text:
Kaaruman ya Impormasyon
1 SARAY PRINSIPYO
Saray ganggan na Dios et nibase ed saray prinsipyo to. Saray prinsipyo et manunan katuaan ya walad Biblia. Ontutulong iratan pian natalosan tayo no antoy panmoria tan nalilikna na Dios ed saray bengatla. Makatulong iray prinsipyo pian duga iray desisyon tayo tan duga iray gawaen tayo. Nagkalalon makatulong iratan diad saray situasyon ya anggapoy espisipikon ibabaga na ganggan na Dios.
2 KATUTULOK
Say katutulok ed si Jehova et mankabaliksan na mabulos ya panggawa ed saray igaganggan to ed sikatayo. Labay nen Jehova ya unoren tayo lapud panangaro tayod sikato. (1 Juan 5:3) No inaro tan manmamatalek tayo ed Dios, unoren tayo iray bilin to diad amin a situasyon. Uunoren tayo anggano mairap parad sikatayo. Parad pankaabigan tayo so iyunor tayo ed si Jehova ta ibabangat to itayo no panon tayon nawalaan na maong a bilay natan tan isisipan to ya panliketan tayoy dakdakel ya bendisyon diad arapen.—Isaias 48:17.
3 ABILIDAD A MANDESISYON A BUKOR
Kada too et inikdan nen Jehova na abilidad a mandesisyon a bukor, odino abilidad ya manpili. Agto itayo pinalsa a singa saray robot. (Deuteronomio 30:19; Josue 24:15) Sarag tayon usaren so kawayangan tayo pian mandesisyon na duga. Balet no agtayo manalwar, ompan aliwa iray desisyon tayo. Walay abilidad tayon mandesisyon a bukor, kanian sikatayon mismo so mandesisyon no kasin labay tayoy manmatoor ed si Jehova tan paneknekan tayoy panangaro tayod sikato.
4 SARAY ESTANDARTE ED MORAL
Angiter si Jehova na saray estandarte ed moral, odino totontonen parad saray kondukta tan kagagawa tayo. Diad Biblia, naamtaan tayo no anto iratan ya estandarte tan no panon iratan ya makatulong ed sikatayon nawalaan na maabig a bilay. (Proverbio 6:16-19; 1 Corinto 6:9-11) Makatulong iratan ya totontonen pian naamtaan tayo no anto ray ipapasen nen Jehova ya duga odino aliwa. Tutulongan itayo met na saratan ya naaralan so pagmaliw ya maaro, no panon so panggawa na dugan desisyon, tan pangipanengneng na kamaongan ed arum. Anggano onaabeba lan onaabeba iray estandarte na mundo, saray estandarte nen Jehova et agmanguuman. (Deuteronomio 32:4-6; Malaquias 3:6) No unoren tayo iratan, naprotektaan itayo ed pakasakitan ed pisikal tan emosyonal.
5 KONSIENSIA
Say konsiensia et say nisipor ed sikatayo ya pakatebek pian nibiig so duga tan aliwa. Inikdan nen Jehova so kada sakey ed sikatayo na konsiensia. (Roma 2:14, 15) Pian duga so idikta na konsiensia tayo, kaukolan tayon ipasal itan unong ed saray estandarte nen Jehova ed moral. Diad ontan et natulongan itayo na konsiensia tayo ya manggawa na desisyon ya makapaliket ed Dios. (1 Pedro 3:16) Nayarin pasakbayan itayo na konsiensia tayo antis ni ya makagawa tayoy aliwan desisyon, odino nayarin lapud satan et maer-ermen odino ansakisakit so liknaan tayo kayari tayon akagawa na aliwa. Nayarin onkapuy so konsiensia tayo, balet diad tulong nen Jehova et sarag tayon pabiskegen lamet itan. No malinis so konsiensia tayo, mareen so nonot tayo tan walay respeto tayod sarili tayo.
6 TAKOT ED DIOS
No walay takot tayo ed Dios, aaroen tan rerespetoen tayon maong kanian agtayo labay so manggawa na antokaman ya mamaermen ed sikato. Tulongan itayo na takot ed Dios ya gawaen so duga tan paliisan so panggawa na mauges. (Salmo 111:10) Satan so mamakiwas ed sikatayon dengelen so amin ya ibabaga nen Jehova. Ontulong met itan pian tooren tayo ray sipan tayod sikato lapud aralem ya respeto tayo ed sikato. Walay epekto na takot ed Dios ed panagnonot tayo, ed panagtrato tayod arum, tan ed saray desisyon tayo diad kada agew.
7 PAGBABAWI
Say pagbabawi et ontutukoy ed panermen a maong na sakey lapud walay ginawa ton aliwa. Saramay inaro day Dios et talagan magbabawi ira no namoria dan walay agawaan da ya kontra ed saray estandarte to. No walay agawaan tayon aliwa, nepeg ya mikasi tayod si Jehova ya perdonaen to tayo base ed dondon bagat nen Jesus. (Mateo 26:28; 1 Juan 2:1, 2) No talagan magbabawi tayo tan intunda tayo lay mauges ya kagagawa tayo, makaseguro tayon perdonaen itayo nen Jehova. Nepeg ya agtayo la nakonsiensia ed saray agawaan tayo ed apalabas. (Salmo 103:10-14; 1 Juan 1:9; 3:19-22) Kaukolan tayon pansagpotan ya agla uliten so lingo tayo, umanen so antokaman ya aliwan nononoten tayo, tan manbilay unong ed saray estandarte nen Jehova.
8 PANAGDISPELO
No say sakey ya akagawa na seryoson kasalanan et agmagbabawi tan agto labay ya unoren iray estandarte nen Jehova, sikatoy agnayarin mansiansia ya kabiangan na kongregasyon. Sikatoy kaukolan ya nadispelo. No say sakey et adispelo, agtayo nepeg ya pilimogan tan agtayo mitongtong ed sikato. (1 Corinto 5:11; 2 Juan 9-11) Say uksoyan na panagdispelo et protektaan toy ngaran nen Jehova tan say kongregasyon. (1 Corinto 5:6) Sakey ni, say panagdispelo et panagdisiplina ya ontulong ed sakey pian magbabawi tan makapawil ed si Jehova.—Lucas 15:17.
9 PANANGIGIYA, DIREKSION, TAN SIMBAWA
Inaro itayo nen Jehova tan labay to tayon tulongan. Kanian iikdan to itayo na panangigiya, direksion, tan simbawa panamegley na Biblia tan saray totoo ya mangaaro ed Dios. Lapud aliwa tayon perpekto, kakkaukolan tayo itan ya tulong. (Jeremias 17:9) No marespeto tayon dedengelen iray uusaren nen Jehova ya mangigiya ed sikatayo, ipapanengneng tayon rerespetoen tayo tan labay tayon unoren so Dios.—Hebreo 13:7.
10 INKAMAPAATAGEY TAN INKAMAPAABEBA
Lapud aliwa tayon perpekto, mainomay tayoy magmaliw ya makasarili tan mapaatagey. Balet labay nen Jehova ya magmaliw itayon mapaabeba. Kaslakan et naaralan tayoy magmaliw ya mapaabeba no ikompara tayoy sarili tayo ed si Jehova tan namoria tayon melmelag itayo. (Job 38:1-4) Importante met ed pagmaliw ya mapaabeba so lanang ya panisip ed kipapasen na arum tan pangiyuna ed pankaabigan da nen say sikatayo. No mapaatagey so sakey, maslak et iisipen ton sikatoy mas maong nen say arum. Balet say mapaabeba et matua ton uusisaen so sarili to tan nanenengneng toy maong iran ugali to pati saray kakapuyan to. Tan agnatatakot ya aminen iray lingo to, onkerew na panamerdona, tan mangawat na suhestion tan simbawa. Say mapaabeban too et manmamatalek ed si Jehova tan uunoren toy panangigiya To.—1 Pedro 5:5.
11 AUTORIDAD
Say autoridad et say kanepegan ya mangiter na ganggan tan manggaway desisyon. Si Jehova so walaan na sankatagyan ya autoridad ed tawen tan dalin. Sikato so amalsa ed amin a bengatla kanian sikato so sankamakapanyarian ed interon uniberso. Naynay ton uusaren so autoridad to parad pankaabigan na arum. Inikdan nen Jehova na responsabilidad so arum ya mangasikaso ed sikatayo. Singa bilang, inikdan to na autoridad iray atateng, elder ed kongregasyon, tan say gobierno, tan labay nen Jehova ya mikoopera tayo ed sikara. (Roma 13:1-5; 1 Timoteo 5:17) Balet no saray ganggan na too et kontra la ed saray ganggan na Dios, unoren tayo so Dios imbes a saray totoo. (Gawa 5:29) No rerespetoen tayoy autoridad na saramay uusaren nen Jehova, ipapanengneng tayod sikato ya rerespetoen tayo iray desisyon to.
12 SARAY ELDER
Uusaren nen Jehova iray elder—saray eksperiensyadon brother—ya mangasikaso ed kongregasyon. (Deuteronomio 1:13; Gawa 20:28) Tutulongan da itayo pian mansiansian mabiskeg so relasyon tayod si Jehova tan makapandayew tayo ed sikato diad mareen tan organisadon paraan. (1 Corinto 14:33, 40) Pian turoen na masanton espiritu iray magmaliw ya elder, kaukolan ya nanengneng ed sikara iray espisipikon kualipikasyon ya nabasa ed Biblia. (1 Timoteo 3:1-7; Tito 1:5-9; 1 Pedro 5:2, 3) Manmamatalek tan susuportaan tayoy organisasyon na Dios, kanian maliket itayon mikokoopera ed saray elder.—Salmo 138:6; Hebreo 13:17.
13 ULO NA PAMILYA
Inter nen Jehova ed saray atateng so responsabilidad ya asikasoen iray ananak tan sankaabungan da. Balet ipapaliwawa na Biblia ya say asawan laki so ulo na pamilya. No anggapoy ama ed sakey ya pamilya, say ina so magmaliw ya ulo na pamilya. Kaiba ed responsabilidad na ulo na pamilya so pangitarya na panangan, kawes, tan panayaman na pamilya. Nepeg to met ya idaulo so panagdayew da ed si Jehova. Singa bilang, seseguroen to ya regular iran mimiaral, mibibiang ed ministeryo, tan saniiba ya manaaral na Biblia. Say ulo na pamilya met so mangidadaulo ed panagdesisyon. Lanang ton pansasagpotan ya aligen si Jesus diad pagmaliw ton maong tan makatunongan, aliwan maruksa odino mapasnok. Importante iya pian nalikna na balang sakey ed pamilya so panangaro tan kaligenan, tan mas onelet so relasyon da ed si Jehova.
14 MANANGULEY YA ULOP
Say Mananguley ya Ulop et grupo na lalaki ya say ilalo da et manuley ed tawen, tan sikara so uusaren na Dios ya mangidaulo ed totoo to. Nen inmunan siglo, inusar nen Jehova so mananguley ya ulop pian igiya so inmunan Kristianon kongregasyon diad panagdayew tan panagpulong da. (Gawa 15:2) Diad panaon tayo, say grupo na saray brother ya manlilingkor bilang Mananguley ya Ulop so mangidadaulo, mangigigiya, tan manproprotekta ed saray totoo na Dios. No manggagawa ira na desisyon, manpapaigiya ira ed Salita na Dios tan say masanton espiritu to. Sayan grupo na alanaan a lalaki et tinawag nen Jesus bilang “matoor tan makabat ya aripen.”—Mateo 24:45-47.
15 PAMPANDONG
Nayarin wala ray situasyon ya say sakey a sister et kaukolan ton gawaen so kimey ed kongregasyon ya kaslakan ya gagawaen na sakey a brother. No gawaen to itan, sikatoy manpandong pian nipanengneng toy respeto ed uksoyan nen Jehova. Balet say pampandong et gagawaen labat ed pigaran espisipikon situasyon. Singa bilang, nepeg ya manpandong so sister no sikatoy mangikondukta na panangiyaral na Biblia ya kaiba toy asawa to odino sakey ya bautismadon brother.—1 Corinto 11:11-15.
16 NEUTRALIDAD
Neutral itayo kanian anggapoy dadapagan tayo ed politika. (Juan 17:16) Say susuportaan na totoo nen Jehova et say Panarian to. Singa si Jesus, neutral itayo met ed saray isyu ed mundo.
Igaganggan itayo nen Jehova ya ‘ontulok ed saray gobierno tan autoridad.’ (Tito 3:1, 2; Roma 13:1-7) Balet ibabaga met na ganggan na Dios a nepeg ya agtayo mamatey. Kanian agnaako na konsiensia na sakey a Kristiano so mibiang ed guerra. No say sakey a Kristiano et naabuloyan ya manggaway serbisyo ed komunidad bilang kasalat na pansundalo, nepeg ton ikonsidera itan no naako na konsiensia to.
Si Jehova labat so dadayewen tayo, lapud sikato so amalsa ed sikatayo. Anggano rerespetoen tayo iray simbolo na bansa, agtayo mansasaludo ed bandira odino mangakansion na national anthem. (Isaias 43:11; Daniel 3:1-30; 1 Corinto 10:14) Ontan met, personal a desisyon na saray totoo nen Jehova ya ag-iboto so anggan anton partido ed politika odino kandidato. Say rason et lapud dinmapag tayo la ed gobierno na Dios.—Mateo 22:21; Juan 15:19; 18:36.
17 ESPIRITU NA MUNDO
Ipapaseseg na sayan mundo so kanonotan nen Satanas. Ontan so panagnonot na saray totoo ya agda inaro tan aaligen si Jehova, tan ibabaliwala da iray estandarte to. (1 Juan 5:19) Say resulta na ontan ya kanonotan tan kagagawa et adeskribe bilang say espiritu na mundo. (Efeso 2:2) Bilang totoo nen Jehova, seseguroen tayo ya ag-itayo naimpluensyaan na satan ya espiritu. (Efeso 6:10-18) Imbes, papablien tayo iray paraan nen Jehova tan pansasagpotan tayon aligen so panagnonot to.
18 APOSTASYA
Say pan-apostasya et ikontra tan pangipulisay ed katuaan ya walad Biblia. Saray apostata et manrerebelde sumpad si Jehova tan si Jesus, say aturon Ari na Panarian na Dios, tan sasalien dan impluensyaan so arum pian walay onsuporta ed sikara. (Roma 1:25) Labay dan manduaruwa iray mandadayew ed si Jehova. Wala ray kabiangan na kongregasyon nen inmunan siglo ya nan-apostata, tan ontan met so ginawa na arum natan. (2 Tesalonica 2:3) Saramay matoor ed si Jehova et agmibabali ed saray apostata. Agtayo salien ya basaen odino dengelen iray ideya na saray apostata lapu labat ta labay tayoy man-osyoso odino pipiliten itayo na arum. Matoor tayo ed si Jehova tan sikato labat so dayewen tayo.
19 PANANAKBONG
Bilang katutulok ed Ganggan ya inter panamegley nen Moises, kinerew na bansan Israel ya perdonaen nen Jehova iray kasalanan da. Angawit ira ed templo na apay a kakanen, larak, tan ayayep pian nasakbongan iray kasalanan da. Diad ontan et apanonotan iray Israelita ya mabulos si Jehova ya mamerdona ed saray kasalanan da, balanglan bilang bansa o bilang indibidual. Balet kayarin inter nen Jesus so bilay to pian sakbongan iray kasalanan tayo, agla kaukolan iray apay parad pananakbong. “Pinsanan” ya inyapay nen Jesus so perpekton bagat to.—Hebreo 10:1, 4, 10.
20 PANAMABLI ED AYAYEP
Diad Ganggan ya inter panamegley nen Moises, inabuloyan iray totoo ya mangan na ayep. Ingganggan met ira ya mangiyapay na ayayep. (Levitico 1:5, 6) Balet agbalot inabuloyan nen Jehova iray totoo to ya magmaliw a maruksa ed ayayep. (Proverbio 12:10) Diad tua, karga na Ganggan iray totontonen ya manprotekta ed ayayep. Ingganggan iray Israelita ya asikasoen dan maong iray ayayep da.—Deuteronomio 22:6, 7.
21 SARAY BLOOD FRACTION TAN PARAAN NA PANAGTAMBAL
Saray blood fraction. Say dala et walaan na apatiran manunan kabiangan—say red cell, white cell, platelet, tan plasma. Say apatiran manunan kabiangan na dala et nayarin iproseso pian ibiig iray nanduruma nin kabiangan na saratan. Say tawag ed saray nibiig ya kabiangan et blood fraction. *
Saray Kristiano et agmanpapasaksak na dala odino anggan dinan ed apatiran manunan kabiangan na satan. Balet nayari da kasin awaten iray blood fraction? Anggapoy espisipikon detalye ya nabasa ed Biblia. Kanian nepeg ya mandesisyon so kada Kristiano base ed nipasal ed Biblia ya konsiensia da.
Wala ray Kristiano ya agda awaten so anggan anton blood fraction. Nayarin say rason da et nibase ed Ganggan na Dios ed Israel a kaukolan ya ‘iyibung ed dalin’ so amin ya dala ya nanlapud sakey ya ayep.—Deuteronomio 12:22-24.
Duma balet so desisyon na arum. Iyabuloy na konsiensia ra so pangawat ed arum ya blood fraction. Nayarin say rason da et agla irerepresenta na angkelag iran fraction so bilay na sakey a too odino ayep ya nanlapuan na dala.
No mandedesisyon nipaakar ed saray blood fraction, ikonsidera irayan tepet:
Kasin malinew ed siak ya no agko awaten so amin ya blood fraction et agko met la awaten iray tambal ya panlaban ed sakit odino saramay nayarin makatulong ed pamatunda na pandala ya walay laok ton blood fraction?
Panon kon ipaliwawa ed doktor no akin ya agko awaten odino awaten ko so sakey odino pigaran blood fraction?
Paraan na panagtambal. Bilang Kristiano, agtayo mandodonasyon na dala, tan agti met papaisinop so mismon dala tayo pigaran simba antis na pampa-opera tayo. Balet, wala ray arum ya paraan na panagtambal ya uusaren so mismon dala na pasyente. Kaukolan ya mandesisyon so kada Kristiano no antoy gawaen ed mismon dala to legan na operasyon, medical test, odino current therapy. Legan na saratan ya panagtambal, say mismon dala na pasyente et nayarin ipaway a magano ed laman to.—Parad kaaruman ya impormasyon, nengnengen so Say Panag-bantayan, Oktubre 15, 2000, pahina 30-31.
Singa bilang, diad proseso ya tatawagen a hemodilution, antis na mismon operasyon et ipaway so arum ya dala na pasyente tan salatan itan na volume expander. Insan legan odino kayari na operasyon, samay dala ya impaway et ipawil lanlamang ed pasyente.
Say sakey nen proseso et tatawagen ya cell salvage. Diad sayan proseso, say mismon dala na pasyente ya ompapaway legan na operasyon et natitipon, nalilinisan, insan lanlamang ompapawil ed laman to legan odino kayari na operasyon.
Aliwan pareparehoy gagawaen na saray doktor ed onia ran paraan na panag-opera. Kanian antis na antokaman ya operasyon, medical test, odino current therapy, nepeg ya malinew ed sakey a Kristiano no antoy eksakton gawaen na doktor ed dala to.
No mandedesisyon nipaakar ed saray paraan na panagtambal ya uusaren so dala, ikonsidera irayan tepet:
No walay dalak ya ipaway ed laman ko tan napultot so sirkulasyon na satan ed laman ko, kasin naako na konsiensiak ya isipen a parte nin siansia na laman ko itan ya dala kanian agla kaukolan ya “iyibung itan ed dalin”?—Deuteronomio 12:23, 24.
Kasin agnaako na nipasal ed Biblia ya konsiensiak no legan na panagtambal et ipaway so arum ya dalak, laokan itan, insan ipawil ed saray ulat ko odino ikargad laman ko?
Kasin malinew ed siak ya no agko awaten so amin a paraan na panagtambal ya usaren so mismon dalak et agko met la paeksamin so dalak, agko labay so manpa-hemodialysis o manpa-opera ya usaran na heart-lung bypass machine?
Antis tayon mandesisyon nipaakar ed saray blood fraction tan paraan na panagtambal ya usaren so mismon dala tayo, nepeg tayon kerewen so panangigiya nen Jehova insan tayo man-research. (Santiago 1:5, 6) Kayari na satan, nepeg tayon usaren so nipasal ed Biblia ya konsiensia tayo pian mandesisyon. Agtayo nepeg ya tepetan so arum no antoy gawaen da no sikaray walad situasyon tayo, tan agmet nepeg ya impluensyaan na arum so desisyon tayo.—Roma 14:12; Galacia 6:5.
22 KALINISAN ED MORAL
Pian malinis tayo ed moral, nepeg ya malinis so kondukta tan kagagawa tayo diad pakanengneng nen Jehova. Kaiba ed kalinisan ed moral iray iisipen, ibabaga, tan gagawaen tayo. Igaganggan itayo nen Jehova ya nepeg tayon paliisan so amin ya klase na seksual a karutakan odino imoralidad. (Proverbio 1:10; 3:1) Nepeg ya mandesisyon tayon unoren iray malinis ya estandarte nen Jehova antis tayo nin nipaarap ed situasyon ya nayarin natukso itayon manggawa na aliwa. Nepeg ya naynay tayon ipikasi ya tulongan itayo na Dios ya napansiansian malinis so kanonotan tayo, tan nepeg ya determinado tayon ipulisay iray tukso ya manggaway imoralidad.—1 Corinto 6:9, 10, 18; Efeso 5:5.
23 ANGGAPOY-BAING A KAGAGAWA TAN KARUTAKAN
Kaiba ed anggapoy-baing a kagagawa so panagsalita odino kakikiwas ya seryoson onsusumlang ed saray estandarte na Dios tan pakapatnagan na ugalin anggapoy-baing. Say sakey ya toon manggagawad saya et agto rerespetoen iray ganggan na Dios. No apaneknekan ya anggapoy-baing so kagagawa na sakey, asikasoen na hudisyal a komite so situasyon to. Kaiba ed karutakan so nanduruman klase na mauges a kagagawa. Depende ed inkaseryoso na situasyon, ompan say arum ya karutakan et kaukolan ya asikasoen na hudisyal a komite na kongregasyon.—Galacia 5:19-21; Efeso 4:19; parad kaaruman ya impormasyon, nengnengen so “Tepetepet na Saray Manbabasa” diad Say Panag-bantayan, Hulyo 15, 2006.
24 MASTURBASYON
Say pansekso et inggagala nen Jehova bilang malinis a paraan na pangibalikas na sanasawa ed panangaro da ed sakey tan sakey. Balet no say sakey et manma-masturbate odino aliway panguusar to ed saray pribadon parte na laman to pian peneken so seksual ya pilalek to, marutak so panguusar to ed sekso. Nayarin deralen na satan ya kagagawa so relasyon na sakey ed si Jehova. Nayarin lapud satan et nawalaan na agmanepeg iran pilalek so sakey tan aliwa lay panmoria to ed sekso. (Colosas 3:5) No apasalan la na sakey iyan marutak a kagagawa tan naiirapan ya mangitunda, agnepeg ya onsuko. (Salmo 86:5; 1 Juan 3:20) No ontan so situasyon mo, masimoon kan manpikasi ed si Jehova tan patulongan ka ed sikato. Paliisan iray antokaman ya mangitonton ed sikan mannonot na marutak, singa say pornograpiya. Mitongtong ka ed sakey ed saray Kristianon atateng mo odino diad sakey ya maespiritual ya kaarom ya rerespetoen to iray ganggan nen Jehova. (Proverbio 1:8, 9; 1 Tesalonica 5:14; Tito 2:3-5) Makaseguro ka ya nanenengneng tan papablien nen Jehova iray pansasagpot mon mansiansian malinis ed moral.—Salmo 51:17; Isaias 1:18.
25 POLIGAMYA
Say kustombre ya pangasawa na aliwa labat a sakey et tatawagen ya poligamya. Say panangasawa et inggagala nen Jehova ya parad sakey a laki tan sakey a bii. Diad Israel nensaman, inabuloyan na Dios iray lalaki ya nawalaan na aliwa labat a sakey ya asawa, balet aliwan ontan so orihinal ya gagala to. Diad panaon tayo et agla iyaabuloy nen Jehova ed saray totoo to so poligamya. Say sakey a laki et nepeg ya sakey labat ya bii so asawa to, tan say sakey a bii et nepeg ya sakey labat ya laki so asawa to.—Mateo 19:9; 1 Timoteo 3:2.
26 PANDIBORSYO TAN PANSIAN
Gagala nen Jehova ya say sanasawa et legay bilay a maniba. (Genesis 2:24; Malaquias 2:15, 16; Mateo 19:3-6; 1 Corinto 7:39) Aabuloyan to labat so pandiborsyo no say sakey ya asawa et akikalugoran. Diad ontan ya situasyon, iikdan nen Jehova na kanepegan so inosentin asawa ya mandesisyon no kasin midiborsyo.—Mateo 19:9.
Wala ray situasyon ya nandesisyon a misian so arum ya Kristiano anggano agnanggawa na imoralidad so asawa ra. (1 Corinto 7:11) Diad sarayay ontumbok ya situasyon, ompan mandesisyon so sakey a Kristiano ya misian.
Ginagalan agpanlegpet ed pamilya: Aglabay ya itarya na asawan laki so materyal ya pankaukolan na pamilya to ya anggad anggapo lay kuarta odino naakan da.—1 Timoteo 5:8.
Graben panagmaltrato: Alabas ya panagmaltrato ya anggad napepeligro lay bunigas tan bilay na sakey ya asawa.—Galacia 5:19-21.
Talagan napepeligro lay relasyon na sakey ed si Jehova: Lapud gagawaen na asawan laki o bii et imposible lan makapanlingkor ed si Jehova so asawa to.—Gawa 5:29.
27 KOMENDASYON TAN PANAMASESEG
Kaukolan tayon amin so komendasyon tan panamaseseg. (Proverbio 12:25; 16:24) Sarag tayon pabiskegen tan ligliwaen so sakey tan sakey panamegley na maaro tan maabig iran salita. Saratan ya balikas et makatulong ed saray agagi tayo ya makapansungdo tan makapantultuloy ya manlingkor ed si Jehova anggano wala ray graben kairapan. (Proverbio 12:18; Filipos 2:1-4) No say sakey et nadidismayan maong, nepeg ya marespeto tayon dengelen tan talosan tayo so nalilikna to. Diad ontan et naamtaan tayo no antoy nayarin ibaga o gawaen tayo pian natulongan tayo. (Santiago 1:19) Gawam ya goal a kabaten nin maong iray agagi pian talagan natalosan mo no antoy kaukolan da. Diad ontan et napaseseg mo ran onkerew na tulong ed Lapuan na amin a ligliwa tan panamaseseg, samay makapangiter ed sikara na tuan inawa.—2 Corinto 1:3, 4; 1 Tesalonica 5:11.
28 SARAY KASAL
Anggapo ray espisipikon ganggan ya nabasa ed Biblia nipaakar ed saray kasal. Nanduruma iray lokal ya kustombre tan legal ya kakaukolanen diad kada pasen. (Genesis 24:67; Mateo 1:24; 25:10; Lucas 14:8) Say sankaimportantian ya parte na kasal et say pansipanan na saninaro ed arap nen Jehova. Labay na dakel ya saninaro ya wadman iray kapamilya tan maapit a kakaaro da no mansipanan ira tan walay elder ya mangiter na nibase ed Biblia ya paliwawa. Say saninaro so mandesisyon no anton klase na reception so nagawa kayari na kasal, no bilang ta wala. (Lucas 14:28; Juan 2:1-11) Antokaman so labay na saninaro ya nagawa ed kasal da, nepeg dan seguroen ya napagalangan si Jehova ed satan. (Genesis 2:18-24; Mateo 19:5, 6) Makatulong iray prinsipyo na Biblia pian makapandesisyon ira na duga. (1 Juan 2:16, 17) No labay na saninaro ya walay alak ed reception da, nepeg dan seguroen ya walay mangasikaso ed satan pian nakontrol so situasyon. (Proverbio 20:1; Efeso 5:18) No labay dan walay musika odino programa, nepeg dan seguroen ya napagalangan si Jehova ed saratan. Say nepeg ya pampokusan na saninaro et say relasyon da ed Dios tan ed sakey tan sakey, imbes ya say agew na kasal da labat.—Proverbio 18:22; parad kaaruman iran suhestion, nengnengen so Say Panag-bantayan, Oktubre 15, 2006, pahina 18-31.
29 PANDESISYON NA DUGA
Labay tayoy mandesisyon na duga base ed saray prinsipyo na Salita na Dios. Singa bilang, say sakey a Kristiano et nayarin imbitaan na asawa to ya aliwan Tasi nen Jehova pian nakaiban mangan iray kakanayon da ed sakey ya holiday. No ontan so situasyon mo, antoy gawaen mo? No iyabuloy na konsiensiam so onla, ipaliwawam ed asawam ya no walay gawaen dan paganon kustombre ya kabiangan na panangan, agka mibiang ed satan. Nepeg mo met ya ikonsidera no kasin walay nagapol mo no onla ka.—1 Corinto 8:9; 10:23, 24.
Odino ompan ikdan ka na amom na bonus no walay holiday. Kasin agmo nayarin awaten so bonus? Depende. Say desisyon mo et akadepende ed no antoy panmoria na amom ed satan. Kasin ipapasen ton kabiangan na selebrasyon so bonus? Odino labay to labat ya ipanengneng so apresasyon to ed sika? Kayarim ya ikonsidera iratan tan saray arum nin detalye, sika so mandesisyon no kasin awaten mo so bonus.
Diad sakey nin situasyon, ompan walay mangiter ed sika na regalo no holiday tan ibaga ton: “Amtak ya agkayo manseselebra, balet labay ko nin siansia ya iter iya ed sika.” Nayarin talagan maomaong labat imay too. Balet, posible kasi ya susuboken to labat so pananisiam odino labay ton makapibiang ka ed panselebra na holiday? Kayarim ya ikonsidera iratan, sika so mandesisyon no kasin awaten mo odino andi so regalo. Diad amin ya desisyon tayo, labay tayon malinis so konsiensia tayo tan matoor tayo ed si Jehova.—Gawa 23:1.
30 NEGOSYO TAN LEGAL IRAN ISYU
Kaslakan ya no mareen ya ayosen a tampol iray agpantatalosan, agla iratan onloor. (Mateo 5:23-26) Nepeg ya iyuna na amin a Kristiano so pangigloria ed si Jehova tan pamasiansia ed pankakasakey na kongregasyon.—Juan 13:34, 35; 1 Corinto 13:4, 5.
No walay agpantatalosan ed negosyo na saray Kristiano, nepeg dan ayosen itan tan agda la kaukolan ya awiten ed korte. Nabasa ed 1 Corinto 6:1-8 so simbawa nen apostol Pablo nipaakar ed pandedemandaan na saray Kristiano. No idemanda tayoy kaagian tayo, nabalaw si Jehova tan say kongregasyon. Diad Mateo 18:15-17, walay taloran kaukolan ya tumboken na saray Kristiano pian naayos da iray seryoson akusasyon ya singa say panagpauges tan panagsaol. (1) Kaukolan dan ayosen so agpantatalosan ya sikaran dua labat. (2) No siansia nin agnaayos, sarag dan kerewen so tulong na sakey odino duaran matatken ed espiritual ya membro na kongregasyon. (3) No kaukolan, nayari dan ipaasikaso so problema ed ulop na saray mamatatken. No ontan lay situasyon, usaren na saray elder iray prinsipyo na Biblia pian tulongan so amin a nalalanor ya mareen a naresolbe so isyu. No wala ray nalalanor ya agda labay ya unoren so estandarte na Biblia, ompan kaukolan ya manggaway hudisyal ya aksion iray elder ed kongregasyon.
Wala ray situasyon ya talagan kaukolan ed ley so pangisegep na kaso ed korte, singa diad isyu na pandiborsyo, pian naalad pudir so sakey a menor-de-edad ya anak, pian naamtaan no pigaray naalan sustento, pian makaalay benepisyo ed sakey ya insurance, pian makaawat na bayar manlapud alugin kompanya, tan pian napaneknekan a tua so sakey a testamento. No usaren na sakey a Kristiano iratan ya legal a paraan pian mareen ya resolbien so isyu, agto nasusumlang so simbawa nen Pablo.
No walay agawan seryoson krimen singa say rape, child abuse, graben panagkabil, panagtakew na baleg a kantidad, odino panagpatey, agsusumlangen na sakey a Kristiano so simbawa nen Pablo no ireport to itan ed saray autoridad na gobierno.
31 SARAY PANAMALIKDO NEN SATANAS
Manlapu lad hardin na Eden, ag-ontutunday Satanas ya palikdoen iray totoo. (Genesis 3:1-6; Apocalipsis 12:9) Amta to ya no napikewet toy panagnonot tayo, naimpluensyaan to tayon manggaway mauges. (2 Corinto 4:4; Santiago 1:14, 15) Uusaren toy politika, relihyon, komersyo, panagligliwaan, edukasyon, tan dakel ni pian ipaseseg so panagnonot to tan papapawayen ton anggapoy uges na saratan.—Juan 14:30; 1 Juan 5:19.
Amta nen Satanas ya antiktikey lay akeran panaon to pian palikdoen iray totoo. Kanian papasyaen ton ibalang so mas dakel a totoo anggad posible. Say talagan pupuntiryaen ton ibalang et saramay manlilingkor ed si Jehova. (Apocalipsis 12:12) No agtayo manalwar, kalkalnan impluensyaan na Diablo so panagnonot tayo. (1 Corinto 10:12) Singa bilang, labay nen Jehova ya legay bilay so panamaley. (Mateo 19:5, 6, 9) Balet ipapasen na dakel a totoo natan ya say panangasawa et temporaryon paknaan labat a main-inomay ya pultoten. Dakel ya pelikula tan palabas ed TV so mangipapaseseg met ed satan ya ideya. Nepeg tayon seguroen ya ag-itayo naapektoan na panmoria na mundo ed panangasawa.
Say sakey nin paraan ya papalikdoen itayo nen Satanas et say pangipapaseseg to na rebelyoson ugali. (2 Timoteo 3:4) No ag-itayo manalwar, nayarin nabalang so respeto tayo ed autoridad na saray tinuro nen Jehova. Singa bilang, nayarin agla labay ya awaten na sakey a brother so panangigiya na saray elder ed kongregasyon. (Hebreo 12:5) Odino kukuestionen la na sakey a sister so uksoyan nen Jehova ed inkaulo diad pamilya.—1 Corinto 11:3.
Nepeg ya determinado tayon ag-abuloyan so Diablo ya mangimpluensya ed panagnonot tayo. Imbes, labay tayon aligen so panagnonot nen Jehova tan ‘iyapasakey tayoy nonot tayo ed saray bengatlan walad tawen.’—Colosas 3:2; 2 Corinto 2:11.
32 PANAGPATAMBAL
Labay tayon amin ya mabiskeg so laman tayo tan no walay sakit tayo et labay tayon naromog so sankaabigan ya tambal. (Isaias 38:21; Marcos 5:25, 26; Lucas 10:34) Dakdakel natan so paraan na panagtambal ya gagawaen na saray doktor tan arum ni. No mandedesisyon tayo no anton panagtambal so awaten tayo, nepeg tayon unoren so prinsipyo na Biblia. Tandaan tayo ya say Panarian na Dios labat so permanentin makapangekal na sakit tayo. Agtayo labay ya masyado tayon akapokus ed sakit tayo tan napaulyanan tayo lay panagdayew tayo ed si Jehova.—Isaias 33:24; 1 Timoteo 4:16.
Nepeg tayon paliisan so antokaman ya panagtambal ya manguusar na pakayarin nanlapud saray demonyo. (Deuteronomio 18:10-12; Isaias 1:13) Kanian antis tayon awaten so anggan anton tambal odino paraan na panagtambal, nepeg tayon amtaen so amin ya nipaakar ed satan tan no anton kanonotan so ipapaseseg na satan. (Proverbio 14:15) Agtayo lilingwanan ya papatitan itayo nen Satanas pian makapibiang itayo ed demonismo. No sususpetsaen tayon say sakey ya panagtambal et walay koneksion to ed demonismo, mas maabig no agti la sasalien itan.—1 Pedro 5:8.
^ par. 98 Nayarin parad arum ya doktor, say apatiran manunan kabiangan na dala et blood fraction. Kanian, ompan kaukolan mon ipaliwawa so desisyon mo no akin ya agmo labay so manpasaksak na dala odino anggan dinan ed apatiran manunan kabiangan na satan—say red cell, white cell, platelet, tan plasma.


c: text/html

text:
ISTORYA NA BILAY
Talagan Tinulongan Ak nen Jehova
Kaibak so asawak, si Evelyn, ya inmepas ed tren ed Hornepayne diad northern Ontario, Canada. Kabkabuasan ed saman tan ambetebetel. Walay tagad man ya brother ya angabet ed sikami, tan kayari na mananam ya almusal mi kaibay asawa to tan anak ton laki, nanakar kamid snow tan nampulong kamid kaabungan. Tan diad ngarem et nampaliwawa ak ed publiko diad unonan pankanawnawa bilang manangasikaso na sirkito. Litlimara kami labat, anggapo lay arum ya inmatendi.
DIAD tua, agak mapaga ya daiset labat so inmatendid saman ya paliwawak nen 1957. Nensaman ni et mabapbaing ak la. Nen ugaw ak ni, onamot ak no wala ray ombisitad abung mi, anggano kabat ko ra.
Tua, ompan nabigla kayo no naamtaan yon maslak ed saray asainmin kod organisasyon nen Jehova et mankaukolan na pitongtong ed dakel ya totoo
SIKATOY ANGUSAR NA BIBLIA TAN MELAG YA ANDEKET A LIBRO
Diad kabuasan na Simba nen dekada na 1940, si Elsie Huntingford et nampulong ed uma na pamilya mi diad southwestern Ontario. Si nanay ko so akitongtong ed sikato diad puerta, balet si tatay ko ya mabaing met a singa siak et inmirong ed abay ko diad loob, tan dinmengel. Say amta nen tatay ko et lalakoan nen Sister Huntingford si nanay ko na agmi met kaukolan, kanian sikatoy inmasingger ed puerta tan imbaga ton agkami interesado. “Agkayo interesadon manaral na Biblia?” so intepet nen Sister Huntingford. “Siempre interesado kamid satan,” so ebat nen tatay ko.
Dugarugay imbisitad sikami nen Sister Huntingford. Aktibon maong iray ateng ko ed United Church diad Canada balet inmekal lanlamang irad satan. Akin? Lapud kaloob ed simbaan, nanengneng so impaskil na ministro ya listaan na amin ya mangiiter na kuarta tan no pigaray iiter da. Mairap labat iray ateng ko kanian say ngaran da et lanang ya walad sampot na listaan, tan pipiliten ira na mamasiken na simbaan ya aruman da ni iter da. Lapud aglabay na sakey a ministro ya naekal ed trabaho to, inamin ton agto ibabangat iray talagan papanisiaan to. Kanian inmekal kamid simbaan, balet siansia nin manaanap kami paraan pian napenek so espiritual a pankaukolan mi.
Diad saman et sebel so kimey na Saray Tasi nen Jehova ed Canada, kanian say uusaren labat nen Sister Huntingford no iyaralan toy pamilya mi et say Biblia tan pigaran nota ed melag ya andeket a libro to. Nen amoria ton agmi idalem ed autoridad, inikdan to kami literatura ed Biblia. Maalwar min iyaamot iray publikasyon kayari na kada panaral mi. *
Anggaman wala ray isusumpa tan subok, masetseseg si Sister Huntingford ya angipulong ed maong a balita. Apaseseg ak ed sikato tan apakiwas ak ya ondapag ed katuaan. Sakey taon kayarin abautismoan iray ateng ko bilang Tasi nen Jehova, indedikak so bilay kod Dios. Nampabautismo ak nen Pebrero 27, 1949 diad sakey a metal ya panag-inuman na saray ayep. Say edad kod saman et 17. Kayari to, determinado ak a manlingkor ya sigpot-panaon ed ministeryo.
TINULONGAN AK NEN JEHOVA YA MANPAKPEL
Manaalangan ak no kasin manpayunir ak ya tampol. Nantrabaho ak ni ya agano ed bangko tan ed opisina ta inisip kon kaukolan koy kuarta pian walay pansuportak ed pampayunir ko. Balet lapud kalangweran ak ni, no walay kuartak et igastos kon tampol. Kanian pinaseseg ak nen brother Ted Sargent ya manpakpel tan manmatalek ed si Jehova. (1 Awa. 28:10) Lapud saman ya maaron panamaseseg to, nampayunir ak nen Nobyembre 1951. Wala labat so 40 dolyar ko, daan ya bisikleta, tan balon bag. Balet naynay ya seseguroen nen Jehova ya niwalad siak iray nakaukolan ko. Misalsalamat ak ta pinaseseg ak nen Ted ya manpayunir! Lapud satan et dakdakel ni agamoran kon bendisyon.
Sakey ya labi diad bandad sampot na Agosto 1952, akaawat ak na tawag manlapud Toronto. Inimbitaan ak na branch office na Saray Tasi nen Jehova diad Canada ya onggapon manlingkor ed Bethel diad Setyembre. Anggano mabaing ak tan agak nin balot akaonlad branch, eksayted ak ta marakdakep iray ibabagad siak na arum ya payunir nipaakar ed Bethel. Komportable ak ya tampol.
“IPALIKNAM ED SARAY AGAGI YA IYAANSAKIT MO RA”
Duay taon kayari insabik ed Bethel, diad sakey ya kongregasyon ed Toronto, siak so sinmalat ed si Bill Yacos bilang congregation servant (natan et coordinator na ulop na mamatatken). Lapud 23 años ko ni labat, pakaliknak et singa ak inosentin dumaralos. Balet mapaabeba tan maaron imbangat ak nen Brother Yacos no antoy gawaen ko. Tan talagan tinulongan ak nen Jehova.
Si Brother Yacos, ya sakey a maregkel tan maimis ya brother, et interesadod totoo. Inaro to ray agagi, kanian sikatoy inaro da met. Regular to ran bibisitaen ed saray abung da, aliwa labat lan no wala ray problema da. Pinaseseg ak nen Bill Yacos ya gawaen met iman tan mikimey ed saray agagi diad ministeryo. “Ken,” so inkuan to, “ipaliknam ed saray agagi ya iyaansakit mo ra. Sakbongan na satan so dakel ya lingo.”
MATOOR SO PANANGARO NEN ASAWAK
Tinulongan ak nen Jehova diad nikaduman paraan manlapu nen Enero 1957. Diad satan ya bulan et nankasal kami nen Evelyn, sikatoy akapanaral ed koma 14 a klase na Gilead. Antis kamin mankasal, sikatoy manlilingkor ed probinsya na Quebec ya mansasalitay French. Diad saman a panaon, kontrolado na Simbaan na Romanon Katoliko so Quebec. Kanian mair-irap so asainmin nen Evelyn, balet nansiansian matoor ed satan tan ed si Jehova.
Nansiansia met ya matoor si Evelyn ed siak. (Efe. 5:31) Diad tua, asubok so katooran to kayarin tampol na impankasal mi! Wala lay plano min ompasyar ed Florida, U.S.A., balet sakey agew kayari bansal mi, imbaki ak na branch ya onatendid sakey simban miting ed Bethel diad Canada. Siempre, lapud sayan miting, agla natuloy iray plano mi, balet labalabay mi nen Evelyn ya gawaen so antokaman ya ipagawa nen Jehova ed sikami. Kanian, kinansela mi honeymoon mi. Legan na satan ya simba, sikatoy nampulong diad asingger ed branch. Anggaman duman maong so teritorya no ikomparad Quebec, inanosan to.
Diad sampot na satan a simba, asurprisa ak—naasain ak bilang manangasikaso na sirkito diad northern Ontario. Kapkapankasal ko, 25 años ko ni labat, tan talagan kulang ni eksperiensyak, balet nanmatalek kamid si Jehova tan tinmuloy kami. Diad sakey ed saray sankabetelan ya agew legan na winter ed Canada, sanlabi kamin akalugan ed tren kaiba iray eksperiensyadon ombiabiahen manangasikaso ya ompawil lad saray teritorya ra. Talagan pinaseseg da kamin maong! Pinilit kami ni ingen na sakey a brother ya onugip ed kuarto diad tren ya inreserba ton parad sikato komon, pian agkami sanlabin akayurong. Kaimbuasan to, 15 agew labat kayari bansal mi, binmisita kami ed melag a grupo diad Hornepayne, ya singa abitlak ed gapo.
Dakel nin pananguman so agawad sikami nen Evelyn. Legan kamin walad distriton kimey nen mansamposampot so taon na 1960, akaawat ak na imbitasyon ya manaral ed koma 36 a klase na Gilead. Samploy-bulan iyan kurso ya onggapod bulan na Pebrero 1961 diad Brooklyn, New York. Siempre, malikeliket ak, balet abawasay liket ko nen naamtaan kon agko kaiban manaral si Evelyn. Singa met ed arum ya asawan bii ya walad ontan a kipapasen, sikatoy pinansulat ya ibaga ton mabulos ya mansian kamin magano na samploy bulan. Manakis si Evelyn, balet nandesisyon kamin manaral ak, tan sikatoy maliket ta naeksperiensyak so makanakanan panangipasal ed Gilead.
Legan ya manaaral ak, nanlingkor si Evelyn ed branch diad Canada. Sikatoy apribilehyoan a maong ta nagmaliw ya roommate to so maar-aron alanaan a sister ya si Margaret Lovell. Siempre, nami-miss min maong nen Evelyn so sakey tan sakey. Balet diad tulong nen Jehova, ayarian mi ray temporaryon asainmin mi. Talagan atenyeg so pusok lapud mabulos ton insakripisyoy panaon ya paniba mi komon, pian mas nausar kami nen Jehova tan na organisasyon to.
Kayari na manga taloy bulan kod Gilead, walay nikadkaduman imbitasyon ya inyopresid siak nen Brother Nathan Knorr, say mangidadaulod sankamundoan ya kimey ed saman. Tinepetan to ak no labay kon itunda ed saman so panaaral kod Gilead tan ompawil ed Canada pian temporaryon manlingkor bilang instruktor ed Kingdom Ministry School diad branch. Imbagad siak nen Brother Knorr ya agko met kaukolan ya awaten so imbitasyon. Sarag kon sumpalen so panaaral kod Gilead no labay ko tan posiblin niasain ak bilang misionero. Imbaga to met ya no mandesisyon ak ya ompawil ed Canada, ompan agak lan balot makapanaral lamet ed Gilead, tan diad satan et ompan niasain ak ya ompaway lanlamang ed Bethel na Canada. Inabuloyan to ak ya mandesisyon kayarik ya itongtong iyad asawak.
Lapud imbaga lad siak nen Evelyn so panmoria tod saray teokratikon asainmin, tampol kon imbagad si Brother Knorr, “Antokaman a labay na organisasyon nen Jehova ya ipagawad sikami, maliket min gawaen.” Naynay min sankanonot ya anggano duma iya ed panlabayan mi, kaukolan mi onla ed anggad iner ya pangibakian ed sikami na organisasyon nen Jehova.
Kanian nen Abril 1961, inmalis ak lad Brooklyn tan pinmawil ak ed Canada pian makapanbangat ed Kingdom Ministry School. Sinmabi panaon, nanlingkor kami bilang membro na pamilyan Bethel. Insan nen kien, abigla ak ta akaawat ak na imbitasyon ya manaral ed koma 40 a klase na Gilead, ya onggapod 1965. Kanian kaukolan lamet nen Evelyn so mansulat ya sikatoy onabuloy ed pansian min magano. Balet kayari pigaran simba, manliket kamin dua ta akaawat met si Evelyn na imbitasyon pian manaral a kaibak.
Kasabi mid Gilead, imbaga nen Brother Knorr ya saray estudyanten akapanaral na lenguahen French, ya singa sikami, et ibaki ed Africa. Balet diad graduation mi, niasain kamin ompawil ed Canada! Aturo ak ya balon manangasikaso na branch (ya natan et Branch Committee coordinator). Lapud 34 años ko ni labat, impanonot kod si Brother Knorr ya uga-ugaw ak ni. Balet pinabiskeg to ak. Nanlapu lad inggapok ed satan ya pribilehyo, naynay ak ya onkokonsulta ed saray mas matatken tan mas eksperiensyadon brother diad Bethel antis ak ya manggaway importante iran desisyon.
BETHEL
—PASEN YA PANARALAN TAN PAMBANGATAN
Lapud impanlingkor kod Bethel, awalaan ak na pankanawnawan makaaral ed arum. Rerespetoen tan talagan pandinayewan ko iray arum ya membro na Branch Committee. Maabig met so impluensya ed siak na nilasus iran Kristianon lalaki tan bibii—kalangweran tan mamatatken—ya akaiba min manlilingkor dia ed branch tan ed nanduruman kongregasyon ya nanlingkoran mi.
Tan lapud impanlingkor kod Bethel, awalaan ak na pankanawnawan bangatan so arum tan pabiskegey pananisia ra. Imbaga nen apostol Pablo ed si Timoteo: “Saray nadngel mo ed siak a sinuportaan na dakel a tasi et imatalek mo ed saray matoor a lalaki pian magmaliw met iran kualipikadon manbangat ed arum.” (2 Tim. 2:2; 3:14) No maminsan, wala ray agagin mantepet ed siak no antoy naaralan ko ed 57 taon lan panlilingkor kod Bethel. Say simplin ebat ko et, “Mabulbulos tan gawam a tampol so pagagawa na organisasyon nen Jehova ed sika, manmatalek kan tulongan ka nen Jehova.”
Singa nen karuman ak labat sinmabid Bethel, sakey ya mabaing ya ugaw a lakin kulang na eksperiensya. Balet diad amin na sarayan taon, si Jehova et ‘mamebemben ed kawanan a limak.’ Nagkalalo la, panamegley na kaabigan tan nipanpanaon ya tulong na saray agagi, itutultuloy ton papaseguroan ak ya: ‘Agka ontatakot. Tulongan ta ka.’
^ par. 10 Nen Mayo 22, 1945, inekal la na gobierno na Canada so panangisebel ed kimey tayo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ISTORYA NA BILAY
Limamploy Taon lan Manlilingkor Diad Asingger ed Arctic Circle
“Mainomay moy manpayunir ta Tasi ray ateng mo tan sarag da kan suportaan,” so imbaga mid kaaro min manlilingkor a sigpot panaon. “Sikayo met! Ta saksakey so Ama tayo,” so inyebat to. Walay importantin naaralan mid ebat to: Aasikasoen tan papabiskegen na Ama tayod tawen iray lingkor to. Diad eksperiensya mi, apaneknekan min tua iya.
MANAAYAM so pamilya mi ed kaumaan na Northern Ostrobothnia, diad Finland. Samplora kamin sanaagi. Ugugaw kami ni nen ginmapoy Sankamundoan a Guerra II. Anggano arawi so abung mid panlalabanan, agmi nalingwanan iray makapataktakot ya agawa. Sakey ya labi, anengneng min binmalangay tawen lapud binomba day syudad na Oulu tan Kalajoki. Binilin kami na atateng mi ya no wala ray eroplanon mangipepelag na bomba, onamot kamin tampol. Kanian nen imbagad sikami na kuya min si Tauno so nipaakar ed paraison dalin ya anggapo lay manirap, manliket kami.
Naaralan nen kuya Tauno so katuaan diad libro na Saray Estudyante na Biblia nen 14 años to. Nen ginmapoy Sankamundoan a Guerra II, agto labay so mansundalo lapud saray naaralan tod Biblia, kanian apriso tan minaltrato da. Lapud satan, lalo laingen ya kinmasil so linawa ton manlingkor ed si Jehova, tan nen nibulos la, lalon kinmulin manpulong. Apaseseg kami na maong ya ehemplo to ya onatendid aral na Saray Tasi diad asingger ya baryo. Inmatendi kami met ed saray kombension anggano kaukolan min itiponay pamasahe. Indaitan mi kawes iray kakaabay mi, nantanem kami sibuyas, tan namburbor na nanduruman berry. Lapud dakel so kimey ed alog, agkami makapanbabansag ya mikombension, kanian mansusublayan kami.
Lapud saray naaralan mi nipaakar ed si Jehova tan ed saray gagala to, inmaralem so panangaro mid sikato tan indedika mi bilay mi. Nen 1947, nampabautismo kami. (Annikki, 15 años tan Aili, 17 años.) Nampabautismo met so atsi min si Saimi diad saman lanlamang ya taon. Inyaralan mi met na Biblia so atsi min si Linnea. Sikato tan say pamilya to et nagmaliw met ya Tasi nen Jehova. Kayari min abautismoan, implano mi ya panapanaon et man-vacation (odino, auxiliary) payunir kami.
GINMAPO KAMIN NAMPAYUNIR
Nen 1955, inmalis kamid bandad norte, diad syudad na Kemi. Anggano full-time kamid trabaho, labay mi nin siansiay manpayunir. Balet manaalangan kami ompano agmi nasuportaay sarili mi. Kanian naisip min mantipon ni. Diad saman mi akatongtong may payunir ya sister ya binitla mid gapo. Amoria mid saman ya say full-time ya panlingkor ed si Jehova et aglabat akadependid tipon odino suporta na pamilya. Say sankaimportantian et say panmatalek ed Ama tayod tawen.
Diad saman et wala lay tipon min parad duay bulan ya pampayunir. Kanian nen Mayo 1957, nan-aplay kamin manpayunir ya duay bulan diad Pello, Lapland, diad tagey na Arctic Circle. Manaalangan kami, balet kayari duay bulan, ag-abawasan may tipon mi kanian nampayunir kami lamet. Balet kayari lamet na duay bulan, agnin siansia abawasan may kuarta mi. Segurado kami la natan ya agkami paulyanan nen Jehova. Kayari na 50 taon ya pampapayunir, wala nin siansia may tipon mi! No nononoten mi apalabas, say pakalikna mi et bebembenan nen Jehova so lima mi tan ibabaga ton: ‘Agkayo natatakot. Tulongan ta kayo.’—Isa. 41:13.
Kayari 50 taon ya pampapayunir, wala nin siansia may tipon mi!
Nen 1958, inrekomenda na manangasikasod sirkito ya man-espisyal payunir kamid Sodankylä, Lapland. Diad saman et saksakey labat so Tasi ed saman ya lugar, sakey a sister. Nikadkadumay impakalmo tod katuaan. Walay field trip na anak ton laki diad Helsinki, say capital na Finland. Legan ya manaakar so grupo ed syudad, inderew na sakey a maedad lan sister ed ugaw so sakey ya isyu na The Watchtower, tan imbilin ton iter tod nanay to. Nen abasa nen nanay to, amoria ton tampol ya aya so katuaan.
Nanrenta kami kuarto diad tagey na panaglabraan. Ditan mi gagawaen so aral. Nen unaan, sikamin dua labat so miaaral kaiba may sister tan say anak ton bii. Saniiba min babasaen iray aaralen ya artikulo. Ag-abayag, walay lakin nantrabahod panaglabraan ya datin inyaralan na Biblia na Saray Tasi. Akiaral iran sankapamilya ed sikami. Asabi panaon, abautismoan iran sanasawa. Kanian sikato lay mangidadaulod aral mi. Ontan met, saray arum ya lalakin mantratrabahod panaglabraan et akiaral met tan nagmaliw ya Tasi. Kayari pigaran taon, nagmaliw lan kongregasyon so grupo mi.
SARAY MAIRAP YA KIPAPASEN
Lapud ararawi ray teritorya, aliwan mainomay so manpulong. No tiagew, manakar, manbisikleta, tan manbaloto kami pian nasabi ray totoo. Mausausar so bisikleta mi. Manbibisikleta kami no mikombension tan no bisitaen mi ray ateng mi ya nilasus kilometroy kaarawi dad panaayaman mi. No winter, masakbay kamin onlulugan ed bus paonlad sakey a baryo insan kami manakar ya mankabkaabungan. No nasumpal kami, manakar kami lamet paonlad sananey. Makapal so snow tan mabetbet ya napapanoy snow so karsada. Kaslakan et tontonen mi dinalan na saray galosan guguyoren na kabayo. Balet no maminsan natatabunay snow iratan, tan no onggapo lay spring, natetenaw lay snow kanian mair-irap so manakar.
Lapud agaylay betel, mansusulong kami na makakapal ya kawes, stockings, nanlalatop ya medyas, tan boots ya anggad pueg. Balet mabetbet ya naloloobay snow so boots mi. Kanian no kasabi mid sakey ya abung, ipagpag mi iratan. Onsasagar ed snow so saloy na andukey ya coat mi kanian nabasa insan onawet ya singa yelo. Oniay imbaga na sakey ya akan-abung: “Talagan mabiskeg so pananisia yo, ta ni inanosan yoy linma dia anggano oniay tiempo.” Masulok ya 11 kilometro so inakar mi paonlad saman ya abung.
Lapud ararawi teritorya mi, mabetbet kamin miuugip ed kaabungan na saray nakakatongtong mi. No mansirunget la, mantepet kami no iner so nayarin piugipan. Simpli labat iray kaabungan, balet makaaro tan maparawes iray totoo, tan agda kami labat patutuloyen noagta papakanen da kami met. Mabetbet ya katat na usa odino oso so dudukolan mi. No maminsan, masamit so bilay mi. Singa bilang, pinaugip kami na sakey a bii diad guest room na baleg ya abung to. Kapansalat na amputi-putin lace ya apis so dukolan. Mabetbet ya anggad pegley labi so pitotongtong mid akan-abung nipaakar ed Biblia. Aminsan, say inugipan mi et diad kuarto na sanasawan akan-abung, dia rad sakey a gilig tan dia kamid pagpag. Asabi mi anggad palbangon ya nantongtong nipaakar ed Biblia. Nansublayan iran sanasawa ya nantepet.
MAKAPALIKLIKET YA MINISTERYO
Balibali so Lapland, tan manguman-uman so dakep to depende ed tiempo. Balet mas papablien mi ray totoon mangaapresyad si Jehova. Kaibad saray napupulongan mi iray managbatang na kiew ya inmalis ed Lapland. No maminsan, diad sakey ya ayaman et pigapigaran maregkel a lalaki wadman. Palooben da kami, ondengel irad mensahe na Biblia tan labalabay dan basaen iray literatura tayo.
Dakel so makapalikliket ya eksperiensya mi. Aminsan, asakbay na limaran minuto so relo na istasyoy bus, kanian agmi nabotan. Linmugan kamid arum ya bus tan sananey lan baryoy nakar mi. Agkami nin balot akapampulong diman. Diad unonan abung, imbaga na kalangweran ya bii: “Kuan ko la et, onla kayon onla dia.” Iyaaralan mi na Biblia so atsi to, tan impaibaga tod atsi to ya labay toy pabisita ed saman ya mismon agew. Balet, agmi akatongtong so atsi to. Nigapo mi panangiyaral na Biblia ed sikato tan ed saray kakanayon to. Ag-abayag, pinanuulop mi ran inyaralan tan labindua so onaatendi. Manlapu lad saman, dakel ed sayan pamilya so nagmaliw ya Tasi nen Jehova.
Nen 1965, niasain kamid kongregasyon na Kuusamo, diad leksab na Arctic Circle. Diad saman, pigpigara ni manangipalapag ed satan a kongregasyon. Nen inmuna, singa mairap so teritorya mi. Ag-ondengel iray totoo lapud relihyon da. Balet, walay respeto na karaklan ed Biblia kanian atan so pangigapoan mi tongtongan. Kalkalna min akabat iray totoo, tan kayari duay taon mainomay lan igapoy panangiyaral na Biblia.
SIANSIA NIN MASESEG ED MINISTERYO
Natan, agmi la sarag so mansanagew ed ministeryo, balet siansian inagew-agew kami ni lawarin ompapaway. Mas mainomay lay onlad maawang ya teritorya mi ta amta la nen Aili so manmaneho. Sikatoy akombinse na kaanakan mi ya manaral, tan nala toy lisensia to nen 1987 nen 56 años to. Nen nipaalagey so balon Kingdom Hall, lalon nagmaliw ya kombenientid sikami ta inmalis kamid apartment diad diking to.
Malikeliket kamin akatasid indakel na manangipalapag ed bandad norte na Finland. Nen ginmapo kamin nampayunir, pigpigara ni labat so manangipalapag. Natan, wala lay sakey a sirkiton tugyopey dakel a kongregasyon. Kada no asemblea tan kombension, walan walay onasingger tan mantepet no natandaan mi ni. Insan to ipaliwawa ya inyaralan mi pamilya to nen ugaw ni. Nambunga iray bini ya intanem mi pigay taon o dekada ni ingey apalabas!—1 Cor. 3:6.
Nen 2008, 50 taon mi lan espisyal payunir. Misalsalamat kamid si Jehova ta apaseseg mi sakey tan sakey pian makapantultuloy ed importantin kimey to. Simpli labat so bilay mi, balet agmi aliknan walay kulang. (Sal. 23:1) Sayang may panaon ya agkamin tampol nampayunir! Legan na sarayan amin a taon, pinabiskeg kami nen Jehova ed sipan tod Isaias 41:10: “Pabiskegen ta ka . . . On, tulongan ta ka. On, ampayaen ta ka ed nikawanan a lima na inkatunong ko.”


text:
Paliwawa na Saray Teksto na Biblia
Amtaen no antoy talagan labay ya ibaga na saray kabkabat ya bersikulo tan balikas diad Biblia. Amtaen iray kaaruman ya impormasyon na saray bersikulo diad pambasa ed konteksto ra. Paaralemen so pakatalos mo diad tulong na saray paimanod leksab tan saray cross-reference.
Impaliwawa so Genesis 1:26—“Mamalsa Ta na Too Unong ed Indengan Ta”
Siopa may katongtong na Dios?
Impaliwawa so Salmo 46:10—“Deen Ka, tan Amtaen Mo a Siak Dios Ak”
Kasin say labay ya ibaga na sayan teksto et kaukolan so ideen no walad simbaan?
Impaliwawa so Mateo 11:28-30—“Dago Kayod Siak, . . . tan Pampainawaen ta Kayo”
Kasin ipropromisa nen Jesus ya naekal lan tampol so amin ya panamairap tan ag-inkahustisya?
Impaliwawa so Juan 14:6—“Siak so Dalan tan say Katuaan tan say Bilay”
Akin ya kaukolan ya bidbiren na sakey so importantin betang nen Jesus no labay ton dayewen si Jehova?
Impaliwawa so Juan 14:27—“Itilak Kod Sikayoy Kareenan”
Anton klase na kareenan so intilak nen Jesus, odino inter to ed saray apostol to? Panon tayo met ya naawat itan?
Impaliwawa so Filipos 4:13—”Nayarian Kon Gawaey Amin a Bengatla, Lapud Kristo”
Antoy labay ya ibaga nen Pablo nen insulat ton makaawat na biskeg ya “arapen so amin a bengatla”?
Impaliwawa so Hebreo 11:1—“Say Pananisia Sikato so Agpanduaruwa ed Saray Bengatla ya Iilaloan”
Panon kabiskeg so tuan pananisia, tan panon kaimportante itan?


text:
Say Dalan, say Katuaan, say Bilay
Seguradon naliketan ka no walay narengel mon maong a balita. Tan talagan walay balibalin balita parad sika tan saray inad-arom ed bilay.
Sayan maong a balita et walad Biblia, say libron impaisulat na Amalsa ed uniberso, si Jehova a Dios, pigaran taon lay apalabas. Diad sayan publikasyon, manpokus tayo ed apatiran libro ed Biblia ya nankargay balibalin balita parad sikatayon amin. Say ngaran na saratan ya libro et imbased ngaran na saray lalakin inusar na Dios ya mangisulat ed saratan—Mateo, Marcos, Lucas, tan Juan.
Sayan apatiran salaysay et tatawagen na dakel ya apatiran Ebanghelyo. Karga na saratan so ebanghelyo odino maong a balita nipaakar ed si Jesus—ya sikatoy usaren na Dios pian isalba iray totoo, tan bilang Ari ed Panarian na Dios diad tawen, iter nen Jesus so permanentin bendisyon ed amin ya mangipanengneng na pananisia ed sikato.—Marcos 10:17, 30; 13:13.
AKIN YA APATIRAN EBANGHELYO?
Nayarin pankelawan mo no akin ya impaisulat na Dios so apatiran salaysay nipaakar ed impanbilay tan bangat nen Jesus.
Wala ray pankaabigan na pigaran salaysay no anto ray imbaga tan ginawa nen Jesus. Pian iyilustra, imadyin mon akapaliber so apatiran lalaki ed sakey ya kabkabat a managbangat. Say walad arap to et managsingil na buis. Say walad kawanan to et doktor. Say mandengdengel ed kawigi to et managsigay tan sankaapitan ya kaaro to. Tan say komapat et walad benegan to ya manoobserba tan mas ugaw nen saramay talora. Amin da et matua, tan walay sarili dan paninteresan. No balang sakey ed sikara et mansulat no anto ray imbaga tan ginawa na managbangat, posiblin nanduruman detalye o ebento so nabasa ed salaysay da. No aralen tayoy apatiran libro, ya sankanonot tayon nandurumay nononoten odino gagala na saray nansulat, natalosan tayoy kompleton detalye na saray imbaga tan ginawa nen Jesus. Ililitrato na saya no panon tayon minabang ed apatiran nanduruman rekord na impanbilay na Sankamaongan a Managbangat, si Jesus.
Diad katuloyan na ilustrasyon, labay na managsingil na buis ya kombinsien iray Judio, kanian inorganisa toy pigaran bangat o ebento diad paraan ya natulongan to ra. Indanet na doktor so impamaabig ed saray mansasakit odino lupoy, kanian agto la binitla iray detalyin inrekord na managsingil na buis odino dumay impangistorya to ed saratan. Indanet na maapit a kaaro iray liknaan tan kualidad na managbangat. Samay mas ugaw et mas antikey tan direkta. Balet, amin ya insulat da et susto. Nalinewan tayod satan ya ilustrasyon no panon itayon natulongan na apatiran salaysay nipaakar ed bilay nen Jesus pian mas natalosan tayo ray ginawa, imbangat, tan personalidad to.
Nayarin say tawag na arum et ‘Ebanghelyo nen Mateo’ odino ‘Ebanghelyo nen Juan.’ Aliwan lingo itan, lapud nankargan amin iratan na “maong a balita nipaakar ed si Jesu-Kristo.” (Marcos 1:1) Balet, diad mas malaknab ya pantalos, saksakey labat so kompleton ebanghelyo odino maong a balita nipaakar ed si Jesus. Nabasa tayo itan ed apatiran rekord o libro.
Inkompara tan impantutunosan na dakel ya manaaral ed Salitay Dios iray ebento tan detalye ya naromog ed Mateo, Marcos, Lucas, tan Juan. Nen manga 170 C.E. et ontan so maseet ya ginawa nen Tatian, sakey ya managsulat ed Syria. Binidbir to a sarayan apatiran libro et susto tan pinuyanan, tan tinugyop toy Diatessaron, say mantutunosan ya salaysay na bilay tan ministeryo nen Jesus.
Ontan met so inkadesinyo na libron Jesus—Say Dalan, say Katuaan, say Bilay, balet ta mas susto tan kompleto. Nagmaliw a posible itan lapud mas natatalosan tayo la natan so pakakasumpal na dakerakel a propesiya tan ilustrasyon nen Jesus. Mas malinew lad sikatayo natan iray imbaga tan ginawa to, ontan met ed saray impantutumbokan na saray ebento. Lapud saray adiskobre na saray arkeologo, mas alinewan iray pigaran detalye tan say tutukoyen na saray nansulat. Siempre, anggapoy makapangibaga ed eksakton impantutumbokan na saray agawa. Balet say inkisulat na libron Jesus—Say Dalan, say Katuaan, say Bilay et makatunongan tan lohikal.
SAY DALAN, SAY KATUAAN, SAY BILAY
Legan mon malikeliket a babasaen iyan libro, salim ya isipen so mensahe na saya ed sika tan saray inad-arom ed bilay. Tandaan ya oniay imbagan mismo nen Jesu-Kristo ed si apostol Tomas: “Siak so dalan tan say katuaan tan say bilay. Anggapoy makasabi ed Ama no aliwan diad panamegley ko.”—Juan 14:6.
Tulongan ka na libron Jesus—Say Dalan, say Katuaan, say Bilay ya mas natalosan a si Jesus so “say dalan.” Diad panamegley nen Jesus tayo labat posiblin makaasingger ed si Jehova a Dios diad pikakasi. Niarum ni, si Jesus so dalan pian makapikareenan tayo ed Dios. (Juan 16:23; Roma 5:8) Kanian, diad panamegley nen Jesus itayo labat nawalaan na maabig ya relasyon ed Dios.
Si Jesus so “say katuaan.” Sikatoy nansalita tan nambilay unong ed katuaan; singa sinmabi so katuaan panamegley nen Jesus. Sinumpal toy dakel a propesiya, kanian nagmaliw ya “‘on’ diad panamegley to.” (2 Corinto 1:20; Juan 1:14) Saratan ya propesiya so ontulong ed sikatayon natalosan so manunan betang to diad pakasumpal na gagalay Dios.—Apocalipsis 19:10.
Tan si Jesu-Kristo so “say bilay.” Diad panamegley na dondon—say impangibagat tod perpekton bilay tan dala to—ginawa ton posible ya nawalaan itayoy “tuan bilay,” say “bilay ya andi-anggaan.” (1 Timoteo 6:12, 19; Efeso 1:7; 1 Juan 1:7) Sikatoy magmaliw met ya “say bilay” parad minilyon ya inaatey balet ta paolien ed bilay tan walaan na ilalon manbilay ya andi-anggaan diad Paraiso.—Juan 5:28, 29.
Kaukolan tayon apresyaen so betang nen Jesus ed gagala na Dios. Komon ta na-enjoy moy makaaral ni nipaakar ed si Jesus—“say dalan tan say katuaan tan say bilay.”


text:
LEKSION 2
Akin ya Tasi nen Jehova so Tawag ed Sikami?
Iisipen na dakel a totoo a say ngaran ya Tasi nen Jehova et tawag ed sakey a balon relihyon. Balet diad tua, saray lingkor na saksakey a tuan Dios et adeskribe bilang ‘saray tasi’ to masulok ya 2,700 taon lay apalabas. (Isaias 43:10-12) Antis na 1931 et kabkabat kami bilang Saray Estudyante na Biblia. Akin et Tasi nen Jehova la natan so tawag ed sikami?
Ipapaamta na satan no siopa so Dios mi. Base ed saray kadaanan ya manuskrito, say ngaran na Dios ya Jehova et pigan libon beses ya nisulat diad Biblia. Diad dakel a patalos na Biblia, sayan ngaran et sinalatan na saray titulo, a singa say Katawan o Dios. Balet, impakabat na tuan Dios ed si Moises a say personal ya ngaran To et Jehova, ya oniay imbaga To: “Saya so ngaran ko ed andi-anggaan.” (Exodo 3:15) Diad saya et impanengneng ton sikatoy duma ed amin a palson dios. Malikeliket kamin natawag ed masanton ngaran na Dios.
Dedeskribien na satan so misyon mi. Nensaman ni manlapu lad panaon na matunong a toon si Abel, impanengneng la na dakel a totoo so pananisia rad si Jehova. Sikaray tinawag ya “baleg a grupo na saray tasi,” tan kaibad satan si Noe, Abraham, Sara, Moises, David, tan arum ni. (Hebreo 11:4–12:1) No panon a diad korte et nayarin mantestigo so sakey a tasi pian pruebaan ya inosente so sakey a too, determinado kami met ya ipaamta so katuaan nipaakar ed Dios mi.
Aaligen mi si Jesus. Sikatoy tinawag na Biblia ya “say matoor tan tuan tasi.” (Apocalipsis 3:14) Imbagan mismo nen Jesus ya ‘impakabat toy ngaran na Dios’ tan ‘tinasian toy katuaan’ nipaakar ed Dios. (Juan 17:26; 18:37) Kaukolan sirin ya usaren tan ipaamta na saray tuan papatumbok nen Kristo so ngaran nen Jehova. Gagawaen na Saray Tasi nen Jehova so anggaay nayarian da ya sumpalen itan.
Akin ya nandesisyon iray Estudyante na Biblia ya tawagen ira ya Tasi nen Jehova?
Kapigan ni ya wala ray mantatasi ed si Jehova diad dalin?
Siopa so sankaabigan ya Tasi nen Jehova?


text:
Tepetepet na Saray Manbabasa
Kasin say Salmo 144:12-15 et onaplika ed saray totoo na Dios odino ed saray mauges a dayo ya abitla ed bersikulo 11?
Diad Hebreon salita et aliwan saksakey so nayarin pantalos ed satan. No akin ya ontan, makatulong irayan rason pian nawalaan tayoy dugan pakatalos ed satan:
Ikonsidera so interon salmo. Say impangusar na “diad ontan” ed gapo na bersikulo 12 et ontulong pian saray bendisyon ya abitla ed bersikulo 12 anggad 14 et natalosan ya onaplika ed saray matunong—saramay onkekerew na tulong ya ‘nisalba tan niliktar ira’ ed saray mauges (bersikulo 11). Napatnagan met iyan ideya ed bersikulo 15, ya amiduan abitla ditan so salitan “maliket” ya onaaplika ed pareho ya totoo—saramay “say Dios da et si Jehova!”
Sayan pakatalos et mitukoyan ed arum ya teksto na Biblia ya pakabasaan na saray bendisyon ya insipan na Dios parad saray matoor ya totoo. Napatnagan ed sayan salmo so mabiskeg ya ilalo nen David kayari impangiliktar na Dios ed nasyon na Israel manlapud saray kakabusol da, bendisyonan To ray totoo, magmaliw iran maliket tan maaligwas. (Lev. 26:9, 10; Deu. 7:13; Sal. 128:1-6) Singa bilang, oniay ibabaga na Deuteronomio 28:4: “Nabendisyonan iray ananak yo tan say bunga na dalin yo tan saray kilaw na ayayep yo, saray malangwer a baka tan karnero yo.” Talagan abendisyonan so interon nasyon lapud walay kareenan tan inkaaligwas legan na uley na anak nen David ya si Solomon. Sakey ni, iyaanino na uley nen Solomon so uley na Mesias diad arapen.—1 Ara. 4:20, 21; Sal. 72:1-20.
Kanian, mas pinalinew na sayan impangipatalos ed Salmo 144 so interon salmo nipaakar ed ilalo ya abayag lan tatalaranan na saray lingkor nen Jehova—say paneral na Dios ed saray mauges insan tumbokan na andi-anggaan ya kareenan tan maaligwas ya bilay parad saray matunong.—Sal. 37:10, 11.


text:
Si Jose a Taga Arimatea et Nampakpel
SI JOSE A TAGA ARIMATEA et agto naisip no panon ya akapampakpel nen inmarap ed Romanon gobernador. Si Poncio Pilato et kabkabat ya no antoy imbaga to et agla nauman. Pero pian magmaliw ya marakep so ponpon nen Jesus, kaukolan ya walay mangipatanir ed si Pilato ya alaen toy bangkay. Balet nen akitongtong lay Jose, aliwa met manayan mairap a singa ed iisipen to. Kayarin aseguro nen Pilato ed sakey ya opisyal ya inatey lay Jesus, inabuloyan toy Jose ya alaen so bangkay. Kanian anggano maneermen ni, linman tampol si Jose ed kawalaan na bangkay.—Mar. 15:42-45.
Siopa si Jose a Taga Arimatea?
Antoy relasyon to ed si Jesus?
Tan akin a nepeg ya interesado ka ed istorya to?
MEMBRO NA SANHEDRIN
Diad impuyan ya Ebanghelyo nen Marcos, si Jose et tinawag ya “sakey a gagalangen a membro na Konsilyo.” Diad sayan konteksto, say Konsilyo et ontutukoy labat ed Sanhedrin, say atagey a korte na saray Judio tan grupo a walaay baleg ya pakayarin mangasikaso. (Mar. 15:1, 43) Si Jose et sakey ed saray lider na saray kabaleyan to, kanian sarag toy onarap ed Romanon gobernador. Agmet pankelawan ya sikatoy mayaman.—Mat. 27:57.
Kasin walay pakpel mon bidbiren si Jesus bilang Ari tayo?
Bilang grupo, kabusol na Sanhedrin si Jesus. Implano na saray membro to ya ipapatey si Jesus. Balet si Jose et tinawag ya “sakey a maong tan matunong a too.” (Luc. 23:50) Aliwan singa say maslak ya membro na Sanhedrin, si Jose et matua, malinis so panagbilay to, tan gagawaen toy anggaay nayarian ton unoren iray ganggan na Dios. Sikatoy “manaalagar met ed Panarian na Dios,” kanian natalosan tayo no akin ya nagmaliw a sakey ed saray disipulo nen Jesus. (Mar. 15:43; Mat. 27:57) Mapatnag ya asagyat si Jose ed mensahe nen Jesus lapud masimoon ya manaanap na katuaan tan hustisya.
AGTO IMPAAMTA YA SAKEY A DISIPULO
Ibabaga na Juan 19:38 ya si Jose et “sakey a disipulo nen Jesus, balet ta agto imbaga iya ed arum lapud takot tod saray Judio.” Antoy tatakotan nen Jose? Amta to ya si Jesus et bubusolen na saray Judio tan determinado iran papawayen ed sinagoga so siopaman ya mangibagan manisia ed si Jesus. (Juan 7:45-49; 9:22) No papawayen so sakey ed sinagoga, sikatoy balawen, paliisan, tan itakwil ni ingen na saray kapara ton Judio. Kanian nan-alangan si Jose ya ibagad publiko so pananisia tod si Jesus. No gawaen to itan, naandi so posisyon tan impluensya to.
Aliwan si Jose labat so walad onian mairap ya situasyon. Ibabaga na Juan 12:42 ya “anisia ed [si Jesus] so dakel ed saray manuley, balet agda ibabaga so pananisia rad sikato lapud saray Fariseo, pian ag-ira napapaway ed sinagoga.” Say sakey nin ontan so situasyon to et si Nicodemo, ya membro met na Sanhedrin.—Juan 3:1-10; 7:50-52.
Balet si Jose et sakey a disipulo, pero agto impaamta ed arum. Seryoso itan, lalo la ta oniay imbaga nen Jesus: “Balang sakey . . . a mamidbir ed siak diad arapan na totoo, sikatoy bidbiren ko met ed arapan nen Amak a walad tawen. Balet siopaman a mangiburi ed siak ed arapan na totoo, sikatoy iburik met ed arapan nen Amak a walad tawen.” (Mat. 10:32, 33) Agmet talaga imburi nen Jose si Jesus, balet anggapoy pakpel ton bidbiren. Sika ey?
Base ed Biblia, say maong ya agawaan nen Jose et agto sinuportaan so mauges a plano na Sanhedrin ed si Jesus. (Luc. 23:51) Unong ya ibabaga na arum, nayarin anggapod may Jose nen lilitisen si Jesus. Antokaman so situasyon, seguradon naermenan ya maong si Jose ed sayan graben ag-inkahustisya—balet anggapoy nagawaan to pian napatunda itan!
ADAEG TOY TAKOT TAN AGPAKAPANDESISYON
Nen inatey si Jesus, mapatnag ya adaeg la nen Jose so takot to, tan desidido lan suportaan iray papatumbok nen Jesus. Satan ya desisyon et napatnagan ed imbaga na Marcos 15:43: “Sikatoy nampakpel a linmad si Pilato tan kinerew toy bangkay nen Jesus.”
Posiblin wadman si Jose nen inatey si Jesus. Amta to sirin ya inatey la antis ya naamtaan nen Pilato. Kanian nen kinerew nen Jose so bangkay nen Jesus, “manduaruway Pilato no kasin sikatoy inatey la.” (Mar. 15:44) No bilang ta anengneng nen Jose so paniirap nen Jesus ed panamairapan ya poste, kasin satan ya aliwliwan inkagawa so amakiwas ed sikaton usisaen so konsiensia to tan manpakpel ya ondapag ed katuaan? Posible. Balet say segurado, kinmiwas si Jose. Sikatoy desidido lan ipaamta ed arum ya sikatoy sakey ya disipulo.
IMPONPON NEN JOSE SI JESUS
Walad ganggan na saray Judio ya saramay asentensiaan na patey et nepeg ya iponpon antis ya onselek so agew. (Deu. 21:22, 23) Balet diad saray Romano, say bangkay na saray pinatey ya kriminal et papaulyanan dan nabulok ed poste odino ibabantak da labat ed lubok na karaklan. Pero aliwan ontan so inisip nen Jose ya gawaen ed si Jesus. Walay impagawa ton balon lubok ya inungib ed bato diad asingger ed impamateyan ed si Jesus. Lapud agnin balot nausar iyan lubok, nayarin agano nin inmalis ed Jerusalem si Jose manlapud Arimatea * tan iilaloan ton usaren itan ya ponponan parad pamilya to. (Luc. 23:53; Juan 19:41) Say impangiponpon nen Jose ed si Jesus ed ponponan ya usaren to komon no ompatey et pakapatnagan ya sikatoy mabunlok tan sinumpal toy propesiya ya say Mesias et iponpon ed kawalaan na “saray mayayaman.”—Isa. 53:5, 8, 9.
Kasin walay antokaman ya mas importante ed sika nen say relasyon mo ed si Jehova?
Nabasa ed amin ya apatiran Ebanghelyo ya kayarin inyepas ed poste so bangkay nen Jesus, binalkot itan nen Jose na marakep a klase na linen tan imponpon tod lubok ya impagawa to. (Mat. 27:59-61; Mar. 15:46, 47; Luc. 23:53, 55; Juan 19:38-40) Say abitla labat ya tinmulong ed si Jose et si Nicodemo, ya angawit na saray pampabalingit. No ikonsideray estado ed bilay na sayan duaran lalaki, seguradon aliwan sikaran mismo so angala ed bangkay. Mapatnag ya wala ray lingkor da ya angalsa tan angiponpon ed bangkay. Anggano wala ray ingganggan dan lingkor da, aliwan mainomay so ginawa ra. Siopaman ya maniwit ed bangkay et magmaliw ya agmalinis ed loob na pitoy agew unong ed ganggan, tan amin ya nasapigar to et magmaliw met ya agmalinis. (Num. 19:11; Ag. 2:13) No ontan so kipapasen da, kaukolan ya onarawi ira ed totoo legan na simba na Paskua tan ag-ira makapibiang ed amin ya panagngilin tan selebrasyon. (Num. 9:6) Agmet la nampagaan nen Jose so pambalaw ed sikato na saray kapara ton membro na Sanhedrin lapud pangiponpon tod bangkay nen Jesus. Sikatoy mabulos lan mangawat ed antokaman ya resulta na impangiter tod Jesus na marakep ya ponpon tan say impangipaamta to ed publiko ya sikatoy sakey ed saray disipulo nen Kristo.
SAY SAMPOT YA ISTORYA NIPAAKAR ED SI JOSE
Likud ed salaysay na saray Ebanghelyo nipaakar ed ponpon nen Jesus, anggapo lay arum a pakabasaan ed si Jose a taga Arimatea, kanian say tepet: Antoy agawad sikato? Agtayo amta. Balet diad saray apantongtongan tayo, baleg so posibilidad ya impaamta to lad arum ya sikatoy Kristiano. Ta diad panaon na subok tan irap, mas binmiskeg so pananisia tan pakpel to imbes ya kinmapuy. Balibali itan ya tanda.
Lapud sayan istorya, walay tepet ya maabig a dalepdepen tayon amin: Kasin walay antokaman ya mas importante ed sikatayo nen say relasyon tayo ed si Jehova, balanglan posisyon, trabaho, kayarian, panangaro ed pamilya, odino say mismon kalayaan tayo?
^ par. 18 Say kawalaan na Arimatea et nayarin dia lanlamang ed Rama, ya natan et tatawagen ya Rentis (Rantis). Saya imay baley nen propeta Samuel, ya say kawalaan to et manga 35 kilometro diad amianen-sagur na Jerusalem.—1 Sam. 1:19, 20.


text:
Matoor ya Suportaan Iray Agagi nen Kristo
“No ginawa yo itan ed sakey ed saray sankamelagan ed sarayan agagik, ginawa yo met la itan ed siak.”
1, 2. (a) Anto ran ilustrasyon so insalaysay nen Jesus ed saray maapit ya kaaro to? (Nengnengen so litratod sayan pahina.) (b) Anto ran tepet so nepeg tayon ebatan ed ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding?
KATONGTONG nen Jesus iray maapit ya kaaro ton si Pedro, Andres, Santiago, tan Juan. Kakkayari ton insalaysay iray ilustrasyon nipaakar ed matoor tan makabat ya aripen, samploran mamarikit, tan saray talento. Balet walay sakey nin parabolo ya insalaysay to. Deneskribe to so panaon sano ukomen la na “Anak na too” so “amin a nasyones.” Seguradon mankelkelaw iray disipulo to ed satan ya ilustrasyon! Walay binitla nen Jesus ya duaran grupo, say sakey et inkompara tod saray karnero tan samay sakey et diad saray kanding. Tan deneskribe to so komatlon grupo ya tinawag ton ‘agagi’ na “ari.”
2 Abayag lan interesado iray lingkor nen Jehova ed sayan ilustrasyon tan duga met labat, ta say nalalanor et bilay na totoo. Imbaga nen Jesus no akin ya wala ray makaawat na bilay ya andi-anggaan tan wala ray managmak na andi-anggaan ya kadederal. Say bilay tayo et akadepende ed pakatalos tayod satan ya ilustrasyon tan no kasin onkiwas tayo unong ed satan. No ontan sirin, nepeg tayon ebatan irayan tepet: Panon ya pinalinew nen Jehova so pakatalos tayod sayan ilustrasyon? Akin ya nibaga tayon idadanet na sayan ilustrasyon so kaimportantian na panagpulong? Siopa ray ingganggan a manpulong? Tan akin ya natan lay panaon pian manmatoor ed “ari” tan ed saray ‘agagi’ to?
PANON YA LINMENEW SO PAKATALOS TAYO?
3, 4. (a) Anto ray kaukolan tayon amtaen pian natalosan tayoy ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding? (b) Nen 1881, panon ya impaliwawa na Zion’s Watch Tower iyan ilustrasyon?
3 Pian dugay pakatalos tayod ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding, kaukolan tayon amtaen no siopa so “Anak na too” odino “ari,” saray karnero tan kanding, tan saray ‘agagi’ na ari; no kapigan so pangibiig odino pangukom ed saray karnero tan kanding; tan no antoy basiyan ya say sakey et naukom bilang karnero odino kanding.
4 Nen 1881, impaliwawa na Zion’s Watch Tower ya say “Anak na too” odino “ari” et si Jesus. Nabasa tayo ditan ya saray ‘agagi’ na ari et ontutukoy ed saray nakaiba nen Jesus ya manuley ed tawen tan ed amin ya totoo diad dalin ya magmaliw lan perpekto. Panisiaan na saray inmuunan Estudyante na Biblia ya say pangibiig ed saray karnero tan kanding et nagawa legan na Sanlibon Taon ya Uley nen Kristo. Tan panisiaan da met ya say sakey et ipasen ya karnero no aaligen toy panangaro na Dios ed amin a gagawaen to.
5. Panon ya linminew so pakatalos tayo nen 1920’s?
5 Diad bandad gapo na 1920’s, tinulongan nen Jehova iray lingkor to pian onlinew so pakatalos dad sayan ilustrasyon. Diad The Watch Tower ya Oktubre 15, 1923, nabasan say “Anak na too” et si Jesus. Balet siopa ray agagi to? Nabasad satan ya artikulo iray Makasulatan ya rason a mamaneknek ya saray agagi nen Kristo et ontutukoy labat ed saray nakaiba ton manuley ed tawen, tan saray karnero et ontutukoy ed saramay say ilalo da et diad dalin ya sakop na Panarian nen Kristo. Kapigan so pangibiig ed saray karnero tan kanding? Unong ed parabolo, suportaan na saray karnero iray agagi nen Kristo. No ontan sirin, say pangibiig odino pangukom et nagawa legan ya wadia nid dalin iray alanaan ya agagi nen Jesus, antis ya onggapo so Sanlibon Taon ya Uley. Antoy basiyan na pangukom? Imbaga na artikulo ya say sakey et naukom bilang karnero no bidbiren toy Jesus bilang Katawan tan manilalo ya say Panarian so mangiter na mas maabig ya bilay.
6. Panon ya mas linminew so pakatalos tayo nen 1995?
6 Lapud satan ya balon pakatalos, inisip na saray lingkor nen Jehova ya saray totoo et naukom bilang karnero odino kanding legan na kaunoran iran panaon na sayan sistema na mundo, depende ed no antoy reaksion da ed mensahe na Panarian. Balet nen 1995, linminew so pakatalos tayod satan. Nabasad duaran artikulo na Oktubre 15, 1995, ya isyu na Say Panag-bantayan, ya saramay imbaga nen Jesus ed Mateo 24:29-31 (basaen) et miparad samay walad Mateo 25:31, 32. (Basaen.) * Bilang konklusyon, imbaga na artikulo ya say pangukom nen Jesus ed saray totoo et legan na baleg a kairapan sano say Anak na too et “onsabi ed gloria to.”
7. Anto so malinew ya pakatalos tayo la natan ed parabolo nipaakar ed saray karnero tan kanding?
7 Malinew la natan so pakatalos tayod ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding. Siopa so “Anak na too” odino “ari”? Si Jesus. Saramay tinawag to ya “agagik” et ontutukoy ed saray alanaan ya lalaki tan bibii ya nakaiba ton manuley diad tawen. (Roma 8:16, 17) Irerepresenta na saray “karnero” tan “kanding” iray indibidual ed amin a bansa. Ag-iraya alanaan na masanton espiritu. Kapigan so pangukom ed saray karnero tan kanding? Nagawa itan diad bandad sampot na baleg a kairapan, ya asingsingger la. Tan antoy basiyan ya saray totoo et naukom bilang karnero odino kanding? Akadepende itan ed no panoy impantrato dad saray nakekeran alanaan ya agagi nen Kristo diad dalin. Natan ya asingsingger la so anggaan na sayan sistema, misalsalamat itayo ya tinulongan itayo nen Jehova pian natalosan tayo iyan ilustrasyon tan saray arum nin ilustrasyon a nabasad Mateo kapitulo 24 tan 25!
PANON YA IDADANET NA SAYAN ILUSTRASYON SO KAIMPORTANTIAN NA PANAGPULONG?
8, 9. Akin ya imbaga nen Jesus ya saray karnero et “matunong”?
8 Nen insalaysay nen Jesus so ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding, agto direktan binitla so panagpulong a kimey. Balet, akin ya nibaga tayon idadanet na satan so kaimportantian na panagpulong?
9 Unona, tandaan ya manbabangat si Jesus panamegley na ilustrasyon. Kanian, aliwan say pangibiig ed literal ya karnero tan literal ya kanding so tutukoyen to. Agto met labay ya ibaga ya saray indibidual ya naukom bilang karnero et literal dan pakanen, kawesan, asikasoen, odino bisitaen iray agagi to diad prisoan. Imbes, dedeskribien nen Jesus so paraan na panagtrato na saray “karnero” ed saray agagi to. Imbaga ton saray karnero et “matunong” lapud bibidbiren da ya saray alanaan et agagi nen Kristo, tan matoor dan susuportaan irayan alanaan legan na mair-irap ya kaunoran iran agew.
10. Panon ya nipanengneng na saray karnero so kaabigan ed saray agagi nen Kristo?
10 Komadua, imanoen so konteksto na sayan parabolo. Nen insalaysay itan nen Jesus, ibabaga to ed saray apostol so tanda na kiwawala to tan say kasampotan na sistema na mundo. (Mat. 24:3) Singa bilang, imbaga to ya kaibad satan ya tanda so ‘pangipulong ed maong a balita na Panarian ed interon dalin.’ (Mat. 24:14) Tan antis na ilustrasyon nipaakar ed karnero tan kanding, insalaysay ni nen Jesus so ilustrasyon nipaakar ed saray talento. Inaral tayod imbeneg ya artikulo ya insalaysay itan nen Jesus pian idanet ed saray alanaan ya disipulo to ya kaukolan ya maseseg iran manpulong. Balet, dagdaiset la ran akera diad dalin, tan dakel ni kimey ya nepeg dan gawaen pian napulongan so “amin a nasyones” antis ya onsabi so anggaan. Ipapanengneng sirin na ilustrasyon nipaakar ed saray karnero tan kanding ya kaukolan na saray alanaan so tulong. Kanian, say sakey ya manunan paraan ya nipanengneng na saray karnero so kaabigan ed saray agagi nen Kristo et say isuporta dad panagpulong a kimey. Anto balet so kaukolan dan gawaen pian makasuporta ira? Kasin say pandonasyon labat na kuarta tan pamaseseg ed saray alanaan, odino mas ni so kaukolan?
SIOPA RAY INGGANGGAN YA MANPULONG?
11. Antoy nitepet tayo, tan akin?
11 Maslak ed saray waloran milyon ya disipulo nen Jesus natan et aliwan alanaan. Ag-ira akaawat na saray talento ya inter nen Jesus ed saray alanaan ya aripen to. (Mat. 25:14-18) Nia sirin so tepet, ‘Kasin say ganggan ya manpulong et para met ed saray ag-alanaan na masanton espiritu?’ Aralen tayoy pigaran rason no akin ya say ebat et on.
12. Antoy naaralan tayod samay imbaga nen Jesus ya nabasad Mateo 28:19, 20?
12 Ingganggan nen Jesus so amin ya disipulo to ya manpulong. Kayari inkioli nen Jesus, ingganggan to ray patumbok to ya ibangat da ray totoo pian magmaliw ya disipulo to tan ibangat da ran mangunor ed “amin a bengatlan” ingganggan tod sikara. Kaibad satan so ganggan ya manpulong. (Basaen so Mateo 28:19, 20.) No ontan sirin, amin ya disipulo nen Kristo et nepeg ya manpulong, balanglan say ilalo ra et manuley diad tawen odino manbilay diad dalin.—Gawa 10:42.
13. Antoy naaralan tayod samay pasingawey ya anengneng nen Juan, tan akin?
13 Nanengneng ed libro na Apocalipsis ya say panagpulong et gawaen na saray alanaan tan na arum. Impanengneng nen Jesus ed si apostol Juan so pasingawey nipaakar ed “nobya” ya mangiimbita ed totoo ya ondago tan oninum na “libren danum na bilay.” Isisimbolo na nobya so 144,000 ya alanaan ya miuley ed Kristo diad tawen. (Apo. 14:1, 3; 22:17) Samay danum et mangirerepresenta ed probisyon nen Jehova pian napaabig so totoo ed epekto na kasalanan tan patey panamegley na dondon bagat nen Kristo. (Mat. 20:28; Juan 3:16; 1 Juan 4:9, 10) Say dondon et importantin kabiangan na mensahen ipupulong tayo, tan saray alanaan so mangidadaulod pambangat ed saray totoo pian naaralan da so dondon tan minabang irad satan. (1 Cor. 1:23) Balet diad samay pasingawey, wala ni anengneng nen Juan likud ed nobya. Tan saraya et ingganggan met ya mangibaga na, “Gala!” Uunoren da itan ya ganggan tan iimbitaan da met so arum ya mangalay danum na bilay. Sayan komaduan grupo et saramay say ilalo ra et manbilay diad dalin. Naaralan tayo sirin ed sayan pasingawey ya amin ya mangawat ed imbitasyon ya “gala” et walaan na responsabilidad ya pulongan so arum.
14. Panon tayon naunor so “ganggan na Kristo”?
14 Amin ya sakop na “ganggan na Kristo” et kaukolan ya manpulong. (Gal. 6:2) Saray ganggan nen Jehova et parad amin a lingkor to. Singa bilang, imbaga tod saray Israelita: “Saksakey a ganggan so onaplika parad samay niyanak ed sayan dalin tan ed samay dayo a miaayam ed sikayo.” (Exo. 12:49, NW; Lev. 24:22) Saray Kristiano et agla sakop na Mosaikon Ganggan. Balet amin tayo, alanaan man odino andi, et sakop na “ganggan na Kristo.” Kaibad satan ya ganggan so amin ya bangat nen Jesus. Sakey ed saray importantin imbangat to et say pangipanengneng na panangaro. (Juan 13:35; Sant. 2:8) Tan sakey ed saray manunan paraan pian nipanengneng tayoy panangaro ed Dios, ed Kristo, tan ed kapara tayon too et say pangipulong ed maong a balita na Panarian.
15. Akin ya nibaga tayon say ganggan nen Jesus ya manpulong et parad amin ya patumbok to?
15 Say imbaga nen Jesus ed melag a grupo et nayarin onaplika ed baleg a grupo. Singa bilang, akisipanan si Jesus parad Panarian ed 11 labat ya disipulo to, balet satan ya sipanan et onaplika ed amin ya 144,000. (Luc. 22:29, 30; Apo. 5:10; 7:4-8) Mipadpara, daiset labat ya patumbok to so ingganggan ton manpulong nen sikatoy nampanengneng ed sikara kayari inkioli to. (Gawa 10:40-42; 1 Cor. 15:6) Balet amta na amin ya matoor a disipulo to nen inmunan siglo ya kaukolan da met ya unoren itan ya ganggan, anggano agda itan direktan nadngel ed si Jesus. (Gawa 8:4; 1 Ped. 1:8) Ontan met natan, agdirektan akitongtong si Jesus ed waloran milyon ya aktibon mangipupulong na Panarian. Balet amta ra ya obligasyon day manpulong pian nipanengneng dan walay pananisia rad si Kristo.
NATAN LAY PANAON PIAN MANMATOOR
16-18. Panon tayon nasuportaan iray agagi nen Kristo, tan akin et nepeg ya natan tayo la itan gawaen?
16 Milalaban si Satanas ed saray alanaan ya agagi nen Kristo ya wadia nid dalin, tan lapud “antikey lay panaon to,” mas linmoor so panangataki to. (Apo. 12:9, 12, 17) Balet anggano grabe so dadalanen ya subok na saray alanaan, siansia nin idadaulo da so sankalaknaban ya kampanya na panagpulong ed kapigan man. Seguradon walad sikara si Jesus, ya mangigigiya ed saray sagpot da.
17 Ipapasen tayon baleg ya pribilehyo so isuporta ed saray agagi nen Kristo, aliwa labat ya diad panagpulong noagta dia met ed arum ya praktikal a paraan. Singa bilang, mangiiter tayoy pinansyal a tulong tan ontutulong tayod panangipaalagey na saray Kingdom Hall, Assembly Hall, tan pasilidad na branch office, tan matoor tayon uunoren iray elder tan arum nin brother ya tinuro na “matoor tan makabat ya aripen” ya mangidaulo.
18 Asingsingger lan ibulos na saray anghel so makaderal iran dagem na baleg a kairapan. Nagawa iya no naawat la na amin ya alanaan ya agagi nen Kristo ya wadia nid dalin so permanentin tatak da. (Apo. 7:1-3) Antis ya onggapo so Armagedon, onla lad tawen iratan ya alanaan. (Mat. 13:41-43) Kanian no labay tayoy naukom bilang karnero diad isabi nen Jesus, natan lay panaon pian suportaan tayo ray agagi to.
^ par. 6 Nabasa so detalyadon eksplinasyon na sayan ilustrasyon diad artikulon “Panon so Italindeg Yo ed Arap na Yurongan a Panangukom?” tan “Anto so Arapen na Saray Karnero tan Saray Kanding?” ya Oktubre 15, 1995, ya isyu na Say Panag-bantayan.


text:
No Panon ya Mangipasal Iray Elder Pian Magmaliw ya Kualipikado so Arum
“Saray nadngel mo ed siak . . . et imatalek mo ed saray matoor a lalaki.”
1. (a) Manlapu la nensaman, antoy panmoria na saray lingkor na Dios ed panangipasal, tan panon itan ya onaplika ed panaon tayo? (b) Antoy aralen tayo ed sayan artikulo?
MANLAPU la nensaman, amta na saray lingkor na Dios ya maabig so resulta na pangipasal. Alimbawa, tinipon na patriarkan si Abram “iray totoo ton impasal a milaban” pian iliktar si Lot
PABISKEGEY ESPIRITUALIDAD NA IPAPASAL YO
2. Antoy nayarin gawaen na elder antis ton ibangat so ipapasal to, tan akin?
2 Say sakey ya elder et nikomparad hardinero. Antis ya mantanem so hardinero, ompan kaukolan to nin abonoan so dalin pian mas mabuna. Ontan met ed pangipasal. Antis yon ibangat so brother ya anggapo ni tanton eksperiensya to, ompan kaukolan yo nin pasesegen panamegley na makapabiskeg iran teksto pian mas mainomay toy mangawat na panangipasal.
3. (a) Panon yon nausar imay imbaga nen Jesus ed Marcos 12:29, 30 diad pitongtong yod ipapasal yo? (b) Antoy epekto ed ipapasal yo no narengel toy pikakasi yo parad sikato?
3 Importante ya amtaen yoy nononoten tan nalilikna na ipapasal yo. Pian nagawaan itan, tepetan yo, ‘Panon ya anguman so bilay mo manlapu la nen indedikam so sarilim ed si Jehova?’ Makatulong itan ya tepet pian napantongtongan yo no antoy kabaliksan na panlingkor ed si Jehova diad interon kamarerwa. (Basaen so Marcos 12:29, 30.) Nayarin kayari yon mantongtong et manpikasi kayon saniba, ya kerewen yod si Jehova ya ikdan to so ipapasal yo na masanton espiritu ya kaukolan to. Seguradon sikatoy napaseseg no narengel toy impapuson pikakasi yo parad sikato!
4. (a) Anto ran salaysay ed Biblia so makatulong pian onaligwas ed espiritual so ipapasal yo? (b) Antoy nepeg ya gagala na saray elder sano ipapasal day arum?
4 Diad gapo ni labat na pangipapasal yo, maabig no pantongtongan yo ray salaysay ed Biblia ya ontulong ed brother pian nanengneng toy kaimportantian na pagmaliw ya mabulos, napanmatalkan, tan mapaabeba. (1 Ara. 19:19-21; Neh. 7:2; 13:13; Gawa 18:24-26) Importante iratan ya kualidad no panon ya importante so abono ed dalin. No walad sikato iratan ya kualidad, mas maples so iyaligwas tod espiritual. Oniay inkuan nen Jean-Claude, elder ed France: “Say manunan gagalak no mangipapasal ak et tulongan so brother ya magmaliw ya maespiritual. Manaanap ak na pankanawnawa ya saniba min basaen so sakey a teksto pian ‘nalukasan iray mata to’ ed saray ‘makapakelkelaw’ ya bengatla ed Salita na Dios.” (Sal. 119:18) Anto ni arum ya paraan pian napabiskeg yoy espiritualidad na ipapasal yo?
MANGISUHERI NA KALAT
—IBAGA SO RASON
5. (a) Akin et importantin mitongtong ed ipapasal yo nipaakar ed espiritual ya kalat to? (b) Akin ya nepeg lan ipasal na saray elder iray kalangweran nin brother? (Nengnengen so footnote.)
5 Tepetan so ipapasal yo, ‘Anto ray espiritual a kalat mo?’ No anggapoy kalat to, mangisuheri kayod sikato na realistikon kalat ya sarag ton dampoten. Maligsa yon iyistoryad sikato ya nensaman et wala met so espisipikon kalat yo tan agaylay liket yo nen adampot yo itan. Sayan paraan et simpli, balet epektibo. Oniay natandaan nen Victor, sakey ya elder tan payunir ed Africa: “Nen ugaw ak ni, tinepetan ak na elder no anto ray kalat ko. Akatulong itan pian seryosoen koy ministeryok.” Ibabaga met na saray eksperiensyadon elder ya importantin igapo la so pangipasal ed saray brother legan ya kalangweran ni ra
6. Antoy importantin paraan ya inusar nen Jesus diad impangipasal tod arum?
6 Pian napaseseg yo ni so ipapasal yo ya pilaleken toy manlingkor, agyo labat ipapaliwawad sikato no antoy nepeg ton gawaen, noagta ipaliwawa yo met no akin ya nepeg to itan ya gawaen. No ibaga yo so rason, aaligen yoy paraan na Sankamaongan ya Managbangat, si Jesus. Singa bilang, antis ton ingganggan iray apostol ya manggaway babangatan, imbaga tod sikara so rason no akin ya kaukolan day ontulok. Inkuan to: “Amin a pakauley ed tawen tan diad dalin so niiter la ed siak.” Insan inyarum to: “Onla kayo sirin tan ibangat yo iray totoo ed amin a nasyones pian magmaliw iran disipulok.” (Mat. 28:18, 19) Panon yon naalig so paraan na panangipasal nen Jesus?
7, 8. (a) Panon ya naalig na saray elder natan so paraan na panangipasal nen Jesus? (b) Akin et importantin komendaan so ipapasal yo? (c) Anto ran suhestion so makatulong ed saray elder diad pangipapasal dad arum? (Nengnengen so kahon ya “ No Panon ya Ipasal so Arum.”)
7 No walay ipapagawa yod brother ya ipapasal yo, ipaliwawad sikato iray Makasulatan ya rason no akin ya importante itan. No ontan so gawaen yo, ibabangat yon mannonot base ed prinsipyo na Biblia. Singa bilang, no inyasain yo ya pansiansiaen ton malinis so arap na Kingdom Hall tan seguroen ton anggapoy makarisgo, sarag yon ipanengneng ed sikato so Tito 2:10. Ipaliwawa yod sikato ya satan ya kimey et ‘mamarakep ed bangat na Dios ya Manangilaban tayo.’ Ibaga yo met ed sikato ya nonoten to ray maedad la diad kongregasyon tan no panon iran nagunggonaan ed kimey to. No napantongtongan yo iratan, natulongan yon aliwan saray kimey labat so nonoten to noagta no panon ya nagunggonaan so arum. Sikatoy naliketan no nanengneng to ya nagugunggonaan iray agagi ed kongregasyon lapud ginawa to.
8 Sakey ni, komendaan so ipapasal yo ed pansasagpot ton iyaplika iray suhestion yo. Akin et importante itan? No panon ya mas mabuna so tanaman no lanang ya sasalogen, mas maples ya onaligwas so sakey ya brother no lanang ya kokomendaan.
SANANEY NIN SUBOK ED SARAY ELDER
9. (a) No nipaakar ed pangipasal, antoy sananey nin subok ed saray elder diad maaligwas iran bansa? (b) Akin ya wala ray kalangweran ya agdan balot imprayuridad so katuaan ed bilay da?
9 Walay sananey nin subok ed saray elder ya manaayam ed maaligwas iran bansa: no panon dan napaseseg iray bautismadon brother ya manedad na 20 anggad manga 30 años pian pilaleken day pausar ed kongregasyon. Tinepetan iray eksperiensyadon elder ed manga 20 ya bansa no akin ya wala ray kalangweran ya brother ya ag-ondadampot na pribilehyo ed kongregasyon. Karaklan ed sikara et oniay ebat da: Legan ya ombabaleg irayan kalangweran, ag-ira pinaseseg ya nawalaay espiritual iran kalat. Diad tua, wala ra ingey kalangweran ya walaan met na espiritual iran kalat balet pinaseseg ira na atateng da ya nawalaay atagey ya edukasyon tan karera ed sayan mundo! Kanian agbalot imprayuridad na saratan ya kalangweran so katuaan diad bilay da.
10, 11. (a) Panon ya kalkalnan natulongan na elder so brother ya singa anggapoy pilalek ton nawalaay pribilehyo pian nauman so panmoria to? (b) Anto ran teksto so nayarin usaren na elder pian napakiwas so brother, tan akin? (Nengnengen so footnote.)
10 Pian nauman so panmoria na brother ya singa anggapoy pilalek ton nawalaay pribilehyo ed kongregasyon, dakel ya sagpot tan anos so kaukolan, balet posiblin nagawaan itan. No panon ya nauman na hardinero so direksion na itubo na tanaman diad kalkalnan pangipetek ed saray sanga, sarag yon kalkalna ya tulongan so sakey ya brother pian nanengneng to ya kaukolan ton umanen so panmoria to nipaakar ed pangawat na saray pribilehyo. Balet panon?
11 Mangigana kayoy panaon pian nakaaro yo itan ya brother. Ibaga yod sikato ya sikatoy kaukolan ed kongregasyon. Insan diad ilabas na panaon, katongtong yo tan mikatunongan ed sikato base ed espisipiko iran teksto ya ontulong pian nonoten toy dedikasyon tod si Jehova. (Ecl. 5:4; Isa. 6:8; Mat. 6:24, 33; Luc. 9:57-62; 1 Cor. 15:58; 2 Cor. 5:15; 13:5) Sabi yoy puso to panamegley na sarayan tepet: ‘Antoy insipan mod si Jehova nen indedikam so bilay mod sikato? Anto kasi alikna nen Jehova nen nampabautismo ka?’ (Uli. 27:11) ‘Antoy alikna nen Satanas ey?’ (1 Ped. 5:8) Mabisbiskeg irayan teksto tan pakiwasen day puso na brother.
SIKAYO RAN IPAPASAL, MANMATOOR KAYO
12, 13. (a) Anton kualidad so impanengneng nen Eliseo? (b) Panon ya tinumangan nen Jehova si Eliseo lapud matoor tan napanmatalkan?
12 Sikayo ran kalangweran ya brother, kakkaukolan kayo na kongregasyon! Anton kualidad so ontulong pian maong so pansumpalan yo? Pian naamtaan tayoy ebat, pantongtongan tayoy pigaran ebento ed bilay na lakin impasal met nensaman.
13 Manga 3,000 taon lay apalabas, tinuro nen propeta Elias so mas ugaw nin si Eliseo pian magmaliw ya lingkor to. Tampol ya inawat nen Eliseo itan ya asainmin tan matoor ton ginawa iray abeban kimey parad si Elias. (2 Ara. 3:11) Manga anem taon ya impasal nen Elias si Eliseo. Nen naamtaan nen Elias ya asingger lan manampot so kimey tod Israel, imbaga tod si Eliseo ya agla mimilad sikato. Balet amitlon imbaga nen Eliseo: “Agak onsian ed sika.” On, determinado si Eliseo ya ag-onsian ed managbangat to anggad posible. Lapud matoor tan napanmatalkan si Eliseo, sikatoy tinumangan nen Jehova diad impangipanengneng tod sikato na makapakelkelaw ya impangalad si Elias na maksil a dagem.
14. (a) Panon ya naalig na saray ipapasal ya brother so alimbawa nen Eliseo? (b) Akin ya importantin responsable so brother ya ipapasal?
14 Panon mon naalig si Eliseo? Awat mon tampol iray asainmin, anggan saray abeban kimey. Ipasen mon kaaro so elder ya mangipapasal ed sika, tan ibalikas moy apresasyon mod saray sagpot to ed pangipapasal tod sika. Ipanengneng mo ya labay mon talagay makaaral. Manuna ed amin, matoor mon sumpalen so antokaman ya kimey ya niiter ed sika. Akin? No responsable tan napanmatalkan ka, ditan nanengneng na saray elder ya labay nen Jehova ya imatalek ed sika so kaaruman iran responsabilidad ed kongregasyon.
IPANENGNENG SO RESPETO
15, 16. (a) Diad anto ran paraan ya impanengneng nen Eliseo so respeto ed managbangat to? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.) (b) Akin ya nanmatalek ed si Eliseo iray arum ya propeta?
15 Naaralan met ed salaysay nipaakar ed si Eliseo no panon ya nipanengneng na saray brother natan so respeto ed saray eksperiensyadon elder. Kayarin binisita nen Elias tan Eliseo so grupo na saray propeta ed Jerico, nanakar iran dua paonlad Ilog Jordan. Diman et “inekal nen Elias so kawes ton parad propeta tan nilukot to tan impaspas tod danum, tan abelsay” itan. Kayari dan bineltang so amagan dalin, intuloy day nanakar “legan iran mantotongtong.” On, ag-inisip nen Eliseo ya amta to lan amin. Impapuso to so amin ya imbaga na managbangat to anggad inala la na maksil a dagem si Elias. Pinmawil si Eliseo ed Ilog Jordan, impaspas tod danum imay kawes nen Elias tan inkuan to: “Kawalaan nen Jehova a Dios nen Elias?” Tan abelsay lamet so danum.
16 Kasin naimanom ya samay unonan milagro nen Eliseo et pareho ed samay unor ya milagro nen Elias? Antoy naaralan tayod satan? Ag-inisip nen Eliseo ya duma lay panggawa tod bengabengatla lapud sikato la so walaan na autoridad. Imbes, diad impangalig tod paraan nen Elias, impanengneng to ya rerespetoen to so managbangat to. Akatulong met itan pian manmatalek so arum ya propeta ed sikato. (2 Ara. 2:15) Balet kalabas na panaon, legan na 60 taon ya impanlingkor nen Eliseo bilang propeta, sikatoy inikdan nen Jehova na pakayarin manggawa na mas dakel ya milagro nen say si Elias. No sakey kan brother ya ipapasal natan, antoy naaralan mod saya?
17. (a) Panon ya naalig na saray brother ya ipapasal natan so kualidad nen Eliseo? (b) Kalabas na panaon, panon ya usaren nen Jehova iray matoor ya brother ya nipapasal natan?
17 Agmo iisipen ya kapangawat moy responsabilidad ed kongregasyon et kaukolan mon umanen so paraan na panggawad bengabengatla, ya duma ed dati lan gagawaen ed kongregasyon. Tandaan, antokaman ya pananguman et ag-akadepende ed panlabayan mo, noagta ed pankaukolan na kongregasyon tan ed instruksion ya iiter na organisasyon nen Jehova. Nen intultuloy nen Eliseo ya usaren so paraan nen Elias, nanmatalek so arum ya propeta ed sikato tan impanengneng ton rerespetoen toy managbangat to. Kanian no itultuloy mon usaren iray nibased Biblia ya paraan na managbangat mo, panmatalkan ka na saray agagi tan ipapanengneng mon rerespetoen mo ray eksperiensyadon elder. (Basaen so 1 Corinto 4:17.) Balet legan ya ondadakel so eksperiensyam, seguradon wala ray nisuherim ya pananguman pian natulongan so kongregasyon ya makapibansag ed iyaaligwas na organisasyon nen Jehova. Diad tua, singa si Eliseo, ompan sikayo ran matoor ya ipapasal natan et tulongan nen Jehova ya manggaway mas dakel ni ran kimey nen saray angibangat ed sikayo.
18. Akin ya talagan nepeg ya iprayuridad natan so pangipasal ed saray brother ed kongregasyon?
18 Komon ta saray suhestion ed sayan artikulo tan ed imbeneg et mamakiwas ed dakel ya elder ya ipanaon so pangipasal ed arum. Komon ta awaten met na saray kualipikadon brother so ontan ya panangipasal tan usaren da ray naaralan da diad pangasikaso ed pulok nen Jehova. Pabiskegen na satan iray kongregasyon ed interon mundo tan natulongan so balang sakey ed sikatayo ya manmatoor legan tayon aalagaren iray ebenton nagawad arapen.
^ par. 5 No nipapanengneng la na kalangweran ya brother ya sikatoy mapaabeba, matatken lad espiritual, tan wala lad sikato iray Makasulatan ya kualipikasyon, nayari lan irekomenda na saray elder bilang ministeryal a lingkor anggano anggapo ni 20 años to.
^ par. 11 Nayari yon usaren iray punto diad Say Panag-bantayan, Abril 15, 2012, pahina 14-16, parapo 8-13; tan “Mansiansia Kayo ed Panangaro na Dios,” kapitulo 16, parapo 1-3.


text:
2
Hiyay Panlumtaw nin taon Ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh
1 Haanin kakatongno, hiyay tungkol met ha pag-udong nan Apo Jesus boy hiyay pagkaitipon tawo kana, an-ipakihabi mi kanyo a 2 adi kawo mayoot o mahindak no mabalitaan yo a nag-udong yaynay Apo Jesus. Adi yo ampamtegan agya anhabiyen la a wanabay ye hinabi nin Ihpidito kanla o nabalitaan la kammi o wanabay ye nabaha la ha hulat a ibat kano kammi. 3 Adi kawo patalingo kanla ha hinyaman a papadan. Ta hiyay Apo Jesu Cristo, ket ahe ya po mag-udong ihti ha babe-luta anggan ahe po nalyadi ye panlumaban nin tatao kanan Apo Dioh boy anggan ahe ya po lumtaw ye ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh a nakataladan ana ha kapaduhaan a homain anggaan. 4 Hiyay ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh, itagay na lanoy hadili na boy kalabanen na hilay kaganaan a andiyohen o anggalangen nin tao. Ket humlep yan mikno ha Timplo haka na habiyen a hiyabay ye Dioh.
5 Ahe yo nayi angkaihipan a hinabi koyna kanyo hilayati, ha anti ko po ihen kanyo? 6 Ahe ya po nilumtaw ye ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh, ulita main ampakabenben kana. Ket tanda yoynabay met a no maabot ye naitaning a panaon, lumtaw yayna. 7 Noba agya ahe ya po nilumtaw ye ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh, hiklito yaynan ampagtige ye kapalyadiyan na haanin ihti ha babe-luta. Mikakaanti yan hiklito angga ha maalih ye ampakabenben kana. 8 Ket no maalih anay ampakabenben kana, lumtaw yaynay ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh. Noba lano ha pag-udong nan Apo Jesus, damaen nay ampanguntada makauli ha kahnagan na. Pateyen naya makaulin bengat ha pagtol na.
9 Lano ha lumtaw yaynay ampanguntada nin Bibilin nan Apo Dioh, main yan kapalyadiyan nan Satanas a manyag nin hadihadi a kapagtakaan boy pagkakitan a ampakatalingo. 10 Gawien na lanoy kaganaan a kalahin panalingo kanlan mipalakew ha kapaduhaan a homain anggaan. Mapaduhaan hila, ta ahe la pinaalagaan boy tinanggap ye kaptegan nin Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus a makapiligtah kanla. 11 Kaya-bay paolayan na hilaynan Apo Dioh ha tubat a pagkatalingo la ta-omen hilayna mamteg ha katagowan. 12 Ha wanabay, mapaduhaan hilay kaganaan a ahe namteg ha kaptegan, ta kinalalabay lay manyag nin maloke.
Hilay Pinili a Miligtah
13 Kakatongno a an-adoen nan Apo, huhton bengat a lanang mi kawon an-ipahalamatan kanan Apo Dioh, ta bayo na po pinalhowa ye babe-luta, ket pinili na kawoyna a miligtah makauli ha Ihpiditon Dioh a ampanlinih nin puho yo makauli ha pamteg yo ha kaptegan. 14 Hilatin kaganaan ye nanagyatan nan Apo Dioh kanyo ha impatanda mi kanyo ye Manged a Balita ta-omen kawo madakayan nin kadangalan nan Apo tawon Jesu Cristo. 15 Kaya-bay kakatongno, pakapah-ey kawo ha pamteg yo boy itanem yo ha puho yo ye kaptegan a in-adal boy inhulat mi kanyo.
16-17 Haanin, liwaliwaen boy pakhawen na kawo dayin Apo tawon Jesu Cristo boy Bapa tawon Dioh. An-adoen na kitawo boy hiyabay ye namyay kantawo nin homain anggaan a liwaliwa boy mapah-ey a kahigudowan uli ha kangedan na. Pakhawen na dayi ye nakem yo ta-omen pawa manged ye anhabiyen boy andiyagen yo.