text:
معنى لا إله إلا الله ومحمد رسول الله
أَحْمَدُكَ اللَّهُمَّ حَمْدَ مَنْ أَخْلَصَ النِّيَّةَ لِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ ، وَأَشْكُرُكَ شُكْرَ نِعْمَتِكَ وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ الأَمِينِ ، لَكَ الْحَمْدُ كَمَا يَنْبَغِي لِجَلاَلِ وَجْهِكَ وَلِعَظِيمِ سُلْطَانِكَ ، لَكَ الْحُكْمُ وَإِلَيْكَ تُرْجَعُ الأُمُورُ ، وَأَشْهَدُ أَنْ لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ، صَلَّى اللهُ وَبَارَكَ وَسَلَّمَ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ. وَبَعْدُ:
فَيَا عِبَادَاللهِ اعْلَمُوا أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى قَالَ فِي كِتَابِهِ الْكَرِيمِ:
شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَ أُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
Ahmadukallāhumma hamda man akhlasan niyyata liwaj’hikal karīm, wa ashkuruka shukra ni’matika wabtigāa mardhātikal amin, lakal hamdu kamā yanbagī lijalāli waj’hika wa liadhīmi sultānik, lakal hukmu wa ilayka turja’ul umūr, sallallāhu wa bāraka wa sallama alā sayyidinā Mohammadin wa alā ālihi wa sahbihi wa man tabiahum biihsānin ila yawmid dīn wa ba’du:
Fayā ibādallāhi i’lamū annallāh sub’hānahu wa taālā qāla fī kitābihil karīm:
Shahidallāhu annahu lā ilāha illā huwa wal malāikatu wa ulul ilmi qā’iman bil qisti lā ilāha illā huwal azīzul hakīm. (Ali Imran 18)
Manga oripn o Allāh, So bandingan ko Kalimah As Sahādah, na skaniyan i paganay a rokon ko manga rokon o Islam a lima. Skaniyan a Kalimah As Shahadah i miatndo a gonsi o Islam, a anda dn i katharoa on o taw sa ikhlas ko ginawa niyan ago siabot iyan so maana niyan ago so manga antap iyan, na makasold skaniyan ko goliling o Islam sa khatawag skaniyan a Muslim.
Giankanan a Kalimah, na skaniyan i onayan o panolon o manga rasūl ago so manga nabī ago aya sabap a kiasogoa kiran o Allāh (سبحانه وتعالى) ko manga pagtaw iran ipoon ko Adam, na taman ko nabi tano a Mohammad (صلّى الله عليه وسلّم) . Gianan so katharo a thamanaan o dowa a btad a so kamumuslimi ago so kakakapiri, gianan so kiamblagan o dowa lalan ago so dowa a doniya a da dn a ba niyan kapakapzopona pharoman, gioto so doniya o Islam ago so doniya o kakhapir, gianan so onayan a kasasabapan ko giikaplotng o bnar ago so ribat. Gianan so katharo a inipananawag skaniyan o Mohammad (صلّى الله عليه وسلّم) sii sa As Safa, gowani a limodn iyan so manga Quraysh sa inisampay niyan kiran so panolon o Islam.
Ipoon sankanan a gawii na miakatindg so rido o kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , ago so kapanakoto, go roo dn miphoon so giiran kathidawa sa taman sa kagba o doniya.
Giankanan a Kalimah, na skaniyan i pasodan o sosonan o Allāh (سبحانه وتعالى) , (manhaj) ko liyawaw o lopa. Sabap sa skaniyan i poonan o ptharoon a Tawhid Al Ibadah, so kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) ko kapzimbaa on, sa da dn a zimbaan a salakaw ron, sa aya bo a pagonotan na so sogoan iyan, na aya phananggilaan na so inisapar iyan. Di dn mamuslim so manosiya o di ron makanggolalan.
Giankanan a Kalimah, na da dn a miangraw ron ko langit ago so lopa ago so manga palaw sabap ko kapnd iyan ago so kala iyan, sa piangraw skaniyan o manosiya, sa tianggong iyan sa gioto i kiapatot a skaniyan a manosiya i makandato ko doniya sa matharagombalay niyan ago mapakaozor iyan sa ayon ko kabaya o Allāh (سبحانه وتعالى) , a miadn on ago aya on khirk.
Manga oripn o Allāh, anda dn i kisabotn sankaya a Kalimah o taw a zold ko Islam, na makatogalin skaniyan ko isa a doniya a salakaw dn ko doniya a kialayaman iyan sa miaona, sa datar skaniyan o inimbawata sa bago a salakaw dn so kaoyagoyag iyan ago so paparangayan iyan ago so giiniyan kapamimikiran ko kibabatog iyan ago so giiniyan kapakindodolona ko manga taw ago so makaliliyot a salakaw a kaadn ko liyawaw o lopa. Gianan so towanga a anda dn i kapakaokit on o manosiya na mabatak skaniyan ko salakaw a kagdam, go salakaw a galbk, go salakaw a kapamimikiran ko kaoyagoyag.
Manga oripn o Allāh, giankanan a Kalimah na skaniyan so katharo a ko:
أَشْهَدُ أَنْ لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ
Ash-Hadu Allā Ilāha Illallāh, wa Ash-hadu Anna Mohammadan Rasūlullāh
Pzaksian ko a da dn a tuhan a rowar ko Allāh, go pzaksian ko a mataan a so Mohammad na sogo o Allāh.
So kapakakmpta san na gioto so gii katharoa ko:
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ
La Ilāha Illallāh, Mohammadun Rasūlullāh.
Manga oripn o Allāh, so nabi tano a Mohammad (صلّى الله عليه وسلّم) na miakasapolo ago tlo ragon a kinipanolonn iyan sankanan a katharo ko katatago iyan sa Makkah, sa diolon iyan so pizakatawan ago so manga lompokan ago so pithikaloksan sa Makkah. Inalaw niyan so langowan a manga Arab a pphakaoma a nomanayk ago manga padagang sa pizakataw niyan siran domolon ko katharoa iran ko La Ilāha Illallāh. Tiondog iyan siran ko manga padian ago sii ko manga lalan ago sii ko manga itopang sa kipndolonn iyan kiran ko La Ilāha Illallāh, sii ko kagagawii ago so kadawndaw.
Manga oripn o Allāh, gowani a giimanolon so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ko manga padian sa Makkah, na totondogn skaniyan o Abu Jahl, sa giiniyan tharoon ko manga taw a oba niyo paratiyayaa ka skaniyan na pmbthangn a miawa ko agama niyan a pakasal. Adn a manga taw a diolon siran o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , ko katharoa iran ko Lā Ilāha Illallāh, na pitharo iran a opama o onoti ami ska, ino sii ko oriyan o kapatay ngka magndod rkami so kadato a khakowa ngka, na pitharo iyan a so btad na di ko kapaar ka so Allāh (سبحانه وتعالى) i khirk on, na pitharo iran a: Awai kami ngka, ka di ami ska pharatiyaan, zold kami sankai a agama sa pridoon kami o manga taw na amay ka miakadaag ka na imbgay ngka so kadato ko salakaw rkami.
Ino da paratiyayaa o manga Quraysh ankanan a Kalimah?
Aya da iran on kaparatiyayaa na kagiya katawan iran a adn a maririmbit iyan a mala a atastanggongan ago patoray a khabalambanan iyan so manga baya a ginawa iran ago ithaplk iyan sa tarotop so kasimba sa salakaw a manga katuhanan. Sabap sa so Kalimah na makaaawid sa dowa a maana a kapakada (nafiyun) ago katankd (ithbātun).
Anda i katharo anka ko Lā IIāha na aya maana niyan na, “da dn a tuhan ko langowan o sosonan iyan a maadn a phangintuhann ago zimbaan” samanan na piakada aka so langowan a zimbaan a phangintuhann, na anda i kisompatn ka on ko Illallāh, a aya maana niyan na, “Inonta bo so Allāh” na aya bo a riyowar ka ago tiabiya aka a da ngka pakadaa na so bo so Allāh (سبحانه وتعالى) , sa tiangkd ka a skaniyan bo i tuhan a zimbaan, sa gioto i ptharoon a katangkd a oriyan o kapakada, na sabap sankanan a maana na siangka o manga Arab ka kagiya garobat ko paratiyaya iran a kialayaman iran ago garobat ko langowan a btad ago dadabiatan ago olawla a sopak ko mitotoro iyan a maana. Opama ka minilapiat sa salakaw a datar o katharoa sa so Allāh (سبحانه وتعالى) i tuhan akn / Allāhu Rabbī, na adn a kapakappharowa iyan ka kagiya so katharo angka sa so Allah i tuhan ka, na khapakay mambo a tharoon iran a so Al Llāt ituhan ami odi na so Hubal. Ogaid na so kiapakapoon o katharo sa “Da” a sii ko basa Arab na gioto so “Lā” a makatotoro sa phamakada ko langowan a soson a nganin, na miatangkd a da dn a tuhan inonta bo so Allāh, na da iran tarimaa.
Manga oripn o Allāh, giankaya a Lā Ilāha Illallāh, na skaniyan so bithowan o Islam sa Al Kalimah At Tayyibah, skaniyan so katharo a soti, skaniyan i gonsi o Islam, ago skaniyan i gonsi o sorga, go skaniyan i mapnd ko timbangan a da dn a ba on phakalawan sa kapnd.
Miaaloy ko Hadith o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a adn a sakataw a mama ko alongan a Qiyāmah ko kapthimbanga ko manga amal a maito a amal iyan a mapiya, na so kasosoratan ko amal iyan a marata na isa ka mamandangan a kaolad iyan, na kagiya thimbangn so amal iyan na bigan skaniyan sa sasoro a karatas a isosorat on so Lā Ilāha Illallāh, na kagiya makowa niyan na inisogoon a ibtad iyan ko sabala a papak o timbangan, na miatharo iyan a andamanaya dn i kakhatimbanga ankai a satbi a karatas sankai a amal akn a marata a isa ka mamandagangan a kasosoratan on?! Na miatharo on a btadn ka on, na inibtad iyan on na so kinibtad iyan on na miapayogantong so sabala a papak o timbangan a katatagoan ko amal iyan a marata, sabap ko kapnd o Lā Ilāha Illallāh.
Manga oripn o Allāh, da dn a phakatimbang sa kapnd ko Lā Ilāha Illallāh, sii ko doniya ago sii ko alongan a maori.
Manga oripn o Allāh, miasabot ko Hadith o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a: Sa dn sa taw a aya kaposan a matharo iyan ko kaphatay niyan na so Lā Ilāha Illallāh, na makasold ko sorga, sa bap on, gioto i sabap a so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) na piangni niyan ko bapa iyan a Abu Talib a isabot iyan so Lā Ilāha Illallāh ko kaphatay niyan ka an mabaloy a rnding iyan ko siksa ko naraka, ogaid na da niyan matharo na miatay skaniyan a kna o ba Muslim.
Manga oripn o Allāh, giankai a Lā Ilāha Illallāh na adn a manga rokon iyan a di dn khatangkd so kinilapiyatn on o taw inonta bo o mapadalm on ankai a manga rokon iyan a pagalowin tano:
Manga oripn o Allāh, patoray ko taw a iplapal iyan so Kalimah a kabaloy niyan a migpa iyan so manga maana ankanan a kalimah. Giankanan a knal a katao na gianan i pagam-paganay a ipaliogat o Allāh (سبحانه وتعالى) a katao a phaganadn o manosiya ko da niyan pn kaknala ko langowan taman. Paliogat ko pizakatawan a maknal iran so Allāh (سبحانه وتعالى) sa tarotop a knal. Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
فَاعْلَمْ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ
Knal angka a mataan a da dn a tuhan a rowar ko ALLAH, ago pamangni ka sa rila ko dosa ngka. (19:47)
Sii sankanan a ayat na mianagipoon ko katao, ko da pn kaadn o katharo ago so galbk, sabap san na di dn khapakay ko Muslim o ba adn a paganadn iyan a katao a ilawan iyan ko kapaganada niyan ko kaknala niyan ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa gianan i paganay a paliogat a katao a phaganadn sa odi paganada na kadadag ago kadadas san ko taw a daa sabot iyan ko kamataani ko Allāh (سبحانه وتعالى) .
Da dn a bali o manga katao a matatago ko olo o manosiya amay ka mapapas on so knal ko Allāh (سبحانه وتعالى) , giankanan a knal na paliogat ko pizakatawan a taw, a kapaganada niyan on sa odi niyan paganada na miakanggolawla sa mala a dosa.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Al Yaqin, na so kathakna o paratiyaya ago so katao ko Allāh (سبحانه وتعالى) sii ko ginawa o Muslim, sa tankdn iyan so maana ankoto a Kalimah sa da dn a ba on sankaan a pamikiran a maito bo, sa magakot ko poso iyan ago so ginawa niyan a mataan a da dn a tuhan a zimbaan inonta bo so Allāh (سبحانه وتعالى) . Giankoto a kapthakna o paratiyaya sangkanan a katharo, na gianan i bithowan sa Aqīdah, a aya maana niyan na so kapapalot ago kagagakot sa mabagr o paratiyaya o taw sii ko poso iyan. Sabap sa so aqīdah na phoon ko katharo a aqada a aya maana niyan na mialot, na ino ron pn miapalot ka miathkhs on sa di ron khablag, sabap roo na pimaanaan so mabagr a paratiyaya sa aqīdah sii ko basa Arab, so aqīdah na ititimbang ko faīla a aya maana niyan na so maana o maf’ūl, a ititimbang on so ma’qūd, a makatotoro sa maana a mapapalot a margn a bkarn.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Al Ikhlas na so kambonayon o taw, sa pakapamantkn iyan so paratiyaya niyan ago bonayonn iyan ago balantann iyan sa sii bo ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa da dn a salakaw ron a ba niyan phanarigi ago phangangarapani, odi na khababayaan iyan a katuhanan a salakaw ko Allāh (سبحانه وتعالى) . So kabonayona ko pangni sii ko Allāh (سبحانه وتعالى) na karina ago toos ko kazalimbotawan a tarotop sii rkaniyan, ka so kapamangni na onayan o paratiyaya a patot a sii bo mibantak ko Allāh (سبحانه وتعالى) sa di makasilay. Sii ko Qur’an na lalayon iyan pmbthowan so kapamangni sa lapiyat a agama (Dīn) ka kagiya aya rinayagan o agama na so simba na aya rinayagan o simba na so kapamangni, ka langowan a katuhanan na aya kiapangintuhana on na so kapphamangnii ron o miangintuhan on, ka di khabthowan so tuhan sa tuhan amay ka di kaphamangniyan. Sabap roo na bialoy o Allāh (سبحانه وتعالى) a so kapamangni na wajib a mabonayon sii rkaniyan bo sa di ron pd so salakaw ron.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a As Sidq na so kathomangkd ago so kapangimbnar sa mataan a aya bo a tuhan a pzoasoatn na so bo so Allāh (سبحانه وتعالى) , sa da dn a misaog on a kapamokhag ago kapamrak, sa matatanto niyan sii ko poso iyan ago sii ko katharo iyan ago so manga galbk iyan a so bo so Allāh (سبحانه وتعالى) i kadnan iyan a giiniyan zoasoatn sa nggolalan sa manga simba. Patot a masabot o Muslim, a so iphlapiyat o dila iyan na phoon ko poso iyan, na so katharo iyan na mbanarn o galbk iyan. So giitano katharoa ko Allāhu Akbar (so Allāh (سبحانه وتعالى) i Lbi a Mala) na paliogat a mabnar o galbk, kna o ba giabo a khiplapaln on dila sa daa maana niyan.
So kiatharoa tano sa so Allāh (سبحانه وتعالى) i Lbi a Mala, na langowan a salakaw ron na maito, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so ginawa tano, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so manga wata tano, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so manga karoma tano, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so manga tamok tano, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so manga kadato tano, mala so Allāh (سبحانه وتعالى) a di so langowan taman ko doniya tano, sa anda dn i kamataani tano san, Manga oripn o Allāh (سبحانه وتعالى) , na minikoyapt tano ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa mimbaloy a aya tano pamamakin’gan so Allāh (سبحانه وتعالى) go aya tano pangilaylayan so Allāh (سبحانه وتعالى) , mimbaloy so ski tano aya iphalakad iyan na so Allāh (سبحانه وتعالى) , mimbaloy so manga lima tano aya ipphangawakawa iyan na so Allāh (سبحانه وتعالى) , na antonaa pn i mapnggolawla ko datar anan a manosiya, gianan so manosiya a mala i arga ko Allāh (سبحانه وتعالى) a di so doniya ago so langowan a dalm iyan, gianan so manosiya a o matay na nggoraokn o lopa ago so langit ago so arsh o Allāh (سبحانه وتعالى) .
Allāhu Akbar, Manga oripn o Allāh , giankanan a inaloy tano na phoon ko sabdan o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , kna o ba tano pphangantanga a katharo a phoon sa ginawa tano.
Manga oripn o Allāh, katawan iyo o makapira tano makasoy so katharoa ko Allāhu Akbar sii ko lima a waqto a giitano zambayangan oman gawii, antonai sabap a oman mabtr mapko so lawas tano ko sambayang na ipthawag tano so Allāhu Akbar. Manga oripn o Allāh, patot a katawan iyo i kadakl a kiphlapiyatn iyo ko Allāhu Akbar ko lima a sambayang iyo. Sa ipoon imanto na pagitonga niyo ago izai niyo a ginawa niyo o ay kala a rarad iyan sii rkano, ago ay kala a giiniyo kinggolalann ko maana niyan? So taw a giiniyan tharoon a Mala so Allāh, ogaid na amay ka miakaphantag so kabaya iyan sa ginawa niyan, odi na so wata iyan, odi na so karoma niyan, odi na so tamok iyan, odi na so kadato iyan, na mimbaloy so Allāh (سبحانه وتعالى) a aya lbi a maito, na aya lbi a mala ankoto a manga nganin, na mataan a skaniyan na bokhag sii ko ginawa niyan, ago bokhag sii ko manga taw, ago bokhag sii ko manga malaikat, ago bokhag sii ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa taman a bokhag, a so giiniyan tharoon na sopak ko galbk iyan, na da skaniyan mabaloy a taw a khababayaan o Allāh (سبحانه وتعالى) , ka so bokhag na di pd ko ummah o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , na sa dn sa taw a di mapd ko ummah o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , na taw ko naraka. Pitharo o Allāh a:
Miakalala a rarangit o Allāh a katharo iyo sa nganin a di niyo bo pnggalabkn.(as Saff).
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Al Mahabbah, na so kababayai o taw ko Kadnan iyan sa pakalbin iyan so kapkhababayai niyan on sii ko langowan taman a nganin apiya so ginawa niyan, ago so loks iyan, wata iyan, karoma niyan, ago so langowan taman a mala on i arga, sa palaya iyan dn oto khorbann sa pantag ko kapkhababayai niyan ko Allāh (سبحانه وتعالى) .
Miaaloy ko hadith o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , a pitharo iyan a di dn mabaloy a miaratiyaya so taw taman sa di mabaloy so Allāh (سبحانه وتعالى) ago so sogo iyan a aya lbi a pkhababayan sii rkaniyan a di so salakaw kiran a dowa. So kabaya na patot a makabantak ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa aya piangni o Allāh (سبحانه وتعالى) a ikhababaya on o oripn iyan na so kabaya o akal iyan, kna o ba so kabaya o rarb iyan. Sabap sa so akal na skaniyan i miatindos a lalan o paliogat ko manosiya (manāt at taklīf) sa tomioron so Qur’an sa pantag sa an mapamimikiran ago mandirogod o manga lalantas i pamikiran a manga baraakala, kna o ba pantag ko manga bon’g ago so pphanga-dadawayan a manga taw.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Al Inābah na giyanan so kapagapas ko Allāh (سبحانه وتعالى) ago so kambalingan on o manosiya sa ron manarig ko langowan a pangindaw niyan a barandiya ago rahasiyan, sa balowin iyan so Allāh (سبحانه وتعالى) a aya niyan lindonga ko langowan taman a khisogat on a margn ko kibabatog iyan, sa zasalimbotawan on ago zasarakan on ago mananarig on sa tarotop.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Al Qabūl, na gioto so katarimaa o oripn sa mataan a so Allāh (سبحانه وتعالى) na aya niyan kadnan sa maliwanag ko poso iyan, sa da dn a tarimaan iyan a pd sa katuhanan a salakaw, sa langowan taman iyan na balowin iyan a lalan ago okit sa kisampay niyan ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa nggolalan ko manga simba a inisogo on o Allāh (سبحانه وتعالى) sa palaya iyan dn ipnggolalan sa araparap iyan sa kithoonaan iyan ko Kadnan iyan a Mahasuti a Maporo.
Manga oripn o Allāh, amay ka masamporna anan ko ginawa o manosiya na mapatot on so kabaloy niyan a mu’min a miaratiyaya ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa gianan i onayan a patot so kaadn iyan ko taw a izabot iyan ankanan a Kalimah, sa giankanan a manga katao na paliogat a ipagiza ko taw ago iziksa on o Allāh (سبحانه وتعالى) , amay ka di niyan paganadn sa masabot iyan.
Manga oripn o Allāh, so Lā Ilāha Illallāh, na skaniyan so kalimah At Tawhid, so kapakaisa-isaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa migakd iyan so langowan a simba ago skaniyan bo i patot a phanom-pangan o soasoat ago kathawripn o manosiya.
So kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , na tlo a kiambagibagi iyan a so bithowan sa; Tawhid Ar Rbūbiyyah, so Tawhid Al Ulūhiyyah, odi na Tawhid Al Ibādah, go so Tawhid Al Asmāi was Sifāt. Giankanan a tlo a kapakaisaisaa ko Allāh na wajib a maknal o Muslim ago patoray ron a kasowaa niyan on ka giyanan i onayan o agama Islam.
Manga oripn o Allāh, aya ptharoon a Tawhid Ar Rubūbiyyah, na skaniyan so kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , ko kababaloy niyan a tuhan a miangadn ago mimbiat ago prizki ko langowan o kaadn iyan. Giankanan a paratiyaya ko tawhid na piaratiyaya o manga ahlul kitab ago so manga pd a pagtaw ogaid na da niyan siran miliyo ko goliling o kakakapiri, sa ba siran mimbaloy a Muslim, sabap sa da a iran, paratiyayaa so Allāh (سبحانه وتعالى) , ko kababaloy niyan a tuhan a zimbaan
So Tawhīd Al Ulūhiyyah, na skaniyan so kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , ko kapzimbaa on, sa skaniyan imbtad sa bitikan ago kitaban o manga kaadn iyan, go skaniyan i zogo ago zapar. Go skaniyan i mbgay ko halal ago so haram, so piakarata iyan na aya marata mapia pn mapiya a kapipikira on o manosiya, na aya mapiya na so piakapiya niyan mapiya pn marata a kapipikira on o manosiya,
So Tawhīdul Asmāi was Sifāt, na gianan so kapakaisaisaa ko Allāh (سبحانه وتعالى) , ko manga ingaran iyan ago so manga sifat iyan. Miaaloy ko sabdan o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a adn a siyaw polo ago siyaw a manga ingaran iyan, na sadn sa taw a ilahar iyan ago siyapn iyan na misold iyan ko sorga.
Manga oripn o Allāh, so Kadnan tano a Rabbul ālamīn na da dn a saginda niyan ago daa datar iyan, isaisa skaniyan ko manga ingaran iyan, ago isaisa skaniyan ko manga sifat iyan. Di khapakay o ba skaniyan pkhasangay o kaadn iyan, gioto i sabap a igira pingaran so ingaran iyan na pkhasompatan sa Abd maana a oripn sa so Allāh (سبحانه وتعالى) , na khapakay a pngarann o manosiya sa kizompat on so Abd na pmbaloy a Abdullāh oripn o Allāh (سبحانه وتعالى) , Abdurrahmān, oripn o Makalimoon, sa datar anan.
So manga ingaran o Allāh (سبحانه وتعالى) ago so manga sifat iyan na imbgay tano ron so maana niyan sa di tano iplagid, go di khisaginda ago di khidatar ago di khisapo ko salakaw ron. Ka so Allāh na da dn a datar iyan a nganin a skaniyan so pphakan’g a pphakailay.
Manga oripn o Allāh, pangnin tano ko Allāh a balowin tano niyan a pd ko manga taw a pphamakin’gn iran so katharo na phagonotan iran so lbi ron a mapiya.
وَأَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Wa aqulu qawli hada wa astagfirullaha li wa lakum wa lisairil Muslimin min kulli dambin fastagfiruhu innahu Huwat Tawwabur Rahim.
Alhamdulillāhi rabbil ālamin, wassalātu was salāmu alā rasulihil karīm Mohammadin Bin Abdillāh, wa alā ālihi wa sahbihi ajmaīn.
Manga oripn o Allāh, mangndod tano ko Allāh ago magapas tano ron sa mamangni tano ron sa rila.
Ya Allāh, mapapadalm kami imanto sa ngaki a walay ngka sa pantag sa giiami rka kazoasoata na rilai kami ngka ago rila ingka so manga loks ami ago rila ingka so kadandan o manga muslim so miyamatay kiran ago so oyagoyag kiran.
Ya Allāh, pakabagr angka so paratiyaya mi rka ago ompiya ingka so btad ami sa baloy angka so imanto ami a mapiya a di so kagai ami, na so mapita ami na mapiya a di so imanto ami.
Ya Allāh, kalimoon ka mingka ago lindinga kami ngka sa awata kami ngka ko manga sakit ago piya angka so pphangasasakit rkami, ago pakabayad angka so makambabayadan rkami, na pakakhawasa angka so manga mrmr rkami, na pakandiyakat angka so manga kawasa rkami, na timo angka so kasasagomparak ami, na bagr angka so malobay rkami, na ayon ingka so manga dato ami sa aya manggalbk iran na so kamapiyaan ami ago so Islam.
Ya Allāh, pakadaag angka so ronda o Islam sa madaag ami so manga ridoay o agama ngka sa tatap angka so manga palo ami sa maydan ago bgan ka rkami a limo a makapagintaw kami ko agama ngka ago mapakatindg ami so parinta Islamiyyah ko manga poso ami a go sii ko manga ingd ami.
Ya Allāh, tabangi kami ngka ko kaptadmi ami rka ago so kapiya o kapzimbaami rka.
Ya Allāh, pakiilayin ka rkami so bnar na dograan ka rkami so kaonoti ami ron, na pakikilalaan ka rkami so batal, na dograan ka rkami so kapananggilai ami ron.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Ya Allāh, bgi kami ngka ko doniya sa mapiya ago sii ko akhirat sa mapiya ago lindinga kami ngka ko siksa ko naraka.
Ya Allāh, kalimoon ka so Nabi ami a Muhammad ago so manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan sa kalangolangon iran. Wal Hamdulillahi Rabbil Alamin. Aqimus salah…..


c: text/html

text:
مفهوم القصاص في الإسلام
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِدًا ، وَأَشْهَدُ أَنْ لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ، اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنِ اهْتَدَى بِهَدْيِهِ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ... وَبَعْدُ:
فَيَاعِبَادَ اللهِ يَقُولُ الْحَقُّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ:
يَا أَيُّهَا الَذِينَ ءَامَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى
Innalhamda lillāhi nahmaduhu wa nastaīnuhu wa nastagfiruh, wa na’ūdubillāhi min shurūri anfusinā wa sayyiāti a’mālinā, man yahdihillāhu falā mudhillalahu, wa may yudhlil falan tajida lahu waliyyan murshidā, wa ash’hadu allā ilāha illallāhu wahdahu lā sharīka lahu, wa ash’hadu anna Mohammadan abduhu wa rasūluh, Allāhumma salli wa sallim wa bārik alā Mohammadin sallallāhu alayhi wa salallama wa alā ālihi wa sahbihi wa manihtadā bihad’yihi ilā yawmidd dīn... wa ba’du:
Fayā ibādallāhi, Yaqūlul Haqqu Tabāraka wa Ta’ālā fil Qur’ānil Karīm:
Yā ayyuhalladīna āmanu kutiba alaykumul qisāsu fil qatlā al hurru bil hurri wal abdu bil abdi wal unthā bil unthā. (Al Baqarah 179)
Manga oripn o Allāh, so oriyan o bantog tano ko Allāh (سبحانه وتعالى) ago so pangni tano sa kapakaslang ko Nabi tano a Mohammad (صلّى الله عليه وسلّم) ago so manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan ago so langowan a Muslim, na omiyog so Allāh (سبحانه وتعالى) na pamagosayin tano imanto ankai a bandingan ko Kitas sii ko Islam. Giyankai a bandingan na adn a pangkatan iyan a mala ko parinta Islamiyyah ago so kapphagingd o manga Muslim.
Takikn tano sa ginawa tano a so kiya-adna o Allāh (سبحانه وتعالى) ko manosiya sa piyakalawan iyan ko langowan o kaadn iyan, na khaonga oto a so langowan a siyap ago linding a mala na mapmbagian ankai a kaadn a makalalawan, sabap roo na hiyaram iyan so kapamono ago so langowan a galbk a phakabinasa ko kaoyagoyag o manosiya sa datar o kinisogoon iyan sa kasakawa on ago so kapagadati ron.
Misabap san na pindirogod o manga Ulama ko agama ago so kitab so manga kokoman a khaadn ko oriyan o kitana o kapamono a skaniyan so Kitas ago so diyat.
Sa inosay o manga Ulama ankoto a ptharoon a Jinayat a skaniyan na ngaran a madakl o Jinayah a aya maana niyan na skaniyan so kapamabai ko lawas odi na tamok odi na maratabat o taw. Sa bithowan o manga Ulama so kitab a miyamagosay ko kapamabai ko lawas o taw sa kitab a Jinayat. Na bithowan iran so kitab a miyamagosay ko kapamabai ko tamok ago so maratabat o taw sa kitab Al Hudud.
So kapamabai ko lawas o manosiya na khawajib iyan so kitas, odi na kabgay sa tamok, odi na kabgay sa kifarat.
Sa miyaompong so kadandan o manga Muslim ko kiyaharam o kapamono sa daa kabnaron, sa aya dalil oto na pd ko Qur’an ago so Sunnah. Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
وَلاَ تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ
Go oba niyo bonoa so ginawa a so hiyaram o Allah (so kabonoa on) inonta bo o nggolalan sa kabnar (Al An’am 151).
Go pitharo o Nabi (صلّى الله عليه وسلّم) a: Di khahalal so rogo o taw a Muslim a giiniyan zaksian a daa tuhan a rowar ko Allah ago mataan a sakn na sogo o Allah inonta o misabap sa tlo btad: So taw a mizina a skaniyan na muhsan (miyakapangaroma sa miya ona) Go so miyono sa ginawa a daa kabnar iyan, ago so taw a inibagak iyan so agama niyan (a Islam) sa mimblag ko sagorompong (giyoto so taw a mimurtad).
Amay ka mamono so taw sa daa kabnar iyan na go ron miyapatot so kikitasn on, na pnggolalan so bitikan o kakitas. Sa miyaopakat so manga Ulama sii ko kiyapakanggolalan o kitas sii ko kiyapakapatay a pithibaba amay ka malimod so manga sarat iyan, sabap ko katharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
يَا أَيُّهَا الَذِينَ ءَامَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى
Hay so miyamaratiyaya inipaliyogat rkano so kitas sii ko miyangabobono, so maradika na ikhitas on so miyakapatay ron a maradika, so oripn na ikhitas ko miyapatay niyan a oripn, na so babay na kitas ko miyapatay niyan a babay. (Al Baqarah 178)
Go pitharo o Allah (سبحانه وتعالى) a:
وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
Go adn a rk iyo (ko kanggolalan o kitas) a kaoyagoyag hay manga lalantas i pamikiran, ka an kano makapananggila (ِِAl Baqarah 179).
Aya maana a kiyaadn o kaoyagoyag ko kanggolalan o kitas, na kagiya so taw a khabaya mamono na anda i katokawi niyan sa o pamono na ikhitas ko biyono iyan, na phakatarg ko bantak iyan a kaphamono iyan, na misabap roo na miyaadn so kaoyagoyag ka miyalinding iyan a ginawa niyan ago so taw a mbonoon iyan sa da siran mamatay, sa pd anan ko ongangn o Qur’an a biyaloy niyan so kitas a kapatay a kaoyagoyag sabap ko kharombaan iyan ko kakhitaplkn o manga taw ko pamikiran iran a kapamono ka an iran malinding a ginawa iran ko kakhikitas iran ko miyapatay ran.
Manga oripn o Allāh, giyankanan a kitas na rinayagan o kaontol o Allāh (سبحانه وتعالى) , sa kagiya so taw na miyamono sa piyakada iyan so kaoyagoyag o salakaw ron sa pithibaba iyan na aya kaontol na kasambian iyan ankoto a kaoyagoyag a piyakada iyan, na daa khisambi iyan on na phakadaan mambo so kaoyagoyag iyan sa indatar ko taw a miyapatay niyan ka an siran makaplagid sa btad a playa siran matay. Sa giyankoto a kabnar ko kakitas na sabap ko kiyapatay o miyabono o miyamono na so manga tonganay o miyabono na khitogalin kiran so kabnar ko kathontota ko kitas sa kokoman oto o Islam.
Sa miyakaoma so Sunnah o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) : Sa so kabnar ko kakitas na rk o manga dadazg o miyabono sa kabnar iran a kazamili iran ko kinggolalann iran ko kitas ago so ba iran dn karila odi na komowa siran sa diyat, na so karila sa libri na aya makallbi. Sabnar a piyanothol o Abu Hurayrah a so Nabi (صلّى الله عليه وسلّم) na pitharo iyan a:
Sa taw a adn a mabono a madazg iyan, na skaniyan na makapzamili sa dowa: Adn oto a komowa sa diyat na adn pman a komitas (piyanothol o Sagorompong a manga pahahadith).
Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ
Sa taw a karilaan phoon ko pagari niyan sa nganin (a kitas sa ba dn phakadiyat) na onoti niyan so mapiya ago tonaya niyan (so diyat) ko khirk on sa nggolalan sa mapiya. (Al Baqarah 178).
Manga oripn o Allāh, di khitana o wali o miyabono so kitas odi malimod so manga sarat a pat a siran so:
Anda i kalimod ankai a manga sarat a pat na miyakhabnar o wali o miyabono so kabnar ko kakitas.
Manga oripn o Allāh so kiyapakanggolalana ko kitas na kadadalman sa limo ko manga taw ago siyap ko manga rogo’ iran, sa datar o kiyatharoa on o Allāh (سبحانه وتعالى) a adn a madadalm ko kanggolalan o kitas a kaoyagoyag. Sa pimorkaan so taw a gii niyan tharoon a zisii ko kinggolalan o kitas so kapanalimbot ago kabibinatangi ago katgas, a giyankai a manga taw na da iran ilaya so karata o pinggolawla o miyamono ko kiyabonoa niyan ko miyapatay niyan a angiyas a da a kabnaron a miyakabinasa skaniyan ko kaphagingd ago miyakabitowann sa manga karoma a babay ago miyakailo sa manga moriyataw a manga roroni a wata ago miyakabinasa sa walay. Sa giyankai a manga taw na ipkhalimo iran so marata i ongar na di ran ikhapdi so kiyambabaan, na so morka na sii ko akal iran ago sii ko manga ginawa iran a di siran khokom sa kaontol.
Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ
Ba so kokoman a jahiliyyah na aya iran phanontotn, o antai taw a lbi a mapiya i kokoman a di so Allah, sa pantag sa pagtaw a tomatankd. (Al Ma’idah 40).
So kakitas na kaontol a pnggalbkn o taw a kiyabinasaan odi na so wali niyan sa ithana iran ko taw a miyakapatay sa datar o kinitanaan iyan ko galbk iyan a marata. Sa aya hikmah roo na so kabolongi ko rarangit ankoto a manga taw a kiyabinasaan o miyakazala, sa inisogo oto o Allāh (سبحانه وتعالى) ka an marasng so manga taw a manga rarata i lalag a phamabaan iran so salakaw kiran. Sa phakitaaman iyan ko miyakapatay so masakit a datar o miyagdam o miyapatay niyan, a o makanggolalan anan na khaadn a khasiyap iyan so kaoyagoyag o manosiya sa khada so manga sabap a kapkhada o kaoyagoyag iran.
Sa odi anan makanggolalan na so piyatayan na zaop siran sa sadn sa masaot iran a madazg o miyakapatay na pagimatayin iran mambo sa pantag sa kasaop. Na phakala so kabinasaan ko ingd sa khirampat so daa kimamaniya iyan ko rido na aya khaolawla na mlankap so marata ko kaoladan ko ingd na kharambit so agama a khabinasaan ka daa makaphagamal amay ka so ingd na babankitn a rido ko giikambonoay o dowa makambabala.
Manga oripn o Allāh, giyanan so manga sarat o kapnggolalan o kitas, ogaid na adn mambo a manga sarat o taw a pnggolalan ko kitas a patot a masiyap ago malimod ko da pn kitana o kitas a siran so:
Amay ka ithana so kitas na paliyogat a kadarpaan o Imam o manga Muslim odi na so akila niyan sa siran i pnggolalan on sa pakanggolalann iran ko kitab.
So gomaan a pagosarn a datar o pdang na patoray a mabaloy a magarang a phamitas, sabap ko katharo o Nabi a:
وَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الِقتْلَةَ
Igira miyono kano na phiyapiya-i niyo so bontal o kabono (piyakambowat o Muslim).
So kithanaan ko kitas na aya dn a kaontol na o khagaga na datar dn o kinitanaan on o miyakapatay ko miyapatay niyan, sa o miyotol sa lima so miyamono na go niyan bo bonoa so biyono iyan na izowa on a photolan sa lima oriyan iyan na go bo mbonoa ka an makaplagid so pinggolawla niyan ko kithanaan on sii rkaniyan. Sa giyanan i pinggolawla o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ko manga taw a inikitas iyan a so dn so okit a kiyabono iran na aya kiran mambo kiyabonoa ka an maadn so kaontol.
Amay pman ka di khaparo na khabono skaniyan sa nggolalan sa pdang a magarang, odi na gomaan a mabagr a datar o timbak a magaan a kaphatay niyan.
Manga oripn o Allāh, giyankaya a kapakanggolalana ko kitas na siyap o Islam ko kalilintad o kaphagingd ago so kamapiyaan iyan, ka langowan a ingd a di ron mipng-golalan ankanan a bitikan, na masosogat a bankit a morka ka oman i isa a kiyabinasaan na phlobaan iyan i kapakasaop iyan, sa di niyan dn pnayawn so bagr o parinta niyan, ka kagiya katawan iyan a so kokoman o parinta niyan na di niyan khabolongan so kasosokhayaw o gani niyan ago so rarangit iyan.
So pman so manga ingd a Islam sa doniya a gii ron inggolalan so kokoman o Allāh (سبحانه وتعالى) ko manga kasalaan a pd on so kitas, na matatago on so kalilintad ago so kapakasasarig, sa tanto a maito a pkhaadn on a manga kasalaan a kapamono ago kapamankhaw sabap ko kapkhalk o marata i lalag o ba on misogat ankanana siksa a maontol.
Ogaid na piyakammsa a so manga ingd sa doniya a jahiliyyah na katawan iran ago kasasandngan iran so kapiya o bitikan o Islam a inggogolalan ko manga ingd a Muslim, na di ran pagalowin oba giyoto i manga ingd a adn a kalilintad on, sabap sa dnki ago siig a matatago kiran, ka o tharoa iran so bnar na giyoto dn i kiyatarima ayran sa so Islam na aya mapiya a atoran a ipthagompiya o doniya o manosiya, balabaw sankai a masa a kapapantagan a miyabinatang on so waraan o manosiya ago lomiyawan ko kababa o binatang.
Sabap san manga Muslim na pagandisann iyo so kapiya o agama niyo ago di niyo znongn ko manga parinta a jahiliyyah a kabibinatangi, ka so Islam na skaniyan bo i miyatankd a phakasabt sankai a doniya a pkhigald ko kalodan o kadadag ago so kaantiyor.
Pitharo o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a:
Satiman bo a hudud a pakanggolalann ko isa a ingd na thomo kiran oto a di o kaorani kiran sa makapat polo ka kapipita.
Katawan a so oran na giyanan i rinayagan o limo Allāh (سبحانه وتعالى) ko manga kaadn iyan, na so kanggolalan o satiman a hudud na thomo ago mapiya a di so katana o oran, sabap sa so kamapiyaan ko kapnggolalan o hudud na mala a khibgay niyan a gona ko manga taw ko kakhasiyap o kaoyagoyag iran, na so kakhawasa sa tamok a maa-adn so morka ko ingd odi na karirido-an so taw na di niyan dn khagdam i kapiya o kakhakawasa niyan.
Manga oripn o Allāh, pangnin tano ko Allāh (سبحانه وتعالى) a balowin tano niyan a pd ko manga taw a pphamakin’gn iran so katharo na phagonotan iran so lbi ron a mapiya.
وَأَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Wa aqulu qawli hada wa astagfirullaha li wa lakum wa lisairil Muslimin min kulli dambin fastagfiruhu innahu Huwat Tawwabur Rahim.
Alhamdulillāhi rabbil ālamin, wassalātu was salāmu alā rasulihil karīm Mohammadin Bin Abdillāh, wa alā ālihi wa sahbihi ajmaīn.
Manga oripn o Allāh, mangndod tano ko Allāh ago magapas tano ron sa mamangni tano ron sa rila.
Ya Allāh, mapapadalm kami imanto sa ngaki a walay ngka sa pantag sa giiami rka kazoasoata na rilai kami ngka ago rila ingka so manga loks ami ago rila ingka so kadandan o manga muslim so miyamatay kiran ago so oyagoyag kiran.
Ya Allāh, pakabagr angka so paratiyaya mi rka ago ompiya ingka so btad ami sa baloy angka so imanto ami a mapiya a di so kagai ami, na so mapita ami na mapiya a di so imanto ami.
Ya Allāh, kalimoon ka mingka ago lindinga kami ngka sa awata kami ngka ko manga sakit ago piya angka so pphangasasakit rkami, ago pakabayad angka so makambabayadan rkami, na pakakhawasa angka so manga mrmr rkami, na pakandiyakat angka so manga kawasa rkami, na timo angka so kasasagomparak ami, na bagr angka so malobay rkami, na ayon ingka so manga dato ami sa aya manggalbk iran na so kamapiyaan ami ago so Islam.
Ya Allāh, pakadaag angka so ronda o Islam sa madaag ami so manga ridoay o agama ngka sa tatap angka so manga palo ami sa maydan ago bgan ka rkami a limo a makapagintaw kami ko agama ngka ago mapakatindg ami so parinta Islamiyyah ko manga poso ami a go sii ko manga ingd ami.
Ya Allāh, tabangi kami ngka ko kaptadmi ami rka ago so kapiya o kapzimbaami rka.
Ya Allāh, pakiilayin ka rkami so bnar na dograan ka rkami so kaonoti ami ron, na pakikilalaan ka rkami so batal, na dograan ka rkami so kapananggilai ami ron.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Ya Allāh, bgi kami ngka ko doniya sa mapiya ago sii ko akhirat sa mapiya ago lindinga kami ngka ko siksa ko naraka.
Ya Allāh, kalimoon ka so Nabi ami a Muhammad ago so manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan sa kalangolangon iran. Wal Hamdulillahi Rabbil Alamin. Aqimus salah…..

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
الحدود في الإسلام
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِدًا ، وَأَشْهَدُ أَنْ لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ، اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنِ اهْتَدَى بِهَدْيِهِ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ... وَبَعْدُ:
فَيَاعِبَادَ اللهِ يَقُولُ الْحَقُّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ:
إِنَّمَا جَزَاؤُا الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأَرْضِ
Innalhamda lillāhi nahmaduhu wa nastaīnuhu wa nastagfiruh, wa na’ūdubillāhi min shurūri anfusinā wa sayyiāti a’mālinā, man yahdihillāhu falā mudhillalahu, wa may yudhlil falan tajida lahu waliyyan murshidā, wa ash’hadu allā ilāha illallāhu wahdahu lā sharīka lahu, wa ash’hadu anna Mohammadan abduhu wa rasūluh, Allāhumma salli wa sallim wa bārik alā Mohammadin sallallāhu alayhi wa salallama wa alā ālihi wa sahbihi wa manihtadā bihad’yihi ilā yawmidd dīn... wa ba’du:
Fayā ibādallāhi, Yaqūlul Haqqu Tabāraka wa Ta’ālā fil Qur’ānil Karīm:
Innamā jazāulladīna yuhāribūnallāha wa rasūlahu wa yas’awna fil ardhi fasādan, an yuqattalū aw yusallabū aw tuqatta’a aydīhim wa arjuluhum min khilāfin aw yunfawu minal ardhi. (Al Ma’idah 33)
Manga oripn o Allāh, So oriyan o podipodi tano ago so bantog tano ko Kadanan tano a Rabbul Alamin, na go so kiyasalawati tano ko Mohammad a miyatindos a sogo a Imam o miyamaratiyaya na samporna ko manga pamiliya niyan ago so manga bolayoka iyan, na omiyog so Allāh (سبحانه وتعالى) na phamagosayin tano imanto a alongan a Jumuah ankai a bandingan a manonompang ko manga kasalaan a pmbthowan sa Hudud sii ko Islam.
Giyankaya a ptharoon a Hudud na ngaran a madakl o katharo a Hadd, a aya maana niyan na kasapar ago karn, na aya manga hudud o Allāh (سبحانه وتعالى) na so manga shayi a inisapar iyan so kanggolawlaa on.
So pman so Hudud ko maana niyan ko kitab na, skaniyan so siksa a tiyamanan o kitab sii ko kanggolawlaa ko kasalaan, a inoto piyakanggolalan ka an iyan marn, odi na kasapari so kanggolawlaa ko datar iyan a kasalaan pharoman.
Aya pakaasal o kiyapakanggolalana sankanan a Hudud na so Qur’an, so Sunnah, ago so Ijma (so kiyaompong o manga Ulama ko kokoman iyan).
Pitharo o Shaykh o Islam a so Ibn Tayimiyyah a: So manga Hudud na miyakambowat sa limo ko kaadn, ago pantag sa an siran mipangalimo, sabap roo na paliogat ko parinta a ziksaan iyan so miyakazala a aya bantak iyan ko kithanaan kiran ko siksa iran na so kiphangalimoon kiran, sa so siksa iran na okit oto o kaompiyai kiran kna o ba so kabinasai kiran, sa datar o loks a so gii niyan kapran’ga ko wata iyan na pantag sa an skaniyan mabaloy a bilangataw, kna o ba pantag sa an skaniyan kabinasai. Go datar oto so pamomolong a so kaphagabrii niyan ko lawas o pkhasakit na aya bantak iyanon na so kamapiyaan iyan, kna o ba so kawtas o lawas iyan sa pantag sa an masokar.
Manga oripn o Allāh, aya mala a ongangn ko kiya-pakanggolalana o Allāh (سبحانه وتعالى) ko manga Hudud na pantag sa an mabaloy a phakarasng ko manga ginawa a marata i galbk ago an iyan masoti, skaniyan oto a Hudud na siksa a didiyankaan sa pantag sa kasiyap o kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) , oriyan iyan na pantag sa kapalihara o kabnar o kaphagingd (katitimo).
So Allāh (سبحانه وتعالى) na in wajib iyan oto sii ko langowan a taw a miyakanggolawla sa manga kasalaan a pkhababayaan o waraan o manosiya. Skaniyan oto a Hudud na pd ko manga ala a kamapiyaan o oripn sii ko kapphagintaw iran ago so kapagndod iran ko Allāh (سبحانه وتعالى) , sa di khatarotop so kapnggolalan o kadato a Islam inonta o maadn so manga rasng ago manga siksa a khisogat ko manga taw a giinggolawla sa marata. Misabap roo na phakatarg so lalong, na phakasarig so bilangataw, na khamataanan so kawntol ko liyawaw o lopa, na phakasarig so manga taw ko manga niyawa iran, ago so maratabat iran, ago so manga tamok iran, sa datar o kamamasai ron ko manga ingd a gii ran inggolalan so manga hudud o Allāh (سبحانه وتعالى) a zasaksi-an a doniya a siran i manga ingd a maito a kapkhaad non o manga kabinasaan ago manga kalalalongan ko langowan a bontal iyan.
Manga oripn o Allāh, sii ko kapakanggolalan ankanan a manga Hudud na paliyogat a maadn so manga sharat iyan a skaniyan so phakatalingoma:
Amay ka maadn ankanan a dowa a sharat ko taw a miyakanggolwala sa kasalaan a khitana on so hadd, na mipnggolalan on o Imam (Dato o manga Muslim) odi na so akila niyan, sabap sa so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) na piyakanggolalan iyan ankanan a manga hudud oriyan iyan na so manga Sahabah niyan ko oriyn iyan na ininggolalan iran, sa inisana o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ko taw a zarigan iyan so kinggolalann ko hadd ko taw a kiyapatotanon, sa pitharo iyan a: Kabalaga ka mapita hay Anis sankai a babay, na amay ka kompabli ko kiyazina niyan na rajam anka skaniyan, go inisogo iyan so karajama ko Ma’iz sa da on darpa, go pitharo iyan sa isa a miyamankhaw a: Lalakawn iyo skaniyan na potoli niyo sa lima.
Manga oripn o Allāh, sabap ko kala o btad ankai a hadd ago pantag sa kalinding iyan o ba maribat odi na maadn on so di kawntol na inwajib o Islam a aya dn a makanggolalanon na so Dato o manga Muslim odi na so Akila niyan, sa siyap ko kawntol ko kipnggolalan non, mlagid o so Hadd na kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) , ka datar o lphad ko mizina, antaa ka kabnar o manosiya a datar o lphad ko tomiyokas sa di bnar.
Pitharo o Shaykhul Islam a so Ibn Tayimiyyah a: So manga Hudud a kna o ba rk o manga taw a khikattndo na aya ipmbtho ron na Hudud o Allāh (سبحانه وتعالى) odi na kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) ; ka datar o kasalaan o manga tolisan ko manga lalan, go so manga tkhaw ago so manga barazina, ago so manga kasalaan ko kapamabay ko manga tamok o parinta ago so manga waqaf ago so manga tanan a tamok (amanat) a manonompang sa lankap a manga taw a di mattndo. A giyankai a manga btad na kabnar o parinta a paliyogat ko manga olowan so kaplobaa on ago so kapakanggolalana sankoto a kasalaan, mapiya daa tomiyontoton a mattndo a manosiya, sa phakatindg so kapzaksii ron sa apiya daa tomiyontoton a isa bo, sa pnggolalan so kokoman ko apiya antawa a taw maporo antaa ka mababa, mabagr antaa ka malobay.
Di khapakay so kapakanggolalana ko Hadd sii sa masjid, ogaid na sii pnggolalann ko liyo niyan, sabap ko Hadith o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a piyanothol o Hakim Bin Huzam a: Mataan a so Rasulullah na inisapar iyan so kakitas sa sold a masjid, ago so kambayokon sa manga bayok, ago so kapakatindga on ko manga kasalaan a hudud. (aya pitharo a bayok a isasapar o ba tontola ko masjid na so manga bayok a diyanggal ago kapamrak, so pman so bayok a ongangn a mapiya na kna o ba on sasaparn).
Inisapar ko Islam o ba rndinga so Hadd ko taw a kiyapatotanon sa nggolalan sa sapaat, ko oriyan o kinisampay o kasalaan ko tangila o Dato (kokoman) sabap sa so kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) na daa ba on phakarn a manosiya, sa da sa kapaar o Dato o ba niyan targn so kasalaan a Hadd ka kabnar anan o Allāh (سبحانه وتعالى) . Pitharo o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a: Sa taw a makarn so sapaat iyan ko di kinggolalan o Hadd a pd ko manga Hudud o Allāh (سبحانه وتعالى) na sabnar a siyopak iyan so Allāh (سبحانه وتعالى) sii ko sogoan iyan. Sa pitharo o Nabi ko taw a pagakoln iyan a di minggolalan so Hadd ko isa a miamankhaw a: Aya patot na miyaadn dn so karila ko da niyan rakn pn kisampay. Sa di dn kharn so kipnggolalann ko kokoman amay ka misampay so kasalaan ko kokoman o Dato.
Aya maana oto na amay ka so kabnar na kapag’pdaan o kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) ago so kabnar o manosiya, a datar o kapamankhaw sa tamok, na aya kapnggolalan o sapaat na sii ko da niyan pn kisampay ko kokoman o Dato. Sa khapakay ko piyankhawan a karilai niyan ko miyamankhaw sa mada so kasalaan iyan, ogaid na odi niyan rilai ko da niyan pn kikaril sa kokoman o Dato, na anda dn i kikaril iyan na di niyan maphangni o ba karilai so tkhaw, ka miyapokas ko kabnar iyan sa mimbaloy a kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) . Na daa ba on phakarn a manosiya, ka o manggolawla a pkharilaan bo so thkaw, na langowan a taw na phamankhaw ka maiinam iyan a di bo khasiksa ka khapakay a karilaan, na sii sankanan na khabinasa so kaphagingd ago di phakarasng so kokoman o kitab a so Shari’ah Islamiyyah.
Manga oripn o Allāh, aya manga kasalaan a miawajib on so Hadd na lima soson a siran:
Na so salakaw san a manga kasalaan na pnggolalan on so Ta’zir, aya ptharoon a ta’zir na so siksa a aya ndiyanka on na so Dato o manga Muslim.
So kasalaan a kazina na skaniyan so kanggolawlaa ko piyakasisingay ago so kalawasi o mama ko babay ko apiya anda ko dowa a bngawan iyan, sa minggolalan sa kabaya iran a dowa kataw, sa da nggolalan sa kapangaroma a halal odi na kna o ba niyan oripn. Amay pman ka minggolalan sa tgl o mama ko babay na salakaw a kokoman iyan ago adn a kasalaan iyan a mala.
Sa amay ka so mizina na muhsan maana a miyakapangaroma sa miyaona sa babay a Muslimah odi na ahlul kitab sa kiyataaman iyan so kaproyoda a skaniyan na piyaliogatan maana kiyabaligan ago makatatanod ago maradika (mukallaf) na prajamn a ator sa taman sa matay, mama skaniyan antaa ka babay. Giyankanan a siksa a rajm na tatap sa minggolalan ko Sunnah o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a kanggalbk ago katharo a miyatankd so kinitana iyan sa minggolalan sa mutawattir (hadith a pianothol o tanto a madakl a taw a di tharimaan o akal o ba siran miyamrak).
Amay pman ka aya mizina na mukallaf a kna o ba muhsan (da makapangaroma sa miyaona) na aya lphad iyan na magatos a lphad, sabap ko katharo o Allah a:
الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ
So mizina a babay ago so mizina a mama na lphadi niyo oman i isa kiran sa magatos a lphad (An Nur 2).
Na amay ka makanggolalan on so lphad a magatos na phakaawa ko ingd a pinggolawlaan iyan sa marata sa phakatogalin ko salakaw a ingd sa manga saragon a kathay niyan on, ka pinggolawla oto o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ago so Abu Bakr ago so Umar.
Amay ka aya mizina na oripn a mamimilik na khalphadan sa lima polo a lphad (saopak ko lphad ko maradika) mlagid san so mama ago so babay a oripn. Sa so oripn na di phakaawa ko ingd a pinggolawlaan iyan sa marata sa ba datar o maradika, sabap sa khabinasaan so kabnar o Dato iyan, ko gii niyan on kanggonai ko kitawgnon sa salakaw a ingd.
Manga oripn o Allāh, so pman so siksa o katokas a skaniyan so katmpowi o taw ko salakaw ron sa kiazina odi na kiyapliwat (so kiyapamakaya o mama ko izik iyan a mama) sa daa minibayan iyan a pat a saksi, na aya lphad iyan na walo polo a lphad, sabap ko katharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً
So siran oto a pthokasan iran so manga babay a pindiyara oriyan iyan na daa miniyoma iran a pat a manga saksi na lphadi niyo siran sa walo polo a lphad. (An Nur 4).
Giyankanan a ayat na oway dn ka sii miyakambowat ko manga babay na mlagid san so babay ago so mama a tomiyokas ago tiyokasan, sa so kokoman na isa dn.
Giyankanan a Hadd a katokas na kabnar anan o tiyokasan, a khada ankanan a kasalaan ko karila iyan, sa di ipnggolalan odi misabap ko tontot iyan, sa anda i karila iyan na miyada so lphad ko tomiyokas on. Ogaid na khataazir skaniyan o Dato sa ziksaan iyan sa dianka a phakasapar on ko marata a siyowa iyan.
Manga oripn o Allāh, so pman so Hadd o mininom sa pakabrg, a skaniyan so panginginomn a pkha-ibg iyan so pamikiran ko apiya antonaa i pakaasal iyan na aya lphad iyan na walo polo a lphad, sa giyoto i pinggolawla o Omar ko kandadato iyan, ogaid na aya pakaasal o kadakl o lphad iyan na pat polo a lphad na gowani a matoon o Omar a di phakarasng ankoto a pat polo a lphad na miyakimosawir ko manga Ulama na miya opakat siran sa phakawalo polo on a lphad ka an mabaloy a makarasng ko manga taw a lalong.
Giyankaya a pakabrg na haram ko Qur’an ago so Sunnah ago so Ijma’. Makasosold ko kahaharam so salakaw ron a phakabinasa ko pamikiran a datar o pizosonan a Hashish ago so pphangilkn a datar o Shabu ago so pizoson a drug a datar Heroin, Cocaine, ago so makasasaginda on sa palaya dn anan haram a so phagosar on na kiyapatotan sa lphad a walo polo. Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
Hay so miyamaratiyaya mataan a so pakabrg ago so kandarmat ago so manga barahala ago so kaprimar na marzik a pd sa galbk a shaytan na pakawatani niyo skaniyan ka ankano makadaag (Al Maidah 90).
Manga oripn o Allāh, so langowan a shayi a hiaram o Islam na so kipamolongn on na Haram sa isasapar a di khapakay, sabap ko katharo o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) a: Mataan a skaniyan a pakabrg na kna o ba bolong ogaid na skaniyan na sakit (piyanothol i Muslim). Go so thothol o Ibn Mas’ud a pitharo o Nabi a: Mataan a so Allāh (سبحانه وتعالى) na da niyan adna so bolong iyo ko nganin a hiyaram iyan rkano (piyakambowat o al Bukhari).
Manga oripn o Allāh, so pman so siksa o kapamankhaw, na pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا نَكَالاً مِنَ اللهِ وَاللهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Go so tkhaw a mama ago so tkhaw a babay na potola niyo so lima irana dowa sa balas o pinggalbk iran, a siksa kiran oto a phoon ko Allah, go so Allah na Mabagr a Mawngangn (Al Maidah 38).
Pitharo o Nabi (صلّى الله عليه وسلّم) a:
Potholn so lima (ko kiyapamankhaw) sa arga a tnga a Dinar na taman sa kala iyan.
Sa miyaopakat so kadandan o manga Muslim sa kawawajib o kapotola ko lima o tkhaw.
Sa miniitong so tkhaw a sagintas a sakit ko kaphagingd a opama o bagakn na mlankap so karata iyan ko lawas o pagtaw, sa patoray a thphdn skaniyan sa nggolalan ko Hadd a kapotol o lima niyan a phakabinasa ko kamapiyaan o manga salakaw ron.
Aya ptharoon a kapamankhaw na: Skaniyan so kakowa sa tamok sa okit a masoln phoon ko khirkon odi na so sasanaanon, a so tamok a piyankhaw na minisampay ko diyanka a arga a tnga sa Dinar a kinowa niyan ko tatagoan on a ron sisiyapa. A so taw a khirk sankoto a piyankhaw a tamok na mapapalihara so rogo’ iyan a daa shubhat ko taw a kominowa on.
Sii sankanan a tokaw o kapamankhaw na miyaadn so manga sarat a madakl a mitotompok ko miyamankhaw ago so tamok a piyamankhaw ago so taw a piyamankhawan ago so okit a kinitana o kiyapamankhaw niyan, a o adn a magalaton na khada so kokoman a kapotol.
Pd roo so kabaloy o kiyapamankhaw a miyokit sa masoln, ka so kakowaa ko tamok sa mapayag na salakw a kokoman oto, go mabaloy ankoto a tamok a piyamankhaw a tamok a sasakawn a sisiyapn, amay ka so tamok na illbad na da a kapotol ko kakowaa on, go mabaloy ankoto a tamok a piyankhaw a miyakaraot ko diyanka a tnga a Dinar a arga iyan, go kowaan ankoto a tamok ko katatagoa on ko darpa a sisiyapan on sa so bolawan na thagoon ko pananagoay a kababagran on, sa oman i tamok na adn a pananagoay niyan a domadait on a thagoan on. Amay ka so tamok a mala i arga na di sisiyapan ka tatagoon sa walay a inawaan odi na walay a llkaan so pinto iyan na kiyasoldan o thkhaw na kinowa niyan na so kiyakowaa niyan on na di khapotolan sa lima. Go pd roo so kada o shubhah, sankaan, sa so miyamankhaw ko tamok o ama iyan na di khapotolan sa datar oto mambo so ama ko wata iyan, go so minilingo a tamok a aya katao niyan on na rk iyan, odi na kklimn iyan so tamok na adn a kabnar iyan on.
So kapnggolalan o kapotol na khatontot o piyankhawan so kabnar iyan ko kokoman, sa odi niyan tontota na daa a kapnggolalan o kokoman o Dato. Ogaid na go phoon iyan mikaril sa kokoman na miyada dn so kabnar iyan ko karilai ko miyamankhaw.
Anday katankd o kokoman ko miyamankhaw na khapotol so kawanan a lima niyan, ko boko o lima sa mada on so palad a lima niyan, sa amay ka mapotol na phamolongan so potol iyan ka an iyan di phatayin ankoto a kiyapotili ron sa lima, sa di khapakay o ba on pakakasoya so lima niyan a piyotol on ko oriyan o kiyapotol iyan on.
Manga oripn o Allāh, aya pman a ptharoon a manga tolisan na siran so sagorompong a manga taw a pphamalak siran ko manga lalan sa pphangowa siran sa manga tamok sa tgl a mapayag, na siran anan so bithowan o Qur’an sa manga Muharibun, pnggarobatn iran so Allāh (سبحانه وتعالى) ago so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) . Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
إِنَّمَا جَزَاؤُا الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاَفٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأَرْضِ
Mataan a aya siksa o siran oto a pnggarobatn iran so Allah ago so Sogo iyan ago pphaminasa siran ko lopa na so kabonoa kiran odi na solaan siran odi na pamotoln so manga lima iran ago so manga ski ran sa soranga (ibarat na kawanan a lima ago diwang a ski a photoln) odi na ibowang siran ko lopa. (Al Ma’idah 33)
Aya sarat a kapnggolalan kiran o siksa na misampay so tamok a kinowa iran ko diyanka a tnga sa Dinar. Ago matankd a siran na miyanolis siran sa nggolalan sa kakompabli ran odi na miyokit sa saksi a dowa kataw a maontol, sa so siksa iran na phizoson sabap ko kambidabida o kiyapanolis iran sa katii:
Amay ka mithawbat siran ko da kiran pn kadakpa o kokoman (parinta) na khapokas kiran so kabnar o Allāh (سبحانه وتعالى) ago khabayadan iran so kabnar o manosiya a miya-alampas iran. Amay pman ka aya kathawbat iran na sii ko oriyan o kiyadakpa kiran na da dn a bali o tawbat iran sa pnggolalan kiran so siksa kiran.
Manga oripn o Allāh, giyanan i kokoman o Islam sankanan a manga kasalaan a inaloy tano sa da tano mazalisay ka matas anan a bandingan na so khabaya on mangolad na pangdod ko manga kitab a Fiqhi, ka ron ndodon so pariksa iyan a tarotop.
Aya kaphagosaya tano sii na antano pkhasawa-i so manga kokoman o Islam a giyanan i pakapnggolalann o parinta a Islam ko masa a kapakatindg iyan ko liyawaw o lopa, sa maponas iyan so langowan a kalalalongan a giinggolawlaan o manosiya a marata i lalag.
Manga oripn o Allāh, pangnin tano ko Allāh (سبحانه وتعالى) a balowin tano niyan a pd ko manga taw a pphamakin’gn iran so katharo na phagonotan iran so lbi ron a mapiya.
وَأَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Wa aqulu qawli hada wa astagfirullaha li wa lakum wa lisairil Muslimin min kulli dambin fastagfiruhu innahu Huwat Tawwabur Rahim.
Alhamdulillāhi rabbil ālamin, wassalātu was salāmu alā rasulihil karīm Mohammadin Bin Abdillāh, wa alā ālihi wa sahbihi ajmaīn.
Manga oripn o Allāh, mangndod tano ko Allāh ago magapas tano ron sa mamangni tano ron sa rila.
Ya Allāh, mapapadalm kami imanto sa ngaki a walay ngka sa pantag sa giiami rka kazoasoata na rilai kami ngka ago rila ingka so manga loks ami ago rila ingka so kadandan o manga muslim so miyamatay kiran ago so oyagoyag kiran.
Ya Allāh, pakabagr angka so paratiyaya mi rka ago ompiya ingka so btad ami sa baloy angka so imanto ami a mapiya a di so kagai ami, na so mapita ami na mapiya a di so imanto ami.
Ya Allāh, kalimoon ka mingka ago lindinga kami ngka sa awata kami ngka ko manga sakit ago piya angka so pphangasasakit rkami, ago pakabayad angka so makambabayadan rkami, na pakakhawasa angka so manga mrmr rkami, na pakandiyakat angka so manga kawasa rkami, na timo angka so kasasagomparak ami, na bagr angka so malobay rkami, na ayon ingka so manga dato ami sa aya manggalbk iran na so kamapiyaan ami ago so Islam.
Ya Allāh, pakadaag angka so ronda o Islam sa madaag ami so manga ridoay o agama ngka sa tatap angka so manga palo ami sa maydan ago bgan ka rkami a limo a makapagintaw kami ko agama ngka ago mapakatindg ami so parinta Islamiyyah ko manga poso ami a go sii ko manga ingd ami.
Ya Allāh, tabangi kami ngka ko kaptadmi ami rka ago so kapiya o kapzimbaami rka.
Ya Allāh, pakiilayin ka rkami so bnar na dograan ka rkami so kaonoti ami ron, na pakikilalaan ka rkami so batal, na dograan ka rkami so kapananggilai ami ron.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Ya Allāh, bgi kami ngka ko doniya sa mapiya ago sii ko akhirat sa mapiya ago lindinga kami ngka ko siksa ko naraka.
Ya Allāh, kalimoon ka so Nabi ami a Muhammad ago so manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan sa kalangolangon iran. Wal Hamdulillahi Rabbil Alamin. Aqimus salah…..


text:
مقارنة بين الأسرة في الإسلام والأسرة المعاصرة
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِدًا ، وَأَشْهَدُ أَنْ َلاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ، اللَّهُمَّ َصَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنِ اهْتَدَى بِهَدْيِهِ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ ... وَبَعْدُ:
فَيَاعِبَادَ اللهِ يَقُولُ الْحَقُّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ:
وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ
Innalhamda lillāhi nahmaduhu wa nastaīnuhu wa nastagfiruh, wa na’ūdubillāhi min shurūri anfusinā wa sayyiāti a’mālinā, man yahdihillāhu falā mudhillalahu, wa may yudhlil falan tajida lahu waliyyan murshidā, wa ash’hadu allā ilāha illallāhu wahdahu lā sharīka lahu, wa ash’hadu anna Mohammadan abduhu wa rasūluh, Allāhumma salli wa sallim wa bārik alā Mohammadin sallallāhu alayhi wa salallama wa alā ālihi wa sahbihi wa manihtadā bihad’yihi ilā yawmidd dīn ... wa ba’du:
Fayā ibādallāhi, Yaqūlul Haqqu Tabāraka wa Ta’ālā fil Qur’ānil Karīm:
Wa inna hādihi ummatukum ummatan wāhidatan wa ana Rabbukum fa’budūn. (Al Anbiya’ 92)
Manga Oripn o Allah, so oriyan o bantog ago so podi ko Allāh (سبحانه وتعالى) , na ipamangni tano sa kapakaslang sa maliwanag so Nabi tano a so Mohammad (صلّى الله عليه وسلّم) a inikarasay niyan so kiyatoroa niyan ko kamamanosiyai na lankap ko manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan, na samporna ko kadandan o manga Muslim.
Giyankai a bandingan imanto a so giikapakandayagaa ko kaphamiliya a Islam ago so kapapantagan a okit o manga Muslim ko kaphamiliya, na pdai ko manga ala i pahala a bandingan ka kagiya khisabapon na khaknal o Muslim ago khakilala niyan so bontal o kaphamiliya a Islam ago khapariksa iyan a ginawa niyan o ino so pamiliya niyan makasosold ko goliling o pamiliya a Islam antaa ka makaliliyo ron.
Knaln tano phorong a so Islam ko bitikan iyan ko kaphamiliya na missnggay dn ago makikilala so paratobowan iyan sa mibibida ko langowan a okit a kaphamiliya ko liyawaw o lopa, aya sabap iyan na kagiya skaniyan na pamiliya a adn a kitab iyan a aya niyan sosonan a giyankaya a pangitaban iyan na pithaong o Miyangadn a so Allāh (سبحانه وتعالى) , a kna o ba pithaong o manosiya a inadn.
Misabap sankanan a waraan na kiyatokawan tano a so kaphamiliya o Islam na marororan sa kapagagama a so kiyapakabkn iyan na pd ko taong o Miyangadn, na so taong o miyangadn na malolompiyo ko langowan a paawing ago ayib a khasabapan ko kakhabinasa niyan.
Giyankaya a kaphamiliya a Islam, na makaayon dn ko bitikan a lankap o Islam sabap ko kiyazipata niyan sankanan a ingaran a Islam, sa langowan a sakro kabintng iyan na palaya dn Islam a ropaan iyan.
Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ
Go mataan a giyai so agama niyo a agama a satiman, sa sakn i Kadnan iyo na simbaa ko niyo. (Al Anbiya 92)
Giyankanan a inaloy niyan a agama na giyanan so sosonan okitokit a pagokitan o manosiya ko kibabatog iyan a inilapiyat o Qur’an sa ingaran a Ummah, a giyanan na gii pn makapmaana sa pagtaw, sabap sa so agama na aya pnggalbkon na so sagorompong a matitimo a manga taw, a da katamani so kadakl o bilangan iyan, sabap roo na so pamiliya na skaniyan so matitimo a ama ago ina ago manga moriyataw ago manga apo, sa siran na sagorompong ago lompokan a paganay o kapakatitindg o kaphagingd a mala sii ko Islam.
Manga oripn o Allāh, sii sankanan a ropaan na kiyatokawan tano a so pamiliya a Islam, na sagorompong a manga loks ago manga wata ago manga apo a magagakot siran o bangnsa a rogo, a aya agama iran na so Islam, maana a gii ran inggolalan so manga bitikan o Islam ko kababaloy niyan a simba ago atoran a bitikan a kitab. Sa so walay niyan na walay a Islam, ago aya sinanad iyan na so sinanad o Islam ago aya galbk iyan na so galbk o Islam, ago aya niyan paratiyaya.
Giyanan i paratobowan o ptharoon a pamiliya a Islam, sa so ama na skaniyan i moway mnda ago olowan a phapaar sankai a sagorompong a pamiliya, sa masasangan iyan so mala a romasay ko katatanggonga ko kaoyagan ago so kapakasasarig ankai a sarapiyag iyan, na so ina na isa mambo a makasasangan sa mala a galbk ago romasay ko kayi-ipira niyan ko walay o pamiliya sa skaniyan i paganay a paganadan (madrasah) o manga wata iyan sa khaizaan opama o da niyan tonaya so patoray ron a galbk.
Sa sa dn sa kapiya o ina ago so kabilangataw niyan na giyoto dn i mapmbontal o manga moriyataw niyan, sa tanto a inipannkat o Islam a kaompiyai sankai a pamiliya, sa aya kala a kiyasiyapa niyanon na sii pn ko paganay a kaptharagombalayaon na inipamgay niyan so manga pipiya a okit ko mama sa kapakatoon iyan sa darodopa iyan a babay a porawingan ka an maadn so bantak o Islam ko kaadn o pamiliya a mapiya i bobolos a manga Muslim a manga babagr a manga baraagama. Giyankanan a bandingan na miyaona dn ko miyamanagad a Khutbah sa onaan.
Manga oripn o Allāh, imanto na tokawn tano so btad o pamiliya o manga Muslim sa masa ini o ino makasosonkad sankanan a bontal a iniropa tano?.
O ilaya tano so kaphamiliya o kalankapan ko manga Mranaw sankai a masa na madakl a ropaan a khailay tano ago phizoson a warna a khasirap tano, aya sabap iyan na so btad o Mranaw a Muslim, na pizoson so kababangnsa niyan ko Islam.
Adn a Mranaw a tarotop dn so kiyasonkada niyan ko sosonan o Islam, sa miyagintaw ron sa tarotop, sii ko ginawa niyan ago so pamiliya niyan, na giyankai a Mranaw a datara-i na khatoon ko lompokan o manga taw a miyamaganad ko Islam, ago so miyamakasowa ko katao o manosiya (Western Education) ago so kalilid a Mranaw a korang so sabot iran ko katao a phoon sa Sdpan. Sa giyankai a manga taw na tanto a maito a bilangan iran ko kadandan o pagtaw a Mranaw, sa adn ko manga Ulama a diniyanka iran so kadakl ankai a manga taw sa manga dowa polo ka porsinto (20%) a kala iran.
Adn pman a Mranaw a tatarimaan iyan a skaniyan na somososon ko gonanao o Islam, ogaid na di niyan tanto kakalawatn so kipphagintawnon, sii sa ginawa niyan ago sii ko pamiliya niyan, sa lalayon skaniyan pkhararadan o btad a pphagintawan iyan ago so sowa a piyaganad iyan a salakaw ko ndao o Islam. Sa giyankai a manga taw na kiyararadan siran o sowa a Sdpan ko manga dadabiatan iyan a kiyasombakan ko manga katao a kamamanosiyai (human sciences / humanities) ago so pamiliya niyan na sii niyan dn inibolog sankanan a manga katao sa mimbaloy so manga adat a phoon sa Greece odi na manga paparangayan a Nasrani (Christianity) a aya iran manga kariyala a datar o giikazlaslaa ko manga gawii a mattndo a datar o Krismas, so kambirthday, so Valintine’s day, ago so manga salakaw san, sa moonot dnai ko kakhokorang o sinanad iran ko Islam sa datar o ba siran kasasarabi sankai a manga adat a aya iran malilingaga ko manga TV. Ago sii ko manga payagan a panoratan (news) ago so manga kitab, sa giyankai a pamiliya na matatankd a aya pzayanan iyan na so adat o manga sarowang a kalalayaman a khokorangon so kigagatangn ko agama ago so kasiyapa ko awrat o manga babay ron ko masa a kapliyo iran sa walay.
Sa giyankai a soson na mala a kipantag iyan ko bilangan o manga Mranaw, ka so miyamakasowaon ko katao a Sdpan na mararani manga nm polo ka porsinto (60%) a kadakl iran ko kaphagingd o manga Mranaw. Ogaid na sii ko kalankapan a isipan o Mranaw na mararani manga pat polo ago lima ka porsinto (45%) a kala iran ko kapphagingd o manga Muslim.
Adn pman a Mranaw a da dn a rantapan iyan ko gonanao o Islam, ko kababaloy niyan a agama ago atoran a kaphagingd, mlagid san so Mranaw a miyakasowa sa katao a Sdpan ago so kalilid a Muslim a daa piyaganad iyan a katao, sa aya kalilid a kapphagintaw ankai a manga Muslim, na sii siran oonot ko btad o kaphagingd a katatagoan kiran sa aya waraan iran a lankap na so kammranawi kiran a aya kitaban iran na so igma ago taritib, na isa ini a mala a masasangan iran ko isipan a lankap ko Muslim ka mararani manga tlo polo ago lima (35%) ka porsinto a kadakl iran ko manga Muslim.
Manga oripn o Allāh, giyanan i marani a aranganon o giimamimikiran ko btad o pagtaw tano sa Pilimpinas. Sa o sii ilaya ko kalankapan o Muslim, na so rinayagan o Islam, ko kasaromag iyan ko kanditar o manga mama ago so manga bai, na rampi sa miyakararadon so Islam ko rinayagn iyan a lankap, sa phakaraot sa pito polo ago lima ka porsinto (75%). Ogaid na o aya ilaya so patidalm o Islam ko kaoyagoyag o pamiliya a Muslim a kapapantagan na aya bo a kharaotan ko diyanka iyan na mararani dowa polo ago lima ka porsinto (25%) a khakokom on sa thito a inipagintaw niyan so Islam.
Giayai sabap a so Islam na karorompisan sankai a kapphagingd tano sa Pilimpinas ka da makabagi so Muslim a tarotop i giikapagagama sii ko kaphagingd, na so langowan a okit ko kazalimbtad o ingd sa kawit iyan ko mapiya na margn a kapphakaapas iyan sabap ko kaito o lompokan a mapiya i kapagislam, sa tatabann o lompokan a aya paratiyaya niyan an sii bo sa dila iyan ago sii ko kanditar.
Sa isa a kapkhaompiyai ko ingd na so kaompiyai ko kapagolowan, na di khaompiyaan so kapagolowan ka kagiya aya mabibinasa na so pizakatawan ago so lompokan o Muslim, na so kaphakambowat o dato na sii kiran phakapoon, na aya pitharo o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) na:
.. وَكَمَا تَكُونُوا يُوَلَّى عَلَيْكُمْ
…Na sadn sa ka-aadn iyo na pndato-an kano ron (o dato) a phakapoon rkano.
Samanan na amay ka aya lomalankap ko Ingd na so kabibinasa o parangay ago so paratiyaya ko Islam, na aya phakapoonon a olowan na datar iran, sa opama ka mapiya siran i btad na aya khadato kiran na so mapiya kiran, na o masalak a aya madato kiran na so mapiya ka kagiya adn a matatago kiran a lompokan a mapiya a tanto a maito i bilangan, na margn pn o ba makaapas ko kapnggalbka niyan ko kazalimbtad sabap sa so kalolookanon a manga taw na manga salakaw i paratiyaya ago galbk. Sa odi limoa o Allāh (سبحانه وتعالى) ankoto a olowan a mapiya a miyakambowat kiran na khisowasowa kiran sa khaamotan iran na pd pn a pmbaloy a panganganop sa dalm a ingd, sa giyanan dn i btad iyan.
Manga oripn o Allāh, samanan na so giikaphamiliya o Muslim sa masa ini ago so kaphamiliya ko Islam na tanto a mawatan a mbidaan iyan, sabap sa aya dn a makatataban na so n’nga o manosiya ago so katatakabor iyan, apiya so miyamakasowa ko dowa a katao a Islam ago katao ko Doniya na mararambit san, ka aya karinawon na anda dn i kapakapasad o taw sa apiya antonaa a katao na matthan so pithibarang a karatola ko manga karsada ago sii ko manga walay, sa kapphakalankapa sa si giraw na miyakagraduate, datar anan so kakhawing ko kiyapangaroma a khapoktan ta ko manga karatola ko manga karsada, manga walay, a aya dn a mitotoro iyan na so kaphagoyaga ko kazalibantog, na mapiya sii pn ko kapapatay na miyarambiton so giikaplmbalmba ago so giikazobra o kapphakitokawi ko kimbobokoon ko miyawafat.
Na so Muslim na anda dn i kapanagotiyapa niyan ko rinayagan na mitandoray so paratiyaya niyan ko poso’ iyan, sa pd a papata a marata ko pagtaw a Islam a kasiyapa iran ko rinayagan sa ibagak iran so pagns a giyoto so paratiyaya, ka so galbk o manosiya na phoon oto ko hati niyan, na o aya manga galbk iyan na di ikhasoat o Islam na di khatarima o ba niyan ptharoa a skaniyan na somosonkad ko Islam.
Amay ka so kaphamiliya a Islam na thito a phakabagrn o Muslim na patot a masiyap so pagns adi so rinayagan, sa makamoayan so kiyaphamiliya o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ago so manga sahabah niyan. O ilaya tano so giikapagintaw o manga pamiliya a Muslim, sankai a masa na mailay tano a somosobra so giikaplmbalmba o manga bai ko manga walay ran sa phizoson a warna a phakabirayi ko kailay, sa lalayon kalilipatan so maori a alongan sa pkhaisrap so gasto sankoto a btad, a madakl a Muslim a di phakakan, madakl a Muslim a miakagnk mangadi magiskowila ka daa khibayad iyan, sa misabap ko kamrmr na kiyailatan so maratabat o pagtaw sa madakl dn a babay a miyakasiya sa miyakipangaroma sa sarowang sii sa Pilimpinas ago sii sa liyo a Pililmpinas, ka pantag dn ko kasasagad o kamrmr ago so kada a sowa ko agama ago so paratiyaya on.
Manga oripn o Allāh, so kiyaphamiliya o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) na giyoto i ladiyawan a phrawatn a kaphamiliya sa so manga karoma niyan na miyakaisa a alongan a piyankatan iran sa manga igagama a walay so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ka kagiya waraan o babay a pkhababayaan iyan so kaprowarowang sa mapiya, na aya pn so manga karoma o Miyatindos a kaadn o Allāh (سبحانه وتعالى) ko liyawaw o lopa, na kiyapndan so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) ka daa khibgay niyan kiran a manga tamok odi na manga igagama ka daa tamok iyan, ago so tamok iyan na gii niyan nggaston sa lalan ko Allāh (سبحانه وتعالى) sa kapakabagr o Islam, na sii sankoto a kattgla iranon na piyakatoron o Allāh (سبحانه وتعالى) so Qur’an iyan a inizaan iyan ankoto a manga bai o antonaa i bantak iran ba so doniya ka an iran makowa, antaa ka ba so akhirat sa magokit siran sa marasay ko kaoyagoyag ko doniya?
Sii ko kiyapakazamilia kiran o Allāh (سبحانه وتعالى) , na palaya siran minili ko Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , sa dadn a somiyanka kiran a isa bo sabap roo na siyoti siran o Allāh (سبحانه وتعالى) a manga karoma o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , ago inisapar iyan ko Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , oba niyan sambii so isa kiran sa salakaw a babay sa dayon sa dayon.
Pitharo o Allāh (سبحانه وتعالى) a:
لاَ يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلاَ أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلاَّ مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ وَكَانَ اللهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ رَقِيبًا
Go di rka khahalal (hay Mohammad) so manga babay ko oriyan oto, go (di rka khahalal) o banka siran sambii sa salakaw a manga karoma. Apiya pn inikabngang ka so pangatataid iran (a manga babay) inonta bo so oripn ka a babay, go miyaadn so Allah ko kalangowan a shayi a tomotikay. (Al Ahzab 52)
Manga oripn o Allāh, so pamiliya a pangindaw niyan so kapakabaling ko sorga na piloi niyan so kaoyagoyag iyan ko doniya sa panalinggagaw ko manga miskin ago so makapagoongaya, ka so kapthabangi niyan kiran na giyoto dn i gii niyan kambalaya ko kasorgaan iyan, sa datar o pinggolawla ankoto a manga pamiliya o Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) , a so kiyambawalay ran na kalilid dn a kambawalay a so daa manga ala on a lmba a rowar sa igaan ago rnding a kna o ba lomalawan sa arga, apiya so salasa o manga walay ran na di kaamplan sa dmpas so bayank, sa giizambayang so Rasūlullāh (صلّى الله عليه وسلّم) na pkhirorad a bn’ng iyan ko bayank, sa sabap dn ko di kitharalon ko kaprowarowang.
Sii sa masa ini na adn a manga Muslim a so manga walay ran na bayambayanan o kasorgaan ko doniya ko kiyalawan o kiyaprma-rmai-ron, na so makalilibton a manga barombarong na adn a manga taw ron a di phamakakan na di kiran khirampay so odod ankoto a manga taw a mababaling sankoto a gilanggomilang a marigay a kklimn iyan a skaniyan na mapiya a Muslim.
Kiyatpngan akn a inizaan akn a manga taw a makasisiringan siran ko isa a marigay a walay sa Marawi o ino pkhisampay kiran so limo ankoto a kawasa na aya pitharo iran na mapiya so odod iran na di ron makapkhipantag so manga bdong iran ago so manga aso iran. Allāhu Akbar, sayana dn a miyadoniya so manosiya sa kiyalipatan iyan a mapita na iplbng ko lopa, na pzosorawaan o manga tomotonang si karoma niyan, na so walay niyan ago so trak iyan a masinaw ago si karoma niyan na anday kilbng iyan na rarabnn a barokan o salakaw a mama sa masosonor siran.
Aya dn a patot na so kangganati o taw ko doniya na miyapasad iyan dn so marigay niyan ko sorga sa miyambalay niyan sabap ko kiyapagamal sa mapiya a aya rinayagan iyan na so kapangalimo ko manga taw a kadodoanan ago so katabangi niyan ko masjid so madrasah ago so manga kitab a Islam a pphakalankapn ko pagtaw a Muslim ka an makazadka sa Sadaqah Jariyah a tatapon so balas iyan ko oriyan o kapatay niyan.
Manga oripn o Allāh, pangnin tano ko Allāh (سبحانه وتعالى) a balowin tano niyan a pd ko manga taw a pphamakin’gn iran so katharo na phagonotan iran so lbi ron a mapiya.
وَأَقُولُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرُوهُ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Wa aqulu qawli hada wa astagfirullaha li wa lakum wa lisairil Muslimin min kulli dambin fastagfiruhu innahu Huwat Tawwabur Rahim.
Alhamdulillāhi rabbil ālamin, wassalātu was salāmu alā rasulihil karīm Mohammadin Bin Abdillāh, wa alā ālihi wa sahbihi ajmaīn.
Manga oripn o Allāh, mangndod tano ko Allāh ago magapas tano ron sa mamangni tano ron sa rila.
Ya Allāh, mapapadalm kami imanto sa ngaki a walay ngka sa pantag sa giiami rka kazoasoata na rilai kami ngka ago rila ingka so manga loks ami ago rila ingka so kadandan o manga muslim so miyamatay kiran ago so oyagoyag kiran.
Ya Allāh, pakabagr angka so paratiyaya mi rka ago ompiya ingka so btad ami sa baloy angka so imanto ami a mapiya a di so kagai ami, na so mapita ami na mapiya a di so imanto ami.
Ya Allāh, kalimoon ka mingka ago lindinga kami ngka sa awata kami ngka ko manga sakit ago piya angka so pphangasasakit rkami, ago pakabayad angka so makambabayadan rkami, na pakakhawasa angka so manga mrmr rkami, na pakandiyakat angka so manga kawasa rkami, na timo angka so kasasagomparak ami, na bagr angka so malobay rkami, na ayon ingka so manga dato ami sa aya manggalbk iran na so kamapiyaan ami ago so Islam.
Ya Allāh, pakadaag angka so ronda o Islam sa madaag ami so manga ridoay o agama ngka sa tatap angka so manga palo ami sa maydan ago bgan ka rkami a limo a makapagintaw kami ko agama ngka ago mapakatindg ami so parinta Islamiyyah ko manga poso ami a go sii ko manga ingd ami.
Ya Allāh, tabangi kami ngka ko kaptadmi ami rka ago so kapiya o kapzimbaami rka.
Ya Allāh, pakiilayin ka rkami so bnar na dograan ka rkami so kaonoti ami ron, na pakikilalaan ka rkami so batal, na dograan ka rkami so kapananggilai ami ron.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Ya Allāh, bgi kami ngka ko doniya sa mapiya ago sii ko akhirat sa mapiya ago lindinga kami ngka ko siksa ko naraka.
Ya Allāh, kalimoon ka so Nabi ami a Muhammad ago so manga pamiliya niyan ago so manga sahabah niyan sa kalangolangon iran. Wal Hamdulillahi Rabbil Alamin. Aqimus salah…..


text:
22
1 Ket, nipa'kit naya kongko nin anghil a ilog a ibwatan nin ranom a mamin anggan-angga nin byay a iti konan Dios. Pinasyan lino nan bilang kristal. Siti si ilog ket man'umagos ya nin mangibwat sa truno nan Dios tan si Karniro nin
2 dumalan ya sa kabutlayan nan kalsada nan syudad. Sa midmang rigrig nan ilog ket main nin puon nin kayon mamin byay. Gumungayti nin milabinrwa sa sayay taon, mi'sa binulan-bulan. Say bulong ket man'usaren nin ipamaanda' konran nagsikabarang a tutawo.
3 Kasayna gapon saytaw say panunusa a nisamba na intaw nin Dios.
Si truno nan Dios tan nan Karniro ket itaw sa syudad, ket saray tutawo nan Dios, mampagsirbi sara kona
4 tan ma'kit ra a rupa na, tan si ngaran na, maisurat ya sa waleng ra.
5 Kai anadtaw nin yumabi, ket kai rayna matkap a tyo' o say palaway nan awro bana' ta si Uunuren a Dios a mamalaway konra. Kipag'uray sara kona anggan-angga.
6 Ket, wana kongko nin anghil, “Sarban saytin nibari-barita' komo ket tutuo tan peteg a mapagmatalkan. Wanin ta si Uunuren a Dios nin mampamaki' konan Ispirito nan mangipatyo' nin kanakman ran prupita na, ket syan lamang a namaki' nin anghil nan ipatandaan na konran tutawo nan mampagsirbi kona a matkap nin mangyadi' ana sa ambo' anan ma'teng.
7 Ibarita' nan Catawan konra,
‘Anaod, sa ambo' ana nin ma'teng ket mako akoynadsen! Ket makarma' yay tawo nin mantumulok sa naipadles iti.’ ”
Say Pammatutuo na ni Juan sa saytin Naisurat
8 Si'ko a si Juan, narnge-narnge' tan na'ki-na'kit koyti nin bubagay a naisurat iti. Ket sin nayadi' koynayti nin narnge-narnge' tan na'ki-na'kit, linmukbob ako sa adapan nan anghil nin nangipa'kit kongko ta pigaw nin raywen koya.
9 Bale' wana kongko,
“Andi' nako nin raywen! Si Dios a raywen mo! Wanin ta saya ako anamaet a lamang nin mampagsirbi konan Dios nin kapada mo tan saray kapada mo a saray prupita tan sarba ran saray mantumulok sa naisurat iti.”
10 Ket wanan nituloy,
“Andi' ka nin misasaet maipa'ka' sa naipadles nin naisurat iti, bana' ta say sarba ket mangyadi' ana li'.
11 Ket ta wanin anaod, saray mampangwa' nin duka', ituloy ray pangngawa' ran duka', tan saray say kabibyay ra ket nikasama', ituloy ray kabibyay ran nikasama'. Sara bale' a say man-gaw'en ra ket maabig, ituloy ray pangngawa' ran maabig, tan saray lison naikana' konan Dios, ituloy ray lison naikana' konan Dios.
12 Wana ni Jesus,
‘Anaod, mako akoynadsen sa ambo' anan ma'teng! Ket no mako akodsen, awit ko a manepeg nin tubale' sa barang saya nin dipindi sa ginwa-ginwa' ra.
13 Si'ko a mansabtan nin Alpha tan Omega, tan main akoyna sin nu'na tan main ako et li' anggan kalansuyutan. Si'ko et a tarana' tan kala'pusan nin sarban bagay.
14 Makarma' saray mampalinisen ray seket ra. Bana' konan siin, magkamain sara nin kanepegan nin sumrep sa purta nan syudad tan mangan nin bunga nan kayon mami nin byay.
15 Bale' kai sara li' nin pasrepen sa syudad a say nikasama' a man-gaw'e-gaw'en ra. Sarain saray manggagamod, saray kiraray sa ambo' ran asawa, saray mangmamati, saray mangrarayon dios-dios, tan saray maririktan sa pibula'-bula' sa irgo tan sa gawa'-gawa'.
16 Si'ko nin si Jesus a namaki' kona nin sayay anghil ko ta pigaw nin patutu'wan koytin bubagay komoyon mammemper para sa kaabigan nin dudupong moyo. Si'koy si nipadles a puri na ni Adi' a David tan si'ko a mansabtan nin kabuntatala' a ma'kit no kabubuklas.’
17 Si Ispirito nan Dios tan si nubya, wanra, ‘Para!’
Ket sarba ran nakarnge' nin siti wanra anamaet, ‘O', para!’
Si si'numan a milata', matkap a umarak ya
ta pigaw nin makainom yan kasan bayad nin ranom a mamin anggan-angga nin byay a iti konan Dios.”
18 Si'ko nin si Juan, pammatalad koyti komoyon sarba nin nakarnge' sa nipadles iti sa sitin libro:
Si si'numan a manglamo' sa naisurat iti, si Dios, lamu'nan nan panunusa na a pammadya'dya' a naibarita' iti.
19 No main anamaet nin si'numan a baw'asan na a nipadles nin naisurat iti, si Dios, galten na a kanepegan nan kipangan nin bunga nan kayon mamin byay tan say kanepegan nan miikap itaw sa syudad nan Dios a naibarita' iti.
20 Si mampamatutuo sa sarban sayti wana,
“Peteg a mako akoynadsen sa ambo' ana nin ma'teng!”
Peteg a wanin. Pari ana, Uunuren a Jesus.
21 Sapa kumon ta maga'muran moyon sarba a bindisyon na ni Uunuren a Jesus.


text:
pangasinense; 邦阿西楠文; pangasinan; Pinangasinan; Pangasinan-ngî; Idioma pangasinense; ПaHracиHaHckий языk; Pangasinense; Pangasinensisch; Pangasinan; زبان پانگاسینانی; 邦阿西楠語; pangasinansk; پانگاسینان بولی; パンガシナン語; pangasinan; ПaHґaciHaHcbka MoBa; pangasinēnsē; Lenga pangasinan; pangasineze; ᱯᱟᱝᱜᱟᱥᱤᱱᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ; Pangasinanin kieli; Língua pangasinesa; pangasina lingvo; пaHracиHaHckи jaзиk; பங்கசீன மொழி; pangasinan; Pangasinan; pangasinan; pangasinan; Kipangasinan; bahasa Pangasinan; 팡가시난어; پانقاسینانی دیلی; പംഗസിനാൻ ഭാഷ; pagasinanera; ภาษาปังกาซีนัน; tiếng Pangasinan; بانجاسينان; Pangasinan; Pangasinan; bahasa Pangasinan; Pinangasinan; Wikang Pangasinan; Pangasinan; Salitan Pangasinan; Pangasinense nga yinaknan; Język pangasinan; pangasinansk; Pangasinan; Pangasinan language; pangasinan; 邦阿西楠语; ፓንጋሲናንኛ; Lingua pangasinesa; Amánung Panggasinensi; Yλώσσa ΠavYkaσιvάv; ПaHracиHaH Teлe; lengua que pertenece al grupo malayo-polinesio de la familia austronesia; langue; Inawstronesyanhën nga pulong; pagasinan jendearen hizkuntza, austronesia familiako hizkuntza; iaith; Amánung Malayopolinesiu; sprog; bahagi ng mga wikang Austronesyo na sinasalita ng mga Pangasinense; språk; språk; taal; Sprache; lingua austronesiana; Austronesian language spoken in the province of Pangasinan by Pangasinense people; שפה; yezh; lingua; lengua pangasinense; idioma pangasinense; pag; Pinangasinanun; Pinangasinanën; ПaHracиHaHckий; Pangasinán; Pangasinan; pangasinensische Sprache; Língua pangasinense; Pagsasao a Pangasinense; Pangasinense; Wikang Pangasinense; Wikang Panggasinense; Panggalatok; Pangalatok; Wikang Panggasinan; Salitay Pangasinan; Pangasinan Language; pag; Pangasinan nga yinaknan; Język pangasino; lingua pangasinensis; Lingua pangasiana; lingua pangasinan; pag; Pangasinan language; Pangasinana lingvo; Pangasina lingvo; pangasinezo; léngua pangasineza; léngua pangasineze; 邦阿西楠语
Subcategories
This category has the following 3 subcategories, out of 3 total.


text:
Saray Angipatalos ed Biblia
Pinabpabli Da so Biblia—Video Clip (William Tyndale)
Napatnagan ed saray ginawa to ya pinabpabli toy Biblia, tan anggad natan et minanabang tayo ni ed satan.
Pinabpabli Da so Biblia
Si William Tyndale tan Michael Servetus so duara ed dakdakel nin angirisga ed bilay tan reputasyon da pian nidepensa so katuaan ya walad Biblia anggano amayamay so onkokontra tan mamepeligro ed bilay da.
Desiderius Erasmus
Sikatoy tinawag ya sikat ya artista nen panaon na Renaissance.” Akin et sinmikat?
Si Elias Hutter tan Saray Marakdakep ya Edisyon To na Hebreon Biblia
Si Elias Hutter, ya scholar nen 16th century, et nan-publish na duaran edisyon na Hebreon Biblia ya talagan marakdakep tan mausa-usar.
Lefèvre d’Étaples—Labay Ton Naamtaan na Ordinaryon Totoo so Salita na Dios
Panon ton agawaan itan anggaman dakel so onkokontra?


text:
LEKSION 72
Nen Ugaw ni Jesus
Nanayam si Jose tan Maria diad Nazaret, kaibay Jesus tan arum nin ananak da. Pian nabilay nen Jose so pamilya to, nantrabaho bilang karpentero. Binangatan to ra tungkol ed si Jehova tan saray Ganggan To. Lanang ya oonla ed sinagoga so pamilya da pian mandayew, tan tinaon met iran oonlad Jerusalem parad Paskua.
Nen 12 so taon nen Jesus, nambiahe so pamilya da paonlad Jerusalem, ya singa dati lan gagawaen da. Dakdakel so totoo ya linma diman pian selebraan so Paskua. Kayari na Paskua, nambiahe lan pasempet si Jose tan Maria, tan say amta ra et kaibay Jesus ed grupo da. Balet nen aanapen da lad saray kakanayon da, agda manaya kaiba.
Kanian pinmawil irad Jerusalem, tan taloy agew dan inanap so anak da. Insan ira linmad templo. Wadman si Jesus ya akayurong ed pegley na saray managbangat, ya ondedengel ya maong tan balibali ray tepet tod sikara. Lapud pambiliban na saray managbangat si Jesus, sikato lay tetepetan da. Tan pankelawan da ray ebat to. Amta da ya natatalosan toy Ganggan nen Jehova.
Naaburidon maong si Jose tan Maria, kanian imbaga nen Maria: ‘Ana’ko, aliber mi lay amin a pasen ed panaanap mid sika! Nakar mo a?’ Imbaga nen Jesus: ‘Agyo sirin naisip ya wadia ak ed abung nen Amak?’
Akila si Jesus ed saray atateng to ya sinmempet ed Nazaret. Imbangat nen Jose si Jesus ya mankarpentero. Anto kasi ugali nen Jesus nen ugaw ni? Legan ya ombabaleg si Jesus, naaruman ni so karunongan to, tan lalo ton apaliket so Dios tan labalabay na totoo.
“Say panggaway linawam, O Dios ko, so panliliketan ko, tan say ganggan mo et walad pusok.”—Salmo 40:8


text:
Kasin Makakaawat Kay ‘Naakan Diad Dugan Panaon’?
MANBIBILAY itayod mair-irap a panaon. (2 Tim. 3:1-5) Inagew-agew ya nasusubok so panangaro tayod si Jehova tan say determinasyon tayon manbilay unong ed saray matunong ya estandarte to. Amta nen Jesus ya onsabi iyan panaon, kanian impaseguro tod saray papatumbok to ya ikdan to ray panamaseseg a kaukolan da pian makapansungdo ra anggad anggaan. (Mat. 24:3, 13; 28:20) Pian napabiskeg to ra, anuro na matoor ya aripen a mangitaryay espiritual ya ‘naakan diad dugan panaon.’
Manlapu nen aturo so matoor ya aripen nen 1919, minilyon ya “lingkor na sankaabungan” ed amin a lenguahe so natitipon ed organisasyon na Dios tan papakanen ed espiritual. (Mat. 24:14; Apo. 22:17) Balet, ag-available so arum ya publikasyon tayo ed arum ya lenguahe, tan wala ray indibidual ya anggapoy access dad saray elektronikon publikasyon tayo. Alimbawa, dakel ni agmakakabantay na saray video tan makakabasad saray artikulon wala labat ed jw.org. Kasin labay ya ibaga na satan ya kulang so naaawat dan panangan ya kaukolan da pian mansiansian mabiskeg ed espiritual? Pian dugay panmoria tayo, pantongtongan tayo ray ebat ed apatiran tepet.
1. Anto so manunan rekado na panangan ya itatarya nen Jehova?
Nen tinukso nen Satanas si Jesus ya pagmaliwen ton tinapay iray bato, oniay ebat nen Jesus: “Aliwan tinapay labat so pambilay na too, noagta say amin a salitan manlalapud sangi nen Jehova.” (Mat. 4:3, 4) Inrekord ed Biblia iray salita nen Jehova. (2 Ped. 1:20, 21) Kanian, say Biblia so manunan rekado na espiritual a panangan tayo.
Impatalos na organisasyon nen Jehova so intero o kabiangan na New World Translation of the Holy Scriptures ed masulok ya 120 lenguahe, tan dakel nin lenguahe so onaarum kada taon. Nilikud ed satan ya patalos, binilyon a kopya na arum ya bersion na Biblia so available ed nilibo nin lenguahe. Satan ya makapadinayew a sirkulasyon na Biblia et mitunosan ed linawa nen Jehova ya “nilaban so amin a klase na totoo tan nawalaan ira na suston pikakabat ed katuaan.” (1 Tim. 2:3, 4) “Anggapo so pinalsa ya agnanengneng [nen Jehova]” kanian segurado tayon iyasingger tod organisasyon to iramay “manonot ed espiritual a pankaukolan da” tan itaryaan to ray espiritual a naakan da.
2. Akin et importantin kabiangan na espiritual a panangan iray publikasyon tayo?
Pian ombiskeg so pananisia na sakey a too, agmagenap so pambasa na Biblia. Kaukolan ton talosan so babasaen to tan iyaplika iray nanaaralan to. (Sant. 1:22-25) Ontan so ginawa na samay Etiopen eunoko nen inmunan siglo. Sikatoy manbabasa na Salitay Dios nen tinepetan nen Felipe: “Natatalosan moy babasaen mo?” Oniay inyebat na eunoko: “Panon kon natalosan no anggapoy mangipaliwawa ed siak?” (Gawa 8:26-31) Tinulongan nen Felipe so eunoko pian nawalaay suston kakabatan ed Salita na Dios. Asabi puso na eunoko ed naaralan to kanian nampabautismo. (Gawa 8:32-38) Ontan met ed panaon tayo natan, ontutulong iray publikasyon tayo pian nawalaan tayoy suston kakabatan ed katuaan. Onsasabi met itan ed puso tayo kanian napapakiwas itayon iyaplika iray nanaaralan tayo.
Panamegley na saray publikasyon, makakaawat iray lingkor nen Jehova na agnasabaan ya suplay na espiritual a naakan tan inumen. (Isa. 65:13) Singa bilang, say Panag-bantayan ya wala lad masulok ya 210 a lenguahe et mangipapaliwawad saray propesiyad Biblia, ontutulong pian mas natalosan tayo ray araralem ya espiritual a katuaan, tan papakiwasen to itayon manbilay unong ed saray prinsipyo na Biblia. Say Onliing! ya ipa-publish ed manga 100 a lenguahe et papalaknaben toy kakabatan tayod saray pinalsa nen Jehova tan nabasa ditan no panon tayon niyaplika iray praktikal a simbawa na Biblia. (Uli. 3:21-23; Roma 1:20) Say matoor ya aripen et mangitatarya na publikasyon ya nibase ed Biblia diad masulok ya 680 a lenguahe! Kasin walay eskedyul mon manbasa na Biblia kada agew? Kasin babasaen mo so kada balon magasin tan amin a balon publikasyon ya ipa-publish ed lenguahem kada taon?
Nilikud ed saray publikasyon, mangipaparaan met so organisasyon nen Jehova na saray outline ya nibased Biblia a parad saray paliwawa ed aral, asemblea, tan kombension. Kasin nai-enjoy mo ray paliwawa, drama, demostrasyon, tan interbyu ed saratan ya pantitipon? Talagan itataryaan itayo nen Jehova na espiritual a ponsia!
3. No ag-available so arum ya publikasyon ed lenguahem, nibaga kasin kulang so nanaakan mod espiritual?
Andi. Talagan no maminsan et wala ray lingkor nen Jehova ya mas dakel so naaawat dan espiritual a naakan nen say arum. Akin ey? Imanoen iray apostol nensaman. Mas dakel so naaawat dan instruksion nen say arum ya disipulo. (Mar. 4:10; 9:35-37) Balet ta agnaerasan ed espiritual iray arum a disipulo; naawat da no antoy kaukolan da.
Tandaan met ya dakel so imbaga tan ginawa nen Jesus nen wadiad dalin ya agnirekord ed Ebanghelyo. Insulat nen apostol Juan: “Diad tua et amayamay met niray ginawa nen Jesus, a no isulat ya ami-amin so detalye na saratan, ompano agnakarga na mundo iray lukot a pansulatan.” (Juan 21:25) Anggano mas dakel ya impormasyon nipaakar ed si Jesus so amta na saray papatumbok to nen inmunan siglo nen say sikatayo, agtayo nakukulangan. Seseguroen nen Jehova ya magenap so amta tayo nipaakar ed si Jesus pian natumbok tayoy bakat to.
Isipen pa met iramay sulat na saray apostol ed saray kongregasyon nen inmunan siglo. Posiblin walay sakey ya sulat nen Pablo ya agkaibad Biblia. (Col. 4:16) Kasin nibagan kulang so espiritual a panangan tayo lapud agtayo amtay karga na saman ya sulat? Andi. Amta nen Jehova no antoy kaukolan tayo tan magenap so iiter to pian mansiansia itayon mabiskeg ed espiritual.—Mat. 6:8.
Amta nen Jehova no antoy kaukolan tayo tan magenap so iiter to pian mansiansia itayon mabiskeg ed espiritual
Diad panaon tayo, wala ray lingkor nen Jehova ya mas dakel so naaawat dan espiritual a naakan nen say arum. Kasin pigara labat ya publikasyon so ipa-publish ed lenguahe yo? No on, tandaan ya agkayo papaulyanan nen Jehova. Aral yo iray publikasyon ya available ed lenguahe yo, tan no posible, atendi kayod aral ya say uusaren a lenguahe et natalosan yo. No ontan so gawaen yo, tulongan kayo nen Jehova ya mansiansian mabiskeg ed espiritual.
4. No anggapoy access mod saray ipa-publish ed jw.org, kasin onkapuy so espiritualidad mo?
Diad Web site tayo, ipa-publish iray magasin tan arum ni ran publikasyon ya uusaren ed panaral na Biblia. Wadtan met iray impormasyon ya makatulong ed saray sanasawa, tinedyer, tan saramay angkelag ni ananak da. Minabang iray pamilya no aralen da iratan diad Panagdayew na Pamilya da. Niarum ni, nanengneng ed Web site tayo iray report ed espisyal iran programa, singa say graduation na Gilead tan annual meeting. Nipapaamta met ed agagid interon mundo iray nagagawan kalamidad tan legal iran kaso na saray totoo nen Jehova. (1 Ped. 5:8, 9) Epektibo met so Web site ed panagpulong, ta lapud satan et nipapasabi so maong a balita anggan diad saray lugar ya kokontrolen o isesebel na gobierno so kimey tayo.
Anggaman ontan, makapansiansia kan mabiskeg ed espiritual anggano anggapoy access mod Web site tayo. Gagawaen na aripen so anggaay nayarian ton makapan-imprintay magenap ya publikasyon pian napakan a maong so kada lingkor na sankaabungan. Kanian agmo iisipen ya obligado kan mangaliw na gadyet pian labat na-access moy jw.org. Say gagawaen na arum et mangiimprinta iray pigaran publikasyon ed Web site tayo tan iiter da itan ed saramay anggapoy Internet da, balet ag-obligado iray kongregasyon a gawaen itan.
Misalsalamat tayod si Jesus ta totooren toy sipan ton peneken so espiritual a pankaukolan tayo. Legan a mapmaples ya onlalabas so mair-irap ya kaunoran iran agew, matalek tayon itultuloy ya itarya nen Jehova so espiritual a ‘naakan diad dugan panaon.’


text:
Si David tan si Goliat—Tua Kasi Iyan Istorya?
Iisipen na arum no talaga kasin agawa so istorya nen David tan si Goliat odino gawagawa labat itan. Kasin ontan met so naisip mo legan mon babasaen so akaunan artikulo? No ontan, imanoen pa irayan taloran tepet.
1 | Posible kasi ya walay toon manga 9 feet tan 6 inches (2.9 metro) so katagey to?
Ibabaga na Biblia ya “say katagey [nen Goliat] et anemiran kasiko tan sankarangan.” (1 Samuel 17:4) Say sakey a kasiko et 17.5 inches (44.5 sentimetro) so karukey to; say sankarangan et 8.75 inches (22.2 sentimetro). Kanian manga 9 feet tan 6 inches (2.9 metro) so katagey nen Goliat. Ibabaga balet na arum ya imposible itan, balet isip mo pa: Diad panaon tayo, say sankatageyan ya toon akarekord et masulok ya 8 feet tan 11 inches (2.7 metro) so katagey to. Kanian aliwan imposible ya si Goliat et mas atagey labat na manga 6 inches (15 sentimetro). Sikatoy nanlapud tribu na Refaim, ya totoon kabkabat ya ataragey. Nabasad sakey a dokumento ed Egypt nen koma-13 siglo B.C.E. ya wala ray masisibeg ya sundalo ed Canaan ya say katagey da et masulok ya 8 feet (2.4 metro). Kanian anggano aliwan normal so katagey nen Goliat, aliwan imposible itan.
2 | Kasin talagan nambilay si David?
Nensaman et wala ray scholar ya angibagan gawagawa labat so istorya nipaakar ed si Arin David, balet agda la nibaga itan natan. Walay daan ya sulat ya nalmo na saray archaeologist ya binitla toy “abung nen David.” Sakey ni, nanengneng ed saray imbaga nen Jesu-Kristo ya talagan nambilay si David. (Mateo 12:3; 22:43-45) Nabasa ed Biblia so duaran detalyadon listaan na kapolian ya prueban si Jesus so Mesias ya nanlapud poli nen Arin David. (Mateo 1:6-16; Lucas 3:23-31) Malinew sirin ya talagan nambilay si David.
3 | Kasin amay akagawaan na istorya et talagan walay onman ya lugar?
Ibabaga na Biblia ya agawa so panlalaban diad Lawak na Elah. Tan mas espisipikon binitla ditan ya saray Filisteo et nankampo diad gilig na palandey ed baetan na duaran baley, say Soco tan Azeca. Saray Israelita balet et nankampo ed gilig na palandey diad biek na lawak. Talaga kasin wala ’ratan ya lugar?
Oniay imbaga na sakey ya turista ya pinmasyar ed saman ya lugar: “Amay guide mi, ya aliwan relihyoso, et inyakar to kami ed Lawak na Elah. Walay dinalan mi ya patatdang anggad akasabi kami ed toktok na palandey. Legan min babantagen so lawak, impabasa tod sikami so 1 Samuel 17:1-3. Insan to inturo so biek na lawak, tan imbaga to: ‘Niman iray geray na Soco, diad nikawigi yo.’ Insan linmingaw, tan imbaga to, ‘Diman balet iray geray na Azeca, diad nikawanan yo. Nankampo ray Filisteo diad baetan na saratan ya baley, diad gilig na palandey ya walad arapan yo. Kanian ayay akaalageyan tayo natan, nayarin dia so nankampoan na saray Israelita.’ Naiimadyin koy Saul tan si David ya akaalagey ed mismon kawalaan ko. Insan kami linmeksab diad lawak tan walay bineltang min kulos ya wala ray partin nakatan ya amayamay so bato. Naiimadyin koy David ya mandodokdok na limaran makinis ya bato, ya sakey ed saratan so amatey ed si Goliat.” Talagan pambiliban na sayan turista, tan arum ni, so inkasusto na saray detalye ed Biblia.
Anggapon balot so rason pian panduaruwaan tayo no kasin talagan agawa iyan istorya. Saray totoon abitla ditan et talagan nambilay tan saray lugar ya akagawaan to et talagan wala. Tan say sankaimportantian, kabiangan itan na impuyan a Salita na Dios, kanian nanlapu itan ed Dios na katuaan, say Dios ya “agto nayarian so mantila.”—Tito 1:2; 2 Timoteo 3:16.