kanian sikami nantitipon.
Say Salitam so liwaway dalan mi,
Napnoy maridiyos a dunong.
(KORO)
Saray dalan mo ipaamta’d siak,
Ikdan mo ak pay puson maawat.
Tan bangatan mo ak na kaptekan,
Tan manliket ed inter mon ganggan.
2. O Dios, karunongan moy agnatukor.
Say hustisyam, makaligliwa.
Makapadinayew met so Salitam;
Saray katuaan mo mansiansia.
(KORO)
Saray dalan mo ipaamta’d siak,
Ikdan mo ak pay puson maawat.
Tan bangatan mo ak na kaptekan,
Tan manliket ed inter mon ganggan.
(Nengnengen met so Exo. 33:13; Sal. 1:2; 119:27, 35, 73, 105.)
^ ***sn p. 142-143 Maliket Iray Mangiyaaplika ed Nadngel Da***
Kanta 120
Maliket Iray Mangiyaaplika ed Nadngel Da
(Lucas 11:28)
1. No dinengel moy Kristo, ipatnag ’tan.
Bangat toy giya tayo ed dalan.
Manliket no na’mtaan mo iratan,
Tan lalo no saratay ’yaplikam.
(KORO)
Iyaplikay nadngelan,
Pian bendisyoy gamoran.
Painaway Dios panggayagaan,
No ’yaplikay nadngelan.
2. Nibaga a say abung et salimbeng,
No niletneg ed bato a dampay.
Sirin no diad si Jesus ontalineng,
Ag-onkusboy pundasyon na bilay.
(KORO)
Iyaplikay nadngelan,
Pian bendisyoy gamoran.
Painaway Dios panggayagaan,
No ’yaplikay nadngelan.
3. Kiew ed abay na ilog so kapara
Na manbabasan naynay ed Biblia.
No unoren toy ganggan nen Jehova,
Amin a kimey to ontalona.
(KORO)
Iyaplikay nadngelan,
Pian bendisyoy gamoran.
Painaway Dios panggayagaan,
No ’yaplikay nadngelan.
(Nengnengen met so Deu. 28:2; Sal. 1:3; Uli. 10:22; Mat. 7:24-27.)
^ par. 14 (Luc. 10:25-37) Et nia! inmalagey so sakey a lakin makabat ed Ganggan pian sikatoy suboken to, tan inkuan to: “Managbangat, antoy nepeg kon gawaen pian natawir koy andi-anggaan a bilay?” 26 Et inkuan to ed sikato: “Antoy nisulat ed Ganggan? Antoy atalosan mo ed abasam?” 27 Et sikatoy inmebat: “‘Arom si Jehova a Dios mo ed interon pusom tan ed interon kamarerwam tan ed interon biskeg mo tan ed interon nonot mo,’ tan, ‘say kaparam a too a singa ed sikan dili.’” 28 Inkuan to ed sikato: “Dugay ebat mo. ‘Itultuloy mon gawaen iya pian nagamoran moy bilay.’” 29 Balet, lapud labay a paneknekan na laki a sikatoy matunong, intepet to ed si Jesus: “Siopay peteg a kaparak a too?” 30 Inmebat si Jesus: “Walay sakey a lakin nanlapud Jerusalem ya onlalasur ed Jerico tan sinabat na saray matakew, a nilakseban da tan kinabil da, tan batik la ra, a sikatoy intilak dan patey-pateyan. 31 Et nibana a walay saserdoten onlalasur ed saman a dalan, balet sanen sikatoy anengneng to et pinaliisan to. 32 Tan wala met so sakey a Levita ya onlalasur ed satan a lugar tan sikatoy anengneng to, balet pinaliisan to. 33 Balet walay sakey a Samaritano ya ondadalan ditan tan kanengneng to ed samay laki et akasian to. 34 Kanian inasinggeran to tan kinalboan toy larak tan alak iray sugat to tan binerberan to. Insan inlugan to ed dilin ayep to tan inyakar to ed sakey a panagpundoan tan inasikaso to. 35 Diad tinmumbok ya agew, sikatoy angipaway na duaran denario tan inter to iratan ed akankayarian na panagpundoan, a kuan to, ‘Asikasom iyan too, tan kapawil ko dia et bayaran ko so antokaman nin nagastos mo nilikud ed saya.’ 36 Parad sika, siopa ed sarayan talo so nagmaliw a kaparan too na samay lakin sinabat na saray matakew?” 37 Inkuan to: “Samay angipanengneng na panangasi ed sikato.” Et inkuan nen Jesus ed sikato: “La ka tan ontan met so gawam.”


c: text/html

text:
Kasin Manisia Kayod si Jesus?
On. Manisia kamid si Jesus ya angibagan: “
Siak so dalan tan say katuaan tan say bilay. Anggapo so makasabi ed Ama no aliwan diad panamegley ko.” (Juan 14:6) Manisia kami ya linma diad dalin si Jesus tan inter toy bilay to pian dondonen so totoo. (Mateo 20:28) Lapud impatey tan imbilay nen Jesus, saramay manisiad sikato et nayarin nawalaan na bilay ya andi-angga. (Juan 3:16) Manisia kami met ya si Jesus et manuuley la bilang Ari ed Panarian na Dios diad tawen, ya magano lan mamawalay deen ed interon dalin. (Apocalipsis 11:15) Balet, manisia kamid imbaga nen Jesus ya: “
Say Ama et babaleg nen say siak.” (Juan 14:28) Kanian agmi dadayewen si Jesus lapud amta mi ya aliwan sikatoy Sankatagyan a Dios.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DAGUPAN CITY- Akahalf mask natan so bandila na lokal ya gobyerno na Urbiztondo kasumpal ya inpatey nen Mayor Ernesto Balolong Jr.
Dyad flag raising ceremony naneman na kabwasan aga niyatol so ermen na sarat deptartment heads tan empleyado na munisipyo ed karumal dumal ya inpanpatey ed inpamatey na alkalde.
Dakel ed saraya so aga niyatol so kaermenan ed agawa.
Natandaan na likod na say inpakasuspendi ed kinen Mayor Balolong et sikato ni so kinabat na saray empleyado na munisipyo ya unaalagey ya alkalde na baley.
Pati si Vice President Jejomar Binay et personal ya bimisita ed lamay na alkalde karuman kaiba si datin Congressman Mark Cojuanco umpan ipaabet so pidadamay da ed inpatey na abetlan alkalde.


text:
DAGUPAN CITY---Kason rape so arapen na sakey ya 25-anyos ya laki kasumpalan kunon molestyaen so sakey ya menor de edad diad syudad na Dagupan, luyag na Pangasinan.
Onung ed say impormasyon, agew-agew ya unkekerew na kanen parad say aso tonya so biktima ed say suspek ya si Marvin Paras, na akan gawa na sakey ya karinderya ed parte na AB Fernandez West ed syudad, balet nen akanengneng ya pankanawnawa so suspek et diman to la ginawa so inpan lames ed say biktima ya wala konoy deprensya ed kanonotan.
Onung ed say pangamaen na biktima ya linmad kapulisan, alukonan na say suspek so kaanakan tonya.
Natan say suspek et wala lad kustodiya na otoridad balet mang-balet maermen so pamilya na biktima lapod say agawa ed saya.


text:
Talaga Kasin Nabilay Lamet Iray Inaatey?
Kasin say ebat mo et . . .
on?
andi?
seguro?
SAY IBABAGA NA BIBLIA
“Wala naani kioli ed bilay.”
TUA KASI IBABAGA NA BIBLIA?
On, tan niay taloran rason:
Say Dios so nanlapuan na bilay. Ibabaga na Biblia a si Jehova ya Dios so “subol na bilay.” (Salmo 36:9; Gawa 17:24, 25) No sarasarag ton ikdan na bilay so amin ya pinalsa, di lalon sarag ton bilayen lamet iray inaatey.
Wala la ray inatey ya binilay na Dios nensaman. Akasulat ed Biblia so waloran totoo ya binilay lamet diad dalin. Wala ray ugugaw, mamatatken, lalaki, tan bibii. Saray arum et kapate-patey da ni labat, balet samay sakey et apat agew lan inatey!
—Juan 11:39- 44.
Labalabay na Dios ya gawaen lamet itan. Kabusol nen Jehova so patey; ipapasen to itan ya kalaban. (1 Corinto 15:26) Labalabay ton taloen itan a kalaban, ya ekalen toy ipapatey. Pipirawaten ton paolien ed bilay iray inaatey tan manbilay lamet diad dalin.
—Job 14:14, 15.
ISIPEN PA YAN TEPET
Akin et ontatatken tan ompapatey tayo?
Nabasa so ebat na Biblia diad GENESIS 3:


text:
AHrлo-pycckий пepeBoд RAY
- RAY
- 1) излyчeHиe 2) лyч 3) лyчeBoй 4) reoM. лyчиcTый 5) MaTeM. пoлyпpяMaя • to set up a ray — cTpoиTb xoд лyчa - absolute ray - central ray - closed ray - collimating ray - concordant ray - epipolar ray - exposed ray - extraordinary ray - extreme ray - geodesic ray - isolated ray - isotropic ray - marginal ray - negative ray - nodal ray - normalizing ray - open ray - optimal ray - origin of ray - paraxial ray - pertaining to ray - positive ray - principal ray - projecting ray - ray of light - reflected ray - refracted ray - reversed ray - rim ray - separation ray - set up ray - singular ray - skew ray - unlimited ray
English-Russian scientific and technological dictionary . AHrлo-Pycckий HayчHo-TexHичeckий cлoBapb. 2005


text:
Siopan Talagay Mangokontrol ed Mundo?
Parad sika, kasin say . . .
Dios?
totoo?
o wala ni arum?
SAY IBABAGA NA BIBLIA
“Walad silong na pakauley [odino, panangontrol] na samay Mauges so sankamundoan.”
“Pinmanengneng so Anak na Dios a maneral na saray kimey na Diablo.”
SAY NITULONG TOD SIKA
Natalosan mo no akin ya dakel so problemad mundo.
Manisia kan walay marakep ya pananguman a nagawad mundo.
TUA KASI IBABAGA NA BIBLIA?
On, tan nia so taloran rason:
Asingger lan naekal so pangokontrol nen Satanas. Desidido si Jehova ya ekalen so kontrol nen Satanas ed totoo. Impromisa to ya ‘deralen toy Diablo,’ tan apigeren toy amin a ginawgawa nen Satanas.
—Hebreo 2: 14, Maung a Balita.
Si Jesu-Kristo so pinili na Dios ya man-ari ed mundo. Si Jesus et aliwan singa say mauges tan makasarili ya ari na sayan mundo. Oniay impromisa na Dios nipaakar ed pan-ari nen Jesus: ‘Sikatoy maabagey ed saray makapuy tan saray mairap-bilay. Iyagel to rad kairapan da.’
—Salmo 72:13, 14, Maung a Balita.
Agmantila so Dios. Oniay ibabaga na Biblia: “Agbalot mantila so Dios.” (Hebreo 6:18) No walay impromisa nen Jehova, seguradon nagawa! (Isaias 55:10, 11) “Say manuley na sayan mundo et nibantak naani.”
—Juan 12:31.
ISIPEN PA
Antoy nagawa no naekal lay mauges ya mangokontrol ed sayan mundo?
Nabasa so ebat na Biblia diad SALMO 37:10, 11 tan APOCALIPSIS 21:


text:
DAGUPAN CITY- Anggapoy insidente na gataw diad luyag na Pangasinan.
Onong ed kinen Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) director Wesley Rosario, mansasansian wala ed normal so level na danum diad saray ilog tan dayat.
Base ed ginawa dan paneksamin diad danum ed dayat, atagey nin sansia so dissolved oxygen level ed saray dayat diad Bolinao tan Anda Area.
Impaliwawa ton biglan unuuran ya sengegan na ipapatey na organismo diad dalem na danum kanyan nawawalaan na phenomenon ya gataw.
Say nanenengneng ya pamaakaran piyan naiwasan so abitlan phenomenon , bawasan iray sira diad fishpond tan pagalawen so kulaan dan danum.
No nanonotan, say daiset natan ya suplay na bangus so papanisiaan ya epekto na gataw diad saray fishpond ya pangangalaan na ilalakon bangus lapud panuuman na panaon.


text:
DAGUPAN CITY- Labay nen Mayor Roberto Arcinue ya nepeg ya untulong la so Provincial Government diad Municipal government ng Sual piyan makasingil na P410 million ya aktuwal ya share manlapud Sual Power Corporation.
Onong ed kinen Arcinue, wala ni P341 million ya nakaokolan ya singilin manlapud Sual Power Plant.
Labay na mayor ya kumbidaen so representante na Sual Power Plant piyan napantongtongan so isyu.
Kaleganan tonya, anawag imano yad korporasyon ya manbayar na utang da diad buwis lapud nakaokolan day pondo parad municipal development.
Nanpasakbay ni Arcinue ya no ipilit ng Sual power plant ya agga manbayar so nawalaan na people power piyan saray totoo la mismo so mansingil diad planta.