text:
Anto so Peteg ya Ibabangat na Biblia?
Sayan libro et ontulong ed sikan naaralan so ibabaga na Biblia ed nanduruman topic—akin ya maniirap tayo, antoy nagawa ed too no ompatey, panon ya magmaliw ya maliket so pamilya, tan dakel ni.
Kasin Oniay Labay na Dios ya Nagawa?
Nayarin iisipen mo no akin a dakdakel so problema natan. Kasin antam ya ibabaga na Biblia ya wala ray nagawan pananguman tan nagunggonaan kad satan?
KAPITULO 1
Antoy Tua Nipaakar ed Dios?
Parad sika, iyaansakit ka kasi na Dios? Amtaey personalidad na Dios tan no panon kan makapikaaro ed sikato.
KAPITULO 2
Say Biblia—Libron Nanlapud Dios
Panon kan natulongan na Biblia pian nasarag mo ray problema? Akin et segurado kan tua iray impasakbay to?
KAPITULO 3
Antoy Labay na Dios ya Nagawad Dalin?
Nagawa kasi so gagala na Dios ya magmaliw a paraiso so dalin? Kapigan?
KAPITULO 4
Siopa si Jesu-Kristo?
Aralen no akin ya si Jesus so impromisan Mesias, no iner so nanlapuan to, tan no akin ya nibagan sikato so saksakey ya Anak nen Jehova.
KAPITULO 5
Say Dondon—Sankarakepan ya Regalo na Dios
Anto so dondon? Panon kan minabang ed satan?
KAPITULO 6
Kawalaan na Saray Inaatey?
Aralen so ibabangat na Biblia nipaakar ed kawalaan na saray inaatey tan no akin et ompapatey so totoo.
KAPITULO 7
Tuan Ilalo na Saray Inaatey ya Inad-arom
Asalim lay inateyan? Nanengneng tayo ra lamet kasi? Amtaey ibabangat na Biblia nipaakar ed kioli.
KAPITULO 8
Anto so Panarian na Dios?
Dakel so makaamta ed pikakasin “Ama Mi.” Antoy labay ya ibaga na: “Onsabi la komon so Panarian mo”?
KAPITULO 9
Kasin Manbibilay Itayo Lad “Kaunoran Iran Agew”?
Saray kagagawa tan ugali na totoo et prueba ya manbibilay tayo la natan ed ibabaga na Biblia ya “kaunoran iran agew.”
KAPITULO 10
Antoy Ibabaga na Biblia Nipaakar ed Saray Anghel?
Nabasad Biblia so nipaakar ed saray anghel tan demonyo. Walan tua kasi iraya? Kasin natulongan odino naimpluensyaan da itayo?
KAPITULO 11
Akin et Aabuloyan na Dios so Paniirap?
Iisipen na dakel ya say Dios so natetel ed amin ya paniirap ed mundo. Antoy nibagam ey? Amtaen iray ibabaga na Dios ya rason na paniirap.
KAPITULO 12
Kabibilay a Makapaliket ed Dios
Nayarian mon napaliket si Jehova diad paraan na kabibilay mo. Diad tua, sarag moy magmaliw ya kaaro to.
KAPITULO 13
Say Labay na Dios ya Pangipasen Tayod Bilay
Antoy pangipapasen na Dios ed aborsion, panagpasaksak na dala, tan bilay na ayep?
KAPITULO 14
No Panon a Magmaliw ya Maliket so Pamilyam
Say panangaron impanengneng nen Jesus et alimbawa a nepeg ya aligen na asawan lalaki, asawan bibii, atateng, tan ananak. Antoy naaralan tayod sikato?
KAPITULO 15
Say Panagdayew ya Aawaten na Dios
Aralen so anemiran pakabidbiran na saray walad tuan relihyon.
KAPITULO 16
Pilim so Dugan Panagdayew
Anto ray nayarin subok ed sika no ibagam ed arum iray papanisiaan mo? Panon mon gawaen itan diad paraan ya agmo nasakitay liknaan da?
KAPITULO 17
Pabiskeg Moy Relasyon Mod Dios Panamegley na Pikakasi
Dedengelen kasi na Dios so pikakasim? Pian naebatan itan, kaukolan mon natalosan no antoy ibabangat na Biblia nipaakar ed pikakasi.
KAPITULO 18
Bautismo tan say Relasyon Mod Dios
Anto ray kaukolan mon gawaen pian onkualipika kad bautismo? Amtaen no antoy isisimbolo na satan tan no panon itan ya gawaen.
KAPITULO 19
Mansiansia Ka ed Panangaro na Dios
Panon tayon nipanengneng so pangaro tan pisasalamat ed amin ya ginawa na Dios?
APENDISE
Ngaran na Dios—Say Usar tan Labay ya Ibaga na Satan
Inekal so ngaran na Dios diad dakel ya patalos na Biblia. Akin? Kasin importantin usaren so ngaran na Dios?
APENDISE
No Panon ya Impasakbay nen Propeta Daniel so Isabi na Mesias
Masulok ya 500 taon antis ya onsabi so Mesias, impasakbay la Dios so eksakton isabi to. Amtaen iyan makapadinayew ya impasakbay na Biblia!
APENDISE
Jesu-Kristo—Say Impromisan Mesias
Agawa ed si Jesus so amin ya impasakbay ed Biblia nipaakar ed Mesias. I-research mod mismon Bibliam pian nanengneng mon amin irayan impasakbay ditan et detalyadon agawa.
APENDISE
Say Katuaan Nipaakar ed Ama, Anak, tan Masanton Espiritu
Papanisiaan na dakel ya totoo ya say Trinidad et bangat na Biblia. Tua kasi?
APENDISE
Nepeg Kasin Mangusar na Krus Iray Kristiano Diad Panagdayew Da?
Talaga kasin inatey si Jesus ed krus? Amtaen so ebat ed Biblia.
APENDISE
Pangdem na Katawan—Sakey a Pankanawnawan Nigalang so Dios
Ingganggan iray Kristiano ya nodnonoten so Pangdem na Katawan, ya tatawagen met ya Memoryal na impatey nen Kristo. Kapigan tan panon iyan selebraan?
APENDISE
“Kamarerwa” tan “Espiritu”—Anto Iratan?
Panisiaan na dakel ya no ompatey so sakey, walay agnanengneng ya walad dalem na too ya onsian tan mantultuloy a manbilay. Antoy ibabaga na Salitay Dios?
APENDISE
Anto so Sheol tan Hades?
Diad arum ya bersion na Biblia, saray salitan Sheol tan Hades et impatalos ya “lubok” odino “impierno.” Antoy labay ya ibaga na saratan ya salita?
APENDISE
Agew na Panangukom—Anto Itan?
Amtaen no panon ya magmaliw ya bendisyon so Agew na Panagukom parad amin ya matoor ya totoo.
APENDISE
1914—Importantin Taon ya Impasakbay na Biblia
Anto ray prueba ed Biblia ya nikadkaduman taon so 1914?
APENDISE
Siopa si Miguel ya Arkanghel?
Ipapaamta na Biblia no siopa iyan makapanyarin arkanghel. Kabaten a maong si Miguel tan no antoy gagawaen to natan.
APENDISE
No Anto so “Makapanyarin Babilonia”
Nabasad libron Apocalipsis so nipaakar ed bii ya say ngaran to et “Makapanyarin Babilonia.” Kasin literal iyan bii? Antoy ibabaga na Biblia nipaakar ed sikato?
APENDISE
Kasin Disyembre so Inkiyanak nen Jesus?
Amtaen no antoy klima ed bulan na inkiyanak nen Jesus. Antoy naaralan tayod satan?
APENDISE
Nepeg Tayo Kasin Selebraan Iray Holiday?
Antoy nanlapuan na dakel ya holiday ya kabkabat ed lugar yo? Nayarin nabigla kad ebat ed saratan.


c: text/html

text:
Suportaan so Inkasoberano nen Jehova!
“Sika so makanepegan, Jehova a Dios mi, a mangawat na gloria tan galang tan pakayari, lapud pinalsam so amin a bengatla.”
1, 2. Antoy nepeg ya panisiaan na kada sakey ed sikatayo? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
SINGA naaralan tayo ed inmunan artikulo, inyakusa na Diablo ya anggapoy kanepegan nen Jehova a manuley tan mas maabig so bilay na too no uleyan day sarili ra. Kasin duga si Satanas? Isip mo pa ya saramay pinili dan uleyan so sarili ra et manbilay ya anggapoy anggaan. Kasin mas maabig so bilay da no ag-ira uleyan na Dios? Kasin mas maliket ka no agka uleyan na Dios tan manbilay ka ya anggapoy anggaan?
2 Anggapoy nayarin onebat ed saratan parad sika. Kada too et nepeg ton nonoten itan ya maong. Diad ontan et talagan nalinewan tayo ya say Dios so manepeg a manuley. Sankaabigan so uley to tan makanepegan itan na interon puson suporta tayo. Mangiiter so Biblia na basiyan no akin ya napanisiaan tayo iratan. Singa bilang, nengnengen tayoy ibabaga na Biblia nipaakar ed kanepegan nen Jehova bilang soberano.
SI JEHOVA SO MANEPEG A MANULEY
3. Akin et si Jehova labat so makanepegan a Soberano?
3 Si Jehova so makanepegan a Soberano ed uniberso lapud sikato so makapanyarin amin ya Dios tan Manamalsa. (1 Awa. 29:11; Gawa 4:24) Diad Apocalipsis 4:11, anengneng ed sakey a pasingawey iray 144,000 ya kaiban manuley nen Kristo, ya ibabaga ra: “Sika so makanepegan, Jehova a Dios mi, a mangawat na gloria tan galang tan pakayari, lapud pinalsam so amin a bengatla, tan lapud linawam et niwala tan apalsa iratan.” On, lapud si Jehova so amalsa ed amin a bengatla, sikato labat so manepeg a manuley ed totoo tan ed saray espiritun pinalsa.
4. No say sakey et manrebelde ed uley na Dios, akin et nibagan aliway panguusar to ed abilidad ton mandesisyon?
4 Anggapon balot so pinalsa nen Satanas. Kanian anggapoy kanepegan ton uleyan so uniberso. Nen nanrebelde si Satanas tan say inmunan sanasawa ed uley nen Jehova, impanengneng dan mapaatagey ira. (Jer. 10:23) Tua, bilang pinalsa et sarag day mandesisyon ya bukor, kanian nayarin pilien day agmanpasakop ed uley ed Dios. Balet wala kasi kanepegan dan gawaen itan? Anggapo. Sarag na totoo so mandesisyon a bukor, kanian nayarian day manggawa na dugan desisyon diad inagew-agew. Balet, agto labay ya ibagan walay kanepegan dan manrebelde ed Manamalsa tan Lapuay-bilay da. Malinew, no say sakey et manrebelde ed si Jehova, aliway panguusar to ed abilidad ton mandesisyon. Bilang totoo, kaukolan tayoy manpasakop ed matunong ya uley nen Jehova.
5. Akin et makaseguro itayo ya duga iray desisyon na Dios?
5 Wala ni sakey a rason no akin ya nibagan si Jehova so manepeg a Soberano. Ipapatnag toy perpekton hustisya ed panguusar toy autoridad to. Imbaga to: “Siak si Jehova, say mangipapatnag na matoor a panangaro, inkahustisya, tan inkatunong diad dalin, ta panliketan ko irayan bengatla.” (Jer. 9:24) Agto onnenengneng ed antokaman ya ley a ginawa na agperpekton totoo pian magmaliw a basiyan ed no antoy patas tan duga. Imbes, sikato so angiletneg na estandarte to no antoy duga, tan base ed mismon perpekton hustisya to et sikatoy angiter ed totoo na akasulat iran ganggan. ‘Say inkatunong tan hustisya so pundasyon na trono to,’ kanian makapanmatalek tayo ya matunong so amin a ganggan, prinsipyo, tan desisyon to. (Sal. 89:14; 119:128) Balet si Satanas et agto sarag a pawalaen so hustisya ed interon mundo anggano inyakusa ton aliway paraan na pananguley nen Jehova.
6. Antoy sakey a rason no akin ya si Jehova so manepeg a manuley ed mundo?
6 Ontan met, si Jehova so manepeg a Soberano lapud walay kakabatan tan karunongan to ya mangasikaso ed uniberso. Singa bilang, inikdan toy pakayari so Anak to ya mamaabig ed saray sakit ya agnatambal na saray doktor. (Mat. 4:23, 24; Mar. 5:25-29) Parad si Jehova et aliwa iyan milagro. Natatalosan to so amin ya proseso na laman tan walay pakayari ton ekalen so amin ya depekto. Wala met so pakayari ton bilayen iray inatey tan pigilan iray kalamidad.
7. Panon a say karunongan nen Jehova et agbalot naparaan na karunongan na mundon uuleyan nen Satanas?
7 Say mundon uuleyan nen Satanas et agto napatunda iray panlalaban ed loob na sakey a bansa tan na saray bansa. Si Jehova labat so walaay karunongan ya pawalaen so kareenan ed interon mundo. (Isa. 2:3, 4; 54:13) Legan tayon nanaaralan so kakabatan tan karunongan nen Jehova, nalikna tayo met so alikna nen apostol Pablo, ya oniay imbaga to: “O agaylay kaaralem na kayamanan tan karunongan tan kakabatan na Dios! Talagan agnausisa iray panangukom to tan agnatonton iray dalan to!”
SANKAABIGAN SO ULEY NEN JEHOVA
8. Antoy naliliknam ed paraan na panuuley nen Jehova?
8 Aglabat ipapaamta na Biblia ya si Jehova so manepeg a manuley. Ipapanengneng met na satan no akin ya sankaabigan so uley to. Say sakey ya rason et maar-aro so pananguley to. Seguradon mas onapit so liknaan tayo ed sikato lapud paraan na panuuley to. Sikatoy “mapangasi tan maabagey, matantan a manpasnok tan abalbaleg ed matoor a panangaro tan katuaan.” (Exo. 34:6) Saray lingkor to et tratratoen to ya walaay dignidad tan respeto. Mas maong so pangaasikaso tod sikatayo nen say pangaasikaso tayod sarili tayo. Aliwan tua imay iyaakusa na Diablo ya walay maong a bengatlan isisiblet nen Jehova ed saray matoor a lingkor to. Inter to ni ingen so inad-aro ton Anak pian nawalaan tayoy ilalon manbilay ya anggapoy anggaan!
9. Panon tayon amta ya interesado met so Dios ed sikatayo bilang indibidual?
9 Aglabat nononoten nen Jehova so pankaabigan na totoo to bilang grupo. Sikato met so interesadon maong ed kada indibidual. Singa bilang, isipen pay agawa legan na manga talon lasus taon ya inusar nen Jehova iray ukom pian iliktar so bansan Israel ed saray mamapairap ed sikara. Diad saman ya magulon panaon, naimano to nin siansia so sakey ya aliwan Israelitan bii ya manngaran na Ruth. Dakel so insakripisyo to pian magmaliw a lingkor nen Jehova. Inikdan nen Jehova si Ruth na asawa tan anak a laki. Tan aliwan satan labat. No napaoli lay Ruth, naamtaan to ya say anak to et kaiba ed linya na pamilyan nanlapuan na Mesias. Tan isip mo pay liket to no naamtaan ton say istoryay bilay to et insulat ed libro na Biblia ya inngaran ed sikato!
10. Akin ya aliwan is-istrikto so pananguley nen Jehova?
10 Say pananguley nen Jehova et aliwan maruksa odino is-istrikto. Saray sakop to et agnapepegetan tan maliket. (2 Cor. 3:17) Oniay imbaga nen David: “Say katagyan tan karlangan et walad arapan [na Dios]; say biskeg tan liket et walad ayaman to.” (1 Awa. 16:7, 27) Onia met so insulat na salmistan si Etan: “Maliket iramay totoon mangidadayew ed sika diad magayagan boses. Sikaray manaakar a nasisinagay liwawa na lupam, O Jehova. Naynay iran manliliket lapud ngaran mo, tan nipaatagey ira lapud inkatunong mo.”
11. Panon ya lalo tayon nakombinse ya sankaabigan so uley nen Jehova?
11 No lanang tayon dalepdepen so kamaongan nen Jehova, lalo tayon nakombinse ya sankaabigan so uley to. Nalikna tayoy alikna na salmista: “Say sakey agew ed saray sular na templom et magmaong ni nen say sanlibon agew ed arum a pasen!” (Sal. 84:10) Lapud si Jehova et maar-aron Dios ya Amalsa ed sikatayo, amta toy nakaukolan tayo pian magmaliw tayon maliket, tan mabulos ton iiter iratan ya pankaukolan tayo. Amin ya ipapagawa tod sikatayo et parad pankaabigan tayo tan manresultad baleg a liket, anggano kaukolan tayoy mansakripisyo pian nagawaan iratan.
12. Antoy manunan rason no akin ya susuportaan tayoy inkasoberano nen Jehova?
12 Ibabaga na Biblia a kayari na Sanlibon Taon ya Uley na Kristo, wala ray totoon manrebelde ed inkasoberano nen Jehova. (Apo. 20:7, 8) Anto kasi rason ya gawaen da itan? Diad satan ya panaon, say Diablo et ibulos ed akaprisoan to tan pursigidon mamalikdo ed totoo, kanian seguradon sagyaten to ran magmaliw a makasarili. Ontan ya naynay so gagawaen to. Nayarin salien ton kombinsien so totoo ya sarag day manbilay ya andi-anggaan anggano agda unoren si Jehova. Siempre, aliwan tua itan. Balet, tepetan tayoy sarili tayo: Nasagyat itayo kasin panisiaan itan ya katilaan? No inaro tayoy Jehova tan manlilingkor tayo ed sikato lapud kamaongan to tan lapud sikatoy manepeg a Soberano ed uniberso, agtayon balot panisiaan itan ya tila na Diablo. Agtayon balot pirawaten so bilay ya anggapoy maaro tan makanepegan ya pananguley nen Jehova.
MATOOR YA SUPORTAAN SO INKASOBERANO NA DIOS
13. Panon ya no aaligen tayoy Dios et ipapanengneng tayon susuportaan tayoy inkasoberano to?
13 Talagan duga labat ya interon puson suportaan tayo so inkasoberano nen Jehova. Singa naaralan tayo la, sikato so manepeg a manuley, tan sankaabigan so pananguley to. Nasuportaan tayo so inkasoberano nen Jehova no mansiansia tayon matoor tan tuloytuloy tayon manlingkor ed sikato. Panon tayo nin nipanengneng ya susuportaan tayo itan? No aaligen tayo iray paraan nen Jehova. No gawaen tayo itan, ipapanengneng tayo ya papablien tan susuportaan tayoy pananguley to.
14. Panon ya naalig na saray elder tan ulo na pamilya si Jehova?
14 Naaralan tayod Biblia ya maar-aro so paraan na panguusar nen Jehova ed autoridad to. Kanian saray ulo na pamilya tan elder ya mamapabli ed inkasoberano nen Jehova et nepeg ya aliwan dominante, a singa walay sarili dan pakauley. Nepeg dan aligen si Jehova. Ontan si Pablo ya inalig toy Dios tan say Anak to. (1 Cor. 11:1) Agpinabaingan nen Pablo so arum tan agto ra pinilit ya gawaen no antoy duga. Imbes, sikatoy akikasi ed sikara. (Roma 12:1; Efe. 4:1; Filem. 8-10) Ontan so paraan nen Jehova. Kanian nepeg ya ontan met so paraan na amin ya mamapabli tan onsusuporta ed pananguley to.
15. Panon ya no rerespetoen tayo ray inikdan nen Jehova na autoridad et ipapanengneng tayon papablien tayoy pananguley to?
15 Antoy pangipapasen tayo ed saramay inikdan na Dios na autoridad? No rerespetoen tan mikokoopera tayod sikara, ipapanengneng tayo ya susuportaan tayo so inkasoberano nen Jehova. Anggano agtayo masyadon natatalosan so sakey a desisyon odino agtayo mipakna ed satan, labay tayo nin siansia ya suportaan iray uksoyan na Dios. Midumaan ya maong itan ed paraan na mundo, balet ontan so gagawaen na saray manpapasakop ed uley nen Jehova. (Efe. 5:22, 23; 6:1-3; Heb. 13:17) Nagunggonaan itayo no gawaen tayo itan, ta labay nen Jehova so sankaabigan parad sikatayo.
16. Panon ya manggagaway personal a desisyon iramay onsusuporta ed inkasoberano na Dios?
16 Nipanengneng tayo met ya susuportaan tayoy inkasoberano na Dios diad saray personal a desisyon tayo. Si Jehova et agmangiiter na espisipiko iran ganggan ed kada situasyon. Pian nigiya itayo, ipapaamta toy kanonotan to. Singa bilang, sikatoy agmangiiter na detalyadon listaan no antoy nepeg tan agnepeg ya isulong na saray Kristiano. Imbes, ipapaamta to ya say labay ton pilien tayon estilo na kawes tan panag-ayos et masimpit tan manepeg ed saray Kristiano. (1 Tim. 2:9, 10) Labay to met ya saray desisyon tayo et agmakagapol o makaopendi ed arum. (1 Cor. 10:31-33) No mandedesisyon tayo base ed panagnonot tan panlabayan nen Jehova, aliwan diad sarilin panlabayan tayo, ipapanengneng tayo ya papablien tan susuportaan tayo so pananguley to.
17, 18. Antoy pigaran paraan a nipanengneng na sanasawa ya susuportaan day inkasoberano nen Jehova?
17 Saray Kristianon sanasawa et nipanengneng da met ya susuportaan day paraan nen Jehova tan say inkasoberano to. Panon to no say bilay dan sanasawa et mas mairap manaya nen say iilaloan da? Ompan makapadismaya ni ingen. No ontan, maabig no nonoten day impantrato nen Jehova ed bansan Israel nensaman. Tinukoy toy sarili to bilang pinagka-asawa na Israel. (Isa. 54:5; 62:4) Seguradon mairap so magmaliw ya “asawa” na Israel! Balet maan-anos ed sikara si Jehova. Aminpiga to ran kinasian tan nanmatoor ed impisipanan tod sikara. (Basaen so Salmo 106:43-45.) Agta napaapit so liknaan tayod si Jehova lapud matoor ya panangaro to?
18 Ontan met, si Jehova et aaligen na saray sanasawan mamapabli ed paraan to. No walay problema ed relasyon da, ag-ira manaanap na agmakasulatan ya paraan pian mansian ira. Amta da ya impankasakey ira nen Jehova tan labay to ya ‘manamong’ ira odino ag-ira mansian. Say Makasulatan labat a basiyan na pandiborsyo ya nayarin makapiasawa lamet so sakey et say seksual ya imoralidad. (Mat. 19:5, 6, 9) No gawaen day amin a paraan pian mansiansiay relasyon da odino pian onelet ni ingen itan, nipanengneng da ya susuportaan day matunong a pananguley nen Jehova.
19. Antoy gawaen tayo no agtayo sigpot a nasuportaan so inkasoberano nen Jehova lapud alingo tayo?
19 Lapud aliwa tayon perpekto, no maminsan et wala ray nagagawaan tayo ya mamaermen ed si Jehova. Amta to iya tan maaron nanggaway paraan pian nadondon itayo panamegley nen Kristo. Kanian no nalingo itayo, nepeg tayon kerewen so panamerdona nen Jehova. (1 Juan 2:1, 2) Imbes ya lanang tayon tetelen so sarili tayo, panseetan tayoy makaaral ed lingo tayo. No mansiansia tayon maapit ed si Jehova, perdonaen to tayo tan tulongan to tayon onabig tan nasarag iray ontan ya situasyon diad arapen.
20. Akin ya natan lay panaon pian suportaan so inkasoberano nen Jehova?
20 Diad balon mundo, amin et manpasakop la ed inkasoberano nen Jehova tan naaralan da iray matunong a paraan to. (Isa. 11:9) Balet, natan ni labat et dakel lay nanaaralan tayo ed saratan. Tan magano lan naresolbe so isyu nipaakar ed inkasoberano. Natan lay panaon pian suportaan tayoy inkasoberano na Dios diad panamegley na katooran, panaglingkor, tan panggawa na amin a nayarian tayo ya aligen so Dios ed amin ya gagawaen tayo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
INTERBIO | PAOLA CHIOZZI
Impaliwawa na Biochemist so Pananisia To
MASULOK lan 20 taon a mantratrabaho si Dr. Paola Chiozzi bilang molecular biologist diad University of Ferrara, Italy. Sikatoy ininterbyu na Onliing! nipaakar ed trabaho tan pananisia to.
Ibagam pad sikami background mo.
Managgaway sapatos so tatay ko, tan say nanay ko et mantratrabahod farm. Siak balet et labay koy magmaliw ya scientist. Panbiliban kon maong iray balibalin rosas, siwit, tan insekto ed kaliberliber na abung mi. Naisip ko a pinalsa iraya na sakey ya mas makabat nen say too.
Dati la ya manisia kad Amalsa?
Andi. Diad tua, ugaw ak ni et panduaruwaan ko lan walay Dios. Biglan inatey si tatay ko ta naatakid puso, kanian naisip kon, ‘Akin ya say Amalsa na balibali iran bengatla et aabuloyan toy irap tan ipapatey?’
Kasin naebatan so tepet mo diad impanaral moy science?
Aliwan tampol. Nen nagmaliw ak ya molecular biologist, inaral koy nipaakar ed ipapatey
Akin et kaukolan ya nagaway aka-programan ipatey na selula?
Say laman tayo et tugyopen na trilyon ya angkekelanting a selula. Kaukolan iran ompatey pian nasalatan. Aliwan parehoy dukey na bilay na nanduruman klase na selula; nasasalatan so arum kayari pigaran simba, say arum balet et kayari pigaran taon. Kaukolan ya eksakto so aka-programan ipatey na selulay laman tayo pian napansiansian balanse so komplikadon sikulo na ipatey tan pansalat na selula.
Antoy posiblin nagawa?
Unong ed pigaran research, no ag-ompatey iray selula ed aka-programan panaon, nayarin manresulta iyad rheumatoid arthritis odino cancer. Balet no masakbay ya ompatey iray selula, nayarin manresulta iyad Parkinson’s disease odino Alzheimer’s disease. Say trabahok et mikonektaan ed pandiskobre na paraan pian natambal irayan sakit.
Antoy epektod sika na impanaral mod ipatey na selula?
Diad tua, aguloy isip ko. Mapatpatnag ya sayan makapakelkelaw ya proseso et denesinyo na sakey ya labay ton manbilay itayo. Kanian siansia nin say tepet ko et, Akin et maniirap tan ompapatey iray totoo? Anggapoy naromog kon ebat.
Balet, kombinsido ka ya say aka-programan ipatey na selula et denisinyo?
On. Say inkakomplikado na sayan proseso et mairap ya talosan, balet say dakep na satan et talagan makapabilib. Manisia ak ya karunongan na Dios itan. Manguusar ak na high-tech iran microscope pian naaral koy komplikadon mekanismo na sayan proseso. Sarag na saratan ya igapo so biglan pamatey ed selula no kaukolan. Saray selula et ontutulong ed mismon ipatey da. Talagan marakdakep so inka-desinyo na satan a proseso.
Lapud lanang ya nasasalatan so amin lawarin selula tayo, talagan posible so pambilay ya andi-angga
Balet wala ray tepet mo nipaakar ed Dios tan paniirap. Panon mon aromog so ebat?
Walay duaran Tasi nen Jehova ya linmad abung ko nen 1991, tan tinepet kod sikara no akin ya ompapatey itayo. Impanengneng dad siak so ibabaga na Biblia ya, “Linmoob so kasalanan ed mundo lapud sakey a too tan say ipapatey lapud kasalanan.” (Roma 5:12) No inunor komon na inmunan too so Dios, nambilay komon ya andi-angga. Atalosan kon tampol ya mitunosan iyad samay a-research ko. Diad tua, malinew ed siak ya agginagala na Dios ya ompatey so too. Lapud lanang ya nasasalatan so amin lawarin selula tayo, talagan posible so pambilay ya andi-angga.
Antoy akakombinsid sika ya say Biblia et Salita na Dios?
Naamtaan koy ibabaga na Biblia nipaakar ed Dios diad Salmo 139:16: “Saray matam anengneng da so laman ko ya aliwa ni a nagnap; tan dia ed librom akasulat ya amin iraya.” Lapud biochemist ak, aaralen ko ray impormasyon na genes ya akasulat ed saray selula tayo. Panon a naamtaan na salmista so nipaakar ed saratan ya akasulat? Legan ya ondarakel so naaaralan kod Biblia, mas kombinsido ak ya pinuyanan itan na Dios.
Antoy akatulong ed sikan natalosan so ibabangat na Biblia?
Inyaralan ak na sakey ya Tasi nen Jehova. Ag-abayag naaralan ko no akin ya aabuloyan na Dios so kairapan. Naaralan ko met may nabasad Biblia ya gagala na Dios: ‘Akmonen toy patey ed ando lan ando.’ (Isaias 25:8) Mainomay labat na Amalsa ya gawaen a perpekto so igana na makapakelkelaw ya sistema na laman tayo pian na-enjoy tayoy bilay ya andi-angga.
Panon mon inusar so naaralan mod Biblia pian tulongan so arum?
Nagmaliw ak ya Tasi nen Jehova nen 1995, tan manlapud saman et malikeliket kon inanabang ed arum iray naaralan kod Biblia. Singa bilang, sakey ed saray katrabahok so naermenan a maong nen nambikkel so agi to. Ibabangat na relihyon to ya agbalot perdonaen na Dios so pambikkel. Balet impanengneng kod sikatoy ibabaga na Biblia ya ilalon kioli. (Juan 5:28, 29) Linmemew so liknaan to nen naaralan to ya iyaansakit itayo na Amalsa. Diad ontan iran pankanawnawa, talagan naliliknak a say panginabang na katuaan manlapud Biblia et mas makapaliket nen say science!


text:
TEPET NA SARAY KABATAAN
Antoy Gawaen Ko Pian Makamove-on Ak ed Impan-break Mi?
“Nen kakkayari min nan-break na datin girlfriend ko,” kuan nen Steven, “singa agko nakaya. Aman lay sankasakitan ya agawad bilay ko.”
Ontan met so agawad sika? No on, natulongan ka na sayan artikulo.
No antoy naliknam
No say saninaro et nan-break, pareho ran nasakitan.
No sikay angi-break, seguro maka-relate ka ed si Jasmine ya angibagan, “Lapud amtak ya asakitan koy laki ya nagmaliw ya importante ed siak, nakokonsiensia ak tan naisip ko ya agko la ’ya labay ya naulit.”
No aliwan sikay angi-break, seguradon natalosan mo no akin ya ibabaga na arum ya singa ra inateyan nen im-break ira na inaro da. “Abayag so impanermen ko tan nandurumay aliknak,” so kuan na kabataan ya si Janet, “agak makapanisiad agawa, mansyodot ak ya maong, mikakasi ak ya ikdan to ak lamet na chance, a-depress ak, tan ngalngali sakey taon antis kon atanggap.”
No antoy realidad: Say pan-break na saninaro et manresultad ermen tan depresyon. Oniay imbaga na sakey ya nansulat ed Biblia: “Say nagogonigon ya espiritu et mangupot na biskeg.”—Proverbio 17:22.
No antoy nagawaan mo
Mitongtong kad mature ya pantitiwalaan mo. Ibabaga na Biblia: “Say tuan kaaro et mangaaro ed amin a panaon, tan sakey ya agi a nailaloan diad panaon na gonigon.” (Proverbio 17:17) No ibagam so naliliknam ed ateng mo odino mature ya kaarom, natulongan da kan natalosan so agawa.
“Pigaran bulan ya iniwasan koy miulop ed arum tan anggapon balot so angibagaan koy naliliknak. Pero makatulong manaya iray kakaaro pian makapanmove-on. Nen imbagak ed sikaray naliliknak, diman labat linmemew so liknaan ko.”—Janet.
Makaaral ed agawa. Oniay ibabaga na sakey ya proverbio ed Biblia: “Onggamor kay karunongan, onggamor kay pakatalos.” (Proverbio 4:5) No wala ray aliwliwan agawad bilay mo, mas nakabat moy sarilim tan naaral mo no panon mon nasarag so pakakadismaya.
“Kayari min nan-break, walay kaarok ya tinepetan to ak, ‘Antoy naaralan mod relasyon yo ey, tan panon mon usaren itan no bilang ta miinaroan ka lamet?’”—Steven.
Manpikasi. Ibabaga na Biblia: “Ipasakbat mod si Jehova so ambelat ya awit mo, tan tulongan to ka.” (Salmo 55:22) Makatulong so pampikasi pian nasarag moy ermen tan makaaral kad impan-break yo.
“Manpikasi kan lanang. Natatalosan nen Jehova so sakit ya naliliknam tan mas amta toy talagan agawa.”—Marcia.
Ontulong ed arum. Ibabaga na Biblia ya: ‘Anapen so pankaabigan na arum, aliwan say pankaabigan yo labat.’ (Filipos 2:4) No busy kan ontutulong ed arum, mas maples mon natalosan ya wala ni ray mas importantin imanoen mo nen say impan-break yo.
“No nan-break kayo na inarom, singa la katapusan na mundo, tan mas grabe ni sakit to nen say sakit ed laman. Pero kalkalna manayan nabalang so sakit. Kaukolan labat ya palabasen so panaon tan gawaey anggaay nayarian ya makamove-on.”—Evelyn.


text:
LEKSION 3
Ag-inunor nen Adan tan Eva so Dios
Aminsan nen bukbukor nen Eva, walay uleg ya akitongtong ed sikato. Imbaga na uleg: ‘Akin tua ya aglabay na Dios ya mangan kayoy bunga na amin a kiew?’ Imbaga nen Eva: ‘Andi pa, sarag min kanen so bunga na amin ya kiew, puera labat may sakey. Ta no mangan kami bunga to, ompatey kami.’ Say kuan to may uleg: ‘Agkayo ompatey. Diad tua, no mangan kayoy bunga to, magmaliw kayon singa Dios.’ Tua kasi yan imbaga to? Andi, nantila may uleg. Balet anisia si Eva. Ninengneng to lan ninengneng may bunga, kanian atukso ya mangan. Insan inikdan toy Adan. Amta nen Adan ya ompatey ira no agda unoren so Dios. Pero inakan nin siansia nen Adan.
Kayari na satan, kinatongtong nen Jehova si Adan tan Eva. Tinepetan to ra no akin ya agda inunor so ganggan to. Tinetel nen Adan si Eva, insan tinetel nen Eva so uleg. Lapud ag-inunor nen Adan tan Eva si Jehova, pinapaway to rad garden. Pian seguradon agla ra makapawil, pinabantayan nen Jehova ed saray anghel so dalan ya paloob ed garden tan angiyan ditan na mandarlang ya espada.
Imbaga nen Jehova ya dusaen to met imay nantila ed si Eva. Diad tua, aliwan samay uleg so talagan akitongtong ed si Eva, ta agmakapansalita iray uleg. Walay mauges ya anghel ya ginamit to may uleg pian singa atan so mansasalita. Ginawa to ’tan pian lokoen si Eva. Satan ya anghel et tinawag ya Satanas a Diablo. Onsabi panaon ya deralen nen Jehova si Satanas pian agto la naloko iray totoo ya manggaway mauges. Maong labat ta ontan so gawaen nen Jehova, awa?
“[Say Diablo et] managpatey manlapu lad gapo, tan agnansiansia ed katuaan, ta anggapod sikato so katuaan.” —Juan 8:44, paimanod leksab


text:
2 Inad-arok ya ananak, insulat kod sikayo irayan bengatla pian agkayo makapankasalanan. Balet, no walay mankasalanan, walay sakey a mananulong tayo a kaiba na Ama, salanti, si Jesu-Kristo,+ a sakey a matunong.+2 Tan sikatoy sakey a bagat a pipupulangan*+ parad saray kasalanan tayo,+ ingen ta aliwan parad sikatayo labat noagta parad interon mundo.+3 Tan diad saya et amta tayo a sikatoy kabat tayo la no uunoren tayo ray ganggan to.4 Samay mangibabagan, “Sikatoy kabat ko la,” ingen ta agto uunoren iray ganggan to et matila, tan say katuaan et anggapo ed satan a too.5 Balet siopaman a manguunor ed salita to, sayan too et talagan nagnap lay panangaro to ed Dios.+ Lapud saya et amta tayon nikasakey itayo ed sikato.+6 Samay mangibabaga a sikatoy mansiasiansian nikasakey ed sikato et nepeg met a mantultuloy a manbilay a singa ed impanbilay nen Jesu-Kristo.*+7 Sikayo ran inad-arok, say isusulat kod sikayo et aliwan balon ganggan, noagta daan a ganggan a wala lad sikayo manlapud gapo.+ Sayan daan a ganggan et samay salitan nadngel yo.8 Balet, isusulat ko ed sikayo so balon ganggan, say ganggan a tinumbok to tan tinumbok yo, lapud naaandi lay kabilungetan tan onsisinag lay tuan liwawa.+9 Samay mangibabagan sikatoy walad liwawa ingen ta bubusolen toy+ agi to et wala nid kabilungetan.+10 Samay mangaaro ed agi to et mansiasiansia ed liwawa,+ tan anggapoy pakagapolan to.*11 Balet samay mamubusol ed agi to et walad kabilungetan tan manaakar ed kabilungetan,+ tan agto amta no iner so laen to,+ lapud sikatoy binulag na kabilungetan.12 Inad-arok ya ananak, nansulat ak ed sikayo lapud aperdona la ray kasalanan yo nisengeg ed ngaran to.+13 Kaamaan, nansulat ak ed sikayo lapud kabat yo la imay wala la manlapud gapo. Kalangweran a lalaki, nansulat ak ed sikayo lapud adaeg yo imay mauges.+ Inad-arok ya ananak, sinulatan ta kayo lapud kabat yo la so Ama.+14 Kaamaan, sinulatan ta kayo lapud kabat yo la imay wala la manlapud gapo. Kalangweran a lalaki, sinulatan ta kayo lapud mabiskeg kayo+ tan mansiasiansia ed sikayo so salita na Dios+ tan adaeg yo imay mauges.+15 Agyo aaroen so mundo odino saray bengatlan walad mundo.+ Siopaman a mangaaro ed mundo et anggapoy panangaro tod Ama;+16 ta amin a bengatlan walad mundo—say pilalek na laman+ tan say pilalek na mata+ tan say panangipangta na sakey ed saray kaykayarian to—et agmanlalapud Ama, noagta manlalapud mundo.17 Niarum ni, say mundo tan say pilalek na satan et naandi,+ balet samay manggagawa na linawa na Dios et mansiansia ya anggad angga.+18 Inad-arok ya ananak, saya la so sampot ya oras, tan unong a nadngelan yo ya onsabi so antikristo,+ natan ni labat et dakel lay linmesan antikristo,+ kanian amta tayo a saya la so sampot ya oras.19 Sinmian ira ed sikatayo lapud agtayo ra kapara;*+ ta no kapara tayo ra, nansiansia ra komon ed sikatayo. Balet sinmian ira pian napatnagan ya aliwan amin et kapara tayo.+20 Tan sikayoy nilanaan na Masanton Dios,+ tan amin yo et walaan na kakabatan.21 Sinulatan ta kayo, aliwan lapud agyo amta so katuaan,+ noagta lapud amta yo itan, tan lapud anggapoy katilaan a manlalapud katuaan.+22 Siopa so matila noag samay mangibuburi a si Jesus et Kristo?+ Saya so antikristo,+ samay mangibuburi ed Ama tan ed Anak.23 Siopaman a mangibuburi ed Anak et anggapod sikato so Ama.+ Balet samay mamibidbir ed Anak+ et walad sikato so Ama.+24 Et diad sikayo, samay nadngel yo diad gapo et nepeg a mansiansia ed sikayo.+ No samay nadngel yo diad gapo et mansiasiansia ed sikayo, mansiansia kayo met a nikasakey ed Anak tan nikasakey ed Ama.25 Niarum ni, saya may insipan ton mismo ed sikatayo—say bilay ya andi-anggaan.+26 Insulat kod sikayo irayan bengatla a nipaakar ed saramay manasalin mangibalang ed sikayo.27 Ingen ta sikayoy nilanaan na Dios diad panamegley na espiritu to+ tan mansiasiansia ed sikayo iyan espiritu, tan agla nakaukolan a wala ni mangibangat ed sikayo; balet sayan espiritu so mangibabangat ed sikayo nipaakar ed amin a bengatla+ tan satan et tua tan aliwan katilaan. Kanian mansiansia kayon nikasakey ed sikato unong ya imbangat na satan ed sikayo.+28 Natan sirin, inad-arok ya ananak, mansiansia kayon nikasakey ed sikato, pian sano sikatoy nipatnag la et bulos itayon makapansalita+ tan ag-itayo onarawid sikato lapud kababaingan legan na kiwawala to.29 No amta yo a sikatoy matunong, amta yo met a balang sakey a manggagaway inkatunong et anak na Dios.+
Paimanod leksab
^ Odino “bagat a manakbong; paraan na pikakareenan.”


text:
LEKSION 75
Tinukso na Diablo si Jesus
Nen abautismoan lay Jesus, sikatoy inyakar na masanton espiritu diad kalawakan. Agbalot angan si Jesus ed 40 ya agew kanian narasan lan maong. Insan sinmabi so Diablo pian tuksoen si Jesus tan imbaga to: ‘No talagan Anak ka na Dios, ibagam ed sarayan bato ya magmaliw iran tinapay.’ Balet inmebat si Jesus manlapud Kasulatan: ‘Nisulat ya aliwa labat ya naakan so kaukolan mo pian nabilay ka. Kaukolan moy ondengel ed amin ya ibabaga nen Jehova.’
Insan tinukso lamet na Diablo si Jesus: ‘No talagan Anak ka na Dios, taboy ka manlapud sankatageyan ya pasen ed templo. Nisulat ya ibaki na Dios iray anghel to pian sampaten da ka.’ Balet inmebat lamet si Jesus manlapud Kasulatan: ‘Nisulat ya agmo nepeg ya suboken si Jehova.’
Insan impanengneng nen Satanas ed si Jesus so amin ya panarian na mundo tan saray kayamanan tan mararakep ya wadtan, tan imbaga to: ‘Iter kon amin iraya ed sika no mandayew kad siak anggan maminsan labat.’ Balet inmebat si Jesus: ‘Arawi ka, Satanas! Nisulat ya si Jehova labat so nepeg mon dayewen.’
Kanian linma la so Diablo, insan sinmabi iray anghel tan inikdan day Jesus na naakan. Manlapu lad saman, impulong nen Jesus so maong a balita na Panarian. Atan so ipapagawa nen Jehova ed sikato diad dalin. Labalabay na totoo iray ibabangat nen Jesus ed sikara, tan tutumboken da anggan iner so laen to.
“Sano [say Diablo et] mansalita na tila, sikatoy mansasalita unong ed panlabayan to, ta sikatoy matila tan ama na tila.”—Juan 8:44


text:
Antoy Ibabaga na Biblia Nipaakar ed Homoseksualidad?
Say ebat na Biblia
Nen ginawa na Dios so totoo, ginagala ton say sex et para labat ed laki tan bii ya sanasawa. (Genesis 1:27, 28; Levitico 18:22; Uliran 5:18, 19) Ibabaga na Biblia a kasalanan itan no gagawaen na aliwan sanasawa, pareho man so sekso ra odino andi. Kaiba ed saya so pan-aplos ed kayarian na sananey tan say oral odino anal sex.
Say Biblia et kontra ed homoseksual iran kagagawa, balet ag-aaprobaan na satan so pambusol o ipaliis ed totoon homoseksual. Imbes, bibilinen iray Kristiano ya ‘igalang so amin a totoo.’—1 Pedro 2:17, Say Biblia.
Wala kasi toon inyanak ya homoseksual?
Anggapoy direktan ibabaga na Biblia no akin a wala ray totoon magmamaliw ya homoseksual, balet ibabaga na satan ya amin ya too et inyanak a main-inomay ton gawaen so aglabay na Dios. (Roma 7:21-25) Imbes ya ipaliwawa ni na Biblia no akin a wala ray homoseksual, say ibabaga na satan et agnayari iray homoseksual a kagagawa.
No panon ya napaliket na sakey so Dios anggano walay lalabanan ton liknaan na homoseksual.
Ibabaga na Biblia: “Agka pakokontrol ed laman mo. Patey moy amin ya pilalek mo ed mauges a klase na sekso.” (Colosas 3:5, Contemporary English Version) Pian napatey mo ray mauges a pilalek, a manresultad panggawa na aliwa, kaukolan mon kontrolen so nonot mo. No lanang mon papanoen so isip mo na saray maabig, mas mainomay mon naekal iratan ya mauges a pilalek. (Filipos 4:8; Santiago 1:14, 15) Diad gapo et talagan mairap, balet magmaliw lanlamang ya mainomay. Ipropromisa na Dios ya tulongan to kan ‘pasimbaloen so puersa a mamapakiwas ed kanonotan mo.’—Efeso 4:22-24.
Wala met so pilalek a lalabanan na minilyon a totoon aliwan homoseksual ya labay dan unoren iray ganggan na Biblia. Singa bilang, saramay singa agla makapiasawa o say asawa ra et walaay deperensya tan agmakayarin misekso et kokontrolen day seksual a pilalek da anggano wala ray tukso. Maliket nin siansia so bilay da. Sarag met ya gawaen itan na saramay walaay liknaan na homoseksual no talagan labay dan paliketen so Dios.—Deuteronomio 30:19.


text:
No Anto Iray Naaralan Tayo ed Saray Manok
“Tepetan mo pa ray . . . manok, et ipaamta rad sika. Siopa ed sarayan amin so agmakaamta a say lima nen Jehova so nanggawad saya?”—Job 12:7, 9.
MANGA 3,000 taon lay apalabas, naamtaan na patriarkan si Job ya dakel so naaralan tayo ed saray manok nipaakar ed saray ginawa na Dios. Balet saray nikaduman abilidad da et uusaren met ed saray ilustrasyon tan panangikompara. Diad Biblia, dakel so nabasa tayo nipaakar ed saray manok ya mangibabangat ed sikatayo na saray importantin leksion ed bilay tan ed relasyon tayod Dios. Nengnengen tayoy pigaran alimbawa.
NO INER SO PANUUBONGAN NA SARAY MANGALIMPANA
Saray manaayam ed Jerusalem et pamilyar ed sakey a siwit ya tatawagen a mangalimpana, ya manggagaway ubong to ed silong na atep. Arum et manuubong ed templo nen Solomon. Nayarin diad templo so panuubongan da ta parad sikara et ligtas ira ditan tan nayari dan pabalegen iray sibong da ya anggapoy peligro.
Say nankompos ed Salmo 84—sakey ed saray ananak nen Kora, ya manlilingkor ed templo ya sakey simba kada anem bulan—et naimano to iratan ya ubong ed templo. Labay ton aligen iray mangalimpana ya say permanentin abung da et say abung nen Jehova, kanian imbaga to: “Talagan makapasagyat so alay abig a tabernakulom, O Jehova na saray armada! Pirpirawaten ko, on, makapkapuy ak la ed pampipilalek ko a makakar ed saray sular na templo nen Jehova . . . Anggan say siwit et makakalmo na ayaman ditan tan say mangalimpana et makakaromog na ubong to, a dia et aasikasoen to ray sibong to diad asingger ed alay abig ya altar mo, O Jehova na saray armada, say Arik tan say Dios ko!” (Salmo 84:1-3) Kasin ontan met so pampirawat tan apresasyon tayo, pati saray anak tayo, ed regular ya piulop ed totoo na Dios diad saray pantitipon da?—Salmo 26:8, 12.
SAY DULAKAK ET AMTA TO SO PANAON
“Say dulakak ed tawen et amta toy panaon na iyalis tod arum a pasen,” so insulat nen propeta Jeremias. Seguradon amta to so iyaalis na saray dulakak ya ondadalan ed Insipan a Dalin. No spring, masulok ya 300,000 ya amputin dulakak so abilang ya ontitikyab manlapud Africa paonlad Northern Europe tan ondadalan iraya ed Jordan Valley. Walay natural ya relo ed laman da kanian amta ra no tiagew la tan kaukolan da lay ompawil ed lugar a pampaparakelan da. Singa saray arum nin manok ya onaalis ed arum a pasen, “amta ray panaon na ipawil da.”—Jeremias 8:7.
“Say talagan makapakelaw ed iyaalis da et gagawaen da itan lapud instinct,” so imbaga na Collins Atlas of Bird Migration. Inikdan nen Jehova a Dios na instinct iray manok kanian amta ra no kapigan so iyalis da ed arum a pasen, pero inikdan toy too na abilidad ya natalosan iray panaon tan tiempo. (Lucas 12:54-56) Balet aliwan singa say instinct na dulakak, say kakabatan nipaakar ed Dios et importante pian natalosan na too so labay ya ibaga na saray nagagawa ed panaon tayo. Saray Israelita nen panaon nen Jeremias et agda atalosan iray tanda. Impaliwawa na Dios so problema, ya imbaga to: “Impulisay day salita nen Jehova, anton karunongan sirin so walad sikara?”—Jeremias 8:9.
Natan et dakel so prueba tayo ya manbibilay tayo la ed ibabaga na Biblia ya “kaunoran iran agew.” (2 Timoteo 3:1-5) Aligen mo kasi so dulakak tan imanoen mo so ‘panaon’?
SAY AGILA ET NANENGNENG TOY ARAWI
Say agila et aminpigan abitla ed Biblia, tan pamilyar iray manaayam ed Insipan a Dalin ed itsura to anggan walad arawi. Manlapud ubong to diad tapew na kelas, say agila et “manaanap na kanen to; saray mata to et akanengneng ed arawi.” (Job 39:27-29) Makmaksil so pakanengneng na agila kanian nanengneng to so kuneho anggan sakey kilometro so kaarawi na satan.
No panon ya say agila et sarag ton ‘nanengneng so arawi,’ si Jehova et sarag ton nanengneng so nagawad arapen. Kanian oniay imbaga nen Jehova a Dios: “Diad gapo ni labat et ipapasakbay ko lay pansumpalan, tan nensaman ni et ipapasakbay ko la ray agni agawa.” (Isaias 46:10) No unoren tayo ray bilin nen Jehova, minabang tayo ed agnaparaan ya karunongan tan abilidad ton nanengneng so nagawad arapen.—Isaias 48:17, 18.
Inkompara met na Biblia ed agila iramay mantitiwala ed Dios: “Ombiskeg iramay maniilalo ed si Jehova. Ontikyab iran singa walaay payak na agila.” (Isaias 40:31) No ontitikyab so agila et manguusar itan na thermal, odino onaatagey ya sengaw na ampetang ya dagem. Basta akaromog na thermal so agila, ibuskag to ray payak to tan ontelek-telek ed dagem, ya patagey lan patagey. Agmandedepende ed sarili ton biskeg no ontitikyab tan oonlad arawi. Ontan met, saramay mantitiwala ed si Jehova et makapanilalo ed sikato, samay angisipan ed sikara na ‘pakayari a mas mabiskeg nen say pakayari na too.’—2 Corinto 4:7, 8.
“SINGA ED PANITIPON NA NGANAK ED SARAY SIWSIW TO”
Pigaran agew antis na impatey nen Jesus, oniay imbaga to legan ya akanengneng ed syudad na saray Judio: “Jerusalem, Jerusalem, say managpatey na saray propeta tan managtupak na saramay imbaki ed sikato—aminpigan labay kon tiponen komon iray anak mo, a singa ed panitipon na nganak ed saray siwsiw to diad saray payak to! Balet agyo labay.”—Mateo 23:37.
Sakey ed saray instinct na manok et protektaan iray siwsiw da. Alimbawa, say nganak et kaukolan ya alerton lanang ed posiblin peligro. No walay nanengneng ton baga (hawk) ya ontetelek-telek ed tagey, onkutak na maksil pian ombatik ed sikato iray siwsiw to tan onamot ed silong na saray payak to. Ditan met ira onsisirom no ampetang so agew tan maksil so uran. Ontan met, labay nen Jesus ya ikdan na espiritual a sirom tan proteksion iray manaayam ed Jerusalem. Natan, iimbitaan itayo nen Jesus ya ondagod sikato pian nainawaan tan naprotektaan ed saray ambelat a problema tan kapagaan ed inagew-agew a bilay.—Mateo 11:28, 29.
Talagan dakel so naaralan tayo ed sarayan manok. Legan mon oobserbaan so abilidad da, nonoten iray panangikompara ya inusar ed Biblia. Komon ta natulongan ka na saray siwit a mangalimpana ya apresyaen so abung a pandadayewan ed si Jehova. Komon ta manilalo ka ed Dios pian ombiskeg ka tan singa ka agilan makatikyab. Komon ta onasingger kad si Jesus pian naromog moy espiritual a katuaan ya manprotekta ed sika a singa gagawaen na nganak ed saray siwsiw to. Tan komon ta ipanonot ed sika na saray dulakak ya magmaliw kan alerto ed labay ya ibaga na saray nagagawa ed panaon tayo.


text:
Pigaray Ngaran na Dios?
Say ebat na Biblia
Walay saksakey ya personal a ngaran na Dios. Akasulat itan ya יהוה ed Hebreo tan impatalos itan ed Pangasinan ya “Jehova.” * Panamegley nen propeta Isaias, imbaga na Dios: “Siak si Jehova. Saya so ngaran ko.” (Isaias 42:8) Nabasa iyan ngaran ed masulok ya 7,000 beses ed daan iran manuskrito na Biblia—mas dakel ni nen say anggan anton titulo na Dios o personal ya ngaran na arum. *
Wala ni kasi arum ya ngaran nen Jehova?
Anggano diad Biblia et saksakey so personal a ngaran na Dios, angusar itan na dakel ya titulo tan deskripsion ed Dios. Walad leksab so pigaran titulo tan deskripsion nen Jehova, ya diad saratan et nanengneng tayoy personalidad to.
Ngaran na saray lugar ed Hebreon Kasulatan
Say personal a ngaran na Dios et impilad ngaran na pigaran lugar ed Biblia, balet ag-iraya ngaran na Dios.
Saray rason no akin ya amtaen tan usaren so ngaran na Dios
Importantin maong ed Dios so ngaran to ya Jehova, lapud impaisulat to itan ya pigan libon beses ed Biblia.—Malaquias 1:11.
Aminpigan indanet nen Jesus ya importante so ngaran na Dios. Singa bilang, impikasi tod si Jehova: “Napasanto komon so ngaran mo.”—Mateo 6:9; Juan 17:6.
Say unonan gawaen na saramay totoon labay dan nakaaro si Jehova et amtaen tan usaren so ngaran to. (Salmo 9:10; Malaquias 3:16) Lapud sayan pikakaaro, minabang irad promisa na Dios: “Sikatoy iliktar ko lapud inaro to ak. Sikatoy salimbengan ko lapud kabat toy ngaran ko.”—Salmo 91:14.
Ibabaga na Biblia: “Wala ray tatawagen a dirios, balanglan diad tawen odino diad dalin, no panon a dakel so ‘dirios’ tan dakel so ‘katawan.’” (1 Corinto 8:5, 6) Balet impakabat na Biblia so saksakey a tuan Dios ya say ngaran to et Jehova.—Salmo 83:18.
^ Mas labay na arum ya scholar na Hebreo so patalos na ngaran na Dios ya “Yahweh.”
^ Say pinatikey ya ngaran na Dios ya “Jah” et manga 50 beses ya nabasad Biblia, kaiba lay salitan “Hallelujah,” o “Aleluya,” a say labay ton ibaga et “Idayew yoy Jah.”—Apocalipsis 19:1, paimanod leksab; Say Biblia.


text:
Juan Bautista—Pakaaralan Tayo No Panon so Mansiansian Maliket
KASIN walay labay mon niwala ed sika ya asainmin ed kongregasyon ya agmo nayarian ya gawaen natan? Nayarin sakey itan ya responsabilidad ya niiter ed arum. Odino sakey itan ya asainmin o pribilehyo ya datin walad sika. Balet lapud edad, ikakapuy na laman, irap na bilay, odino responsabilidad ed pamilya et limitado lay nagawaan mo natan. Odino nayarin lapud saray pananguman ed organisasyon et kaukolan mo lan ikbanan so sakey ya responsabilidad ya abayag mo lan aasikasoen. Antokaman so rason, ompan say pakaliknam et agmo nagagawaan iray labay mo komon ya gawaen diad panaglingkor mo ed Dios. Diad ontan iran situasyon, natural labat ya no maminsan et onkapuy so liknaan mo. Balet antoy makatulong pian nalabanan mo iray negatibon liknaan—singa say pakadismaya, sakit na liknaan, odino ibarong? Antoy gawaen mo pian mansiansia kan maliket?
Makaaral tayod alimbawa nen Juan Bautista no panon tayon mansiansian maliket. Nanliketan nen Juan iray espisyal ya pribilehyo, balet nayarin duma so iilaloan to ya nagawa diad panlilingkor tod Jehova. Nayarin agto inilaloan ya mas andukey manayay panaon na pakapriso to nen say panaon ya inusar to ed ministeryo. Balet nansiansian maliket si Juan diad interon bilay to. Antoy akatulong ed sikato? Tan antoy gawaen tayo pian mansiansia tayon maliket anggano wala ray pakakadismayaan tayo?
SAKEY YA MAKAPALIKET YA ASAINMIN
Nen manga Abril na 29 C.E., inggapo nen Juan so asainmin to ya iparaan so dalan parad isabi na Mesias, ya ipupulong to: “Magbabawi kayo, ta asingger lay Panarian na tawen.” (Mat. 3:2; Luc. 1:12-17) Dakel so angawat ed mensahe to. Diad tua, amayamay so nanlapu ni ed ararawin lugar pian dengelen so mensahe to, tan dakel so apakiwas ya magbabawi tan manpabautismo. Makpel met ya pinasakbayan nen Juan iray mansimpisimpitan ya lider na relihyon ya ukomen ira na Dios no ag-ira manguman. (Mat. 3:5-12) Balet say sankaimportantian ya ginawa nen Juan diad ministeryo to et sanen binautismoan toy Jesus nen manga Oktubre 29 C.E. Manlapu lad saman, imbaga tod saray totoo ya tumboken day Jesus, say insipan ya Mesias.—Juan 1:32-37.
Lapud espisyal so pribilehyo nen Juan, nibaga nen Jesus: “Diad saramay inyanak na bibii et anggapo lay nagmaliw a babaleg nen say si Juan Bautista.” (Mat. 11:11) Seguradon nanliketan nen Juan iray bendisyon ya naawat to. Singa si Juan, dakel natan so akaawat met na saray bendisyon manlapud Dios. Imanoen so alimbawa na sakey a brother ya say ngaran to et Terry. Sikato tan say asawa to ya si Sandra et nanlingkor ya full-time diad masulok ya 50 taon. Imbaga nen Terry: “Dakel so naawat kon pribilehyo. Nanlingkor ak bilang payunir, Bethelite, espisyal payunir, manangasikaso na sirkito, manangasikaso na distrito, tan natan et manlilingkor ak lamet bilang espisyal payunir.” Talagan makapaliket so makaawat na saray pribilehyo, balet kaukolan so sagpot pian mansiansia tayon maliket no manguman so situasyon tayo, a singa nanengneng tayod alimbawa nen Juan.
MANSIANSIAN MAAPRESYA
Say sakey a rason no akin ya nansiansian maliket si Juan et lapud lanang ton aapresyaen iray pribilehyo to. Singa bilang, kayari na impanpabautismo nen Jesus, dinmaiset iray patumbok nen Juan balet dinmakel iray patumbok nen Jesus. Aburido iray disipulo nen Juan, kanian imbaga rad sikato: “Nengneng mo, sikatoy manbabautismo, tan amin et oonlad sikato.” (Juan 3:26) Inmebat si Juan: “Say kaiba na nobya et say nobyo. Balet say kaaro na nobyo, sano onalagey tan narengel toy nobyo, sikatoy malikeliket lapud boses to. Kanian agaylay liket ko la.” (Juan 3:29) Ag-akikompetensia si Juan ed si Jesus, tan agto inisip ya anggapoy kana na kimey to lapud mas baleg so kimey nen Jesus. Imbes, nansiansian maliket si Juan lapud pinabli to so betang to bilang “kaaro na nobyo.”
Lapud satan ya panmoria nen Juan, sikatoy nansiansian kontento anggano aliwan mainomay so asainmin to. Singa bilang, si Juan et sakey a Nazareo manlapu lad inkiyanak to, kanian agnayarin oninum na alak. (Luc. 1:15) “Si Juan et agmamangan tan ag-oniinum,” so kuan nen Jesus nipaakar ed simplin bilay nen Juan. Balet anggapoy ontan ya restriksion ed si Jesus tan saray disipulo to kanian mas normal so panagbilay da. (Mat. 11:18, 19) Ontan met, agbalot nanggawa na milagro si Juan, balet amta to ya naikdan na pakayari ya manggawa na milagro iray disipulo nen Jesus, tan arum ed saratan ya disipulo et datin papatumbok to. (Mat. 10:1; Juan 10:41) Imbes ya manpokus si Juan ed saratan ya pandumaan, sikatoy nansiansian maseseg ed mismon asainmin to ya nanlapud si Jehova.
No pablien tayo met so asainmin tayo natan, napansiansia tayoy liket tayo. Si Terry ya abitla niman et imbaga to: “Nampokus ak ed kada asainmin ya niiter ed siak.” No iisipen toy bilay to diad full-time ya panaglingkor, oniay nibaga to: “Anggapoy pagbabawian ko, say nanonotan ko labat et puro mararakep ya eksperiensya.”
Mas nalikna tayoy liket ed panaglingkor tayod Dios no dalepdepen tayo ya say talagan rason no akin ya espisyal so anggan anton asainmin o responsabilidad et say pribilehyo tayon magmaliw a ‘kakimeyan na Dios.’ (1 Cor. 3:9) No panon ya mansiansian masileng so sakey ya alahas no lanang tayon pupunasan itan, mansiansia tayon maliket no lanang tayon dadalepdepen so baleg ya kagalangan tayon mikimey ed Dios. Agtayo ikokompara iray agawaan tayo ed saray nagagawaan na arum. Agtayo nepeg ya isipen ya mas abeba so pribilehyo tayo nen say pribilehyo na arum.—Gal. 6:4.
MANPOKUS ED SARAY ESPIRITUAL A BENGATLA
Nayarin amta met nen Juan ya agmanbayag so ministeryo to, balet nayarin agto inilaloan ya nasumpal itan ya tampol. (Juan 3:30) Nen 30 C.E., manga anemiran bulan kayarin binautismoan nen Juan si Jesus, impriso nen Arin Herodes si Juan. Balet ginawa nin siansia nen Juan so anggaay nayarian ton manpulong. (Mar. 6:17-20) Antoy akatulong ed sikato pian mansiansian maliket anggano anguman so situasyon to? Sikatoy nampokus ed saray espiritual a bengatla.
Legan ya walad prisoan si Juan, abalitaan to so onlalaknab ya ministeryo nen Jesus. (Mat. 11:2; Luc. 7:18) Kombinsido si Juan ya si Jesus so Mesias, balet ompan inisip to no panon ya sumpalen nen Jesus so amin ya ibabaga na Kasulatan ya gawaen na Mesias. Lapud amta to ya magmaliw ya ari so Mesias, kasin inisip to ya magano lan onggapo so panuley nen Jesus? Kasin lapud satan et nibulos lay Juan ed prisoan? Labay to ya natalosan ya maong so pribilehyo nen Jesus, kanian angibaki na duaran disipulo to pian tepetan si Jesus: “Kasin sika imay aalagaren min onsabi odino wala ni sananey?” (Luc. 7:19) Kapawil da, seguradon madengedengel si Juan legan dan iistoryaen iray ginawa nen Jesus. Sikatoy nanggawa na saray milagro a singa say impanpaabig to ed saray mansasakit, insan to ra pinapawil pian ibalita da ed si Juan: “Makakanengneng la ray bulag, makakaakar la ray piley, nalilinisan la ray akating, makakarengel la ray telek, napapaoli la ray inaatey, tan nipapasabi lay maong a balita ed saray mairap-bilay.”—Luc. 7:20-22.
Seguradon binmiskeg si Juan ed saman ya nadngel to. Paneknek iratan ya susumpalen nen Jesus iray propesiya nipaakar ed Mesias. Anggaman ag-imbulos nen Jesus si Juan diad prisoan, amta nen Juan ya aliwan andi-kakanaan so impanlingkor to. Anggano mairap so situasyon to, walay rason to pian mansiansian maliket.
Singa si Juan, no manpokus tayo ed saray espiritual a bengatla, makapansungdo itayo ya walaay anos tan liket. (Col. 1:9-11) Nagawaan tayo iya no basaen tan dalepdepen tayoy Biblia, ta satan so mangipanonot ed sikatayo ya aliwan andi-kakanaan so panlilingkor tayo ed Dios. (1 Cor. 15:58) Imbaga nen Sandra: “Akatulong so pambabasak na sakey a kapitulo ed Biblia kada agew pian lalo ak ya onapit ed si Jehova. Tinmulong itan pian manpokus ak ed sikato aliwan diad sarilik.” Sarag tayo met so manpokus ed saray report nipaakar ed gagawaen na saray agagi tayo parad Panarian tan ed saray gagawaen nen Jehova. Makatulong itan pian agtayo manpokus ed sarili tayon situasyon. “Akatulong iray binulan ya programa ed JW Broadcasting® pian nalikna mi ya maapit kami ed organisasyon,” so kuan nen Sandra, “tan akatulong met itan pian mansiansia kamin maliket ed asainmin mi.”
Sinumpal nen Juan Bautista so antikey ya ministeryo to, tan ginawaan to itan ya walad sikato so “biskeg tan pakayari a singa si Elias.” Singa si Elias, sikatoy “sakey a toon walaan na liknaan a singa sikatayo.” (Luc. 1:17; Sant. 5:17) No aligen tayoy impangapresya nen Juan ed asainmin to tan say impanpokus to ed espiritual iran bengatla, mansiansia tayo met ya maliket ed panlilingkor tayo parad Panarian, anggan antoy nagawa.


text:
LEKSION 23
Nan-promise Ira ed si Jehova
Manga duay bulan kayarin tinmaynan ed Ehipto iray Israelita, akasabi rad Palandey Sinai tan nanayam ira ed saray tolda. Pinatatdang nen Jehova si Moises ed palandey tan imbaga tod si Moises: ‘Inligtas ko ray Israelita. No unoren da ak tan gawaen da ray ganggan ko, magmaliw iran espisyal ya totook.’ Pinmawil si Moises ed saray Israelita tan impaamta tod sikara so imbaga nen Jehova. Antoy inyebat da? Kuan da: ‘Gawaen mi so amin ya imbaga nen Jehova.’
Tinmatdang lamet si Moises ed palandey tan imbagad sikato nen Jehova: ‘Kayari na taloy agew, mitongtong ak ed sikayo. Ibagam ed saray totoo ya agda sasalien so ontatdang ed Palandey Sinai.’ Inmepas si Moises tan imbaga tod saray Israelita ya manparaan ira ta walay ibaga nen Jehova ed sikara.
Kayari na taloy agew, kinmirmat tan walay makapal a lurem ed palandey. Wala met so arengel na saray Israelita ya makmaksil ya karol tan tanol na saklor ya trumpeta. Insan linmeksab ed palandey si Jehova panamegley na apoy. Natatakot ya maong iray Israelita kanian manggiwgiw ira. Say interon palandey et manmayegmeg a maong tan apano na asewek. Kinmasil lan kinmasil so tanol na trumpeta. Insan imbaga na Dios: ‘Siak si Jehova. Agkayo nayarin mandayew ed arum ya dios.’
Tinmatdang lamet si Moises ed palandey, tan imbaga nen Jehova ed sikato iray ganggan no panon so pandayew ed Sikato na saray totoo tan no anto ray dugan ugali tan kabibilay da. Saratan ya ganggan et insulat nen Moises tan binasa to ed saray Israelita. Im-promise da: ‘Gawaen mi so amin ya imbaga nen Jehova.’ On, nan-promise ira ed Dios. Balet gawaen da kasi so im-promise da?
“Arom si Jehova a Dios mo ed interon pusom tan interon kamarerwam tan interon nonot mo.”—Mateo 22:37


text:
LEKSION 5
Say Biong nen Noe
Kalabas na panaon, dinmakel so totoo ed dalin. Balet dakdakel ed sikara so mauges. Pati saray arum ya anghel ed tawen et nagmaliw ya mauges. Tinaynan day tawen insan ira linma diad dalin. Antam no akin ya ontay ginawa ra? Labay day magmaliw ya too tan angasawa ra na bibii.
Awalaan ira na ananak. Angkakabaleg tan mabisbiskeg iray ananak da. Tataktakoten tan sasakitan da ray totoo. Aglabay nen Jehova ya mantultuloy irayan gagawaen da. Kanian imbaga to ya pateyen toy amin ya mauges ya totoo panamegley na delap.
Balet walay sakey a laki ya duma ed sikara. Inar-aro toy Jehova. Say ngaran to et Noe. Walay asawa to tan taloray anak da, si Sem, Ham, tan Jafet, tan wala met so asawa na kada sakey ed sikara. Ingganggan nen Jehova si Noe ya manggaway baleg ya biong pian sikato tan say pamilya to et makaligtas ed Delap. Say biong et singa baleg ya kahon ya onletaw ed danum. Ingganggan met nen Jehova si Noe ya iloob tod biong so dakel ya ayep pian makaligtas met ira.
Nanggawan tampol si Noe na biong. Manga 50 ya taon ya ginawa itan nen Noe kaibay pamilya to. Inunor day amin ya imbaga nen Jehova no panon ya gawaen so biong. Legan da itan ya gagawaen, imbaga nen Noe ed saray totoo ya walay onsabin Delap. Balet anggapoy anisia ed sikato.
Nen asumpal lay biong, imbaga nen Jehova ed si Noe tan ed pamilya to ya onloob la ra ditan. Anto kasi sinmublay ya agawa? Nengnengen ta.
“Singa ed panaon nen Noe, ontan met naani ed kiwawala na Anak na too.”—Mateo 24:37


text:
A1
Saray Prinsipyo ed Panagpatalos na Biblia
Say Biblia et orihinal ya insulat ed kadaanan a Hebreo, Aramaiko, tan Griego. Natan, say kompleton Biblia odino kabiangan na satan et wala lad masulok a 2,600 a lenguahe. Karaklan ed saray totoon manbabasa na Biblia et agda natalosan iray orihinal a lenguahe kanian mandedepende ira ed sakey a patalos. Anto ran prinsipyo so onkanan giya ed no panon ya ipatalos so Biblia, tan panon irayan inyaplika ed impangipatalos na Balon Mundo a Patalos na Masanton Kasulatan?
Nayarin isipen na arum a say estrikto tan salita por salitan paraan na panagpatalos, a pinetekan so kada salita, et ontulong ed saray managbasa pian naala ra so sankaasinggeran ya ibabaga na orihinal iran lenguahe. Balet, aliwan ontan a naynay so kipapasen. Nengnengen so pigaran rason:
Anggapoy duaran lenguahe ya eksakton manpareho ed gramar, bokabularyo, tan uksoy na saray salita. Sakey a propesor na lenguahen Hebreo a si S. R. Driver so nansulat a saray lenguahe et “aglabat mandumaan ed gramar tan nanlapuan, noagta . . . dia met ed impanugyop na saray ideya ed sakey a sentence.” Saray nanduruman lenguahe et walaan na nanduruman paraan na pantalos. “Kanian,” inkuan ni nen Propesor Driver, “diad nanduruman lenguahe et aliwan pareparehoy inkaalasir na saray salita.”
Anggapo so modernon lenguahe ya eksakton mipara ed bokabularyo tan gramar na Hebreo, Aramaiko, tan Griegon lenguahe ya inusar ed Biblia, kanian say salita por salitan patalos na Biblia et nayarin aliwan malinew odino aliwa ni ingen so kabaliksan to no maminsan.
Say kabaliksan na sakey a salita odino balikas et nayarin nanduruma depende ed konteksto ya angusaran ed satan.
Nayarin diad arum a teksto et sarag na managpatalos ya ipatalos ed literal so orihinal a lenguahe, balet nepeg a maal-alwar iyan gawaen.
Niraya so pigaran alimbawa a mangipanengneng a nayarin aliwan dugay natalosan ed salita por salitan panagpatalos:
Say Kasulatan et manguusar na balikas a “naugip” ya ontutukoy ed literal ya ugip tan ugip ed patey. (Mateo 28:13; Gawa 7:60) Sano uusaren irayan balikas ed konteksto ya ontutukoy ed patey, saray managpatalos na Biblia et nayarin mangusar na salitan “naugip ed patey,” pian agnawetwet iray managbasa.—1 Tesalonica 4:13.
Diad Efeso 4:14 et angusar si apostol Pablo na balikas a nayarin ipatalos ed literal a “diad panggalaw na totoo ed dais.” Sayan kadaanan ya idyom et ontutukoy ed panagsaol na arum sano manguusar iray dais (dice). Diad arum a lenguahe, say literal a patalos ed saya et aliwan malinew so kabaliksan to. Say pangipatalos ed saya bilang ‘panagsaol na totoo’ et mas malinew so kabaliksan to.
Diad Roma 12:11, sakey a Griegon balikas so inusar a say literal a kabaliksan to et “diad manlelwag ya espiritu.” Sayan patalos et agto ipasabi so peteg a kabaliksan ed Pangasinan, kanian impatalos iya bilang “marlang ed espiritu.”
Legan na bantog a Sermon ed Palandey, angusar si Jesus na balikas a maslak ya ipapatalos bilang “Mapalar iray duruka ed espiritu.” (Mateo 5:3, Say Biblia) Balet diad dakel a lenguahe, say literal a patalos ed sayan balikas et aliwan malinew. Diad arum a lenguahe, say estrikton literal a patalos so nayarin mankabaliksan a “saray duruka ed espiritu” et aliwan limpioy kanonotan da odino kulang iray biskeg tan determinasyon. Balet, dia et ibabangat nen Jesus iray totoo a say liket da et ag-akadepende ed pamenek ed pisikal iran pankaukolan da, noagta diad pamidbir da a nakaukolan day panangiwanwan na Dios. (Lucas 6:20) Kanian saray patalos a “saramay manonot ed espiritual a pankaukolan da” odino “saramay amta ra a nakaukolan day Dios” et mas suston mangipasabi ed kabaliksan na orihinal a balikas.—Mateo 5:3; The New Testament in Modern English.
Diad dakel a konteksto, say Hebreon salita ya impatalos ya “imon” et mialaan ed samay kaslakan a kabaliksan na salitan Pangasinan ya isanok lapud mapatnag ya ag-inkamatoor na maapit a kaaro odino panibeg ed arum lapud saray kaykayarian da. (Proverbio 6:34; Isaias 11:13) Balet, say parehon Hebreon salita et wala met so positibon kabaliksan to. Alimbawa, nayarin usaren itan ed “inkaseseg” nen Jehova parad saray lingkor to odino ed “kakaukolanen ton sikato labat so dayawen.” (Exodo 34:14; 2 Arari 19:31; Ezequiel 5:13; Zacarias 8:2) Nayarin usaren met itan ed “seseg” a nalilikna na saray matoor a lingkor na Dios parad sikato tan parad panagdayew ed sikato odino nayarin usaren met itan ed ‘agda pangiyabuloy na agpanmatoor’ ed sikato.—Salmo 69:9; 119:139; Numeros 25:11.
Say Hebreon balikas a maslak ya ontutukoy ed lima na too et malaknab tan nandurumay kabaliksan to. Depende ed konteksto, sayan salita et nayarin ipatalos bilang “pakauley,” “inkamabunlok,” odino “pakayari.” (2 Samuel 8:3; 1 Arari 10:13; Proverbio 18:21) Diad tua, sayan salita et impatalos ed dakel tan nanduruman paraan diad Pangasinan ya edisyon na Balon Mundo a Patalos na Masanton Kasulatan.
Lapud sarayan rason, say panagpatalos ed Biblia et aliwa labat a basta pangipatalos ed orihinal a lenguahe diad pangusar na apasakey a salita ed amin a pakaromogan ed satan. Say managpatalos et nepeg a mangusar na maong a pakatebek pian napili to ray sankamatukoyan a salita ed lenguahen ipapatalos to a mangipasabi ed saray ideya na orihinal a lenguahe. Niarum ni, kaukolan a say inkaalasir na saray sentence et mitunosan ed totontonen na gramar ed lenguahen ipapatalos to pian mainomay itan a basaen.
Balet kaukolan met a paliisan a dumaen a maong so paraan na inkisalita na teksto. Say managpatalos a bastabasta ton dudumaen so kabaliksan tan paraan na inkisalita na Biblia unong ed sarilin interpretasyon to ed interamentin ideya et nayarin mamikewet ed kabaliksan na orihinal a teksto. Panon? Say managpatalos et nayarin nalingon mangisalet na opinyon to ed no antoy kabaliksan na orihinal a teksto odino nayarin naekal to ray importantin detalye a walad orihinal a teksto. Kanian anggaman nayarin mainomay a basaen iray Biblia a dinuma so paraan na inkisalita, say ontan a gagawaen da no maminsan et nayarin mangamper ed managbasa a natalosan so tuan mensahe na teksto.
Mainomay a naimpluensyaan so kimey na managpatalos no walay papaboran ton doktrina. Singa bilang, ibabaga na Mateo 7:13: “Maawang so dalan ya ompugta ed kadederal.” Saray arum a managpatalos, a nayarin naapektoan na papaboran dan doktrina, et angusar na salitan “impierno” imbes a samay peteg a kabaliksan na Griegon salita a “kadederal.”
Nepeg met ya ikonsidera na managpatalos a say Biblia et insulat ed lenguahe a kaslakan tan inagew-agew ya uusaren na ordinaryon totoo, a singa saray dumaralus, managpastol, tan managsigay. (Nehemias 8:8, 12; Gawa 4:13) Kanian, say maong a patalos na Biblia et nepeg a mainomay a talosan na saray masimoon a totoo antokaman so binalegan da. Say malinew, kaslakan, tan mainomay a talosan iran balikas et mas pilien nen saray salitan matalag ya uusaren na ordinaryon totoo.
Dakel a managpatalos ed Biblia so agmakatunongan tan bulobulos dan inekal so ngaran na Dios a Jehova ed saray kaplesan a patalos anggano sayan ngaran et naromog ed kadaanan iran manuskrito na Biblia. (Nengnengen so Apendise A4.) Diad dakel a patalos, sayan ngaran et sinalatan na titulo, a singa say “Katawan,” tan pinakilot na arum so katuaan a walay ngaran na Dios. Alimbawa, diad arum a patalos, say pikakasi nen Jesus diad Juan 17:26 et oniay nabasa: “Impakabat ta ka ed sikara,” tan diad Juan 17:6, “Imparungtal ta ka ed saramay inter mod siak.” Balet oniay suston patalos ed pikakasi nen Jesus: “Impakabat kod sikara so ngaran mo,” tan “Impaamtak so ngaran mo ed saray totoon inter mod siak.”
Oniay walad introduksion na sankaunaan ya Ingles ya edisyon na Balon Mundo a Patalos: “Agmi dinuma so kabaliksan tan paraan na inkisalita na Kasulatan. Nanggunaetan min maong ya ipatalos iya ed literal anggad posible, no iyabuloy na idyom na modernon Ingles tan no say literal a patalos et agto iyamot so ideya lapud mairap a talosan.” Kanian nanggunaetan na New World Bible Translation Committee a balansien so panangusar na saray salita tan balikas a mipara ed orihinal tan paliisan iray salitan mairap a talosan odino mangiyaamot ed dugan ideya. Bilang resulta, say Biblia et mainomay a basaen tan say managbasa et sigpot a makapanmatalek a suston nipasabi so impuyan a mensahe na satan.—1 Tesalonica 2:13.


text:
AARALEN YA ARTIKULO 13
Ipatnag so Pililikna Diad Ministeryo
“Akasian to ra . . . Tan imbangat to ira na dakel a bengatla.”—MAR. 6:34.
KANSION 70 Anapen Iray Makanepegan
DIAD SAYAN ARTIKULO *
1. Anto so sakey ed saray balibalin aspekto na personalidad nen Jesus? Ipaliwawa.
SAY sakey ed saray balibalin aspekto na personalidad nen Jesus et say abilidad ton talosan so nalilikna na saray aliwan perpekton totoo no walay subok ya aarapen da. Nen wadiad dalin si Jesus, sikatoy ‘akiliket ed saramay manliliket’ tan ‘akiakis ed saramay onaakis.’ (Roma 12:15) Singa bilang, nen malikeliket a pinmawil so 70 ya disipulo to kayari na impanpulong da, sikatoy “aliketan a maong tan napnoy masanton espiritu.” (Luc. 10:17-21) Balet, “naney-ey si Jesus ed puso to tan agonigon” nen anengneng toy graben ermen na saray mangaaro ed si Lazaro lapud impatey to.—Juan 11:33.
2. Antoy akatulong ed si Jesus ya ipatnag so pililikna ed saray totoo?
2 Akin ya sayan perpekton too et agaylay panangasi tan panangabagey to ed saray aliwan perpekton totoo? Manuna ed amin, inaro nen Jesus iray totoo. Singa abitla ed imbeneg ya artikulo, “say nagkalalo lan panliliketan [to] et saray anak na totoo.” (Pro. 8:31) Satan ya panangaro so amakiwas ed sikaton kabisadoen so panagnonot na totoo. Imbaga nen apostol Juan: “Amta to la no antoy walad puso na too.” (Juan 2:25) Walay maaron panangabagey nen Jesus ed arum. Alikna na totoo so panangaro tod sikara tan dinengel day mensahe na Panarian. No walay ontan ya panangabagey tayo, mas magmaliw tayon epektibo ya sumpalen so ministeryo tayo.—2 Tim. 4:5.
3-4. (a) No walay pililikna tayo, antoy pangipasen tayo ed ministeryo tayo? (b) Antoy aralen tayo ed sayan artikulo?
3 Amta nen apostol Pablo ya obligasyon toy manpulong, tan amta tayon obligasyon tayo met itan. (1 Cor. 9:16) Anggaman ontan, no walay pililikna tayo, ipasen tayoy ministeryo tayo ya aliwa labat ya obligasyon. Labay tayon ipanengneng ya iyaansakit tayo ray totoo tan labalabay tayo ran tulongan. Amta tayo ya “mas makapaliket so mangiter nen say mangawat.” (Gawa 20:35) No ontan so pangipasen tayo ed ministeryo tayo, mas panliketan tayo itan.
4 Diad sayan artikulo, aralen tayo no panon tayon nipatnag so pililikna ed ministeryo. Unona, amtaen tayo no antoy naaralan tayo ed alikna nen Jesus ed saray totoo. Insan, pantongtongan tayo so apatiran paraan no panon tayon naalig so alimbawa to.—1 Ped. 2:21.
IMPATNAG NEN JESUS SO PILILIKNA ED MINISTERYO
5-6. (a) Siopa ray angipatnagan nen Jesus na pililikna? (b) Akin et akasian nen Jesus iray totoon napupulongan to, a singa nipasakbay ed Isaias 61:1, 2?
5 Imanoen so sakey ya alimbawa no panon ya impatnag nen Jesus so pililikna. Aminsan, si Jesus tan saray disipulo to et nampulong ya anggapoy painawa kanian naknaksawan ira. “Anggapoy panaon da anggan mangan.” Kanian intagar nen Jesus iray disipulo to ed “sakey a nisulinek a pasen, a siksikara labat” pian “makapanpainawa [iran] magano.” Balet, batik so dakel a totoo tan naunaan da ra diman. Nen sinmabi si Jesus tan anengneng to ray totoo, antoy reaksion to? “Akasian * to ra lapud singa ra karnero ya andiay managpastol. Tan imbangat to ira na dakel a bengatla.”—Mar. 6:30-34.
6 Imanoen so rason no akin ya akasian nen Jesus iray totoo, a mangipapanengneng ya walay pililikna to. Naobserbaan to ya “singa ra karnero ya andiay managpastol.” Nayarin anengneng nen Jesus ya say arum ed sikara et mairap-bilay tan mantratrabaho na ambelat pian nalegpet so pamilya ra. Ompan say arum et maneermen lapud impatey na inad-aro da. No ontan, mapatnag ya natatalosan nen Jesus so situasyon da. Singa apantongtongan ed imbeneg ya artikulo, nayarin dinmalan met si Jesus ed ontan iran problema. Walay panangiyansakit to ed arum, tan sikatoy apakiwas ya ipulong ed sikara so makaligliwan mensahe.—Basaen so Isaias 61:1, 2.
7. Panon tayon naalig so alimbawa nen Jesus?
7 Antoy naaralan tayo ed alimbawa nen Jesus? Singa si Jesus, apaliberan itayo na totoo ya “singa ra karnero ya andiay managpastol.” Dakel so dadalanen dan problema. Walad sikatayo so kaukolan da—say mensahe na Panarian. (Apo. 14:6) Kanian aaligen tayoy Katawan tayo, ya ipupulong tayo so maong a balita lapud ‘nakakasian tayo so pobri tan say mairap-bilay.’ (Sal. 72:13) Naaabagey tayo iray totoo, tan labay tayoy manggawa na paraan pian natulongan ira.
NO PANON TAYON NIPATNAG SO PILILIKNA
8. Antoy sakey a paraan ya nipatnag tayoy pililikna diad ministeryo? Iyilustra.
8 Antoy makatulong pian nipatnag tayoy pililikna ed saray napupulongan tayo? Kaukolan tayon ipasen so sarili tayo ed situasyon na saray nakakatongtong tayo ed ministeryo tan tratoen tayo ra ya singa ed labay tayon pantrato ra ed sikatayo. * (Mat. 7:12) Pantongtongan tayo so apatiran paraan no panon tayon nagawaan itan. Unona, ikonsidera so pankaukolan na kada indibidual. No ipupulong tayo so maong a balita, say gagawaen tayo et mipara ed gagawaen na doktor. Say maong a doktor et ikokonsidera toy pankaukolan na kada pasyente to. Sikatoy mantetepet tan ondedengel a maong legan ya ibabaga na pasyente so nalilikna to odino saray sintomas. Imbes ya resetaan ton tampol, nayarin obserbaan to ni so pasyente insan mangirekomenda na dugan panagtambal. Mipadpara, aliwan pareparehon presentasyon so nepeg tayon usaren ed saray napupulongan tayo. Imbes, ikokonsidera tayo no antoy situasyon tan opinyon na kada indibidual.
9. Antoy agtayo nepeg ya isipen no walay katongtong tayo diad ministeryo? Ipaliwawa.
9 Sano walay nakatongtong mo diad ministeryo, agmo iisipen ya antam lay situasyon to odino saray papanisiaan to tan no akin ya ontan so papanisiaan to. (Pro. 18:13) Imbes, maalwar ya mantepet pian naamtaan mo no antoy situasyon to tan saray papanisiaan to. (Pro. 20:5) No matukoy ed kultura yo, mantepet nipaakar ed trabaho to, pamilya to, saray eksperiensya tod bilay, tan no anto ray opinyon to. No mantepet tayo, singa tayo ra aabuloyan ya ibagad sikatayo no akin ya kaukolan da so maong a balita. Sano amta tayo la itan, natalosan tayo no anton talagay pankaukolan da tan niiter tayo so tulong ya dugaruga ed situasyon da.—Ikompara so 1 Corinto 9:19-23.
10-11. Base ed 2 Corinto 4:7, 8, anto so komaduan paraan pian nipatnag tayoy pililikna? Mangiter na alimbawa.
10 Komadua, salim ya isipen no antoy situasyon da ed bilay. Seguradon natalosan tayoy situasyon da ta diad tua, amin tayo et aliwan perpekto tan apektado tayo met na saray problema. (1 Cor. 10:13) Amta tayo ya talagan mairap so manbilay ed sayan sistema na mundo. Nasusungdoan tayo labat itan lapud tulong nen Jehova. (Basaen so 2 Corinto 4:7, 8.) Balet isipen pa iramay anggapoy maapit ya relasyon da ed Dios. Seguradon mair-irap parad sikara so manbilay ed sayan mundo ya anggapoy tulong nen Jehova. Singa si Jesus, nakakasian tayo ra, tan napapakiwas itayon ipaamta ed sikara so “maong a balita nipaakar ed magmaong a bengatla.”—Isa. 52:7.
11 Imanoen so alimbawa na brother ya manngaran na Sergey. Antis ton naamtaay katuaan, sikatoy mabaing tan aliwan masalita. Mairap toy mitongtong ed arum. Asabi panaon, inawat toy panangiyaral na Biblia. “Legan kon aaralen so Biblia, naamtaan ko ya obligasyon na saray Kristiano ya ipaamta ed arum so papanisiaan da,” so kuan nen Sergey. “Inisip ko ya agkon balot itan nagawaan.” Balet ninonot to iramay agda ni amta so katuaan, tan atalosan to ya seguradon mair-irap so kipapasen da ta agda kabat si Jehova. “Lapud saray balon nanaaralan ko, malikeliket ak tan awalaan ak na deen na nonot,” so kuan to. “Amtak ya kaukolan met ya naamtaan na arum irayan katuaan.” Legan ya mas nanaaralan nen Sergey ya ipatnag so pililikna, mas nanaaruman so pakpel ton manpulong. Imbaga to: “Agko inilaloan ya ombiskeg so kompiyansak ed sarilik lapud itotongtong ko ed arum so nipaakar ed Biblia. Binmiskeg met so pananisiak lapud satan.” *
12-13. Akin ya kaukolan tayoy magmaliw ya maanos ed saray babangatan tayo diad ministeryo? Iyilustra.
12 Komatlo, magmaliw ya maanos ed saray babangatan mo. Tandaan, nayarin say arum ya katuaan ed Biblia ya kabkabisado tayo la et balo ed sikara. Tan nayarin inar-aro da ray bangat ya papanisiaan da. Ompan importantin maong ed sikara iray papanisiaan da lapud nayarin satan so rason no akin ya maapit ira ed pamilya ra tan ed saray totoo ed lugar da, tan akaugalian da la iratan. Panon tayo ran natulongan?
13 Isipen iyan ilustrasyon: Antoy maslak ya gagawaen no kaukolan lan salatan so daan tan lupok ya taytay? Kaslakan et mangipaalagey ira na balon taytay balet kaleganan to et usaren ni so daan ya taytay. No asumpal la so balon taytay, nayari lan deralen so daan ya taytay. Mipadpara, antis ya taynan na saray totoo so papablien dan “daan” iran bangat, ompan kaukolan tayo ni ran tulongan ya pabiskegen so apresasyon da ed saray “balo” ya katuaan—saray bangat na Biblia ya agda amta antis iran manaral na Biblia. No agawaan tayo la itan, akaparaan la ran taynan iray datin papanisiaan da. Nayarin kaukolan so panaon pian natulongan iray totoo ya manggawa na ontan iran pananguman.—Roma 12:2.
14-15. Panon tayon natulongan iramay agmakaamta odino daiset so amta ra ed bangat nipaakar ed bilay ya andi-anggaan diad paraison dalin? Mangiter na alimbawa.
14 Pian nipanengneng tayo ya maanos tayo ed saray nakakatongtong tayo diad ministeryo, agtayo iisipen ya natalosan odino awaten dan tampol iray katuaan ed Biblia no primero dan narengelan itan. Imbes, say pililikna so mamakiwas ed sikatayon tulongan ira pian kalkalna dan natalosan iray ibabangat na Biblia. Bilang alimbawa, imanoen no panon tayon tulongan so sakey ya too pian natalosan to so ilalon bilay ya andi-anggaan diad paraison dalin. Dakel so agmakaamta odino daiset so amta ra ed sayan bangat. Nayarin panisiaan da ya no ompatey so sakey a too et manampot lan amin. Odino nayarin isipen da ya amin ya maong a totoo et onlad tawen. Panon tayo ran natulongan?
15 Imbaga na sakey a brother so paraan ya apaneknekan ton epektibo. Unona, ibabasa to so Genesis 1:28. Insan to tepetan so unabung no iner so labay na Dios ya panayaman na totoo tan no anton klase na bilay so labay to parad sikara. Say maslak ya ebat na totoo, “Diad dalin. Labay ton marakep so bilay tayo.” Insan to natan ibasa so Isaias 55:11 tan itepet to no kasin anguman so gagala na Dios. Mabetbet ya say iyebat na unabung et andi. Insan say sampot ya ibasa na brother et say Salmo 37:10, 11 tan itepet to no antoy nagawad saray totoo diad arapen. Diad impangusar toy Biblia ed onian paraan, atulongan to so pigaran totoo ya natalosan da ya labay nin siansia na Dios a manbilay na andi-anggaan iray totoo diad Paraiso ed dalin.
16-17. Diad pangiyaplika ed Proverbio 3:27, anto ray pigaran praktikal a paraan ya nipatnag tayoy pililikna? Mangiter na alimbawa.
16 Komapat, mananap na praktikal iran paraan ya nipanengneng moy panangiyansakit. Singa bilang, kasin asabian tayo so unabung ed aliwan kombenientin panaon? Sarag tayoy onkerew na pasensia tan ibaga tayon ompawil tayo lad arum ya panaon. Panon to no say unabung et walay gagawaen to tan kaukolan toy tulong? Odino panon to no say sakey et agmakaalis ed abung lapud maedad la o mansasakit tan walay kaukolan ton gawaen odino saliwen balet anggapoy niganggan to? Diad ontan iran situasyon, sarag tayoy ontulong ed sikara.—Basaen so Proverbio 3:27.
17 Maabig so resulta na ginawa na sakey a sister pian nipanengneng toy kaabigan anggano singa melag labat itan. Lapud pililikna, apakiwas ya manggawa na sulat parad atateng ya inateyan na anak ya kapangiyanak ni labat. Diad sulat to et inyan to iray makaligliwan bersikulo ed Biblia. Antoy epekto na sulat to ed samay pamilya? “Maer-ermen ak ya maong karuman,” so kuan na samay nanay. “Talagan balbaleg so nitulong na sulat mo ed sikami. Agko amta no panon mi kan pisalamatan ta aligliwa kamin maong. Seguro manga 20 beses kon binasa so sulat mo karuman. Agko inilaloan ya diad saman a sulat mo et naliknak so panangaro, panangiyansakit, tan ligliwa. Misalsalamat kamin maong ed sika.” Seguradon makaeksperiensya tayo met na maabig iran resulta no ipasen tayoy sarili tayo ed situasyon na saray maniirap tan manggawa tayoy paraan pian natulongan ira.
PANSIANSIAEN YA BALANSE SO PANMORIAM ED BETANG MO
18. Base ed 1 Corinto 3:6, 7, anton balansin panmoria so labay tayon pansiansiaen?
18 Siempre, labay tayon pansiansiaen ya balanse so panmoria tayo ed betang tayo diad ministeryo. Tua, walay nitulong tayo pian naaralan na arum so nipaakar ed Dios, balet aliwan sikatayo so walaan na sankaimportantian ya betang. (Basaen so 1 Corinto 3:6, 7.) Si Jehova so mangiyaasingger ed totoo. (Juan 6:44) Balet, akadepende nin siansia ed kipapasen na puso na kada too no kasin awaten to odino andi so maong a balita. (Mat. 13:4-8) Tandaan ya maslak ed saray totoo et agda inawat so mensahe nen Jesus anggano sikato lay sankamaongan ya Managbangat a nambilay diad dalin! Kanian agtayo nepeg ya nadismaya no dakel ed saray labay tayon tulongan et ag-ira ondengel ed mensahe tayo.
19. Anto ray maabig ya resulta no ipatnag tayoy pililikna diad ministeryo?
19 Maabig so resulta no ipatnag tayoy pililikna diad ministeryo. Mas panliketan tayoy manpulong. Mas nalikna tayoy liket ya manlalapud panangiter. Tan mas mainomay ya awaten na saramay “walaan na dugan kipapasen na puso parad bilay ya andi-anggaan” so maong a balita. (Gawa 13:48) Kanian “legan a walay pankanawnawa tayo, manggawa itayo na maabig ed amin.” (Gal. 6:10) Diad ontan et maliket tayo lapud niglogloria tayo so Ama tayo ed tawen.—Mat. 5:16.
KANSION 64 Maliket ya Mibiang ed Panag-ani
^ par. 5 No ipatnag tayoy pililikna, mas maliket tayo ed ministeryo tan mabetbet ya mas maabig iray resulta. Akin? Diad sayan artikulo, pantongtongan tayo no anto ray naaralan tayo ed alimbawa nen Jesus, pati say apatiran paraan no panon tayon nipatnag so pililikna ed saray napupulongan tayo.
^ par. 5 KABALIKSAN NA SALITA: Say salitan akasian ya inusar dia et mankabaliksan na pakawalaan na maaron panangabagey ed sakey a toon maniirap odino mauges so impantrato ed sikato. Say ontan ya liknaan so mamakiwas ed sakey ya gawaen so antokaman ya sarag to pian tulongan so arum.
^ par. 8 Nengnengen so artikulon “Iyaplika so Golden Rule Diad Ministeryom” diad Mayo 15, 2014, ya isyu na Say Panag-bantayan.
^ par. 11 Nengnengen so Ang Bantayan, Agosto 1, 2011, p. 21-22.


text: 32 Insan intuloy nen Jacob so biahe to, tan nabet to iray anghel na Dios.2 Sanen anengneng to ra, inkuan nen Jacob: “Saya so kampo na Dios!” Kanian satan a pasen et inngaran ton Mahanaim.*3 Insan imbaki nen Jacob iray mensahero to ya unona la ran onla ed si Esau ya agi to diad dalin na Seir,+ say teritorya* na Edom,+4 tan ingganggan to ra: “Oniay ibaga yo ed katawan kon si Esau, ‘Oniay inkuan nen lingkor mon si Jacob: “Abayag ak ya akiayam* ed si Laban.+5 Tan awalaan ak na saray kalakian a baka, asno, karnero, tan lingkor iran lalaki tan bibii,+ tan impasabik iyan mensahe pian naamtaan na katawan ko, pian nagamoran koy panangabobon mo.”’”6 Ag-abayag et pinmawil iray mensahero ed si Jacob, ya inkuan da: “Nabet mi agim ya Esau, tan sikatoy wala lad dalan pian abeten to ka, tan walay kaiba ton 400 a lalaki.”+7 Tan tinmakot a maong tan apagaan si Jacob.+ Kanian inapag to ed duaran kampo iray kakaiba to, ontan met ed saray pulok, baka, tan saray kamelyo.8 Inkuan to: “No atakien nen Esau so sakey a kampo, makabatik ni imay sakey a kampo.”9 Kayari na satan et inkuan nen Jacob: “O Dios nen amak ya Abraham tan Dios nen amak ya Isaac, O Jehova, sika a mangibabaga ed siak na, ‘Pawil ka ed dalin mo tan ed saray kakanayon mo, tan bendisyonan ta ka,’+10 agak manepeg ed matoor a panangaro tan katooran ya impatnag mo ed lingkor mo,+ ta baston labat so awit ko sanen binaliw koy Jordan tan natan et walaan ak lay duaran kampo.+11 Ipikasik ed sika, iliktar mo ak+ ed si agik ya Esau, lapud natatakot ak ompan sikatoy onsabi tan atakien to ak,+ ontan met ed saray kainaan tan ananak da.12 Tan inkuan mon: ‘Bendisyonan ta ka, tan gawaen kon singa saray buer ed dayat so ilalak mo,* ya agnabilang ed karakel.’”+13 Tan sikatoy nansanlabi diman. Insan inala to so arum ed saray kayarian to pian iregalo to ed si Esau ya agi to:+14 200 a kabatyan a kanding, 20 kalakian a kanding, 200 a kabatyan a karnero, 20 kalakian a karnero,15 30 kamelyo a kaiba iray papasusoen da, 40 baka, 10 kalakian a baka, 20 kabatyan ya asno tan 10 kalakian ya asno.+16 Impalima to iratan ed saray lingkor to, a nambibiigan so kada pulok, tan inkuan tod saray lingkor to: “Unona ki lad siak ya ombaliw, tan mangiyan kayo na distansia ed baetan na sakey a pulok tan samay ontutumbok.”17 Onia ni imbilin to ed samay unona: “No bilang ta abeten tan tepetan ka nen Esau ya agik, ‘Siopay makankayarian ed sika, tan iner so laen mo, tan siopay makankayarian ed sarayay ayayep a walad unaan mo?’18 ibagam, ‘Si Jacob a lingkor mo. Regalo iya ya impawit to parad katawan kon si Esau,+ tan sikatoy manumtumbok met ed sikami.’”19 Tan binilin to met imay komadua, samay komatlo, tan amin iramay ontutumbok ed saray pulok: “Ibaga yo irayan salita ed si Esau sano sikatoy naabet yo.20 Tan ibaga yo met, ‘Manumtumbok ed sikami si Jacob a lingkor mo.’” Ta ninonot ton: ‘No napakepak so sanok to diad pangipawit kon unona na regalo,+ diad ontan et maabig so pangawat tod siak sano sikatoy naabet ko la.’21 Kanian akauna lan akabaliw so regalo antis to, balet sikatoy nansanlabi ed kampo.22 Insan diad saman a labi et sikatoy binmangon tan inala toy duaran asawa to+ tan saray duaran lingkor ton bibii+ tan say 11 ya ananak to tan binaliw da so atapew a danum na Jabok.+23 Kanian inala to ra tan imbaliw to ra ed kulos,* tan inawit to so amin nin kayarian to.24 Insan atilak a bukor si Jacob. Diad saman et walay sakey a lakin akibalsakan ed sikato anggad palbangon.+25 Sanen anengneng na laki ya agto nadaeg, diniwit toy tapi nen Jacob; tan akudias so pukel na tapi to legan na pibabalsakan tod sikato.+26 Kayari na satan et inkuan to: “Ikbanan mo ak, ta palbangon la.” Diad saya et inkuan to: “Agta ka ikbanan anggad agmo ak nabendisyonan.”+27 Kanian inkuan tod sikato: “Antoy ngaran mo?” a diad satan et inkuan to: “Jacob.”28 Insan inkuan to: “Aliwa lan Jacob so ngaran mo noagta Israel,*+ ta akilaban ka ed Dios+ tan ed totoo tan analo kan siansia.”29 Nantepet met si Jacob: “Ipangasim, ibagam ed siak so ngaran mo.” Balet inkuan to: “Akin et tetepeten moy ngaran ko?”+ Diad saman et sikatoy benendisyonan to diman.30 Kanian inngaran nen Jacob a Peniel*+ iman a pasen, ta inkuan ton, “Arap-arapan ya anengneng ko so Dios, balet aliktar so bilay ko.”*+31 Tan sikatoy asinagan lay agew sanen sikatoy dinmalan ed Penuel,* balet sikatoy mankitley lapud tapi to.+32 Kanian anggad sayan agew et ag-apasal iray ananak na Israel a mangan na ula-ulat na ulpo, a walad pukel na tapi, lapud diniwit toy pukel na tapi nen Jacob ed ula-ulat na ulpo.


text:
Nibulos Kayo Lapud Agnaparaan ya Kaabigan
“Say kasalanan et agla nepeg a manuley ed sikayo bilang katawan, ta . . . sakop [kayo] la na agnaparaan a kaabigan.”—ROMA 6:14.
1, 2. Akin ya importante ed Saray Tasi nen Jehova so Roma 5:12?
IMADYIN mo pa ya isusulat mo ray teksto ed Biblia ya kabisado tan lanang ya uusaren na Saray Tasi nen Jehova. Kasin manunad listaan mo so Roma 5:12? Isip mo pa no aminpigam lan inusar iyan teksto: “No panon a diad panamegley na sakey a too et linmoob ed mundo so kasalanan, tan say patey ed panamegley na kasalanan, ontan met a say patey et kinmayat ed amin a totoo lapud nankasalanan iran amin.”
2 Satan ya teksto et aminpigan nausar ed libron Anto so Peteg ya Ibabangat na Biblia? No iyaaral mo yan libro ed ananak mo tan ed arum ni, seguradon ibabasam so Roma 5:12 no say pantotongtongan yo et nipaakar ed gagala na Dios ed dalin, say dondon, tan say kipapasen na inaatey—diad kapitulo 3, 5, tan 6. Balet aminpigam lan dinalepdep so Roma 5:12 no iisipen moy relasyon mod si Jehova, say kagagawam, tan saray iilaloan mon nagawad arapen?
3. Antoy nepeg tayon awaten no nipaakar ed kasalanan?
3 Siempre, kaukolan tayon awaten ya makasalanan itayo. Inagew-agew tayon nalilingo. Balet, impaseguro na Dios ya sankanonot ton dabok itayo, tan sikatoy akaparaan ya mangasi ed sikatayo. (Sal. 103:13, 14) Diad samay imbangat nen Jesus ya pikakasi, kaiba iyan kerew ed Dios: “Perdonam iray kasalanan mi.” (Luc. 11:2-4) Kanian, agnepeg ya sankanonot tayon lanang iray kasalanan tayon pinerdona la na Dios. Anggaman ontan, walay naaralan tayo no dalepdepen tayo ray rason no panon tan antoy ginawa nen Jehova kanian aperdona to itayo.
APERDONA PANAMEGLEY NA AGNAPARAAN YA KAABIGAN
4, 5. (a) Antoy makatulong pian natalosan tayoy Roma 5:12? (b) Antoy tutukoyen na Roma 3:24 ya “agnaparaan a kaabigan”?
4 Diad saray kapitulon asingger ed Roma 5:12, lalo lad kapitulo 6, nanengneng tayo ray importantin impormasyon. Makatulong itan pian natalosan tayo no panon itayon pinerdona nen Jehova. Diad kapitulo 3, nabasa tayo: “Amin et nankasalanan . . . , tan sikaray iyaabawag na Dios a matunong lapud dondon a binayaran nen Kristo Jesus pian nibulos ira. Saya et sakey a regalon inter na Dios lapud agnaparaan a kaabigan to.” (Roma 3:23, 24) Antoy labay ya ibaga nen Pablo ed imbaga ton “agnaparaan a kaabigan”? Say inusar ton Griegon salita, base ed sakey ya reperensya, et ontutukoy ed “pabor ya mabulos ya inter, ya anggapoy aalagaren ton bales o kasalat.” Aliwa itan ya bayar o tumang lapud pansasagpot tayo.
5 Oniay imbaga na Scholar ya si John Parkhurst: “No nipaakar ed Dios odino say Kristo, mabetbet ya [sayan Griegon salita et] ontutukoy ed mabulos tan agnaparaan ya pabor o kaabigan pian nadondon tan niliktar so too.” Kanian dugaruga so patalos ya “agnaparaan a kaabigan” ed Balon Mundo a Patalos. Balet panon ya impanengneng na Dios iyan agnaparaan ya kaabigan? Tan antoy koneksion na saya ed ilalom tan relasyon mod sikato? Pantongtongan tayo.
6. Anto ran bendisyon so nagamoran na totoo lapud agnaparaan a kaabigan na Dios?
6 Si Adan imay “sakey a too” ya lapud sikato et “linmoob ed mundo” so kasalanan tan patey. Kanian “diad impakasumlang na sakey a too et nan-ari so patey.” Inyarum nen Pablo ya say “daakan ya agnaparaan a kaabigan [na Dios]” et sinmabi “diad panamegley na sakey a too, si Jesu-Kristo.” (Roma 5:12, 15, 17) Tan say agnaparaan ya kaabigan et bendisyon parad amin a totoo. “Diad panamegley na intulok na sakey a too [si Jesus] et dakel so magmaliw a matunong.” Diad tua, say agnaparaan ya kaabigan na Dios et “mangitonton ed bilay ya andi-anggaan diad panamegley nen Jesu-Kristo.”—Roma 5:19, 21.
7. Akin a say intarya na Dios a dondon et agnaparaan tan pakapatnagay kaabigan?
7 Ag-obligado si Jehova ya ibaki ed dalin so Anak to pian dondonen itayo. Sakey ni, lapud imperpekto tan makasalanan itayo, agtayo kanepegan so dondon ya intarya na Dios tan si Jesus pian naperdona itayo. Kanian say pakaperdona tan say ilalo tayon manbilay ya anggapoy anggaan et talagan kaabigan ya agnaparaan. Nepeg tayon pablien itan ya regalo na Dios tan nanengneng komon ed inagew-agew a bilay tayo so epekto na satan.
APRESYAEN SO AGNAPARAAN YA KAABIGAN NA DIOS
8. Anton lingon panmoria so iisipen na arum ya totoo nipaakar ed kasalanan da?
8 Lapud atawir tayon ag-inkaperpekto ed si Adan, mainomay tayoy nalingo, manggaway mauges, o mankasalanan. Balet, agtayo komon usaren ya baraan so agnaparaan ya kaabigan na Dios, tan ibagan: ‘Anggano manggawa ak na aliwa—ya nayarin kasalanan ed pakanengneng na Dios—ayos labat ta perdonaen ak lanlamang nen Jehova.’ Makapaermen ta ontan so panmoria na arum ya Kristiano anggano nen mabilay ni arum ya apostol. (Basaen so Judas 4.) Tua, nayarin agtayo ibabagay iisipen tayo, balet ompan walay onggagapon aliwan dugan panmoria tan ontutubo la itan ed puso tayo.
9, 10. Panon ya nibulos ed kasalanan tan patey si Pablo tan saray arum?
9 Indanet nen Pablo ya nepeg tayon ipulisay iyan kanonotan: ‘Natatalosan ak na Dios. Palampasen to ray lingok.’ Akin? Lapud singa insulat nen Pablo, saray Kristiano et ‘inatey la nipaakar ed kasalanan.’ (Basaen so Roma 6:1, 2.) Akin et nibagan sikaray ‘inatey la nipaakar ed kasalanan’ anta manbibilay ni rad dalin?
10 Intarya na Dios so dondon parad si Pablo tan parad arum ya kapanaonan to. Kanian pinerdona la nen Jehova iray kasalanan da, alanaan ira na masanton espiritu, tan tinawag to ran espiritual ya ananak to. Insan ira naikdan na ilalon manbilay ed tawen. No manmatoor ira, manbilay tan miuley irad si Kristo dimad tawen. Balet legan iran manbibilay tan manlilingkor ed Dios diad dalin, imbaga la nen Pablo ya sikaray ‘inatey la nipaakar ed kasalanan.’ Inusar toy alimbawa nen Jesus, ya inatey bilang too tan apaoli bilang imortal ya espiritu ed tawen. Anggapo lay pakayari na patey ed si Jesus. Mipadpara ed satan so kipapasen na saray alanaan ya Kristiano, ya sarag da lan ipasen so sarili da ya “inatey la nipaakar ed kasalanan balet ta mabilay nipaakar ed Dios diad panamegley nen Kristo Jesus.” (Roma 6:9, 11) Aliwa lan singa dati so paraan na kabibilay da. Agla ra manpapaimpluensya ed makasalanan ya pilpilalek da. Inatey la rad datin paraan na kabibilay da.
11. Akin ya sikatayo ran maniilalon manbilay ed Paraiso et nibaga met ya ‘inatey la nipaakar ed kasalanan’?
11 Sikatayo ey? Antis tayon nagmaliw ya Kristiano et naynay tayon mankakasalanan, tan ompan agtayo naiisip ya mauges la manayay gagawaen tayod pakanengneng na Dios. Singa itayo “ariripen na karutakan tan kaugsan.” Kanian nibagan sikatayoy ‘ariripen ni na kasalanan.’ (Roma 6:19, 20) Balet nen naamtaan tayoy katuaan ed Biblia, anguman itayo, indedika tayod Dios so bilay tayo, tan nampabautismo. Manlapu lad saman, labay tayon ‘impapuson tuloken’ iray bangat tan estandarte na Dios. Sikatayoy ‘nibulos ed kasalanan’ tan ‘nagmaliw ya ariripen na inkatunong.’ (Roma 6:17, 18) Kanian nibaga met ya sikatayoy ‘inatey la nipaakar ed kasalanan.’
12. Antoy nepeg ya desisyonan na kada sakey ed sikatayo?
12 Natan et nonot mo pay sarilim base ed sayan imbaga nen Pablo: “Agyo aabuloyan so kasalanan a mantultuloy a man-ari ed saray ompatey a laman yo pian agyo tuloken iray pilalek na laman.” (Roma 6:12) ‘Aabuloyan tayoy kasalanan a mantultuloy a man-ari’ no uunoren tayoy panlabayan na imperpekton laman tayo. Lapud akadepende ed sikatayo no kasin “aabuloyan” tayon manuley so kasalanan odino andi, say tepet et, Anton talagay pipilaleken na puso tayo? Tepetay sarilim: ‘No maminsan, kasin aabuloyan kon naimpluensyaan ak na imperpekton laman o nonot ko ya manggaway mauges? Odino inatey ak la no nipaakar ed kasalanan? Kasin manbibilay ak base ed estandarte na Dios diad panamegley nen Kristo Jesus?’ No talagan aapresyaen tayoy agnaparaan ya kaabigan na Dios diad impamerdona tod sikatayo, gawaen tayoy anggaay nayarian tayon sikatoy paliketen.
SARAG MON TALOEN SO KASALANAN
13. Anto ray prueba ya sarag tayon taloen so kasalanan?
13 Alabanan la na saray totoo na Dios iray “bunga [da] nensaman” antis dan akabat, naaro, tan nanlingkoran so Dios. Kaiba ed datin kabibilay da iray “bengatlan ibabaing [da] la natan” ya makanepegan na dusan patey. (Roma 6:21) Balet anguman ira. Ontan so kipapasen na dakel ya taga Corinto ya sinulat nen Pablo. Say arum ed sikara et mandadayew ed idolo, mikakalugoran, homoseksual, matakew, buanges, tan arum ni. Balet sikaray “naurasan” tan “apasanto” la. (1 Cor. 6:9-11) Nayarin ontan met so kipapasen na pigaran kongregasyon ed Roma. Oniay insulat nen Pablo ed sikara: “Agyo met la iyaarap iray laman yo ed kasalanan bilang armas na ag-inkatunong, noagta iyarap yoy inkasikayo ed Dios a singa saramay inaatey a binmilay lamet, tan iyarap yo met iray laman yo ed Dios bilang armas na inkatunong.” (Roma 6:13) Segurado si Pablo ya sarag day mansiansian malinis ed espiritual. Diad ontan et tuloytuloy a nabendisyonan irad agnaparaan ya kaabigan na Dios.
14, 15. Antoy itepet tayod sarili tayo pian nanengneng no kasin ‘impapusoy katutulok’ tayo?
14 Ontan met natan. Wala ray agagin singa met ed saramay taga Corinto nensaman. Balet anguman ira. Tinaynan day makasalanan ya kabibilay da tan “naurasan” ira. Pian napaliket tayoy Jehova, anguman itayo met. Lapud agnaparaan ya kaabigan na Dios tan panamerdona to, kasin determinado kan agla ‘iyarap so laman mo ed kasalanan’? Imbes, kasin ‘iyarap moy laman mo ed Dios a singa saramay inaatey a binmilay lamet’?
15 Pian nagawaan tayo itan, nepeg tayon paliisan so panggaway ambelat iran kasalanan ya ginawa na pigaran taga Corinto. Importante itan no ibabaga tayon inawat tayo lay agnaparaan ya kaabigan na Dios tan ‘agla manaari ed sikatayo so kasalanan.’ Balet, kasin determinado tayo met ya ‘impapuson ontulok’ tan gawaen tayoy anggaay nayarian tayon paliisan iray kasalanan ya parad arum et agtanto ambelat?—Roma 6:14, 17.
16. Bilang Kristiano, akin ya aliwa labat a saray seryoson kasalanan so nepeg tayon paliisan?
16 Imanoen pay apostol Pablo. Seguradon agto ginawa iramay ambelat ya kasalanan ya abitlad 1 Corinto 6:9-11. Anggaman ontan, inamin ton sikatoy nankasalanan. Inkuan to: “Too ak labat, a nilako ed kasalanan. Ta agko natatalosan so gagawaen ko. Ta samay labay ko et agko gagawaen, balet say gagawaen ko et samay bubusolen ko.” (Roma 7:14, 15) Ipapanengneng na satan ya wala ni ray arum ya kagagawan ipapasen nen Pablo ya kasalanan, tan lalabanan to met iratan. (Basaen so Roma 7:21-23.) Komon ta ontan met so panmoria tayo legan tayon gagawaen so anggaay nayarian tayon ‘ontulok manlapud puso.’
17. Akin ya labay moy magmaliw a matua?
17 Alimbawa, pantongtongan tayoy pagmaliw ya matua. Say pagmaliw ya matua et importantid saray Kristiano. (Basaen so Proverbio 14:5; Efeso 4:25.) Si Satanas so “ama na tila.” Inatey si Ananias tan say asawa to lapud nantila ra. Agtayo ra labay ya aligen—agtayo labay so mantila. (Juan 8:44; Gawa 5:1-11) Balet satan labat kasi so basiyan na pagmaliw a matua? Tandaan, nipanengneng tayo ya talagan aapresyaen tayoy agnaparaan ya kaabigan na Dios no matua itayo.
18, 19. Akin ya say pagmaliw a matua et aliwa labat ya basta ipaliis ed pantila?
18 Say pantila et pangibaga na aliwan tua. Balet, labay nen Jehova ya saray totoo to et agda labat basta paliisan so mantila. Binilin to ray Israelita nensaman: “Nepeg kayon magmaliw a masanto, ta siak, si Jehova a Dios yo, et masanto.” Insan angiter na alimbawa no panoy magmaliw ya masanto. Inkuan to: “Agkayo mantatakew, agkayo mansasaol [odino, mamapalikdo], tan agkayo mansasaolan.” (Lev. 19:2, 11) Makapaermen ta wala ray arum ya iisipen dan ag-iran balot mantila, balet ta ompan papalikdoen da manayay arum, mansasaol ira.
19 Singa bilang, nayarin ibaga na sakey ed boss o katrabaho to ya agmakaloob ed onsublay ya agew odino masakbay ya onalis ta “manpa-check-up.” Anta manaya amay ibabaga ton “manpa-check-up” et onsamar labat ed parmasya odino manbayar labat ed doktor to. Say tuan rason na agto pantrabaho et pian makapan-impake lad pambakasyon da odino pian nipasyar tod dayat so pamilya to. Singa tua met ya “manpa-check-up,” balet nibaga tayo kasin sikatoy matua? Odino mamapalikdo? Nayarin wala ray naisip mon situasyon ya kapara na satan ya panamalikdo. Nayarin gagawaen itan na arum pian napaliisan day nadusa odino pian nasaol day arum. Anggano ag-ira diretsaan ya nantila, natutulok da kasi so ganggan na Dios ya “Agkayo mansasaol [odino, mamapalikdo]”? Isipen met so ibabaga na Roma 6:19: “Iyarap yo sirin natan iray laman yo bilang ariripen na inkatunong a mangitonton ed kasantosan.”
20, 21. Anto ni ray paliisan tayo no talagan aapresyaen tayoy agnaparaan ya kaabigan na Dios?
20 Malinew sirin ya no aapresyaen tayoy agnaparaan ya kaabigan na Dios, agti labat papaliisan iramay kasalanan ya ginawa na saray taga Corinto ya singa say pikakalugoran, panagbuanges, tan arum ni. No imbagam ya aawaten moy agnaparaan ya kaabigan na Dios, agmo labat papaliisan so seksual ya imoralidad, noagta lalabanan mo met so tendensian makapibiang ed mabanday iran panagligliwaan. No iyaarap tayoy laman tayo bilang ariripen na inkatunong, agtayo labat papaliisan so panagbuanges, noagta anggan say iyinum ya anggad ngalngali la nabuanges. Nayarin mairap ya labanan iratan ya mauges a kagagawa, balet sarag tayon taloen iratan.
21 Say nepeg ya gagala tayo et paliisan iray ambelat a kasalanan pati saray kagagawan ibabaga na arum ya agtanto mauges. Ompan nalingo tayo met nin siansia. Balet, kaukolan tayon gawaen so anggaay nayarian tayo a singa si Pablo. Oniay impaseseg to: “Agyo aabuloyan so kasalanan a mantultuloy a man-ari ed saray ompatey a laman yo pian agyo tuloken iray pilalek na laman.” (Roma 6:12; 7:18-20) No labanan tayoy amin a klase na kasalanan, nipanengneng tayo ya talagan aapresyaen tayoy agnaparaan ya kaabigan na Dios diad panamegley nen Kristo.
22. Antoy manaalagar ed saramay mangaapresya ed agnaparaan a kaabigan na Dios?
22 Diad panamegley na agnaparaan ya kaabigan na Dios, aperdona tan napeperdona nin siansia iray kasalanan tayo. Kanian itultuloy tayo komon ya labanan so tendensian makagawa na saray kasalanan ya ipapasen na arum ya agtanto ambelat. Impurek nen Pablo so bendisyon ya manaalagar ed sikatayo: “Natan ta nibulos kayo lad kasalanan tan nagmaliw kayo lan ariripen na Dios, manbubunga kayo nipaakar ed kasantosan, a mansumpal ed bilay ya andi-anggaan.”—Roma 6:22.