text:
ISTORYAY BILAY
Sankanonot Kon Naynay so Inmunan Panangarok
KAGAPOGAPO ni labat ed saman na panaoy tiagew nen 1970. Naospital ak ed Valley Forge General Hospital diad Phoenixville, Pennsylvania, United States. Walay lakin nurse ya mangaalay blood pressure ko kada 30 minuto. Sundalo ak ed saman, tan 20 años ko ni labat. Naospital ak ta walay graben sakit ko ya makaalis. Amay nurse, ya matatken ed siak na pigaran taon, et mannerbiyos. Nen abebbeba lan maong so blood pressure ko, say kuan kod sikato, “Agka ni akanengneng na toon ompapatey, awa?” Pinmuti busaleg to, tan kuan tod siak, “Andi ni.”
Singa anggapo lay ilalok ed saman. Balet akin et naospital ak? Istoryaen kod sikayo so pigaran agawad bilay ko.
SARAY NAEKSPERIENSYAK ED GUERRA
Nansakit ak nen mantratrabaho ak bilang operating room technician legan na guerra ed Vietnam. Labalabay koy ontulong ed saray mansasakit tan labay koy magmaliw ya surgeon. Sinmabi ak ed Vietnam nen Hulyo 1969. Singa met ed arum ya balon sabi, inikdan da ak na sakey simba pian makapan-adjust ed oras tan graben petang.
Niasain ak diad surgical hospital ed Mekong Delta, diad Dong Tam. Kakkasabik ni labat ditan et dakel lay sinmasabin helikopter ya napnoy inatey odino asugatan ya sundalo. Nasyonalistiko ak ya maong tan labalabay koy trabahok, kanian tinmulong ak ya tampol. Nilinisan mi sugat na saray sundalo tan inyakar mi ran tampol ed saray metal container ta ditan ira operaan. Manseseksekan kalamor so sakey ya surgeon, anesthetist, nurse ya onasistid doktor legan na operasyon, tan nurse ya mangiparaan ed pasyente parad operasyon
INANAP KOY DIOS
Nen kalangweran ak ni, anggan panon et wala lay amtak ed katuaan ya ibabangat na saray Tasi nen Jehova ta inyaralan na saray Tasi si inak, balet ag-abautismoan. Labalabay koy ondengel kada iyaralan day inak. Balet aminsan, walay adalanan mi nen stepfather ko ya Kingdom Hall. “Anto ‘tan ey?” so tepet ko. “Agmon balot aasinggeran iratan ya totoo!” so kuan dad siak. Lapud inar-arok so stepfather ko tan walay talek kod sikara, inunor koy imbaga ra. Kanian manlapu lad saman et agak lan balot akitongtong ed saray Tasi nen Jehova.
Kapawil ko manlapud Vietnam, aliknak ya kaukolan koy Dios. Lapud saray naeksperiensyak ed guerra, singa anggapo lay pakaliknak. Sakey ni, singa agnatatalosan na totoo no anton talagay nagagawad Vietnam. Nanonotan ko, wala ray namprotesta tan imbaga ran managpatey na ugugaw iray sundalo na U.S. ta nibalita ya papateyen da ray inosentin ugugaw diad guerra.
Pian naanap koy Dios, akimisa ak ed nanduruman simbaan. Nensaman ni et inarok lay Dios balet agak maliket ed naobserbaan kod sarayan simbaan. Kanian linma ak lanlamang ed Kingdom Hall na Saray Tasi nen Jehova diad Delray Beach, Florida. Simba ed saman na Pebrero 1971.
Kaloob kod Kingdom Hall, nasusumpal lay paliwawa kanian pinasumpal ko met lay panagaral na Panag-bantayan. Agko la nanonotan no anto imay tema na artikulo, balet say agko nalingwanan et iramay angkekelag ya ugugaw ya bubukayen day Biblia ra pian anapen iray teksto. Manbilib ak! Madengedengel ak tan mareereen ak ya nanobserba. Nen kuan ko lan onalis, walay brother ya manga 80 años to ya inmasingger ed siak. Say ngaran to et Jim Gardner. Inderew tod siak so libron The Truth That Leads to Eternal Life insan kuan to, “Labay kon iter ed sika ya ay.” Inyeskedyul mi unonan panaral mi na Biblia no kabuasay Huebes.
Diad labi to man, linmoob ak ed trabaho. Mantratrabaho ak ed ospital diad Boca Raton, Florida, tan akaasain ak ed emergency room. Alas-onse na labi anggad alas-siete na kabuasan so eskedyul ko. Lapud anggapoy tanton trabaho, binasak imay libron Truth. Inasinggeran ak na senior nurse, tan sininggaw to may libro, ninengneng toy apis insan ineyagan to ak, “Labay mon ibaga, man-Tasi ka met la?” Binawik may libro insan imbagak, “Kakkapaldua ni labat so abasak, pero singa labay ko lan tuay man-Tasi!” Inmalis la, tan sinumpal kon binasa so libro diad saman ya labi.
Nen igapo mi lay manaral nen Brother Gardner, intepet ko, “Antoy aralen tayo ey?” Say ebat to, “Amay libron inter kod sika.” Say kuan ko, “Abasak la balet.” Inmebat si Brother Gardner, “Salien ta labat yay unonan kapitulo ay.” Mankelaw ak ta dakel ni manayay agko atalosan. Dakel ya teksto so impabukay tod siak ed Bibliak ya King James Version. Naaralan kon siansia so nipaakar ed tuan Dios, si Jehova. Diad saman ya kabuasan, taloran kapitulo na libron Truth so inyaral ed siak nen Jim
Kayari pigaran simba, nagmaliw ak lan publisher. Tinulongan ak nen Jim ed nanduruman subok, anggan diad panagpulong ed kaabungan. (Gawa 20:20) Diad impanulop mi nen Jim, na-enjoy ko lay manpulong. Anggad natan et nibagak ya say ministeryo so sankabalegan ya pribilehyok. Talagan maliket so mikimey ed Dios!
SAY INMUNAN PANANGAROK ED SI JEHOVA
Natan et walay istoryaen kod sikayo ya talagan personal
Say panangarok ed si Jehova so tinmulong ed siak pian nalingwanan ko ray aliwliwan naeksperiensyak ed guerra tan nasarag ko ray dakel nin subok
Nanonotan ko so espisyal ya agew nen 1971. Kakkapanpalayas ed siak na atateng ko ed condominium ya panaayaman ko. Aglabay nen stepfather ko ya walay Tasi nen Jehova ed condominium to! Ngalngali anggapoy kuartak ed saman. Mansusueldo ak kada duay simba, tan amay kakkaawat kon sueldok et insaliw ko lay kawes parad panagpulong pian presentable ak no ipulong koy mensahe nen Jehova. Wala met so daiset ya tipon ko, balet walad banko ed Michigan, say lugar ya binalegan ko. Kanian nanayam ak ed kotsik ya pigaran agew. Man-shave tan manames ak ed banyo na saray gasolinaan.
Aminsan et asakbay ak ya sinmabi ed Kingdom Hall. Pigaran oras ni antis ya onggapo so pantitipon parad lawak na kimeyan. Kakkapanlapuk ed trabaho ed saman. Legan kon aalagaren diad Kingdom Hall iray agagin manpulong, sinmebang ed nonot ko iray naeksperiensyak ed Vietnam
Gagawaen koy anggaay nayarian ko ya pansiansiaen so inmunan panangarok ed si Jehova, lalo la no wala ray subok tan kairapan
Nampikasi ak legan ya mantalareter so luak. (Sal. 56:8) Dinalepdep kon maong so ilalon kioli. Diman ko atalo-talosan ya ekalen na Dios ed nonot ko so amin ya anengneng kon pateyan, pati say belat na liknaan ya naeksperiensyak tan na arum. Bilayen lamet na Dios iraman ya kalangweran a sundalo, tan walay tsansa dan aralen so katuaan nipaakar ed sikato. (Gawa 24:15) Manleppuay panangarok ed si Jehova, tan tinmanetanek itan ed pusok. Parad siak et espisyal iman ya agew. Manlapu lad saman, gagawaen koy anggaay nayarian ko ya pansiansiaen so inmunan panangarok ed si Jehova, lalo la no wala ray subok tan kairapan.
MAOMAONG SI JEHOVA ED SIAK
No guerra, dakel so mauges ya gagawaen na totoo. Anggan siak et wala ray ginawak ya pagbabawian ko. Balet walay duaran paboritok ya teksto ya akatulong ed siak. Say unona et Apocalipsis 12:10, 11. Nabasa ditan ya natalo so Diablo, aliwa labat diad panamegley na mensahen ipupulong tayo, noagta panamegley met na dala na Kordero. Say komaduan teksto et Galacia 2:20. Atalosan kod satan ya teksto ya si Kristo Jesus et inatey “parad siak.” On, tulongan ak nen Jehova panamegley na dala nen Jesus tan pinerdona To ak la ed amin ya ginawak. Akatulong itan pian nawalaan ak na malinis a konsiensia tan apakiwas ak ya gawaey anggaay nayarian kon tulongan so arum pian naamtaan day katuaan nipaakar ed mapangasin Dios, si Jehova!
No pawilen ko ray agawad bilay ko, talagan apresyaen ko so lanang ya pangaasikasod siak nen Jehova. Singa bilang, nen naamtaan nen Jim ya diad kotse so uugipan ko, inkabat to ak ed sister ya walay boarding house to. Manisia ak ya inusar nen Jehova si Jim tan saman ya maaron sister pian walay napanayaman ko. Maomaong si Jehova! Talagan aasikasoen to ray matoor ya lingkor to.
NAARALAN KOY MAGMALIW YA MATAKTIKA
Nen Mayo 1971, linma ak ed Michigan ta walay inasikasok. Antis kon tinaynan so Delray Beach Congregation diad Florida, pinanok na literatura so beneg na luluganan ko, insan ak amaarap ed Interstate 75. Agko ni akapalduay biahe et naupot lay awit kon literatura. Maseseg kon impulong so maong a balita na Panarian ed amin a lugar. Ontutunda ak ed saray prisoan tan iikdan ko ni ingen na tract iray nakakabansag kod C.R. Anggad natan et iisipen ko no kasin walay tinmubo ed saraman ya nitanem ya bini na katuaan.
Balet aminen ko ya nen kakkagapok ni labat ya aralen so katuaan, aliwa ak ya mataktika, lalo no say katongtong ko et saray kapamilyak. Ampetapetang so inmunan panangarok ed si Jehova kanian maseseg ko ran pinulongan balet ta agak marespetod panagsalitak. Inar-arok iray kuyak, si John tan Ron, kanian diretsaan so impanpulong kod sikara. Kinmerew ak la na dispensa. Agak ontutundan manpipikasi ya awaten da komoy katuaan. Manlapu lad saman, imbangat ak nen Jehova ya magmaliw ya mas mataktika sano manpupulong tan manbabangat ak.
SARAY ARUM YA INAROK ED BILAY
Talagan sankanonot kon lanang so panangarok ed si Jehova, balet wala ni ray arum ya inarok ed bilay. Say onkokomaduan inarok et say pinabpablik ya asawak, si Susan. Labay koy nawalaan na kaiba ya onsuportad siak ed kimey na Panarian. Si Susan et maespiritual ya bii. Agko nalingwanan imay agew ya binmisita ak ed sikara nen saninaro kami ni. Akayurong si Susan ed arap na abung da ya manbabasay Panag-bantayan tan wadman met so Biblia to. Say pambiliban ko, anggano say babasaen to et aliwan manunan artikulo, nenengnengen to nin siansiad Biblia iray teksto. Say kuan kod sarilik, ‘Maespiritual yan bii!’ Nankasal kami nen Disyembre 1971, tan misalsalamat ak ta manlapu lad saman et lanang ya wadtan ya onsusuportad siak. Say talagan apresyaen kod sikato et anggano inaro to ak, mas inaro toy Jehova.
Abendisyonan kami nen Susan na duaran anak a laki, si Jesse tan Paul. Inggiya ira nen Jehova legay ibabaleg da. (1 Sam. 3:19) Impapuso day katuaan, kanian sikara so kagalangan mi nen Susan. Matoor dan lilingkoran si Jehova ta sankanonot da met so mismon inmunan panangaro dad sikato. Masulok ya 20 taon la ran manlilingkor ya full-time. Proud ak met ed duaran manugang ko, si Stephanie tan Racquel, ya inturing ko met lan peteg ya ananak ko. Pareho iran maespiritual ya bii ya inaro day Jehova ed interon puso tan kamarerwa.
Kayarik ya nampabautismo, manga 16 taon ak ya nanlingkor diad Rhode Island. Dakel so nagmaliw ya kaarok ditan. Agko nalingwanan iray eksperiensyadon elder ya akaibak ditan. Tan misalsalamat ak met ed saray ombiabiahen manangasikaso ya maong so impluensya dad siak. Agko la ra sansakeyen ya bitlaen ta dakel ira. Baleg a pribilehyo so pikimey ed sarayan lalaki ya apansiansia day inmunan panangaro dad si Jehova! Nen 1987, inmalis kamid North Carolina pian ontulong ed lugar ya mas baleg so pankaukolan, tan dakel lamet so akaaro mi ditan. *
Nen Agosto 2002, inawat mi nen Susan so imbitasyon ya magmaliw a kabiangan na pamilyay Patterson Bethel diad United States. Nantrabaho ak ed Service Department, tan si Susan et diad laundry. Labalabay toy trabaho to! Insan nen Agosto 2005, apribilehyoan ak ya manlingkor bilang membro na Mananguley ya Ulop. Lapud satan ya asainmin, amoriak ya lalon kaukolan koy manpaabeba. Inisip na inad-arok ya asawa no kasin sarag mi so responsabilidad, kimey, tan panagbiahe ya kaibad asainmin ko. Diad tua, anggad nayari et aglabay nen Susan so onlugan ed eroplano, balet naynay kamin onlulugan ed eroplano! Imbaga ton akatulong ed sikato iray maaron komento na kaasawaan na saray membro na Mananguley ya Ulop pian nagawaan toy anggaay nayarian ton suportaan ak. Talagan susuportaan to ak, kanian lalon naar-arok.
Aka-displey ed opisinak so dakel ya litrato ya mabmablid siak. Ipapanonot na saratan iray maliket ya agawad bilay ko. Dakdakel lay naawat kon bendisyon lapud gagawaen koy anggaay nayarian kon nonoten ya lanang so inmunan panangarok ed si Jehova!


c: text/html

text:
ISTORYAY BILAY
Agkon Balot Abuloyan ya Onlaylay Iray Limak
“DADDY,” “PAPA,” “UNCLE.” Ontan so naynay ya tawag ed siak na saray kabataan diad Bethel. Tan lapud 89 años ko la, labalabay ko iratan ya tawag dad siak. Ipapasen ko iratan ya balikas na panangaro da, tan sakey ed saray bendisyon nen Jehova diad impanlingkor kod sikato bilang full-time ed loob na 72 taon. Tan base ed saray eksperiensyak ed impanlingkor kod Dios, oniay nipasegurok ed sarayan kabataan, ‘Natumangan kayo ed gagawaen yo—no agyo abuloyan ya onlaylay iray lima yo.’—2 Awa. 15:7, paimanod leksab.
SARAY ATATENG KO TAN AGAGIK
Manlapud Ukraine et inmalis iray atateng ko ed Canada. Nanayam irad baley na Rossburn, diad probinsya na Manitoba. Awalaan na 8 lalaki tan 8 bibii ya ananak so maaron inak, anggapoy kambal—siak so koma-14. Labalabay nen tatay ko so Biblia tan babasaen to itan kada Simba na kabuasan, balet parad sikato, say relihyon et negosyo labat tan naynay ton ilulurey, “Siopa kasi nambayar ed si Jesus diad impanpulong tan impanbangat to?”
Walora ed saray agagik—apatiran lalaki tan apatiran bibii—so angawat lanlamang ed katuaan. Say atsik ya si Rose et nampayunir anggad impatey to. Inusar toy sampot la ran agew na bilay to pian pasesegen so arum a totoo ya ondengel ed Salita na Dios, ya ibabaga ton, “Labay ta kan nanengneng ed balon mundo.” Diad gapo et ipupulong nen kuyak Ted so nipaakar ed impierno. Kada Simba na kabuasan et manpupulong diad radio, ya tataktakoten to ray ondedengel ed sikato, paulit-ulit ton ibabaga ya saray makasalanan et tuloytuloy ya napoolan diad agnaerep ya apoy na impierno. Balet sikatoy nagmaliw lanlamang ya matoor tan maseseg ya lingkor nen Jehova.
NO PANON YA GINMAPOY FULL-TIME YA PANAGLINGKOR KO
Sakey agew, nen Hunyo 1944, kasabik manlapud eskuelaan, walay anengneng kon bokleta ya The Coming World Regeneration * diad lamisaan mi. Binasak so unonan pahina, insan komadua, ya anggad agko la nitunda so pambabasak. Kayarik ya binasa so interon bokleta, akapandesisyon ak la—labay kon panlingkoran si Jehova a singa ginawa nen Jesus.
Akin ya walad lamisaan mi iman ya bokleta? Imbaga nen kuyak ya si Steve a walay linmad abung mi ya duaran lalaki a “manlalako” na saray libro tan bokleta. “Sinaliw ko ’tan,” so imbaga to, “ta limaran sentimos labat so bili to.” Pinmawil iramay lalaki diad tinmumbok ya Simba. Imbaga da ya Tasi nen Jehova ira tan uusaren day Biblia pian ebatan iray nayarin itepet na totoo. Agustoan mi iman, ta pinabaleg kami na atateng mi ya respetoen so Salita na Dios. Imbaga met na duaran lalaki ya walay asingger lan nagawan kombension na saray Tasi diad Winnipeg, say syudad ya panaayaman nen atsik Elsie. Nandesisyon ak ya onatendi.
Binisikletak so ngalngali 320 kilometro ya paonlad Winnipeg, balet sinmamar ak nid baley na Kelwood, ta ditan so panaayaman na saramay duaran Tasi ya binmisita ed abung mi. Legan ya wadman ak, akiaral ak tan naamtaan ko no anto ’tay kongregasyon. Atalosan ko met ya kada laki, bii, tan kabataan et kaukolan ya manbangat ed kaabungan, a singa ginawa nen Jesus.
Diad Winnipeg, akapannengneng kami nen kuyak Jack, ya nambiahe manlapud norte na Ontario pian onatendi ed kombension. Diad unonan agew na kombension, inyanunsio na sakey a brother ya walay nagawan panagbautismo. Nandesisyon kami nen kuyak Jack ya manpabautismo ed saman a kombension. Kayarin mismo na bautismo mi, determinado kamin dua ya manlingkor bilang regular payunir. Nampayunir si kuyak kayari na kombension. Lapud mantaon ak ni labat na 16 ed saman, kaukolan kon ituloy so panaaral ko, balet diad tinmumbok ya taon et nampayunir ak met la.
DAKEL IRAY NAARALAN KO
Ginmapo ak ya nampayunir diad Souris, sakey a baley ed probinsya na Manitoba, ditan et akaibak si Stan Nicolson. Anengneng ko ya aliwan lanang a mainomay so manpayunir. Anggaman daiset lay kuarta mi, intultuloy mi ni manpulong. Aminsan, kayari na sanagew ya impanpulong mi, sinmempet kamin anggapoy kuarta mi tan narnarasan kami la. Abigla kami ta diad puerta mi et walay baleg ya supot na naakan! Anggad natan et agmi amta no siopay angiyan diman. Diad saman ya labi et naknaksel kami. Talagan abendisyonan kami ta agmi inabuloyan ya onlaylay iray lima mi! Diad tua, say simbang ko ed sampot na saman a bulan so sankabelatan.
Kayari na pigaran bulan, inyasain kami diad baley na Gilbert Plains, ya say kaarawi to et manga 240 kilometro diad norte na Souris. Diad saman, kada kongregasyon et walay baleg ya chart diad arap, ya ditan et nanengneng so nagagawaan na kongregasyon ed lawak na kimeyan kada bulan. Nen inmabeba so agawaan ed sakey a bulan, nampaliwawa ak ed kongregasyon pian idanet ed saray agagi ya kaukolan da ni mansagpot a maong. Kayari aral, sakey a maedad lan sister a payunir, ya agmananisia so asawa to, so manak-akis ya angibagad siak, “Ginawak lan amin, balet anggad man labat so nayarian ko.” Kanian akaakis ak met, tan kinmerew ak na pasensia ed sikato.
Singa agawad siak, nayarin mainomay ya nalingo iray mabiskeg tan ugaw nin brother, insan ira nadismaya ed sarili da. Balet naaralan kod eksperiensyak ya imbes ya abuloyan kon onlaylay iray limak, mas maabig no makaaral ak ed saray lingok. Say panmatoor ed arum ni ran kimey et nabendisyonan.
SAY IMPILABAN ED QUEBEC
Baleg a pribilehyo so makapanaral ed koma-14 ya klase na Gilead School nen 21 so taon ko, nan-graduate ak nen Pebrero 1950! Manga kakapat ed saray kaklasek so imbaki ed mansasalita na French a probinsya na Quebec diad Canada, a ditan et papasegsegangen a maong iray Tasi lapud relihyon da. Inyasain ak diad Val-d’Or, sakey a baley na bansa ya panmiminaan na balitok. Aminsan, nampulong so grupo mi diad asingger a baryo na Val-Senneville. Tinaktakot kami na pari ditan, ya sakitan to kami kuno no agkamin tampol onalis. Insegep ko itan ed korte. Nanmulta so pari. *
Satan ya inkagawa tan dakel nin mipara et nagmaliw ya kabiangan na “Impilaban ed Quebec.” Say probinsya na Quebec et abayag ya kontrolado na Simbaan na Romano Katoliko diad masulok lan 300 taon. Pinairap na saray lider na relihyon tan politikon onsusuporta ed sikara iray Tasi nen Jehova. Mair-irap iman ya panaon, tan dagdaiset kami; balet agmi inabuloyan ya onlaylay iray lima mi. Kinmiwas iray matuan totoo ed Quebec. Pribilehyok ya iyaralan iray pigaran indibidual ya angawat ed katuaan. Sakey ed sikara et pamilya ya walaan na samploran membro. Say interon pamilya et nanlingkor ed si Jehova. Lapud makpel ya alimbawa ra, apaseseg so arum a taynan so Simbaan na Katoliko. Tuloytuloy kamin nampulong tan agnambayag et analo kami ed laban!
IMPANGIPASAL ED SARAY AGAGI DIAD SARILI DAN LENGUAHE
Nen 1956, inyasain ak lamet diad Haiti. Maslak ed saray balon misionero et naiirapan ya manaral na French, balet dinmengel iray totoo. Imbaga na misionero ya si Stanley Boggus, “Mandinayew kami ta ginawa na totoo so amin ya nayarian da pian natulongan kamin nibalikas iray labay min ibaga.” Nen unaan, singa mas maong ak ni nen say arum ta akaaral ak lan mansalitay French diad Quebec. Balet agnambayag, naamtaan min maslak ed saray agagi diman et Haitian Creole labat so amta dan lenguahe. Kanian pian magmaliw kamin epektibon misionero, kaukolan min aralen so lenguahe da. Ontan so ginawa mi, tan abendisyonan so sagpot mi.
Pian mas natulongan mi iray agagi, inaprobaan na Governing Body ya ipatalos mi so The Watchtower tan arum nin publikasyon diad lenguahe ya Haitian Creole. Maples ya dinmakel so bilang na saray onaatendi ed aral diad interon bansa. Walay 99 ya manangipalapag ed Haiti nen 1950, balet dinmakel itan ya bilang anggad masulok ya 800 a manangipalapag nen 1960! Diad saman, tinawag ak ya manlingkor ed Bethel. Nen 1961, panliketan kon kaiba ak ed saray angikondukta na Kingdom Ministry School. Walay 40 ya elder na kongregasyon tan espisyal payunir ya impasal mi. Diad kombension nen Enero 1962, pinaseseg mi iray kualipikadon brother ditan ya palaknaben day ministeryo da, tan arum ed sikara et aturo bilang espisyal payunir. Nipanpanaon iya lapud linmoor so isusumpa.
Nen Enero 23, 1962, kayarin mismo na kombension, siak tan say misionero ya si Andrew D’Amico et inaresto diad sangan opisina, tan kinompiska da iray kopya na Awake! ya Enero 8, 1962 (diad French). Inaon na Awake! so report na saray dyaryo diad French ya walay nagagawan voodoo ed Haiti. Ag-itan agustoan na arum tan ibabaga dan sikami kunoy angisulat na satan ya artikulo diad branch. Kalabas na pigaran simba, pinaalis iray misionero ed satan ya bansa. * Balet saray impasal ya agagi a taga ditan et nantultuloy labat. Natan, maliket ak lapud impansungdo ra tan ed tuloytuloy ya inyaligwas dad espiritual. Wala la natan ingen so Balon Mundo a Patalos na Masanton Kasulatan diad Haitian Creole—ya dati et pipirawaten mi labat.
PANAGPAALAGEY DIAD CENTRAL AFRICAN REPUBLIC
Kayari na impanlingkor kod Haiti, inyasain ak bilang misionero diad Central African Republic. Insan naikdan ak na pribilehyon manlingkor ditan bilang ombiabiahen manangasikaso tan kayari to et bilang manangasikaso na branch.
Diad saman a panaon, dakel ya Kingdom Hall so simsimpli labat. Naaralan koy mantipon na dayami diad alog tan no panon a gawaen itan ya atep. Mankelaw iramay ondadalan ya makakanengneng ed siak ta paniirapan ko nin gawaen iya. Apaseseg met iray agagi ya lalon onsuporta ed panagpaalagey tan panagmintina na sarili dan Kingdom Hall. Babalawen kami na saray lider na relihyon ta say atep na saray simbaan da et yero, sikami balet et andi. Balet agkami adismaya, intultuloy mi labat ya usaren iray simplin Kingdom Hall ya gawad dayami so atep da. Tinmunda labat so panagbalaw da nen walay sinmabin maksil a bagyo diad manunan syudad ya Bangui. Intikyab na dagem so yeron atep na sakey a simbaan tan binmasileng diad karsada. Balet say atep na saray Kingdom Hall mi ya gawad dayami et nansiansia. Pian naasikason maong so kimey na Panarian ditan, angipaalagey kami na balon sangan opisina tan missionary home diad loob labat na limaran bulan. *
AWALAAN AK NA MASESEG YA KAPAREHA
Nen 1976, insebel so kimey na Panarian diad Central African Republic, tan inyasain ak diad N’Djamena, say capital na Chad. Balet say balibalin agawa ed saman et akabat koy Happy, sakey a maseseg ya espisyal payunir a nanlapud Cameroon. Nankasal kami nen Abril 1, 1978. Diad saman met ya bulan, agawa so civil war, tan singa ginawa na dakel et tinmakas kami paonlad abalaten na satan ya bansa. Nen asumpal so panlalaban, sinmempet kamid abung mi tan naamtaan min nagmaliw itan ya kampo na sakey ya armadon grupo. Aliwa labat ya saray literatura so abalang, noagta pati say kawes nen Happy ya insulong to nen kasal mi tan saray regalo mi. Balet agmi inabuloyan ya onlaylay iray lima mi. Kaiba mi nin siansiay sakey tan sakey tan nampokus kami ed saray sinmublay ya kimey mi.
Kalabas na manga duay taon, aliwa lan sebel so kimey diad Central African Republic. Pinmawil kami ditan tan nanlingkor ak bilang ombiabiahen manangasikaso. Say ayaman mi et sakey ya van, walay folding bed mi, sakey ya baleg a pananginan na danum ya mankarga na 200 litro, sakey ya refrigerator a papaandaren na gas, tan sakey ya panaglutoan. Mairap so panagbiahe. Aminsan ya nambiahe kami, tinmunda kami na ag-onkulang ed 117 beses lapud saray checkpoint.
Naynay ya onaabot ed 50 degrees Celsius so temperatura. Diad saray asemblea, no maminsan et mairap so mananap na danum parad bautismo. Kanian mankokotkot iray brother diad naekatan ya ilog tan sandaraiset dan titiponen so danum parad bautismo, ya maslak et diad baleg a panagkargaan na danum.
SAY KIMEY ED ARUM NIN BANSA DIAD AFRICA
Nen 1980, linma kamid Nigeria. Diad loob na duara tan kapalduan taon, tinmulong kami ditan ed panagparaan parad pangipaalagey na balon branch. Angaliw iray agagi na warehouse ya duaran grado a kaukolan ya bagbagen insan uloren ed pasen a pangipaalageyan. Sakey ya kabuasan, kinmalab ak ed atagey ya pasen na satan a bilding pian ontulong a manbagbag. Nen bandad ugto la, linmeksab ak ed datin dinalan ko. Balet lapud impanbagbag et wala ray nauman, anggapo la manaya may tinuonan ko—kanian naplag ak. Abaloan mi et grabe kondisyon ko, balet kayari na impan-X-ray tan impan-eksamin ed siak, imbaga na doktor ed si Happy: “Agka mapaga. Sikatoy alitda labat, tan ayos la kayari na sakey simba odino onsulok ni.”
Nen 1986, inmalis kamid Côte d’Ivoire, ditan et nanlingkor ak bilang ombiabiahen manangasikaso. Lapud satan ya kimey et makakasabi kami anggad Burkina Faso, tan agkon balot naisip ya kalabas na pigaran taon et ditan so panayaman mi diad antikey ya panaon.
Inmalis ak ed Canada nen 1956, balet nen 2003, kayari na 47 taon et pinmawil ak ed Bethel diad Canada ya kaibak lay Happy. Diad papel et Canadian citizen kami, balet say pakalikna mi et taga kamid Africa.
Insan nen 2007, nen 79 lay taon ko, pinmawil kami lamet ed Africa! Inyasain kami ed Burkina Faso, ditan et nanlingkor ak bilang membro na Country Committee. Agnambayag, say opisina et ginawa lan remote translation office diad panangasikaso na Benin branch, tan nen Agosto 2013, inyasain kami ed Bethel diad Benin.
Anggano limitado lay nagawaan ko, siansia nin inar-arok so ministeryo. Legan na apalabas ya taloy taon, diad tulong na saray elder tan maaron suporta na asawak, maliket ak ya nanengneng so duara ed saray iyaaralan koy Biblia, si Gédéon tan Frégis, ya nabautismoan. Natan et maseseg iran manlilingkor ed si Jehova.
Kaleganan na saman, inmalis kami nen asawak ed branch diad South Africa, ditan et maar-aron intarya na pamilyan Bethel iray pankaukolan ko parad bunigas na laman ko. Say South Africa so komapiton bansa diad Africa ya apribilehyoan ak a manlingkor. Insan nen Oktubre 2017, akaawat kami na nikadkaduman bendisyon. Akaatendi kami ed dedikasyon na world headquarters diad Warwick, New York. Talagan agmin balot nalingwanan iman ya okasyon!
Oniay ibabaga na 1994 Yearbook diad pahina 255: “Parad amin ya nansungdo parad kimey diad loob na dakel iran taon, papasesegen mi kayo: ‘Manpakpel kayo tan agyo aabuloyan ya onlaylay iray lima yo, ta natumangan kayo ed gagawaen yo.’—2 Awa. 15:7.” Determinado kami nen Happy ya tumboken iyan bilin tan papasesegen mi so arum ya ontan met so gawaen da.
^ par. 9 Im-publish na Saray Tasi nen Jehova nen 1944 balet agla natan iyiimprinta.
^ par. 18 Nengnengen so artikulon “Quebec Priest Convicted for Attack on Jehovah’s Witnesses” diad Awake! na Nobyembre 8, 1953, p. 3-5.
^ par. 23 Saray detalye et nabasad 1994 Yearbook of Jehovah’s Witnesses, p. 148-150.
^ par. 26 Nengnengen so “Building on a Solid Foundation” diad Awake!, Mayo 8, 1966, p. 27.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Talindeg Kayo ed Pananisia”
“Talindeg kayo ed pananisia, . . . magmaliw kayon mabiskeg.”
1. (a) Antoy agawad si Pedro nen aminsan ya makmaksil so dagem diad Dayat na Galilea? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.) (b) Akin ya linmereg si Pedro?
NANAIRAPAN ya manbebegsay si apostol Pedro tan arum nin disipulo diad Dayat na Galilea ta makmaksil so dagem ed saman ya labi. Insan nen kien, biglan anengneng day Jesus ya manaakar ed dayat. Tinawag nen Pedro si Jesus, tan tinepet to no sarag to met so manakar ed dayat pian makaasingger ed Katawan to. Nen inmabuloy si Jesus, inmepas si Pedro ed baloto tan mamilagron nanakar ed tapew na danum paonlad si Jesus. Balet nagugunoyan, onlelereg lay Pedro. Akin? Inimano to so maksil ya dagem kanian tinmakot. Kinmerew na tulong si Pedro, tan siningkat ya tampol nen Jesus so lima to tan imbaga To: “Sika a kulang na pananisia, akin et nanduaruwa ka?”
2. Antoy aralen tayo natan?
2 Diad sayan artikulo, pantongtongan tayoy taloran bengatla nipaakar ed pananisia ya naaralan tayod agawa ed si Pedro: (1) no panon ya impanengneng nen Pedro so pananisia ed suporta na Dios, (2) no akin ya kinmapuy so pananisia nen Pedro, tan (3) no antoy akatulong ed si Pedro pian napabiskeg to lamet so pananisia to. Tulongan itayo na sarayan punto no panon itayon ‘makatalindeg ed pananisia.’
PANANISIA ED SUPORTA NA DIOS
3. Akin ya inmepas si Pedro ed baloto, tan akin ya nibagan singa ontan met so ginawa tayo?
3 Inmepas si Pedro ed baloto tan nanakar ed tapew na danum lapud walay pananisia to. Nen sikatoy tinawag nen Jesus, nanmatalek ya sikatoy tulongan na Dios no panon ya tutulongan Toy Jesus. Mipadpara, indedika tayoy sarili tayod si Jehova tan nampabautismo itayo lapud walay pananisia tayo. Tinawag itayo nen Jesus pian magmaliw ya patumbok to, ya tumboken tayo iray bakat to. Kaukolan tayon ipatnag so pananisia ed si Jesus tan ed Dios, ya manmatalek itayon suportaan da itayo diad nanduruman paraan.
4, 5. Akin ya mablin kayamanan so pananisia?
4 Say pananisia et talagan mablin kayamanan. No panon ya akapanakar si Pedro ed tapew na danum lapud pananisia to, nagawaan tayo met iray bengatlan singa imposible lapud pananisia tayo. (Mat. 21:21, 22) Singa bilang, ayarian na dakel ed sikatayo ya ekalen iray makapuy ya ugali tan kagagawa, kanian ngalngali ag-itayo la nabirbir na saramay makapikabat ed datin kabibilay tayo. Benendisyonan nen Jehova iray sagpot tayon manguman, ta ginawa tayo itan lapud pananisia tayod sikato. (Basaen so Colosas 3:5-10.) Lapud pinakiwas itayo na pananisia tayo ya idedika so bilay tayod si Jehova, nagmaliw itayon kaaro to—agtayon balot itan nagawaan diad dilin sagpot tayo.
5 Ombibiskeg itayo lapud pananisia tayo. Singa bilang, lapud walay pananisia tayo, nalalabanan tayoy panangataki na Diablo. (Efe. 6:16) Ontan met, ag-itayo masyadon mapagpaga no wala ray problema ta manmamatalek tayod si Jehova. Imbaga nen Jehova ya no pakiwasen itayo na pananisia tayo ya iyuna so Panarian, itarya to ray materyal ya pankaukolan tayo. (Mat. 6:30-34) Tan nagkalalo la, lapud pananisia tayo et naawat tayo so regalon agtayon balot nagamoran diad dilin sagpot tayo
ONKAPUY SO PANANISIA TAYO NO AG-ITAYO MANPOKUS
6, 7. (a) Anto ray naeeksperiensya tayo natan ya miparad samay maksil ya dagem tan daluyon ya akataktakotan nen Pedro? (b) Akin ya agtayo iisipen ya imposiblin onkapuy so pananisia tayo?
6 Samay maksil ya dagem tan daluyon nen manaakar si Pedro ed tapew na danum et miparad saray subok tan tukso ya naeeksperiensya tayo manlapu la nen indedika tayoy bilay tayod Dios. Anggano mair-irap iratan, nasasarag tayo lapud suporta nen Jehova. Balet tandaan, aliwan say maksil a dagem odino baleg ya daluyon so rason no akin ya linmereg si Pedro. Pawilen tayo imay agawa: “Lapud inimano toy maksil a dagem, sikatoy tinmakot.” (Mat. 14:30) Nen aliwa lan si Jesus so akapokusay imano nen Pedro, diman kinmapuy so pananisia to. Ontan met natan. Aliling to et onlereg tayo no say imanoen tayo et say “maksil ya dagem” odino saray problema tayo, ya lapud satan et ompan onkapuy lay talek tayod si Jehova.
7 Agtayo iisipen ya imposiblin onkapuy so pananisia tayo. Diad tua, ibabaga na Biblia ya say ikapuy na pananisia et “kasalanan a mainomay a makaamper ed sikatayo.” (Heb. 12:1) Anengneng tayod samay agawad si Pedro ya tampol ya onkapuy so pananisia tayo no aliway kawalaan na imano tayo. Anto ray pakapatnagan ya ontan lay nagagawad sikatayo? Wala ray pigaran tepet ya makatulong pian nausisa tayoy sarili tayo.
8. Antoy pakapatnagan ya aliwa lan tudtua ed sikatayo iray sipan na Dios?
8 Kasin tudtua nid siak anggad natan iray sipan na Dios? Singa bilang, insipan na Dios ya deralen to iyan mundo nen Satanas. Balet, kasin say kawalaan na imano tayo et saray dakdakel ya klase na panagligliwaan ed sayan mundo, ya lapud satan et onkakapuy lay pananisia tayod saray sipan na Dios? No ontan, ompan isipen tayo ya mabayag ni anggaan. (Hab. 2:3) Nia ni sakey ya alimbawa. Insipan na Dios ya panamegley na dondon et perdonaen to tayo. Balet no anggad natan et nakokonsiensia tayo ni lapud saray agawaan tayon kasalanan nensaman, ompan panduaruwaan tayo no talagan pinerdona la nen Jehova so amin ya kasalanan tayo. (Gawa 3:19) Lapud satan, ompan agtayo la maliket ed panlilingkor tayod Dios tan magmaliw itayon inaktibo.
9. Antoy nagawa no say pampokusan tayo et saray sarilin panlabayan tayo?
9 Kasin anggad natan et maseseg ak nin siansia ed panlilingkor kod Dios? Imbaga nen apostol Pablo ya no makuli tayon manlingkor ed si Jehova, ‘say ilalo tayo et magmaliw a segurado anggad anggaan.’ Balet panon to no say pampokusan tayo et saray sarilin panlabayan tayo, singa say pangawat na trabaho ya baleg so sueldo balet naapektoay panaglingkor tayo? Onkapuy so pananisia tayo, tan ‘magmaliw tayon mangiras,’ ya agtayo iter so anggaay nayarian tayo ed si Jehova.
10. Panon tayon nipapanengneng so pananisia ed si Jehova no perdonaen tayo so arum?
10 Kasin nanairapan ak ya mamerdona? No nasakitan odino naopendi itayo na arum, nayarin say sankanonot tayo labat et say liknaan tayo tan ompan mansalita tayo met lay ansakit odino agtayo la ra pitongtongan. Balet, no mamerdona itayo, ipapanengneng tayon walay pananisia tayod si Jehova. Akin? No akapankasalanan so arum ed sikatayo, aliling to et akautang irad sikatayo, no panon ya makakautang tayod si Jehova lapud saray kasalanan tayo. (Luc. 11:4) No perdonaen tayo ra, manmamatalek tayon mas maong nin agtayo la pabayaran so utang da ed sikatayo ta amta tayon bendisyonan itayo nen Jehova lapud satan. Binidbir na saray disipulo nen Jesus ya kaukolan so pananisia pian naperdona tayoy arum. Sanen imbaga tod sikara ya nepeg dan perdonaen iramay makakapankasalanan ed sikara anggano maminpigapiga ni, say kuan da: “Aruman moy pananisia mi.”
11. Panon ya nasayang so pankanawnawan minabang tayo komon ed simbawa ya base ed Kasulatan?
11 Kasin mansisinti odino onsyosyodot ak no walay manimbawa ed siak base ed Kasulatan? Imbes ya manggawa tayoy paraan pian minabang tayod simbawa, ompan say isipen tayo et aliwa imay insimbawa ed sikatayo odino agmakanepegan imay nansimbawa. (Uli. 19:20) No ontan so gawaen tayo, nasayang tayo so pankanawnawan aligen so kanonotan nen Jehova.
12. Antoy napatnagan ed sakey ya toon lanang ton kukuestionen iray tinuro na Dios ya mangidadaulo ed totoo To?
12 Kasin kukuestionen ko ray brother ya mangidadaulo ed kongregasyon? Sanen say inimano na saray Israelita et say aliwan marakep ya report na samploran espiya ya andian na pananisia, nanmeremere irad si Moises tan Aaron. Tinepetan nen Jehova si Moises: “Panon kabayag so agda panisia ed siak?” (Num. 14:2-4, 11) On, say impanmeremere na saray Israelita et pakapatnagan ya anggapoy talek da ed Dios, ya anuro ed si Moises tan Aaron. Ontan met natan. No lanang tayon kukuestionen iray tinuro na Dios ya mangidadaulo ed totoo to, agta pakapatnagan itan ya kinmapuy la so pananisia tayod sikato?
13. Akin ya agtayo nepeg ya nadismaya no nausisa tayon onkakapuy lay pananisia tayo?
13 Kayari tayon inkonsidera irayan tepet, agka nadidismaya no nausisam ya onkakapuy la so pananisiam. Anggan si Pedro, anta apostol, et tinmakot tan nanduaruwa. Diad tua, aminpigan sinimbawa nen Jesus so amin ya apostol to lapud ‘melag so pananisia ra.’ (Mat. 16:8) Tandaan ya say importantin leksion ya naaralan tayod si Pedro et samay ginawa to kayari na inkapuy na pananisia to tan inlereg tod dayat.
MANPOKUS ED SI JESUS PIAN OMBISKEG SO PANANISIAM
14, 15. (a) Antoy ginawa nen Pedro nen onlelereg la? (b) Panon ya “akateen so imano tayo” ed si Jesus anggano agtayo literal ya nanengneng?
14 Nen inimano nen Pedro so maksil ya dagem tan onlelereg la, nayarian to pa komoy ompawil ya bukor ed baloto. Maong ya onlangoy si Pedro, kanian nayarin atan so tampol ya nanonotan ton gawaen. (Juan 21:7) Balet imbes ya manmatalek ed sarili to, impawil toy imano tod si Jesus tan nampatulong. No nalilikas tayon onkakapuy lay pananisia tayo, aligen tayoy Pedro. Panon tayon nagawaan itan?
15 No panon ya impawil nen Pedro so imano to ed si Jesus, nepeg met ya “akateen so imano tayo ed Manunan Manangitonton tan Manamayadyari na pananisia tayo, si Jesus.” (Basaen so Hebreos 12:2, 3.) Siempre, aliwan singa si Pedro, agtayo literal ya nanengneng si Jesus. Balet sarag tayon ipokus so imano tayo ed si Jesus diad panaral tayod saray imbangat tan ginawa to tan maapit tayon tumboken iratan. Pantongtongan tayoy pigaran paraan no panon tayon naalig si Jesus. No iyaplika tayo iraya, ombiskeg so pananisia tayo.
16. Panon so panaral tayod Biblia pian ombiskeg so pananisia tayo?
16 Pabiskeg moy talek mod Biblia. Kombinsido si Jesus ya say Biblia et Salita na Dios, tan iter na satan so sankaabigan ya giya ed bilay. (Juan 17:17) Pian naalig tayoy Jesus, nepeg ya basaen tayoy Biblia ya inagew-agew, aralen itan, tan dalepdepen iray nanaaralan tayo. Likud ed regular ya panaral moy Biblia, i-research mo met iray topic ya nayarin agmalinew ed sika. Singa bilang, mas nakombinse kan talagan asingger lay anggaan na sayan sistema no aralen mo ray espisipikon paneknek ed Kasulatan ya manbibilay tayo lad kaunoran iran agew. Mas ombiskeg so talek mod saray sipan na Biblia no aralen mo ray dakel ya propesiya ya tinmua la. Mas napaneknekan mo ya praktikal so Biblia no basaen mo ray istorya na totoon anguman so bilay da lapud Biblia. *
17. Akin ya akapanmatoor si Jesus anggano grabe ray dinadalan ton subok, tan panon mon naalig so alimbawa to?
17 Manpokus ed saray bendisyon ya insipan nen Jehova. Nampokus si Jesus ed “gayaga a niiyan diad arapan to,” kanian akapanmatoor anggano grabe ray dinadalan ton subok. (Heb. 12:2) Agton balot inabuloyan ya nabalang so imano to lapud saray iyoopresi na mundo. (Mat. 4:8-10) Naalig moy Jesus no dalepdepen mo ray balibalin sipan nen Jehova parad sika. Imadyin moy sarilim diad balon mundo. Isulat mo odino i-drowing mo no anto ray labalabay mon gawaen diad Paraiso. Ilistam no siopa ed saray napaoli so labay mon napinengnengan tan no antoy labay mon panistoryaan yo. Isip mo ya sarayan sipan na Dios et parad sikan mismo.
18. Panon ya makatulong so pikakasi pian ombiskeg so pananisiam?
18 Ipikasim ya naaruman komon so pananisiam. Imbangat nen Jesus ed saray disipulo to ya onkerew irad si Jehova na masanton espiritu. (Luc. 11:9, 13) Legan mon gagawaen itan, ipikasim met ya naaruman komoy pananisiam. Say pananisia et sakey ya aspekto na bungay espiritu. Nepeg ya espisipiko kad pikakasim, a kerew mod Dios ya tulongan to kan umanen so antokaman ya ugalin pakapatnagan na makapuy ya pananisia, singa say agpamerdona.
19. Siopa ray pilien tayon kaaro?
19 Miulop ed saray mabiskeg so pananisia ra. Pinilin maong nen Jesus iray kaaro to, lalo lad saramay maap-apit ed sikato. Saray sankaapitan ya kaaro to et saray apostol. Pinaneknekan day pananisia tan katooran da diad intulok dad saray ganggan to. (Basaen so Juan 15:14, 15.) Kanian no manpipili kay kaaro, pilim iramay ipapanengneng day pananisia ra diad itutulok dad si Jesus. Tan tandaan ya say maong ya sankaaro et matua ed sakey tan sakey, ya akaparaan iran mangiter o mangawat na simbawa.
20. Antoy nagunggona tayo no tulongan tayoy arum ya ombiskeg so pananisia ra?
20 Tulongan so arum pian ombiskeg so pananisia ra. Pinabiskeg nen Jesus so pananisia na saray disipulo to diad salita tan gawa. (Mar. 11:20-24) Nepeg tayon aligen so alimbawa to, ta no tulongan tayo so arum ya ombiskeg so pananisia ra, ombiskeg met so pananisia tayo. (Uli. 11:25) Diad pampupulong tan pambabangat mo, idanet mo ray paneknek ya walay Dios, ya aasikasoen to tayo, tan say Biblia et nanlapud sikato. Tulongan iray agagi ya ombiskeg so pananisia ra. No singa naiimanom ya wala ray mangikuestion ed saray brother ya mangidadaulo, agmo ran tampol papaliisan. Imbes, tulongan mo ra diad mataktikan paraan pian ombiskeg lamet so pananisia ra. (Jud. 22, 23) No maneeskuela ka ni tan ibabangat day ebolusyon, makpel mon idepensay pananisiam ed panamalsa
21. Antoy isisipan nen Jehova ed balang sakey ed sikatayo?
21 Diad tulong na Dios panamegley nen Jesus, alabanan nen Pedro so takot tan duaruwa to, tan say pananisia to et nagmaliw ya maabig ya alimbawa ed saray inmuunan Kristiano. Mipadpara, isisipan nen Jehova ya tulongan to itayon amin pian makatalindeg tayod pananisia. (Basaen so 1 Pedro 5:9, 10.) Nabawbawi tayoy sagpot tayon pabiskegen so pananisia tayo, ta anggapon balot so makapipara ed premyon awaten tayo!
^ par. 16 Singa bilang, nengnengen so seryen “Uumanen na Biblia so Bilay” diad publikon edisyon na Say Panag-bantayan.


text:
LEKSION 7
Panon ya Gagawaen Iray Aral Mi?
Diad pantitipon na saray Kristiano nensaman, mangakansion ira, manpipikasi ira, tan babasaen tan pantotongtongan day Kasulatan—ya anggapoy antokaman a ritual. (1 Corinto 14:26) Ontan met so gagawaen ed saray aral mi.
Saray ibabangat et base ed Biblia tan praktikal ed inagew-agew a bilay. No weekend, diad amin a kongregasyon et walay 30 minuto a paliwawa ya nibase ed Biblia nipaakar ed no panon min nausar ed bilay mi iray prinsipyo na Biblia tan no anto lan panaon so pambibilayan tayo. Ipapaseseg ed sikami ya subaybayan mid Biblia iray teksto. Kayari na paliwawa, onsublay so sakey oras ya Panagaral na “Panag-bantayan.” Ditan et pantotongtongan so sakey ya artikulod panaralan ya edisyon na Say Panag-bantayan, tan nayarin mankomento iray membro na kongregasyon. Natutulongan kami na satan a panagaral ya iyaplika iray ibabaga na Biblia. Pareho so aaralen na amin a masulok ya 120,000 a kongregasyon diad interon mundo.
Tutulongan kamin onaligwas ed panagbangat. Wala met so tatawagen min aral ed midweek ya Ministeryo tan Bilay na Kristiano ya naapag ed taloran programa, ya nibase ed binulan a Workbook ed Aral Parad Ministeryo tan Bilay na Kristiano. Say unonan parte na sayan aral ya Kayamanan ed Salita na Dios et ontutulong pian magmaliw kamin pamilyar ed sakey a parte na Biblia ya akauna lan binasa na saray membro na kongregasyon. Say onsublay et say Magmaliw ya Epektibo ed Ministeryo ya ditan et wala ray demonstrasyon no panon ya itongtong so Biblia ed arum. Walay niyasain ya mangobserba tan mangiter na suhestion pian natulongan kamin paaligwasen so panagbasa tan panagbangat mi. (1 Timoteo 4:13) Tan say sampot ya parte a Bilay na Kristiano et nipaakar ed no panon min niyaplika iray prinsipyo na Biblia diad inagew-agew a bilay mi. Ditan et walay tepet tan ebat ya pantotongtong ya ontulong pian mas natalosan mi so Biblia.
Diad iyatendim ed aral mi, seguradon nagustoan mo so kalidad na panagbangat na Biblia ya naawat mo.—Isaias 54:13.
Antoy nailaloan mon narengel ed saray aral na Saray Tasi nen Jehova?
Dinan ed saray sinimban aral mi so labay mon atendian?


text:
SAY EBAT NA BIBLIA
Pornograpiya
Kasin kabusol na Biblia so pornograpiya?
“Siopaman a naynay ya onlilinggis ed sakey a bii tekep na pampilpilalek ed sikato et akikalugoran la ed sikato dia ed puso to.”
—Mateo 5:28.
NO AKIN YA IMPORTANTIN PANTONGTONGAN
Say pornograpiya et mas popular tan mainomay lan na-access natan nen say nensaman. No labay mon napaliket so Dios tan magmaliw ya maliket so bilay mo, kaukolan mon amtaen no antoy nalilikna to nipaakar ed pornograpiya.
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA
Say pornograpiya et ag-espisipikon binitla na Biblia. Balet siansia nin mikontraan itan ed saray prinsipyoy Biblia.
Singa bilang, prangkan ibabaga na Biblia ya no say lakin walay asawa et “naynay ya onlilinggis ed sakey a bii” ya agto asawa, tan papantasyaen toy mi-sex ed sikato, nayarin mansumpal itan ed adultery odino pikakalugoran. Sayan prinsipyo na Biblia et parad amin, balanglan wala odino anggapoy asawa, a “naynay ya onlilinggis” ed pornograpiya tan manpilpilalek ya miakdol ed agto asawa. Malinew ya say ontan a kagagawa et kabusol na Dios.
Mauges kasi pornograpiya anggano agka manggaway imoral?
“Patey yo iray kabiangan na laman yo . . . nipaakar ed pilalawanan, karutakan, kagletan ed sekso, makapasakit a pilalek, tan inkaagum.”
—Colosas 3:5.
NO ANTOY PAPANISIAAN NA TOTOO
Saray arum ya researcher et agmanisian say pornograpiya so mangitonton ed aktual ya panggaway imoral. Balet nibaga kasin mauges lay pambasa tan pambantay na pornograpiya?
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA
Ibabaga na Biblia ya say “mabanday a panaglurey” et mauges tan imoral. (Efeso 5:3, 4) Agta mas laloy pornograpiya? Natan et kaibad pornograpiya so panvideo ed aktual ya pikakalugoran, homoseksualidad, tan arum ni ran klase na pilalawanan. No say mabanday ya panaglurey et kabusol na Dios, di mas lalod panlikliket ya pambantay na imoral.
Anggad natan et pandedebatian ni na saray researcher no kasin say pornograpiya so sengegan no akin ya gagawaen na totoo so papantasyaen da. Balet malinew ya susuportaan na Biblia so ideya ya say pambantay tan inengneng ni labat ed pornograpiya et makaderal lad espiritualidad tan talagan kabusol na Dios. Oniay simbawa na Biblia: “Patey yo iray kabiangan na laman yo . . . nipaakar ed pilalawanan [tan] kagletan ed sekso.” (Colosas 3:5) Kabaliktaran na satan so gagawaen na saray manbabantay tan onnenengneng ed pornograpiya ta imbes ya sebseban day pampilalek da, padadalangen da ni ingen itan.
Panon mon napaliisay pornograpiya?
“Anap yoy kamaongan, tan aliwan say kaugsan . . . Busol yoy kaugsan, tan aro yoy kamaongan.”
—Amos 5:14, 15.
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA
Ibabaga na Biblia ya wala ray totoon imoral, buanges, tan matakew ya ayarian day anguman. (1 Corinto 6:9-11) Panon? Inunor day marunong ya simbawa na Salitay Dios. Naaralan dan busolen so mauges.
Naaral mon busolen so pornograpiya no nonoten mon maong iray makapaermen ya pansumpalan na sayan mauges ya bisyo. Diad agano nin impanaral na Utah State University, imbaga ran arum ed saray naadik ed pornograpiya et “nade-depress, labay day manbukbukor, nadederal so relasyon dad arum,” tan arum nin ansakit ya pansumpalan. Sakey ni, singa nipaliwawa la, lapud kabusol na Dios so pornograpiya, wala ni mas mauges ya pansumpalan
Natulongan itayo na Biblia ya aroen so kamaongan. No naynay tayon babasaen so Biblia, diman tayo lalon napaaralem so panangaro tayod saray prinsipyo to. Ontulong itan ya panangaro pian makpel tayon arawian so pornograpiya tan ipapuso so ibabaga na Biblia: “Agak [mangiyan] na bengatla a kabaglan ed arap na saray matak.”


text:
KAPITULO 55
Dakel so Abigla ed Imbaga nen Jesus
PANGAN ED LAMAN TO TAN IYINUM ED DALA TO
DAKEL SO ABIGLA TAN AGLA TINMUMBOK ED SIKATO
Diad sakey a sinagoga ed Capernaum, ibabangat nen Jesus ya sikato so tuan tinapay a nanlapud tawen. Kaaruman iya na imbaga tod saray totoo ya nanlapud bandad bukig na Dayat na Galilea, saramay pinakan toy tinapay tan sira.
Intuloy nen Jesus so paliwawa to: “Saray inmuunan atateng yo et angan na mana diad kalawakan ingen ta inatey ira.” Insan to imbaga: “Siak so mabilay a tinapay a linmeksab manlapud tawen. Siopaman a mangan ed sayan tinapay et manbilay ya andi-anggaan; tan diad tua, say tinapay ya iter ko et say laman ko pian manbilay so katooan.”—Juan 6:48-51.
Nen Marso o Abril na 30 C.E., imbaga nen Jesus ed si Nicodemo ya inar-aro na Dios so mundo kanian imbaki toy Anak to bilang Manangilaban. Natan et idadanet nen Jesus so pangan ed laman to diad pangipanengneng na pananisia ed sakripisyon gawaen to. Satan so paraan pian nagamoran so bilay ya andi-anggaan.
Balet, aglabay na totoo so imbaga nen Jesus. “Panoy pangiter na sayan too ed laman to pian ipakan ed sikatayo?” so intepet da. (Juan 6:52) Labay nen Jesus ya natalosan dan say ibabaga to et simboliko, aliwan literal. Mas nalinewan itan diad onsublay ya imbaga to.
“No agyo kanen so laman na Anak na too tan inumen so dala to, agkayo nawalaan na bilay. Siopaman a mangan na laman ko tan oninum na dalak et walaan na bilay ya andi-anggaan, . . . ta say laman ko et tuan kakanen, tan say dalak et tuan iinumen. Siopaman a mangan na laman ko tan oninum na dalak et mansiansian akikasakey ed siak, tan akikasakey ak ed sikato.”—Juan 6:53-56.
Seguradon ag-itan agustoan na saramay wadman ya Judio! Nayarin say pakatalos da et ibabaga nen Jesus ya kanen day laman na too. Odino inisip dan kontra ed ganggan na Dios so ibabaga ton pangan na dala. (Genesis 9:4; Levitico 17:10, 11) Balet aliwan say pangan na literal ya laman odino iyinum na dala so tutukoyen to. Ipapalinew to ya amin a malabay ya nawalaay bilay ya andi-anggaan et kaukolan ya mangipanengneng na pananisia ed sakripisyon gawaen to no iyapay toy perpekton laman to tan iyibung toy dala to. Balet, agmet itan atalosan na dakel ya disipulo to. Oniay reaksion na arum: “Makapabigla iyan ibabaga to. Siopay makaanos ya ondengel ed satan?”—Juan 6:60.
Lapud alikas nen Jesus ya nguronguro so arum ya disipulo to, intepet to: “Abigla kayod saya? Panon to no nanengneng yoy Anak na too ya onsesegep lad datin kawalaan to? . . . Saray imbagak ed sikayo et nanlapud masanton espiritu tan mangiiter na bilay. Balet agmanisia so arum ed sikayo.” Lapud satan, dakel ed saray disipulo so tinmaynan tan agla tinmumbok ed sikato.—Juan 6:61-64.
Kanian oniay intepet nen Jesus ed saray 12 apostol to: “Sikayo ey, labay yo met lay ontaynan?” Inmebat si Pedro: “Katawan, siopa ni so laen mi? Walad sika iray salita a mangitonton ed bilay ya andi-anggaan. Anisia kami tan naamtaan mi a sika so Masanto na Dios.” (Juan 6:67-69) Talagan napatnagan so inkamatoor nen Pedro tan saray arum ya apostol anggano agda sigpot a natatalosan so ibabangat nen Jesus!
Anggano aliketan ed ebat nen Pedro, oniay imbaga nen Jesus: “Agta labindua kayo a pinilik? Balet managpauges so sakey ed sikayo.” (Juan 6:70) Say tutukoyen nen Jesus et si Judas Iscariote. Nayarin diad sayan panaon et alikas nen Jesus ya igagapo la nen Judas so manggaway aliwa.
Balet, seguradon aliketan si Jesus nen naamtaan to ya ag-adismaya si Pedro tan saray arum ya apostol ya ontumbok ed sikato tan manginabang ed manangisalbay bilay a kimey ya gagawaen to.


text:
KAPITULO 34
Antoy Nagawa no Ompatey Itayo?
SINGA naamtaan mo la, ontatakken, mansasakit, tan ompapatey iray totoo natan. Anggan saray arum ya ugugaw so ompapatey met. Nepeg mo kasin takotan so ipapatey odino say inatey?— Antam no antoy nagawa no ompatey tayo?—
Anggapoy mabilay natan ya asali to lay inatey tan abilay pian ibaga to’d sikatayo so nipaakar ed satan. Balet sanen wadiad dalin si Jesus, say Sankamaongan a Managbangat, walay sakey a laki ya inatey insan abilay. Naaralan ta no anto so nagagawa ed saramay inatey diad pambasa ta nipaakar ed sikato. Sayan laki et kaaro nen Jesus tan nanayam diad Betania, sakey a melag a baley ya ag-arawi ed Jerusalem. Say ngaran to et Lazaro, tan walay duaran agagi ton bibii a say ngaran da et Marta tan Maria. Nengnengen ta so ibabaga na Biblia ya agawa.
Sakey ya agew et nansakit na grabe si Lazaro. Diad saman et walad arawi si Jesus. Kanian angibaki si Marta tan Maria na mangibalita ed si Jesus a say agi dan Lazaro et mansasakit. Ginawa da iya lapud amta ran makaonla si Jesus tan paabigen toy agi da. Aliwan doktor si Jesus, balet walay pakapanyari to a nanlapud Dios kanian sarag ton paabigen so amin a klase na sakit.
Balet, antis a nabisita nen Jesus si Lazaro, linmoor so sakit nen Lazaro a sengeg na impatey to. Balet imbaga nen Jesus ed saray babangatan to a nanaugip si Lazaro tan Sikatoy onla pian bangonen to. Agnatalosan na saray babangatan no antoy labay ya ibaga nen Jesus. Kanian direktan inkuan nen Jesus: “Inatey lay Lazaro.” Antoy ipapanengneng na saya nipaakar ed ipapatey?— On, singa labat itan aralem ya ugip. Aralem a maong kanian agmakapankugip so too.
Onsasabi la si Jesus pian bisitaen si Marta tan Maria. Akasabi la so dakel a kakaaro na pamilya. Linma ira pian ligliwaen so sanagi lapud impatey na agi ra. Sanen abalitaan nen Marta ya onsasabi lay Jesus, sikatoy inabet to. Pinmaway met si Maria pian minengnengan ed si Jesus. Sikatoy maermen a maong tan manakis, tan sikatoy dinmakmomo ed saray sali nen Jesus. Manakis met so arum a kakaaro a tinmumbok ed si Maria.
Tinepet na Sankamaongan a Managbangat no iner so anginan da ed si Lazaro. Diad saman et intonton na totoo si Jesus diad ungib ya angiponponan da’d si Lazaro. Sanen anengneng nen Jesus ya onaakis so amin a totoo, sikatoy manakis met. Amta ton makapaermen a maong no ompatey so sakey ya inad-aro.
Walay baleg a bato ed arap na ungib, kanian inkuan nen Jesus: ‘Ipaliis yo so bato.’ Kasin ipaliis da?— Ag-impasen nen Marta a marakep iman a gawaen. Inkuan to: ‘Katawan, natan et sikatoy ambanget la, lapud apat agew to la.’
Balet inkuan nen Jesus ed sikato: ‘Agta imbagak ed sika a no panisiaan moak et nanengneng moy gloria na Dios?’ Say labay nen Jesus ya ibaga et nanengneng nen Marta so bengatla a mangiter na galang ed Dios. Antoy gawaen nen Jesus ey? Sanen nipaliis lay bato, nampikasi na maksil si Jesus ed si Jehova. Insan maksil ya inkuan nen Jesus: “Lazaro, paway ka!” Kasin sikatoy ompaway? Nayarian to kasi?—
Sarag mo kasin bangonen so nauugip?— On, no ontawag kan maksil, sikatoy nabangon. Balet kasin nabangon moy sakey a nauugip ed patey?— Andi. Anggano ontawag kay makmaksil, agla makarengel so inatey. Anggapoy nagawaan mo anggan siak odino arum a too ed dalin natan pian bangonen iray inaatey.
Balet duma si Jesus. Sikatoy walaan na espisyal a pakapanyari a nanlapud Dios. Kanian sanen tinawag nen Jesus si Lazaro, walay makapakelkelaw ya agawa. Say too ya apat agew lan inatey so pinmaway ed ungib! Sikatoy binmilay! Sikatoy makalinawa tan makaakar tan makapansalita lamet! On, pinaoli nen Jesus si Lazaro manlapud patey.
Isip mo pa iya: Antoy agawa ed si Lazaro sanen sikatoy inatey? Kasin walay kabiangan to
Andi. Nonoten, inkuan nen Jesus a nauugip si Lazaro. Antoy nagagawa sano nauugip ka? Sano nauugip ka, agta agmo amta so nagagawa ed kaliberliber mo?— Tan sano ombangon ka, agmo amta so karukey na ugip mo no agka onnengneng ed relo.
Ontan met ed inatey a totoo. Anggapon balot so amta ra. Anggapoy nalikna ra. Tan anggapon balot so nagawaan da. Ontan so kipapasen nen Lazaro sanen sikatoy inatey. Say ipapatey et singa aralem ya ugip ya anggapon balot so nanonotan na too. Ibabaga na Biblia: ‘Saray inaatey anggapoy amta ra.’
Isip mo met iya: No si Lazaro et walad tawen ed loob na apat agew, agta walay naistorya to komon nipaakar ed satan?— Tan no sikatoy linma’d tawen, kasin sikatoy piliten nen Jesus ya ompawil diad dalin manlapud ontan a marakdakep a pasen?— Siempre andi!
Balet, dakel a totoo so mangibabagan walaan itayo na kamarerwa, tan ibabaga dan say kamarerwa so mantultuloy a manbilay kayarin ompatey so laman tayo. Ibabaga ran say kamarerwa nen Lazaro et mabilay ed arum a pasen. Balet ag-itan ibabaga na Biblia. Ibabaga na Biblia a pinalsa na Dios so inmunan too a si Adan ‘a mabilay a kamarerwa.’ Si Adan et kamarerwa. Ibabaga met na Biblia a sanen nankasalanan si Adan, sikatoy inatey. Sikatoy nagmaliw ya “inatey a kamarerwa,” tan sikatoy pinmawil ed dabok a nanlapuan to. Ibabaga met na Biblia ya amin ya anak nen Adan so akatawir met ed kasalanan tan ipapatey.
Malinew sirin ya andian itayo na kamarerwa ya onsian ed laman tayo. Balang sakey ed sikatayo et kamarerwa. Lapud atawir na totoo so kasalanan manlapud inmunan too, si Adan, ibabaga na Biblia: ‘Say kamarerwa a mankasalanan ompatey.’—Ezequiel 18:4.
Arum a totoo so antakot ed inatey. Agda labay so onasingger ed ponponan lapud isipen dan saray inaatey so walaan na kamarerwa ya onsian manlapud laman da a nayarin mangabil ed saray mabilay. Balet kasin sarag a kabilen na inatey so mabilay?— Andi, agto nayarian a kabilen.
Panisiaan ni ingen na arum a totoo a saray inaatey so makapawil bilang espiritu pian bisitaen iray mabilay. Kanian mangiyaatang ira na nakan parad saray inatey. Balet saray totoo a manggagawa ed satan et agmanisia ed ibabaga na Dios nipaakar ed inaatey. No panisiaan tayo so ibabaga na Dios, agtayo takotan iray inatey. Tan no talagan misalsalamat itayo ed Dios lapud bilay, ipanengneng tayo itan diad panggawa ed saray bengatla ya aabobonan na Dios.
Balet nayarin iisipen mo: ‘Kasin pabilayen na Dios iray ugugaw ya inatey la? Kasin labay na Dios a gawaen itan?’ Pantongtongan ta itan ed ontumbok.
Basaen ta ni so kaaruman ed Biblia nipaakar ed kipapasen na inatey a too bilang kamarerwa diad Salmo 115:17; 146:3, 4; tan Jeremias 2:34.


text:
MANUNAN ARTIKULO | AKIN A NANIRAP TAN INATEY SI JESUS?
Talaga Kasin Agawa?
Nen taon 33 C.E., si Jesus a Nazareno et pinatey. Sikatoy lingon inakusaan ya manrerebelde ed gobierno, anggapoy panangasin sinisiplatan, tan impasak ed poste. Ansakisakit so impatey to. Balet binilay lamet na Dios, tan kayari 40 agew, sinmegep ed tawen.
Sayan nikadkaduman salaysay et nabasa tayod apatiran Ebanghelyo na Kristianon Griegon Kasulatan, a tatawagen met ya Balon Sipan. Talaga kasin agawa iratan? Importantin nonoten iyan tepet. Ta no ag-agawa iraya, anggapoy kakanaan na pananisia na saray Kristiano tan anggad kugip labat so manbilay ya anggapoy anggaan diad Paraiso. (1 Corinto 15:14) Balet no talagan agawa iratan, walay marakep ya ilaloan na totoo, anggan sika met. Kanian, kasin tua o inimbento labat iray salaysay ed Ebanghelyo?
NO ANTOY IPAPANENGNENG NA EBIDENSYA
Aliwan singa saray istoryan gawagawa labat, napatnagan ya saray akasulat ed Ebanghelyo et talagan susto, anggan saray angkelag ya detalye. Singa bilang, amayamay ditan so ngaran na tuan lugar, tan arum ed saratan et sarag nin pasyaran natan. Abitla met iray tuan totoo, tan susuportaan na saray historian ya talagan nambilay ira.—Lucas 3:1, 2, 23.
Si Jesus et binitlan mismo na saray sekular a managsulat nen inmuna tan komaduan siglo. * Say paraan na impamatey ed sikato ya nabasad saray Ebanghelyo et miparad panagpatey na saray Romano ed saray kriminal ed saman a panaon. Ontan met, say impangisalaysay ed saratan et base ed tuan agawa tan anggapo ray inyamot a detalye, anggan saray lingo na arum ya disipulo nen Jesus. (Mateo 26:56; Lucas 22:24-26; Juan 18:10, 11) Amin iraya et mabiskeg ya ebidensya ya saray nansulat na Ebanghelyo et matua tan susto iray insulat da nipaakar ed si Jesus.
SAY INKIOLI BALET NEN JESUS EY?
Dakel so manisia ya si Jesus et nambilay tan inatey, balet wala ray agmanisia ya sikatoy binilay lamet. Anggan saray apostol to et ag-anisia diad gapo nen abalitaan dan sikatoy abilay lamet. (Lucas 24:11) Balet nakal so panduaruwa da nen aminpiga dan anengneng tan saray arum ya disipulo ya mabilay si Jesus. Diad tua, amay sakey ya inkagawa et masulok ya 500 so akanengneng ed sikato.—1 Corinto 15:6.
Anggano posiblin naerel tan pateyen iray disipulo, makpel dan impaamta ed amin so inkioli nen Jesus, anggan diad saramay amatey ed sikato. (Gawa 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32) Wala kasi ontan ya pakpel na dakel ya disipulo no ag-ira seguradon abilay lamet si Jesus? Diad tua, say inkioli nen Jesus so rason no akin ya baleg so impluensya na saray Kristiano ed mundo nensaman tan natan.
Nanengneng ed saray salaysay na Ebanghelyo ed impatey tan inkioli nen Jesus so amin lan pakapatnagan na sakey ya napanmatalkan ya rekord na saray agawa. No basaen tan talosan mon maong, nakombinsi ka ya talagan agawa iratan. Tan lalo kan nakombinsi no natalosan mo no akin ya agawa iratan. Ipaliwawa itan ed onsublay ya artikulo.
^ par. 7 Si Tacitus, ya inyanak nen manga 55 C.E, et insulat ton say “Christus, ya nanlapuan na tawag [ya Kristiano] et dinmalan ed graben impandusa na sakey ya opisyal na gobierno tayo ya si Poncio Pilato legan na uley nen Tiberio.” Si Jesus et binitla met nen Suetonius (inmunan siglo); Judion historian ya si Josephus (inmunan siglo); tan Pliny the Younger, gobernador na Bitinia (kagapo na komaduan siglo).


text:
LEKSION 3
Panon ya Adiskobre Lamet so Katuaan ed Biblia?
Impasakbay na Biblia a kayari ipatey nen Kristo, wala ray onlesan palson managbangat ed limog na saray inmuunan Kristiano tan pikeweten da so katuaan a walad Biblia. (Gawa 20:29, 30) Tan talagan agawa itan. Saray bangat nen Jesus et nilaokan day pagano iran bangat, kanian ginmapo so palson Inkakristiano. (2 Timoteo 4:3, 4) Panon tayon naseguro ya duga so pakatalos tayo ed no anto so peteg ya ibabangat na Biblia?
Sinmabi so panaon ya impaamta nen Jehova so katuaan. Impasakbay to ya diad ‘panaon na anggaan, ondakel so tuan kakabatan.’ (Daniel 12:4) Nen 1870, walay melag a grupo ya manaanap na katuaan tan adiskobre dan aliwan base ed Biblia so dakel ya doktrina na simbaan. Kanian ginapoan day nan-research pian natalosan da no anton talaga so ibabangat na Biblia, tan tinulongan ira nen Jehova ya natalosan itan.
Maalwar ya inaral na pigaran lalaki so Biblia. Tutumboken mi ni anggad natan so paraan na impanaral na saraman a makukuli ya Estudyante na Biblia (datin tawag ed Saray Tasi nen Jehova). Sansakey dan inaral so tema na Biblia. No wala ray bersikulo na Biblia a mairap ya talosan, mananap iray arum a bersikulo pian nalinewan itan. No atalosan da la, tan anengneng da lay koneksion na sarayan bersikulo ed interon Biblia, isulat da itan. Inabuloyan da ya say mismon Biblia so mangipaliwawa ed sarili to kanian adiskobre da lamet so katuaan nipaakar ed ngaran na Dios tan say Panarian to, say gagala to parad totoo tan sayan dalin, say kipapasen na inaatey, tan say ilalon kioli. Lapud impan-research da, nibulos irad amayamay ya palson bangat tan kustombre.—Juan 8:31, 32.
Kasabi 1879, atalosan na Saray Estudyante na Biblia ya asabi lay panaon pian ipakabat ed amin so katuaan. Kanian diad satan a taon, ginapoan dan im-publish so magasin ya Say Panag-bantayan Mangipapalapag na Panarian nen Jehova, ya anggad natan et tuloytuloy mi nin ipa-publish. Diad sayan panaon, ipapaamta mi so katuaan na Biblia diad 240 ya bansa tan ed masulok ya 950 a lenguahe. Natan labat nagagawa so onian kalaknab ya panangipulong ed katuaan!
Kayari impatey nen Kristo, antoy agawa ed katuaan a walad Biblia?
Panon min adiskobre lamet so katuaan a walad Salita na Dios?


text:
SAY EBAT NA BIBLIA
Itsura
Say balansin pakanengneng ed itsura et walay epekto tod bilay.
Akin ya naliliketan tayon makanengneng na magana o guapo?
Anggad natan et mairap ya nipaliwawa ya sarag na utek tayo ya ibiig so balibali o marakep ya nengnengen. Ag-ibabaga na Biblia no panon, balet naamtaan tayo ditan no akin: pinalsa itayo na Dios unong ed indengan to. (Genesis 1:27; Eclesiastes 3:11) Ginawa to met so komplikadon laman tayo, ya makapakelaw so itsura tan usar na kada parte. Oniay imbaga ed Dios na sakey a managsulat na kansion nensaman: “Idayew ta ka lapud diad makapadinayew a paraan et makapakelkelaw so inkagawak.”—Salmo 139:14.
Balet natan, maslak ya totoo et aliwan balanse so pakanengneng da ed itsura. Epekto itan na fashion industry tan say media. Base ed libron Body Image, diad impanaral ed kultura na Europe tan America, naamtaan ya parad sikara et “sankaimportantian ya basiyan so marakep ya itsura pian nibagan walay kana na sakey a too.” Balet no akapokus tayo labat ed pisikal, nibaliwala tayo imay mas importante—say walad puso.—1 Samuel 16:7.
Iisipen met na dakel ya importantin maong so sex appeal, lalo la ed saray bibii. Base ed 2007 ya report na American Psychological Association (APA), “diad amin lawarin klase na media, mapatpatnag ya nenengnengen iray bibii base ed sex appeal da.” Bibilinen itayo na Biblia ya agtayo papaimpluensyaan ed saya—tan walay maabig ya rason!—Colosas 3:5, 6.
“Komon ta say pamarakep yo et aliwan samay nanengneng . . . , noagta say peteg ya inkatoo ed dalem na puso a say pamarakep to et agnaderal, salanti, mareen tan maulimek ya espiritu, a mabmabli ed pakanengneng na Dios.”—1 Pedro 3:3, 4.
Akin ya nepeg tayon magmaliw a balanse?
Say ibabaga na arum: “No walay itsuram, ipantam!” Inreport na APA ya diad saray kultura ya ontan so kanonotan na dakel a totoo, iisipen na saray bibiin tinedyer tan anggan saray manmarmarikit ni labat ya “naaakit ed sikara so arum” tan “nenengnengen ira na arum tan susukaten so inkatoo da base ed itsura da.” Delikado itan. Diad tua, nagmaliw itan ya baleg a problema ed komunidad tan makapuy met so epekto tod laman, ya unong ed APA et nayarin manresulta ed “nanduruman problema ed emosyon.” Nayarin say sakey et masyadon aburido tan “kabusol to ni ingen so sarili to . . . , agmakapangan o masibasiba, abebbebay pakanengneng tod sarili to, tan na-depress.”
“Ekal mod pusom iray makapagonigon a bengatla, tan ipulisay mo ray bengatlan mauges ed laman mo, ta say inkatobonbalo tan kaksilan et andi-kakanaan.”—Eclesiastes 11:10.
Panon tayon nipanengneng so balansin kanonotan?
Ibabaga na Biblia ya balanse odino ‘limpio so kanonotan’ mo no masimpit ka. (1 Timoteo 2:9) Saray totoon masimpit et agda ipapasirayew so itsura da tan aliwan satan so sankanonot da. Ibabaga met na Biblia ya labay na Dios ya mapaabeba itayo. (Miqueas 6:8) Saray mapaabeba et balanse so pakanengneng dad sarili da. Iisipen da met so liknaan na arum kanian labalabay tan rerespetoen da ra. Tan sankaimportantian ed amin, naaawat day pabor na Dios. Ontan met, nawalaan ira na tuan kakaaro tan nayarin makalmo ira na napiasawaan ya aglabat interesado ed pisikal noagta labay ton maliket tan legay bilay so paniba ra.
Dakel sirin so rason no akin ya bibilinen itayo na Biblia ya onnengneng ed “inkatoo ed dalem na puso.” (1 Pedro 3:3, 4) Say ganggana ya walad dalem et ag-onkupas. Diad tua et mas ondakep ni diad ilabas na panaon! “Say uban et korona na karakpan sano walad dalan na inkatunong,” kuan na Proverbio 16:31. Kanian anggan antoy edad tayo, no unoren tayoy sankaabigan ya bilin na Biblia, nawalaan itayo na ganggana ya ag-onkupas, walay respeto tayod sarili tayo, tan kontento tayo.
“Say limgas et makapalikdo, tan say ganggana et onkukupas, balet say biin ontatakot ed si Jehova et narayew.”
—Proverbio 31:30.


text:
Tugdow no Sulat ni Pablo diyà to mgo
Taga-Kurintu
1
1 So-idi no sulat, likat kanak no si Pablo aw su-un ta to pagtu-u no si Sustinis no kanak, pigbo-otan a to Diyus no imbotang din no tumutubus ni Jesu-Kristu diyà to mgo ka-otawan.
2 So-idi sulat ku, diyà iyu no mgo sinakupan to Diyus no taga-Kurintu no pigtu-un din no nalimwasan to katahani now no si Jesus to impabayà no Imananan to Ka-otawan. Dì konà no iyu dà dì tibò to mgo otow agad intawa aw agad ando-i to piglikatan, ko og-ampù kandan to ngadan to Magbobo-ot ta no si Jesu-Kristu no Magbobo-ot tanow tibò.
3 Madumahan kow to ka-at aw kalinaw likat to Diyus no Amoy ta aw to Magbobo-ot ta no si Jesu-Kristu.
4 Kanunoy a ogpasalamat to Diyus bahin iyu aw sikan imbogoy din iyu no panalangin no likat to pagpagtampu now on ki Jesus no Imananan to Ka-otawan tibò. 5 Aw nigpasalamat a gayod su iyu no mgo sakup din, pigdugang-dugangan pad to Diyus to nama-anan now aw na-amuhan to pag-ikagi now. 6 Su namatu-ud on man lagboy diyà iyu to kanami impang-anad bahin ki Jesu-Kristu 7 hantod to wadad on kakulangi kan nadawat now no panalangin no taga-od ogtagad kow pad ko magotò on to adow no ig-ulì dini ni Jesu-Kristu no Magbobo-ot tanow 8 no igpahogot din iyu to pagtu-u no wadà saà now hantod to katapusan no adow no igbo-ot ni Jesu-Kristu no Magbobo-ot ta. 9 Su to Diyus no nigbotang du-on to ginhawahan now to ogpatu-uhan iyu to Anak din no si Jesu-Kristu no Magbobo-ot ta no awos makapakigduma kow kandin, ogkasaligan kandin no Diyus to ogtumanon to kagi din.
10 Na mgo kasu-unan ku, no niglikat to pag-a-angod ta no nigpasakup ki to ngadan ni Jesu-Kristu no Magbobo-ot tanow, ogtambag a no podon iyu tibò, maka-ikagi kow to a-angod dà aw ogka-u-uyun kow tibò du-on. Wadà podon pagkabobolag-bolag now. Dì nasì oghidaag kow aw oghiduma dà kanunoy no domdom now aw ogkasobu-uk dà gayod no katawilanan now. 11 Su to mgo otow no niglikat diyà ki Kluwi, nanangon dan kanak to moydu-on kun iyu no su-un ku gayod no nigbubuwow-buwow su moydu-on kun pigsimpilì now. 12 Ko pananglitan moydu-on kun iyu og-iling to “Kanak tubuy si Pablo.” Moydu-on gayod og-iling to “Kanak tubuy si Apulus.” Moydu-on gayod og-iling to “Kanak tubuy si Sipas.” Moydu-on gayod og-iling to “Kanak tubuy si Kristu.” 13 Konà now ogwawagsakon to lawa ni Kristu no Imananan tanow no iyan sinakupan din. Dow kanak iyan to nigpakimatoy iyu du-on to kinurus? Dow pumasakup kow to kanak ngadan pagpabonyag now?
14 Dì kunto-on, naliyag a su konà no kanak to nigbonyag iyu, gawas ki Crispo aw ki Gayu 15 su dagow kunon kun pumasakup kow to kanak ngadan. 16 Nalipasan kud na-an to pagsulat gayod to kandan si Istipanas no nabonyagan kud gayod. Na, ko moydu-on pad duma, nalingawan kud iyan. 17 Ma-intok dà to nabonyagan kud on su konà no sikan to katondanan no imbogoy kanak ni Jesu-Kristu. Dì to pagpasabut nasì to Madoyow no Tutuwanon bahin ki Jesus to kanak katondanan. Dì konà no ka-ugsoban puli to otow to intapik to kanak ubag no kagi to ogpakabulig to otow su dagow mabawasan to kabogbogan to pagpakimatoy ita ni Jesu-Kristu du-on to kinurus.
18 Nama-anan kud iyan sikan no impang-anad bahin to kabogbogan to paglipwas ita to pagpakimatoy ita ni Jesus du-on to kinurus, iyan nahimu no wadà puus to mgo otow no kastiguhonon on to saà. Dì ita no nalipwasan on to saà, nama-anan ta to sikan no impang-anad to impabayà to kabogbogan to kalipwasanan ta likat to Diyus. 19 Su to nama-anan to otow, konà no iyan piglikatan to kalipwasanan ta su nasulat on to kagi to Diyus no pig-iling to “Nama-anan puli to otow no mgo kadodoog to kalibutan, ogkawadà ku, aw pagpadaan-daan to otow, ogtapugakon ku.” 20 Kaling man nokoy to puus to nama-anan no puli dà niglikat to otow dini to babow to kalibutan agad mapangintaga-tagahon kandin dow mag-a-anad to mgo nama-anan puli to mgo kadodoog to kalibutan. Su to Diyus, nawadà din to nama-anan no puli niglikat to otow.
21 Nawadà din iyan su pigbo-otan to Diyus to ko kilahon to otow to Diyus konà ogkahimu to pinabayà to nama-anan no puli niglikat to otow. Kaling man pigbo-otan to Diyus to oglipwasan to otow no ogtu-u no ogpabaya-on to impasabut noy, agad otow no wadà tu-u, nahimu dan no wadà puus to impasabut noy. 22 To mgo kaboonganan no ogpa-aag-aagon to mgo Hudiyu no mgo otow no ogkakita-an dan podon awos podon ipatu-u kandan, aw sikan mgo nigsingkabugtì no nama-anan gayod no niglikat puli to otow no ogpa-aag-aagon to mgo Giriyigu no mgo otow, konà ogkahimu no sikan to igkapabayà to otow to igkakilaa din to Diyus. 23 Dì bahin to kanami no pagpasabut iyu, iyan ogpa-aag-aagon noy to kabogbogan no niglikat to pagpakimatoy ni Jesu-Kristu du-on to kinurus agad sikan, nado-otan to mgo Hudiyu aw sikan gayod to nahimu no wadà puus to mgo otow no konà no Hudiyu. 24 Dì itanow, agad Hudiyu aw konà, no pigbotangan to Diyus to ginhawahan ta to ogpatu-uhan din si Jesus, oghimuhon ta to pagpakimatoy din no kalipwasanan ta su du-on ta to ogkakita-an to kabogbogan to Diyus aw ka-ugsoban din 25 su to ka-ugsoban to Diyus no pighimu to otow no wadà puus, labow pad du-on to ka-ugsoban to otow. Aw to kabogbogan to Diyus, agad nahimu to otow no ma-intok dà, dì dakoo pad du-on to kabogbogan to otow.
26 Na agad iyu, mgo kasu-unan, konà now ogkalingawan to kabotang now pagsakup iyu to Diyus su konà no pagkatikang now to ingkapilì iyu to Diyus. Agad-agad to domdom to otow dini to babow to kalibutan, konà no mahan-ing iyu to dakoo to nama-anan aw konà gayod no mahan-ing to moydu-on kabogbogan. Konà gayod no mahan-ing to matikang no mgo otow. 27 Dì mgo otow nasì no nahimu no tagaw, pigpilì to Diyus no ogpada-ogon to mgo nangkama-an no mgo otow awos mangkasikow kandan. Pigpilì din gayod to mgo otow no nahimu no mangka-intok no ogpada-ogon din to mangka-aslag no mgo otow awos mangkasikow kandan. 28 To mgo mangkasagkop no mgo otow no nangkasawoy pad, agad nahimu no wadà katahud, dì pigpilì nasì to Diyus no ogkahimu kandan to mahudi no adow no ogpakawadà to kabogbogan to mgo otow no moydu-on 29 awos wadà otow no ogpakapasayà to kandin tu-un no lawa diyà to atubangan to Diyus. 30 Dì agad iyu no otow, Diyus to piglikatan to kinabuhì now no konad ogkawadà no natampuhan now si Jesus no Imananan to Ka-otawan. To tawoy sikan, si Jesu-Kristu, nahimu to Diyus no piglikatan to nama-anan ta aw pagmatu-ud to katuwadongan ta to kalinikatan aw hantod to kaugayan aw kalipwasanan ta tibò, 31 awos matùtu-u to nasulat no pig-iling to “Ko maliyag ki to ogsayà, konà no ita tu-un no lawa to ogsaya-on ta. Dì Diyus no Magbobo-ot ta to ogsaya-on ta.”


text:
Anggapo Komon so Mangamper ed Sikayon Naalay Premyo Yo
“Anggapo komon so toon mangamper ed sikayon naalay premyo yo.”—COL. 2:18.
1, 2. (a) Anton premyo so tatalaranan na saray lingkor na Dios? (b) Antoy makatulong pian mansiansia tayon akapokus ed premyo? (Nengnengen so litratod gapo na artikulo.)
SINGA si apostol Pablo, saray alanaan ya Kristiano natan et walaan na mabmablin ilalo ya naawat so “premyo a panatawag na Dios ed tawen.” (Fil. 3:14) Tatalaranan dan nakaiba si Jesu-Kristo ya manuley ed Panarian to ed tawen tan tulongan iray totoo ya magmaliw a perpekto. (Apo. 20:6) Talagan balibali itan ya ilalo na saratan ya tinawag na Dios! Duma balet so ilalo na saray arum a karnero. Tatalaranan dan naawat so premyon bilay ya andi-anggaan diad dalin—tan talagan makapaliket itan ya ilalo!—2 Ped. 3:13.
2 Pian natulongan nen Pablo iray kapara ton alanaan a Kristiano ya mansiansian matoor tan naala day premyo, oniay impaseseg tod sikara: “Iyapasakey yoy nonot yo ed saray bengatlan walad tawen.” (Col. 3:2) Kaukolan ya lanang dan nonoten so mabmablin ilalo ra ya manbilay ed tawen. (Col. 1:4, 5) No nodnonoten na amin a lingkor nen Jehova iray bendisyon ya ipaparaan tod sikara, natulongan iran mansiansian akapokus ed premyo, balanglan say ilalo ra et diad tawen odino diad dalin.—1 Cor. 9:24.
3. Anto ran peligro so impasakbay nen Pablo ed saray kapara ton Kristiano?
3 Pinasakbayan met nen Pablo iray kapara ton Kristiano ed saray peligro a nayarin mangamper ed sikaran naalay premyo da. Singa bilang, insulat tod kongregasyon ed Colosas ya wala ray palson Kristiano a labay dan naawat so pabor na Dios panamegley na saray gawa a kakaukolanen na Ganggan imbes ya diad panamegley na pananisia ed Kristo. (Col. 2:16-18) Binitla met nen Pablo iray peligro ya wala ni anggad natan tan nayarin mangamper ed sikatayon naala so premyo tayo. Singa bilang, impaliwawa to no panon ya labanan iray imoral a pilalek tan no antoy gawaen tayo no walay problema tayo ed saray agagi odino diad pamilya tayo. Say bilin to et makanakana ed sikatayo natan. Kanian, aralen tayo so pigaran maaron pasakbay nen Pablo ya nabasa ed sulat to ed saray taga Colosas.
PATEY YO IRAY IMORAL YA PILALEK
4. Akin a say imoral iran pilalek et nayarin mangamper ed sikatayon naalay premyo tayo?
4 Kayarin impanonot nen Pablo ed saray agagi to so balibalin ilalo ra, oniay insulat to: “Kanian, patey yo ray kabiangan na laman yo nipaakar ed seksual ya imoralidad, karutakan, agnakontrol a pantintindek ed sekso, makapasakit a pilalek, tan inkaagum.” (Col. 3:5) Saray imoral a pilalek et nayarin mabisbiskeg tan mangamper ed sikatayon naawat iray espiritual a kayamanan. Oniay imbaga na sakey a brother ya adaeg na imoral iran pilalek to balet natan et akapawil lad kongregasyon, “Ingguyor ak na mabisbiskeg a puersa, ya pinaulyanan ko anggad naatrasado la.”
5. Panon tayon naprotektaan so sarili tayo ed mapeligro iran situasyon?
5 Kaukolan tayo met so manalwar a maong no wala tayod situasyon a nayarin natukso tayon ikompromiso iray estandarte nen Jehova ed moral. Singa bilang, maabig no diad gapo ni labat, say saninaro et mangi-set la na malinew iran limitasyon nipaakar ed pambembenan, iyangob, odino paniba ya sikaran dua labat. (Pro. 22:3) Nayarin niwala met so mapeligron situasyon no say sakey a Kristiano et manbiahe ed arawi lapud trabaho odino kaukolan toy mantrabaho ya say kaiba to et agto kaparay sekso. (Pro. 2:10-12, 16) No wala kad ontan ya situasyon, ibagam ya sakey kan Tasi nen Jehova, kiwas ka ed marespeton paraan, tan aglilingwanan ya say pan-flirt o pikarinyoan et makaderal iray resulta to. Mapeligro met no nadi-depress tan makapkapuy so liknaan tayo. Diad ontan iran situasyon, nayarin labay tayon walay mangipalikna ed sikatayo ya importante itayo. Nayari ni ingen ya mananap tayoy makatalos ed nalilikna tayo kanian awaten tayo lay atension na anggan siopa. No bilang ta nagawa itan ed sika, patulongan ka ed si Jehova tan ed saray agagi pian anggapoy mangamper ed sika ya naalay premyo.—Basaen so Salmo 34:18; Proverbio 13:20.
6. Antoy nepeg tayon tandaan no manpipili tayo na panagligliwaan?
6 Pian napatey iray imoral a pilalek, kaukolan tayon ipulisay iray imoral a panagligliwaan. Maslak ed saray panagligliwaan natan et mipara ed saray kagagawa ed Sodoma tan Gomorra nensaman. (Jud. 7) Saray managgawa na ontan iran panagligliwaan et ipapaseseg day ideya ra nipaakar ed moral, ya normal labat so seksual ya imoralidad tan anggapoy mauges ya epekto to. Kaukolan tayoy manalwar tan agtayo basta aawaten so anggan anton panagligliwaan. Kaukolan ya saray pilien tayon panagligliwaan et agmangamper ed sikatayon manpokus ed premyon bilay.—Pro. 4:23.
“ISULONG YO” SO ARO TAN KAABIGAN
7. Anto ran problema so nayarin onlesa ed loob na kongregasyon?
7 Malikeliket tayo ta kabiangan itayo na Kristianon kongregasyon. Say panaaral tayo na Salita na Dios diad saray pantitipon tayo tan say kaabigan tan maaron suporta tayo ed sakey tan sakey et ontutulong ed sikatayon manpokus ed premyo. Balet no maminsan, lapud agpantatalosan et nayarin niwalay tensyon ed saray membro na kongregasyon. No agtayo naayos iratan ya problema, mainomay iratan a mansumpal ed sakit na linawa.—Basaen so 1 Pedro 3:8, 9.
8, 9. (a) Anto ran kualidad so ontulong ed sikatayon naalay premyo tayo? (b) Antoy makatulong pian napansiansia tayoy kareenan no asakitan itayo na sakey ya agi?
8 Antoy gawaen tayo pian say sakit na linawa et agmangamper ed sikatayon naalay premyo tayo? Pinaseseg nen Pablo iray agagi ed Colosas: “Bilang pinili na Dios, masanto tan inad-aro, isulong yo so maaron panangabagey, kaabigan, inkamapaabeba, inkaulimek, tan anos. Itultuloy yon itepel so sakey tan sakey tan mabulos a perdonaen so sakey tan sakey anggano walay rason na sakey ya ireklamo imay sakey. No panon a si Jehova et mabulos to kayon pinerdona, ontan met so gawaen yo. Balet likud ni ed sarayan amin a bengatla, isulong yo so aro, ta saya so perpekton bedber na pankakasakey.”—Col. 3:12-14.
9 Say aro tan kaabigan so ontulong ed sikatayon perdonaen so sakey tan sakey. Singa bilang, no asakitan so liknaan tayo lapud imbaga odino ginawa na sakey ya agi, sarag tayon nonoten iray panaon ya aliwliway imbaga odino ginawa tayo. Agta aapresyaen tayoy aro tan kaabigan na agagi tayo lapud pinalampas da ray lingo tayo? (Basaen so Eclesiastes 7:21, 22.) Nagkalalo lan pisalamatan tayo so kaabigan nen Kristo lapud pankakasakeyen to ray tuan managdayew. (Col. 3:15) Amin tayo et saksakey a Dios so aaroen tayo, parehon mensahe so ipupulong tayo, tan parepareho so maslak ed saray subok ya dadalanen tayo. No ipatnag tayoy kaabigan tan maaro tayon perdonaen so balang sakey, makatulong tayo ed pankakasakey na kongregasyon tan makapampokus tayo ed premyon bilay.
10, 11. (a) Akin ya mapeligro so imon? (b) Antoy gawaen tayo pian say imon et agmangamper ed sikatayon naalay premyo tayo?
10 Wala ray alimbawa ed Biblia ya mamapasakbay ed sikatayo ya say imon et nayarin mangamper ed sikatayon naalay premyo. Singa bilang, si Cain et nanimon ed agi ton si Abel tan pinatey to. Si Kora, Datan, tan Abiram et nanimon ed si Moises tan nanrebelde rad sikato. Ontan met, si Arin Saul et nanimon ed si David tan sinali ton pateyen. Agpankelawan ya imbaga na Salita na Dios: “Say imon tan inkamakolkol et mamapawalay gulo tan amin a mauges a bengatla.”—Sant. 3:16.
11 No bayuboan tayo ed puso tayo so aro tan kaabigan, agtayo main-inomay ya manimon. Ibabaga na Salita na Dios: “Say aro et maanos tan maomaong. Say aro et aliwan maimon.” (1 Cor. 13:4) Pian ag-ontubo ed puso tayo so imon, panseetan tayon nengnengen iray bengatla a singa ed pakanengneng na Dios, ya ipasen tayon saray agagi tayo et kabiangan na sakey a laman, say kongregasyon. Ontulong iya pian nipanengneng tayoy pililikna, ya singa ibabaga na Biblia: “No nigloria so sakey a kabiangan, miliket ed satan iray arum a kabiangan.” (1 Cor. 12:16-18, 26) Kanian imbes ya manimon, manliket tayo no makaawat na bendisyon so arum. Isipen pay alimbawa nen Jonatan ya anak nen Arin Saul. Agnan-imon nen tinuro si David ya manawir ed trono. Imbes, pinaseseg toy David. (1 Sam. 23:16-18) Kasin sarag tayon ipatnag so kaabigan tan aro ya singa si Jonatan?
ALAEN SO PREMYO BILANG PAMILYA
12. Anton Makasulatan ya simbawa so ontulong ed sikatayon naalay premyo bilang pamilya?
12 No iyaplika na pamilya iray prinsipyo na Biblia, magmaliw a mareen tan maliket so pamilya da tan natulongan iran naalay premyo. Anton Makasulatan ya simbawa ed pamilya so inter nen Pablo ed saray Kristiano ed Colosas? Imbaga to: “Asawan bibii, magmaliw kayon mapasakop ed kaasawaan yo, ta manepeg itan ed saray papatumbok na Katawan. Asawan lalaki, itultuloy yon aroen so kaasawaan yo tan agkayo magmamaliw a mapaspasnok ed sikara. Ananak, magmaliw kayon maunor ed atateng yo diad amin a bengatla, ta makapaliket iya ed Katawan. Kaamaan, agyo papasyodoten iray ananak yo, pian ag-ira nadismaya.” (Col. 3:18-21) Seguradon nagunggonaan nin siansia iray asawan lalaki, asawan bibii, tan ananak no iyaplika da itan ya impuyan a simbawa nen Pablo.
13. Panon ya nayarin natangguyor na sakey a sister so agmananisian asawa to?
13 Panon to no sakey kan asawan bii tan pakaliknam et aliwliway panagtrato ed sika na agmananisian asawam? Kasin makatulong no onsyodot ka tan kolkolen mo lapud ugali to? Anggano bilang ta manalo ka ed argumento tan gawaen toy labay mo, kasin natangguyor mo ed katuaan? Ompan andi. Balet no respetoen moy inkaulo to, makatulong itan pian niwalay kareenan ed pamilya yo, nirayew moy Jehova, tan ompan natangguyor mo ni ingen so asawam ed dugan panagdayew; kanian nayarin naala yon dua so premyo.—Basaen so 1 Pedro 3:1, 2.
14. Antoy nepeg a gawaen na Kristianon asawan laki no sikatoy agrerespetoen na agmananisian asawa to?
14 Panon to no sakey kan asawan laki tan pakaliknam et agka rerespetoen na agmananisian asawam? Kasin napakiwas mon respetoen to ka no ingalan mo pian ipanengneng no siopay dapat ya naunor? Andin balot! Iilaloan na Dios ya magmaliw kan maaro bilang ulo na pamilya, singa impanengneng nen Jesus. (Efe. 5:23) Bilang ulo na kongregasyon, si Jesus et maaro tan maanos. (Luc. 9:46-48) No aligen na asawan laki si Jesus, nayarin natangguyor toy asawa to ed dugan panagdayew.
15. Panon ya nipanengneng na Kristianon asawan laki so panangaro tod asawa to?
15 Binilin iray asawan lalaki: “Itultuloy yon aroen so kaasawaan yo tan agkayo magmamaliw a mapaspasnok ed sikara.” (Col. 3:19) Papagalangan na maaron asawan laki so asawa to no dedengelen to ray opinyon to tan ipapaseguro to ya importantid sikato so ibabaga na asawa to. (1 Ped. 3:7) Anggano aglanang ya nagawaan na asawan laki so kekerewen na asawa to, naynay ya mas balanse iray desisyon to no konsultaen toy asawa to. (Pro. 15:22) Say maaron asawan laki et agto ipilit ya sikatoy respetoen na asawa to noagta pankimeyan ton naala itan. Say asawan laki ya aaroen toy asawa tan ananak to et mas posiblin nawalaan na pamilyan maliket ya manlilingkor ed si Jehova tan naala day premyon bilay.
KABATAAN—ANGGAPO KOMON SO MANGAMPER ED SIKAYON NAALAY PREMYO!
16, 17. No sakey kan kabataan, antoy gawaen mo pian agka sobran nadismaya ed atateng mo?
16 Panon to no sakey kan tinedyer tan pakaliknam et agka natatalosan na Kristianon atateng mo tan is-istrikto ira? Lapud pakakadismayam, nayarin panduaruwaan mo ni ingen no kasin say panlingkor ed si Jehova so sankaabigan ya paraan na kabibilay. Balet no lapud satan et ontunda ka lan manlingkor ed si Jehova, naamtaan mo lanlamang ya anggapo lay arum ya talagan manmamalasakit ed sika noagta saray Kristianon atateng mo tan saray agagi ed kongregasyon yo.
17 No agkan balot ipepetek na atateng mo, agta panduaruwaan mo no talagan manmamalasakit irad sika? (Heb. 12:8) Balet ompan say pakakasyodotan mo et say paraan na panagdisiplina da. Imbes ya manpokus ed satan, salim ya talosan a nayarin walay rason no akin ya ontan so paraan da. Kanian mansiansia kan kalmado tan iwasan moy sobran man-react. Ibabaga na Salita na Dios: “Say makabat a too et popokpokan toy pansalita to, tan say toon makatebek et mansiansian kalmado.” (Pro. 17:27) Gawam so anggaay nayarian mon magmaliw a mature ya kalmadon mangaawat na bilin tan makakaaral ed satan, ya agmo la masyadon iimanoen no panon itan ya inter. (Pro. 1:8) Sakey a bendisyon so nawalaan na Kristianon atateng ya talagan mangaaro ed si Jehova. Seguradon labay da kan tulongan ya naalay premyon bilay.
18. Akin et determinado kan mansiansian akapokus ed premyo?
18 Say premyo ya walad arapan tayo—balanglan imortal ya bilay ed tawen odino bilay ya andi-anggaan diad paraison dalin—et talagan alay abig ya nodnonoten. Segurado itan ya ilalo lapud insipan itan ya mismo na Amalsa. Oniay imbaga na Dios nipaakar ed Paraison dalin: “Say dalin et napano na kakabatan ed si Jehova.” (Isa. 11:9) Diad satan, amin ya manaayam ed dalin et magmaliw a totoon imbangat na Dios. Talagan nabawbawi tayoy pansagpot tayon naala itan ya premyo. Kanian lanang mon nonoten so insipan nen Jehova, tan anggapo komon so mangamper ed sikan naalay premyom!


text:
KAPITULO 118
Sangsangan no Siopay Manunaan
MATEO 26:31-35 MARCOS 14:27-31 LUCAS 22:24-38 JUAN 13:31-38
NANSIMBAWA SI JESUS NIPAAKAR ED POSISYON
NIPROPESIYA SO PANGIBURI NEN PEDRO
SAY ARO SO PAKABIDBIRAN NA SARAY PATUMBOK NEN JESUS
Diad sampot ya labi ya kaiba nen Jesus iray apostol to, imbangat to ra na balibalin leksion ed pagmaliw a mapaabeba diad impanguras tod saray sali da. Akin ya duga labat itan? Lapud impanengneng dan kakapuyan. Matakot ira ed Dios, balet pampapagaan da nin siansia no siopad sikaray manunaan. (Marcos 9:33, 34; 10:35-37) Pinmaway lamet itan ya kakapuyan da ed sayan labi.
Saray apostol et ‘nansasangsangan no siopad sikara so manunaan.’ (Lucas 22:24) Seguradon naermenan si Jesus ya nanenengneng to ran maneebatan! Antoy ginawa to?
Agto nampasnokan iray apostol, imbes sikatoy nankatunongan: “Saray arari na saray nasyon et pakakatawan ed totoo ra, tan saramay walaan na pakauley ed saray totoo et tatawagen a saray Manamalangkap. Balet aliwa kayo komon ya ontan. . . . Ta siopay mas manunaan, samay mamangan odino samay manseserbi? Agta samay mamangan?” Insan impanonot toy alimbawa ya lanang ton ipapanengneng ed sikara: “Balet siak so manseserbi ed sikayo.”—Lucas 22:25-27.
Anggan wala ray kakapuyan na saray apostol, agda tinaynan si Jesus diad mairap iran situasyon. Kanian inkuan to: “Misipanan ak ed sikayo parad sakey a panarian, no panon a say Amak et akisipanan ed siak.” (Lucas 22:29) Sarayan lalaki et matoor a patumbok nen Jesus. Impaseguro to ya panamegley na sipanan tod sikara, nakaiba to rad Panarian tan miuley irad sikato.
Anggano wala itan ya balibalin ilalo da, too ni ran siansia ya agperpekto. Inkuan nen Jesus ed sikara: “Imbaga nen Satanas a labay to kayon yakayaken ya amin a singa trigo” ya nitaytayak. (Lucas 22:31) Impasakbay to met: “Diad sayan labi et taynanan yo ak ya amin, ta walan nisulat: ‘Pateyen ko so managpastol, tan nitaytayak iray karnero ed pulok to.’”—Mateo 26:31; Zacarias 13:7.
Mataletalek ya kinmontra si Pedro: “Anggano taynan da kan amin, agta kan balot taynan!” (Mateo 26:33) Imbaga nen Jesus ed si Pedro ya antis ya onkukaok ya mamidua so lalong ed satan a labi, iburi toy Jesus. Balet inyarum ni nen Jesus: “Impikasi ta ka lan masimsimoon ta pian ag-onkapuy so pananisiam; tan sano akapawil ka la, pabiskeg mo iray agagim.” (Lucas 22:32) Balet ta mapekder ya imbaga nen Pedro: “Anggano kaukolan ya ompatey ak a kaibam, agta kan balot iburi.” (Mateo 26:35) Ontan met so imbaga na arum ya apostol.
Inkuan nen Jesus ed saray disipulo to: “Nakaiba yo ak ed daiset nin panaon. Anapen yo ak; tan singa imbagak lad saray Judio et ibagak met natan ed sikayo, ‘Agkayo makakar ed laen ko.’” Insan to inyarum: “Iter kod sikayo so sakey a balon ganggan, a manaaroan kayo; no panon so impangarok ed sikayo, ontan met so panaaroan yo. Diad saya et naamtaan na amin a sikayo iray disipulok—no manaaroan kayo.”—Juan 13:33-35.
Nen arengel nen Pedro so imbaga nen Jesus ya daiset labat lay panaon a sikatoy nakaiba da, intepet to: “Katawan, iner so laen mo?” Oniay inyebat nen Jesus: “Agmo ak nayarian a tumboken natan diman ed laen ko, balet ontumbok ka lanlamang.” Aguloan si Pedro kanian inkuan to: “Katawan, akin et agta ka nayarian a tumboken natan? Iter koy bilay ko parad sika.”—Juan 13:36, 37.
Impanonot natan nen Jesus imay nen imbaki to ray apostol ya manpulong ed Galilea ya ag-ira mangaawit na pananginay kuarta o pananginay naakan. (Mateo 10:5, 9, 10) Intepet to: “Agta anggapoy kinmulang ed sikayo?” Inmebat ira: “Anggapo!” Balet antoy gawaen da ed saray onsublay ya agew? Oniay imbilin nen Jesus ed sikara: “Samay walaan na supot na kuarta et awiten to itan, pati say pananginay naakan, tan samay andian na espada et ilako toy ilalatop ton kawes tan mangaliw na espada. Ibagak ed sikayo, no antoy nisulat et nepeg a nagawad siak, salanti, ‘Sikatoy impasen a sakey ed saray makasalanan.’ Ta nasusumpal la iya nipaakar ed siak.”—Lucas 22:35-37.
Say tutukoyen nen Jesus et no ipasak da lad poste, kaiba iray makasalanan. Kayari na satan et pairapen ya maong iray patumbok to. Say amta ra et akaparaan ira tan inkuan da: “Katawan, niay duaran espada.” Inkuan tod sikara: “Magenap la itan.” (Lucas 22:38) Lapud saratan ya duaran espada, nawalaay pankanawnawa si Jesus ya mangibangat na sananey nin importantin leksion.


text:
SAY EBAT NA BIBLIA
Sugal
Wala ray mangibabagan say sugal et aliwan makapuy tan pamalabasan labat na oras. Ibabaga balet na arum ya mauges itan a bisyo.
Mauges kasi so pansugal?
NO ANTOY IBABAGA NA TOTOO
Parad dakel, aliwan mauges so pansugal basta legal. Wala ray sugal ya legal, singa say lotto, ya pupundoan na gobierno tan say naaalmo ra et uusaren dad saray programan ontulong ed publiko.
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA
Anggapoy direktan ibabaga na Biblia nipaakar ed panagsugal. Balet wala ray makatulong a prinsipyo ditan ya mangipapanengneng no antoy pangipapasen na Dios ed panagsugal.
Say prinsipyo na sugal et
Say pisugal et makasarili: panaloan moy kuartan pakataloan na arum. Balet bibilinen itayo na Biblia ya “anapen na kada sakey so pankaabigan na arum a too, aliwan say pankaabigan ton dili.” (1 Corinto 10:24) Diad Samploran Ganggan, nabasa met ya: “Agmo iibegan so . . . antokaman a kayarian na kaparam a too.” (Exodo 20:17) No determinadon manalo so misusugal, singa to ipipikasin natalo komon iray kasugalan to pian naala toy kuarta ra.
Bibilinen itayo met na Biblia ya ag-iisipen ya manalo ka lapud suerte. Diad Israel nensaman, wala ray kulang so pananisia rad Dios tan nambagat irad dios na “Kapalaran” o Suerte. Kasin makapaliket ed tuan Dios so manpikasid ‘dios na Suerte’? Andin balot! Oniay imbaga tod sikara: “Ginawa yo ray mauges ed saray matak, tan pinili yo ray agko panliketan.”
Tua, diad arum iran bansa, saray pundon naaalmo ed sugal ya ginawa ran legal et nauusar ed saray programa parad edukasyon, ekonomiya, tan publiko. Balet sugal nin siansia so nanlapuan na saratan
“Agmo iibegan so . . . antokaman a kayarian na kaparam a too.”
—Exodo 20:17.
Anto ray makapuy ya epekto na pansugal?
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA
Bibilinen itayo na Biblia ya saray “manpipirawat ya onyaman et napelag ed tukso tan patit tan dakel ya andi-kabaliksan tan makapasakit a pilpilalek, a mangilelereg ed totoo diad kadederal tan kabagbag.” (1 Timoteo 6:9) Say sengegan na sugal et agum, makaderal itan kanian say “inkaagum” et akalista ed Biblia ya sakey ed saray ugalin nepeg tayon ekalen.
Lapud say gagala na pansugal et maganon iyaman, patuboen tod puso so panangaro ed kuarta
Saray maagum ya totoo et agkontento ed panagbilay da, kanian ag-ira maliket. ‘No maaro kad kuarta agkan balot napenek.’
Minilyon so atukson mansugal ya nagmaliw a sugarol. Grabe yan problema natan, base ed impantantya, diad United States ni labat et minilyon lay sugarol.
Unong ed Biblia: “Say tawir ya agamoran ed agum diad gapo et agmagmaliw a bendisyon diad kaunoran.” (Uliran 20:21, NW) Dakel so sugarol ya nantatabunan lay utang da, naupot lay kuarta ra, naandian iray trabaho tan kakaaro, tan aderal so pamilya ra. Ontulong so pangunor ed saray prinsipyo na Biblia pian naiwasan tayo ray aliwliwan epekto na panagsugal, tan magmaliw tayon kontento tan maliket ed bilay.
“Saramay manpipirawat ya onyaman et napelag ed tukso tan patit tan dakel ya andi-kabaliksan tan makapasakit a pilpilalek, a mangilelereg ed totoo diad kadederal tan kabagbag.”
—1 Timoteo 6:9.


text:
KAPITULO 86
Pinmawil so Anak ya Abalang
ILUSTRASYON NIPAAKAR ED ANAK YA ABALANG
Posiblin si Jesus et wala nid Perea, diad bukig na Ilog Jordan, sanen imbaga to so nipaakar ed abalang ya karnero tan sinsilyo a drakma. Pareho so naaralan tayod saraya, a nepeg tayoy manliket no magbabawi so sakey a nankasalanan tan ompawil ed Dios. Binalaw na saray Fariseo tan eskriba si Jesus lapud inawat toy ontan iran totoo. Balet akaaral ira kasi ed duaran ilustrasyon nen Jesus? Kasin atalosan da no antoy nalilikna na Ama tayod tawen ed saray magbabawin nankasalanan? Ibaga natan nen Jesus so sakey ya makapatenyeg ya ilustrasyon a mangidanet ed parehon importantin leksion.
Say ilustrasyon et nipaakar ed sakey ya ama a walaay duaran anak a lalaki, tan say yugtan so manunan karakter ed sayan ilustrasyon. Parehon makaaral ed yugtan ya anak iray Fariseo tan saray eskriba, ontan met ed saray arum nin ondedengel ed si Jesus. Balet, agnepeg ya ibaliwala iray ibaga nen Jesus nipaakar ed ama tan samay panguloan ya anak, ta makaaral tayo met ed impanengneng dan ugali. Kanian imanoen irayan taloran lalaki legan ya iistoryaen nen Jesus iyan ilustrasyon:
Inggapo nen Jesus, “Walay sakey a too a duaray anak ton lalaki. Tan inkuan na yugtan ed ama to, ‘Ama, iter mo lad siak so nabebetangan kod saray kayarian mo.’ Kanian inapag tod sikara so kaykayarian to.” (Lucas 15:11, 12) Imanoen ya agkekerewen na yugtan ya anak so tawir to lapud inatey lay ama to. Mabilay ni ama to. Balet labay to lan alaen natan so betang to pian magmaliw a bulos tan nagawaan toy labay to. Anto itan?
Insalaysay nen Jesus, “Kayari na pigaran agew, tinipon na yugtan ya anak so amin a kayarian to tan linmad arawin bansa, tan diman to dinarak so amin a kayarian to diad mabanbanday a panagbilay.” (Lucas 15:13) Imbes a mansiansiad maligen ya ayaman to, a ditan et sikaray aasikasoen tan tataryaan na ama, sayan anak et linmad arum a dalin. Ditan to dinarak so amin a tawir to pian penekey seksual ya pilalek to. Insan sikatoy nanirap, a singa intuloy ya imbaga nen Jesus:
“Nen naupot to lay amin a kayarian to, agaway baleg ya eras ed satan a bansa, tan sikatoy mankakkaukolan. Inasinggeran to ni ingen so sakey a tagad satan a bansa pian magmaliw ya uupaan, kanian sikatoy imbaki tod saray uma to pian mankomponi na saray baboy. Tan nampirawatan ton kanen so ipapakan ed saray baboy, balet anggapoy angiter ed sikato na antokaman.”—Lucas 15:14-16.
Diad Ganggan na Dios et ipapasen ya agmalinis iray baboy, balet apilitan ya mantrabaho iyan anak bilang manag-asikaso na baboy. Sikatoy narasan ya maong, kanian labay ton kanen anggan say kakanen na ayayep, saramay aasikasoen ton baboy. Lapud maniirap tan desperado lay anak, sikatoy “akapannonot a maong.” Antoy gawaen to? Inkuan to: “Saray amayamay ya uupaan nen amak et dakdakel so naakan da, balet siak et ompapatey lad eras! Onalis ak la tan onla ak ed kinen amak tan ibagak ed sikato: ‘Ama, nankasalanan ak ed tawen tan ed sika. Agak la manepeg a natawag ya anak mo. Gawa mo ak lan sakey ed saray uupaan mo.’” Kanian sikatoy inmalis tan linmad ama to.—Lucas 15:17-20.
Antoy gawaen na ama to? Kasin pampasnokan tan pantamian toy anak to lapud intaynan tod abung da? Kasin sikatoy ibaliwala na ama, ya ipalikas ton agto awaten? Antoy gawaen mo no sika imay ama? Panon to no anak mo iman?
AROMOG SO ANAK YA ABALANG
Deneskribe nen Jesus so alikna tan ginawa na ama: “Legan a wala nid arawi [so anak], sikatoy abantag nen ama to tan naabagey to, kanian binatik to tan nilakap to insan to inangoban.” (Lucas 15:20) Anggano nadngelan na ama so mabanday ya impanbilay na anak to, sikatoy siansian inawat to. Kasin diad saya et natalosan na saray lider na Judio, a mangibabagan kabat tan dadayewen day Jehova, no antoy nalilikna na Ama tayod tawen ed saray magbabawin nankasalan? Nanengneng da met kasi a parehon ugali so ipapatnag nen Jesus?
Nibiig na makatalos ya ama a magbabawi so anak to lapud maer-ermen ya lupa to. Ontan met, mas mainomay ed anak ya ipatua iray kasalanan to sanen maaron inabet nen ama to. Imbaga nen Jesus: “Insan inkuan na anak ed sikato, ‘Ama, nankasalanan ak ed tawen tan ed sika. Agak la manepeg a natawag ya anak mo.’”—Lucas 15:21.
Balet inkuan na ama ed ariripen to: “Apura yo! mangipaway kayoy kawes, samay sankarakepan, tan isulong yod sikato, tan singsingan yoy lima to tan sulongan yoy sandalyas iray sali to. Mangala kayo met na pinataban kilaw a baka, pakgeran yo, tan mangan tan manselebra itayo, ta sayan ana’ko et inatey balet binmilay lamet; sikatoy abalang tan aromog.” Insan ira nanliliket.—Lucas 15:22-24.
Diad saman et walad uma so panguloan ya anak. Inkuan nen Jesus nipaakar ed sikato: “Sanen onsesempet la tan asingger lad abung, walay nadngel ton togtog tan pansasayaw. Kanian tinawag toy sakey ed saray lingkor tan tinepet to no antoy nagagawa. Inkuan na lingkor, ‘Sinmempet lay agim, tan nampapakger so amam na pinataban kilaw a baka, ta pinmawil ed sikato so agim a walaay kasil na laman.’ Balet sinmanok tan agto labay so onloob. Kanian pinmaway so ama to tan akikasi ed sikato. Imbaga tod ama to, ‘Nampaaripen ak ed sika ed dakerakel lan taon tan naynay kon uunoren so ganggan mo, balet anggan aminsan et agmo ak balot inikdan na kilaw a kanding pian manliket ak a kaiba iray kakaarok. Balet kasabi na sayan anak mo a nandarak ed kaykayarian mo diad saray paabang a bii, impakgeran mo ni na pinataban kilaw a baka.’”—Lucas 15:25-30.
Singa sayan panguloan ya anak, siopa ray mamabalaw ed si Jesus lapud kinasian tan inimano to ray ordinaryo tan makasalanan a totoo? Saray eskriba tan Fariseo. Imbaga nen Jesus iyan ilustrasyon lapud pamabalaw dad pangaawat tod saray makasalanan. Siempre, makaaral ed saya so siopaman a mamabalaw ed panangasi ya ipapatnag na Dios.
Sinampotan nen Jesus so ilustrasyon to ed sayan kerew na ama ed panguloan ya anak to: “Ana’ko, kaiba ta kan naynay, tan amin a kayarian ko et kayarian mo. Balet nepeg a manselebra tan manliket itayo, ta sayan agim et inatey balet binmilay; sikatoy abalang tan aromog.”—Lucas 15:31, 32.
Agla imbaga nen Jesus no antoy ginawa na panguloan. Balet kayari na impatey tan inkioli nen Jesus, “dakdakel a saserdote so nagmaliw a mananisia.” (Gawa 6:7) Nayarin kaibad saratan iramay arum ya akadngel ed sayan mapuersan ilustrasyon nen Jesus nipaakar ed anak ya abalang. On, posiblin anggan sikara et akapannonot, nagbabawi, tan pinmawil ed Dios.
Manlapu lad saman, nepeg ya ipapuso na saray disipulo nen Jesus iray manunan leksion ya indanet tod sayan maabig ya ilustrasyon. Unona, talagan makabat so pansiansia ed maligen a pasen na saray totoo na Dios, diad panangasikaso na Ama tayo a mangaaro tan mangiiter na pankaukolan tayo, imbes ya onsian a singa onlad “arawin bansa” pian nagawaan iray pilalek.
Komadua, no bilang niyarawi tayo ed dalan na Dios, nepeg ya mapaabeba tayon ompawil ed Ama tayo pian napanggayagaan lamet so panangabobon to.
Wala met so nanengneng tayon leksion ed inkamabulos ya mamerdona na ama a miduma ed samay panguloan ya anak a nanem-em na sakit na linawa tan agto abrasaen so agi to. Labay na saray lingkor na Dios ya perdonaen tan abrasaen so sakey ya sinmian a nagbabawi tan pinmawil ed ‘abung na Ama.’ Manliket tayo ta say agi tayo et “inatey balet binmilay” tan “abalang tan aromog.”