text:
Sarag Mo Kasi Manlingkor ed Pasen a Babaleg so Pankaukolan?
Sarag Mo Kasi Manlingkor ed Pasen a Babaleg so Pankaukolan?
“Mainaway bilay mi ed Estados Unidos, balet ta napapagaan kami ta materyalistiko iray totoo diman. Ompan diad ilalabas na panaon et naimpluensyaan kami tan say duaran anak mi. Sikamin sanasawa et datin misionero, tan labay min naeksperiensya lamet iman a simpli balet ta maliket a bilay.”
LAPUD satan a pilalek di Ralph tan Pam, sinmulat ira nen 1991 ed pigaran sangan opisina pian ipaamtan labay day manlingkor ed pasen a babaleg so pankaukolan parad manangipalapag na Panarian. Say bales na sangan opisina na Mexico et, kakkaukolan ed bansa ra iray manangipalapag a sarag day manpulong ed saray mansasalitay Ingles. Inkuan da nin satan a kaumaan et “amputi la ran maparaan ed panagani.” (Juan 4:35) Ag-abayag et inawat di Ralph tan Pam so imbitasyon da, tan ginapoan day manparaan pian makaalis ira’d Mexico, kaiba iray lalakin anak da a manedad ed saman na 8 tan 12.
Maawang a Teritorya
Oniay nanonotan ni nen Ralph: “Sakbay min tinmaynan ed Estados Unidos, pigaran mangiyaansakit ya agagi so angikuan: ‘Mapeligro itay onalis ed arum a bansa!’ ‘Panon to no mansakit kayo ey?’ ‘Akin et kaukolan yo ni onalis ed teritoryan mansasalitay Ingles pian makapanpulong? Ag-iraman interesado ed katuaan!’ Balet talagan desidido kami la. Sakey ni, aliwa iyan biglaan a desisyon ta pigay taon mi la iyan implano. Pinaliisan mi onutang na mabayag a bayaran, nantipon kami kuarta, tan aminpigapiga mi lan apantongtongan a sankapamilyaan iray posiblin problema.”
Unona, binisita di Ralph tan say pamilya to so sanga ed Mexico. Ditan et impanengneng na saray agagi so mapa na interon bansa tan inkuan da’d sarayan balon sabi, “Saya so teritorya yo!” Nanayam iran sampamilya ed San Miguel de Allende, sakey a baley a dakel so dayo, manga 240 kilometro ed amianen-sagur na Mexico City. Kalabas na taloy taon, aporma ed satan a baley so sankaunaan ya Ingles a kongregasyon ed Mexico, a walaay 19 a manangipalapag. Balet, dakel nin kimey so manaalagar.
Unong ed tantiya, walay sakey milyon a taga Estados Unidos a manaayam ed Mexico. Niarum ni, dakel so Mexicanon propesyonal tan estudyante a maong met a mansalitay Ingles. Oniay impaliwawa nen Ralph: “Impikasi min naaruman ni komoy komikimey. Diad abung mi et irereserba mi sakey a kuarto pian walay natuloyan na saray agagin oonla’d lugar mi pian ‘mansimasim ed dalin,’ a singa panangibaga.”—Num. 13:2.
Pinasimpli Ray Bilay Da Pian Napadaak so Ministeryo Ra
Agnambayag, sinmasabi iray agagin labay da met a napadaak so ministeryo ra. Kaiba ed saratan si Bill tan Kathy a taga Estados Unidos. Akapanlingkor la ray 25 taon ed saray teritoryan kakkaukolan iray manangipalapag. Nononoten day manaral na Español, balet anguman so plano ra kaalis da’d baley na Ajijic, diad saray baybay na Lake Chapala, a labalabay a panayaman na saray retiradon nanlapud Estados Unidos. Oniay impaliwawa nen Bill: “Diad Ajijic et mas akapibiang kami ed panag-anap na saray mansasalitay Ingles a malabay a makaaral na katuaan.” Duay taon manlapud insabi di Bill tan Kathy ed satan a baley, nanggayagaan day impakanengneng ed inkaporma na sakey a kongregasyon—say komaduan Ingles a kongregasyon ed Mexico.
Si Ken tan Joanne a taga Canada et labay da met a pasimplien so bilay da tan mangusar na malaglaem a panaon ed panagpulong. Inmalis ira ed Mexico a kaibay anak dan si Britanny. Oniay imbaga nen Ken: “Linmabas ni panaon antis min apasalay bilay ed pasen a no maminsan et pigay agew ya anggapoy ampetang a danum, koryenti, odino serbisyoy telepono.” Anggaman ontan, lapud pampupulong da et maliket niran siansia. Ag-abayag et aturon ministeryal a lingkor si Ken, tan kalabas na duay taon et nagmaliw ya elder. Diad gapo, medyo nairapan so anak dan si Britanny ta melag labat so kawalaan dan Ingles a kongregasyon tan dagdaiset so kalangweran. Balet, sanen ginapoan toy namboluntaryo ed panagpaalagey na saray Kingdom Hall, dakel so nagmaliw a maong a kakaaro to ed interon bansa.
Si Patrick tan Roxanne a nanlapud Texas, Estados Unidos, et manlikliket met sanen akabatan dan walay teritoryan mansasalitay Ingles diad bansan asingger ed sikara. “Kayari min binisita so baley na Monterrey diad amianen-bukig na Mexico, alikna min iwawanwan kami nen Jehova ya ontulong ditan,” so inkuan nen Patrick. Diad loob na limaran agew et alako day abung da ed Texas tan ‘akaonla ra’d Macedonia,’ a singa panangibaga. (Gawa 16:9) Aliwan mainomay so pananap na pambilay ed Mexico, anggaman ontan, maliket ira ta diad loob labat na duay taon et naimatonan dan say sakey a melag a grupo na 17 manangipalapag et nagmaliw a kongregasyon a walaay 40 manangipalapag.
Say sananey nin sanasawa ya amasimpli ed bilay da pian napadaak so ministeryo ra et si Jeff tan Deb. Inlako ray baleg ya abung da’d Estados Unidos tan inmalis ira’d melag ya apartment ed syudad na Cancún, diad bukig a baybay na Mexico. Dati, aka-air-con so pan-aasemblean da tan main-inawa ira ta asingger itan ed abung da. Balet natan, kaukolan day manbiahe na waloy oras pian makaatendi ed sankaasinggeran ya Ingles ya asemblea a nagagawa’d pataktak ya istadyum. Ingen, talagan napnek ira ta anengneng da no panon ya aporma ed Cancún so sakey a kongregasyon a walaay 50 manangipalapag.
Ginapoan met na arum a Mexicanon agagi so ontulong ed kimey ya panagpulong ed saray mansasalitay Ingles. Singa bilang, sanen nadngelan di Rubén tan say pamilya to ya aporma so sankaunaan ya Ingles a kongregasyon ed San Miguel de Allende, tan say interon Mexico so teritorya na satan, denesidi ran tampol so ontulong. Kabaliksan na saya a kaukolan day manaral na Ingles, nipasal ed duman kultura, tan manbiahe na arawi—800 kilometro a sinimba—pian makapiaral. Oniay insalaysay nen Rubén: “Malikeliket kami ta napupulongan mi ray dayon pirprimero da ni labat a narengelan so maong a balita ed dilin lenguahe ra, anggaman abayag la ran manaayam ed Mexico. Wala ni ingen iray akanangis ed pisasalamat da.” Kayarin tinmulong si Rubén tan say pamilya to ed kongregasyon diad San Miguel de Allende, sikaray nampayunir ed baley na Guanajuato, a walad sentroy Mexico. Ditan et tinmulong ira’d inkaporma na Ingles a kongregasyon a walaay masulok a 30 manangipalapag. Natan, manlilingkor ira’d sakey ya Ingles a grupo ed Irapuato, baley ya asingger ed Guanajuato.
Panagpulong ed Saramay Mairap a Napasabian
Nilikud ed saray dayo, dakel met so Mexicanon mansasalitay Ingles. Kaslakan lan mairap a ninabang so mensahe na Panarian ed sikara lapud manaayam ira’d simpok na mayayaman a say mabetbet a miaarap et saray katulong. Tan no bilang ta say miarap et say mismon akan-abung, nayarin agda labay so ondengel ta say pakaamta ra’d saray Tasi nen Jehova et melag labat a sekta ed lugar da. Ingen, no say mitongtong ed sikara et Tasin nanlapud arum a bansa, ondedengel ira.
Imanoen pay alimbawa nen Gloria diad syudad na Querétaro, a walad sentroy Mexico. Oniay impaliwawa to: “Asalik lay akatongtong na saray Tasin mansasalitay Español balet ta agak dinmengel. Anggaman ontan, sanen awalaan na problema so pamilyak tan kakaarok, agonigon ak tan nampikasi ak ed Dios, ya akikaskasi ak a tulongan to ak komon a makaromog na solusyon. Ag-abayag, walay linma’d abung min bii a mansasalitay Ingles tan tinepet to no walad sikami mansasalitay Ingles. Lapud sikatoy dayo, nala toy interes ko, tan imbagak ya amtak so man-Ingles. Legan ton mansasalita, inisip kon, ‘Anto kasi gagawaen to‘yan Amerikana ed lugar mi?’ Balet ta lapud kinmerew ak ed Dios na tanda, inisip kon ompan sayan Amerikana lay ebat ed pikakasik.” Inawat nen Gloria so panagaral na Biblia tan maples ya inmaligwas anggad bautismo anggaman susumpaen na pamilya to. Natan, regular payunir lay Gloria, tan say asawa tan anak to et manlilingkor met la’d si Jehova.
Tumang na Saramay Papalaknaben Day Ministeryo Ra
Tua, walaray angat na panaglingkor ed lugar a babaleg so pankaukolan parad manangipalapag, balet daakan met so tumang. Si Ralph ya abitla niman, so nankuan: “Walaray inyaralan mi na Biblia a nanlapud Britanya, Jamaica, Sweden, Tsina, tan anggan saray prominentin totoo a nanlapud Ghana. Arum ed saraya et nampayunir ni ingen. Diad apalabas iran taon, naimatonan na pamilya mi so inkaporma na pitoran Ingles a kongregasyon. Nampayunir met iray anak mi, tan natan et manlilingkor la ra’d Bethel diad Estados Unidos.”
Diad kaplesan, wala lay 88 ya Ingles a kongregasyon ed Mexico, likud ni’d dakel a grupo. Akin et ontan lan kapeles so inyaligwas? Diad Mexico et dakel so mansasalitay Ingles ya agnin balot akatongtong na saray Tasi. Dinmengel so arum ta anggapoy kakanayon tan kakaaro dan onsumpa ed sikara, ya aliwan singa diad bansa ra. Arum met so impaiyaralan na Biblia lapud nanretiro la ra tan wala lay panaon da’d espiritual a bengatla. Niarum ni, say masulok a kakatlo ed saray manangipalapag ed Ingles iran kongregasyon et payunir, kanian lalon onliligsa tan onaaligwas irayan kongregasyon.
Manatalaran ed Sika Iray Bendisyon
Andi-duaruwan dakel nin totoo ed interon mundo so mangawat ed mensahe na Panarian sano narengelan da itan ed dili ran lenguahe. Sirin, makapaseseg a nakabatan a dakel so maespiritual ya agagi—ugaw man o matatken, de-asawa man o andi—a mabulbulos ya inmalis ed saray lugar a kakkaukolan iray manangipalapag. Tua, walaray nasasagmak dan kairapan, balet baliwala iraya no ikompara’d liket a nalilikna ra sano makakalmo iray matuan-impanpuson totoo a mangaawat na katuaan ed Biblia. Sarag mo met kasi manggawa na pananguman pian makaalis ed sakey a teritorya ed bansa yo odino ed arum a bansa a babaleg so pankaukolan? * (Luc. 14:28-30; 1 Cor. 16:9) No ontan, seguradon dakel so bendisyon a manatalaran ed sika.
[Paimano ed leksab]
^ par. 21 Parad kaaruman ya impormasyon nipaakar ed panaglingkor ed lugar a babaleg so pankaukolan, nengnengen so libron Organisadon Manggawa na Linawa nen Jehova, diad pahina 111-112.
[Kahon ed pahina 21]
Mangaalay Imano Iray Maliket a Retirado
Si Beryl et taga Britanya a nagmaliw ya imigrante ed Canada. Ditan et sikatoy nantrabaho bilang manedyer ed nanduruman internasyonal a kompanya. Sikatoy marundunong a managkabayo tan apili ni ingen a mangirepresenta ed Canada diad samay Olympics nen 1980. Karetiro to et linma ra nen masiken to ed Chapala, Mexico, tan ditan et lanang iran mamangan ed restawran. Sano walaray naiimano ton maliliket a retiradon mansasalitay Ingles, ipapakabat toy sarili to tan tetepetan to ra no akin a wala ra’d Mexico. Et nibanbana met ya amin lawarin naaasinggeran to et Tasi nen Jehova. Inisip dan sanasawa a no say sekreto na pakawalaay liket tan gagalay bilay et manlalapud pikakabat ed Dios, labay da met sirin a sikatoy nakabat. Kayari pigaran bulan ya impiaral, inmabobon si Beryl a manaral na Biblia tan nagmaliw a Tasi. Diad loob na pigay taon et akapanlingkor si Beryl bilang regular payunir.
[Kahon ed pahina 22]
“Baleg a Bendisyon so Inyakar Da Dia”
Saramay inmalis ed bansan babaleg so pankaukolan et aapresyaen a maong na saray lokal ya agagi. Sakey a sangan opisina ed Caribbean so nansulat: “No ontaynan irayan nilasus a dayo, naapektoay inkaligen na kongregasyon. Baleg a bendisyon so inyakar da dia.”
Ibabaga na Salitay Dios a ‘saray bibii a mangipapaamta na saray balita et abalbaleg ya ulop.’ (Sal. 68:11) Kanian, agpankelawan a dakel so agagin mamarikit a manlilingkor ed arum a bansa. Baleg a tulong irayan masakripisyon agagi. Oniay naimano na sakey a sangan opisina ed Mamabukig a Europa: “Karaklan a kongregasyon dia et mas dakel so bibii, no maminsan ingen et nasabi ray 70 porsiento. Maslak ed saraya et balo ni’d katuaan, ingen ta aasistian ira na saray mamarikit a payunir a nanlapud arum a bansa tan baleg iyan tulong. Talagan bendisyon irayan agagi!”
Antoy nalilikna na sarayan agagin bibii ed panlilingkor da’d biek taew? “Dakel iray angat,” so kuan nen Angelica, marikit a manedad na masulok a 30, tan akapanpayunir lay pigaran taon ed arum a bansa. “Diad sakey ya asainmin ko, inagew-agew kon aakaren so mapitek a dalan tan makapaermen so kipapasen na saray totoon nalalabasan ko. Balet maliket ak ta natutulongan ko iray totoo ed ministeryo. Natetenyeg met so liknaan ko ed naynay a pisasalamat na saray agagin bibii ed inyakar ko’d bansa ra pian ontulong. Imbaga’d siak na sakey ya agin bii a lapud satan et sikatoy apaseseg a manpayunir.”
Si Sue, payunir a manedad na masulok a 50, so nankuan: “Talagan walaray angat, balet baliwala iraya no ikompara’d saray bendisyon a naawat mo. Makapalikliket so ministeryo! Lanang kon nakakaiba’d pulongan iray kalangweran a mamarikit, tan inanabang ko’d sikaray nanaaralan ko’d Biblia tan ed saray publikasyon tayo nipaakar ed no panon a talonaan iray mairap a situasyon. Naynay dan ibabaga a say nanenengneng dan pansusungdok ed saray problema diad pigapigay taon ko lan pampapayunir a walad kasuloan et ontutulong ed sikaran namoria a sarag da met a talonaan iray problema’d bilay. Talagan naliliknak so inkapnek diad panutulong ed sarayan agagi.”
[Mapa ed pahina 20]
(Parad aktual a format, nengnengen so publikasyon)
MEXICO
Guanajuato
Irapuato
Chapala
Ajijic
Lake Chapala
Monterrey
San Miguel de Allende
Querétaro
MEXICO CITY
Cancún
[Litrato ed pahina 23]
Arum so malikeliket a makapanpupulong ed saray dayon pirprimero ni labat ya akadngel na maong a balita


c: text/html

text:
TEPET 3
Siopan Talagay Nanlapuan na Biblia?
“Insulat nen Moises so amin a salita nen Jehova.”
“Nankugip si Daniel tan akanengneng na saray pasingawey sanen akarukol. Insan insulat to so amin a detalye na kugip to.”
“Sanen nadngel yo ed sikami so salita na Dios, inawat yo itan, aliwan bilang salita na totoo, noagta bilang salita na Dios, a saya so katuaan.”
“Say interon Kasulatan et impuyan na Dios tan makagunggona parad panagbangat.”
“Say propesiya et agbalot niwala unong ed panlabayan na too, noagta saray sinalita na totoo et nanlapud Dios legan iran igigiya na masanton espiritu.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Madoyow no Tutuwanon Bahin ki Jesu-Kristu Agad-agad ki
Lucas
1
1-2 Kamusta ka man Sir Teofilo:
To mgo otow no tahan nigdumduma ki Jesu-Kristu, namannangon kanami to napugut no nakita-an dan ton natuonan din pad kandan su to hinang dan to ogpang-anad to kagi din. Mahan-ing no otow to namanpa-awos to ogpansulat bahin sikan napugut likat to kapinunu-an. 3 Na nadomdom kud to madoyow ko igpansulat ku gayod ikow Sir Teofilo, su sikan mgo nawnangonon likat to kapinunu-an, naugoy on man to pag-anad kud gayod. 4 Igpadaa kud ikow to sulat awos mamatu-ud ku to lagboy katùtu-uhanan bahin ton nadinog nud on awos mama-anan nu lagboy to katùtu-uhanan.
5 Dì tugdow iyan igkatutuwanon ta pad bahin ki Juan no Magbobonyagay. Na to timpu to pagka-otow din, si Hirudis to nigharì diyà to prubinsiya to Hudiya, aw moydu-on songo punu-an to tinu-uhan to mgo Hudiyu no nigtubus to ka-otawan diyà to atubangan to Diyus to pag-ampù. Iyan ngadan din si Zacarias no nasakup to panon ni Abias no sugpù ni Arun no tugdow no imbotang no pigpatubus to ka-otawan diyà to atubangan to Diyus natodu-on. Iyan asawa din si Elisabet no sugpù dà gayod ni Arun. 6 Matuwadong no namang-ugpà kandan no mag-asawa diyà to atubangan to Diyus aw matinumanon kandan to kasugu-an to Diyus no Magbobo-ot, aw to mgo tulumanon, pigpantuman dan lagboy tibò. 7 Dì puli on nangkabuyag kandan. Ampan makakita to anak su bukak si Elisabet no buyag aw kandan tibò, puli on nangkabuyag.
8-9 Na to mgo panon to punu-an to tinu-uhan no ogtubus to ka-otawan to pag-ampù diyà to atubangan to Diyus, ogsusukoli. Na Abias on no panon to ogpaka-ampù to Diyus. Si Zacarias to nakalabas to tinag-anay no ogsangab to palina no ig-ampù to Diyus ko ogduguk kandan diyà to atubangan to Diyus. Sikan man to ingkatahan dan. No pagkatuman to tigsasangab to palina nigsood on si Zacarias to simbahan to Diyus. 10 Dì to kahan-ingan no ka-otawan, nigtagad-tagad puli diyà to labas no namang-ampù kandan gayod to Diyus. 11 Tinakin nakalogwà du-on ki Zacarias to diwata likat to Diyus aw dani no nigsakindog diyà dapit to kalintu-u to botanganan no sangabanan to palina. 12 Pagkasunglà ni Zacarias to diwata, pig-abut kandin to kahadok aw koba. 13 Dì nig-ikagi to diwata to “Konà ka ogkahadok Zacarias, su dininog on to Diyus to pigpangamuyù nu kandin su iyu no mag-asawa kunto-on, ogkakita now on to anak now no lukos aw hingadani now ki Juan. 14 Wadad ogbayan to ginhawa now to pagkaliyag. Aw to mgo hamilidan, ogkaliyag gayod ko ma-otow to batà now 15 su oghimuhon kandin to Diyus no tahudonon to mgo otow. Kandin, konà oghilabot to ogpakahingow. Ko ma-otow kandin, tahan on nasoodan to Ispiritu Santu. 16 To mgo kasinugpu-an ni Israel no namanlingow on to pag-ampù to Diyus no Magbobo-ot dan, mahan-ing to ogpapa-uli-on din. 17 Kandin, ogpaka-una to Magbobo-ot awos mahina-at din to pagdatong to Magbobo-ot su ogpamasabuton din to ka-otawan angod dà ki Elias no mabogbog no maglilikwaday to Diyus natodu-on su ogkasoodan gayod kandin to Ispiritu Santu. Ogpagdaagon din to mgo amoy aw mgo batà. Mgo otow gayod, agad pig-oyowan dan to pagdomdom to Diyus, dì ogpapa-uli-on din kandan to pagdomdom diyà to Diyus su awos mahina-at to kasinakupan no ogkaliyagan to Magbobo-ot ta.”
18 Naka-ikagi si Zacarias to “Og-amonuhon ku man buwa to pagpadoog to paghimu ku sikan su kanami, tibò koy on man nangkabuyag.” 19 Nig-ikagi to diwata to “Kanak no si Gabriel no diwata no maglilikwaday to Diyus, kadoog a ogtagad-tagad du-on to atubangan din. Pigpa-andini ad su ogpalikwadon a din ikow ton ingkanangon kud on ikow ganina. 20 Dì ikow, wadà nu man tu-uhi to ingkanangon ku no sikan ogkatùtu-u man iyan lagboy to timpu on to kagoto-an. Na, likat on iyan kunto-on, ikow, ogkawada-an kad to kagi hantod to ogkatuman ton ingkanangon ku ikow.”
21 Na sikan ka-otawan no namantagad-tagad diyà to labas, nangkaboong-boong kandan to nokoy to ingkaugoy ni Zacarias to nakalogwà du-on to sood to simbahan. 22 Na pagkalogwà din, konad ogpaka-ikagi. Na to kadumahan din, nasabutan dan to moydu-on impakita kandin to Diyus. Mangginonà nandà ogsinyas kandin diyà to kadumahan din aw hantod to natuyunan on napohà si Zacarias. 23 Na pagkatapus to kandin no pag-ampù to Diyus, nasukolihan on kandan to songo panon gayod aw ulì si Zacarias diyà to kandin banwa.
24 Na si Elisabet, pagpangidam din, nigpakamonang kandin diyà to baoy to sood to lima no buwan su kandin, nangidam aw maka-ikagi kandin to 25 “Pigbuligan ad to Diyus no Magbobo-ot kunto-on, aw pigka-atan a din aw nagawangan a din on to igkasawoy kanak to ka-otawan su kanak, bukak a man no otow.”
26 Na, pagka-abut to onom no buwan to pagkabodos ni Elisabet, pigpalugsad to Diyus to diwata din no si Gabriel diyà to Nasarit no lunsud no nasakup to Galiliya no prubinsiya. 27 Impa-abut to Diyus kan diwata du-on ki Maria no daga no asawahon on ni Jose no sugpù ni David no harì natodu-on. 28 No pagdatong on to diwata, nig-ikagi kandin to “Kamu sta man, naliyagan ka to Magbobo-ot no og-aha-on ka din kanunoy.” 29 Si Maria, dakoo no napook-pook dow nokoy to tawoy sikan no pagkamusta kandin to diwata. 30 Nig-ikagi to diwata to “Konà ka ogkahadok Maria, su na-uyunan kad on to Diyus su ikow, 31 ogkakita nud to anak no lukos. Oghingadanan nu kandin ki Jesus. 32 Ogkabantug kandin aw kahingadani to Anak to Kinalabawan no Katuusan Tibò, aw Diyus no Magbobo-ot, ogbogayan din kandin to pigsakupan ni David no minuna din, 33 aw ogsakupon din to kasinugpu-an ni Jacob to wadà katapusan.”
34 Naka-ikagi si Maria to “Dow amonuhon buwa to pagtuman sikan no kanak, wadà man bana ku podon.” 35 Nigtabak to diwata to “Ogkonsadan ka to Ispiritu Santu aw ogsoodan ka to katuusan to Diyus no Kinalabawan. Kaling man to igkabodos nu, ogkahingadanan to mgo otow to matuwadong no Anak to Diyus. 36 Na to su-un nu no si Elisabet no nabuyag on man podon kandin no sikan iyan piggoan to mgo otow to bukak no buyag, nigkabodos on man kandin. Onom din on no buwan to pagkabodos. 37 Bahin to Diyus, wadà konà din ogka-amuhan aw wadà gayod hinang no konà din ogkatagahan.” 38 Nig-ikagi si Maria to “Kanak, sugu-onon a to Magbobo-ot ku. Podon dini kanak matuman to ikow no kagi bahin kanak.” Dayun niggawang on to diwata du-on kandin.
39 Na si Maria, nig-agpas kandin aw panlotà-lotà to mgo ka-untudan padoog diyà to songo lunsud du-on to prubinsiya to Hudiya. 40 Baoy ni Zacarias to pigdatongan din aw iyan soodi din aw dayun kamustaha din si Elisabet. 41 Du-on binatì ni Elisabet to nigpanghisù-hisù to gotok din no madinog din to malituk ni Maria to pagkamusta din aw kasoodi si Elisabet to Ispiritu Santu 42 aw maka-ikagi to mabogbog no na-iling to “To kabuyagan tibò, ikow dà to pigpanalanginan lagboy to Diyus aw sikan batà gayod no ingkabodos nu. 43 Nokoy man buwa no kanak to pigpatahudan to Diyus no nig-agpot man dini kanak to inoy to Magbobo-ot ku. 44 Su iyan inghisù to gotok ku su nigtukhow man to batà ku no madinog kud to malituk nu to pagkamusta nu. 45 Lagboy iyan to pagtukhow nu su nigtu-u ka man to ogkatuman to impanahad to Magbobo-ot.”
46 Na si Maria, naka-ikagi to,
“Bahin to kanak ginhawa tibò, ogpalabawon kud on to Magbobo-ot ku 47 aw tukhow ad lagboy no nadomdoman a man to Diyus no Maglilipwasay ku 48 su likat kunto-on to mgo tipahudi, oghimuhon a dan no ogpa-aag-aagon a to Diyus agad kinasagkopan a, 49 su to Diyus, labow to kabogbogan din, aw to ngadan din, wadà saà, aw pigbuligan a to kabogbogan din. 50 Ogka-atan din to mgo ka-otawan no ogtahud kandin agad natodu-on aw kunto-on aw kaugayan. 51 Impakita din to kabogbogan din su to mgo otow no nigpalabow to kandan domdom diyà to Diyus, ogpamasuwayon din. 52 To mgo kinalabawan no ogsakup dini to babow to pasak, ogkahimu din nasì kandan no ogpakapasagkop, dì to mgo masagkop, ogpalabawon din nasì. 53 To mgo binontas, ogpako-onon din nasì to madoyow. Dì to mgo datù, ogpagawangon din nasì no wadà igbogoy. 54 To mgo Isrili no mgo otow no sinakupan to Diyus, pigbuligan din su wadà din kalingawi to pagka-at din kandan 55 su pigsahadan din to ka-aw-apu-an ta no si Abraham aw mgo kasinugpu-an din tibò.” Sikan to ingkasayà ni Maria to Diyus.
56 Sood to tatou no buwan to pag-agpot ni Maria du-on ki Elisabet, kayan nig-ulì on kandin diyà to banwa din.
57 Na si Elisabet, nagotò on to adow no a-anakay din on aw to ingka-anak din, lukos. 58 To mgo kadumahan din, pagkadinog dan, namantukhow kandan lagboy su natu-un ni Elisabet to ka-at likat to Magbobo-ot dan.
59 Na pagkawauhi no adow, to kadumahan ni Zacarias no aag Isrili, naman-andu-on kandan to baoy din awos mata-indananan to batà no sakup to Diyus aw to paghingadan gayod. Insangay dan podon kandin to ngadan to amoy din no si Zacarias. 60 Dì naka-ikagi to inoy din to “Konà man ogkahimù no igkasangay to paghingadan. Dì nasì kandin, iyan igkahingadan si Juan.” 61 Dì namaka-ikagi kandan to “Dì wadà kadumahan now no nahingadanan to angod sikan no ngadan agad-agad to ita no na-anadan.” 62 Na nigsinyas kandan du-on to amoy to batà no pohà dow intaa to kandin ighingadan. 63 Na nigpabogoy si Zacarias to ogkasulatan to ngadan. Dayun insulat din du-on to “Ogkahingadanan tad kandin ki Juan.” Du-on naboong-boong kan kadumahan dan su wadà kadumahan dan no ogkasangayan to angod sikan no ngadan. 64 Na sukuu mahingadanan to batà du-on dayun na-uli-an si Zacarias to pagkapohà din aw ogpakalituk on to og-ikagi aw makasayà-sayà on kandin to Diyus. 65 Sikan kadumahan dan, pig-abut to kaboong-boong aw natangkapan to nawnangonon to banwa dan no ka-untudan to prubinsiya to Hudiya. 66 Na to tibò to mgo ka-otawan no namakadinog, nigsin-indan sikan nawnangonon aw nigdomdom dow nokoy to ogkatuman aw ka-inusipay kandan to “Nokoy on buwa to ogkadoogan sikan no batà. Agaw moydu-on kabogbogan to Diyus no nakadongan to pagka-otow din su pigbogayan kandin to katondanan no ogkatuman to mahudi no adow.” Kandin, nadumahan iyan to pagbulig to Diyus.
67 Na si Zacarias no amoy to batà, nasoodan to Ispiritu Santu aw ogpalikwadon kandin to so-idi no kagi no pig-iling to,
68 “Masayà-sayà on to Diyus no ampu-onon to mgo Isrili su moydu-on pigpa-andini din no sinakupan din aw kabuligi ki din aw bogayi kid din to ogpakatubus no ogpakamatoy to saà ta, 69 su pigbogayan kid to Diyus to mabogbog no Maglilipwasay no sugpù ni David no sugu-onon din. 70 Su to mgo lagsoban to Diyus no maglilikwaday din, natag-an dan 71 to ogpabuligan ki din ko mapahadatan ki to mgo kablang ta aw ko ogkablangon ki to agad intawa no otow. 72 Impatag-an gayod to Diyus diyà to ka-aw-apu-an ta to ita, ogka-atan ki iyan no kasinugpu-an dan su konà din man ogkalingawan to impanahad din diyà kandan. 73 Angod dà man to impanahad din ki Abraham no minuna ta 74-75 to ogbuligan ki din ko mapahadatan ki to mgo kablang ta aw ogpa-ampu-on ki din no wadad ogkasukoniban ta no saà ta. Kanunoy ki ogpakatuwadong diyà to atubangan to Diyus hantod to mamatoy kid. 76 Aw ikow no batà ku, ogkahingadanan ka to maglilikwaday ka to Kinalabawan no Diyus, su ogpa-unahan ikow to Magbobo-ot awos mahina-at nu to igbayà din 77 su ogtagahon nu to kasinakupan to Diyus to ogbuligan din kandan su ogpasayluhon din to saà dan. 78 Su ogka-atan kid lagboy to Diyus su ko magotò to adow aw ogsilat on no ogpandalipaak, ogtang-awan kid on, 79 su dini ki pad man to kadigloman su nasalibonan ki pad man kunto-on du-on kan tumatang-away to Diyus su mamatayon ki pad man, dì ogka-alladan kid to daan no malinawon.” Sikan to impalikwad to Diyus ki Zacarias no amoy ni Juan.
80 Na si Juan, nigtulin on no ma-ugsob aw naponù to pikii gayod. Dì mamonang dà kandin diyà to kahilitan hantod to nagotò on to adow no iglogwà din to ka-otawan no mgo Isrili.


text:
Tugdow no Sulat ni Pablo diyà to mgo
Taga-Tisalunika
1
1 Sulat likat kanami no si Pablo aw si Silas aw si Timoteo no diyà iyu no taga-Tisalunika no sinakupan to Diyus no Amoy ta aw ni Jesu-Kristu no Magbobo-ot ta.
Madumahan kow on to kalinaw aw ka-at to Diyus no niglikat to kabo-ot din.
2 Ko og-ampù koy to Diyus no Amoy, konà noy iyu okgalingawan dì nasì ogpasalamat koy 3 aw wadà noy gayod kalingawi to paghogot to pagtu-u now ki Jesu-Kristu aw dakoo to paglinogonay now aw paglogon now du-on ki Jesus aw lagboy now pig-iman to Magbobo-ot ta no si Jesu-Kristu. Su to iyu no pagtu-u diyà kandin, ingkapatu-u on to paghimu now no madoyow. Iyu no paglinogonay aw du-on ki Jesus, ingkapatu-u gayod to pagpa-omot now. Iyu no pag-iman gayod kandin, ingkapatu-u to natibuus to ginhawa now, agad nalisodan kow.
4 Mgo su-un ku no nalogonan to Diyus, nama-anan noy to pig-abin kow din 5 su iyan ingkapatu-u su to pagpasabut noy iyu to Madoyow no Tutuwanon to Diyus, konà no kagi no puli niglikat kanami to ingkadaa iyu. Dì to kagi noy no natapikan to kabogbogan to Ispiritu Santu, sikan to lagboy nakadaa iyu no nama-anan now dà gayod. Ton nig-ugpà koy pad diyà iyu, matuwadong to paghimu noy awos kow ogbuligan to Ispiritu Santu. 6 Na iyu, piggoad koy now natodu-on to pagtukhow noy aw si Jesus no Magbobo-ot ta su to pagdawat now on to kagi to Diyus, natuwa-ay now on to kalisodan lagboy. Dì agad natuwa-ay now on to kalisodan, dì namantukhow kow on nasì no natibuus to ginhawa now su pigbuligan kow to Ispiritu Santu.
7 Kaling man iyu to nahimu on no goadonon to tibò to mgo sakup ni Jesus no mgo taga-Masiduniya no prubinsiya aw mgo taga-Akaya no prubinsiya su natibuus to ginhawa now, 8 aw iyu to piglikatan to kagi to Diyus bahin to Magbobo-ot ta. Sikan no kagi aw gayod kan nawnangonon to pagtu-u now, nigtangkap on kunto-on dini to binogdokan to langit. Dì konà no mgo taga-Masiduniya dà aw mgo taga-Akaya dà no namakadinog on, su tibò, nakadinog. Kanami, konà koy ogpakama-an to mgo otow bahin iyu no namandawat kow on to kanami no impang-anad pagka-ugpà noy du-on iyu 9 su agad maka-ando-i koy, kanunoy koy ogkanangonan to pig-oyowan now on to pag-ampù to tahan now no ampu-onon no konà no Diyus. Pig-oyowan now on kun su awos iyan on ampu-an now to Diyus no tùtu-u no ampu-onon no kandin dà to piglikatan to kinabuhì ta. 10 Su pig-iman now on kun to Anak din no oglikat diyà to langit no sikan pig-iman now no si Jesus no Anak to Diyus no pigbuhoy din. Si Jesus gayod to ogpakaluwas to langot to Diyus dini ita.


text:
Talaga Kasin Insulat Itan nen Josephus?
Diad Volume 20 na libron Jewish Antiquities ya insulat na historian a si Flavius Josephus nen inmunan siglo, tinukoy to so impatey nen “Santiago, say agi nen Jesus a kabkabat bilang say Kristo.” Dakel ya iskolar so manisian insulat iya nen Josephus. Balet, wala met so kabiangan na sayan libro ya kukuestionen na arum ya iskolar. Oniay nabasad satan a parapo ya tinawag dan Testimonium Flavianum:
“Natan, diad sayan panaon, si Jesus, sakey a marunong a too, no dugan tawagen a too, ta dakel so makapakelaw a ginawa to—amayamay a totoo so maliket ya dinmengel ed bangat to. Dakel so asagyat ton Judio, tan dakel met iran Gentil. Sikato so [say] Kristo; tan sanen sikatoy impaipasak nen Pilato ed krus lapud sugsog na saray manunaan a lalaki ed limog tayo, sikatoy agtinaynanan na saramay inmunan angarod sikato, ta sikatoy binmilay lamet ed komatlon agew tan nampanengneng ed sikara, impasakbay la iya na saray propeta na Dios ontan met ed samplon libo ni ran makapakelaw a bengatla nipaakar ed sikato; tan say grupo na saray Kristiano, ya inngaran ed sikato, et wala nin siansia anggad natan.”—Josephus—The Complete Works, impatalos nen William Whiston.
Nansengegan iya na debati manlapu lad pansamposampot na koma 16 siglo—say arum et manisian talagan insulat iya nen Josephus, balet wala ray mangikuestion. Nan-research si Serge Bardet, sakey ya French historian tan ekspertod classical literature, pian nalinewan iyan pandedebatian na saray iskolar ed apatira lan siglo. Saray resulta na impan-research to et insulat tod libro ya Le Testimonium Flavianum—Examen historique considérations historiographiques (The Testimonium Flavianum—A Historical Study With Historical Considerations).
Si Josephus et aliwan Kristiano. Sikatoy sakey ya Judio; kanian say sengegan na sayan debati et lapud tinukoy to si Jesus bilang “say Kristo.” Imbaga nen Bardet ya inusar nen Josephus iyan titulo lapud “diad Griegon lenguahe, maslak et iyaarum day salitan ‘say’ no bibitlaen day ngaran na sakey a too.” Imbaga met nen Bardet ya lapud walay amta nen Josephus ed Judaismo tan Kristianismo, “aliwan makapakelaw ya usaren [toy] salitan Christos.” Diad tua, “sayan detalye ya ibabaliwala na saray kritiko” et paneknek ya talagan nambilay si Jesus.
Posible kasin saya et inyarum labat na sananey ya too ya inalig toy estiloy panagsulat nen Josephus? Base ed saray agawgawa ed saman a panaon tan ed sayan mismon sulat, inkuan nen Bardet ya imposiblin inyarum labat iya na anggan siopa. Imbaga ton anggapon balot so makaalig ed si Josephus lapud nikadkaduma so estilo na panagsulat to.
No ontan sirin, akin et panduaruwaan itan na saray iskolar? Unong ed si Bardet, say talagan sengegan no akin ya “agpanisiaan na arum so Testimonium . . . et lapu labat ta wala ray mangikuestion ed satan.” Imbaga to met ya “walay sananey a motibo” na saramay iskolar ya manduaruwa ed satan. No duga komoy panagkatunongan da, napaneknekan dan talagan insulat itan nen Josephus.
Agsegurado no kasin lapud sayan research nen Bardet et manguman so opinyon na arum ya iskolar ed Testimonium Flavianum. Say sakey ya akombinsid satan et si Pierre Geoltrain, kabkabat ya ekspertod Hellenistic Judaism tan inaral toy inggapo na Kristianismo. Dati et panisiaan ton say Testimonium et inyarum labat na sananey a too, tan babalawen to ni ingen iramay manisiad satan. Balet angumay panmoria to lapud research nen Bardet. Imbaga ni ingen nen Geoltrain ya “agnepeg a panduaruwaan na anggan siopa ya insulat nen Josephus [so Testimonium].”
Siempre, say Biblia so manunan basiyan na Saray Tasi nen Jehova no akin ya papanisiaan dan si Jesus so Kristo.—2 Tim. 3:16.


text:
AARALEN YA ARTIKULO 37
Mabulos ya Manpasakop ed si Jehova—Akin tan Panon?
“Agta nagkalalo lan mabulos itayon manpasakop ed espiritual ya Ama tayo?”—HEB. 12:9.
KANSION 9 Si Jehova so Ari Tayo!
DIAD SAYAN ARTIKULO *
1. Akin et nepeg itayon manpasakop ed si Jehova?
NEPEG itayon manpasakop * ed si Jehova lapud sikato so Amalsa ed sikatayo. Kanian walay kanepegan ton mangiletneg na saray estandarte ya nepeg ya tumboken na saray pinalsa to. (Apo. 4:11) Balet wala ni sakey a rason no akin ya sikatoy nepeg tayon unoren—say paraan na pananguley to so sankaabigan. Manlapu la nensaman, dakel lan totoo so nanuley ed kapara dan too. Balet kompara ed sikara, si Jehova so sankarunongan, sankamaaroan, tan sankamapangasian ya Manuley.—Exo. 34:6; Roma 16:27; 1 Juan 4:8.
2. Base ed Hebreo 12:9-11, anto ray rason no akin ya nepeg itayon manpasakop ed si Jehova?
2 Labay nen Jehova ya sikatoy unoren tayo, aliwa labat ya lapud walay takot tayo ed sikato, noagta lapud sikatoy inaro tayo tan ipapasen tayon maaron Ama. Diad sulat nen Pablo ed saray Hebreo, imbaga to ya nepeg ya “mabulos itayon manpasakop ed espiritual ya Ama tayo” lapud ipapasal to itayo “parad pakagunggonaan tayo.”—Basaen so Hebreo 12:9-11.
3. (a) Panon tayon nipanengneng ya manpapasakop itayo ed si Jehova? (b) Anto ran tepet so ebatan tayo?
3 Manpapasakop itayo ed si Jehova no gagawaen tayoy anggaay nayarian tayon unoren si Jehova diad amin a bengatla tan no agtayo manmatalek ed sarili tayon pakatalos. (Pro. 3:5) Mas mainomay tayoy manpasakop ed si Jehova no aralen tayo iray balibalin kualidad to. Akin? Ta amin a gagawaen to et lapud saratan ya kualidad. (Sal. 145:9) Legan ya mas nakakabat tayo si Jehova, mas onaaralem so panangaro tayo ed sikato. Tan no inaro tayoy Jehova, agtayo la kaukolan so andukey ya listaan na saray nepeg tan agtayo nepeg ya gawaen. Imbes, pansagpotan tayon aralen tan aligen so panagnonot to pian makapanggawa tayoy maong tan agtayo makapanggawa na mauges. (Sal. 97:10) Balet no maminsan, nayarin nairapan itayon unoren si Jehova. Akin ya nayarin nairapan tayo? Tan antoy naaralan na saray elder, kaamaan, tan kainaan ed alimbawa nen Gobernador Nehemias, Arin David, tan ed si Maria ya ina nen Jesus? Naebatan iratan ya tepet diad sayan artikulo.
NO AKIN YA NAYARIN NAIRAPAN ITAYON MANPASAKOP ED SI JEHOVA
4-5. Base ed Roma 7:21-23, akin et nayarin nairapan itayon manpasakop ed si Jehova?
4 Say sakey a rason no akin ya nayarin nairapan itayon manpasakop ed si Jehova et lapud atawir tayo so kasalanan tan aliwa tayon perpekto. Kanian walay tendensia tayon manrebelde. Nen nanrebelde ed Dios si Adan tan Eva tan kinan da so insebel a bunga, nanggawa ra na sarili dan estandarte. (Gen. 3:22) Diad panaon tayo, dakel nin siansia so mangibabaliwala ed si Jehova, tan manggagawa ira na sarili dan estandarte ed no antoy duga tan aliwa.
5 Anggan saramay kabat tan inaro day Jehova et nayarin nairapan ya manpasakop ed sikato no maminsan. Naeksperiensya itan a mismo nen apostol Pablo. (Basaen so Roma 7:21-23.) Singa si Pablo, labay tayon gawaen so duga ed pakanengneng nen Jehova. Balet nepeg ya tuloytuloy tayon labanan so tendensia tayon manggaway aliwa.
6-7. Anto so komaduan rason no akin ya nayarin nairapan itayon manpasakop ed si Jehova? Mangiter na alimbawa.
6 Say sakey nin rason no akin ya nayarin nairapan itayon manpasakop ed si Jehova et lapud naimpluensyaan itayo na kustombre tan panagnonot na saray totoo ed pasen ya binalegan tayo. Dakel ed saray ideya na totoo et kontra ed linawa nen Jehova, tan kaukolan ya tuloytuloy itayon mansagpot pian agtayo naalig so panagnonot da. Imanoen so sakey ya alimbawa.
7 Diad arum ya lugar, maslak ya kabataan et dedesdesen ya mananap na dakel a kuarta. Ontan so inarap na sakey a sister ya manngaran na Mary. * Antis ton naamtaan so nipaakar ed si Jehova, sikatoy manaaral ed sakey ed saray kabkabat ya eskuelaan ed bansa ra. Sikatoy dinesdes na pamilya to ya mananap na trabaho ya baleg so sueldo pian magmaliw ya respetado. Diad tua et ontan met so labay to. Balet nen naaralan to la so nipaakar ed si Jehova tan naar-aro to la, anguman so plano tod bilay. Anggaman ontan, siansia nin subok itan ed sikato. Oniay imbaga to: “No maminsan, wala ray onsabin oportunidad ya pakalmoan ko na baleg ya kuarta balet ta amtak ya makaapekto ed panlilingkor ko ed si Jehova. Lapud paraan na impamabaleg ed siak, siansia nin naiirapan ak ya tanggian iratan. Kanian kekerewen koy tulong nen Jehova pian agak natukso ya awaten so trabaho ya mangamper ed panlilingkor kod sikato.”—Mat. 6:24.
8. Antoy onsublay a pantongtongan tayo?
8 Singa naaralan tayo, parad pakagunggonaan tayon mismo no manpasakop tayo ed si Jehova. Balet saramay inikdan na Dios na autoridad, singa saray elder, kaamaan, tan kainaan, et walaan na kaaruman ya rason no akin ya kaukolan dan tumboken so panangigiya to—makatulong ira pian nagunggonaan so arum. Pantongtongan tayo iray pigaran alimbawa ed Biblia ya pakaaralan tayo no panon tayon usaren so autoridad tayo diad paraan ya makapaliket ed si Jehova.
NO ANTO RAY NAARALAN NA SARAY ELDER ED SI NEHEMIAS
9. Anto ran subok so inarap nen Nehemias?
9 Inmatalek nen Jehova ed saray elder so importantin responsabilidad ya pastolan iray totoo to. (1 Ped. 5:2) Dakel so naaralan na saray elder ed paraan na impantrato nen Nehemias ed saray totoo nen Jehova. Baleg so autoridad nen Nehemias lapud sikato so gobernador na Juda. (Neh. 1:11; 2:7, 8; 5:14) Isipen pa iray subok ya inarap nen Nehemias. Naamtaan to ya dinutakan na saray totoo so templo tan agda susuportaan ed pinansyal iray Levita ya singa ibabaga na Ganggan. Ag-uunoren na saray Judio so ganggan nipaakar ed Sabaton, tan say arum ya lalaki et angasawa na dayon bibii. Kaukolan ya arapen nen Gobernador Nehemias iyan mairap ya situasyon.—Neh. 13:4-30.
10. Panon ya inarap nen Nehemias iray subok?
10 Ag-inusar nen Nehemias so autoridad to pian manggawa na saray sarili ton estandarte tan puersaen iray totoo ya tumboken iratan. Imbes, sikatoy masimoon ya nampikasi pian kerewen so panangigiya nen Jehova, tan imbangat to ed saray totoo so Ganggan nen Jehova. (Neh. 1:4-10; 13:1-3) Mapaabeba met ya nankimey si Nehemias kaiba na saray kapara ton Judio, tan tinulongan to ni ra ingen diad impangipaalagey da ed padir na Jerusalem.—Neh. 4:15.
11. Base ed 1 Tesalonica 2:7, 8, panon so nepeg ya pantrato na saray elder ed saray agagi?
11 Saray problema ya aarapen na saray elder et nayarin duma ed saramay inarap nen Nehemias, balet sarag dan aligen so alimbawa to diad nanduruman paraan. Singa bilang, mansasagpot ira pian natulongan da iray agagi. Tan agda iisipen ya mas atagey ira nen say arum lapud autoridad da. Imbes, maar-aro so panagtrato da ed kongregasyon. (Basaen so 1 Tesalonica 2:7, 8.) Napatnagan so inkamapaabeba tan panangaro da diad pitotongtong da ed agagi. Oniay imbaga na sakey ya eksperiensyadon elder ya si Andrew: “Naimanok ya no say sakey ya elder et maomaong tan makaaro, maabig so epekto na satan ed saray agagi. Napapakiwas ira ya mitulongan ed saray elder.” Onia met so imbaga na abayag lan elder ya si Tony: “Gagawaen koy anggaay nayarian kon iyaplika so bilin ya walad Filipos 2:3 tan lanang kon iisipen ya mas atagey so arum nen say siak. Makakatulong itan pian agak magmaliw ya singa diktador.”
12. Akin et importante ya mapaabeba iray elder?
12 Si Jehova et mapaabeba, kanian nepeg met ya magmaliw ya mapaabeba iray elder. Si Jehova so Soberano na uniberso, balet sikatoy “onuusdong” pian ipaalagey to ‘manlapud dabok iray pakaskasi.’ (Sal. 18:35; 113:6, 7) Diad tua, kabkabusol nen Jehova iray mapaatagey.—Pro. 16:5.
13. Akin ya say sakey ya elder et nepeg ton ‘kontrolen so dila to’?
13 Say elder ya manpapasakop ed si Jehova et nepeg ton ‘kontrolen so dila to.’ Ta no andi, nayarin napansalitaan to na ansakit so sakey ya ag-angipanengneng na respeto ed sikato. (Sant. 1:26; Gal. 5:14, 15) Oniay imbaga nen Andrew ya abitla niman: “No maminsan, labay kon pansalitaan na ansakit so sakey ya brother o sister ya singa agto ak nirespeto. Balet, dinalepdep koy alimbawa na saray matoor ya lalaki diad Biblia, tan akatulong itan pian naaralan ko ya importante so inkamapaabeba tan kauyamoan.” Nipanengneng na saray elder so pampapasakop da ed si Jehova no maaro tan maabig so pitotongtong da ed saray agagi, pati diad saray kapara dan elder.—Col. 4:6.
NO ANTO RAY NAARALAN NA SARAY AMA ED SI ARIN DAVID
14. Anton responsabilidad so inter nen Jehova ed saray kaamaan, tan antoy iilaloan to ya gawaen da?
14 Inter nen Jehova ed ama so responsabilidad bilang ulo na pamilya, tan iilaloan na Dios ya ipasal tan disiplinaen to ray ananak to. (1 Cor. 11:3; Efe. 6:4) Balet, limitado so autoridad na ama—walay eebatan to ed si Jehova, say “panlalapuay ngaran na balang pamilya.” (Efe. 3:14, 15) Nipanengneng na saray kaamaan ya manpapasakop ira ed si Jehova no uusaren da so autoridad da diad paraan ya makapaliket ed Dios. Dakel so naaralan da ed alimbawa nen Arin David.
15. Akin ya makaaral iray ama ed alimbawa nen Arin David?
15 Inter nen Jehova ed si David so autoridad bilang ulo na interon nasyon na Israel, aliwa labat ya ulo na pamilya to. Baleg so autoridad nen David ta sikato so ari. Wala ray pankanawnawa ya aliwa so impangusar tod autoridad to tan akagawa na saray seryoson kasalanan. (2 Sam. 11:14, 15) Balet impanengneng to ya sikatoy nampasakop ed si Jehova nen inawat toy disiplina. Sikatoy nampikasi ed si Jehova tan imbalikas toy amin ya walad puso to. Tan ginawa toy anggaay nayarian ton unoren iray bilin nen Jehova. (Sal. 51:1-4) Ontan met, mapaabeba ton inawat so maong ya simbawa na anggan saray bibii, aliwa labat ya saray simbawa na lalaki. (1 Sam. 19:11, 12; 25:32, 33) Akaaral si David ed saray lingo to tan inyuna tod bilay to so panaglingkor ed si Jehova.
16. Anto ray naaralan na saray ama ed si David?
16 Imanoen so pigara ya naaralan na saray ama ed si Arin David: Agmo aabusoen so autoridad ya inter nen Jehova ed sika. Bidbir mo ray lingom, tan awat mo ray base ed Biblian bilin ya iter na arum. No ontan so gawaen mo, respetoen ka na pamilyam lapud nanenengneng da ya mapaabeba ka. No manpipikasi ka kaibay pamilyam, ibalikas mod si Jehova so amin ya walad pusom pian narengel da ya talagan manmamatalek ka ed sikato. Tan say sankaimportantian ed amin, iyunam ed bilay mo so panaglingkor ed si Jehova. (Deu. 6:6-9) Say maong ya alimbawam so sakey ed saray sankaabigan ya regalo ya niiter mod pamilyam.
NO ANTO RAY NAARALAN NA SARAY INA ED SI MARIA
17. Anton betang so inter nen Jehova ed saray ina?
17 Inikdan nen Jehova so ina na importantin betang diad pamilya, tan inikdan To met na autoridad ed saray ananak to. (Pro. 6:20) Diad tua, baleg so impluensya na ina ed saray ananak to anggad ibaleg da. (Pro. 22:6) Imanoen no anto ray naaralan na saray ina ed alimbawa nen Maria ya ina nen Jesus.
18-19. Anto ray naaralan na saray ina ed alimbawa nen Maria?
18 Kabisadon maong nen Maria so Kasulatan. Aralem so respeto tod si Jehova tan maapit so pikakaaro to ed sikato. Sikatoy mabulos ya nampasakop ed panangigiya nen Jehova, anggano amta to ya lapud satan et manguman so bilay to.—Luc. 1:35-38, 46-55.
19 Sikayo ran kainaan, sarag yon aligen si Maria diad nanduruman paraan. Panon? Unona, pansiansiam ya maapit so pikakaarom ed si Jehova panamegley na personal ya panagaral na Biblia tan panagpikasi. Komadua, mabulos kan manggaway pananguman ed bilay mo pian napaliket moy Jehova. Singa bilang, ompan saray atateng mo et mainomay day manpasnok tan ansakit so panagsalita ra ed ananak da. Kanian ompan inisip mo ya ontan so normal ya panagtrato ed ananak. Anggan sanen naaralan mo la iray estandarte nen Jehova, ompan naiirapan ka ni ya mansiansian kalmado tan maanos ed saray ananak mo, lalo la no agda ka unoren sano naksawan ka. (Efe. 4:31) Diad saratan ya situasyon, mas kaukolan moy manpikasi ed si Jehova pian kerewen so tulong to. Oniay imbaga na ina ya si Lydia: “Wala ray panaon ya kaukolan koy manpikasi ya masimsimoon pian agak makapasnok ed ana’ko no agto ak unoren. No maminsan et ontunda ak ni ingen ya mansalita pian makapanpikasi ak ed si Jehova. Onkakalma ak no manpipikasi ak.”—Sal. 37:5.
20. Antoy mairap a gawaen na arum ya ina, balet antoy nepeg dan umanen?
20 Say arum ya ina et nanairapan ya ipanengneng so panangaro da ed ananak da. (Tito 2:3, 4) Wala ray bibii ya binmaleg ed pamilya ya aliwan maapit so relasyon na atateng ed saray ananak da. Anggano ontan so binalegan mon pamilya, agto labay ya ibagan aligen moy lingo na atateng mo. Say sakey ya ina et nipanengneng to ya sikatoy manpapasakop ed si Jehova no aralen ton ipanengneng so panangaro ed ananak to. Nayarin aliwan mainomay parad sikato ya umanen so panagnonot, liknaan, tan kakikiwas to. Balet sarag toy manguman. No gawaen to itan, sikatoy nagunggonaan tan say pamilya to.
MANTULTULOY YA MANPASAKOP ED SI JEHOVA
21-22. Base ed Isaias 65:13, 14, anto ran bendisyon so awaten tayo no manpapasakop tayo ed si Jehova?
21 Amta nen Arin David ya talagan makagunggona so pampasakop ed si Jehova. Insulat to: “Saray totontonen nen Jehova et maptek, paliketen day puso; say ganggan nen Jehova et malinis, paliwawaen toy mata. Diad saratan et napapasakbayan so lingkor mo; no unoren iratan et walay baleg a tumang.” (Sal. 19:8, 11) Diad panaon tayo, nanenengneng tayoy pandumaan na saramay manpapasakop ed si Jehova tan saramay agmangaawat ed maaron bilin to. Saray manpapasakop ed si Jehova et “oneyag ed liket . . . lapud maabig a kipapasen na puso.”—Basaen so Isaias 65:13, 14.
22 Sano saray elder, kaamaan, tan kainaan et mabulos ya manpapasakop ed si Jehova, magmaliw iran mas maliket pati say pamilya ra, tan mas onelet so pankakasakey na kongregasyon. Tan say sankaimportantian ed amin, napapaliket da so puso nen Jehova. (Pro. 27:11) Anggapo lay mas maabig ya bendisyon nen say satan!
KANSION 123 Matoor ya Manpasakop ed Uksoyan na Dios
^ par. 5 Pantongtongan tayo ed sayan artikulo no akin ya nepeg itayon manpasakop ed si Jehova. Pantongtongan tayo met no panon ya usaren na saray elder, kaamaan, tan kainaan so autoridad ya inter nen Jehova ed sikara. Dakel so naaralan da ed si Gobernador Nehemias, Arin David, tan ed si Maria ya ina nen Jesus.
^ par. 1 KABALIKSAN NA SALITA: Saray salitan manpasakop tan panagpasakop et walaan na negatibon kabaliksan parad saramay pupuersaen ya onunor. Balet, saray totoo na Dios et mabulos ya manguunor ed sikato, kanian agda ipapasen ya negatibo so panagpasakop.
^ par. 7 Sinalatan so arum ya ngaran ed sayan artikulo.
^ par. 62 DESKRIPSION NA LITRATO: Elder ya ontutulong ed panagmintina na Kingdom Hall a kaiba toy anak ton laki, no panon ya personal ya tinmulong si Nehemias ed impangipaalagey ed padir na Jerusalem.
^ par. 64 DESKRIPSION NA LITRATO: Ama ya idadaulo toy pamilya to ed panagpikasi ed si Jehova.
^ par. 66 DESKRIPSION NA LITRATO: Ugaw a laki ya pigaran oras ya nanggalaw na video game kanian agto ni agawaan iray kimey tod abung pati say asainmin tod eskuelaan. Sikatoy didisiplinaen nen nanay to, balet agto pampapasnokan tan agto pansasalitaan na ansakit anggano naksawan a nanlapud trabaho.


text:
Say Marakdakep ya Macaw
MARARAKEP ya kolor so nanengneng ed tagey na katakelan no ontitikyab la ray dakdakel ya manok! Pambiliban itan na saray explorer a taga Europa ya linmad Central tan South America nen magano lan manampot so koma 15 siglo. Say anengneng da et saray macaw, parrot ya andukey so ikol, ya walad medyo ampetang iran lugar diman. Ag-abayag et nanengneng lad mapa na saraman ya lugar iray litrato na sarayan mararakep ya manok bilang simbolo na aromog dan paraiso.
Parehon makolor so laki tan biin macaw, mataltalag itan ed saray makolor ya manok. Saray macaw et matatalinon manok tan labalabay day manuulop, maingal tan makatelek ira. No kabkabuasan, manga 30 macaw so saniiban ontataynan ed ayaman da pian mananap na saray kanen dan bukel, prutas, tan arum ni. Mabetbet ya uusaren na parrot so kuko to no mangala na kanen to, insan to toktoken iratan panamegley na angkakabaleg tan pakurban tupek to. Sarasarag dan ubakan iray nut anggano anawet! Kayari dan mangan, onla rad saray kelas odino gilig na ilog pian mantoktok na pitek, ya makatulong pian naekal iray samal ed kinan da tan makala ra na nakaukolan dan mineral.
“Ginawa [na Dios] so balang bengatla a marakep ed panaon to.”
Kaslakan et sakey labat so kaparis da ed interon bilay da, tan mantutulongan iran mangasikaso na saray sibong da. Say panuubongan na nanduruman klase na macaw et diad saray abot ed kiew tan gilig na ilog, diad saray pungol, odino diad saray abot tan letak ed kelas, ya ditan et nanengneng iray mankaparis ya lilinisan day sakey tan sakey. Anggano anem bulan la ray sibong da tan angkakabaleg la ra, agni ra onsian ed saray ateng da anggad taloy taon. Saray bulos ya macaw et makapambilay na 30 anggad 40 taon, balet saramay akakulong et nasasabi day masulok ya 60 taon. Walay manga 18 klase na macaw, kaiba iray walad litrato.


text:
Ikaduwa no Sulat ni Pablo diyà to mgo
Taga-Kurintu
1
1 So-idi no sulat, likat kanak no si Pablo aw ki Timoteo no su-un ta to pagtu-u no kanak, tumutubus a ni Jesu-Kristu no Imananan to Ka-otawan su imbotang a no tumutubus su pigbo-otan a to Diyus. So-idi no sulat, iyu to pigpadaahan no mgo sinakupan to Diyus no taga-Kurintu no kasing-tumutu-u to tibò no nigtu-u to Diyus diyà to prubinsiya to Akaya.
2 Madumahan kow to ka-at aw kalinaw likat to Diyus no Amoy ta aw to Magbobo-ot ta no si Jesu-Kristu.
3 Masayà to Diyus no Amoy ni Jesu-Kristu no Magbobo-ot tanow. Diyus no Amoy tanow, piglikatan iyan to pagka-at tibò aw pagpadaoyag. 4 Su kanami, agad nokoy no kalisodan noy, Diyus to nigpadaoyag awos kanami, ogpakapadaoyag koy to agad intawa no otow no ogkalisodan angod to pagpadaoyag kanami to Diyus 5 su mano nalabot koy lagboy to kalisodan ni Jesu-Kristu, ogpaka-agad koy lagboy ogpakalabot to pagpadaoyag no pinabayà ki Jesu-Kristu, su pigtu-un koy din man. 6 Agad nokoy no kalisodan noy, iyan dà ogkaduwayan to iyu no panalangin su to pagbulig kanami to Diyus, sikan to piglikatan to kanami na-amuhan to pagbulig noy iyu awos matuwa-ay now ko malisodan kow angod to kanami pagkalisodi. 7 Ko malisodan kow angod to kanami no kalisodan, nama-anan noy lagboy to igpatibuus to Diyus to ginhawa now awos matuwa-ay now to kalisodan angod to pagbulig din kanami to pagkalisodi noy. Kaling man nigtu-u koy to konà kow ogpakasuwoy to pagtu-u now to Diyus agad abuton kow to kalisodan.
8-9 Iyan lagboy ingkanangon noy iyu to ogka-amu iyan to Diyus to pagpatibuus to ginhawa now agad malisodan kow su pinatibuus din to kanami ginhawa agad lagboy koy nalisodan. Madoyow podon ko matagahan now to kalisodan no nabayà-baya-an noy diyà to Asiya. Ogkamatoy koy on podon hantod to wadà koy iman no kanami, ogkabuhì koy pad. Intobo-ot noy dow sikan on to pagkagotò to kamatayon noy. Dì wadà man su na-iling na-an sikan awos konà noy masaligan to tu-un noy no lawa dì masaligan noy nasì to Diyus no kandin iyan to ogpakabuhoy to namatoy on aw tuusa din. 10 Sikan kamuwahanan noy podon, piglipwasan koy to Diyus aw kanunoy koy din oglipwasan su ogsaligan noy kandin. 11 Iyu gayod, ogkatabangan koy now no igpabayà to pag-ampù now to Diyus su ko mahan-ing to ogpangamuyù to Diyus, mahan-ing gayod to ogpasalamat to Diyus ko matuman to ogpangamuyu-on now no panalangin.
12 Iyan ingkasalig noy to iyu no pag-ampù su nighiduma ki su wadà nasukoniban noy no saà to pag-ugpà noy aw labi pad to pagkalabot noy du-on iyu. Kabo-ot dà to Diyus to piglikatan to paghimu noy iyu tibò, su matinahudon koy aw matino-od aw matuwadong koy diyà iyu. Wadà makalikat sikan to otow dini to babow to kalibutan. 13 Du-on to mgo sulat noy, wadà mahobong no kalitukan su ogkadaagan now tibò no ogkabasa now du-on su matuwadong. Madaagan now on podon lagboy. 14 Agad ma-intok dà to nama-anan now bahin kanami kunto-on, dì to mahudi no adow to pag-ulì dini ni Jesus no Magbobo-ot tanow, og-imanon ku to ogkama-anan now lagboy aw igkaliyag now bahin kanami, ogpakasokod to igkaliyag noy iyu.
15 Su tinahom kud lagboy to ogkasaligan a now, napikiyan kud on to oghapitan ku pad podon tugdow iyu awos himidugang to panalangin now likat to paglo-uy ku iyu. 16 Tu-ud kud podon to oghapitan ku iyu to pag-andiyà ku to Masiduniya aw gayod pag-ulì ku aw ogkatabangan a now to paghipanow no pag-uli ku diyà to Hudiya.
17 Mano sikan podon to tu-ud ku, dow intobo-ot now buwa to maduwa-duwahon a no otow dow angod a to otow no taga-pasak puli ko ogpikii? Dow intobo-ot now buwa to kanak, puli a mahugun-hugunon no otow dì konà a ogtuman, dow puli a gayod ogkonà dì matuu ogtuman a dà man? 18 Dì konà man su ogkamatu-ud ku diyà to atubangan to Diyus to kagi noy, tùtu-u. Konà koy puli ogho-o to songo adow aw sunù no adow, puli ogkonà, 19 su wadà now kalingawi ton diyà koy pad iyu no pagpasabut ku aw ni Silas aw ni Timoteo bahin to Anak to Diyus no si Jesu-Kristu, wadà kaduwa-duwahanan su si Jesus, ogkasaligan iyan. 20 Agad nokoy no insahad to Diyus, ogkatuman no si Jesus to igpabayà. Kaling man ogkamatu-ud noy to insahad to Diyus su pagtu-u noy ki Jesus to igpabayà, no tawoy sikan, ogkatahudan to Diyus. 21 Dì Diyus to nigmatu-ud ita no sakup din aw imbotang koy no tumutubus ni Jesu-Kristu diyà iyu. 22 Pigmatu-ud ki to Diyus no sakup din aw pigpasoodan kinow din to Ispiritu Santu no intangod din to insahad din no ita tibò, ogkatumanan to mahudi no adow.
23 Dì ogkamatu-ud to Diyus to tùtu-u iyan to wadà ku hapiti iyu no taga-Kurintu awos madilinan to igkasakiti now to ginhawa ko makalo-uy a iyu podon. 24 Konà noy no nada-og-da-og iyu to pagtu-u now. Dì ogtabangan noy podon iyu nasì awos tumukhow kow su namantagon kow on lagboy to pagtu-u now.


text:
Introduksion ed Seksion 11
Manlapud sayan seksion, saray istorya et inalad Kristianon Griegon Kasulatan. Niyanak si Jesus. Mairap so bilay na pamilya da tan manaayam irad melag a baley. Tinulongan ton mantrabaho so tatay to ya karpentero. Si Jesus so mangiligtas ed totoo. Pinili nen Jehova si Jesus bilang Ari na Panarian ed tawen. No sakey kan ateng, tulongan so anak mo ya natalosan to no panon ya pinilin maong nen Jehova so pamilya tan kaliberliber ya balegan nen Jesus. Nengnengen no panon ya prinotektaan nen Jehova si Jesus pian agnapatey nen Herodes tan no panon ya anggapoy makapan-patunda ed saray labay nen Jehova ya nagawa. Amtaen no panon ya pinili nen Jehova si Juan ya mangipaamta ed isabi nen Jesus. Idanet ya anggan nen uga-ugaw ni Jesus, labalabay to lan aralen so karunongan ya manlalapud si Jehova.
DIAD SAYAN SEKSION
LEKSION 68
Nan-anak si Elizabet
Akin ya imbagad asawa nen Elizabet ya agto makasalita anggad agni niyanak so ugaw?
LEKSION 69
Binmisita si Gabriel ed si Maria
Walay imbaga na anghel ed si Maria tan lapud satan et anguman so bilay to.
LEKSION 70
Impaamta na Saray Anghel ya Niyanak Lay Jesus
Inanap ya tampol na saray pastol so ugaw nen impaamta na anghel ya sikatoy niyanak la.
LEKSION 71
Prinotektaan nen Jehova si Jesus
Si Jesus et labay ya pateyen na mauges ya ari.
LEKSION 72
Nen Ugaw ni Jesus
Akin et apabilib to ray managbangat diad templo?
LEKSION 73
Impaamta nen Juan so Isabi na Mesias
Si Juan et nagmaliw ya propeta. Ibabangat to so isabi na Mesias. Antoy ginawa na totoo nen arengel day ibabangat to?


text: 38 Kaleganan na satan, tinaynan nen Juda iray agagi to tan impaalagey toy tolda to ya asingger ed panaayaman na sakey ya Adulamita a manngaray Hira.2 Anengneng nen Juda ditan imay bii ya anak na sakey a Canaanita+ a manngaray Shua. Kanian sikatoy inasawa to tan inakdolan to,3 tan sikatoy nanlukon. Agnambayag et inyanak toy sakey a laki, tan inngaran ton Er.+4 Sikatoy nanlukon lamet tan angiyanak na sakey a laki tan inngaran ton Onan.5 Insan sikatoy nananak lamet na sakey a laki tan inngaran ton Selah. Sikatoy* walad Aczib+ sanen sikatoy inyanak to.6 “Asabi panaon, inyalaan nen Juda so panguloan ton si Er na sakey a biin asawaen to, tan say ngaran to et Tamar.+7 Balet asanokan si Jehova ed si Er a panguloan nen Juda; kanian sikatoy pinatey nen Jehova.8 Lapud saya et oniay inkuan nen Juda ed si Onan: “Akdolan moy asawa nen agim tan sumpal mo ed sikato so obligasyon na sakey a bayaw tan mamawala kay ilalak parad agim.”+9 Balet amta nen Onan a say iyanak ya ugaw et agnibilang ya ilalak to.+ Kanian sanen sikatoy akiakdol ed asawa na agi to, impaway tod dalin so semilya to pian agnaikdan na ilalak so agi to.+10 Say ginawa to et mauges ed pakanengneng nen Jehova, kanian sikatoy pinatey to met.+11 Inkuan nen Juda ed manugang ton si Tamar: “Manayam kad abung nen amam bilang sakey a balo anggad ibaleg na ana’kon si Selah,” ta ninonot to: ‘Ompano sikatoy ompatey met a singa saray agagi to.’+ Kanian linmay Tamar tan nanayam ed abung nen ama to.12 Kalabas na pigaran panaon et inatey so asawa nen Juda ya anak a bii nen Shua.+ Sinumpal nen Juda so panaon na paneermen to, insan sikatoy linma ed saray managkiskis na bagoy karnero to diad Timna+ a kaibay kaaro ton si Hira ya Adulamita.+13 Nipaamta ed si Tamar: “Paonla ed Timna so katulangan mon laki pian kiskisan to iray karnero to.”14 Diad saman et inekal to iray kawes to bilang sakey a balo tan nampandong tan sinakbongan toy sarili to na kolibemben tan yinmurong ed lolooban na Enaim, a walad dalan a mamaarap ed Timna, ta anengneng ton baleg lay Selah balet agni niiter bilang asawa to.+15 Sanen sikatoy anengneng nen Juda, tampol ton inisip a sikatoy sakey a paabang a bii, lapud sinakbongan toy lupa to.16 Kanian sikatoy sininggeran to diad abay na dalan tan inkuan to: “Abuloyan mo ak pan miakdol ed sika,” ta agto amta a sikato imay manugang to.+ Balet inkuan na bii: “Antoy iter mod siak pian naakdolan mo ak?”17 Sikatoy inmebat: “Paiyakaran ta kay kilaw a kanding a nanlapud pulok ko.” Balet inkuan na bii: “Walay niiter mon garantiya anggad pakaawat kod satan?”18 Inkuan to: “Antoy iter kod sikan garantiya?” a diad satan et inkuan to: “Satay singsing mon panagtatak+ tan say lubir mo tan say baston mon sankaegnaan mo.” Kanian inter to iratan ed sikato tan inakdolan to, tan sikatoy alukonan to.19 Kayari na satan et sikatoy inmalagey tan tinmaynan la tan inekal toy kolibemben to tan insulong to iray kawes to bilang balo.20 Tan impaiyakar nen Juda ed samay kaaro ton Adulamita+ so kilaw a kanding pian nabawi to imay garantiya a walad bii, balet sikatoy agto la aromog.21 Intepet tod saray totoo ed saman a pasen: “Kawalaan to imay paabang a bii ed templo a walad gilig na dalan diad Enaim?” Balet inkuan dad sikato: “Anggapo pa nin balot so linma dian paabang a bii ed templo.”22 Diad kaunoran et sikatoy pinmawil ed si Juda tan inkuan to: “Agko la naromog imay bii, tan sakey ni, inkuan na totoo ed saman a pasen, ‘Anggapo pa nin balot so linma dian paabang a bii ed templo.’”23 Kanian inkuan nen Juda: “Kien to la iraman sirin, pian ag-itayo nabalaw. Anggan panon et impaiyakar ko met iyan kanding, balet sikatoy agmo la lanti naromog.”24 Ingen, kayari na manga taloy bulan et nipaamta ed si Juda: “Nagmaliw a paabang a bii so manugang mon si Tamar, tan sikatoy alukonan.” Diad satan et inkuan nen Juda: “Sikatoy ipaway yo tan poolan yo.”+25 Sanen sikatoy ipapaway da et oniay impaibaga tod katulangan ton laki: “Say lakin makankayarian ed saraya so akalukon ed siak.” Insan inkuan to ni: “Ipangasim a nengnengen no siopay makankayarian ed saraya, say singsing a panagtatak tan say lubir tan say baston.”+26 Insan ninengneng iratan nen Juda tan inkuan to: “Sikatoy mas matunong nen say siak, lapud agko inter ed sikato so ana’kon si Selah.”+ Tan manlapud saman et sikatoy agto la inakdolan.27 Sanen asabi so panaon na pananak to, lason so walad eges to.28 Sanen sikatoy manaanak la, impaway na samay sakey so lima to, tan samay manamianak et angalan tampol na ambalbalangan tinebey tan imbedber tod lima na ugaw, ya inkuan to: “Saya so unaan a pinmaway.”29 Balet sanen inselek na ugaw so lima to, pinmaway so agi to, tan inkelyaw na manamianak: “Agaylan lalabotan so ginawam parad sika!” Kanian sikatoy ningaran a Perez.*+30 Kayari na satan et pinmaway imay agi to ya abedberay lima to na ambalbalangan tinebey, tan sikatoy ningaran a Zera.+


text:
Tepetepet na Saray Manbabasa
No say aliwan sanasawa et sanlabin nan-iba ya anggapoy makatunongan iran rason, kasin nibagan kasalanan itan ya mankaukolan na hudisyal ya aksion?
On, no anggapoy makatunongan iran rason, sakey ya hudisyal a komite so pormaen base ed mabiskeg iran ebidensya ya walay agawan seksual ya imoralidad.—1 Cor. 6:18.
Aralen a maong na saray elder so amin ya situasyon no kasin kaukolan ya pormaen so hudisyal a komite. Singa bilang: Kasin walay romantikon relasyon da? Kasin dati la ran asimbawa lapud kondukta rad sakey tan sakey? Anto ray nayarin rason no akin ya sanlabin nan-iba ira? Kasin implano da itan? Kasin wala ni arum ya nagawaan da komon pian napaliisan itan, odino lapud talagan agnapaliisan iray sirkumstansya, a nayarin walay agawan ag-iilaloan odino emergency kanian anggapo lay nagawaan da noag say sanlabi ran man-iba? (Ecl. 9:11) Iner so naugipan dan dua? Lapud nanduruma so situasyon, nayarin wala ni ray arum ya importantin ikonsidera na saray elder.
No naamtaan la no antoy tuan agawa, mandesisyon iray elder no kasin say kondukta dan dua et mankaukolan na hudisyal ya aksion.


text:
KAPITULO 4
Itatandoro nen Jehova so Ngaran To
1, 2. Panon ya itatandoro na New World Translation so ngaran na Dios?
DIAD samay ambetel balet maagew ya kabuasan na Martes, Disyembre 2, 1947, inggapo na melag a grupo na alanaan iran agagi ed Bethel, Brooklyn, New York so sakey a baleg ya kimey. Mankaukolan itan na impasyan sagpot, balet agawaan da itan diad loob na 12 taon. Tan nen Simba, Marso 13, 1960, asumpal dan siansia so balon patalos na Biblia. Kayari taloy bulan, nen Hunyo 18, 1960, in-release nen Brother Nathan Knorr so sampot ya volume na New World Translation of the Holy Scriptures. Manliket iray inmatendi ed saman a kombension diad Manchester, England. Dugarugay imbaga na espiker ya nalilikna na amin ya wadman: ‘Natan et agew na panliliket na Saray Tasi nen Jehova ed interon mundo!’ Say sakey ya nikadkaduman kabiangan na sayan balon patalos et mangiter na liket—say mabetbet ya impangusar ed personal a ngaran na Dios.
2 Diad dakel a patalos na Biblia et inekal so ngaran na Dios. Balet kinontra na saray alanaan a lingkor nen Jehova so plano nen Satanas ya buralen so ngaran na Dios ed kanonotan na totoo. Oniay nabasad introduksion na New World Translation ya in-release ed saman ya agew: “Say sankaimportantian a kabiangan na sayan patalos et say impangipawil ed ngaran na Dios diad manepeg a pasen na satan.” On, inusar na New World Translation so personal a ngaran na Dios a Jehova diad masulok a 7,000 beses. Talagan intandoro na sayan patalos so ngaran na Ama tayo ed tawen—si Jehova!
3. (a) Antoy atebek na saray alanaan ya agagi nipaakar ed kabaliksan na ngaran na Dios? (b) Antoy pakatalos tayod Exodo 3:13, 14? (Nengnengen so kahon ya “ Say Kabaliksan na Ngaran na Dios.”)
3 Antis na saman, atalosan na Saray Estudyante na Biblia ya say ngaran na Dios et mankabaliksay “SIAK so SIAK.” (Exo. 3:14) Kanian, impaimano na The Watch Tower ya Enero 1, 1926: “Ipapanengneng na ngaran nen Jehova a Sikatoy lawas a mabilay, . . . anggapoy gapo tan anggaan To.” Balet nen inggapo na saray managpatalos na New World Translation so kimey da, tinulongan nen Jehova so totoo to ya natebek dan say ngaran to et aglabat mankabaliksan a sikatoy lawas mabilay noagta Dios na gagala tan kimey. Naaralan da ya say ngaran ya Jehova et literal a mankabaliksay “Pagmaliwen To.” On, pinagmaliw ton napalsa so uniberso tan saray matalinon pinalsa, tan pagmamaliwen ton nagaway linawa tan gagala to. Akin balet et kaukolan ya itandoro so ngaran na Dios, tan panon tayon nagawaan itan?
Pamasanto ed Ngaran na Dios
4, 5. (a) Antoy kekerewen tayo no ipipikasi tayon “Napasanto komon so ngaran mo”? (b) Panon tan kapigan pasantoen na Dios so ngaran to?
4 Labay nen Jehova ya nitandoro so ngaran to. Diad tua, manunan gagala to ya napasantoy ngaran to. Napatnagan itan ed samay unonan kerew ed modelon pikakasi nen Jesus: “Napasanto komon so ngaran mo.” (Mat. 6:9) No ipipikasi tayo itan, antoy kekerewen tayo?
5 Singa naaralan tayod Kapitulo 1 na sayan publikasyon, say kerew ya “Napasanto komon so ngaran mo” et sakey ed saray taloran kerew ed modelon pikakasi nen Jesus ya mikonektaan ed gagala nen Jehova. Say duara nid satan et: “Onsabi komon so panarian mo. Nagawa komon so linawam.” (Mat. 6:10) Kanian no ipipikasi tayod si Jehova ya onsabi la komoy Panarian to tan nagawa la komoy linawa to, ipipikasi tayo met ya pasantoen toy ngaran to. Diad arum a panangibaga, kekerewen tayod si Jehova ya linisan toy ngaran to ed amin ya impamauges manlapu lad rebelyon ed Eden. Antoy ebat nen Jehova ed satan ya pikakasi? Inkuan to: “Pasantoen ko naani so baleg a ngaran ko, a sikato so amura [odino abalaw] ed nanleleetan na saray nasyon.” (Eze. 36:23; 38:23) Diad Armagedon, no panampoten la nen Jehova so kaugsan, pasantoen toy ngaran to ed amin a pinalsa.
6. Panon tayon napasanto so ngaran na Dios?
6 Manlapu la nensaman, inabuloyan nen Jehova iray lingkor to ya pasantoen day ngaran to. Siempre, agtayo naaruman so inkasagradoy ngaran na Dios. Sigpot la itan ya sagrado odino masanto. Kanian panon tayon napasanto itan? Oniay nabasa ed Isaias: “Si Jehova na saray armada—sikato so nepeg yon ipasen a masanto.” Tan oniay imbaga nen Jehova nipaakar ed totoo to: “Pasantoen day ngaran ko . . . tan igalgalang da so Dios na Israel.” (Isa. 8:13, NW; 29:23, NW) Kanian, papasantoen tayoy ngaran na Dios diad pangipapasen ed satan ya mas atagey tan duma ed amin ya ngaran, diad panrerespeto tayod irerepresenta na satan, tan diad panutulong tayod arum ya ipasen itan a masanto. Talagan igagalang tan ipapanengneng tayoy respeto ed ngaran na Dios no bibidbiren tayoy Jehova bilang Manuley tan sigpot-puso tayon uunoren.—Uli. 3:1; Apo. 4:11.
Akaparaan ya Mangawat tan Mangitandoro ed Ngaran na Dios
7, 8. (a) Akin et kaukolan so panaon antis ya natawag iray totoo na Dios ed ngaran to? (b) Antoy aralen tayo natan?
7 Manlapu la nen 1870’s, inusar na saray lingkor na Dios so ngaran to diad saray publikasyon da. Singa bilang, inusar so ngaran ya Jehova diad Zion’s Watch Tower ya Agosto 1879 tan diad songbook ya Songs of the Bride ya im-publish ed satan a taon. Balet, antis ya inabuloyan nen Jehova so totoo to ya tawagen irad sagradon ngaran to, sineguro ton nagawaan da ray kakaukolanen to parad satan ya baleg a pribilehyo. Panon ton imparaan iray Estudyante na Biblia nensaman pian onkualipika iran natawag ed ngaran to?
8 No pawilen tayoy kasampotan na 1800’s tan gapoy 1900’s, nanengneng tayo no panon ya impalinew nen Jehova ed totoo to iray importantin katuaan a mikonektaan ed ngaran to. Aralen tayo so talorad sarayan katuaan.
9, 10. (a) Akin ya akasentro ed si Jesus iray artikulo na Watch Tower nensaman? (b) Anto ray pananguman manlapu nen 1919, tan anto ray resulta? (Nengnengen met so kahon ya “ No Panon ya Intandoro na The Watchtower so Ngaran na Dios.”)
9 Unona, saray lingkor nen Jehova et atalosan day kaimportantian na ngaran na Dios. Impasen na saray matoor ya Estudyante na Biblia nensaman ya manunan bangat na Biblia so dondon. Satan so rason no akin a mabetbet ya akasentro ed si Jesus iray artikulo na Watch Tower. Singa bilang, diad unonan taon na impangi-publish ed satan ya magasin, mas dakel na samplora so ngaran ya Jesus nen say ngaran ya Jehova. Nipaakar ed Saray Estudyante na Biblia nensaman, imbaga na The Watchtower ya Marso 15, 1976 a “sobsobray importansia” ya inter dad si Jesus. Balet diad inlabas na panaon, tinulongan ira nen Jehova ya natebek so kaimportantian na personal ya ngaran to diad Biblia. Antoy epekto na satan ed Saray Estudyante na Biblia? Inkuan ni na satan ya artikulo na Watchtower a manlapu nen 1919 “ginapoan dan mas igalang si Jehova, say Ama ed tawen na Mesias.” Diad tua, manlapud 1920 anggad 1929, abitla ed The Watch Tower so ngaran na Dios ya masulok a 6,500 beses!
10 Impanengneng na saray agagi tayo so panamabli ed ngaran na Dios diad impangiter na manepeg a galang ed satan. Singa si Moises, inyabawag day ngaran nen Jehova. (Deu. 32:3; Sal. 34:3) Bilang resulta, singa nipropesiyad Kasulatan, inimano nen Jehova so panamabli rad ngaran to tan kinasian to ra.—Sal. 119:132; Heb. 6:10.
11, 12. (a) Panon ya anguman iray publikasyon tayo kayari 1919? (b) Antoy impaimano nen Jehova ed saray lingkor to, tan akin?
11 Komadua, saray tuan Kristiano et atalosan day kimey ya nanlapud Dios. Ag-abayag kayari 1919, inusisa na saray mangidadaulon alanaan ya brother so propesiya nen Isaias. Kanian, anguman so akasentroan na karga na saray publikasyon tayo. Akin et talagan ‘naakan ed dugan panaon’ itan a pananguman?—Mat. 24:45.
12 Antis na 1919, agnin balot impaliwawa na The Watch Tower so nipaakar ed imbaga nen Isaias: “Sikayo so saray tasik, kuan nen Jehova tan say aripen ko a pinilik.” (Basaen so Isaias 43:10-12.) Balet ag-abayag kayari 1919, ginapoan na saray publikasyon tayo ya ikday imano iratan ya teksto. Tan pinaseseg to ray alanaan a mibiang ed kimey ya inter nen Jehova ed sikara—say pantasi nipaakar ed sikato. Diad tua, manlapud 1925 anggad 1931, say Isaias kapitulo 43 et inaral ed 57 a nanduruman isyu na The Watch Tower, tan diad kada isyu et inyaplikad saray tuan Kristiano iratan ya imbaga nen Isaias. Malinew a diad saraman ya taon, impaimano nen Jehova ed saray lingkor to so kimey ya kaukolan dan gawaen. Akin? Pian “nasali nin unona no kasin manepeg ira.” (1 Tim. 3:10) Antis ya natawag irad ngaran na Dios, kaukolan ya paneknekan na Saray Estudyante na Biblia ed si Jehova panamegley na gawa ra ya talagan tasi to ra.—Lucas 24:47, 48.
13. Panon ya impaamta na Salitay Dios so sankaimportantian ya isyun ikday imano?
13 Komatlo, atalosan na saray totoo nen Jehova so kaimportantian na pamasanto ed ngaran na Dios. Legan na 1920’s, atebek da ya say pamasanto ed ngaran na Dios so sankaimportantian ya isyun ikday imano. Panon ya impaamta na Salitay Dios itan ya importantin katuaan? Imanoey duaran alimbawa. Antoy manunan rason no akin ya inliktar na Dios so Israel diad Ehipto? Inkuan nen Jehova: “Pian say ngaran ko nibawag ed amin [odino intero] a mundo.” (Exo. 9:16) Tan akin ya kinasian nen Jehova iray Israelita nen nanrebelde rad sikato? Imbaga lamet nen Jehova: “Kinmiwas ak nisengeg ed ngaran ko, pian ag-itan napabanday ed imaton na saray nasyon.” (Eze. 20:8-10, NW) Antoy naaralan na Saray Estudyante na Biblia ed saratan tan ed arum nin salaysay na Biblia?
14. (a) Diad pansampot na 1920’s, antoy atebek na totoo na Dios? (b) Antoy epektod panagpulong ya kimey na mas aralem ya pakatalos na Saray Estudyante na Biblia? (Nengnengen met so kahon ya “ Mabiskeg a Rason Pian Manpulong.”)
14 Diad pansampot na 1920’s, atebek na totoo na Dios so kaimportantian na imbaga nen Isaias, manga 2,700 taon lay apalabas. Inkuan to nipaakar ed si Jehova: “Oniay impangiwanwan mod saray totoom, pian manggawa kay makapadinayew a ngaran parad inkasika.” (Isa. 63:14, NW) Atalosan na Saray Estudyante na Biblia ya say manunan isyu et aliwan say kililiktar, noagta say pamasanto ed ngaran na Dios. (Isa. 37:20; Eze. 38:23) Nen 1929, asumaryo itan ed libron Prophecy: “Say ngaran nen Jehova so sankaimportantian ya isyu ed amin ya pinalsa.” Sayan in-adjust a pakatalos so mas amakiwas ed totoo na Dios a mantasi nipaakar ed si Jehova tan linisay impamauges ed ngaran to.
15. (a) Kasabi 1930’s, antoy inawat na saray agagi tayo? (b) Panaon la iman parad anto?
15 Kagapo na 1930’s, atebek na agagi so kaimportantian na ngaran na Dios, mas linminew so pakatalos dad kimey ya inter na Dios ed sikara, tan mas inmaralem so pakatalos dad isyun kaukolan ya ikday imano. Kanian panaon la pian iter nen Jehova ed saray lingkor to so pribilehyon natawag ed ngaran to. Pian naamtaan tayo no panon, aralen tayoy pigaran agawa nensaman.
Angala si Jehova na “Totoon Parad Ngaran To”
16. (a) Anton makapadinayew ya paraan so uusaren nen Jehova pian itandoroy ngaran to? (b) Nensaman, siopa ray totoon inmunan atawag ed ngaran nen Jehova?
16 Say sakey ya makapadinayew a paraan ya uusaren nen Jehova pian itandoroy ngaran to et say pakawalaay totoon natawag ed ngaran to. Manlapud 1513 B.C.E., inrepresenta na bansan Israel si Jehova ta sikara so pinili ton totoo. (Isa. 43:12) Balet, agda atoor so impisipanan dad sikato, tan nen 33 C.E., abalang day espisyal ya relasyon dad Dios. Ag-abayag, “inimano na Dios iray nasyon pian mangala ed sikara na totoon parad ngaran to.” (Gawa 15:14) Satan ya balon grupo na totoo ya pinili nen Jehova et atawag ya “Israel na Dios,” ya tugyopen na alanaan iran papatumbok na Kristo a nanlapud nanduruman bansa.—Gal. 6:16.
17. Anto so epektibon pakana nen Satanas?
17 Nen manga 44 C.E., “atawag a Kristiano iray disipulo [na Kristo] diad panangiwanwan na Dios.” (Gawa 11:26) Nen unaan, mainomay ya nabidbir no siopay tutukoyen na satan ya ngaran ta saray tuan Kristiano labat so angusar ed satan. (1 Ped. 4:16) Balet singa ipapanengneng na parabolo nen Jesus ed saray trigo tan sisanyas, epektibo so pakana nen Satanas ya usaren met so ngaran a Kristiano ed amin ya klase na peken Kristiano. Kanian diad dakel a siglo, agnibiig so tuan Kristiano ed saray peken Kristiano. Balet anguman itan legan na “panag-ani” ya ginmapo nen 1914. Akin? Lapud ginmapon imbiig na saray anghel iray peken Kristiano ed saray tuan Kristiano.—Mat. 13:30, 39-41.
18. Antoy akatulong ed saray agagi ya natalosan a kaukolan day balon ngaran?
18 Kayarin aturo so matoor ya aripen nen 1919, tinulongan nen Jehova iray totoo to ya natebek so kimey ya inter tod sikara. Atalosan dan tampol ya say panagpulong ed kaabungan so mangibiig ed sikara ed amin ya peken Kristiano. Nen amoria da itan, ag-abayag et atalosan dan say tawag ed sikaran “Saray Estudyante na Biblia” et agtanto matukoy. Say manunan gagala dad bilay et aliwan say basta labat panaral na Biblia noagta say pantasi nipaakar ed Dios, tan pangigalang tan pangitandoro ed ngaran to. Anto sirin so matukoy ya ngaran parad sikara lapud kimey da? Naebatan itan nen 1931.
19, 20. (a) Antoy makapalikliket ya resolusyon ed kombension nen 1931? (b) Antoy reaksion na saray agagi ed balon ngaran da?
19 Nen Hulyo 1931, manga 15,000 ya Estudyante na Biblia so sinmabid Columbus, Ohio, U.S.A. pian mikombension. Nen anengneng day programa na kombension, mankelaw irad duaran angkabaleg a letran J tan W ya akasulat ed arap. ‘Antoy labay ya ibaga na saraman ya letra?’ so tepet da. Inisip na arum ya ‘Just Watch’; say arum, ‘Just Wait.’ Insan nen Simba, Hulyo 26, imbasa nen Brother Joseph Rutherford so sakey ya resolusyon ya oniay karga to: “Pilalek tayoy nakabat tan natawag ed ngaran ya Jehovah’s witnesses.” Diad saman, atalosan na amin ya inmatendi so kabaliksan na samay duaran letra—sikaray Jehovah’s Witnesses o Saray Tasi nen Jehova. Satan ya Makasulatan a ngaran da et base ed Isaias 43:10.
20 Inmabobon iray inmatendi ed satan ya resolusyon diad maksil ya eyag tan abayag a tipak. Diad radyo, satan ya malikeliket a reaksion ed Columbus et nadngel na dakel a totoo. Oniay nanonotan nen Ernest tan Naomi Barber a walad Australia: “Nen tinmipak irad America, linmukso ray agagid Melbourne tan agaylay karukey na tipak da. Agmin balot nalingwanan iman!” *
Nitatandoro so Ngaran na Dios ed Interon Mundo
21. Panon ya akatulong so balon ngaran pian mas onlaknab so panagpulong?
21 Lapud Makasulatan a ngaran na totoo na Dios ya Saray Tasi nen Jehova, mas kinmasil so linawa dan manpulong. Oniay inkuan di Edward tan Jessie Grimes, sanasawan payunir ed United States ya inmatendid kombension ed Columbus nen 1931: “Sinmipot kamid abung ya Estudyante na Biblia, balet anempet kami ya Tasi nen Jehova. Malikeliket kami ta wala lay ngaran tayon ontulong ed sikatayon mas nipakabat so ngaran na Dios tayo.” Kayari na satan a kombension, angusar so arum ya Tasi na balon paraan pian nipakabat so ngaran na Dios. Impakabat day sarili da ed saray householder panamegley na card ya oniay nabasa: “Sakey [ak] ed saray tasi nen JEHOVA ya mangipupulong ed Panarian nen JEHOVA ya Dios tayo.” On, proud iray totoo na Dios ya natawag ed ngaran nen Jehova, tan akaparaan iran iyabawag so kabaliksan na satan diad interon mundo.—Isa. 12:4.
“Sinmipot kamid abung ya Estudyante na Biblia, balet anempet kami ya Tasi nen Jehova”
22. Akin et mainomay a nabidbir iray totoo na Dios?
22 Dakel a taon lay linmabas manlapu nen pinakiwas nen Jehova iray alanaan ya agagi ya awatey ngaran a mangibiig ed sikara. Kasin aburagas nen Satanas so pakabidbiran na totoo na Dios manlapu nen 1931? Kasin epektiboy pakana to ya ag-itayo nibiig na totoo ed arum ya relihyon? Andin balot! Sankapatnagan so pakabidbiran tayo bilang saray tasi na Dios. (Basaen so Miqueas 4:5; Malaquias 3:18.) Diad tua, akakonektad sikatayoy ngaran na Dios, kanian saray manguusar ed satan a ngaran et mainomay ya nabidbir bilang Tasi nen Jehova. Imbes ya natabonan na singa palandey iran palson relihyon, say dugan panagdayew ed si Jehova et malet a “niletneg ed toktok na saray palandey.” (Isa. 2:2) Diad panaon tayo, talagan nitandoro so panagdayew ed si Jehova tan say sagradon ngaran to.
23. Based Salmo 121:5, anton importantin katuaan nipaakar ed si Jehova so makapabiskeg ed sikatayo?
23 Talagan makapabiskeg ya naamtaan ya protektaan itayo nen Jehova ed saray panangataki nen Satanas, natan tan diad arapen! (Sal. 121:5) Kanian nibaga tayo met so insulat na salmista: “Maliket so nasyon a say Dios to et si Jehova, saray totoon pinili to bilang kayarian to.”—Sal. 33:12, NW.
^ par. 20 Nengnengen so Kapitulo 7, pahina 72-74, parad detalye nipaakar ed impangusar ed radyo.


text:
KAPITULO 2
Si Jesus et Pinagalangan Antis na Inkiyanak To
BINISITA NEN MARIA SO KANAYON TON SI ELIZABET
Kayarin imbaga nen anghel Gabriel ed marikit nin Maria ya sikatoy mangiyanak na laki a tawagen ya Jesus tan manuley ya Ari ed andi-anggaan, intepet nen Maria: “Panon iyan nagawa, anta agak nin balot akiakdol ed laki?”—Lucas 1:34.
“Niwalad sika so masanton espiritu,” so ebat nen Gabriel, “tan tarongan kay pakayari na Sankatagyan. Tan lapud satan, samay niyanak et natawag a masanto, Anak na Dios.”—Lucas 1:35.
Pian natulongan si Maria ya awaten so mensahe, inyarum nen Gabriel: “Say kanayon mon si Elizabet, ya ibabaga na totoo a lepes, et angilukon met na anak a laki anggaman akulaw la, tan komanem lan bulan to; ta anggapoy imposible ed Dios.”—Lucas 1:36, 37.
Inawat nen Maria so imbaga nen Gabriel, a singa nanengneng tayod inyebat to. “Siak so biin aripen nen Jehova!” so imbalikas to. “Nagawa komon ed siak so unong ed imbagam.”—Lucas 1:38.
Kaalis nen Gabriel, namparaan lay Maria ya ombisitad si Elizabet tan ed asawa to, a manaayam diad asingger ed Jerusalem diad gilig na pukdol ed Judea. Manlapud abung nen Maria ed Nazaret et manga talora o apatiran agew so biahe.
Akasabin siansia si Maria ed abung nen Zacarias. Kaloob to, imbano toy kanayon ton si Elizabet. Diad saman et napno na masanton espiritu si Elizabet, tan imbaga tod si Maria: “Narayew kad amin a bibii, tan abendisyonan so bunga na eges mo! Kanian siopa ak pian nawalaan na onian pribilehyo, ya onlad siak so ina na Katawan ko? Ta nen nadngel koy impangibanom, malikeliket a ginmalaw so ugaw ed eges ko.”—Lucas 1:42-44.
Inmebat si Maria tan misalsalamat: “Idaydayew na kamarerwak si Jehova, tan agko napokpokay manlikliket ed Dios a Manangiliktar ko, lapud inimano toy abeban kipapasen na biin aripen to. Ta manlapu lad natan, iyabawag na amin a henerasyon a maliket ak, lapud balbaleg a bengatla so ginawa ed siak na makapanyarin Dios.” Naimano tayo ya anggano sikatoy talagan apaboran, inter toy amin a dayew ed si Jehova. Inkuan nen Maria: “Masanto so ngaran to, tan diad mantutumbokan iran henerasyon et nipatnag so panangasi tod saramay ontatakot ed sikato.”—Lucas 1:46-50.
Diad impuyan ya propesiya, intultuloy nen Maria ya indayew so Dios, a kuan to: “Diad panamegley na taklay to et sikatoy nanggaway makapanyari iran bengatla; intaytayak to iray mapaatagey so intension na puso ra. Inyabeba tod trono iray makapanyarin totoo tan inyatagey to iray totoon abebbebay kipapasen da; saray narasan et pinesepesel toy maong iran bengatla, tan saray mayaman et pinataynan ton kalimalima. Tinulongan toy lingkor ton Israel, pian ipanengneng a naynay ton sankanonot so sipan to ya ipatnag so panangasi ed si Abraham tan ed ilalak to, a singa imbaga tod saray inmuunan atateng tayo.”—Lucas 1:51-55.
Diad manga taloran bulan, nansiansiay Maria ed sikara di Elizabet, nayarin pian ontulong legan na unor iran simba antis na pananak nen Elizabet. Talagan alay abig ya sarayan duaran matoor a bibii et saniba ed sayan parte na bilay da sanen sikaray nanlukon diad tulong na Dios!
Tan imanoen so galang ya inter ed si Jesus antis na inkiyanak to. Sikatoy tinawag nen Elizabet ya “Katawan ko,” tan “malikeliket a ginmalaw” so ugaw ed eges to kasabi nen Maria. Talagan duma itan ed impantrato na arum ed si Maria tan say iyanak ton ugaw, a singa nanengneng tayo.


text:
SAY EBAT NA BIBLIA
Tukso
Pansian na sanasawa, sakit, pakakakonsiensia—pigara labat iraya ed saray resulta no manpatalo kad tukso. Panon tayon naiwasan itan?
Anto tay tukso?
Natutukso ka no nalalagyat kad sakey a bengatla—lalo la no aliwa. Singa bilang, legan kan mansho-shopping, walay anengneng mon labalabay mo. Naisip mo ya matmainomay mon takewen tan agka naerel. Pero pipigilan ka na konsiensiam! Kanian inekal mo lad isip mo tan inmalis ka la. Lapud satan ya ginawam, nibagan alabanan mo so tukso.
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
Agto labay ya ibaga ya no natutukso ka et mauges kan too. Ibabaga na Biblia ya amin tayo et natutukso. (1 Corinto 10:13) Balet say importante et no antoy gawaen tayo no natutukso tayo. Say arum et pappaulyanan da labat so mauges ya pilalek da kanian akagawa ray mauges. Say arum balet et inekal da itan a tampol ed isip da ta amta dan aliwa.
“Nasusubok so kada sakey sano sikatoy nasagyat tan natangguyor na dilin pilalek to.”—Santiago 1:14.
Akin et kaukolan moy onaksion ya tampol no natutukso ka?
Nabasad Biblia iray bengatlan manresulta ed panggaway aliwa. Ibabaga na Santiago 1:15: “Say [mauges a] pilalek, sano nanlukon [literal, “nannginew,” paimanod leksab], iyanak toy kasalanan.” Diad simplin salita, no pappaulyanan tayoy mauges a pilalek, seguradon makagawa tayoy mauges, ya singa malukon ya ina ya seguradoy pananak to. Balet walay nagawaan tayo pian agtayo unor-unor ed mauges ya pilalek. Sarag tayon labanan iratan.
NO PANON YA MAKATULONG SO BIBLIA
Ontubo so mauges a pilalek lapud saray nononoten tayo. Pero sarag tayon ekalen iratan. Panon? No ibaling tayod sananey so nonot tayo. Singa bilang, sarag moy man-exercise, miistoryaan ed kaarom, odino mannonot kay maabig. (Filipos 4:8) Makatulong met no isipen mo ray pansumpalan no manpatalo kad tukso—nayarin panlapuan itan na ermen, sakit, odino naapektoay relasyon mod Dios. (Deuteronomio 32:29) Baleg met so nitulong na pikakasi. Imbaga nen Jesu-Kristo: “Agkayo ontutundan manpikasi, pian agkayo napelag ed tukso.”—Mateo 26:41.
“Agkayo palilingo: Say Dios et agnayarin napalikdo. Ta antokaman so itatanem na sakey a too, saya met so anien to.”—Galacia 6:7.
Antoy gawaen mo pian desidido ka ya labanan so tukso?
SAY TUAN NAGAGAWA
Tandaan mo ya say tukso et singa tapang odino patit ya no agka manalwar et napahamak ka. (Santiago 1:14, paimanod leksab) Ontan so kaslakan ya nagagawa lalo lad tukson manggaway seksual ya imoralidad, ya talagan makapaermen so resulta to.—Proverbio 7:22, 23.
NO PANON YA MAKATULONG SO BIBLIA
Imbaga nen Jesu-Kristo: “No say kawanan a matam so sengegan na pankakasalanan mo, sukit mo itan tan ibantak mo.” (Mateo 5:29) Siempre aliwan literal so tutukoyen nen Jesus! Say labay ton ibaga, no labay tayon napaliket so Dios tan manbilay ya tuloytuloy, nepeg tayon ‘pateyen’ odino kontrolen iray parte na laman tayo pian agtayo makagaway aliwa. (Colosas 3:5) Kanian dapat desidido tayon iwasan so tukso. “Ipaliis mo pay matak ed andi-kakanaan,” so impikasi na toon matoor ed Dios.—Salmo 119:37.
Siempre, nayarin mairap ya kontroley sarili tayo ta “maletey so laman.” (Mateo 26:41) Kanian walan walay nagawaan tayon lingo. Pero no talagan magbabawi tayo tan gawaen tayoy anggaay nayarian tayon iwasan so manggaway aliwa, say Amalsa, si Jehova a Dios, et ‘kasian tan abageyen’ to tayo. (Salmo 103:8) Talagan makapalemew itan na liknaan!
“No saray lingo so babantayan mo, O Jah, siopa kasi so makaalagey, O Jehova?”—Salmo 130:3.


text:
SEKSION 13
Maong tan Mauges ya Arari
Naapag so Israel. Diad inlabas na panaon, dakel so ararin nanuley ed saray Israelita, tan maslak et agnanmatoor. Say Jerusalem et dineral na saray taga Babilonia
SINGA impasakbay la nen Jehova, naapag so Israel kayarin imbeneg nen Solomon so dugan panagdayew. Say anak to tan sinmublay ed sikaton manuley a si Rehoboam et maruksa. Kanian, nanrebelde so samploran tribu na Israel tan aporma so amianen a panarian na Israel. Duaran tribu so nansiansian matoor ed poli nen David ed Jerusalem, kanian aporma so abalaten a panarian na Juda.
Pareho iratan a magulo, say manunan rason et andian na pananisia tan agmatulok so arari da. Balet, mas grabe kipapasen na Israel nen say Juda ta saray arari to et nanggawa na palson panagdayew manlapud gapo. Anggano anengneng da iray makapanyarin kimey na saray propeta a singa si Elias tan Eliseo
Binmayag so uley na Juda na masudsulok a sakey siglo nen say Israel, balet dineral met itan na Dios. Pigara labat ya ari ed Juda so kinmiwas ed pasakbay na saray propeta na Dios tan angidaulo ya ompawil ira ed si Jehova. Alimbawa, ginapoan nen Arin Josias a linisan so Juda ed palson panagdayew tan inapiger toy templo nen Jehova. Sanen aromog so orihinal a kopya na Ganggan na Dios a niiter panamegley nen Moises, atenyeg so liknaan nen Josias, kanian lalon apakiwas ed kampanyan ginapoan to.
Balet makapaermen ta saray sinmublay ya ari ed Josias et agda inalig so maong ya alimbawa to. Kanian inabuloyan nen Jehova so Babilonia a manakop ed Juda, tan dineral toy Jerusalem pati say templo ditan. Saray akaliktar so inawit ed Babilonia. Impasakbay na Dios a say puersaan ya impanayam da ditan et sabien toy 70 a taon. Say Juda so ag-apanayaman ed loob na 70 a taon
Balet, anggapo la ray manuley ya ari manlapud poli nen David anggad panuley na insipan a Manangisalba, say impasakbay a Mesias. Apaneknekan ed inkiwas na maslak ya arari ed poli nen David a nanuley ed Jerusalem ya aliwan kualipikadon manuley iray agperpekton totoo. Say Mesias labat so talagan kualipikado. Kanian oniay inkuan nen Jehova ed saramay unor ya arari ed poli nen David. “Ekalen mo so balanget. . . . Saya anggapo met la naani, angga ed onsabi so akankanepegan; et sikato naani iter ko ed sikato.”


text:
Ebat ed Saray Tepet ed Biblia
Kasin walay gagala na planeta tayo?
Say planeta tayo et dugarugay inkagawa to pian nasustuni so bilay. Walaan iya na magenap a danum ya importante pian manbilay. Say anggulo na inkipariking, katetelek, tan say orbit na dalin et dugaruga labat pian saray dayat et ag-onyelo lapud sobran betel odino onlelwag lapud sobran petang. Say atmospera na dalin tan say magnetic field na satan et proteksion manlapud makapatey a radiation. Makapakelkelaw so pansusuportaan na tanaman tan ayayep diad dalin pian manbilay. Kanian, dakel so mangibabagan walay gagala na inkadesinyo na planeta tayo.
Balet ompan isipen mo, ‘Kasin kaibad satan so paniirap tan ag-inkahustisya?’
Nagawa kasi so gagala parad dalin?
Denisinyo so dalin pian maliket a panayaman na totoon walaay respeto ed sakey tan sakey tan inaro day Amalsa ra. Mas importante sirin so gagala na bilay na too nen say bilay na saray tanaman tan ayayep. Amta tayo no siopay Amalsa ed sikatayo, tan sarag tayon respetoen tan aligen so panangaro tan inkahustisya to.
Gawaen na Amalsa tayo so amin ya gagala to. Kanian segurado tayon ekalen toy paniirap tan ag-inkahustisya, tan gawaen ton maliket ya ayaman na totoo so planeta tayo.


text:
Panon so Nepeg Mon Pandisiplina ed Ananak Mo?
“Agko la naanosan a dengelen so kada luluganan ya ondadalan. Pitlo la yan ag-inunor nen Jordan so curfew to. Kuan kod sarilik, ‘Kulaan to la kasi? Wala kasi agawad sikato? Agto ta amta ya aburido kami la?’ Nen sinmabin siansia, ngalngali ak la onsabog ed pasnok ko.”
—GEORGE.
“Maneyag so anakon bii, kanian ataktakot ak. Linmingaw ak tan anengneng kon sankabembenan toy ulo to tan onaakis. Sikatoy pinekpek na apat taon ya agi ton laki.”
—NICOLE.
“‘Agko tinakew may singsing. Nalmok man!’ kuan na anem taon ya anak min si Natalie, ya mikakasi iray singa inosentin mata to. Ansakisakit ed sikami ta talagan aga onamin, ya anggad akaakis kami la. Amta min mantitila.”
—STEPHEN.
NO SAKEY kan ateng, aliknam met la kasi iratan? No wala kad ontan iran situasyon, naisip mo kasi no panon, odino kasin nepeg mon disiplinaen so anak mo? Mauges kasin disiplinaen iray anak mo?
ANTO SO DISIPLINA?
Diad Biblia, say salita parad “disiplina” et aliwan basta arum a salita parad dusa. Say panagdisiplina et manunan ontutukoy ed panamilin, panangibangat, tan panangipetek. Agbalot itan mikonektaan ed panag-abuso odino inkaruksa.—Uliran 4:1, 2.
Say panagdisiplina na ateng et niyaliling ed panagtanaman. Say sakey ya mantanem na tanaman et iparaan toy dalin, salogen tan ikdan toy abono so tanaman, tan protektaan tod saray bigis tan dikarika. Legan ya ombabaleg so tanaman, ompan kaukolan ton putotan itan pian ombaleg ed dugan direksion. Amta to ya no maalwar ton gawaen iray nanduruman paraan, magmaliw ya mabuna so tanaman. Mipadpara, aasikasoen na saray ateng iray anak da diad dakel a paraan. Balet no maminsan, singa panagputot, kaukolan iran mandisiplina pian nipetek ya tampol iray mauges a panlabayan na saray anak da tan natulongan iran ombaleg ed dugan direksion. Anggaman ontan, kaukolan ya maalwar so pamutot ed tanaman, ta no andi, nayarin nasakitan itan. Mipadpara, kaukolan ya say pandisiplina na ateng et gawaen diad maaron paraan.
Si Jehova, say Dios ya ibabaga na Biblia, et angiter na maabig ya alimbawa parad saray ateng. Say panagdisiplina tod saray matulok ya mandadayew ed sikato diad dalin et talagan epektibo tan makapaliket kanian ‘naaro’ day disiplina. (Uliran 12:1) Bebembenan day disiplina tan agda itan iikbanan. (Uliran 4:13) Natulongan moy anak mon awaten so disiplina no aligen moy taloran manunan kabiangan na panagdisiplina na Dios: (1) maaro, (2) makatunongan, tan (3) agmanguman-uman.
MAARON PANAGDISIPLINA
Say aro so basiyan tan mamapakiwas ed Dios ya mandisiplina. Ibabaga na Biblia: “Say aroen nen Jehova baaten to, singa sakey ya ama a manliket ed anak.” (Uliran 3:12) Sakey ni, si Jehova et “mapangasi tan mapaaro, mapalna ya onsanok.” (Exodo 34:6) Lapud satan, si Jehova et agbalot maabuso odino maruksa. Agmet mansalitay ansakit, manbalaw, odino maninsulto, ta amin iratan et makapasakit a ‘singa saray saksak na espada.’—Uliran 12:18.
Tua, imposiblin sigpot ya naalig na saray ateng so perpekton alimbawa na Dios ed panangontrol ed dili. No maminsan et naupot lay pasensiam, balet diad mairap iran situasyon, naynay a tandaan ya no base ed sanok so dusa, kaslakan ya satan et maruksa, sobra, tan aliwan epektibo. Kaaruman ni, say panagdusa ya base ed sanok odino impakadismaya et aliwan panagdisiplina, noagta pakapatnagan labat ya anggapoy kontrol mod sarilim.
Balet no say panagdisiplinam et maaro tan walay kontrol mod sarilim, seguradon mas maabig iray resulta. Imanoen no antoy ginawa di George tan Nicole, duarad saray ateng ya abitla ed gapo.
“Nen sinmabin siansia si Jordan, masyadoy pasnok min sanasawa, balet kinontrol mi liknaan mi legan ton ipapaliwaway rason to. Lapud lablabi la, nandesisyon kami ya diad kabuasan mi la pantongtongan. Nampikasi kamin saniiba insan kami la naugip. Kaimbuasan to, kalmado kamin akapantongtong, tan asabi mi puso na anak mi. Mabulos ton inunor iray imbaga min totontonen tan inawat toy disiplina lapud samay ginawa to. Misalsalamat kami ta amoria mi ya aliwan epektibo so pan-react ya tampol no makakapasnok so sakey. No ondengel kami ni, mabetbet ya maabig so resulta.”
—George.
“Agaylay pasnok ko nen anengneng kon sinakitan na anakon laki so atsi to. Balet imbes ya pampasnokan kon tampol, pinaloob ko nid kuarto to ta agak makapandesisyon na duga lapud sobray pasnok ko. Nen kinmalma ak la, seryoson impaliwawak ya mauges so pagmaliw ya bayolenti tan impamoriak ed sikato ya aliway ginawa tod atsi to. Sayan paraan ya ginawak et maong so epekto tod sikato. Nan-sorry ed atsi to insan to nilakap.”
—Nicole.
On, say dugan panagdisiplina, anggan walay kaiba ton dusa, et naynay ya base ed aro.
MAKATUNONGAN YA PANAGDISIPLINA
Say panagdisiplina nen Jehova et naynay ya dugarugay kabelat to. (Jeremias 30:11; 46:28) Ikokonsidera toy amin ya sirkumstansya, anggan saray agsankaimano. Panon met itan ya nagawaan na atateng? Oniay impaliwawa nen Stephen ya abitlad gapo: “Anggano asakitan kami tan agmi natalosan no akin ya masyadoy pangipipilit nen Natalie ya agto inala may singsing, sinali min inkonsidera so edad to tan say ugaw nin panagnonot to.”
Sasalien met na asawa nen Nicole ya si Robert ya ikonsidera so amin ya sirkumstansya. No aliway gagawaen na ugugaw, lanang ton tetepetay sarili to: ‘Natan labat kasi agawa iya odino lanang la? Kasin naksawan labat so ugaw odino aliwliway liknaan to? Kasin ipapatnag na sayan ginawa to ya wala ni arum ya problema?’
Saray makatunongan ya ateng et sankanonot da ya saray ugugaw et aliwan melag ya adulto. Binidbir itan na Kristianon apostol ya si Pablo nen insulat ton: “Sanen melag ak nin ugaw, mansasalita ak a singa ugaw, maniisip a singa ugaw.” (1 Corinto 13:11) Say kuan nen Robert: “Say sakey a bengatlan tinmulong ed siak pian magmaliw a balanse tan napaliisay alabas ya reaksion et say pangipapanonot kod sarilik ed saray ginawak nen ugaw ak ni.”
Importante ya magmaliw kan realistiko ed saray iilaloan mo tan agmo susuportaan odino kokonsintien iray aliwan ginawa odino ugali. No ikokonsideram iray abilidad, limitasyon, tan arum nin kipapasen na anak mo, nasegurom ya say panagdisiplinam et balanse tan makatunongan.
AGMANGUMAN-UMAN YA PANAGDISIPLINA
“Siak, si Jehova, agak manguman,” so ibabaga na Malaquias 3:6. Manmamatalek iray lingkor na Dios tan maligen ira ed sayan katuaan. Kaukolan met ya nalikna na saray anak so inkaligen lapud agmanguman-uman ya panagdisiplina. No manguman-uman so estandartim depende ed mood mo, nayarin nawetwet tan nadismaya so anak mo.
Tandaan so imbaga nen Jesus: ‘Say imbaga yon “On” et on, tan say “Andi” yo et andi.’ Onaplika met iratan ed panamabaleg na ananak. (Mateo 5:37) Nonot mo nin maong antis kan mangiter na ultimatum ya agmo lanlamang gawaen. No pasakbayan moy anak mo ya sikatoy nadisiplina no walay gawaen ton aliwa, seguradom ya gawaen itan.
Importante so maong ya komunikasyon na atateng tan ananak pian agmanguman-uman so panagdisiplina. Oniay impaliwawa nen Robert: “No napaesel ak na saray anak mi ed bengatlan imbaga na asawak ya agda nayarin gawaen, insan ko naamtaan itan, umanen kon tampol so desisyon ko pian suportaay asawak.” No agmanpaknaan iray ateng no panon ya arapen so sakey a situasyon, mas maabig no pantongtongan da ni itan ya sikaran dua labat tan mankasakey irad desisyon da.
IMPORTANTE SO PANDISIPLINA
No aligen moy maaro, makatunongan, tan agmanguman-uman ya panagdisiplina nen Jehova, seguradon nagunggonaan iray anak mo ed saray sagpot mo. Say maaron panangigiyam et makatulong ed saray anak mo pian magmaliw iran matatken ed panagnonot, responsable, tan balansin adulto. Singa ibabaga na Biblia: “Ibangat mo so anak ed dalan a nepeg to a laen, tan anggan sano masiken la ag-onarawi ed sikato.”