text:
Nayarin Naawat To Komon so Pabor na Dios
SEGURADON labay tayon naawat so pabor nen Jehova legan tayon manlilingkor ed sikato. Balet siopa ray ikdan nen Jehova na pabor tan bendisyon to? Nensaman, wala ray akaawat na panangabobon na Dios anggano akagawa ira na graben kasalanan diad apalabas. Saray arum et walaan na balibali iran kualidad balet abalang da so panangabobon na Dios diad saginonor. Kanian nayarin itepet tayod sarili tayo, “Antoy manunan nenengnengen nen Jehova ed kada sakey ed sikatayo?” Natulongan itayo na alimbawa nen Rehoboam, say ari na Juda, pian naebatan itan.
ALIWAN MAABIG YA GAPOAN
Say ama nen Rehoboam et si Solomon, ya 40 taon ya nanuley ed Israel. (1 Ara. 11:42) Inatey si Solomon nen 997 B.C.E. Insan si Rehoboam et nambiahe manlapud Jerusalem paonlad norte diad Siquem pian sikatoy lanaan bilang ari. (2 Awa. 10:1) Kasin naimadyin mo ya sikatoy napapagaan no panon ton naalig si Solomon, ya kabkabat a marundunong? Amta kasi nen Rehoboam ya agmanbayag et nasubok so abilidad ton resolbien iray komplikadon problema?
Seguradon anengneng nen Rehoboam ya napno na tension so uley to diad Israel. Sinmabi panaon, linma ed sikato iray totoo ed Israel pian ibaga iray problema da: “Pinabelat nen amam so pako mi. Balet no say mairap a panaglingkor ed amam et painomayen mo, tan palemewen moy ambelat a pako ya impasakbat tod sikami, manlingkor kamid sika.”—2 Awa. 10:3, 4.
Singa ag-amta nen Rehoboam no antoy gawaen to! No iter toy kekerewen na totoo, sikato, say pamilya to, tan saray opisyal ed palasyo to et nabawasan na luho tan ondaiset so naala da ed saray totoo. Balet no agto iter so kekerewen na totoo, ompan manrebelde ira. Anto kasi gawaen to? Unona, say balon ari et kinmonsulta ni ed saray mamasiken ya nanlingkor bilang mananimbawa nen Solomon. Balet, kayari na satan et kinmonsulta met si Rehoboam ed saray kalangweran a lalakin kaedaran to. Inunor toy simbawa na sarayan kalangweran, kanian nandesisyon ya pairapen a maong iray totoo. Oniay imbaga to: “Mas pabelaten koy pako yo, tan palooren ko ni itan. No si amak et dinusa to kayo ed panamegley na saray siplat, siak balet, dusaen ta kayo ed panamegley na saray latiko.”—2 Awa. 10:6-14.
Wala tay naaralan tayo ed saya? Talagan lanang ya makabat so idengel ed saray agagin matatken ed espiritual. Lapud mas eksperiensyado la ra, nayarin nanengneng dan tampol so posiblin resulta na sakey a desisyon tan makapangiter ira na dugan simbawa ed sikatayo.—Job 12:12.
“INUNOR DAY MENSAHE NEN JEHOVA”
Tinipon nen Rehoboam iray sundalo to pian labanan iramay nanrebelde. Balet sinmalet si Jehova panamegley nen propeta Semaias, ya imbaga to: “Agkayo milalaban ed saray Israelita ya agagi yo. Pawil ki lad kaabungan yo, ta siak so nanlapuan na sayan inkagawa.”—1 Ara. 12:21-24. *
Ag-ira milaban? Nayarin naimadyin mo no panon ya apagaan ya maong si Rehoboam lapud satan! Anto kasi isipen na totoo ed ari ya tinaktakot ton dusaen iray uuleyan to panamegley na “saray latiko” balet ta onatras ya tampol ed sayan makapabiglan impanrebelde? (Ikompara so 2 Awaran 13:7.) Anggaman ontan, say ari tan saray sundalo et “inunor day mensahe nen Jehova tan sinmempet la rad kaabungan da, unong ya imbagad sikara nen Jehova.”
Antoy naaralan tayo? Makabat so pangunor ed Dios anggano nayarin balawen itayo na arum lapud satan. No unoren tayo so Dios, naawat tayo so pabor tan bendisyon to.—Deu. 28:2.
Antoy resulta ed si Rehoboam? Nen agto la intuloy so plano ton milaban ed balon abuo ya panarian, say nampokusan to la et say pangipaalagey na saray syudad diad saray teritorya na tribu na Juda tan Benjamin ya wala nin siansia ed pakauley to. ‘Pinabiskeg ton maong’ so pigaran syudad. (2 Awa. 11:5-12) Tan say mas importante, inunor to iray ganggan nen Jehova. Nen nigalet ed idolatriya so samploran-tribu a panarian na Israel ya uuleyan nen Jeroboam, dakel ya totoo ditan so ‘sinmuporta ed si Rehoboam.’ Oonla rad Jerusalem pian suportaan so dugan panagdayew. (2 Awa. 11:16, 17) Kanian binmiskeg so panarian nen Rehoboam lapud katutulok to.
NANKASALANAN BALET NAGBABAWI
Balet nen binmiskeg so panarian nen Rehoboam, walay ginawa ton ag-iilaloan. Agto la inunor so ganggan nen Jehova tan nandayew ed palson dirios! Akin? Kasin lapud impluensya na ina to, ya sakey ya Ammonita? (1 Ara. 14:21) Antokaman so rason, tinmumbok ed sikato so interon nasyon. Kanian inabuloyan nen Jehova ya nasakop nen Arin Sisac na Ehipto so dakel ya syudad na Juda, anggano pinabiskeg la iratan nen Rehoboam!—1 Ara. 14:22-24; 2 Awa. 12:1-4.
Say sankagrabian et nen akasabi lay Sisac so Jerusalem, say sentro na panarian nen Rehoboam. Diad saman et impasabi nen propeta Semaias so mensahe na Dios ed si Rehoboam tan saray prinsipe to: “Tinaynan yo ak, kanian tinaynan ta kayo met tan inyawat ta kayod lima nen Sisac.” Antoy reaksion nen Rehoboam ed satan ya mensahe na panagdisiplina? Positibo! Oniay nabasa tayo: “Diad saman et nampaabeba iray prinsipe na Israel tan say ari tan inkuan da: ‘Si Jehova et matunong.’” Kanian prinotektaan nen Jehova si Rehoboam tan say Jerusalem.—2 Awa. 12:5-7, 12.
Kayari na saman, si Rehoboam et nantultuloy ya nanuley ed abalaten ya panarian. Antis ya ompatey, inikdan to na dakel ya regalo iray ananak ton lalaki ta pian ag-ira manrebelde ed si Abias, say agi da ya onsublay a manuley. (2 Awa. 11:21-23) Diad saya et impanengneng nen Rehoboam ya sikatoy walaan na pakatalos, ya dati et anggapo ed sikato.
MAONG ODINO MAUGES?
Balet anggano wala ray maong ya agawaan nen Rehoboam, naandid sikato so pabor na Dios. Oniay ibabaga na Biblia nipaakar ed interon impanuley to: “Sikatoy nanggawa na mauges.” Akin? Lapud “agto denesidi ed puso to ya anapen si Jehova.”—2 Awa. 12:14.
Isipen pa iray agawa ed si Rehoboam: No maminsan et unoren toy Dios. Tan wala ray maong ya ginawa to parad totoo nen Jehova. Balet ag-awalaan na malet ya relasyon ed si Jehova odino agto pinilalek ya paliketen so Dios. Kanian sikatoy akapankasalanan tan nandayew ed palson dirios. Nayarin isipen mo: ‘Nen inawat nen Rehoboam so disiplina na Dios, kasin ginawa to itan lapud impluensya na arum aliwan lapud impapuson panagbabawi tan labay ton paliketen so Dios?’ (2 Awa. 11:3, 4; 12:6) Pinawil to lanlamang so mauges ya kagagawa to. Baleg so pidumaan to ed laki ton si Arin David! On, akagawa na saray kasalanan si David, balet napatnagan ed interon bilay to ya inar-aro toy Jehova, walay debosyon to ed dugan panagdayew, tan sikatoy impapuson nagbabawi ed saray kasalanan to.—1 Ara. 14:8; Sal. 51:1, 17; 63:1.
Talagan makaaral itayo na leksion ed si Rehoboam. Nakomendaan iramay mangitatarya na pankaukolan na pamilya ra tan mansasagpot ya manggawa na maabig iran kimey. Balet pian naawat tayo so pabor na Dios, nepeg ya say unona tan sankaimportantian ya suportaan tayo et say dugan panagdayew tan mansiansia ditan.
Nagawaan tayo itan no mansagpot itayon pansiansiaen so aralem a panangaro ed si Jehova. No panon ya tuloytuloy so dalang na apoy no susungloran tayo itan, kaukolan ya pansiansiaen tayo met ya marlang so panangaro tayo ed Dios diad regular ya panaral ed Salita to, pandalepdep ed saray nababasa tayo, tan pantultuloy ed panagpikasi. (Sal. 1:2; Roma 12:12) Diad ontan et pakiwasen itayo na panangaro ed si Jehova pian sikatoy paliketen tayo ed amin ya gagawaen tayo. Pakiwasen itayo met na satan ya impapuson magbabawi no bilang akagawa itayo na kasalanan. Aliwan singa si Rehoboam, makapansiansia tayon matoor ed dugan panagdayew.—Jud. 20, 21.
^ par. 9 Lapud agnanmatoor si Solomon, impasakbay na Dios ya naapag ed duara so panarian.—1 Ara. 11:31.


c: text/html

text:
INTERBYU | RAJESH KALARIA
Impaliwawa na Espisyalista ed Utek so Pananisia To
SI Rajesh Kalaria, professor ed Newcastle University, England, et inaral toy utek na too diad masulok ya 40 taon. Dati et manisia ed ebolusyon. Balet natan et andi la. Tinepetan na Onliing! tungkol ed trabaho tan papanisiaan to.
Antoy abangonan yon relihyon?
Si tatay ko et inyanak ed India, tan si nanay ko et Indian met pero inyanak ed Uganda. Abangonan da lay relihyon ya Hindu. Komadua ak ed taloran ananak da. Nanayam kamid Nairobi, Kenya. Amayamay so kakaabay min Hindu.
Akin et nainteresan kayon araley science?
Labalabay koy ayayep, tan mabetbet ak ya manha-hiking tan man-camping kaiba iray kakaarok pian nanengneng mi ray ayayep ed takel. Dati say labay ko et magmaliw ak ya veterinary surgeon. Balet nen nan-graduate ak ed technical college ed Nairobi, linma ak ed England pian manaral na pathology [panaral ed nanduruman sakit] diad University of London. Insan nanaral ak lamet pian magmaliw ak ya espisyalista ed utek na too.
Kasin say impanaral yo et walay epekto tod relihyon yo?
On. Legan ya ondadakel so amtak ed science, mas nakokombinse ak ya aliwan tua so mythology tan saray bangat na Hindu, singa say pandayew ed ayayep tan imahen.
Akin et anisia kayod ebolusyon?
Nen kabataan ak ni, dakel so mangibabaga ya say impan-evolve na too et ginmapo ed Africa, tan lanang min tatalakayen itan diad eskuelaan. Insan imbangat na saray teacher tan professor mi ya amin ya respetadon scientist et manisia kunod ebolusyon.
Akin balet et inaral yo lamet so tungkol ed nanlapuan na bilay?
Nen pigaran taon ak lan manaaral na biology tan anatomy, walay kaeskuelak ya inistorya tod siak iray nanaaralan tod Biblia kaiba iray Tasi nen Jehova. A-curious ak. Kanian nen walay assembly na saray Tasi diad college hall na eskuelaan mid Nairobi, inmatendi ak. Ag-abayag, walay duaran misionero ya Tasi ya angipaliwawa ed siak na saray ibabangat na Biblia. Manisia ra ya walay Makapanyarin nandesinyo ya sikato so makapangebat ed saray importantin tepet tayo. Naisip ko ya duma itan ed mythology, tan singa duga met.
Nen nanaral kayoy medicine, kasin kinmapuy so pananisia yo ya walay amalsa?
Andi! Legan ak ya manaaral na anatomy, anengneng ko ya talagan balibali tan komplikado so desinyo na amin ya mabilay. Kanian agak la manisia ya basta labat iratan niwala panamegley na nibanbanan proseso.
Mangiter ki pay alimbawa.
Manlapu la nen 1971 et aaralen ko lay utek na too, tan anggad natan et pankelkelawan ko ni yan organ. Ditan so sentro na kanonotan tan memorya tayo, tan atan so mangokontrol ed igagana na saray parte na laman tayo. Say utek met so pangipapawitan na saray senses na nanduruman impormasyon manlapud loob tan paway na laman tayo, insan ibaga na utek so labay ya ibaga na satan ya impormasyon.
Say utek tayo et onggagana lapud saray komplikadon kemikal tan dakel ya koneksion na neurons, say manunan selula ed utek. Bilyon-bilyon ya neurons so walad utek na too, tan walay komunikasyon na saratan panamegley na andurukey a fiber a tatawagen ya axons. Say sakey a neuron et nayarin manggawa na nilibon koneksion ed arum ya neuron panamegley na saray nansasangaan ya fiber a tatawagen ya dendrites. Kanian agnabilang so koneksion ed utek tayo! Say makapakelaw, aliwan agotgot iray neurons tan dendrites, noagta dugaruga tan maayos so lira da. Singa itan “wiring” ya makapabilib so pankokonektaan da.
Akin et ontan so nibaga yo?
Legan ya ombabaleg so lukon ed eges na ina anggad niyanak, maayos so idakel na saray koneksion na satan ya “wiring.” Saray neurons et manggaway balo iran fiber ya onkonekta ed arum ya neurons ya nayarin pigaran sentimetro so kaarawi da—pero diad tua et arawrawi la itan ta melmelanting ya maong iray selula. Sakey ni, say konektaan na balon fiber et aliwan buo ya selula noagta diad sakey labat a parte na selula.
Basta walay balon fiber ya ontubo ed neuron, wala ray kemikal ya mangi-signal no iner so laen to tan nayarin say i-signal da et “tunda,” “tuloy,” odino “liko,” anggad makasabi so fiber ed target ton konektaan. No anggapo iratan ya malinew ya signal, nabalang iray balon fiber. Talagan maayos ya maong itan ya proseso ya akabase ed saray instruksion a walad DNA tayo.
Diad tua, dagdaiset ni so natatalosan tayo no panon ya nadi-develop tan onggagana so utek tayo, tan no panon ya nabubuo iray memorya, emosyon, tan ideya tayo. Parad siak, amay mismon igagana na utek—puera ni maayos tan balibalin paka-develop na satan—et patunay ya walay nandesinyo ed satan ya mas matalino nen say sikatayo.
Akin et nagmaliw kayon Tasi nen Jehova?
Impanengneng ed siak na saray Tasi iray ebidensya ya say Biblia et Salita na Dios. Alimbawa, aliwan science textbook so Biblia, pero lanang ya susto so wadtan tungkol ed science. Nabasa met ditan iray propesiya ya talagan agawa. Tan maong so epekto na Biblia ed saramay manguunor ed saray bilin ya nabasa ditan. Apatunayan ko itan ya mismo. Manlapu la nen nagmaliw ak ya Tasi nen 1973, saray bilin la na Biblia so uunoren ko. Kanian maliket ak tan walay direksion na bilay ko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Itultuloy Yon Pablien Iray Ontan a Lalaki”
MANLAPU la nen 1992, anuro so Mananguley ya Ulop na eksperiensyado tan maespiritual iran elder ya ontulong ed saray kimey na nanduruman committee. * Sarayan katulongan ya kabiangan na ‘arum a karnero’ et baleg so nitutulong dad Mananguley ya Ulop. (Juan 10:16) Onaatendi irad sinimban miting na committee ya akaasainan da, tan mangiiter ira na saray suhestion tan impormasyon ya makatulong ed pandesisyon na Mananguley ya Ulop. Saray membro na Mananguley ya Ulop so mandedesisyon, balet seseguroen na sarayan katulongan ya amin a desisyon da et nasumpal, tan gagawaen da so antokaman ya inyasain ed sikara na Mananguley ya Ulop. Iibaan na sarayan katulongan iray membro na Mananguley ya Ulop ed espisyal tan internasyonal iran kombension. Iyaasain met iran ombisita ed saray branch office bilang representative na headquarters.
Oniay imbaga na sakey ed saray katulongan ya nanlingkor manlapu la nen ginmapo itan ya uksoyan: “No susumpalen ko iray kimey ya inyasain ed siak, mas naasikason maong na Mananguley ya Ulop iray espiritual ya bengatla.” Onia met so imbaga na sananey nin brother ya duaran dekada lan manlilingkor bilang katulongan: “Agko inilaloan ya nawalaan ak na onian kabaleg ya pribilehyo.”
Dakel so imamatalek na Mananguley ya Ulop ed sarayan katulongan tan papablien da so kimey ya gagawaen na sarayan matoor tan makukulin brother. Kanian, komon ta ‘itultuloy tayon pablien iray ontan a lalaki.’—Fil. 2:29.
^ par. 2 Nengnengen so kahon ya “No Panon ya Aasikasoen na Mananguley ya Ulop so Kimkimey Parad Panarian” ed kapitulo 12 na libron Manuuley Lay Panarian na Dios! parad sumaryo na saray responsabilidad na anemiran committee na Mananguley ya Ulop.


text:
INARAP DAY SENGEGAN NA PROBLEMA
Say Istoryay Bilay nen Ricardo tan Andres
Say edukasyon ya manlalapud Biblia et marakdakep so epekto tod sikatayo. Imanoen pa irayan duaran alimbawa: Si Ricardo tan Andres.
RICARDO: Nen mantaon ak ni labat na 15, akila ak lad sakey a gang. Baleg so impluensya ed siak na saray nagmaliw ya kabarkadak. Diad tua, labalabay koy nakulong ya samploy taon! Singa ak natatapis, balet diad sikami, no akulong ka et panbiliban tan respetoen da ka. Tan ontan so labay ko.
Asalik so amin ya gagawaen na sakey ya gang, kaiba lay pan-drugs, sex, tan karawalan. Aminsan ya labi, kaiba ak ed paltogan. Say amtak ompatey ak lad saman, balet akatakas ak. Kayari na saman, ninonot kon maong no antoy labay kon nagawad bilay ko, tan nandesisyon ak ya manguman la. Balet panon ey? Siopay makatulong ed siak?
Maslak ed saray kakanayon mi et agmaliket. Maproblemay bilay da. Balet aliwan ontan so pamilya na sakey ed saray pangamaen ko. Amtak ya maomaong ira, tan uunoren da ray prinsipyo na Biblia. Diad tua, naaralan ko la nensaman ed sikara so ngaran na Dios ya Jehova. Kanian ag-abayag kayari na samay agawan paltogan, nampikasi ak ed si Jehova, binitlak so ngaran to tan kinerew koy tulong to. Agko inilaloan ya diad mismon sinmublay ya agew, walay sakey ya Tasi nen Jehova ya tinmoktok ed abung mi! Sikatoy angiyaral ed siak na Biblia.
Balet walay sinmabin problema. Lanang ak ya tatawagan na saray datin barkadak, itatagar da ak ya milad sikara. Mairap, pero tinanggian ko ira. Determinado ak ya ituloy so panaral koy Biblia, tan maong labat ta ontan so ginawak! Anguma-uman so bilay ko, tan nalmok so tuan liket.
Nanonotan ko nen nampikasi ak ed Dios, imbagak ya nensaman et labay koy nakulong na samploy taon pian respetoen da ak bilang membro na sakey a gang. Kanian kinerew kod sikato ya makapanlingkor ak komon na samploy taon bilang full-time ya ministro pian natulongan koy arum ya manguman a singa siak. Inebatan na Dios so pikakasik, ta 17 taon ak lan manlilingkor bilang full-time ya ministro! Sakey ni, agak balot akulong.
Balet, dakel ed saramay datin kakaarok so pigay taon lan walad prisoan. Saray arum et inatey la. No pawilen koy apalabas, talagan pisalsalamatan ko ray Tasin kakanayon ko. Ag-ira tinmakot ya magmaliw a duma tan unoren so ibabaga na Biblia. Mas nirespetok ira nen say siopaman a membro na gang. Nagkalalo la, misalsalamat ak ed Dios ta imbangat tod siak so sankaabigan ya paraan na kabibilay.
ANDRES: Niyanak tan binmaleg ak ed lugar ya mair-irap so bilay, ya maslak so panag-drugs, panagkatkat, panagpatey, tan prostitusyon. Mainum si tatay ko tan adik. Lanang iran mankokolkol tan mansasakitan nen nanay ko.
Ugaw ak ni labat, mainum tan mandra-drugs ak la. Lanang ak ya ontatambay ed karsada tan mantatakew ak insan ko ilako. Nen ontatatken ak la, si tatay ko ya labay ton iyapit so liknaan tod siak, et imbangat to ak no panon so mangipuslit na drugs tan arum nin ilegal ya produkto pian ilako. Maples ak ya akuartaan. Balet aminsan, wala ray pulis ya linmad panaayaman ko. Inaresto da ak tan asentensiaan ak ya napriso na limay taon lapud krimen ya planon pamatey.
Aminsan ya kabuasan, inyanunsio dad prisoan ya imbitado so amin ya priso ya ondengel ed Saray Tasi nen Jehova ya manbabangat na Biblia. Inmatendi ak. Duga so ibabangat da, kanian nampaiyaral ak na Biblia ed sikara. Aliwan saramay labalabay mi labat ya narengel so pinili dan imbasa, imbes impanengneng da manlapud Biblia iray atagey ya estandarte na Dios ed moralidad.
Naisip ko ya agko sarag so manguman no anggapoy ontulong ed siak, lalo la ta babantaan ak na saray kaparak a priso ya kabusol day gagawaen ko. Kanian nampikasi ak tan kinmerew ak na biskeg tan karunongan, tan tinulongan ak nen Jehova. Diad tua, agko la ra inimano, imbes impulong kod arum ya priso so nipaakar ed Biblia.
Nen magano ak lan ompaway ed prisoan, natatakot ak ya maong kanian mas labay ko lay mansiansia diman! Nen onalis ak la, pinayapayan ak na dakel ya priso. Imbaga ni ingen na arum, “Sempet ka la, maaron pastor.”
Natatakot ak no iisipen koy nansumpalan lawari na bilay ko no agak nampaibangat ed Dios. Talagan misalsalamat ak ta inaro ak na Dios tan agto impasen ya anggapo lay ilalok. *
^ Parad dakel nin alimbawa nipaakar ed pakayari na Biblia ya umanen so bilay, ombisita ed jw.org/pag. Onlad LIBRARYA, tan anapen so serye na saray artikulo ya “Uumanen na Biblia so Bilay.”


text:
KAPITULO 37
Nodnonoten si Jehova tan say Anak To
BILBILANG ta walay angiter ed sika na espisyal a regalo. Antoy liknaan mo ey?— Kasin misalamat ka labat insan lingwanan mo la so nanregalo ed sika? Odino sikatoy nodnonoten mo ontan met ed ginawa to’d sika?—
Inikdan itayo nen Jehova a Dios na espisyal a regalo. Imbaki toy Anak to ed dalin pian ompatey nisesengeg ed sikatayo. Antam no akin a kaukolan ya ompatey si Jesus nisesengeg ed sikatayo?— Saya so importantin maong a bengatla a nepeg tayon talosan.
Singa naaralan ta la diad Kapitulo 23, nankasalanan si Adan sanen sinumlang toy naspot a ganggan na Dios. Tan atawir tayo so kasalanan ed si Adan, say ama tayon amin. Kanian, antoy isipen mon kaukolan tayo ey?— Kaukolan tayoy balon ama, a singa panangibaga, sakey a nambilay ya ayadyari diad dalin. Siopa so isipen mon nayarin magmaliw ya ontan ya ama parad sikatayo?— Si Jesus.
Imbaki nen Jehova si Jesus diad dalin pian magmaliw a pinagka-ama tayo imbes a si Adan. Ibabaga na Biblia: ‘Say inmunan too, si Adan, so nagmaliw a kamarerwan mabilay. Say unor ya Adan so nagmaliw a sakey ya espiritu a manangiter na bilay.’ Siopa so inmunan Adan?— On, samay pinalsa na Dios manlapud dabok na dalin. Siopa so komaduan Adan?— Si Jesus. Ipapanengneng na Biblia iya sanen inkuan to: “Say inmunan too [si Adan] dia ed dalin so nanlapuan to, mangaraldalin; say komaduan too [si Jesus] dia ed tawen so nanlapuan to.”
Lapud inyalis na Dios so bilay nen Jesus manlapud tawen tan inyan to ed panag-anakan nen Maria, anggapon balot so atawir nen Jesus a kasalanan ed si Adan. Satan so rason no akin a si Jesus et ayadyarin too. (Lucas 1:30-35) Satan met so rason no akin ya oniay imbaga na anghel ed saray managpastol sanen nianak si Jesus: “Nianak ed sikayo so sakey a Manangilaban.” (Lucas 2:11) Balet pian magmaliw a Manangilaban tayo, antoy nepeg a gawaen ya unona na kapangiyanak a Jesus?— Kaukolan to ni so ombaleg, a singa si Adan. Insan si Jesus so nayarin magmaliw a ‘komaduan Adan.’
Si Jesus, a Manangilaban tayo, so magmaliw met a ‘Maandon Ama’ tayo. Ontan so impanawag ed sikato na Biblia. (Isaias 9:6, 7) On, say ayadyarin Jesus so nayarin magmaliw ya ama tayo imbes a si Adan, a nagmaliw ya ag-ayadyari sanen sikatoy nankasalanan. Diad ontan et nayarian tayon pilien so ‘komaduan Adan’ bilang ama tayo. Siempre, si Jesus a mismo et Anak nen Jehova a Dios.
Diad panaral nipaakar ed si Jesus, sikatoy naawat tayo bilang Manangilaban tayo. Nanonotan mo ni no iner a sikatayoy kaukolan a nisalba?— On, manlapud kasalanan tan ipapatey ya atawir tayo manlapud si Adan. Say ayadyarin bilay ya imbagat nen Jesus parad sikatayo sanen baleg la so atawag a dondon. Inter nen Jehova so dondon ta pian naperdona iray kasalanan tayo.
Seguradon agtayo labay a lingwanan so ginawa ed sikatayo na Dios tan say Anak to, agta ontan?— Impanengneng nen Jesus ed saray patumbok to so nikaduman paraan a makatulong ed sikatayon nanonotan so ginawa to. Pantongtongan ta itan.
Isipen pan wala ka ed tagey a kuarto diad sakey ya abung ed Jerusalem. Labi ed saman. Si Jesus tan saray apostol to so walad lamisaan. Diad lamisaan et walaray inkalot a kordero, tirampiak a tinapay, tan ambalangan alak. Nandurungo ira parad espisyal a panangan. Antam no akin?—
Sayan panangan et pian mangipanonot ed sikara ed ginawa nen Jehova nilasus taon lay apalabas, sanen saray totoo to, saray Israelita, so naaripen diad Ehipto. Diad saman a panaon et inkuan nen Jehova ed saray totoo to: ‘Mamatey kayo na kordero parad kada pamilya, tan ipuranis yoy dala to ed saray hamba na puerta na kaabungan yo.’ Insan inkuan to: ‘Loob kayo ed kaabungan yo, tan akan yo so kordero.’
Ginawa itan na saray Israelita. Tan diad saman a labi, say anghel na Dios so dinmalan ed dalin na Ehipto. Diad maslak a kaabungan et pinatey na anghel so panguloan ya anak. Balet sanen anengneng na anghel so dala na kordero ed saray hamba na puerta, nilabsanan to so abung. Diad saraman a kaabungan et anggapoy inatey ya ananak. Ataktakot a maong si Faraon, ya ari na Ehipto, ed ginawa na anghel nen Jehova. Kanian inkuan nen Faraon ed saray Israelita: ‘Bulos kayo lan onla. Taynan kayo ed Ehipto!’ Kanian, inlugan da ed saray kamelyo tan asno da iray kagawaan da tan tinmaynan ira.
Aglabay nen Jehova a lingwanan na totoo to no panon to iran imbulos. Kanian inkuan to: ‘Maminsan ed sakey taon nepeg moy mangan na singa kanen mo ed sayan labi.’ Tinawag da iyan espisyal a panangan bilang Paskua. Antam no akin?— Lapud diad saman a labi et ‘nilabsanan’ na anghel na Dios so kaabungan ya apuranisan na dala.
Si Jesus tan saray apostol to so mannononot ed saya sanen kinan da so pangdem ed Paskua. Kayari na satan, walay importantin maong a ginawa nen Jesus. Balet, antis ton ginawa et pinapaway to ni so agmatoor ya apostol a si Judas. Insan angala si Jesus na sakey ed keran tinapay, nampikasi, pinisagpisag to itan, tan impasa to ed saray babangatan to. “Ala yo, akan yo,” so inkuan to. Insan inkuan to ed sikara: ‘Sayan tinapay et kabaliksan toy laman ko ya iter ko sano ompatey ak nisengeg ed sikayo.’
Insan angala si Jesus na sakey a kopa na ambalangan alak. Kayari to lamet a nampikasi, impasa to itan tan inkuan to: “Inum kayo ed satan, amin yo.” Tan inkuan to ed sikara: ‘Sayan alak et kabaliksan toy dalak. Agla mabayag et niyibung so dalak pian nibulos kayo manlapud saray kasalanan yo. Itultuloy yon gawaen iya a pakanodnonotan ed siak.’
Kasin naimanom ya inkuan nen Jesus a nepeg ya itultuloy na saray babangatan a gawaen iya a pakanodnonotan ed sikato?— Agla ra mangan na pangdem ed Paskua. Imbes, maminsan ed sakey taon a gawaen da iyan espisyal a panangan pian nodnonoten si Jesus tan say impatey to. Sayan panangan et atawag a Pangdem na Katawan. Natan et say mabetbet a tawag tayo ed satan et Memoryal. Akin?— Lapud ipapanonot na satan ed sikatayo so ginawa nen Jesus tan say Ama to, si Jehova a Dios.
Say tinapay so mangipanonot ed sikatayo ed laman nen Jesus. Mabulos ton imbagat itan a laman ta pian nawalaan itayo na andi-anggaan a bilay. Tan komusta met so ambalangan alak?— Satan so mangipanonot ed sikatayo ed kablian na dala nen Jesus. Mas mabli itan nen say dala na kordero ed Paskua diad Ehipto. Antam no akin?— Ibabaga na Biblia a say dala nen Jesus so makaperdona ed saray kasalanan tayo. Tan sano amin a kasalanan tayo so nakal la, ag-itayo la mansakit, ontakken, tan ompatey. Nepeg tayon nonoten itan sano onatendi itayo ed Memoryal.
Amin kasi et nepeg a mangan na tinapay tan oninum na alak diad Memoryal?— Inkuan nen Jesus ed saraman so mangan tan uninum: ‘Mibiang kayo ed panarian ko tan onyurong ed saray trono diad tawen a kaibak.’ (Lucas 22:19, 20, 30) Kabaliksan na saya a sikaray onla ed tawen pian magmaliw ya arari a kaiba nen Jesus. Kanian saraman labat so walaan na ilalo a manuley a kaiba nen Jesus diad tawen so nepeg a mangan na tinapay tan oninum na alak.
Balet anggan saraman so agmangan na tinapay odino oninum na alak so nepeg ya onatendi ed Memoryal. Antam no akin?— Lapud inter nen Jesus so bilay to parad sikatayo met. Diad iyatendi ed Memoryal, ipapanengneng tayon agtayo lilingwanan. Nonodnonoten tayo so espisyal a regalo na Dios.
Saray Kasulatan a mangipanengneng ed kaimportantian na dondon bagat nen Jesus so mangilaktip ed 1 Corinto 5:7; Efeso 1:7; 1 Timoteo 2:5, 6; tan 1 Pedro 1:18, 19.


text:
KAPITULO 4
Maria—Malukon Balet Aliwan Kasal
NAAMTAAN NEN JOSE YA MALUKON SI MARIA
SI MARIA ET NAGMALIW YA ASAWA NEN JOSE
Si Maria et apat bulan lan malukon. Tandaan ya diad gapo na panlulukon to et binisita toy kanayon ton si Elizabet diad kapukdolan a lugar na Judea ya mamaabalaten. Balet natan et akapawil lay Maria ed abung da diad Nazaret. Asingger lan naamtaan na saray totoo ya sikatoy malukon. Isipen pa labat no panon kairap iman ed sikato!
Say mas mairap ni et akisipanan lan miasawa si Maria ed karpentero ya si Jose. Tan amta to ya base ed Ganggan na Dios ed Israel, say biin akisipanan lan miasawa balet akilawanan ed sananey a laki et tupaken anggad ompatey. (Deuteronomio 22:23, 24) Kanian anggano agnanggaway imoral si Maria, sikatoy mapaga no panon ton ipaliwawa ed si Jose so impanlukon to tan no antoy nagawa.
Taloy bulan ya anggapo si Maria kanian seguradon labalabay lan nanengneng nen Jose. Nen nannengneng ira, imbaga nen Maria so situasyon to, tan impaliwawa ton maong ed si Jose ya sikatoy nanlukon panamegley na masanton espiritu na Dios. Balet no isipen, talagan agnatalosan tan agnapanisiaan itan nen Jose.
Amta nen Jose ya maong a bii si Maria tan maabig so reputasyon to. Tan talagan inar-aro to. Balet anggano panoy pangipaliwawa nen Maria, agnapaliisan ya isipen nen Jose ya alukonan na arum a laki si Maria. Aglabay nen Jose ya tupaken day Maria anggad ompatey odino niiyan ed kababaingan; kanian inisip ton masekreton idiborsyo. Nensaman, say saninaron nansipanan la et ipapasen lan sanasawa, tan kaukolan so diborsyo no labay day mansian.
Diad pannononot nen Jose ed saya, sikatoy akaugip. Nampanengneng ed sikato so sakey ya anghel diad kugip tan kuan to: “Agka natatakot a mangisempet ed asawam a si Maria, ta sikatoy nanlukon ed panamegley na masanton espiritu. Sikatoy mangiyanak na sakey a laki, tan say ingaran mod sikato et Jesus, ta sikatoy mangilaban ed totoo to ed saray kasalanan da.”—Mateo 1:20, 21.
Kabangon nen Jose, agaylay liket to ta malinew lad sikatoy agawa! Ginawa ton tampol so ingganggan na anghel. Insempet toy Maria ed abung to. Sayan pangipaamta ed publiko et pinagka-seremonya na kasal pian nipaimano ya kasal la ra. Anggaman ontan, anggapo ni seksual a relasyon nen Jose tan Maria legan ya lukon toy Jesus.
Kayari pigaran bulan, namparaan si Jose tan Maria ya ontaynan ed abung dad Nazaret. Iner so laen da anta asingger lan mananak si Maria?


text:
Kasin ‘Sankanengneng Mo Imay Sakey ya Agnanengneng’?
“Sikatoy nansiansian malet a singa sankanengneng to imay Sakey ya agnanengneng.”
1, 2. (a) Ipaliwawa no akin ya singa walad peligro so bilay nen Moises. (Nengnengen so litratod sayan pahina.) (b) Akin ya agtinmakot si Moises ed sanok na ari?
SAY Faraon et tatakotan ya ari tan diodiosen na saray Ehipsio. Diad pakanengneng da, “anggapoy pinalsan makapiparad karunongan tan pakayari to,” so kuan na libron When Egypt Ruled the East. Say korona to et walay akaukit ya kobra ya akaparaan a mangetket pian ontakot iray sakop to. Ipapanonot na satan ed saray kalaban na ari ya mapmainomay to ran deralen. Imadyin mo pa sirin so alikna nen Moises nen oniay imbaga nen Jehova ed sikato: “Ibaki ta ka ed kinen Faraon pian itaynan mo so katooan ko ya anak na Israel diman ed Ehipto.”
2 Linmay Moises ed Ehipto, impasabi to so mensahe na Dios, tan sinmanok so Faraon. Kayari siameran salot ed satan a bansa, oniay imbaga na Faraon ed si Moises: ‘Agmo la nenengnengen so lupak; ta dia ed agew ya onnengneng ka nid lupak, ompatey ka.’ (Exo. 10:28) Antis ya inmalis si Moises ed arapan na Faraon, impropesiya to ya ompatey so panguloan ya anak a laki na ari. (Exo. 11:4-8) Insan ingganggan nen Moises so kada pamilyan Israelita ya mamatey na kanding odino kalakian a karnero tan iwalsik day dala na satan diad bandad tagey na puerta na abung da. Say kalakian a karnero et sagradon ayep ed saray mandadayew ed dios na Ehipto ya si Ra. (Exo. 12:5-7) Anto kasi magmaliw ya reaksion na Faraon? Ag-antakot si Moises anggan antoy gawaen na Faraon. Akin ey? Walay pananisia tod si Jehova tan tinulok to, kanian “agto tinakotan so sanok na ari, ta sikatoy nansiansian malet a singa sankanengneng to imay Sakey ya agnanengneng.”
3. Anto ray aralen tayo nipaakar ed pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng”?
3 Kasin talagan mabiskeg so pananisiam ya singa ‘nanenengneng moy Dios’? (Mat. 5:8) Aralen tayo so alimbawa nen Moises pian ombiskeg so pananisia tayo, diad ontan et singa tayo nanenengneng “imay Sakey ya agnanengneng.” Panon ya akatulong so pananisia nen Moises ed si Jehova pian ag-ontakot ed too? Panon ton impanengneng so pananisia tod saray sipan na Dios? Tan panon ya say innengneng tod samay “Sakey ya agnanengneng” et amabiskeg ed sikato sanen sikato tan saray kabaleyan to et walad peligro?
“AGTO TINAKOTAN SO SANOK NA ARI”
4. Anto kasi ninonot na saray andian na pananisia nen inmarap si Moises ed Faraon?
4 Diad pakanengneng na saray andian na pananisia, anggapoy laban nen Moises ed Faraon. Singa say Faraon so akadependian na bilay tan arapen to. Kanian oniay intepet tod si Jehova: “Siopa ak ta kasi ya onla ed kinen Faraon, tan mangitaynan diman ed Ehipto na saray anak na Israel?” (Exo. 3:11) Manga 40 taon antis to ’tan, tinaynan nen Moises so Ehipto tan nambilay bilang takas. Kanian ompan naisip ton, ‘Duga kasin ompawil ak ed Ehipto anggano nayarin onsanok so ari?’
5, 6. Antoy akatulong ed si Moises pian takotan toy Jehova, aliwan say Faraon?
5 Antis ya pinmawil si Moises ed Ehipto, imbangat na Dios ed sikato so sakey ya importantin leksion ya insulat to lanlamang diad libron Job: ‘Say takot ed Dios so kakabatan.’ (Job 28:28) Pian niwalad si Moises so takot ed Dios tan onkiwas a makabat, indanet nen Jehova so pidumaan na too ed Makapanyarin-amin a Dios. Intepet to: “Siopa so nanggawa na sangi too, odino siopa so mangumel, odino mamatelek, odino mamanengneng, odino mamulag ed too? Aliwa ta’n siak a Jehova?”
6 Antoy naaralan ed saya? Agnepeg ya ontakot si Moises. Si Jehova so angibaki ed sikato, tan iter Toy amin a kaukolan to pian nipasabi toy mensahe na Dios ed Faraon. Sakey ni, anggapon balot so laban nen Faraon ed si Jehova. Tutal, aliwan saya so sankaunaan ya nipeligro iray lingkor na Dios ed Ehipto. Anganko et dinalepdep nen Moises no panon ya prinotektaan nen Jehova si Abraham, Jose, tan anggan sikaton mismo diad uley na saray datin Faraon. (Gen. 12:17-19; 41:14, 39-41; Exo. 1:22–2:10) Walay pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng,” kanian sikatoy makpel ya inmarap ed Faraon tan impasabi toy amin ya mensahe nen Jehova.
7. Panon ya aprotektaan so sakey a sister lapud pananisia tod si Jehova?
7 Say pananisiad si Jehova so tinmulong met ed si Ella ya taga Estonia pian nalabanan toy takot ed too. Nen 1949, sikatoy inaresto na KGB, impaekal dan amin so kawes to, tan makakainsultoy kakanengneng na saray pulis ya wadman. “Say pakaliknak et nakal so dignidad ko,” so kuan to. “Balet kayarik ya nampikasid si Jehova, dinmeen tan kinmalma so pusok.” Kayari na satan, imbartolina day Ella ya taloy agew. Insalaysay to: “Inyeyag na saramay opisyal: ‘Seguradoen min aglan balot nanonotan so ngaran ya Jehova diad Estonia! Iyakar mi kad kampo, tan say arum et diad Siberia!’ Mamaong da nin imbaga ya, ‘Kulaan to tay Jehova yo ey?’” Kasin ontakot si Ella ed too o manmatalek ed si Jehova? Legay interogasyon, oniay makpel ton imbaga ed saray mamapagyaw ed sikato: “Ninonot ko la yan maong, tan mas labay koy manayam ed prisoan ya wala nid siak so relasyon kod Dios nen say bulos ak balet nabalang koy panangabobon to.” Singa sankanengneng nen Ella si Jehova, no panon ya sankanengneng to ra may lalakin walad arapan to. Apansiansia toy integridad to lapud pananisia to.
8, 9. (a) Antoy kaukolan pian nalabanan moy takot ed too? (b) Siopay nepeg mon nonoten no natutukso ka lan mikompromiso lapud takot ed too?
8 Say pananisiad si Jehova so ontulong pian nalabanan moy takot mo. No sebelan ka na saray opisyal ed pandadayew mod Dios, ompan isipen mon sikara so akadependian na bilay tan arapen mo. Odino isipen mo ni ingen no duga kasi ya ituloy mo nin lingkoray Jehova ya lapud satan et onsanok iray autoridad. Tandaan: Kaukolan so pananisia ed Dios pian nalabanan so takot ed too. (Basaen so Uliran 29:25.) Oniay itetepet nen Jehova: ‘[Akin et] antakot ka ed too ya ompatey naani, tan ed anak na too ya singa dika?’
9 Nonot mon lanang so Amam ya makapanyarin-amin. Nanenengneng to iramay maniirap lapud gagawaen na saray autoridad, nalilikna toy irap da, tan tulongan to ra. (Exo. 3:7-10) Anggano kaukolan mon idepensay pananisiam ed saray atagey ya opisyal, ‘agka mapaga no panon odino antoy ibagam, ta say ibagam et niiter ed sika diad satan a bekta.’ (Mat. 10:18-20) Anggapon balot so laban na saray opisyal na gobierno ed si Jehova. No pabiskegen mo lay pananisiam natan, singa sankanengneng moy Jehova bilang tuan Persona ya labalabay to kan tulongan.
IMPANENGNENG TOY PANANISIA ED SARAY SIPAN NA DIOS
10. (a) Anton instruksion so inter nen Jehova ed saray Israelita nen bulan na Nisan 1513 B.C.E.? (b) Akin et tinulok nen Moises so instruksion na Dios?
10 Nen bulan na Nisan 1513 B.C.E., ingganggan nen Jehova si Moises tan Aaron ya ipasabid saray Israelita iyan nikadkaduman instruksion: Mamatey kayo na maong a klase na karnero, tan iwalsik yoy dala to diad bandad tagey na puertay abung yo. (Exo. 12:3-7) Tinulok kasi ’tan nen Moises? Oniay insulat nen apostol Pablo: “Lapud pananisia, sinelebraan toy paskua tan say panangiwalsik na dala, pian samay imbakin maneral et agto pateyen iray panguloan ya anak da.” (Heb. 11:28) Amta nen Moises ya napanmatalkan si Jehova, tan anisia ed imbaga ton ompatey so amin a panguloan ya anak a laki diad Ehipto.
11. Akin et pinasakbayan nen Moises iray Israelita?
11 Mapatnag ya saray anak nen Moises et walad Midian, arawi ed “imbakin maneral.” * (Exo. 18:1-6) Anggaman ontan, matulok ton impasabi ed pamilya na saray Israelita ya walad peligro iray panguloan ya anak dan lalaki. Bilay so nalalanor, tan inaro nen Moises so kapara ton too. Oniay kuan na Biblia: “Dia ed saman si Moises tinipon to so amin a mamasiken ed Israel, et inkuan to ed sikara, . . . Pateyen yo [so apay parad] paskua.”
12. Anton importantin mensahe so ingganggan nen Jehova ya ipasabi tayod totoo?
12 Diad panangigiya na saray anghel, oniay importantin mensahe ya ipapasabi na saray totoo na Dios: “Takotan yo so Dios tan igloria yo, lapud sinmabi lay oras na panangukom to, kanian dayewen yo imay Sakey a nanggawa ed tawen tan dalin tan dayat tan saray subol na danum.” (Apo. 14:7) Natan la so panaon pian iyabawag itan a mensahe. Nepeg tayon pasakbayan iray kakaabay tayo ya ompaway ed Makapanyarin Babilonia, pian ag-ira nalanor ed ‘awaten ton salot.’ (Apo. 18:4) Kaiba na saray alanaan a Kristiano so ‘arum a karnero’ ya mikakasi ed saray nisian ed Dios ya “mikareenan” ed sikato.
13. Antoy mamabiskeg ed pilalek tayon ipulong so maong a balita?
13 Kombinsido itayon manbibilay tayo lad “oras na panangukom.” Manisia tayo met ya kaukolan lan talaga ya papelesen so pampulong tan panggaway babangatan ya singa kuan nen Jehova. Diad pasingawey, anengneng nen apostol Juan so “apatiran anghel ya akaalagey ed apatiran suyok na dalin, a popokpokan da so apatiran dagem na dalin.” (Apo. 7:1) Kasin nanenengneng mon akapuesto la iraman ya anghel pian ibulos iray makaderal ya dagem na baleg a kairapan? No diad pananisiam et nanenengneng mo iraman ya anghel, mataletalek mon nipulong so maong a balita.
14. Antoy mamakiwas ed sikatayon pasakbayan so “mauges a manlapu ed mauges a dalan to”?
14 Saray tuan Kristiano et walaan la na relasyon ed si Jehova tan ilalon manbilay ya andi-angga. Anggaman ontan, amta tayon obligasyon tayo ya pasakbayan so “mauges a manlapu ed mauges a dalan to, pian nilaban so bilay to.” (Basaen so Ezequiel 3:17-19.) Siempre, manpupulong itayo aliwa labat a pian anggapoy eebatan tayod dala. Inaro tayoy Jehova, tan inaro tayo ray kakaabay tayo. Inyilustra nen Jesus so kabaliksan na panangaro tan panangasi diad samay parabolo to nipaakar ed maong ya Samaritano. Tepetan tayoy sarili tayo, ‘Kasin singa ak samay Samaritano, ya napakiwas ak a manpulong lapud nakakasian ko ray totoo?’ Agtayo labay ya aligen imay saserdote tan Levita ed samay parabolo ya nambaraan tan ‘pinmaliis.’ (Luc. 10:25-37) Say pananisia ed saray sipan na Dios tan panangaro ed kaparan too so mamakiwas ed sikatayon gawaey anggaay nayarian tayo diad panagpulong legan ya aliwa nin atrasado.
“BINMALIW IRA ED AMBALANGAN DAYAT”
15. Akin ya inisip na saray Israelita ya anggapo lay nabatikan da?
15 Say pananisia nen Moises ed samay “Sakey ya agnanengneng” so tinmulong sanen walad peligro iray Israelita kapaway dad Ehipto. Insalaysay na Biblia: “Saray anak na Israel intangwa ra so mata ra, et nia ta saray Ehipsios naaabet da la ra ed saman; et [tinmakot] ira a mapalalo: tan saray anak na Israel tinmawag ira ed si Jehova.” (Exo. 14:10-12) Agla komon abigla iray Israelita ed satan ta oniay impasakbay nen Jehova: ‘Paaweten ko so puso na Faraon, et usilan to ra, et nirayew ak panamegley na Faraon, tan amin ya armada to; et nakabatan na saray Ehipsios a siak si Jehova.’ (Exo. 14:4) Anggano impasakbay la itan nen Jehova, anggapo nin siansiay pananisia na saray Israelita. Say nanenengneng da labat et say Ambalangan Dayat diad arapan da, saray mapmaples ya karwahe na Faraon diad benegan da, tan say 80 años ya managpastol ya mangidadaulo ed sikara! Kanian inisip dan anggapo lay nabatikan da.
16. Panon ya lapud pananisia et binmiskeg so liknaan nen Moises diad Ambalangan Dayat?
16 Balet si Moises et agtinmakot. Akin? Walay pananisia to, kanian say nanenengneng to et mas makapanyari nen say dayat o armada. Nanenengneng toy “panangiliktar nen Jehova,” tan amta ton milaban si Jehova parad saray Israelita. (Basaen so Exodo 14:13, 14.) Binmiskeg so liknaan na saray totoo na Dios lapud pananisia nen Moises. “Lapud pananisia, binmaliw ira ed Ambalangan Dayat a singa ed amagan dalin,” so kuan na Biblia, “balet nalner iray Ehipsio sanen sinali ray ombaliw.” (Heb. 11:29) Kayari to ’tan, “saray katooan tinmakot ira ed Jehova; tan anisia ra ed Jehova tan [ed] aripen to a Moises.”
17. Antoy nagawad arapen ya pakasubokan na pananisia tayo?
17 Asingsingger met lan singa niiyan ed peligro so bilay tayo. Diad bandad sampot na baleg a kairapan, asumpal lan dineral na saray gobierno na sayan mundo iray relihyon ya mas baleg nen say sikatayo. (Apo. 17:16) Diad sakey a propesiya, imbaga nen Jehova ya diad satan a panaon et singa mainomay ya atakien iray lingkor to, ya singa ra ‘dalin ya agbinakoran tan anggapo met so balewet odino wangalan to.’ (Eze. 38:10-12, 14-16) Diad pakanengneng na too, singa anggapo lan talagay tsansa tayon makaliktar. Antoy gawaen mo?
18. Ipaliwawa no panon tayon makapansiansian matoor legay baleg a kairapan.
18 Agtayo nepeg ya ontakot. Akin? Ta aglabat impasakbay nen Jehova ya atakien iray totoo to, imbaga to met ya iliktar to ra. “Dia ed saman ya agew, sano say Gog onsabi a sumpa ed dalin na Israel, kuan nen Katawan a Jehova, say sanok ko onloob naani ed saray abot na eleng ko. Ta dia ed imon ko tan dia ed apoy na sanok ko [mansalita ak].” (Eze. 38:18-23) Deralen na Dios so amin ya malabay a maneral ed saray lingkor to. No walay pananisiam ya protektaan ka nen Jehova ed “baleg tan makapataktakot ya agew” to, nanengneng mo so “panangiliktar nen Jehova” tan napansiansiam so katooran mo.
19. (a) Panon kaapit so pikakaaro nen Moises ed si Jehova? (b) No unoren moy Jehova ed amin a dalan mo, anton bendisyon so nagamoran mo?
19 Makapanparaan ka la natan parad saratan ya nagawad arapen no ‘mansiansia kan malet a singa sankanengneng mo imay Sakey ya agnanengneng’! Pabiskeg moy pikakaarom ed si Jehova a Dios diad regular ya panaral tan pampikasi. Maap-apit so relasyon nen Moises ed si Jehova tan sikatoy inusar To diad nikadkaduman paraan kanian imbaga na Biblia ya sikatoy kabat nen Jehova ya “lupalupaan.” (Deu. 34:10) On, ekstraordinaryon propeta si Moises. Balet no mabiskeg so pananisiam ya singa sikato, nakabkabat mo met ya maong si Jehova ya singa talagan nanenengneng mo. No sikatoy unoren mo diad “amin a dalan mo,” ya singa ipapaseseg na Salita to, “itonton to so saray basbas mo.”
^ par. 11 Mapatnag ya angibaki si Jehova na saray anghel pian mangipaakseb na panangukom ed saray Ehipsio.


text:
16 Insan intuloy to met ya inkuan ed saray disipulo: “Walay sakey a toon mayaman a walaan na sakey a manag-asikaso, a pinalsaan a mandadarak ed kaykayarian to.2 Kanian sikatoy tinawag to tan inkuan to ed sikato, ‘Anto itay narerengelan ko nipaakar ed sika? Iter mo ed siak so kuenta na agawaan mo bilang manag-asikaso, ta agka la nayarin mangasikaso ed abung.’3 Et inkuan na lingkor ed dili to, ‘Anto la kasi gawaen ko, ta ekalen ak la na katawan ko bilang manag-asikaso to? Agko nayarian so mankotkot, tan ambaing ak a mipayabol.4 Ah! Amtak lay gawaen ko ta pian awaten ak na totoo ed ayaman da sano naekal ak lan manag-asikaso.’5 Tan sinansakey ton tinawag iramay akautang ed katawan to, tan inkuan to ed samay inmuna, ‘Pigaray utang mo ed katawan ko?’6 Inkuan to, ‘Sanlasus a sukat* na larak ya olibo.’ Et inkuan to ed sikato, ‘Alam so kasulatan a walad sika tan yurong ka tan isulat mon tampol so limamplo.’7 Insan inkuan to met ed samay sakey, ‘Sika ey, pigaray utang mo?’ Inkuan to, ‘Sanlasus a sukat* na trigo.’ Et inkuan to ed sikato, ‘Alam so kasulatan a walad sika tan isulat moy walomplo.’8 Et indayew na katawan so manag-asikaso anggaman agmatunong, ta sikatoy kinmiwas a marundunong; ta mas marunong iray anak na sayan mundo ed dilin kailalakan da nen saray anak na liwawa.9 “Ontan met, ibagak ed sikayo, Mikaaro kayo diad panamegley na agmatunong iran kayamanan, ta pian anggano naupot iratan et awaten da kayo ed andi-anggaan iran ayaman.10 Say toon napanmatalkan ed daiset et napanmatalkan met ed dakel, tan say toon agmatunong ed daiset et agmet matunong ed dakel.11 Kanian, no agyo ipanengneng a napanmatalkan kayo ed panguusar yoy agmatunong iran kayamanan, siopay mangipiya ed sikayo na tuan kaykayamanan?12 Tan no agyo ipanengneng a napanmatalkan kayo nipaakar ed kaykayamanan na arum, siopay mangiter na tumang a parad sikayo?13 Agnayarin magmaliw ya aripen na duaran katawan so sakey a lingkor ed abung, ta busolen to imay sakey tan aroen to imay sananey, odino sikatoy mansiansia ed sakey tan mudmoraen to imay sananey. Agkayo nayarin magmaliw ya aripen na Dios tan saray Kayamanan.”14 Natan, amin irayan bengatla et narerengel na saray Fariseo, a maaro ed kuarta, kanian sikatoy binalaw da.15 Lapud saya et inkuan to ed sikara: “Sikayo iramay mangibabagan matunong kayo ed arapan na totoo, balet amta na Dios so walad kapusoan yo; ta say atagey ed pakanengneng na totoo et makapadimla ed imaton na Dios.16 “Say Ganggan tan sulsulat na saray Propeta et niyabawag anggad si Juan. Manlapu la ed satan et niyaabawag so panarian na Dios bilang maong a balita, tan amin a klase na too et mansasagpot a makaloob ditan.17 On, mas mainomay nin naandi so tawen tan dalin nen say agpakasumpal na melag a kabiangan na sakey a letra na Ganggan.18 “Siopaman a lakin mangidiborsyo ed asawa to tan mangasawa na sananey et mankasalanan na pikakalugoran,* tan say lakin mangasawa na sakey a biin indiborsyo na asawa to et mankasalanan na pikakalugoran.19 “Balet walay sakey a toon mayaman, a naynay ya akakawes na purpura tan lienzo, tan panliliketan to ed kada agew so mainawan panagbilay.20 Tan naynay dan aawiten diad puerta to so sakey a mipapayabol a manngaran na Lazaro, ya agiri-giri21 tan pipirawaten toy napesel ed saray bengatlan napepelag manlapud lamisaan na sayan mayaman a too. On, sikatoy aasinggeran met na saray aso tan didildilan da iray giri to.22 Natan diad inlabas na panaon et inatey so mipapayabol tan sikatoy inawit na saray anghel diad abay* nen Abraham.“Ontan met, inatey so mayaman a too tan imponpon.23 Tan sanen sikatoy maniirap ed Hades,* sikatoy tinmangay tan anengneng to ed arawi si Abraham a kaabay toy Lazaro.24 Kanian sikatoy tinmawag tan inkuan to, ‘Aman Abraham, kasian mo ak tan ibakim si Lazaro ya idelnet to ed danum so nguro na gamet to tan pabetelan toy dilak, ta maniirap ak a maong ed sayan mandarlang ya apoy.’25 Balet inkuan nen Abraham, ‘Anak, nonot mo ya inawat mo lan amin iray maabig a bengatla legan na impanbilay mo, balet say inawat nen Lazaro et mauges iran bengatla. Natan balet et sikato lay mainawa dia, ingen ta sika et maniirap a maong.26 Tan nilikud ed sayan amin et akapirmi lay sakey a baleg a baetan ed nanleetan mi tan sikayoran totoo, ta pian saramay wadia a malabay ya onla ed kawalaan yo et ag-ira makakar, tan saray totoon wadtan et agmet makakar dia ed kawalaan mi.’27 Et inkuan to, ‘No ontan sirin, ama, mikasi ak ed sika a sikatoy ibakim ed abung nen amak,28 ta wala ni limaran agagik a lalaki, ta pian sikaray napaliwawaan ton maong, tan ag-ira makakar met ed sayan pasen a panagpairapan.’29 Balet inkuan nen Abraham, ‘Wala la’d sikara so sulsulat nen Moises tan saray Propeta, paulyan mo ran ondengel ed saratan.’30 Et inkuan to ed sikara, ‘Andi! Aman Abraham, ta no walay onla ed sikara a nanlapu ed saray inaatey, magbabawi ira.’31 Balet inkuan to ed sikato, ‘No agda dengelen iray sulat nen Moises tan saray Propeta, agmet ira manisia no walay sakey ya onoli manlapud inaatey.’”
Paimanod leksab
^ Luc16:6* Griego, “baʹtos.” Sakey a sukat a misimbangan ed 22 litro.
^ Luc16:7* Griego, “koʹros.” Sakey a sukat a misimbangan ed 170 kilo a trigo.
^ Luc16:18* Say kabaliksan na saya et “seksual a pirerelasyon na sakey a too ed agto asawa.”
^ Luc16:22* Literal, “diad akwalan nen Abraham,” a mankabaliksan na sakey a kipapasen a walaay nikadkaduman panangabobon.


text:
KAPITULO 8
Inad-aro na Dios Iray Malinis a Totoo
“Diad samay malinis et ipapatnag moy inkasikan malinis.”
1-3. (a) Akin a seseguroen na sakey ya ina ya maayos tan malinis so itsura na anak to? (b) Akin a labay nen Jehova ya malinis iray lingkor to, tan akin a labay tayoy mansiansian malinis?
PAPALESAN na sakey ya ina so anak to ta walay laen da. Sinegurado ton akaames la imay ugaw tan say kawes to et maayos tan malinis. Amta ton importante so kalinisan pian agmansakit so anak to. Amta to met ya lapud itsura na anak to et nayarin nadayew o nabalaw ira bilang atateng.
2 Labay nen Aman Jehova ya saray lingkor to et malinis. Ibabaga na Biblia: “Diad samay malinis et ipapatnag moy inkasikan malinis.” * (Salmo 18:26) Inad-aro itayo nen Jehova; amta to ya parad pankaabigan tayo so kalinisan. Labay to met ya malinis iray Tasi to lapud kirayewan to itan. On, nigloria si Jehova tan say masanton ngaran to no malinis so itsura tayo tan maong so ugali tayo.
3 Lapud amta tayon inad-aro na Dios iray malinis a totoo, labay tayoy mansiansian malinis. Labay tayon napagalangan si Jehova diad kabibilay tayo lapud sikatoy inad-aro tayo. Labay tayo met so mansiansia ed panangaro to. Aralen tayo sirin no akin ya nepeg itayon mansiansian malinis, no antoy labay ya ibaga na kalinisan, tan no panon itayon makapansiansian malinis. Makatulong itan pian naamtaan tayo no anto ran pananguman so nepeg tayon gawaen.
AKIN YA NEPEG ITAYON MANSIANSIAN MALINIS?
4, 5. (a) Antoy manunan rason no akin ya nepeg itayon mansiansian malinis? (b) Panon ya nanengneng ed saray pinalsa nen Jehova ya sikatoy malinis?
4 Say sakey a paraan ya ibabangat itayo nen Jehova et diad panamegley na alimbawa to. Kanian papasesegen itayo na Biblia ya ‘aligen tayoy Dios.’ (Efeso 5:1) Say manunan rason sirin no akin ya nepeg itayon mansiansian malinis et lapud malinis tan masanto ed amin a bengatla si Jehova, say Dios a dadayewen tayo.
5 Nanengneng ed saray pinalsa nen Jehova a sikatoy malinis. (Roma 1:20) Say dalin et denesinyo ton malinis a panayaman na totoo. Nanggawa si Jehova na nanduruman cycle pian nalinisan so dagem tan danum. Wala ray mikrobyo a say trabaho da et manlinis tan gagawaen dan agmakasamal iray dutak. Diad tua, angusar iray sientista na saray mikrobyo pian upoten iray oil spill tan arum ni ran polusyon ya resulta na inkaagum tan inkamakasarili na too. On, importante so kalinisan ed “amalsa na dalin.” (Jeremias 10:12) Nepeg ya importante met itan ed sikatayo.
6, 7. Panon ya indanet na Mosaikon Ganggan ya importante a mansiansian malinis iray mandadayew ed si Jehova?
6 Say sakey nin rason no akin ya nepeg itayon mansiansian malinis et lapud igaganggan itan nen Jehova, say Soberanon Manuley tayo. Diad Ganggan ya inter nen Jehova ed Israel nensaman, naynay ya mankonektaan so kalinisan tan panagdayew. Espisipikon ibabaga na Ganggan ya diad Agew na Pananakbong et nepeg ya mamiduan manames so atagey a saserdote. (Levitico 16:4, 23, 24) Saray manlilingkor ya saserdote et kaukolan dan urasan so lima tan sali ra antis iran mangiyapay na bagat ed si Jehova. (Exodo 30:17-21; 2 Awaran 4:6) Akasulat ed Ganggan so manga 70 a sengegan na pisikal tan seremonyal a karutakan. Anggad agni alinisan so sakey ya Israelita, sikatoy agnayarin mibiang ed panagdayew. Patey so dusa no gagalaen ton kontraen itan. (Levitico 15:31) Siopaman ya agmanggawa ed proseso na panaglinis, kaiba lay panames tan pampesak na kawes, et “nepeg ya ekalen ed kongregasyon.”
7 Anggano anggapo tayo la ed Mosaikon Ganggan, makatulong itan pian natalosan tayoy kanonotan na Dios. Malinew ed Ganggan ya talagan importante ya mansiansian malinis iray mandadayew ed Dios. Ag-anguman si Jehova. (Malaquias 3:6) Awaten to labat so panagdayew tayo no malinis itan. (Santiago 1:27) No ontan sirin, kaukolan tayon amtaen no antoy labay nen Jehova a gawaen tayo nipaakar ed kalinisan.
MALINIS ED PAKANENGNENG NA DIOS
8. Anto ran aspekto ed bilay tayo a nepeg itayon mansiansian malinis?
8 Diad Biblia, say pagmaliw ya malinis ed pakanengneng na Dios et aliwa labat a diad pisikal. Kaiba ed satan so amin ya aspekto na panagbilay tayo. Labay nen Jehova ya malinis itayo ed apatiran aspekto
9, 10. Antoy labay ya ibaga na pansiansian malinis ed espiritual, tan anto ray nepeg tayon paliisan?
9 Espiritual a kalinisan. No labay tayoy mansiansian malinis ed espiritual, agtayo nepeg ya panlaoken so duga tan palson panagdayew. Nen tinmaynan iray Israelita ed Babilonia pian ompawil irad Jerusalem, kaukolan dan unoren iyan bilin: “Paway kayo ditan, agyo didiwiten iray marutak! . . . Mansiansia kayon malinis.” (Isaias 52:11) Say manunan rason no akin ya pinmawil iray Israelita ed Jerusalem et pian ipawil so panagdayew ed si Jehova. Nepeg ya malinis itan a panagdayew
10 Diad panaon tayo, nepeg tayon seguradoen ya ag-itayo naimpluensyaan na palson panagdayew. (Basaen so 1 Corinto 10:21.) Manalwar itayo lapud walad kaliberliber so impluensya na saray palson relihyon. Diad dakel a bansa, amayamay so tradisyon, selebrasyon, tan ritual ya walay koneksion tod bangat na palson relihyon, singa say bangat ya wala kunoy onsian ed laman na too no ompatey. (Eclesiastes 9:5, 6, 10) Agmibibiang iray tuan Kristiano ed saray tradisyon na palson relihyon. * Anggano piliten itayo na arum ya mikompromiso, uunoren tayo nin siansia iray estandarte na Biblia ed malinis a panagdayew.
11. Antoy labay ya ibaga na moral a kalinisan, tan akin ya importante a mansiansia itayon malinis ed moral?
11 Moral a kalinisan. Pian mansiansia tayon malinis ed moral, paliisan tayo so amin a klase na seksual ya imoralidad. (Basaen so Efeso 5:5.) Importante ya mansiansia tayon malinis ed moral. Aralen tayod ontumbok ya kapitulo na sayan libro ya nepeg tayon ‘ibatikan so seksual ya imoralidad’ pian mansiansia tayod panangaro na Dios. Saramay manggagawa na seksual ya imoralidad ya agmagbabawi et “agda natawir so Panarian na Dios.” (1 Corinto 6:9, 10, 18) Diad pakanengneng na Dios, “makapadimla so inkarutak da.” No ag-ira manguman, “say betang da et say . . . komaduan ipapatey.”
12, 13. Antoy epekto na iisipen tayo ed gagawaen tayo, tan panon itayon napansiansian malinis so nonot tayo?
12 Mental a kalinisan. No antoy iisipen tayo, sikato met so gagawaen tayo. Kanian no papaulyanan tayon marutak so walad isip tan puso tayo, agmanbayag et posiblin makagawa tayoy mauges. (Mateo 5:28; 15:18-20) Balet no malinis so walad isip tayo, malinis met so gawaen tayo. (Basaen so Filipos 4:8.) Panon tayon napansiansian malinis so nonot tayo? Nepeg tayon paliisan so amin a klase na panagligliwaan ya mandutak ed isip tayo. * Tan nepeg tayon panoen so nonot tayo na malinis iran bengatla diad regular a panaral na Salita na Dios.
13 Pian mansiansia itayo ed panangaro na Dios, nepeg ya malinis itayo ed espiritual, moral, tan mental. Saraya et mas detalyadon nipaliwawa ed arum ya kapitulo na sayan libro. Aralen tayo so komapat, say pisikal a kalinisan.
PANON ITAYON MANSIANSIAN MALINIS ED PISIKAL?
14. Akin ya aliwa labat ya personal a bengatla so pisikal a kalinisan?
14 Say pisikal a kalinisan et ontutukoy ed inkamapalinis ed laman tan ed kaliberliber tayo. Kasin irason tayon anggapoy pibabali na arum ta personal itan a bengatla? Aliwan ontan so panagrason na saray mandadayew ed si Jehova. Singa naaralan tayo la, importante so pisikal a kalinisan ed si Jehova, aliwa labat a lapud pankaabigan tayo itan noagta nayarin kirayewan odino pakabalawan to itan. Pawilen tayo pa may ilustrasyon ed gapo. No walay kabat mon ugaw a naynay ya amuringis odino marindingot so kawes to, ompan isipen mon mapaulyan iray ateng to. Agtayo labay ya lapud itsura odino kabibilay tayo et nabalaw si Aman Jehova odino agla laingen dengelen na arum so mensahen ipupulong tayo. Oniay ibabaga na Biblia: “Agkamin balot pansesengegay pakagapolan, pian anggapoy nabalaw ed ministeryo mi; balet diad amin a paraan et irerekomenda mi sarili mi bilang ministro na Dios.” (2 Corinto 6:3, 4) Anto sirin so gawaen tayo pian mansiansian malinis so laman tan kaliberliber tayo?
15, 16. Antoy gawaen tayo pian mansiansian malinis so laman tayo tan presentabli so kawes tayo?
15 Say itsura tan inkamapalinis ed laman. Anggano nanduruma so kultura tan panagbilay ed kada bansa, seguradon walay sabon tan danum ya nausar ed inagew-agew a panames pian seguradon malinis tayo tan saray anak tayo. Iyugali tayon sabonen so lima tayo antis tayon mangan o manegna na naakan, kayarin man-CR, tan kayari tayon salatan so diaper o lamping na ugaw. No gawaen tayo itan, napaliisan tayoy sakit a nayarin pansengegan na patey. Agla onkayat iray virus tan bacteria, kanian makaiwas tayod diarrhea. Diad saray lugar ya anggapoy CR na saray kaabungan, nayarin ikotkot day dutak da, a singa gagawaen diad Israel nensaman.
16 Kaukolan tayo met a regular ya ipesak iray kawes tayo pian malinis tan presentablin nengnengen. Agmet kaukolan ya mabli odino balo so kawes tayo, say importante et maayos, malinis, tan masimpit itan. (Basaen so 1 Timoteo 2:9, 10.) Anggan iner so panaayaman tayo, labay tayon “lalon naparakep” na itsura tayo so “bangat na Dios a Manangiliktar tayo.”
17. Akin ya nepeg a malinis tan maayos so abung tan sular tayo?
17 Say abung tan sular tayo. Anggano aliwan baleg o balibali so abung tayo, say importante et malinis tan maayos itan anggad posible. No walay luluganan ya uusaren tayon miaral o manpulong, seguroen tayon malinis so loob tan paway na satan. Tandaan ya no malinis so abung tan sular tayo, makapangiter itan na maabig ya pantasi ed Dios ya dadayewen tayo. Duga labat itan ta ibabangat tayod totoo ya si Jehova et malinis ya Dios, ya “deralen [to] iramay manederal ed dalin,” tan panamegley na Panarian to et pagmaliwen ton paraiso iyan dalin. (Apocalipsis 11:18; Lucas 23:43) No malinis so abung tan saray kagawaan tayo, ipapanengneng tayod arum ya natan ni labat et papasalen tayo lay inkamapalinis pian akaparaan tayo lan manayam ed balon mundo.
18. Panon tayon nipanengneng ya rerespetoen tayoy Kingdom Hall tayo?
18 Say pasen ya pandadayewan tayo. Lapud inad-aro tayoy Jehova, rerespetoen tayo so Kingdom Hall, say sentro na dugan panagdayew ed lugar tayo. No wala ray onatendi ya interesado, labay tayon maabig so impresyon da ed pasen ya pantitiponan tayo. Kaukolan ya regular tayon linisan tan mintinaen pian naynay ya maayos tan presentabli itan. Nipanengneng tayon rerespetoen tayoy Kingdom Hall no aasikasoen tayon maong itan. Talagan pribilehyo tayon linisan, “parakepen tan apigeren” so pasen ya pandadayewan tayo. (2 Awaran 34:10) Ontan met so gagawaen tayod saray Assembly Hall odino arum nin pasen ya uusaren tayo ed saray asemblea tan kombension.
PALIISAN IRAY BISYO TAN MARUTAK YA KAGAGAWA
19. Pian mansiansia itayon malinis ed pisikal, antoy kaukolan tayon paliisan, tan panon itayon natulongan na Biblia ed saya?
19 Pian mansiansia tayon malinis ed pisikal, kaukolan tayon paliisan iray bisyo tan marutak ya kagagawa, singa say panagsigarilyo, panagbuanges, tan panag-usar na druga ya makaadik tan apektaen toy isip. Anggapoy nabasa ed Biblia ya listaan na amin ya marutak tan makapadimlan bisyo tan kagagawa, balet wala ray prinsipyo ditan ya makatulong pian natebek tayoy panlabayan nen Jehova. Lapud inad-aro tayoy Jehova tan amta tayo ray estandarte to, gagawaen tayoy panlabayan to. Aralen tayo sirin natan so limaran prinsipyo ed Biblia.
20, 21. Anto ran kagagawa so nepeg tayon paliisan, tan anto so importantin rason no akin ya kaukolan tayon paliisan iratan?
20 “Inad-arok ya agagi, lapud walad sikatayo irayan sipan, linisan tayoy sarili tayo ed amin a karutakan na laman tan espiritu pian magmaliw itayon lalon masanto legan tayon tatakotan so Dios.” (2 Corinto 7:1) Labay nen Jehova ya linisan tayoy sarili tayo ed antokaman ya kagagawan mandutak ed laman tan espiritu, odino say kanonotan tayo. Kaukolan tayo sirin ya iwasan iray bisyo ya makapuy so epekto to ed laman tan isip tayo.
21 Imbaga na Biblia so sakey ya importantin rason no akin ya kaukolan tayon ‘linisan so sarili tayo ed amin a karutakan.’ Imanoen imay gapo na 2 Corinto 7:1: “Lapud walad sikatayo irayan sipan.” Anto iratan ya sipan? Diad saray akaunan bersikulo et oniay insipan nen Jehova: “Awaten ta kayo. Tan siak so magmaliw ya ama yo.” (2 Corinto 6:17, 18) Isipen pa: Impromisa nen Jehova ya protektaan tan aroen to ka a singa sarili ton anak. Balet gawaen labat itan nen Jehova no paliisan mo ray makadutak ed “laman tan espiritu.” Talagan baleg so nabalang mo no isalat moy maapit a relasyon mod si Jehova ed marutak ya bisyo o kagagawa!
22-25. Anto ran prinsipyo ed Biblia so makatulong pian napaliisan tayo ray marutak a bisyo tan kagagawa?
22 “Arom si Jehova a Dios mo ed interon pusom tan interon kamarerwam tan interon nonot mo.” (Mateo 22:37) Imbaga nen Jesus a saya so sankaimportantian a ganggan. (Mateo 22:38) Manepeg labat ya ontan so panangaro tayod si Jehova. Pian sikatoy naaro tayo ed interon puso, kamarerwa, tan nonot tayo, nepeg tayon paliisan iray kagagawan mamatikey na bilay tayo odino mangapekta ed abilidad tayon mannonot.
23 “[Si Jehova] so mangiiter ed amin a totoo na bilay tan linawa tan amin a bengatla.” (Gawa 17:24, 25) Say bilay et regalo na Dios. Inaro tayo so Dios kanian rerespetoen tayoy regalo to. Iiwasan tayo ray bisyo o kagagawa ya pakalaan tayoy sakit, lapud amta tayo ya no gawaen tayo iratan et agtayo rerespetoen so bilay.
24 “Arom so kaparam a too a singa ed sikan dili.” (Mateo 22:39) No say sakey et walay marutak a bisyo tan kagagawa to, aliwan sikato labat so apektado noagta pati saray walad kaliberliber to. Singa bilang, no makasungap kay asewek na sigarilyo, delikado itan ed laman mo. No say sakey ya too so pansengegan na pansakit na arum, kokontraen to so ganggan na Dios ya nepeg tayon aroen so kapara tayon too. Kanian matila no ibaga ton inaro to so Dios.
25 “Itultuloy mo ran panonotan a manpasakop tan ontulok irad saray gobierno tan autoridad.” (Tito 3:1) Diad dakel a bansa, ibabawal so pangaliw o pangusar na pigaran klase na druga. Kanian saray tuan Kristiano et agmangasaliw odino manguusar na ilegal ya druga.
26. (a) Antoy nepeg tayon gawaen pian mansiansia tayo ed panangaro na Dios? (b) Akin a parad pankaabigan tayo so pansiansian malinis ed pakanengneng na Dios?
26 Pian mansiansia tayo ed panangaro na Dios, kaukolan ya malinis itayo ed amin ya aspekto na bilay tayo. Say pangitunda tan iyarawi ed marutak iran bisyo tan kagagawa et nayarin aliwan mainomay, balet posible. * Seguradon parad pankaabigan tayo so pansiansian malinis lapud si Jehova so mangibabangat ed satan. (Basaen so Isaias 48:17.) Sankaimportantian ed amin, no mansiansia itayon malinis, maliket itayo lapud amta tayon nidadayew tayo so inad-aro tayon Dios, tan mansiansia tayo ed panangaro to.
^ par. 2 Say Hebreon salita ya impatalos a “malinis” et aglabat manutukoy ed pisikal a kalinisan, noagta pati diad moral odino espiritual a kalinisan.
^ par. 10 Nengnengen ed Kapitulo 13 na sayan libro iray espisipikon selebrasyon tan tradisyon a nepeg ya paliisan na saray tuan Kristiano.
^ par. 12 Nabasa ed Kapitulo 6 na sayan libro so nipaakar ed panagpili na maabig iran panagligliwaan.
^ par. 26 Nengnengen so kahon ya “ Kasin Desidido Ak ya Gawaen so Duga?” tan say kahon ya “ Diad Dios et Posible so Amin a Bengatla.”
^ par. 67 Sinalatan so ngaran.


text:
SAY EBAT NA BIBLIA
Isabi ed Dugan Oras
Anggan saramay mabetbet ya naaatrasado et amta ra ya maong so isabi ed dugan oras. Wala ray makatulong ya prinsipyo ed Biblia tungkol ed saya.
Panon kaimportante so isabi ed dugan oras?
NO AKIN YA IMPORTANTE
No walay appointment mo, makabawas na stress so isabin masakbay. Tan no agka naaatrasado, magmaliw ya maong so reputasyon mo. Akin?
No onsasabi kad dugan oras, nanengneng na arum ya maabilidad ka. No agka naaatrasado, labay ton ibaga et sarag mon kontrolen so bilay mo imbes ya say situasyon mo so mangontrol ed saray labay mon gawaen.
No onsasabi kad dugan oras, nanengneng na arum ya napantiwalaan ka. Dakdakel natan so totoon agda totooren so salita ra tan baliwala ed sikara no agda nagawaan so ineselan da. Kanian no totooren moy salitam, labalabay ka na totoo. Saray totoon napantiwalaan et rerespetoen na saray kakaaro tan kapamilya ra. Saray empleyado ya onsasabid dugan oras tan nasusumpal da ray aka-eskedyul ya trabaho da et labalabay na amo ra. Nayarin mas atagey ya sueldo tan mas baleg ya responsabilidad so niiter ed sikara.
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
Wala ray nabasad Biblia ya mikonektaan ed isabi ed dugan oras. Singa bilang, ibabaga na Biblia: “Amin a bengatla et nagawa komon a masimpit tan mauksoy.” (1 Corinto 14:40) Singa bilang, no nantongtongan na duaran too ya mannengneng ira ed espisipikon oras tan lugar, dapat labat ya onsabi rad dugan oras. Ibabaga met na Biblia: “Walay panaon na amin a bengatla, walay panaon na kada nagagawa diad silong na tawen.” (Eclesiastes 3:1) Ibabaga na katuloyan na sayan bersikulo ya walay “panaon na pantanem tan panaon na pamagot.” (Eclesiastes 3:2) Saray dumaralos et nepeg ya mantanem ed dugan panaon pian dakel so anien da. Labay ton ibaga, maong so resulta no ag-atrasadon mantanem so dumaralos.
Wala ni ibabaga na Biblia ya mas maabig a rason no akin ya nepeg itayon onsabi ed dugan oras: Nipanengneng mod arum ya rerespetoen mo ra tan agmo labay ya daraken so mabmablin oras da. (Filipos 2:3, 4) Balet no lanang mon panaalagaren so arum, singa tatakewen moy oras da.
‘Anapen so pankaabigan na arum, aliwan say pankaabigan yo labat.’
—Filipos 2:4.
Antoy nagawaan mo pian niyugalim so onsabi ed dugan oras?
NO ANTOY IBABAGA NA BIBLIA
Ibabaga na Biblia ya maong so manplanon masakbay. (Proverbio 21:5) No lanang kan naaatrasado ed appointment mo, ompan lapud napnapnoy eskedyul mo. Anto kasi no bawasan mo ray ag-importantin kimey ya manguupot na panaon mo? Dapat walay malaem ya oras antis na onsublay ya appointment mo, tan iplanom so isabin masakbay. No ontan so gawaen mo, agka naatrasado anggano wala ray aberya, singa bilang no matrapik odino biglan inmuran.
Ibabaga met na Biblia ya maong so manpaabeba. (Proverbio 11:2) Labay ton ibaga, gawam labat no antoy nasarag mo. Antis mon eselan so sakey ya appointment odino deadline ed trabaho, nengneng mon maong no talagan sarag na eskedyul mo. No mangawat kay dakdakel ya appointment, naarumay stress mo tan nadismaya ka, pati say arum!
Bibilinen itayo met na Biblia ya usaren tayod sankaabigan so panaon tayo. (Efeso 5:15, 16) Iyuna iray sankaimportantian ya kimey. (Filipos 1:10) Legan kan manbiabiahe o manaalagar, sambot moy manbasa odino iplanom so arum nin gawaen mo ed satan ya agew.
“Saray plano na makuli et seguradon ontalona.”
—Proverbio 21:5.


text:
SEKSION 3
No Panon ya Solusyonan Iray Problema
“Aralem komon so panangaro yo ed sakey tan sakey, lapud sasakoban na aro so dakel a kasalanan.”
Legan ya onggagapo kayod bilay na sanasawa, wala ray nadalan yon problema. Nayarin lapud mandumaan kayoy panag-isip, nalilikna, tan panmoriad bilay. Odino saray problema et nayarin manlapud arum tan ag-iilaloan a nagawa.
No maminsan, ompan ibaliwalam so realidad. Balet bibilinen itayo na Biblia ya arapen iray problema tayo. (Mateo 5:23, 24) Naalmom iray sankaabigan ya solusyon ed saray problemam diad pangunor ed saray prinsipyo na Biblia.
1 PANTONGTONGAY PROBLEMA
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA: “Wala so . . . panaon a pansalita.” (Eclesiastes 3:1, 7) Seguroen ya walay oras yon pantongtongan iray problema. Ibagam ed asawam no anton talagay naliliknam tan opinyon mo. Lanang kan “mansalita na katuaan” ed sikato. (Efeso 4:25) Anggano ampetang lay ulom, agka mikokolkol. No kalmado ka labat ya onebat, agla napabaleg so isyu.
Anggano agkayo namparay opinyon, mansiansian magalang, lanang ya ipanengneng so panangaro tan respetod sikato. (Colosas 4:6) Salien ya solusyonan a tampol so problema, tan agpupultotey komunikasyon.
NO ANTOY NAYARIM A GAWAEN:
Mangi-set na dugan oras pian pantongtongay problema
No sikatoy mansasalita, agka onsasalet pian no sika lay mansalita et agmet onsalet.
2 ONDENGEL TAN TALOSAN
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA: ‘Manaaroan kayo na malet, a singa dilin sanaagi; manuunaan kayo ed pangiter na dayew [odino galang] ed sakey tan sakey.’ (Roma 12:10, Maung a Balita) Importante so idengel. Salim ya talosan so opinyon na asawam, ‘milikna tan manpaabeba’ ka. (1 Pedro 3:8; Santiago 1:19) Agka mankunkunwarin ondedengel. No nayari, itundam ni gagawaen mo tan imanom so asawam, odino tepet mo no sarag ton naani yo la pantongtongan. No tratoen mon kaarom so asawam imbes ya kalaban, ‘agka bastabasta manpasnok.’
NO ANTOY NAYARIM A GAWAEN:
Dengel ka labat, anggano agmo labay so narerengel mo
Talosan mo no akin ya onman so imbaga to. Obserbaan so kakikiwas tan tono na boses to
3 TOOREY NANTONGTONGAN
NO ANTOY KUAN NA BIBLIA: “Walay nagunggona ed kada kimey a pansasagpotan, balet say angangga labat ed salita et mansumpal ed pankaukolan.” (Uliran 14:23, NW) Kanian kulang so angangga labat ed salita. Kaukolan yon toorey nantongtongan yo pian nasolusyonan itan. Nayarin mairap, balet nabawbawi yoy pansagpot yo. (Uliran 10:4) No mankimey kayo bilang sakey a team, nabendisyonan kayo.
NO ANTOY NAYARIM A GAWAEN:
Mandesisyon no antoy praktikal a gawaen na balang sakey pian nasolusyonay problema
Panapanaon, nengnengen no anto lay agawaan yo


text:
Kareenan ed Sanlibon Taon tan ed Andi-Angga!
“Pian say Dios so magmaliw ya alenleneg a Manuley na amin.”—1 COR. 15:28.
1. Anton balibalin ilalo so nagamoran na “baleg ya ulop”?
KASIN naimadyin mo ray maabig a nagawaan na sakey a mabiskeg ya gobiernon uuleyan na matunong tan mapangasin lider diad loob na sanlibon taon? Satan a balibalin ilalo et nagamoran na say agnabilang a “baleg ya ulop”—saray makaliktar ed “baleg ya irap”—sano manampot la iyan mauges a sistema na mundo.—Apo. 7:9, 14.
2. Anto lay naeksperiensya na totoo diad apalabas ya 6,000 taon?
2 Diad apalabas ya 6,000 taon, sinali na saray totoon uleyan so inkasikara. Nanresulta iyad graben ermen tan kairapan ed katooan. Oniay abayag lan imbaga na Biblia: “Say too et uuleyan toy kapara ton too ed pakasakitan to.” (Ecl. 8:9, NW) Anto ray nagagawa natan? Likud ed guerra tan rebelyon, wadtan met so kairapan, sakit, pakakaderal na kaliberliber, panguuman na klima, tan arum ni. Amasakbay la ray opisyal na gobierno ya no agtayo manguman tan ag-ontundan abusoey dalin, mapeligro so pansumpalan na satan.
3. Antoy nagawad loob na Sanlibon Taon ya Uley nen Kristo?
3 No manuley lay Jesus bilang Mesianikon Ari, kaibay 144,000, ekalen na Panarian na Dios so amin ya mamapairap ed totoo tan manederal ed dalin. Nasumpal ed loob na Sanlibon Taon ya Uley iray makapaliket a sipan nen Jehova a Dios: “Nia, mamalsa ak na saray balo a tawen tan balo a dalin; ta saray inmuna a bengatla ag-ira la nanonotan, ag-ira la onla ed nonot.” (Isa. 65:17) Anto ray balibali, ingen ta agni anengneng ya ebento so nagawad arapen? Tulongan itayo na propesiya ed Biblia a natalosan irayan makapadinayew ya ebenton “agnanengneng,” odino agni agawa.—2 Cor. 4:18.
‘MANPAALAGEY IRA NA KAABUNGAN TAN MANTANEM NA KAUBASAN’
4. Akin ya mairap so pakawalaay komportablen ayaman natan?
4 Amin tayo et malabay a nawalaay sarilin abung, a maligen ya panayaman na pamilya tayo. Balet diad panaon tayo, mairap so nawalaay komportablen ayaman. Saray totoo et manseseksekan ed saray syudad. Dakel met so manaayam ed eskuater. Kanian, singa kugkugip labat so pakawalaan na sarilin abung.
5, 6. (a) Panon a nasumpal so propesiya ed Isaias 65:21 tan Miqueas 4:4? (b) Panon tayon nagamoran iratan a bendisyon?
5 No manuley lay Panarian diad dalin, amin et nawalaay sarilin abung. Oniay impropesiya nen Isaias: “Ipaalagey da naani so saray abung, tan manayam ira naani; et mantanem ira naani na saray ubas, tan mangan ira naani na saray bunga ra.” (Isa. 65:21) Ingen, mas ni nen say pakawalaan na sarilin abung so nailaloan da. Ta anggan natan et wala ray walaan na sarilin abung, odino mansyon ni ingen. Balet, mapaga ni ran siansia ompan naandian iray ayaman lapud problemad pinansyal, odino natakewan ira. Balet agla itan pampagaan no manuley lay Panarian. Oniay insulat nen Miqueas: “Onyurong ira naani balang sakey ed silong na kiew to ya ubas tan ed silong na kiew to ya higos et anggapo naani manaktakot ed sikara.”—Miq. 4:4.
6 Antoy kaukolan tayon gawaen pian sakey tayod saray uleyan na Panarian? Siempre, kaukolan tayon amin so komportablen ayaman. Balet, imbes ya panggunaetan tayoy nawalaay marakep ya abung a nayarin pakautangan tayo, agta mas maabig no manilalo tayod sipan nen Jehova? Nodnonoten so imbaga nen Jesus nipaakar ed sarili to: “Saray kuyangen et walay panuungiban da tan saray ontitikyab a manok et walay panuubongan da, balet say Anak na too et anggapoy anggan napangidanganan toy ulo to.” (Luc. 9:58) Sarag nen Jesus so mangipaalagey tan mangaliw na sankarakepan ya abung. Balet, akin et agto itan ginawa? Lapud labay ton paliisan iray bengatlan makaabala tan mamatundad sikaton iyunay Panarian. Kasin naalig tayoy ehemplo to tan ag-abuloyan iray materyal a bengatlan magmaliw a sankaimportantian ed bilay tayo tan pansengegay kapagaan?—Mat. 6:33, 34.
‘SAY LOBO TAN KORDERO MANDURUNGO RA NAANI’
7. Anton relasyon so inggagala nen Jehova ed baetan na totoo tan ayayep?
7 Sanen pinalsa nen Jehova so amin a bengatla, say unor a pinalsa to et say too. Imbaga nen Jehova ed Uloen a Komikimey to, say panguloan ya Anak to: ‘Manggawa ta na too a kaulibay na inalageyan ta, a singa say impanuulibay ta. Tan iter ed sikara so pakauley ed saray dayat, tan pakauley ed saray manok ya atap na dagem, tan pakauley ed ayayep ya amo, tan pakauley ed amin a dalin, tan pakauley ed amin a bengatla a kurongkurong ed dalin.’ (Gen. 1:26) Kanian, si Adan tan Eva et niganggan a mangasikaso tan manguley ed saray ayayep. Tan ag-abayag niiter itan ya autoridad ed amin a totoo.
8. Anton ugali so napatnagan ed saray ayayep natan?
8 Posible kasin nauleyan na totoo so amin ya ayayep tan makapikareenan ed sikara? Inad-aro na dakel iray alaga ran ayayep, singa say aso tan pusa. Saray masesebeg ya ayep ey? Oniay ibabaga na sakey a report: “Naamtaan na saray scientist ya akilimog tan angobserba ed saray masesebeg ya ayayep ya amin a mammals et walaan na liknaan.” Natural labat a nataktakot odino mangabil ni ingen iray ayayep no nalikas dan nipepeligroy bilay da, balet kasin sarag day mangipanengneng na aro? Oniay intuloy na report: “Napatnagan so makapadinayew a panangaro na mammals sano aasikasoen da la ray anak da.”
9. Anton pananguman so nailaloan tayod saray ayayep diad arapen?
9 Kanian agtayo la pankelawan no nabasa tayod Biblia a niwalay kareenan ed baetan na totoo tan ayayep. (Basaen so Isaias 11:6-9; 65:25.) Akin? Nonoten imay imbaga nen Jehova sanen si Noe tan say pamilya to et pinmaway ed biong kayari na Delap, inkuan to: “Say takot ed sikayo tan say katatakot ed sikayo onwala naani ed amin ya ayep na dalin.” Natan lapud takot, dakel ya ayayep so onaarawi ed totoo pian protektaay sarili da. (Gen. 9:2, 3) Balet sarag nen Jehova ya ekalen itan a takot pian say relasyon na totoo tan ayayep et nipawil ed samay orihinal a gagala to. (Os. 2:18) Talagan maliket ya arapen so nagamoran na saramay makaliktar a manayam ed dalin!
“PUNASEN TO SO AMIN A LUA ED KAMATAAN DA”
10. Akin et natural labat ya onakis iray totoo?
10 Sanen anengneng nen Solomon so “amin a panamasegsegang a nagagawa ed leksab na banwa,” oniay maer-ermen ya imbaga to: “Nia saray lua na saray naaposan, tan andian ira na managligliwa.” (Ecl. 4:1) Nayarin mipara odino mas grabe ni ingen so kipapasen tayo natan. Siopa ed sikatayo so agnin balot inmakis? Tua, no maminsan et onaakis tayo lapud liket. Balet mabetbet ya onaakis tayo lapud ermen.
11. Anton istoryad Biblia so akatenyeg na liknaan mo?
11 Nonot mo pa iramay istorya na totoon inmakis a nabasad Biblia. Singa bilang, sanen inatey si Sara diad edad ya 127, ‘nanermen si Abraham tan ninangisan to.’ (Gen. 23:1, 2) Sanen nampatanir si Noemi ed duaran manugang to a balo, “intagey da so boses da, tan nannangis ira,” insan “intagey da so boses da, tan nannangis ira lamet.” (Rut 1:9, 14) Sanen nansakit si Arin Hezekias tan ngalngali la ompatey, sikatoy nampikasi ed Dios tan “nannangis a makapasinagem,” ya anenyeg ed puso nen Jehova. (2 Ara. 20:1-5) Tan siopay agnaermenan ed impangiburi nen apostol Pedro ed si Jesus? Sanen arengel toy kukaok na lalong, sikatoy “pinmaway tan inmaki-akis.”—Mat. 26:75.
12. Panon ya ipagamor na Sanlibon Taon ya Uley so inawa ed totoo?
12 Lapud dakel iray makapaermen a nagagawa, kaukolan na totoo so ligliwa tan inawa. Satan so ipagamor na Kristo ed saray totoo diad Sanlibon Taon ya Uley to: “Punasen [na Dios] so amin a lua ed kamataan da, tan anggapo lay ipapatey, tan anggapo met lay panermen tan pannangis tan ot-ot.” (Apo. 21:4) Talagan makapaliket ya isipen ya naandi lay pannangis, panermen, tan ot-ot. Tan ekalen la na Dios so unor ya kabusol—say ipapatey. Panon itan a nagawa?
‘SARAY AMIN A WALAD PAKANODNONOTAN IRAN LUBOK ET OMPAWAY’
13. Panon ya naapektoan na ipapatey so totoo manlapu la nen nankasalanan si Adan?
13 Nanlapu la nen nankasalanan si Adan, nanuley lay patey a singa ari ed katooan. Satan so agnanengneng a kalaban, agnapaliisan, tan lapuan na graben ermen. (Roma 5:12, 14) Diad tua, “lapud takot ed ipapatey,” minilyon so “nagmaliw ya aripen ed interon bilay da.”—Heb. 2:15.
14. Antoy nagawa sano naandi lay ipapatey?
14 Insipan na Biblia ya onsabi panaon, “bilang unor a kabusol, say patey et naandi la.” (1 Cor. 15:26) Duara so kasumpalan na saya. Parad “baleg ya ulop” a manbibilay natan, sikaray posiblin makaliktar ed balon mundo tan manbilay ya andi-angga. Parad saray binilyon ya inatey, posible so kioli ed bilay. Kasin naimadyin moy liket na saray kabiangan na baleg ya ulop ya mangabet ed saray napaoli? No basaen tayo ray salaysay ed Biblia na saray apaoli, naamtaan tayo no antoy nalikna tayod arapen sano nagawa la itan.—Basaen so Marcos 5:38-42; Lucas 7:11-17.
15. Antoy naliknam no nanengneng mon napaoli inad-arom ed bilay?
15 Isip mo pa irayan salita, “agda apokpokay liknaan da lapud agaylay panlikliket da” tan “inggloria ray Dios.” No wadman ka sanen agawa iratan, seguradon ontan met so naliknam. Kanian, sano nanengneng tayo ray inad-aro tayod bilay ya onoli, mangiter itan ed sikatayo na agnasabaan a liket. Oniay imbaga nen Jesus: “Onsabi so oras a saray amin a walad pakanodnonotan iran lubok et narengel day boses to tan ompaway ira.” (Juan 5:28, 29) Anggapo ni anengneng tayon apaoli, balet seguradon sakey itan ed saray sankarakepan a “bengatlan agnanengneng” a nagawa ni labat.
SAY DIOS SO MAGMALIW YA “ALENLENEG A MANULEY NA AMIN”
16. (a) Akin a maseet tayon itongtong iray bendisyon ed arapen ya agni anengneng? (b) Antoy imbaga nen Pablo pian pasesegen iray Kristiano ed Corinto?
16 Saray totoon mansiansian matoor ed si Jehova ed sayan mairap a panaon et nawalaay marakdakep ya arapen! Anggaman agtayo ni agamoran iratan ya bendisyon, kaukolan tayon isipen ya talagan nagawa iratan. Ontulong itan ed sikatayon nisentroy imano tayo ed no anton talagay importante tan napaliisan iray temporaryon bengatla a walad mundo. (Luc. 21:34; 1 Tim. 6:17-19) Maseet tayon ibaga so marakdakep ya ilalo tayod arapen legan na panagaral tan panagdayew na pamilya tayo, diad pitotongtong ed saray kaagian, iyaaralan tan interesado. Ontulong iyad sikatayon mansiansian peteg so ilalo tayo. Onia so ginawa nen apostol Pablo pian pasesegen iray kapara ton Kristiano. Saray imbaga to et tinmulong ed sikaran nonoten no antoy nagawa ed panampot na Sanlibon Taon ya Uley nen Kristo. Amtaey sigpot a kabaliksan na saray imbaga nen Pablo diad 1 Corinto 15:24, 25, 28.—Basaen.
17, 18. (a) Panon a si Jehova et nagmaliw ya “alenleneg a Manuley ed amin” diad gapoy awaran na too? (b) Antoy gawaen nen Jesus pian nipawil so pankakasakey?
17 Anggapo lay mas marakep a paneskribe ed kipapasen na bilay sano manampot lay sanlibon taon noag “say Dios et magmaliw ya alenleneg a Manuley na amin.” Balet antoy labay ya ibaga na satan? Nonoten pa imay panaon diad Eden sanen say perpekton toon si Adan tan Eva et kabiangan ni na mareen tan nankakasakey a pamilya nen Jehova. Si Jehova, say Soberano ed Uniberso so direktan anguley ed amin a pinalsa to diad tawen tan dalin. Sarag day mitongtong, mandayew, tan onkerew na panamendisyon ed si Jehova. Sikatoy nagmaliw ya “alenleneg a Manuley ed amin.”
18 Balet, anguman itan sanen inimpluensyaan nen Satanas so totoo a manrebelde ed inkasoberano nen Jehova. Ingen nanlapu la nen 1914, onkikiwas lay Mesianikon Panarian pian ipawil itan ya pankakasakey. (Efe. 1:9, 10) Legan na Sanlibon Taon ya Uley, saray makapadinayew a bengatlan “agnanengneng” et nagawa la. Insan onsabi “anggaan,” say panampot na Sanlibon Taon ya Uley nen Kristo. Antoy onsublay a nagawa? Anggaman niiter ed si Jesus so “amin a pakauley ed tawen tan diad dalin,” agto sinamsam so posisyon nen Jehova. Mapaabeba ton ‘iyawat so panarian diad Dios tan Ama to.’ Usaren toy espisyal a posisyon tan autoridad to “diad kigloriaan na Dios.”—Mat. 28:18; Fil. 2:9-11.
19, 20. (a) Panon a nipanengneng na amin a sakop na Panarian ya aawaten day inkasoberano nen Jehova? (b) Anto ran marakdakep ya ilalo so nagamoran tayod arapen?
19 Diad satan et magmaliw lan perpekto so amin a sakop na Panarian. Tumboken day ehemplo tan inkamapaabeba nen Jesus tan mabulos dan bidbiren so inkasoberano nen Jehova. Walay pankanawnawa dan ipanengneng a labay day pauleyan ed si Jehova no nalampasan day unor a subok. (Apo. 20:7-10) Kayari na satan, amin a nanrebelde—too tan espiritu—et sigpot lan naderal. Talagan makapalikliket itan a panaon! Say interon pamilya nen Jehova et malikeliket a mangidayew ed sikato, a magmaliw ya “alenleneg a Manuley ed amin.”—Basaen so Salmo 99:1-3.
20 Kasin sarayan marakdakep ya ilalo ya asingsingger lan ipagamor na Panarian so mamakiwas ed sikan isentroy imanom tan biskeg mod panggaway linawa na Dios? Sarag mo kasin paliisan iray palson ilalo tan ligliwan iiter na mundo nen Satanas? Determinado ka kasin suportaan tan iyalangon so inkasoberano nen Jehova? Komon ta napaneknekan ed saray kiwas mo a labay mo itan ya gawaen ed andi-angga. Insan mo lad satan panliketan so kareenan tan maaligwas a panagbilay, aliwa labat lan diad loob na sanlibon taon noagta diad andi-angga!


text:
LEKSION 4
Maliket so Ama To tan si Jehova
Antam no siopa yay ugaw ed litrato?— Anak nen Jefte. Anggapo ed Biblia so ngaran to, pero amta tayo ya maliket so ama to tan si Jehova ed ginawa to. Kabaten ta no siopa ya, tan say ama ton si Jefte.
Maong ya too si Jefte tan naynay ton ibabangat ed anak to so nipaakar ed si Jehova. Sikatoy mabiskeg tan maong ya lider. Kanian ginawa na saray Israelita ya lider da pian milaban ed saray kabusol da.
Nampikasi ed Dios si Jefte pian manalo ra. Impormisa to ya no manalo ra, iter tod si Jehova so sankaunaan ya ompaway ed abung to kasempet to. Tan say toon iter tod si Jehova et diretso lan manayam tan mantrabaho ed tabernakulo na Dios. Say tabernakulo et pasen ya ditan mandadayew iray totoo nensaman. Analo si Jefte! Kasempet to, antam no siopay inmunan pinmaway ed abung to?—
Duga ka, say saksakey ya anak to! Natan et makaarawi lad sikato, kanian maer-ermen. Pero di ba, nampormisa si Jefte? Katon imbagan tampol na anak to: ‘Ama, no nampormisa kayod si Jehova, gawa yo.’
Maermen met so anak nen Jefte. Ta no wala lad tabernakulo, agnayarin miasawa tan mananak. Pero labalabay ton gawaen so impormisa nen ama to pian maliket si Jehova. Mas importante iman ed sikato nen say miasawa tan mananak. Kanian nanayam lad tabernakulo anggad impatey to.
Maliket kasi so ama to tan si Jehova ed ginawa to?— Ay on! Sika met, no maunor ka tan inarom si Jehova, naalig mo may anak nen Jefte. Maliket si Papam tan Mamam, tan si Jehova.


text:
“Say Matunong et Manliket ed si Jehova”
SI DIANA et masulok lan 80 so taon to. Say asawa to et nansakit na Alzheimer’s tan nanayam ed nursing home diad loob na pigaran taon antis na impatey to. Inatey met so duaran anak ton lalaki tan walay breast cancer to ya kaukolan ton labanan. Balet no sikatoy nanenengneng na saray kakongregasyon to diad Kingdom Hall odino diad ministeryo, naiimano dan sikatoy naynay ya maliket.
Si John et masulok ya 43 taon a nanlingkor bilang ombiabiahen manangasikaso. Labalabay to itan ya asainmin—kabiangan la na bilay to! Balet, sikatoy akatunda ed satan ya kimey to ta kaukolan ton asikasoen so mansasakit ya kapamilya to, tan natan et manlilingkor la diad lokal a kongregasyon. No sikatoy nanenengneng na saramay abayag lan akankabat ed sikato diad asemblea odino kombension, singa anggapoy angumanan to. Siansia nin malikeliket.
Akin ya apansiansia nen Diana tan John so liket da? Panon ya magmaliw a maliket so sakey anggano maniirap ed emosyon tan pisikal? Tan panon ya mansiansian maliket so sakey anggano naandid sikato so papablien ton pribilehyo? Naamtaan tayo so ebat ed sayan ibabaga na Biblia: “Say matunong et manliket ed si Jehova.” (Sal. 64:10) Mas natalosan tayo iyan importantin katuaan no naamtaan tayo iray makapangiter tan agmakapangiter na tuan liket.
TEMPORARYON LIKET
Seguradon antam ya wala ray bengatla ya mabetbet a panlalapuay liket. Isipen pay saninaro ya asingger lan mankasal, odino sakey ya magmaliw lan ateng, odino sakey ya akaawat na teokratikon pribilehyo. Siempre, makapaliket iratan ta kabiangan iratan na bilay ya regalo nen Jehova. Sikato so angigapo na panangasawa, inter to so abilidad ya mananak, tan mangiiter na saray asainmin diad organisasyon to.—Gen. 2:18, 22; Sal. 127:3; 1 Tim. 3:1.
Balet, say arum ya panlalapuay liket et temporaryo labat. Makapaermen ta nayarin agmanmatoor odino ompatey so asawa na sakey. (Eze. 24:18; Os. 3:1) Wala ray ananak ya ag-ontutulok ed atateng da tan ed Dios, tan ompan nadispelo ni ra ingen. Saray ananak nen Samuel et agmakapaliket ed si Jehova so panagdayew da, tan niyakar so desyang ed mismon sankaabungan nen David lapud saray ginawa to. (1 Sam. 8:1-3; 2 Sam. 12:11) Saray ontan ya nagagawa et manreresulta ed ermen tan gonigon. Seguradon ag-iratan makapangiter na liket ed sikatayo.
Mipadpara, saray pribilehyo na panaglingkor ya niiter ed saray totoo na Dios et nayarin agmansiansia, posiblin lapud pansakit, obligasyon ed pamilya, odino teokratikon pananguman. Dakel ed saramay dinmalan ed ontan iran pananguman et binidbir dan naiiliw day liket ya alikna da lapud saratan.
Nanengneng tayo ya nayarin temporaryo labat iratan ya panlalapuan na liket. Balet kasin walay klase na liket ya mansiansia anggano magmaliw ya mairap iray situasyon? Seguradon wala, ta apansiansia di Samuel, David, tan arum ni so liket da legan iran makakaeksperiensya na subok.
PERMANENTIN LIKET
Amta nen Jesus no anto so tuan liket. Legan ya walad tawen antis ya nagmaliw a too, nen balibali ni so kipapasen to, sikatoy ‘malikeliket a naynay ed arapan nen Jehova.’ (Pro. 8:30) Balet nen wadiad dalin, wala ray panaon ya sikatoy nipaarap ed saray graben irap. Pero siansia nin maliket si Jesus ed panggagawa toy linawa na Ama to. (Juan 4:34) Panon to balet nen nanairapan lan maong pigaran oras antis na impatey to? Nabasa tayo: “Lapud liket a niiyan diad arapan to, sikatoy nansungdo ed panamairapan a poste.” (Heb. 12:2) Kanian maabig no aralen tayo so duara ed saray imbaga nen Jesus nipaakar ed tuan liket.
Aminsan, amawil ed si Jesus so 70 disipulo to kayari ran nampulong. Malikeliket ira lapud akapanggawa ira na milagro, ya ayarian da ni ingen so mamapaway na saray demonyo. Balet imbaga nen Jesus ed sikara: “Agyo panliliketan a napapatulok yo iray espiritu, noagta manliket kayo lapud nisulat lad tawen so kangaranan yo.” (Luc. 10:1-9, 17, 20) On, mas importante so panangabobon nen Jehova nen say anggan anton espisyal ya pribilehyo. Seguradon walad saray matoor ya disipulo so panangabobon to tan agto ra nalingwanan. Makapangiter itan na baleg a liket.
Diad sakey nin inkagawa, mitotongtong si Jesus ed sakey a grupo na totoo. Imbalikas na sakey ya Judion bii so nalilikna to, ya say ina na sayan maong a managbangat, si Jesus, et seguradon malikeliket. Balet sikatoy impetek nen Jesus, ya imbaga to: “Mas maliket iramay onderengel tan manusumpal ed salita na Dios!” (Luc. 11:27, 28) Maliket so ateng ya proud ed anak to; balet say makapangiter na mas baleg a liket et say pakawalaan na maapit a relasyon ed si Jehova lapud katutulok.
Kanian sirin, no amta tayo ya aabobonan itayo nen Jehova, makapangiter itan ed sikatayo na tuan liket. Kanian anggano agmakapaliket iray subok, agnaekal na saratan so liket ya nalilikna tayo. Diad tua, mas nalikna tayoy tuan liket no matoor tayon susungdoan iratan. (Roma 5:3-5) Ontan met, iiter nen Jehova so masanton espiritu to ed saramay manmamatalek ed sikato, tan say liket et kaiba ed bunga na satan ya espiritu. (Gal. 5:22) Ontulong itan pian natalosan tayo no akin ya ibabaga na Salmo 64:10: “Say matunong et manliket ed si Jehova.”
Satan so rason no akin ya si Diana tan John ya abitla ed gapo et apansiansia day liket da anggano dinmalan ira ed mairap iran situasyon. Oniay imbaga nen Diana: “Manpapasalimbeng ak ed si Jehova, a singa sakey ya ugaw ya manpapasalimbeng ed ateng to.” Panon ton alikna ya sikatoy aabobonan na Dios? “Aliknak a benendisyonan to ak ed impangiter tod siak na abilidad ya mantultuloy a manpulong ya regular, ya agnanaandi so imis ed lupak.” Si John et aktibo nin siansia ed ministeryo anggano anggapo lad sikato so pinabli ton asainmin bilang ombiabiahen manangasikaso. Impaliwawa to no antoy baleg ya akatulong ed sikato: “Manlapu nen 1998, nen niyasain ak ya manbangat ed Ministerial Training School, mas dakel so gagawaen kon personal ya panagaral nen say dati.” Onia ni imbaga to nipaakar ed sikaran sanasawa: “Say panmoria mid panaglingkor ed si Jehova diad dakel ya taon, antokaman ya asainmin so nasarag mi, et akatulong pian mainomay mi man-adjust ed pananguman. Agmin balot itan pagbabawian.”
Dakel ni ray akaeksperiensya ed katuaan ya nabasa ed Salmo 64:10. Singa bilang, sakey ya sanasawa so masulok ya 30 taon a nanlingkor diad Bethel ed United States. Insan ira inyasain bilang espisyal payunir. Oniay imbaga ra: “Normal labat ya manermen ka no naandi ed sika so papablien mo,” balet inyarum da: “Agnayarin manermen ka ed anggad angga.” Tampol iran akibiang ed ministeryo a kaiba so kongregasyon. Imbaga met na sanasawa: “Wala ray espisipikon impikasi mi. Insan nen anengneng min naeebatan iray pikakasi mi, apaseseg kami tan amaliket iya ed sikami. Agnambayag, wala ray agagi ed kongregasyon ya nampayunir, tan abendisyonan kami na duaran progresibon panangiyaral na Biblia.”
“MANLIKET KAYO ED ANDI-ANGGAAN”
Siempre, aliwan naynay ya mainomay so magmaliw ya maliket, tan wala ray panaon ya manermen tayo. Balet makapabiskeg iray salitan pinuyanan nen Jehova a walad Salmo 64:10. Anggan no maminsan et nadidismaya tayo, makapanmatalek tayo ya saramay papaneknekan dan “matunong” ira diad pansiasiansia dan matoor anggano anguman iray kipapasen da et “manliket ed si Jehova.” Sakey ni, tatalaranan tayo la so pakasumpal na promisa nen Jehova ya “balon tawen tan balon dalin.” Insan amin et magmaliw lan perpekto. Saray lingkor na Dios et ‘manggayaga tan manliket ed andi-anggaan’ diad saray gawaen tan itarya to.—Isa. 65:17, 18.
Imadyin mo pa ’ya: napanliketan tayo lay perpekton laman tan diad kada agew et maksil tayo. Anggano panon kasakit iray alikna tayo ed apalabas, agtayo la nanonotan iratan. Impaseguro ed sikatayo ya, “agla nanonotan iray apalabas a bengatla, tan agla iratan mansiansia ed puso.” Lapud milagro ya kioli et nanengneng tayo lamet iray inad-aro tayo. Minilyon so makalikna ed singa alikna na atateng na samay 12 taon ya ugaw a bii ya pinaoli nen Jesus: “Agda apokpokay liknaan da lapud agaylay liket da.” (Mar. 5:42) Diad kaunoran, amin ya totoo ed dalin et magmaliw lan sigpot ya “matunong” tan “manliket ed si Jehova” diad andi-anggaan.