text:
Atulutsira maliro pa zenera
Kudali zachilendo Lamulungu lapitali pamaliro ena ku Madziabango m’boma la Blantyre pomwe thupi lidatulutsidwira pazenera kenako matimu a mpira wa miyendo n’kukankha chikopa, ati polemekeza chifuniro cha malemuyo.
Apa n’kuti kwinako matimu a ntchemberembaye nawo akuyesana mphamvu, gulu lina likusewera bawo malirowo asanatengeredwe ku masano m’mudzi mwa Kafumbi, Gulupu Kantimbanya m’dera la T/A Somba.
Masewerowo amachitikira kuseli kwa siwayo ndipo pomwe masewerowo amachitika, bokosi n’kuti lili mnyumba.
Uku akuti kunali kusafuna kuchepsa ndondomeko yomwe malemuyo, Master Kaduka, yemwe ali ndi nyumba za lendi komanso amagulitsa nkhuni, anayala ali moyo.
Mkazi ndi mwana wa malemuyo, pamodzi ndi Gulupu Kantimbanya, mphunzitsi wa timu ya Chikanga Rangers komanso wosewera kutsogolo kwa timuyo atsimikizira za nkhaniyo.
Kantimbanya wati malemuyo ankafunanso adzaikidwe pafupi ndi nyumba yake, ati uku kudzakhala kulemekeza ‘chikhalidwe cha malemuyo cha Chingoni.’
Kantimbanya wati Kaduka, yemwe ati amakonda masewero koposa ndipo anali wotsatira timu ya mpira wa miyendo yotchuka ya Mighty Wanderers, amathandiza timu ya Chikanga Rangers kumbali ya zachuma.
Kaduka atamwalira Lachisanu pa 10, abanja adakadziwitsa Kantimbanya za zomwe malemuwo adalinga kuti zidzachitike pamaliro ake.
Koma Kantimbanya wati atadziwitsidwa za khumbo la malemuwo adatemetsa nkhwangwa pamwala kuti sizichitika ponena kuti zidzayamba kusiya mabala m’mudzimo.
“Kadali koyamba kumva [zotere]; nditakana abanja adakakamira kuti zimenezo ndizo malemuyo adalamula,†Kantimbanya adatero.
Iye akuti adakafusira nzeru kwa T/A Somba.
“Nawo sadamvetse koma poti abanja adanenetsa kuti zinali zofuna za malemuyo, tinalola kuti zichitike.
“Ndimaopa kuti zingawononge chikhalidwe chathu koma poti amatsata zachikhalidwe chake ati cha Chingoni, ife tidalola,†adatero Kantimbanya.
Pamene nthawi imati 12 koloko masana, masewero akuti adayamba.
Masewero oyambirira adali abawo pomwe anthu adaseweretsa nkhomo.
Itatha bawo, matimu a ntchemberembaye a Blue Stars ndi Chikanga Rangers adavinitsana.
Masewerowo atatha, matimu ampira wamiyendo adalowa m’bwalo. Matimuwo adalipo asanu ndi imodzi; Chikanga Rangers, Blue Stars, Yoma, Makolongwe, Kaukau ndi Spain.
Timu ya Chikanga idasewera ndi Blue Stars ndipo malinga ndi mphunzitsi wa Chikanga, Madziamodzi Phiri, matimuwo adalepherana posamwetsana chigoli.
Phiri wati matimuwo anakumana pa bwalo locheperapo [pafupifupi mayadi 20].
Wosewera yemwe amavuta pomwetsa zigoli m’timu ya Chikanga, Beston Chidawe akuti sadakankhe nawo chikopa patsikulo ponena kuti adadzala ndi chisoni.
“Malemuyo adali mnzanga komanso adali wachibale ndiye chisoni chidandikulira, sindidakachitira mwina koma kusasewera nawo,†chidatero chilombo chagolocho.
Matimuwo atatha kuchotsana chimbenene, bokosi lidatulutsidwira pazenera n’kukalisiya pomwe pamaseweredwa mpirapo.
Apa timu iliyonse idasankha osewera anayi.
M’modzi amaima kumutu kwa bokosi, wina kumiyendo, ndipo awiri m’mbali.
Wosewera woima kumutu amatenga mpira ndikumenyetsa pansi kumutu kwa bokosilo, kenaka n’kuponyera yemwe adali m’mbali.
Wam’mbaliyo amapatsira yemwe adali kumiyendo. Wakumiyendoyo amaumenyetsanso pansi n’kupatsira wa m’mbali winayo.
Matimu onse adachita chimodzimodzi.
Atatha apo padali zolankhula kuchokera kubanja ndi kwa mfumu asadakagoneke.
Malinga ndi mkazi wa malemuwo, Annie Kaduka komanso mwana wa malemuwo, Malaswa Kaduka, malemuwo adamwalira ndi nthenda ya mtima yomwe idawayamba m’mwezi wa Juni chaka chino.
Iwo adakamwalirira kuchipatala cha Chikhwawa.
Kaduka wasiya ana 15 ndi zidzukulu 20.
« Cameroon dismiss coach Lavagne AFC extends Bin Hammam Suspension »


c: text/html

text:
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم : حسین منی و انا من الحسین
- Kulongosola
- Gulu la zinthu: Ahalbait
- Owona: 134
Tanthauzo la Hadithiyi
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
حسین منی و انا من الحسین
Mtumiki olemekezeka wa Mulungu (mtendere ndi madalitso a Mulungu akhale kwa iyendi akunyumba kwake oyera) adanena kuti:
“Husein ndi ochokera mwa ine ndipo ine ndi ochokera mwa Husein”.
Imam Husein (a.s) yemwe ali mtsogoleri (Imam) wachitatu osankhidwa ndi Mulungu. Potengera ndi momwe zanenedwera mu bukhu la Alkafiy, iyeyu adabadwa mu chaka chachitatu chisamukire mtumiki kuchokera ku Makkah kupita ku Madinah pomwe mabukhu enanso amati iye anabadwa mu chaka chachinayi.
Iye adabadwa m’mwezi wa Sha’aban mumzinda wa madinah.
Adakhala umoyo wake onse zaka zowandikira 57 ndipo mapeto ake adaphedwa moponderezedwa ali limodzi ndi omutsatira ake ndi akunyumba kwake mu mwezi wa Muharram, tsiku la Ashura, muchaka cha 61 chisamukire mtumiki (s.a.a.w).
Pokhudzana ndi kubadwa kwake, pali zonenedwa zambiri zomwe zidalembedwa m’mabukhu a chipembedzo chathu cha chisilamu ndi m’mabukhu a Hisitore.
Imodzi mwa mahadithi omwe adabwera mu bukhu la Alkafiy la malemu Kulainuiy, ndi yomwe ife padakali pano tidzakulongosolerani matanthauzo ake.
Hadithiyi ili motere: Imam Swadiq (a.s) akunena kuti:
“Mngelo Jibril adafika kwa mtumiki (s.a.a.w) ndipo adamusangalatsa mtumiki Muhammad (s.a.a.w) pomuwuza kuti posachedwapa mwana wako wamkazi Fatima (a.s) azakhala ndi mwana yemwe adzaphedwa ndi Ummah wako pambuyo pako”.
Olemekezeka mtumiki atamva izi adanena kuti:
“ Ine sindikufuna kuti ndidzakhale ndi mwana yemwe pambuyo pake adzaphedwa ndi Ummah wanga”
Jibril adakwera kupita kumwamba kenako adatsikanso kachiwiri ndipo adamuwuzanso uthenga oyamba omwe uja. Mtumiki (s.a.a.w) adayankhanso chimodzimodzi.
Imam Swadiq (a.s) akulongosola kuti: “Jibril adatsikanso kachitatu ndipo adamuwuza mtumiki (s.a.a.w) uthenga omwe uja koma mowonjezera mawu ena”
Kodi mawu owonjezerawo adali otani?
Jibril adati:
ان ربک یقرئک السلام و یبشرک بأنه جاعل فی الذریته الإمامة و الولایة و الوصیة
“Ndithudi bwana wako akukupatsa mtendere ndi madalitso ndipo akukusangalatsa iwe kuti ndithudi iye (Mulungu) adzayika mwa ana ake mwanayo utsogoleri, ulamulilo ndi ulowam’malo”.
Mtumiki atamva mawu amenewa poyankha adati: رضیت Ndasangalala.
Hadithiyi ikupitiliza kuti, mtumiki (s.a.a.w) adamuwuza nkhaniyi mwana wake Fatima (s.a).
Olemekezela Fatima (s.a) atamva adati: “Ine sindikufuna mwana otereyu amene adzaphedwe ndi Ummah wanu pambuyo panu”.
Mtumiki adamuwuzanso kachiwiri powonjezera mawu aja kuti mwana amene Mulungu adzakupatsa ndikuphedwa ndi Ummah wanga, adzayika mwa ana ake kupitilira kwa utsogoleri, ulamuliro ndi ulowam’malo.
Fatima Zahra (s.a) atamvanso izi poyankha adati: “Ndithudi ndasangalala”
Kenako Imam Husein (a.s) adabadwa patadutsa miyezi yokwana isanu ndi umodzi (6).
Kenako kumapeto kwa Hadithiyi zikunenedwa kuti panthawi yomwe iye anabadwa sadayamwe mkaka wa mzimayi wina aliyense ngakhale mayi ake.
Funso: Nanga ndiye amadya chiyani?
Kudya kudali motere, Asmau bint Qumays (mzimayi wa ntchito) akulongosola kuti : “ Tsiku lina lililonse ndinkamupeleka mwanayo kwa mtumiki (s.a.a.w) ndipo
فیضع ابهامه فی فیه فیمص منها ما یکفیها یومین و الثلاث
Mtumiki ankayika chala chake chachikulu mkamwa mwake ndipo ankayamwa chalacho mulingo omwe umamukwanira kwa masiku awiri kapena atatu”
Ndipo kumapeto mu hadithiyi mukunenedwa zotsatira za zomwe zimachitikazi kuti:
فنبت لحم الحسین من لحم رسول الله (ص)
“ Ndipo nyama ya Husein idakula kuchokera ku nyama ya mtumiki (s.a.a.w)”.
Mwachoncho mwina gawo loyamba la Hadithi ili m’mwamba ija kuti (Husein ndi ochokera mwa ine) ikulozera pa nkhani imeneyi. Kuti Imam Husein (a.s) adadutsitsa nthawi ya kuyamwa kwake mukuyamwa chala cha mtumiki (s.a.a.w).
Panthawi yomwe Imam Husein (a.s) adabadwa, adamupeleka m’manja mwa mtumiki (s.a.a.w) ndipo mtumiki potengera Sunnah yomwe idalipo adamupangira Adhan kukhutu lake la manja ndinso Iqamah kukhutu lake lamanzere.
Kenako adawatembenukira bamboo ake omwe ali Ali Ibn Abi Twalib ndipo adafunsa kuti: “kodi mwanayu wamupatsa dzina lanji?” Ali (a.s) adati: “Ine poyika dzina pamwana ameneyu sindingakhale patsogolo kukusiyani inu ndipo udindo umenewu ndi wa inu” Mtumikinso adati: “Inenso sindingakhale patsogolo popereka dzina kumuposa Mulungu ndipo udindo opereka dzina uli m’manja mwa Mulungu wapamwamba”.
Nthawi yomweyi Jibril adatsika kuchokera kumwamba ndipo adamuwuza mtumiki kuti:
یا محمد العلی الأعلی یقرئک السلام و یقول علی منک بمنزلة هرون من موسی
“Ee! Muhammad Mulungu wapamwambamwamba akukupatsa mtendere ndipo akuti Ali kwa iwe ali ngati momwe adalili Harun kwa mtumiki Musa (a.s)”.
Mwachoncho ndikoyenera kuti mwanayo mumupatse dzina la mwana wa Harun.
Mtumiki adafunsa kuti kodi dzina la mwana wa Harun linali chiyani?
قال شبیر
Jibril adati: lidali Shubair.
Zimenezi zidachitikanso nthawi yomwe ankamupatsa dzina Imam Hasan(a.s) yemwe ali mwana oyamba wa Fatima (s.a). pomwe nthawi imeneyo Jibril adati umupatse dzina la mwana oyamba wa Harun lomwe lidali Shabar ndipo mtumiki (s.a.a.w) adati:
“Chimenechi ndi chilankhulo cha Hebri ndipo ine chilankhulo changa ndi chiyarabu nanga muchiyarabu ndi chiyani?”
Jibril adati Hasan.
Choncho panthawi iyinso mtumiki adafusanso kuti kodi muchilankhulo cha chiluya ndi chiyani? Jibril adati:
سمه الحسین فسماه حسینا
“Umupatse dzina loti Husein, ndipo adamutcha kuti Husein”
Mwachoncho zomwe zimachitika iye asanabadwe, kubadwa kwake ndi kupatsidwa kwake dzina zidali zikuchitika mundondomeko yosakhala yomwe imachitika pano padziko lapansi mu umoyo wathu wa tsiku ndi tsiku. Koma kuti zonse zimachitika ndi mphamvu ya Mulungu ndinso chilamulo chake. Zowona zake ndi zakuti, ndi zinthu zomwe zimachitika mosiyana ndi chikhalidwe cha munthu.
Kuyamwa kudutsira mu chala cha mtumiki (s.a.a.w) komanso kapatsidwe kake ka dzina mukakhalidwe komwe tanena kaja.
Uku kudali kulongosola gawo loyamba la Hadithi
Pomwe mtumiki akunena kuti:
حسین منی
“Husein ndi ochokera mwa ine”
Koma popitiriza hadithi ija mtumiki (s.a.a.w) akunena kuti:
و انا من الحسین
“Ndipo ine ndi ochokera kwa Husein”
Gawo lachiwirili ndi lomwe lili lofunikira kwambiri.
Kodi Husein adali ndani?
Mtumiki (s.a.a.w) ndi ulemelero onse omwe alinawo, ntchito yonse yaikulu yomwe adagwira koma zotsatira za ntchito yakeyo akuyiika mwa Husein kuti chirichonse chomwe ine ndiri nacho chikuchokera kwa Imam Husein (a.s).
Zimenezi ndi zowonadi ndipo zikuchita kuwonekera poyera kuti ngati Imam Husein (a.s) akadapanda kuima kulimbana ndi anthu opondereza omwe amafuna kuchotsa dzina la mtumiki ndi njira yeniyeni ya mtumiki chomwe chiri chisilamu chenicheni, olo ndi pang’ono pomwe dzina la mtumiki silikadapezeka pano padziko lapansi ndipo zonsezi zimachitika muchifuniro cha Mulungu wapamwambamwamba.
Umboni wa zimenezi ndiwo mawu a iye Imam Husein (a.s) pomwe amamupatsa malangizo Marwan ibn Hakam nthawi ya usiku.
Marwan amati ine ndikufuna kuti nditeteze moyo wako chifukwa choti uphedwa mwachoncho ndibwino kuti uvomereze za utsogoleri wa Yazid.
Imam Husein (a.s) adati:
“kodi iwe ukundiwopyseza ine za kuphedwa? Palibe chodandaulitsa olo ndi pang’ono pomwe”.
Chifukwa chakuti muchiphunzitso cha chipembedzo chathu kufa kapena kuphedwa simathero a moyo wathu koma ndicho chiyambi chakulumikizana ndi Mulungu wapamwambamwamba
انا لله و انا الیه راجعون و علی الإسلام السلام اذ بلیت الأمة براع مثل یزید
“Ndithudi ife ndi ochokera kwa Mulungu ndipo ndithudi tidzabwelera kwa iye ndipo chisilamu chidzatheratu panthawi yomwe ummah wa asilamu udzakumana ndi vuto la mtsogoleri ngati Yazid”.
Kutanthauza kuti kwina kulikonse ummah wa asilamu ukadzakumana ndi mtsogoleri oyipa ngati yazid, basi tidzayenera kuwerenga Sura Fatihah zomwe zikutanthawuza kuti mathero a chisilamu.
Mwachoncho gawo lachiwiri lomwe likuti:
و انا من الحسین
Kutanthauza kuti kuima kwa Imam Husein (a.s) ndi kuphedwa kwake polimbana ndi Yazid, chidali chipilala chachikulu kuchisilimu kuti chisagwe komanso kudali kulimbitsa chisilimu kuti chisawonongeke.
Tanthauzo lathu tikamakamba za chisilamu timatanthauza chisilamu chenicheni chomwe chiri choyera chomwe olo ndi pang’ono pomwe sichidasiye chiphunzitso ndi chilamulo cha mtumiki (s.a.a.w) ndi chiphunzitso chenicheni cha Qur’an.
Kutanthauza kuti chisilamu chenicheni ndi chomwe chikupitilira chifukwa cha magazi oyera a Imam Husein (a.s) ndi njira yomwe iye adali mtsogoleri wake.
Masiku ano tikuwona magulu ambiri muchipembedzo chachisilamu ndipo mdani wa asilamu tonsefe chifukwa chakupezeka magulu amenewa akupezerapo mwayi ndi kumapeza phindu lochuluka kuchokera kwa ife, mapeto ndikumatibweletsera mavuto ambiri pomatiyambanitsa ndi kumatimenyanitsa ndi kumanyozana wina ndi mzake.
Zomwe zikupangitsa kugawikana kwa magulu amenewa, ndiko kutalikirana ndi bwana wa anyamata akumtendere Imam Husein (a.s) ndi njira yake.
Chitsanzo cha nkhani imeneyi chiri zomwe zidachitika ku dziko la India.
Tikudziwa bwino lomwe kuti mu dziko la India muli njovu zambiri. Anthu ena amudzikoli adasaka njovu nayipititsa ku dera lomwe anthu sadayiwonepo kapena kuti samayidziwa. Nthawi yakale kudalibe zida zojambulira monga makamera a zinthunzi kapena makanema.
Anthu anthawi imeneyo ankangomva kuti Mulungu adalenga nyama ina yake yaikulu kwambiri yotchedwa njovu ndipo imapezeka kwambiri ku dziko la India.
Osakawo atayipititsa njovu ku dera lomwe anthu samayidziwa, adalengeza kuti wina aliyense yemwe akufuna kuwona njovu abwere kuti adzawone. Koma kuti njovuyo sadayibweretse pabwalo lowonekera kuti aliyense awone koma m’malo mwake adayika muchipinda chamdima ndipo mkati mwake mudalibe nyali yoti akadatha kuwunikira ndipo adatseka chitseko cha chipindacho.
Anthu omwe ankafuna kuwona njovu adakhala m’mizere ndipo wina aliyense ankapeleka ndalama kuti awone njovu.
Chifukwa choti mchipindamo mudalibe nyali, wina aliyese olowa pogunditsa dzanja lake pa thupi la njovu, ankapeza kuzindikira kosiyana ndi mzake kuti njovu ndi chiyani.
Oyamba adalowa ndipo adagunditsa dzanja lake pa chitamba cha njovu kenako atatuluka anzake adamufusa kuti wayiona njovu?
Iye poyankha adati ee! Ndayiwona.
Adafunsaso kuti: “ndiye njovuyo ndi chiyani kapena imawoneka bwanji?
Poyankha adati iri ngati payipi yaikulu yodutsamo madzi amvula ochokera pamwamba panyumba.
Wachiwiri adalowa ndipo adagunditsa dzanja lake pa khutu la njovu. Kenako anzake adamufusa kuti wayiona njovu?
Iye adayankha nati: “ee! Ndayiona ndipo ili ngati chokupizira mphepo chachikulu kukatentha.
Wachitatu adalowanso zomwe zikuwonetsa kuti adali wamfupi, adagunditsa dzanja lake pa mwendo wa njovu.
Anzake atamufunsa adayankha kuti: “njovu ndi chipilala kapenakuti nsichi ya nyumba”.
Omaliza adagunditsa dzanja lake pamsana pa njovu. Zomwe zikudziwika kuti adali wamtali. Ndipo atafunsidwa ndi anzake poyankha adati: “njomvu ili ngati bedi logonapo”.
Tawonani wina aliyense olowa amanena zosiyana ndi mzake kodi vuto la anthu amenewa lidali pati?
Ndi zachidziwikire kuti vuto lidali kusapezeka kwa nyali muchipindamo ndipo mukadakhala nyali olo ndi pang’ono pomwe sakadasiyana maganizo. Wina aliyense mwa olowawo akadatenga nyali sibwenzi atasiyana zonena ayi.
Zomvetsa chisoni ndi zoti padakali pano ine ndi iwe m’bale okondedwa takumana ndi vuto limeneli.
Osati iwe ndi ine tokha ayi, koma kuti mtundu onse wa asilamu a dziko la pansi wakumana ndi vuto limeneli komwe kuli kusowa nyali.
Wina akuti popemphera tiziyika dothi kapena mwala opangilapo sijidah pa Swala, wina akuti kuteloko ndi kugwadira mafano Shirik.
Wina akumanga Swala poyika manja ake pachifuwa chake, wina akuyika manja ake pamimba yake, wina akuyika pansi pa mimba ndipo wina akungoima.
Wina akupanga Duwa mkati mwa Swala (Qunut), ndipo wina akuti kupanga Qunut mkati mwa Swala ndi Bidiah (zakunja kwa chipembedzo).
Wina akulemekeza manda a atumiki ndi anthu osankhika, pomwe wina akuti imeneyi ndi Shirik (kumuphatikiza Mulungu ndi zinthu zina).wina akupita ku Makkah kukapanga Hajj ndi kumailemekeza nyumba ya Mulungu (kabah) pomayipapasa ndi kuyipsyopsyontha, ndipomwe wina akumumenya theche ndikumati kuteleku ndi mtundu wina wa Shirik.
Choncho mpakana kufikira zinthu zambiri pachimbedzo chathu cha chisilamu.
Chomwe chikuyambitsa kusiyana ndi kusemphana maganizo ndi zochita kumeneku ndi chiyani?
Abale choti ndingakuwuzeni ndi choti, zomwe zikuyambitsa kusiyana zochita ndi zikhulupiliroku ndi Hadithi yomwe mtumiki olemekezeka yemwe timamutsatira inu ndi ine Muhammad (s.a.a.w) adanena kuti:
ان الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة
“Ndithudi Husein ndi nyali ya chiwongoko ndipo ndi chombo (sitima) cha chipulumutso”.
Ndi zowonadi m’bale wanga kuti iwe ndi ine timakhulupilira Quran. Koma zowona zake ndi zoti Quran ndi njira yomwe ikufunikira nyali kuti oyendamoyo ikamufikitse kumalo enieni omwe akupita.
Kodi munthu atatitenga ife ndikukatiyika panjira mu usiku wa mdima ndikumati njira ndi iyi yoyenera kuyendamo popanda nyali kodi tingakafike bwanji?
Ee! Ndizowona kuti watifikitsa panjira yoyenera kuyendamo koma njira yomwe ili ndi mdima ndipo mdima umenewu ndi omwe udzatipangitsa ife kuti tisochere.
Ee! Ndizotheka kuti phanzi loyamba, lachiwiri ndi lachitatu kumene kuyenda munjirayo koma mapazi enawo chifukwa cha mdima ndi zachidziwikire kuti atha kusempha njira ndikulowa kutchire komwe kuli kusochera.
Ndiye mwina munthu athakusochera ndikupita mbali ya manzere kapena kumbali yamanja.
Ine ndicholinga chofuna kufika malo oyenera, ndingathe kugwiritsa bwino ntchito njira imeneyi panthawi yomwe munthu uja wanditenga ndikundiyika panjirapo mu usiku wa mdima ndikundipatsanso chowunikira kapena nyali ngakhale itakhala kuti kuwala kwake ndi kochepa. zikukwanira ponditchinjiriza ine kuchokera kukusochera.
Quran yoyera ndi njira ndipo anthu omwe amanena kuti:
حسبنا کتاب الله
“Yatikwanira bukhu la Mulungu”
Anthu amenewa ndi zachidziwikire kuti asochera ndipo sadazipeze zowona zenizeni za bukhuli ndi chipembedzo cha chisilamu.
Njira imeneyi (Quran), ikufunikira nyali.
Mawu a mtumiki Muhammad (s.a.a.w) akuti:
ان الحسین مصباح الهدی
Kutanthauza kuti njira ya Imam Husein (a.s) ndi nyali ya njira imeneyi ndipo wina aliyense yemwe angasemphane ndi nyali imeneyi zikukhala ngati munthu yemwe akufuna kuyenda munjira ya mdima.
Ndipo kuyenda mnjira ya mdima popanda nyali ndi zomwe ziri chiyambi cha kusochera.
Zodandaulitsa ndi zoti ambirife takumana ndi vuto lalikulu limeneli padakali pano.
Zotsatira zake ndi zoti, zomwe mtumiki adanena kuti:
و انا من الحسین
“ine ndi ochokera kwa Husein”
Chifukwa chakuti Imam Husein (a.s) ndi njire yake, ndi yemwe akulimbitsa njira ya mtumiki muchifuniro cha Mulungu.
Ndipo ife ma Shia nthawi zonse kuthokoza kwathu kwa Mulungu ndi koti:
الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایة علی ابن ابی طالب و اولاده المعصومین علیهم السلام
“tikumuthokoza Mulungu amene adatipanga ndi kutiyika ife kukhala mwa anthu omwe adagwirizitsa utsogoleri ndi ulowa m’malo wa Ali mwana wa Abi Twalib ndi ana ake osachimwa mu umoyo wayo onse (mtendere ndi madalitso a Mulungu akhale kwa iwo)”.
“Tikuthokoza Mulungu kuti padakali pano powonjezera Quran yomwe iri njira yachiwongoko, tirinso ndi nyali yake omwe ali Imam Ali ndi ana ake osankhika pamanso pa Mulungu. Ndipo tiri ndi chikhulupiliro kuti mpakana pa mathero a umoyo wathu tidzakhala pa chikhulupiliro chimenechi”.
Mulungu amudalitse mtumiki wathu okondedwa Muhammad pomupatsa mtendere ndi madalitso osatha ndinso akunyumba kwake (Ahalbait).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chikristu 5
- Kulongosola
- Gulu la zinthu: Chikhirisitu
- Owona: 67
Chikristu 5
Mulungu akafuna kupanga chinthu china chake, monga mukayendetsedwe ka chipembedzo kuti chipembedzo chipite patsogolo,kuchokera ku chiyuda chikwere kufika pa chikristu ndi monga momwe tikuonera kuti olemekezeka Yesu adabadwa modabwitsa ndipo adaleledwa ndikudyetsedwa ndi Mulungu, komanso mayi Maria adabadwitsa mwana popanda kukumana ndi mwamuna aliyense. Mwanayu adabadwa kudutsira mu kuwuziridwa mziyu oyera mwa mayi ake. Apa ndi pomwe ena akudabwa ndikumafunsa kuti Maria, zikutheka bwanji zimenezi kumachita kuti sizidachitikepo? Apa ndi pamene Maria amawauza anthu omufunsawa kuti mufunseni mwini wakeyu. Mwana adayamba kulankhula kunena kuti ine ndikapolo wa Mulungu, Mulungu wandipanga kukhala Mtumiki komanso wandipatsa bukhu. Kudzera mukulankhula kumeneku, adachotsa nyozo wa mayi ake kuchokera kwa anthuwa.
Chikhulupiriro chathu kwa Mtumiki Yesu ndi choti iye adabadwa popanda bambo, akuyembekezeka kudzapanga ntchito yaikulu kwambiri ndipo ntchitoyi idzatheka pambuyo poti anthu amudziwa kuti iye ndi Mtumiki amene ali owaongolera anthu omwe nthawi imeneyo adali Ayuda, iwo asabwere ndikunena kuti Yesu ndi mwana wa Mulungu kapena Mulungu kumene, koma akhulupirire kuti iye ndi Mtumiki wa Mulungu.
Iye adabadwa popanda bambo, adalankhula ali wakhanda, amazutsa akufa, kuchipanga choumba kukhala cha moyo, kuchiza anthu osaona ndi akhate ndikunena zinthu zobisika ndi zina zotero.
Timakhulupirira kuti Mtumiki Yesu ndi mawu a Mulungu, ali ndi zinthu zodabwitsa komanso zozizwitsa zapamwamba monga tanena kale mmbuyomu ndipo chimodzi mwa izo ndi kuzutsa akufa. Kuzutsa akufa ndichinthu chachikulu kwambiri komabe tipeza kuti olemekezeka Yesu adapanga zodabwitsa zikulu-zikulu kuposa izi komwe ndi kuwumba chinthu chikuchisandutsa kukhala cha moyo, kusonyeka kuti muchilengedwe cha chinthuchi ndiko kusakhala ndi moyo koma iye adachipatsa moyo chomwe chili chinthu chapamwamba kwambiri kuposa anthu omwe adali amoyo kale.


text:
Chikondi cha mnanu
Ngakhale amati chikondi ndi mumtima koma pamakhala ngodya zingapo zomwe zimatha kulepheretsa anthu kugwa m’chikondi. Mwachitsanso, chuma nthawi zambiri chimatengapo gawo pa chikondi cha pakati pa mwamuna ndi mkazi.
Akazi ambiri akumafuna mwamuna wokhupuka. Inde, mwana wamkazi wachikhwaya sikwenikweni kukwatirana ndi mwana wa mdyerakumthiko. Koma dzikoli!
Komatu chikondi chomwe chikutambasulidwa m’nyimbo ya Lucius Banda ndichodabwitsa kwambiri. Nyimbo yotchedwa Mphawi muli chikondi chomwe ambiri angachikhumbe. Komatu chikondichi sichikubwera mophweka.
Khuki ankagwira ntchito pakhomo pa mpondamatiki wodya mpunga ndi nkhuku moti mwana wa mkazi wa bwanayi zovala ankachita kusankha.
Zakudya zotsala patebulo ndi zokhalitsa m’filiji ndi zomwe khukiyo ankadya ndi banja lake.
Pomwe msungwawa wa pachinyeziyo ankaphunzira ku Bambino, mwana wa mwamuna wa khukiyo ankaphunzira ku Chipasula. Pomwe msungawanayo ankachita kumutsekulira chitseko cha galimoto pokamutula kusukulu, mwana wa khukiyo ankapita wapansi ku Chipasula.
Komatu izi sizidawalepheretse awiriwa kugwa m’chikondi. Ubwenzi udaphulika. Koma bwana adazindikira izi ndipo adathamangitsa khukiyo.
Atadziwa abwana kuti mwana ankathawa
Kumakacheza ku boys quarter
Adazazira kwambiri kumtchotsa khuki wawo
Akuti chule ntchito yatha
Akufwanthamula mawu Lucius Banda m’nyimboyi yomwe yasomekedwa m’chimbale cha Time.
Mwana wa bwanayo atamaliza sukulu yake ku London adapeza mwamuna konko mpaka kubereka ana awiri. Tsiku lidafika lakuti iye abwerere ku Malawi kuti adzamange ukwati.
Makolo ake adafika ku Kamuzu International Airport (KIA) kudikirira mwana wawo wokongolayo.
Bwana aja adadzidzimuka kudabwa kuti msungwanayo adali kutsika ndege ndi mwana wa khuki uja. Inde, uyu ndiye adali mwamuna wake yemwe adamuberekera ana.
Licius akuonetsa luso lozama powunikira kuti chikondi nthawi zonse chimapambana. Inde, akuwunikiranso kuti ndi zotheka kugwa m’chikondi ndi mwana wa bwana bola awirinu mwakondana. Komanso ngakhale bwanayo atakhomerera chotani, awirinu mukhoza kuberekerana ana kuti bwana wokhomererayo avale nkhope yonyowa ndi manyazi ngati khoswe wogwera mumbiya ya bibida m’chikhuthe.
« surviving midlife crisis Of leadership & reconstruction—PT II »


text:
GALAMUKANI! OCTOBER 2013
Zinthu Zitatu Zimene Sitingagule ndi Ndalama
Kukhala ndi chuma kungatilepheretse kuganizira zinthu zofunika kwambiri pa moyo wathu, zomwe sitingagule ndi ndalama. Tiyeni tione zitsanzo zitatu.
Zochitika Padzikoli
Nkhani zake ndi monga: Kuchuluka kwa magalimoto m’misewu ya ku China, kuphwanya ufulu wa chipembedzo ku Armenia, kuopsa kogwiritsa ntchito malo ochezera a pa Intaneti ku Japan ndi zina.
Zimene Mungachite Ngati Mumacheza Kwambiri ndi Munthu Amene si Mwamuna Kapena Mkazi Wanu
Mukamacheza kwambiri ndi munthu yemwe si mwamuna kapena mkazi wanu, kodi mumaona kuti palibe vuto lina lililonse? Ngati mumaona choncho, werengani nkhaniyi kuti muone mfundo za m’Baibulo zosonyeza kuti maganizo amenewo ndi oopsa.
Wasayansi Akufotokoza za Chikhulupiriro Chake
Kodi n’chiyani chinapangitsa katswiri wina kusintha zimene ankakhulupirira pa nkhani ya mmene moyo unayambira komanso n’chiyani chinamutsimikizira kuti Baibulo linalembedwa ndi Mulungu?
Zinthu Zitatu Zimene Sitingagule ndi Ndalama
Ndalama zimatithandiza kuti tigule zinthu zofunika pa moyo wathu koma zinthu zimene zingatipangitse kukhala ndi moyo wosangalala sizingagulidwe ndi ndalama.
Zimene Muyenera Kudziwa Ponena za Matenda a Khunyu
Anthu ambiri sawamvetsa matenda a khunyu. Werengani nkhaniyi kuti mudziwe zinthu zina zomwe muyenera kudziwa ponena za matendawa
Kuvutika Maganizo
Werengani nkhaniyi kuti mudziwe chifukwa chake anthu amadwala matenda ovutika maganizo komanso mmene Baibulo lingawathandizire.
Khutu Lamphamvu la Bwamnoni
Bwamnoniyu ali ndi kakhutu kakang’ono kwambiri koma kamagwira ntchito ngati khutu la munthu. Kodi zimene akatswiri apeza zokhudza khutu la bwamnoniyu zingathandize bwanji asayansi komanso akatswiri opanga zinthu?
Zina zimene zili pawebusaiti
Kodi Mungatani Anthu Ena Akamakuvutitsani?
Anthu ambiri amene akuvutitsidwa amaona kuti palibe chimene angachite. Nkhaniyi ikufotokoza zimene mungachite kuti anthu asiye kukuvutitsani.
Kodi Mumangokhalira Kuganizira za Mmene Mumaonekera?
Kodi mungatani kuti muzisangalala ndi mmene mumaonekera?
Kodi Mungatani Ngati Mukudwala Matenda Aakulu?
—Gawo 1
Achinyamata 4 akufotokoza zimene zikuwathandiza kupirira matenda awo kuti asamangokhalira kudandaula.
Maloto a Wophika Mkate
Koperani ndi kusindikiza zithunzizi ndiyeno onani zinthu zitatu zimene zikusiyana pa zithunzi ziwirizo.


text:
Choti Choti Khushiyan Episode 77, Choti Choti Khushiyan Episode 77 Full –Geo Tv, Choti Choti Khushiyan Live –Episode77, Choti Choti Khushiyan Episode 77 Online, Choti Choti Khushiyan Episode 77 – 24th March 2014, Choti Choti Khushiyan Episode 77 – 20th March 2014, Choti Choti Khushiyan Episode 77 – 24 March 2014 By Geo Tv, Watch Choti Choti Khushiyan Episode 77 Geo TV 20 march 2014, Geo Tv drama Choti Choti Khushiyan Episode 77, Choti Choti Khushiyan Episode 77 – 20 March 2014 HD By Geo
Dailymotion Parts
Choti Choti Khushiyan Episode 77
Choti Choti Khushiyan Episode 77 By Geo Tv
Watch Choti Choti Khushiyan By Geo Tv Episode 77
Choti Choti Khushiyan 77, Choti Choti Khushiyan Epi 77
Choti Choti Khushiyan Episode 77 Geo Tv in Full HD 24th March 2014
Choti Choti Khushiyan Geo Tv 77, Choti Choti Khushiyan 77 24th March 2014


text:
Kudzodza Kwa Wonse Yesu Ndiye Banja
1/9/2003
Mzuzu, Malawi Afirika 1996
Kuti ukathe kuyankhula mawu a Mulungu munthu uyenera kudzodzedwa. Kodi izi ndizo inu nonsenu mumaganizira maganizo anu? Ndili ndi uthenga wabwino wochokela kwa Yesu kunza kwa inu okhudza za zimenezi. Izi zikulankhuliridwa kuchokela kwa buku la Yohane woyamba chapter 2 (okhululupira) kuti muli nako kunzodza pa inu koona osati kwachinyengo. Mzimu wa Mulungu, Yesu amene anali mphunzitsi wamkulu akhala mwa inu. Yesu ndi mphunzitsi wamkulu, wodabwitsa komanso wamphungu. Paulo adanena kuti ngati mulibe mzimu wa Yesu mwa inu ndiye kuti simuli aiye. Ngati inu muli mkhristu, ndiye kuti Yesu khristu adali munthu odzodzedwa kuposa munthu wina ali yense adakhalapo-Iyeyo akhala mwa inu. Uku ndiko kunena kuti ngati muli Mkhristu, ndinu wodzodzedwa. Alleluya!
Osakhala ndi udindo kapena dzina—Koma ntchito yochita.
Pali nthawi zina pakati pa anthu okhulupirira pamapezeka ntchito yoyenera kuchita. Pamakhala ntchito ngati kusamalira ana, kugawa chakudwa, kusamalira chuma, kusamalira amai amasiye komanso ana amasiye, kuthandiza kusamalira zinthu kapenanso nyumba za anthu, kukonza mapaipi odutsira madzi a zimbudzi, kuikira magesi, kusoka zovala kapenanso kunthandidzana kulima munda. Pali ntchito zambiri muthupi la Yesu. M’buku la Machitidwe makamaka mutu wa 6 padali ntchito yoyenera kuchitidwa. Mchitidwe amu (malembo) m’mawu a mulungu sizimanena “zokhudza kudzodza kokhala m’busa yekha ayi.” Anthu asanu ndi awiri omwe akufotokozedwa mukhaniyi adali anthu wamba chabe amene adadzadzidwa ndi mphamvu ya mzimu woyera komanso nzeru. Iwo chikhalilecho adali (akutumikira) akugwira ntchito yabwino ya Yesu. Adali ndi mbiri yabwino yokhudza khalidwe lawo lodzichepesa ngati atumiki a Yesu. Koma padali ntchito yofunika kudyetsa amai amasiye. Ndi chifukwa chake mubuku la Machitidwe mutu 6 likufotokoza za kuika kwa manja osati ngati kupemphera kwa Yesu koma kugwira ntchito.
Monga molingana ndi Baibulo anthuwa sadali madikoni ngati mmene tingaganizire ambiri aife. Monga mmene iwo adalili adali oposa udikoni. Timamva tikawerenga mbuku loyamba la Timoteyo mutu wachitatu (3) timawerenga kuti dikoni ayenera kukhala mwamuna (wokwatira) wapabanja, koma monga mmene tikudziwira bwino ife tonse, anthu awa sadali okwatira kapena adali ndi ana ayi.
Tikumva nkhani inayake mmbuyomo, Paulo adapita kukaona Filipo, amene adali mmodzi wa madikoni asanu ndi awiri. Kodi mukukumbukila kuti Filipo adali ndi ana a kazi anai amene nawo amene adachitapo ulosi? Mzimu woyera umafotokoza bwino lomwe za Filipo ngati “m’modzi mwa anthu asanu ndi awiri,” osati “modzi wa madikoni asanu ndi awiri.” Kudali madikoni ambiri m’mipingo yochuluka ya m’nthawi imeneyo koma mzimu woyera siukutiuza kuti, Filipo, adali m’modzi wa madikoni asanu ndi modzi.” Koma mzimu woyera ukutiuza kuti Filipo m’modzi wa anthu asanu ndi awiri. Iyi ndi fundo yofunika kwambiri. Pali kusiyana pakati pa Dikoni ndi munthu wina amene adasankhidwa ku utumiki.
Dikoni amakhala ndi ntchito yopitilira, Koma anthu asanu ndi awiri omwe adasankhidwa mabuku la Machitidwe Atumwi mutu wa chisasnu ndi chimodzi (6) tikumva kuti adasankhidwa ku utumiki wapadera. Ndipo tonse tikuntha kuona kuti ntchito ya utumiki wawo idasintha pomwe zinthu zidayamba kusintha mu Yelusalemu. Filipo adapita ku Samaliya, Stefano adanka naralikira masunagogi kumene tikumva kuti adaponyedwa miyala naphedwa koma sitikumvanso kuti iwo adapitiriza kupereka chakudya kwa akazi amasiye. Nthawi zina timayenera kuyika manja pa anthu okhulupirira kuti Mulungu awatume ku ntchito yapaderadera, koma ngati ntchitoyo yomwe adasankhidwira yatha sapitirizanso kukhala maudindo omwe kalero adasankhidwira. Pano pali mbali yosiyana, ngakhale, thawi zina pamene Mpingo wakula kwambiri, kuti ukhale ndi madikoni ndi akulu a Mpingo. Izi zimangokhala ntchito zopitiriza-pitiriza imene imalira zinthu zambiri monga mwa udindo kuti ukathe kuthandiza munjira zambiri.
Pamene mudzatchedwa mkhristu, Yesu adzakusanjikani manja ndipo pomwepo mudzakhala wansembe. Mudzakhala olankhula koma okonda mawu a Mulungu. Pamene mpingo ukukula komanso kusintha, pamakhala ntchito yoyenera kuichita kapena kuti mpingo umasankha mwa anthu ake amene alipo ena monga awiri kapena anai amene ali odzala ndi Mzimu woyera ndi nzeru. Kapenso ngati ntchitoyo ioneka kuti ndiyaikulu amasankhirapo anthu ena asanu ndi awiri wodzala ndi mzimu woyera ndi nzeru kudzaika manja pa iwo pamodzi komanso kuwasankha iwo ku utumiki. Koma izi zimakhala choncho ngati pokhapokha pali ntchito apo bi ayi, anthuwo amakhaladi okhulupirika ndi omvera ku ntchitoyo ndipo adzakhaladi ndi udindowo, koma ngati kudzaoneka kuti sali okhulupirika pa udindowo, udindowo udzachotsedwa kwa iwo. Koma ngati alibe okhulupirika adzagwira ntchito paudindowo kufikira ntchito yomwe adasankhidwira yachitika. Pamene tikamanena za Madikoni ndi Akulu a Mpingo, iyi simakhalanso ntchito. Komanso ndi zoona kuti mwina nthawi zina zimatha kutheka kuti ngati akhala anthu osakhulupirika amatha kuwachotsa pa udindo wawonso.
Mphatso ya Mtumwi
Mtumwi Paulo adanena kuti iye ndi kapolo wosankhidwa ndi Mulungu. Sichinali kuti adali munthu wapaderadera ayinso, koma kuti Mulungu adali kufuna kuonetsera chifundo chake. Izi zidali chomwecho ndi atumwi onse. Iwo sadasankhidwe chifukwa adali anthu apaderadera ayi. Iwo adasankhidwa pa mpikisano wa chifundo cha Mulungu. Paulo adanena zimenezi kwa akhristu aku Mpingo wa ku Korinto kuti ngati sangachite ntchito yomwe Mulungu adamuitanira ndiye kuti chinthu china chake chikhodza kuchitika monga ngati matembelero. Paulo adanena kuti udindo wa mphatso ya utumwi ndiwo nthawi zonse ayenera kukhala munthu wokhulupirika ngati kapolo kuti ukathe kuwauza anthu ena za ukulu wa ulemerero wa Yesu. Choncho adakhala kapolo wa uthenga wabwino wa Yesu, ndipo m’malo mwake adapereka moyo wake pa mtengo uli wonse omwe akadayenera kupereka, kuti akathe kukwanitsa kuwauza anthu ena za uthenga wabwino wa Yesu.
Pali mphatso zambiri muthupi la Yesu khristu ndipo mphatso iliyonse ili ndi kufunikira kwake. Paulo adanena kuti mphatso zomwe aliyense adali nazo zinali zofunikira mwapadera, kuti aliyense athe kutumikira ngati wansembe kuti akathe kuwauza anthu ena za Yesu Khristu. Iye adanenanso kuti anthu ena omwe amanena za Yesu adzalandira mphoto. Koma mtumwi Paulo adanena kuti, ali otemberereka ngati sangawauze anthu ena zokhudza Yesu. Mphatso ya utumwi ndi ubwino wake ndi umodzi komanso yapaderadera komanso yosowa kwambiri. Komanso ili ndi zopereka mtengo wache zambiri, monga kulankhula kwa Paulo. Atumwi ali ngati mizati m’nyumba ya Yehova. M’buku la Aefeso mutu 3, Paulo akulankhula za zinthu ziwiri zomwe iye amayenera kuchita pa udindo wake ngati mtumwi. Adanena chinthu chimodzi pa (versi la 8) ndiko kuuza anthu ena za chuma ulemerero wa Yesu. Mundime la a Paulo akunena za chinthu chachiwiri chimene iye adaitanidwira, ndiko kuti akathe kuwafotokozera anthu momveka bwino m’mene angakhalire mu ulemerero odabwitsa wa Yesu Khristu. Iye adanena kuti adzawaphunzitsa m’mene angakhalire ndi moyo wodabwitsa wa Yesu komanso m’mene angasanthulire moyo wodabwitsawu wa Yesu m’moyo wawo.
Mubuku loyamba la ku Akorinto mutu wa 3, Paulo akudzitcha yekha womanga waluntha. Iye sadanene chinthuchi chifukwa adali onyada koma Mulungu adachiika chinthuchi m’mafupa ache. Mulungu adampatsa iye chifundo komanso kumkomera mtima pomupatula iye mwapadera kuti akhale nayo mphamvu yotha kuona zinthu zimene ena samakwanitsa kuona. Mu bukhu la Akorinto loyamba mutu wa 15: ndime ya 10, Paulo adanena kuti iye adali chigawenga koma Mulungu sadamukhululukire kokha koma adamupatsa mphatso yapadera. Yesu amapereka mphatso zambiri, zosiyanasiyana. Muzinthu zonse zomwe Yesu adali ziwalo zake zonse, adazipereka ku Thupi lake. Mukunena kwa tchutchutchu mphatso zonsezi ndi zofanana chifukwa zonsezi ndiye Yesuyo. Koma mphatso yomwe Mulungu adamupatsa Paulo idali ya utumwi. Paulo adanena kuti iye “sadali munthu oyenera kukhululukidwa machimo ake. Koma chifukwa adamukhululukira machismo ake ndikumupatsa mphatso, iye adzagwira ntchito modzipereka kwambiri ngati njira imodzi yonenera zikomo Inu Mbuye Yesu pondikhululukira machimo anga.” Mphatso imeneyi idali kuti akathe kuwafotokozera anthu ena za chuma cha mtengo wache wapatali cha Yesu.
Chifukwa kuti Paulo adali ndi mphatso yamtengo wapatali yoona zinthu zomwe anzake sankaziona, iye adafunitsitsa kuthandiza anthu onse a Mulungu kuti athe kuona m’mene angayendere pamodzi. Umu ndi m’mene mphato ya utumwi ilili, n’chifukwa chake mphatso imeneyi ili yofunika kwabasi mumpingo pa dziko lonse loti zungulira. Tayerekazani mutayika akhristu odzipereka okwana zana limodzi pamalo amodzi, onsewo adzakonda Yesu ndi mitima yawo ndipo kudzakhala kufuna kwawo kuti amumvere Yesu. Koma kopanda chiyanjano ndi mtumwi nthawi zina zimakhala zovuta kudziwa m’mene angayendere pamodzi. Angadziperekere, akhristu okondana angamavulazane wina ndi mnzake, koma mphatso yomwe Yesu amapereka kwa iwo ya utumwi imawathandiza kuti agwire ntchito limodzi.
Kuika Ziwalo Zonse Pamodzi
Tikhoza kutenga ziwalo zonse za galimoto—chowongolero, bampala, mota, chitseko—ndikuziunjika munyumba imodzi. Zonsezo zikhozao kukhala ziwalo zodabwitsa, koma m’malo mwake simungathe kuyendetsa mtunda wautali ngati zidutswa zonse za galimoto sizinaikidwe pamodzi. Zoonadi zeni zeni pa nkhaniyi ndi yakuti mukhoza kupita kuli konse ndi galimoto imeneyi. Mphatso ya utumwi ndiyo imasonkhanitsa mphatso zonse pamodzi. Mumpingo tikufuna mphatso yomwe ingapangitse kuti zidutswa za galimoto zikhale pamodzi. Izi ndi zimene Paulo amanena pa buku la Aefeso 3. Iye amawauza anthu za ukulu wa dzina la Yesu limene limathandiza kuika mpingo pamodzi. Paulo adafuna kuika mpingo pamodzi kuti itchedwe nyumba ya Mulungu. Mphatso zonse komanso akhristu onse odzipereka amafuna mphatso ya utumwi kuti iwathandize kuika nyumba pamodzi.
Mubuku la Aefeso mutu 4, Paulo adanena kuti Mulungu amapereka mphatso kwa mpingo—mtumwi, mneneri ndi mphatso zina kuti pamenepo tikakule tonse pamodzi. Imatiphunzitsa kuti tisakhalenso makanda, imatithandiza kuti tikule kufikira muuphumphu wonse wa Yesu Khristu, kutithandizira kuti tikaumbike pamodzi. Paulo adanena za kufunikira kwa mphatso ku mpingo kuthandizira anthu abwino kuti amangirirane pamodzi.
Makalata ambiri a Paulo amalankhula za ntchito zochitika zenizeni. Iye sadakambe zambiri za Yesu Khristu, koma makamaka zinalimbikitsa okhulupirira m’mene angakhalire pamodzi kwa wina ndi mzake. Iye adawaphunzitsa iwo ndi zinthu zochitika zeni zeni kuyambira ndalama, ukwati, ana ndi akazi amasiye, komanso m’mene angamangirirane mumpingo mokhudzana ndi ulamuliro. Iye adawaphunzitsa zokhudzana ndi kupembedza kwawo pamodzi, misonkhano, komanso m’mene angamangirirane pa zinthu zosowa zawo wina ndi mnzake.
Chiphunzitso cha zidutswa zabwino za galimoto (kuti m’mene zikhalire galimoto) izi ndi zimene mtumwi Paulo amachita ndi mphatso yache iye amafuna kuwaphunzitsa kuti akhale pamodzi ndi kupita kwina kwake, ifeyo sitikufuna kukhala ngati mkoko wanthochi omwe siungathe kupita kwina kuli konse. Ife tikufuna kukhala Basi ya Yesu yomwe ingakwanitse kupita kwina kulikonse. Tikufunika kumangika pamodzi kenako ndi kuphinzira m’mene tingagwirire ntchito muchikondi.
Paulo akutiuza kuti ndichinthu chabwino kukhala ndi mafunso a zinthu zochitika. Mubuku la Akorinto woyamba mutu 1, tikuwerenga za banja la Kloe lidayenda mtunda wokwana 100 milosi kuti akathe kumufunsa mafunso Paulo. Amakamufunsa za magawano chomwe iwo mu mpingo wakumeneko zokhudzana ndi mabanja, komanso chomwe iwo angachite tchimo likakhala liri pakati pawo. Chifukwa kuti mphatso yake idali ya utumwi adatha kuona chomwe iye angachite. Anthu a Mulungu adali kumufuna Paulo kuti athe kuona komanso kuwathandiza. Paulo chonsecho sadali “opsa wina aliyense ayi.” Iye adali kudziwa bwino lomwe za chifoko chake mumtima mwake, kuti tsiku lina iyenso adachitapo uchimo asadatembenuke. Koma chifukwa Mulungu adamukonda Paulo, n’chifukwa amafuna kunena “kuti zikomo” pogwiritsa ntchito mphatso yake kwa anthu a Mulungu.
Mafunso Ofunsa Zinthu Zenizeni Zokhudzana Ndi Udindo Wa Amuna Ndi Akazi
Komanso ndikadakonda amai adzivala bwino modzilemekeza, osati ndi tsitsi langale zamtengo wapatali ngati golide, kapena zovala zamtengo wapatali, akhale ndi makhalidwe abwino ovomere kwa akazi onse wopembedza Mulungu. Akazi ayenera kuphunzira mwakachetechete, koma sindilola ine akazi ayenera adzimveke okha ndi chovala choyenera, ndi manyanzi, ndi chidziletso, osati ndi tsitsi loluka, ndi golide kapena ngale, kapena Malaya a mtengo wache wapatali, komatu; (umo mokomera akazi akuvomereza kulemekeza Mulungu), mwa ntchito zabwino. Mkazi aphunzire akhale wachete m’kumvera konse. Koma sindiloloa ine kuti mkazi aphunzitse, kapena kulamulira mwamuna; komatu akhale chete. Adamu adali oyamba kulengedwa, pambuyo pake Eva. Adamu sindiye adayamba kunyengedwa ndi chinjoka koma mkazi ndiyo. Mkazi adapulumutsidwa mwakubala mwana ngati akhala n’chikhulupiriro, n’chikondi ndi n’chiyeretso. (1 Tim 2:9-15)
Izi zikungofanana ndi mawu omwe akupezeka m’buku loyamba la 1 Akorinto mutu 14, Paulo adalemba mawu onsewa ndi mzimu wa Mulungu. Ndiye n’chifukwa ndikufuna kuti timvetsere zomwe mzimu woyera amaganiza komanso pamene iye amalemba zinthuzi. Mzimu woyera ndi munhu amakhala ndi maganizo komanso zokhumba, monganso mene inu ndi ine tili. Inuyo mukalankhula kanthu kwa ine ndiye kuti mukulingalira zinthunzo komanso muli ndi chikhumbitso chachikulu kuposa umo mwalankhulira. N’chifukwa chake ndafuna kuti timvetsere zimene mzimu woyera amamvera komanso kulingalira chifukwa mzimu woyera ndi munthu, osati mawu okha ayi.
Mtima wake wa Mzimu Oyera umakonda mai kapena bamboo chimodzimodzi. M’bukhu la Agalatiya mutu 3, iye amanena kuti palibe mwamuna kapena mkazi tonse ndife amodzi mwa khristu. Palibe M’yuda kaya Mheleni, palibe mkazi, palibe mwamuna, palibe wakuda, kapena woyera, kapena wachikasu. Alleluya!! Koma tsopano tonse ndife a Yesu. Kodi Yesu adali ndi maonekedwe anji? Ndani akuchidziwa chinthuchi? Iye ndiye wodabwitsa! Chifukwa cha chimenechi, ndichifukwa chake tilinacho chikhulupirio mwa Yesu Khristu, tonse timavala Yesu, palibenso Myuda kapena Mheleni, kapolo kapena mfulu, mwamuna kapena mkazi. Izinso Mzimu Oyera adalankhula mubuku la Agalatiya mutu 3.
Malingaliro A Mtengo Wapatali Okhudza Za Ulamuliro
Pali zinthu zambiri zomwe Mzimu Oyera amaganiza zokhudzana ndi mkazi kapenanso mwamuna; zinthu zimenezi ndi zamtengo wapatali tiyenera kuzimvetsa pamodzi. Pamene tikulingalira za mwamuna kapena mkazi, tikuona kuti Atate ndi mutu wa Khristu. Khristu ndi mutu wa mwamuna. Mwamuna ndiye mutu wa mkazi. Kodi Yesu sindiyenso mutu chimodzimodzi Atate wake? Yesu adanena, “Ine ndi Atate ndife amodzi.” Koma Atate ndiye wamkulu kuposa khristu, ngakhale ndiwo amodzi. Tomasi adanena ndi Yesu, “Ambuye wanga ndi Mulungu wanga.” Atate ndi mwana ndiwo amodzi.
Chachidziwikire kuti Yesu ndiye mutu wa mwamuna. Koma ngati tidavekedwa Yesu tili naye pamodzi Yesuyo. Apa tikuona kuti pali ulamuliro pakati pa mwamuna ndi mkazi. Mwamuna aposa mkazi chimodzimodzi Yesu ali oposa mwamuna. Pamene mwamuna ndi mkazi ndiwo amodzi mwa khristu. Choncho, kunena momveka bwino tikutathauza kuti mwamuna ndi mkazi ndiwo amodzi (ofanana). Koma ngakhale zili choncho pali ulamuliro pakati pa mwamuna ndi mkazi.
Zinthu izi ndizo za mtengo wapatali ndipo muyenera kutchereza. Mwamuna angathe kutumikira mkazi ndi mtima wanu wonse. Mwamuna ayenera kukonda mkazi kumuchengetera mozama. Mwamuna, munjira ina iliyonse ayenera kukhala kapolo kwa mkazi. Ngati chimodzimodzinso khristu adabwera kudzatumikira mpingo. Ngakhale kuti Yesu angathe kusambitsa mapazi athu ngati kapolo angachitire, komabe ali ndi ulamuliro. Chimodzimodzinso, mwamuna achengetere komanso akonde mkazi, mpakana adadziyesera yekha kapolo kwa iye munjira ina iliyonse, iye ali nawo ulamuliro pa mkazi, ndipo mkaziyo ayenera kumvera ku zimenezi.
Ngakhale kuti zili Yesu ali ndi okoma mtima kwa ife komanso kutikonda ife sindicho chifukwa kuti ife tiyiwale ulamuliro wake, kodi sichoncho? Muli dongosolo mwa Mulungu la kachitidwe kazinthu. Muli ulamuliro mwa Mulungu. Pamene Mzimu Oyera amalankhula nafe pa 1 Akorinto mutu wa 14, ndiso 1 Timoteo mutu wa 2, izi sizikutanthauza kuti amuna ndi olamulira, kulamulira mkazi ndi nkhonya ya chitsulo. Komanso mkazinso sikapolo kuti ayenera kuti adzithawira kukonda mumdima. Tiyenera tikondwerere mphatso adapereka kwa akazi athu, ngakhalebe amadzipereka pa mphatso zomwe Mulungu adawapatsa mitima mwawo. Koma akazi ayenerabe kuzindikira za ulamuliro umene Mulungu adauyika pa amuna. Choncho zinthu zonse ndi zamumtima. Zinthu zonse zotchedwa chi khristu zimakhudza mtima osati malamulo. Yesu sadatininkhe ife malamulo m’malo mwake adatipatsa ife mtima wake. Iye adatiphunzitsa ife kuganiza monga momwe iye angaganizire. Choncho cholinga chathu chachikulu ndicho kukhala ndi mtima omwe iye amafuna ife titakhalira monga mawu opezeka mabuku a 1 Akorinto 14, kudzanso 1 Timoteo 2, Baibulo sindiyo Buku la malamulo lokha komanso m’mene timapezamo moyo. Kodi zimenezi zikuoneka bwanji m’moyo wathu wa tsiku ndi tsiku? Muchiyanjano chomwe chilipo pakati pa mwamuna ndi mkazi, mwamuna adzadyetsa, kusamalira, komanso adzachengeta mkazi wake. Adzautaya moyo chifukwa cha mkazi munjira ina iliyonse, ngakhalenso kupitirira apo kukhala kapolo chifukwa cha Mpingo. Chimodzimodzi mkazi ayenera kukhala otchereza kwa mwamuna chifukwa ndi mtima wake. Mtima wake wa mkazi ndi kutchereza mawu onse komanso kuchita zomwe mwamuna akufuna. Ili si lamulo koma m’mene Yesu amakondera kuti ife tizikhalira m’mtima mwathu. Mukuchulukira komwe mwamuna angakhale nayo nthawi yochita zomwe tatchula pamwambapa, mochulukira mwamuna adzamvera kulankhula kwa Mulungu. Komanso mkazi akakhala ndi moyo womvera kwa mwamuna, iyenso adzakhoza kumvera kulankhula kwa Mulungu. Mawu amanena kuti, “Anthu awiri adzayenda bwanji asanapanganiretu?”
Ulamuliro Umatimasula Ife!
Zinthu zonsezi tatchulazi, ndi zofunika. Ngati mpingo uli pamodzi, komanso ngati mitima yathu ndi maganizo zili zabwino, ndipo mwamuna adzakhala wochita ulemu komanso okonda akazi onse (am’mene sadzasowa ngati mipando). Amuna adzayamba kukonda mphatso zomwe zili mwa mai ndipo iwo sadzalola kuti mphatso zomwe zili mwa iwo zikwiririke m’nthaka. Nawonso alongo adzayamba kulemekeza abale, pamene ali pachiyanjano cha oyera mtima, ndipo iwo ngati akazi adzatha kudziwa ulamuliro wa amuna osafuna kukhala pamwamba pa ulamuliro wa amuna. Paulo adanena, “Ine sindilola mkazi aphunzitse komanso akhale ndi ulamuliro pa mwamuna.” Ngakhale angathe kupereka mphatso zawo. Mwachitsanzo: Ngati mlongo wina ali ndi kanthu kena m’mtima mwake kofunika kulankhula, iye sayenera akwirire luntha lake. Iye sayenera kuti akwirire mphatso yomwe Mulungu adamupatsa mphatso yomwe ili mwa iye. Ife timafuna zonse za Yesu. Choncho ngati mlongo ali ndi kanthu komwe kakumutentha mumtima mwake kofunika kulankhulidwa, wayenera mlongoyu apemphe abale pofuna kulemekeza ulamuliro oposa wake nthawi zonse. Ngati pali mwamuna wa ulamuliro oposa wake, ayenera kumufunsa ngati koyenera kulankhula. Komanso ngati kungakhale kotheka mwamunayo angathe kufunsa mpingo ngati kuli koyenera kuti mlongoyo alankhule kapena ayi. Ngati kungakhale kuti mwamunayo aona kuti ndi kosavomereza mlongoyo kulankhula komanso mpingo wawona kuti mkaziyo asalankhule panthawiyo, iye ayenera akhale okondwa kukhala chete. Mkaziyo sayenera kuti akwiye chifukwa adakanizidwa kulankhula. Sayenera kunena taonani, “kuyambira lero sindidzalankhulanso kanthu pakati pa mpingo.”
Umu ndi m’mene amai angakhalire a Yesu kwa aliyense, komanso mwamuna pokhalabe ndi ulamuliro. Wamuna angathe kutenga mphatsoyo, koma munthu wa mkazi samadziika yekha pamwamba pa mwamuna. Pamene muwerenga ziphunzitso za mawu a Mulungu nonse pamodzi, chimene mungaone ndi chakuti Mulungu ali mtima wolunjika kwa amai. Mkazi sindiye mpando kapena gome m’chipinda. Mlongoyo ali ndi moyo mwa Yesu ndipo tiyenera kukhala omufunitsits mlongoyo. Komanso mlongoyo ayenera kumvetsetsa za ulamuliro wa Mulungu ndipo sayenera kukhala onyada. Iye ayenera kukhala odzichepetsa kuti athe kudzipereka yekha nsembe. Iyi ndi dongosolo la Angelo, dongosolo la Mulungu Atate ndi dongosolo la Yesu mwana, komanso dongosolo la mwamuna ndi mkazi. Tonse ndife amodzi, koma pali ndondomeko mwa Mulungu imene imathandiza kuti zinthu ziziyenda bwino. Ndife ofanana, komanso mphatso ya mkazi ikhoza kukhla yabwino koposa poyerekeza ndi ya mwamuna wake, koma Mulungu adamupanga kukhala wa mwamuna. Ichi n’chifukwa chake pali dongosolo. Komanso mwina iye samayenera kukhala ndi ulamuliro. Koma Mulungu amasankha zinthu zimene tiyenera kuzilemekeza, choncho tonse pamodzi tiyenera kugwira ntchito yobweretsa mphatso komanso kukonda ndondomeko yomwe Mulungu waika kuti tiyende pamodzi tonse.
Kumene ndimakhala ine kuli amai ambiri omwe ali ndi mphatso. Mpingo kumeneko ndi odalitsika kwambiri chifukwa uli ndi amai olimba kwambiri mwa Yesu. Iwonso akhoza kukuuza za ndondomeko yomweyi monga ngati chinthu choyendetsa zinthu mwa dongosolo la Mulungu—chinthu ichi sichiwakanikiza iwo pansi; koma m’malo mwake chimawamasula. Pali ufulu wambiri popeleka mphatso zawo ngati nsembe m’malo mongotenga potsatira ulamuliro. Ndi chinthu chamtengo wapatali kukhala munthu wodzipereka. Akazi pa iwo okha adzakhoza kukuuzani kuti ulamuliro umawamasula m’mitima yawo ndinso umawapanga iwo kuyimba nyimbo m’kati mwawo pamene akupereka nsembe ya mphatso zawo koposa kutsatira ndondomeko. Choncho pamene sitiri kufuna kupondereza pansi mphatso zonse, mphatsozo zimabwera ngati zopereka kuchokera kwa alongo, izi ndi zoona makomo, komanso m’ziyanjano za oyeramtima. Uwu ndiwo mtima omwe Yesu amaufuna—mtima omwe iye angaudalitse.
Kodi mukukumbuka zomwe Ambuye Yesu adanena kwa Kentuliyo, Msirikari wa Chiroma? Iye adanena kwa Kentuliyoyo kuti mwa iye, adaonamo chikhulupiriro chachikulu kuposa anthu onse M’Israeli. Chikhulupiriro chomwe Yesu adali asanachionepo chidapezeka mwa munthu mwamuna amene amadziwa kukhala pansi pa ulamuliro komanso ndikukhala ndi ulamuliro. Mlonda wachiroma adanena kuti Iye angathe kunena kwa watchito wake “Pita”, ndi iye adzapita. Adzanenanso kwa waichito wina “Bwera kuno”, ndipo iye adzatero. Iye adanenso kuti ndiye munthu odziwa ulamuliro ndiko kunena kuti Pita ndinso Bwera ulamuliro wake. Yesu adanena kuiti uyu ndi munthu wachikhulupiliro Chachikulu yemwe Yesu adamuonapo chifukwa amadziwa kumvera ulamuliro. Ichi chinali chomwe chinamumasula iye, osati chomwe chingamukanikize iye pansi.
Pamene Yesu ali mutu wa Mwamuna, mwamuna amamasuka. Yesu adanena kuti ngati sitingathe kukhala kapolo wache tingathe kukhala kapolo wa tchimo. Ngati sitingathe kumulola Yesu kukhala Mbuye wathu, uchimo udzakhala mbuye wathu. Koma ngati mwana adzatiyesa ife mfulu tidzakhala mfulu ndithu. Kodi mukutha kuona zinthu izi m’moyo mwanu? Mukangomumvera Yesu, inuyo mudzamasulidwa? Koma pamene mungakhale osamvera Yesu ndi osalungama m’mtima mwanu.
Izi ndi m’mene zilili ndi mwamuna ndi mkazi. Ife tikatsalira ulamuliro wa Mulungu, sitikhalanso akapolo; ndife mfulu. Koma ngati sititsalira timakhala akapolo ku zolakwika zathu. Mkazi yemwe Sali pansi pa ulamuliro ndiye osalungama m’mtima mwake. Iye adzakhala okhumudwa ndi osakonzeka, Mulungu ndiye amapereka ulamuliro m’banja komanso m’mpingo—izi sizitanthauza kuti pali munthu wina yemwe ali wabwino kwambiri kuposa wina ayi, kapena kuwafotokozera anzakenso kuti achite chiyani powalamulira chomwe angachite. Iye amapereka ndondomeko ndi ulamuliro kuti tonse tikhale omasuka kuchikondi ndi dongosolo la Mulungu.
Kulankhula Ndi Atate Ngati Banja
Chomwe tikufuna kulankhula apa ndi m’mene tingakhalire, osati m’mene tingakhalire ndi Chiyanjano. Kuyankha mafunso amoyo watsiku ndi tsiku ndikophweka poyerekeza m’mene zingaonekere pachiyambi. Pamene tidzathe kukhala ngati banja muchoonadi pomwepo zithu zidzayamba kumveka bwino. Anthu ambiri ali okodwa pakati pa banja ndi chipembedzo ngati kabungwe. Gulu lina la anthu achabe a chipembedzo ndi banja. Pamene enanso akodwa pakati pongokhala opita kutchalitchi ndinso banja. Pamene chonsecho Mulungu akubweretsa Mpingo wake kuti ukhale ngati banja, pamenepo zinthu zimayamba kumveka bwino. Pamene tidzadziona pa ife tokha ngati banja, mayankho a mafunso ambiri omwe tingakhale nawo amayamba kupezeka. Chifukwa timayamba kukondana wina ndi mnzake mowirikiza, timagawana mbali ina iliyonse ya moyo wathu umalukika pamodzi tsiku lili lonse, amuna amadziwa kukhala bwino ndi akazi komanso akazi nawo amadziwa m’mene angakhalire ndi amuna. Ngati tingadziwe m’mene tingachitire m’makomo athu ndinso makwalala, tidzadziwa m’mene tingachitire misonkhano.
Mu zinthu zonse, tiyenera kuzindikira ndondomeko ya Mulungu, komanso tiyenera kusauzima Mzima. Tiyenera kuzindikira dongosolo, komanso sitiyenera kukwirira luntha lathu. Choncho, ngati Oyera mtima asonkhana pamodzi Mulungu amapereka pemphero mumtima wanga, ngati munthu wamwamuna ndine oyeneranso kufunsa ngati kuli koyenera kuti ndipemphere. Koma ngati amene akufuna kupemphera ndi wamkazi ndi chichidziwikire kuti ayenera apemphe kaye mwamuna ngati kuli koyenera kuti apemphere, mwamunayo naye ayenera afunse anthu onse osonkhanawo, “Kodi ndikoyenera ngati mlongoyo ayenera kupemphera?” Ngati mwamuna ndi msonkhano onse aganiza kuti ndikoyenera, mlongoyo ali pansi pa ulamuliro. Iye ndiwokutidwa ndi ulamuliro ngati timulola iye kutero, koma ngati iye angachite zinthuzi payekha, izi zidzakhala kunja kwa ulamuliro (dongosolo). Koma ngati ife tonse tingamlole kuti apemphere mlongoyo ali pansi pa ulamuliro ndipo nthawi yomweyo zinthu zili bwino. Zinthu izi nthawi ndizoona.
Tiyenera kumvetsa zinthu zina zake zokhudza pemphero. Mawu oti ‘Pemphero’ amamveka ngati achipembedzo ku makutu athu. Pamene tikhala ngati banja, mnjira yomwe tingagwirire tchito limodzi zimapangitsa kuti zinthu ziyambe kumveka bwino pakusonkhana ife. Pamene tidzakhale oyandikira kwambiri ndi Mulungu, mapemphero athu adzayamba kumveka. Mudzipembedzo zonyenga nazonso, anthu amapemphera mapemphero. Mwa Yesu, m’chikhristu, timakhala ndi chiyanjano ndi Atate athu okondedwa. Choncho, kunena kuti “Mapemphero okumana pamodzi amatanthauza chiyani?” Kodi zimatanthauza chiyani tikamanena kuti kukhala ndi banja la Mulungu pamodzi? Kodi mukutha kuona kusiyana” Wina ndi wachipembedzo, ndipo wina ndi wachiyanjano.
Sitimanena kuti “mapemphero” koma m’malo mwake timanena kuti kulankhulana ndi Atate—m’mene mwana amalankhulana ndi atate ake. Kodi mwana angakonze mnsonkhano ndi atate ake, kodi angathe kulankhulana ndi atate ake chifukwa amawakonda iwo? Tangoganizirani tiyana tating’ono titasonkhana m’kachipinda adzayenera kukonza mnsonkhano kuti akambirane ndi atate awo? Kodi adzapanga mnsonkhano ofuna kukumana ndi bambo wawoyo. Iyi sidzakhala mapemphero okumana. Koma m’malo mwake idzakhala banja kukumana pamodzi ndi atate wawo.
Tsopano ndiganiza mwayamba kuona mapemphero aumodzi amagwirira ntchito. Siziyenda zinthuzi! Zimene timachita n’chakuti ngati m’bale akufuna kulankhulana ndi atate ngati iye atha kulankhula ine ndifuna ndilankhule nawo atatewo!” Umu ndi m’mene timapempherera pamodzi pagulu. Umu ndi m’mene timalankhulirana ndi Mulungu pamodzi, pamene Mulungu akutakasa mitima yathu. Mlongo wina akhoza kufunsa m’bale wina, “Kodi chikhoza kukhala choyenera kulankhula ndi atate tsopano?” Iyeyo ali mudongosolo chifukwa ali pansi pa m’baleyo yemwe ali ndi ulamuliro pa iye. Koma izi sizitanthauza kuti mlongoyo alibe ufulu akutha kulongosola za dongosolo loyenera. Umu ndi m’mene tingamachitire tikakhala ndi mapemphero, chiphunzitso, komanso tikamafuna kuyimba nyimbo, chifukwa tili ngati banja pamodzi ndi Atate wathu.
Tikufuna tichotseretu miyambo ya anthu ndi chipembedzo-pembedzo zichoke zituluke ndipo ife tingokhala ana wina ndi mnzake. Sitikufuna kukhala achipembedzo, anthu oyera ndi Maina ndi zikhulupiriro za miyambo ya anthu. Tikufuna tikhale ana okondedwa wina ndi mnzake, komanso ndi atate tsiku ndi tsiku. Kukumana kudzadzisamalira kokha chifukwa ife ngati ana komanso banja tingathe kukumana nthawi zonse. Timalankhula ndi adadi athu nthawi zonse. Timabweretsa chiphunzitso cha Yesu Khristu kwa wina ndi mnzake nthawi zonse. Ngati zingapangike kuti takumana pamodzi muchipinda chimodzi, zimakhala zinthu zamphamvu. Komanso izi sizitanthauza kuti zikhoza kukhala zosiyana mphindi makumi atatu zikatha.
Funso Lokhudza Amai
Funso ndi ili: M’baibulo mawu a Mulungu amanena kuti pamene tisonkhana Amuna ayenera akweze manja awo mwamba, koma akazi ayi. Kodi akazinso akhoza kukwezanso manja awo mwamba? Kodi Izi zikhoza kukhala zabwino?
Funso Labwino: 1 Timoteo 2:8-9 akunena kuti “ndikufuna amuna onse kulikonse akweze manja awo kumwamba akamapemphera, popanda mkwiyo kapena kukangana kwina. Komanso ndikufuna amai adzivala modzilemekeza, ndi moyenerera osati ndi tsitsi loluka kapena dzovala za pa mwamba.
Paulo sakutanthauza kuti, amai sayenera kukweza manja awo mwamba popemphera.” Komanso sakutanthauza kuti abambo sakuyenera kuvala moyenera. Ngati m’bale angakwanitse kukweza manja, ayenera akweze manja oyera. Mawu akulu pamenepa ndi “kuyera.” Ayenera kukweza manja omwe ali odzipereka kutchito ya Mulungu komanso ofunitsitsa kumutumikira pokhapokha amai akagwiritsa udyo ulamuliro, koma ali ndi manja ofunikira motumikira Mulungu, iye wayenera kukweza manja ake mwamba. Mulungu sakutiuza kuti abambo sayenera kuvala modziyenereza komanso sakutiuza kuti iwo sioyenera kukweza manja awo mwamba popemphera; kapena kuti ndi zabwino, ngati iwo ali ndi manja oyera, m’mene zilili zovomerezeka kwa amuna onse kuvala modzilemekeza.


text:
zolankhula za nzeru za Imam Ridtha (a
- Kulongosola
- Gulu la zinthu: Ahalbait
- Owona: 115
zolankhula za nzeru za Imam Ridtha (a)
11-امام رضا (علیه السلام):
كلّما أحدث العباد من الذنوب ما لم يكونوا يعملون ، أحدث الله لهم من البلاء ما لم يكونوا يعرفون؛.
11. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Ngati akopolo aMulungu achita ndikubweretsa machimo omwe sadawayambe wachita kale Mulungu naye amubweretsera mavuto omwe ndikale lomwe sadakumane nawo.
-12قال علیه السلام:
صاحِبُ النِّعْمَةِ یَجِبُ اَن یُوَسِّعَ علی عیالِهِ؛.
12. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu amene ali pamtendere kuti Mulungu adamupatsa chuma ayenera kuchigawa pakati pa azibale ake kuti nawo chiwathandize pa moyo wawo.
-13قال علیه السلام:
إنّ الله يبغض القيل والقـال و إضـاعة المـال و كثـرة السـؤال.
13. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Ndithu Mulungu amadana ndi mau oti “ kudanenedwa” ndi “ adati”, kuononga chuma ndi kuchulukitsa pempho.
-14عن رجل من اهل بلخ، قال:
كنت مع الرضا «عليه السلام» في سفره إلي خراسان، فدعا يوما بمائدة له، فجمع عليها مواليه من السودان و غيرهم. فقلت: جعلت فداك! لو عزلت لهؤلاء مائدة؟ فقال: «مه إنّ الرّبّ - تبارك و تعالي - واحد، و الأم واحدة، و الأب واحد، و الجزاء بالاعمال.
14. Munthu wina ochokera dera la Balikha adanena kuti: Tsiku lina ndidali ndi Imam Ridtha (A) mu ulendo wake opita ku Khurasan, tsiku lina adasonkhanitsa antchito ake onse akuda ndi oyera kuti akadye limodzi chakudya, ndidati kwa Imam: Mudakawapatsa iwowa chakudya chawo pa okha zidakakhala bwino, Imam adati: Khala chete, ndithu Mulungu wathu ndi m’modzi, bambo ndi mayi athu ndi amodzi (Adam ndi Hawa) ndipo mphoto ndi chilango chili kwa munthu wina aliyense molingana ndi ntchito zake.
-15قال عليه السّلام:
«اَلنَظَر اِليَ ذُريتِنّا عِبادَةٌ،
فَقيلَ لَهُ : يابنَ رَسُولِ اللهِ، النَّظَرُ اِليَ الاَئِمَةٍ مِنْكُمْ عِبادةٌ اَمْ اَلنَظُر اليَ جَميع ذُريةَ النبي عليه السّلام؟
فَقالَ: بَلِ اَلنَظُر اليَ جَميع ذُريةِ النَّبي عَبادَةٌ ما لَمْ يُفارِقُوا مِنهاجَهُ وَلَم يَتَلَوَّثوا بِالَمُعاصي.
15. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Kuyang’ana ana ndi zidzukulu zathu ndi Ibadah( kugwira ntchito yofunikira muchipembedzo komwe ndi kupembedza) , kudanenedwa kwa iye kuti: E! inu mwana wa Mtumiki, kodi kuyang’ana ana omwe ndi ma Imam (atsogoleri) ndikomwe kuli Ibadah kapena ana onse a Mtumiki? Adati: Kuyang’ana ana onse ndi Ibadah kufikira poti sadatuluke munjira ya Mtumiki ndipo sadalowelere m’machimo.
-16قال علیه السلام:
من أحب عاصياً فهو عاص و من أحب مطيعاً فهو مطيع و من أعان ظالماً فهو ظالم و من خذل ظالماً فهو عادلٌ. إنَّهُ ليس بين الله و بين أحد قرابة و لا تنال ولاية الله إلاّ بالطاعة؛
16. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu yemwe angamukonde munthu ochimwa nayenso ndi ochimwa, yemwe angamukonde oopa ndikumvera Mulungu nayenso ndi oopa ndikumvera Mulungu, yemwe angathandize opondereza nayenso ndi opondereza, yemwe angamuchepetse opondereza ndiye kuti ndiwachilungamo, ndithu pakati pa Mulungu ndi munthu palibe ubale ndipo kukhala pansi pa ulamuliro wake sikungapezeke pokha-pokha ndikumumvera iye.
-17قال علیه السلام:
اَلسَّخىُّ يَأكُلُ مِن طَعامِ النّاسِ لِيَأكُلوا مِن طَعامِهِ ، والبَخيلُ لا يَأكُلُ مِن طَعامِ النّاسِ لِئَلاّ يَأكُلوا مِن طَعامِهِ؛
17. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu owolowa manja amadya zakudya za anthu ena ndicholinga choti nawo anthu adzadye zakudya zake, pomwe munthu waumbombo samadya zakudya za anthu ena kuti anthu asadye zakudya zake .
-18قال علیه السلام:
عَظِّمُوا كبارَكم و صِلُوا أرحامكم فليس تَصِلوُنَهُم بشىءٍ أفضل من كف الاذى عنهم؛
18. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Alemekezeni ndi kuwakuza akulu-akulu anu ndipo lumikizani ubale pakati panu, kulumikiza ubale komwe kuli kwa bwino ndiko kusiya kuvutitsa azibale pakati panu.
-19سئل (عليه السلام):
أ تکون الارض و لا امام فيها؟ فقال (عليه السلام): إذاً لساخت بأهلها.
19. Imam Ridtha (A) adafunsidwa kuti: Kodi ndizotheka kuti pano padziko lapansi pakhale popanda Imam? Adati: Zikakhala choncho ndiye kuti nthaka ingameze okhalamo ( kusonyeza kuti padziko lapansi payenera kupezeka Imam nthawi zonse).
-20قال عليه السلام:
مَن استغفر الله بلسانه و لم يندم بقلبه فقد استهزأ بنفسه.
و مَن سأل الله التوفيق و لم يجتهد فقد استهزأ بنفسه.
و من سأل الله الجنة و لم يصبر علي الشدائد فقد استهزأ بنفسه.
و من تَعَوَّذَ بالله مِنَ النار و لم يترك شهوات الدنيا فقد استهزأ بنفسه.
و من ذكر الموت و لم يَستَعِدَّ له فقد استهزأ بنفسه.
و من ذكر الله تعالي و لم يَشتَق الي لقائه فقد استهزأ بنفسه.
20. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu yemwe angapemphe chikhululuko popanda kudandaula ndikunong’oneza bondo mumtima mwake wazinyozetsa yekha, munthu yemwe angapemphe kupambana ndi chikwaniritso popanda kulimbikira wazinyozetsa yekha, yemwe angamupemphe Mulungu mtendere popanda kupirira kumavuto ndi mazunzo wazinyozetsa yekha, yemwe angathawire kwa Mulungu pothawa moto wa Jahannma popanda kusiya zofuna zamtima wake wazinyozetsa yekha, yemwe angayikumbukire imfa popanda kuyikonzekera wazinyozetsa yekha, Yemwe angamukumbukire Mulungu popanda kulaka-laka kuti adzakumane naye wazinyozetsa yekha.
-21قال امام الرضا علیه السلام:
لیس العبادة كثرة الصیام و الصلاة، و انما العبادة كثرة التفكر فی أمر الله؛
21. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Kupembedza sikuchulukitsa kusala kokha basi kapena kupemphera swala kokha koma kuti kupembedza ndikuchulukitsa kuganiza zokhudza Mulungu.
22- قال علیه السلام:
صديق كل امرء عقله و عدوّه جهله.
22. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Nzake wa munthu wina aliyense ndi nzeru zake pomwe mdani wake ndi umbuli wake.
23- سئل علیه السلام عن خیـار العبـاد؟ فقــال(علیه السلام):
الذیـن إذا أحسنوا استبشروا, إذا أساؤوا استغفروا و إذا أعطوا شکـروا, و إذا ابتلو صبروا, و إذا غضبوا عفوا.
23. Adafunsidwa za akapolo a Mulungu omwe ndi abwino kuposa ena , Imam adayankha: Akapolo oti akagwira ntchito yabwino azisangalala nayo, akagwira ntchito yoyipa azipempha chikhululuko , akapatsidwa chinthu azithokoza, akamugwera mavuto azipirira ndipo akapsa mtima azikhululuka.
-24قال علیه السلام:
إنَّ الَّذِی یَطْلُبُ مِنْ فَضْلٍ یَکُفُّ بِهِ عِیَالَهُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ؛
24. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Ndithudi munthu yemwe amalimbikira kufuna-funa zinthu zoti banja lake lithandizike nazo (chuma ndi zina) ali ndimalipiro akulu kuposa munthu yemwe angalimbikire munjira ya Mulungu.
-25قال علیه السلام:
يأتـى علـى الناس زمـان تكون العافية فيه عشرة أجزاء: تسعة منها فى اعتزال الناس و واحد فى الصمت.
25. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Idzafika nthawi kwa anthu yomwe mtendere udzakhala ndi magawo okwana khumi, magawo okwana asanu ndi anayi adzakhala ochotsa anthu pomwe gawo limodzi lidzakhala la kukhala chete.
-26قال علیه السلام:
ليـس لبخيل راحة, و لا لحسـود لذة و لا لملـوك وفـاء ولا لكذوب مــروة.
26. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu waumbombo alibe mtendere, munthu wa nsanje alibe kuzuna, atsogoleri alibe chilungamo ndipo munthu wabodza sakhala owolowa manja.
-27قال علیه السلام:
«أَلاَخُ الاَكْبَرُ بِمَنْزِلَةِ الاْأبِ».
27. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Mwana wamkulu ali ndi udindo ofanana ndi wa bambo ake.
-28روی عن عبدالعظیم، عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) قَالَ: «یَا عَبْدَ الْعَظِیمِ! أَبْلِغْ عَنِّی أَوْلِیَائِیَ السَّلَامَ وَ قُلْ لَهُمْ أَنْ لَا یَجْعَلُوا لِلشَّیْطَانِ عَلَى أَنْفُسِهِمْ سَبِیلًا وَ مُرْهُمْ بِالصِّدْقِ فِی الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَ مُرْهُمْ بِالسُّکُوتِ وَ تَرْکِ الْجِدَالِ فِیمَا لَا یَعْنِیهِمْ وَ إِقْبَالِ بَعْضِهِمْ عَلَى بَعْضٍ وَ الْمُزَاوَرَةِ فَإِنَّ ذَلِکَ قُرْبَةٌ إِلَیَّ وَ لَا یَشْتَغِلُوا أَنْفُسَهُمْ بِتَمْزِیقِ بَعْضِهِمْ بَعْضاً فَإِنِّی آلَیْتُ عَلَى نَفْسِی إِنَّهُ مَنْ فَعَلَ ذَلِکَ وَ أَسْخَطَ وَلِیّاً مِنْ أَوْلِیَائِی دَعَوْتُ اللهَ لِیُعَذِّبَهُ فِی الدُّنْیَا أَشَدَّ الْعَذَابِ وَ کَانَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِینَ»؛
28. Nkhani idachokera kwa Abdul Adthim, iye adamva Imam Ridtha (A) akunena kuti: E! iwe Abdul Adthim ukandiperekere salaam kwa anthu ondikonda ndipo ukawauze kuti asalole satana kupeza njira mwa iwo, ukawalamule kuti akhale olankhula zoona ndi kusamala katundu wa anthu ndikubweza kwa eni ake, ukawalamule kuti akakhale ofatsa ndikukhala chete, kusiya kulankhulana ndikukambirana zinthu zomwe sizikuwakhudza, ukawalamule kuti akakhale oyenderana wina ndi nzake chifukwa ntchito imeneyi imapangitsa kuti ayandikire kwa ine, asakatanganidwe ndi kubalalitsa wina ndi nzake ndikuwadanitsa pakati pawo, chifukwa ine ndalumbira kuti munthu yemwe angapange zimenezi ndikumukwiyitsa m’modzi mwa azinzanga ndikupempha Mulungu kuti amupatse mavuto akulu padziko lapansi pano ndipo akakhale oluza tsiku lomaliza.
-29قال علیه السلام:
من القی جلباب الحیاء فلا غیبة له.
29. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Munthu yemwe angachotse chophimba cha manyazi kulankhula zoipa zake ndikololedwa.
-30قال علیه السلام:
لاتدعوا العمـل الصالـح و الاجتهاد فى العبادة اتکالا على حب آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و لا تدعوا حب آل محمـد(صلی الله علیه و آله و سلم) لامرهـم اتکـالا علـى العبـادة فـانـه لایقـبل احـدهـمـا دون الاخر.
30. Imam Ridtha (A) adanena kuti: Musasiye kugwira ntchito zabwino, kulimbikira kupembedza mukulingalira chikondi cha Akunyumba ya Mtumiki (s.a.w.w), musasiye kuwakonda Akunyumba ya Mtumiki (s.a.w.w) mukulingalira kupembedza chifukwa chimodzi mwa izo sichivomerezeka popanda chinzake.


text:
Fadak 19
- Kulongosola
- Gulu la zinthu: Ahalbait
- Owona: 44
Fadak 19
Mu hadith ina zanenedwa kuti Mulungu adamuwuza Mtumiki kuti apite ndi Ali (a.s) awiri okha popanda kutenga munthu wina ndikukatenga Fadak.
Fadak potengera monga mmene nkhani ilili mu bukhu la Mujamul buldan vol.4 liwu la Fadak, akuti Fadak lidali dera lomwe lidali ndi madzi komanso mitengo yatende yambiri. Inu mukudziwa kuti malo ena akakhala ndi madzi ambiri ( kweni kweni madera ngati amenewa) ndiye kuti amakhala malo amtengo wapatali. Zam zam yomwe idapezeka ndi Ismail komanso mayi ake Hajar adasanduka malo apamwamba komanso mitundu yambiri idali kulimbana pankhani yolamulira malowa. Tsono ngati Fadak idali ndi madzi ambiri chonchi, mukuganiza kuti zinthu zingakhale bwanji? Ndichifukwa chake mtsogoleri oyamba atafuna kubweza Fadakiyi kwa Hazrat Fatimah (a.s), mtsogoleri wachiwiri adamuletsa kutero pomuwuza kuti akapereka Fadak tsono gulu lankhondo alikhonza kuchokera kuchuma chiti?


text:
Kodi Tingatani Kuti Tikhalebe ndi Mtima Wodzipereka?
“Ngati munthu akufuna kunditsatira, adzikane yekha.”—MAT. 16:24.
1. Kodi Yesu anapereka bwanji chitsanzo chabwino pa nkhani ya kudzipereka?
PAMENE Yesu anali padziko lapansi anapereka chitsanzo chabwino kwambiri pa nkhani ya kudzipereka. Iye ankaika zofuna za Mulungu patsogolo osati zake. (Yoh. 5:30) Yesu anakhalabe wokhulupirika mpaka analolera kuphedwa pamtengo wozunzikirapo. Izi zikusonyeza kuti palibe chimene chikanamulepheretsa kukhala wodzipereka.—Afil. 2:8.
2. (a) Kodi tingasonyeze bwanji mtima wodzipereka? (b) Nanga n’chifukwa chiyani tiyenera kusonyeza mtima umenewu?
2 Popeza ndife otsatira a Yesu, nafenso tiyenera kusonyeza mtima wodzipereka. Kodi kudzipereka n’kutani? Tinganene kuti munthu wodzipereka ndi amene amalolera kusiya zofuna zake kuti athandize anthu ena. M’mawu ena, tingati munthu wodzipereka ndi wosiyana kwambiri ndi munthu wodzikonda. (Werengani Mateyu 16:24.) Mtima wodzipereka ungatithandize kuganizira choyamba zofuna za ena m’malo mwa zofuna zathu. (Afil. 2:3, 4) Yesu anaphunzitsa kuti munthu ayenera kukhala wodzipereka kuti alambire Mulungu. Anatero chifukwa chakuti ophunzira ake enieni amadziwika ndi chikondi, chomwe chimathandiza munthu kukhala wodzipereka. (Yoh. 13:34, 35) Ndipotu tikusangalala ndi madalitso ambiri chifukwa chokhala m’gulu la abale apadziko lonse omwe ali ndi mtima wodzipereka.
3. Kodi n’chiyani chingatilepheretse kusonyeza mtima wodzipereka?
3 Komabe, tili ndi mdani amene angatilepheretse mwaukathyali kusonyeza mtima wodzipereka. Mdani ameneyu ndi mtima wodzikonda umene tonsefe timalimbana nawo. Kumbukirani mmene Adamu ndi Hava anasonyezera mtima umenewu. Modzikonda, Hava ankafuna kufanana ndi Mulungu. Nayenso mwamuna wake anasonyeza mtima wodzikonda pofuna kusangalatsa mkazi wakeyo. (Gen. 3:5, 6) Mdyerekezi analepheretsa Adamu ndi Hava kutumikira Mulungu ndipo iye akupitiriza kuyesa anthu kuti azichita zinthu modzikonda. Iye anachita zimenezi poyesa Yesu. (Mat. 4:1-9) Masiku ano, anthu ambiri asocheretsedwa ndi Satana ndipo akusonyeza mtima wodzikonda m’njira zambiri. Choncho tiyenera kusamala kwambiri chifukwa tingatengere mosavuta mtima umenewu.—Aef. 2:2.
4. (a) Kodi panopa n’zotheka kupeweratu mtima wodzikonda? Fotokozani. (b) Kodi tikambirana mafunso ati?
4 Mtima wodzikonda tingauyerekezere ndi dzimbiri. Chitsulo chikakhala pamalo enaake n’kunyowa chimachita dzimbiri. Vuto limakhalapo ngati dzimbirilo talilekerera chifukwa chitsulocho chikhoza kuwonongekeratu. N’chimodzimodzinso ifeyo. Ngakhale kuti sitingapeweretu mtima wodzikonda umene umabwera chifukwa chopanda ungwiro, tiyenera kudziwa kuopsa kwake n’kumayesetsa kulimbana nawo. (1 Akor. 9:26, 27) Kodi tingadziwe bwanji ngati tayamba kudzikonda? Ndipo tingatani kuti tikhale ndi mtima wodzipereka kwambiri?
MUZIGWIRITSA NTCHITO BAIBULO KUTI MUDZIWE NGATI NDINU WODZIKONDA
5. (a) Kodi Baibulo limafanana bwanji ndi galasi? (Onani chithunzi patsamba 7.) (b) Kuti Baibulo litithandize, kodi tiyenera kupewa chiyani?
5 Tikhoza kugwiritsa ntchito Baibulo ngati galasi kuti tione ngati tili ndi vuto limene tiyenera kulikonza mumtima mwathu. (Werengani Yakobo 1:22-25.) Komatu galasi limakhala lothandiza ngati tikuligwiritsa ntchito bwino. Mwachitsanzo, ngati titadziyang’anira pagalasi mongodutsa, sitingaone tinthu tina tomwe sitili bwino. Tikaliyang’ananso cham’mbali, titha kuona anthu ena m’malo modziona ifeyo. Ndi mmenenso zilili ndi Baibulo. Tikamaliwerenga mongodutsa kapena kuti tione zimene anthu ena amalakwitsa, silingatithandize kuona mavuto athu monga mtima wodzikonda.
6. Kodi munthu ‘wolimbikira’ kuyang’anitsitsa lamulo langwiro amatani?
6 Mwachitsanzo, n’zotheka kuwerenga Baibulo tsiku lililonse koma osadziwa zoti tikuyamba mtima wodzikonda. Kodi zingatheke bwanji? Taganizirani zimene Yakobo ananena pa nkhaniyi. Munthu amene Yakobo anamufotokoza amadziyang’anira bwinobwino pagalasi. Paja iye analemba kuti munthuyo “amadziyangana.” Apatu Yakobo anagwiritsa ntchito mawu achigiriki amene amatanthauza kuyang’anitsitsa mosamala kwambiri. Ndiyeno kodi vuto linagona pati? Yakobo anapitiriza kuti: “Akachokapo, nthawi yomweyo amaiwala kuti ndi munthu wotani.” Munthuyu anangochokapo osakonza zimene anaona. Koma munthu wochita bwino ‘samangoyang’anitsitsa m’lamulo langwiro’ koma “amalimbikira kutero.” M’malo mongowerenga lamulo langwiro m’Mawu a Mulungu n’kusiyira pomwepo, munthuyo amalimbikira kutsatira zimene waphunzirazo. Izi n’zimenenso Yesu ananena pamene anati: “Mukamasunga mawu anga nthawi zonse, ndiye kuti ndinudi ophunzira anga.”—Yoh. 8:31.
7. Kodi tingagwiritse ntchito bwanji Baibulo kuti tione ngati tayamba mtima wodzikonda?
7 Choncho kuti tilimbane ndi mtima wodzikonda, choyamba tiyenera kuwerenga Mawu a Mulungu mosamala. Izi zingatithandize kudziwa zimene tiyenera kusintha. Koma sitiyenera kuimira pomwepo. Tiyeneranso kufufuza kuti timvetse bwino nkhani za m’Baibulo. Ndiyeno tikatero tizidzifunsa mafunso ngati akuti: ‘Kodi pamenepa ndikanakhala ineyo ndikanatani? Kodi zomwe ndikanachita zikanakhala zoyenera?’ Koma chofunika kwambiri n’kuyesetsa kutsatira zimene taphunzirazo. (Mat. 7:24, 25) Tsopano tiyeni tikambirane zimene tikuphunzira pa nkhani ya Sauli ndi mtumwi Petulo. Kuchita zimenezi kutithandiza kukhalabe ndi mtima wodzipereka.
PHUNZIRANI PA ZIMENE SAULI ANACHITA
8. (a) Kodi Sauli anali ndi mtima wotani atangokhala kumene mfumu? (b) Kodi anasonyeza bwanji zimenezi?
8 Sauli, yemwe anali mfumu ya Isiraeli, anali wodzipereka koma anayamba kukhala wodzikonda. Ife tiyenera kusamala kuti tisatengere zimene anachita. Sauli atangoikidwa kukhala mfumu anali wodzichepetsa. (1 Sam. 9:21) Iye anasankhidwa ndi Mulungu kukhala mfumu ndipo zikanakhala zomveka kuti alange Aisiraeli amene ankakana zimenezi. Koma sanawalange. (1 Sam. 10:27) Sauli analola kuti mzimu wa Mulungu uzimutsogolera pa nkhondo yomenyana ndi Aamoni ndipo anapambana. Kenako ananena modzichepetsa kuti Mulungu ndi amene anamuthandiza.—1 Sam. 11:6, 11-13.
9. Kodi Sauli anayamba bwanji kukhala wodzikonda?
9 Koma kenako Sauli anayamba kudzikonda ndi kudzikweza ndipo apa zinali ngati mtima wake wayamba dzimbiri. Pamene anagonjetsa Aamaleki sanamvere Yehova koma anaika zofuna zake patsogolo. Yehova anamuuza kuti awononge zinthu za Aamaleki koma chifukwa cha dyera Sauli anazitenga. Komanso anasonyeza mtima wodzikweza pomanga chipilala cha chikumbutso chake. (1 Sam. 15:3, 9, 12) Pamene mneneri Samueli anamuuza kuti Yehova sakusangalala naye, Sauli anapereka zifukwa zodzikhululukira. Iye ananena kuti anamvera zinthu zina zimene Mulungu anamuuza komanso anaimba mlandu anthu ena chifukwa cha zimene anachitazo. (1 Sam. 15:16-21) Kuwonjezera pamenepo, chofunika kwambiri kwa Sauli chinali choti asanyozeke pamaso pa anthu osati kusangalatsa Mulungu. (1 Sam. 15:30) Kodi tingagwiritse ntchito bwanji nkhani ya Sauli ngati galasi lotithandiza kukhalabe odzipereka?
10, 11. (a) Kodi zimene zinachitikira Sauli zikutiphunzitsa chiyani pa nkhani ya kukhalabe wodzipereka? (b) Kodi tingapewe bwanji kutengera chitsanzo choipa cha Sauli?
10 Choyamba, chitsanzo cha Sauli chikusonyeza kuti munthu amene ali ndi mtima wodzipereka ayenera kuchita khama kuti asasinthe. (1 Tim. 4:10) Kumbukirani kuti poyamba Sauli anachita zinthu zosangalatsa Mulungu koma kenako analekerera mtima wodzikonda. Choncho Yehova anakana Sauli chifukwa cha kusamvera kwake.
11 Chachiwiri, tiyenera kusamala kuti tisamangoona zinthu zokhazo zimene tikuchita bwino n’kumanyalanyaza zinthu zimene tikufunika kukonza. Izi zingafanane ndi kudziyang’anira pagalasi kuti tingoona mmene tatchenera koma osaona kuti nkhope yathu sikuoneka bwino. Ngakhale kuti sitingakhale odzikonda ngati mmene Sauli analili, tiyenera kusamala kuti tisayambe ngakhale pang’ono kusonyeza mtima umenewo. Tikalandira uphungu, tisamapereke zifukwa zodzikhululukira, kuchepetsa vuto lathu kapena kuimba mlandu anthu ena. M’malomwake, tiyenera kukhala okonzeka kulandira uphunguwo.—Werengani Salimo 141:5.
12. Kodi mtima wodzipereka ungatithandize bwanji tikachita tchimo lalikulu?
12 Koma bwanji ngati tachita tchimo lalikulu? Sauli sankafuna kunyozeka pamaso pa anthu ndipo zimenezi zinamulepheretsa kukonza ubwenzi wake ndi Yehova. Koma mtima wodzipereka ungatilimbikitse kupempha thandizo m’malo moopa kuchita manyazi. (Miy. 28:13; Yak. 5:14-16) Mwachitsanzo, m’bale wina anayamba kuonera zolaula ali ndi zaka 12 ndipo anapitiriza kuchita zimenezi kwa zaka zoposa 10. Iye anati: “Zinali zovuta kwambiri kuuza mkazi wanga komanso akulu zimene ndinkachitazo. Koma panopa ndikumva kuti ndatula chimtolo cholemera kwambiri chifukwa ndawauza. Anzanga ena sanasangalale nane nditachotsedwa pa udindo wokhala mtumiki wothandiza. Komabe ndikuona kuti ndinachita bwino chifukwa Yehova akusangalala nane panopa kuposa pamene ndinkaonera zolaulazo. Ndipo kusangalatsa Yehova n’kofunika kuposa chinthu china chilichonse.”
PETULO ANAGONJETSA MTIMA WODZIKONDA
13, 14. Kodi Petulo anasonyeza bwanji mtima wodzikonda?
13 Mtumwi Petulo anasonyeza mtima wodzipereka pamene ankaphunzitsidwa ndi Yesu. (Luka 5:3-11) Koma ankafunikiranso kulimbana ndi mtima wodzikonda. Mwachitsanzo, iye anakwiya pamene Yakobo ndi Yohane ankafuna kuti Yesu adzawapatse malo apamwamba mu Ufumu wa Mulungu. Mwina Petulo ankaganiza kuti iyeyo ndi amene akuyenera kudzakhala pamalo amenewo chifukwa Yesu anali atamuuza kale kuti adzam’patsa udindo wapadera. (Mat. 16:18, 19) Koma Yesu anachenjeza Yakobo, Yohane, Petulo ndi atumwi ena onsewo kuti asamale ndi mtima wofuna kukhala apamwamba kuposa abale awo.—Maliko 10:35-45.
14 Ngakhale kuti Yesu anathandiza Petulo kuti asamaganize choncho, iye nthawi zina ankasonyezabe mtima wodzikuza. Yesu atauza atumwi kuti adzamuthawa, Petulo anadzikuza ponena kuti iye yekha adzakhalabe wokhulupirika. (Mat. 26:31-33) Koma zimenezo sizinali zoona chifukwa usiku womwewo analephera kusonyeza mtima wodzipereka. Pofuna kudziteteza, Petulo anakana Yesu katatu.—Mat. 26:69-75.
15. Kodi chitsanzo cha Petulo chingatilimbikitse bwanji?
15 Ngakhale kuti Petulo nthawi zina ankalakwitsa zinthu, chitsanzo chake chingatilimbikitse. Petulo anayesetsa kulimbana ndi mtima wodzikonda ndipo mzimu woyera wa Mulungu unamuthandiza kukhala wodziletsa komanso kusonyeza chikondi chololera kuvutikira ena. (Agal. 5:22, 23) Anapirira mayesero aakulu kuposa amene analephera kuwapirira aja. Anasonyeza kudzichepetsa, mtumwi Paulo atamupatsa uphungu pamaso pa anthu ena. (Agal. 2:11-14) Atapatsidwa uphungu umenewu, Petulo sanasunge chakukhosi n’kumaganiza kuti Paulo wamuwonongera mbiri yake. Iye anapitirizabe kukonda Paulo. (2 Pet. 3:15) Chitsanzo cha Petulo chimenechi chingatithandize kukhala ndi mtima wodzipereka.
16. Kodi tingasonyeze bwanji mtima wodzipereka tikakumana ndi mavuto?
16 Ganizirani zimene inuyo mumachita mukakumana ndi mavuto. Petulo ndi atumwi ena anaikidwa m’ndende kenako n’kukwapulidwa chifukwa choti ankalalikira. Koma iwo anasangalala “chifukwa chakuti Mulungu anawaona kuti ndi oyenera kuchitiridwa chipongwe chifukwa cha dzina la Yesu.” (Mac. 5:41) Inunso mukamazunzidwa muziona kuti umenewu ndi mpata wosonyeza kuti mukutsanzira Petulo komanso mtima wodzipereka wa Yesu. (Werengani 1 Petulo 2:20, 21.) Kuona zinthu m’njira imeneyi kungakuthandizeninso ngati akulu akupatsani uphungu. M’malo mokhumudwa ndi akuluwo, muzitsanzira Petulo.—Mlal. 7:9.
17, 18. (a) Kodi tingadzifunse mafunso ati okhudza zolinga zathu zauzimu? (b) Kodi tingatani ngati taona kuti tili ndi kamtima kodzikonda?
17 Chitsanzo cha Petulo chingatithandizenso pa nkhani yokhala ndi zolinga zauzimu. Tingachite bwino kukhala ndi mtima wodzipereka poyesetsa kukwaniritsa zolinga zimenezo. Koma tiyenera kusamala kuti tisachite zinthu n’cholinga chofuna kutchuka. Choncho ndi bwino kudzifunsa kuti, ‘Kodi n’chiyani chikundichititsa kufuna kuwonjezera utumiki wanga? Kodi mwina ndikufuna kutchuka kapena kukhala pa malo apamwamba ngati Yakobo ndi Yohane?’
18 Mukaona kuti muli ndi kamtima kodzikonda, pemphani Yehova kuti akuthandizeni kuchotsa kamtima koipako. Kenako yesetsani kuganizira kwambiri zimene mungachite kuti ulemerero upite kwa Mulungu osati kwa inuyo. (Sal. 86:11) Komanso mungachite bwino kukhala ndi mtima wofuna kuchita zinthu zimene si zoonekera kwa anthu. Mwachitsanzo, mungayesetse kusonyeza kwambiri khalidwe lina limene mzimu umatulutsa, lomwe mumaona kuti limakuvutani. Mwina mumakonzekera bwino misonkhano koma simukonda kwenikweni kuthandiza nawo pa ntchito yoyeretsa m’Nyumba ya Ufumu. Ngati zili choncho, mungakhale ndi cholinga chotsatira malangizo opezeka pa Aroma 12:16.—Werengani.
19. Kodi tingatani kuti tisamakhumudwe ndi zimene taona pagalasi, lomwe ndi Mawu a Mulungu?
19 Nthawi zina tingakhumudwe tikadziyang’ana bwinobwino pagalasi, lomwe ndi Mawu a Mulungu, n’kuona zinthu zina zolakwika monga kudzikonda. Zimenezi zikakuchitikirani, ganizirani za munthu wa mu fanizo la Yakobo lija. Yakobo sananene kuti munthuyo anakonza vuto lake mwamsanga kapena kuti anakonza mavuto ake onse. M’malomwake, ananena kuti ‘analimbikira kuyang’anitsitsa m’lamulo langwiro.’ (Yak. 1:25) Munthuyo anakumbukira zimene anaona pagalasi paja n’kupitiriza kuyesetsa kukonza mavutowo. Choncho tikaona mavuto athu tisamadandaule kwambiri. (Werengani Mlaliki 7:20.) Koma tipitirize kuyang’anitsitsa m’lamulo langwiro n’kumayesetsa kuti tikhalebe ndi mtima wodzipereka. Yehova ndi wokonzeka kutithandiza ngati mmene wathandizira abale athu ambirimbiri. Iwonso si angwiro, koma Mulungu amawakonda ndipo akuwadalitsa.


text:
GALAMUKANI! SEPTEMBER 2014
Kodi Mungatani Ngati Mukupanikizika Chifukwa cha Ntchito?
Kupanizikika chifukwa cha ntchito kungachititse kuti muzidwala komanso kutopa. Kodi mungatani kuti musapanikizike chifukwa cha ntchito?
Zochitika Padzikoli
Nkhani zake ndi monga: lamulo latsopano la ku China lakuti anthu azionetsetsa kuti makolo awo okalamba akupeza zofunika pa moyo wawo wauzimu, vuto lochitira nkhanza akazi ndi malonda achinyengo, ndi zina.
Kodi Mungatani Ngati Mukupanikizika Chifukwa cha Ntchito?
Zinthu 4 zimene zingakuthandizeni kuti musamapanikizike chifukwa cha ntchito.
Pemphero
Kodi tiyenera kumapemphera kwa angelo komanso kwa oyera mtima?
Kodi Mungatani Kuti Musamasunge Chakukhosi?
Kodi kukhululuka kumatanthauza kuti mukuchepetsa vutolo kapena mukuona kuti silinachitike n’komwe?
Zimene Mungachite Kuti Mupewe Matenda a Shuga
Anthu 90 pa 100 alionse amene ali ndi shuga wopitirira mlingo woyenera sadziwa zimenezi.
Dziko la Spain Linathamangitsa Anthu Otchedwa a Morisco
Zinthu zimene zinachitika m’zaka za m’ma 1600, zinapangitsa kuti dziko la Spain likhale lachikatolika.
Chimene Chimachititsa Kuti Dzombe Lisamawombane Pouluka
Kodi n’chiyani chimathandiza dzombe kuti lisawombane likamauluka?
Zina zimene zili pawebusaiti
Kodi Ndingafotokoze Bwanji Zimene Ndimakhulupirira pa Nkhani ya Kugonana?
Ngati mutafunsidwa kuti: ‘Kodi sunagonanepo ndi munthu chibadwire?’ kodi mungathe kugwiritsa ntchito Baibulo poyankha?
Mulungu Anatumiza Mose ku Iguputo
Mose ndi Aroni anasonyeza kulimba mtima pamene analankhula ndi mfumu yamphamvu Farao. Koperani nkhaniyi ndipo mukambirane monga banja.


text:
NSANJA YA OLONDA (YOPHUNZIRA) FEBRUARY 2''0''14
Magaziniyi ikufotokoza nkhani yosangalatsa ya mu Salimo 45. Itithandizanso kuti tiziona kuti Yehova Mulungu amatipatsa zofunika, amatiteteza komanso ndi Mnzathu weniweni.
Tamandani Khristu, Mfumu ya Ulemerero
Kodi nkhani yosangalatsa imene yafotokozedwa mu Salimo 45 ikutikhudza bwanji?
Sangalalani Chifukwa cha Ukwati wa Mwanawankhosa
Kodi mkwatibwi ndi ndani? Kodi Khristu wakhala akumukonzekeretsa bwanji? Ndani adzasangalalanso chifukwa cha ukwatiwu?
Mkazi Wamasiye wa ku Zarefati Anadalitsidwa Chifukwa cha Chikhulupiriro Chake
Chikhulupiriro cha mkazi wamasiye chinalimba kwambiri mwana wake ataukitsidwa. Kodi tikuphunzira chiyani pa nkhani imeneyi?
Yehova Amatipatsa Zinthu Zofunika Ndipo Amatiteteza
Tiziona kuti Yehova Mulungu ndi Atate wathu wakumwamba. Nkhaniyi ingakuthandizeni kulimbitsa ubwenzi wanu ndi Mulungu yemwe amatipatsa zinthu zofunika ndiponso amatiteteza.
Yehova Ndi Mnzathu Weniweni
Nkhaniyi ikusonyeza kuti Abulahamu ndi Gidiyoni anali mabwenzi a Yehova Mulungu. Kodi ifeyo tiyenera kuchita chiyani kuti tikhale mabwenzi a Yehova?
Mafunso Ochokera kwa Owerenga
N’chifukwa chiyani Ayuda a m’nthawi ya Yohane Mbatizi “anali kuyembekezera” Mesiya?
‘Tiziona Ubwino wa Yehova’
Davide ankayamikira zimene Mulungu anakonza kuti anthu azimulambira. Kodi ifeyo tingatani kuti tizisangalala polambira Mulungu woona?
Padutsa Zaka 100 Tsopano
Padutsa zaka 100 tsopano kuchokera pamene filimu ya chilengedwe inayamba kuonetsedwa pofuna kuthandiza anthu kukhulupirira kuti Baibulo ndi Mawu a Mulungu.


text:
NSANJA YA OLONDA (YOPHUNZIRA) SEPTEMBER 2014
Magaziniyi ili ndi nkhani zophunzira kuyambira pa October 27 mpaka November 30, 2014.
Kodi ‘Mukuyesetsa Kuti Mukhale Woyang’anira’?
Kodi mungatani kuti muyesetse kukhala woyang’anira?
N’chiyani Chimakutsimikizirani Kuti Muli M’gulu la Yehova?
Nkhaniyi ikufotokoza zinthu zina zimene zimachititsa anthu ambiri kukhulupirira kuti Mboni za Yehova ndi Akhristu enieni. Ikufotokozanso zinthu zina zimene zathandiza a Mboni ena kudziwa kuti ali m’gulu la Yehova.
Tumikirani Mulungu Mokhulupirika Ngakhale Kuti Mukukumana ndi “Masautso Ambiri”
Anthu onse amakumana ndi mavuto m’dziko la Satanali. Kodi Satana amagwiritsa ntchito njira ziti pofuna kusokoneza anthu? Kodi tingakonzekere bwanji?
Makolo, Muzisamalira Bwino Ana Anu
Makolo ali ndi udindo wolera ana awo “m’malangizo a Yehova ndi kuwaphunzitsa kaganizidwe kake.” (Aefeso 6:4) Nkhaniyi ikufotokoza zinthu zitatu zimene zingathandize makolo kusamalira bwino ana awo n’cholinga choti azikonda Yehova.
Mafunso Ochokera kwa Owerenga
Kodi mawu a pa Salimo 37:25 komanso a pa Mateyu 6:33 amasonyeza kuti Yehova sadzalola kuti Mkhristu avutike ndi njala?
Mdani Wathu Womalizira Adzawonongedwa
Imfa imavutitsa kwambiri anthu. N’chifukwa chiyani anthu amafa? Kodi imfa idzawonongedwa bwanji? (1 Akorinto 15:26) Werengani kuti mupeze mayankho osonyeza kuti Yehova ndi wachilungamo, wanzeru komanso wachikondi.
Muzikumbukira Atumiki a Nthawi Zonse
Anthu a Yehova ambiri amachita khama mu utumiki wa nthawi zonse. Kodi tingasonyeze bwanji kuti timakumbukira ‘ntchito zachikhulupiriro ndi ntchito zachikondi’ zimene amagwira?—1 Atesalonika 1:3.


text:
Kodi Ndingatani Kuti Ndisamangoganizira Zogonana?
Zimene mungachite
Muzisankha anzanu mwanzeru. Kuyankhira nkhani zosayenera zokhudza kugonana zimene anzanu akukambirana kungakuchititseni kuti muziganizira kwambiri zogonana. Ngati anzanu ayamba kukambirana nkhani zoterezi, nthawi zambiri mukhoza kupeza njira yabwino yochokera pamalopo, m’njira yosadzionetsa ngati wolungama kwambiri. Kuchita zimenezi kungachititse kuti anzanuwo asakusekeni.
Pewani zosangalatsa zolimbikitsa chiwerewere. Masiku ano, zosangalatsa zambiri zimachititsa anthu kukhala ndi chilakolako chofuna kugonana. Kodi Baibulo limati chiyani pa nkhaniyi? Limati: “
Tiyeni tidziyeretse ndipo tichotse chinthu chilichonse choipitsa thupi kapena mzimu, kwinaku tikukwaniritsa kukhala oyera poopa Mulungu.” (2 Akorinto 7:1) Choncho, muzipeweratu zosangalatsa zilizonse zimene zingakuchititseni kuti mukhale ndi chilakolako chogonana.
Musaiwale mfundo iyi: Kukhala ndi chilakolako chofuna kugonana si tchimo. Ndipotu Mulungu analenga mwamuna ndi mkazi m’njira yakuti azikhala ndi chilakolako chogonana, ndiponso anayambitsa banja n’cholinga choti anthu azitha kukhutiritsa chilakolako chimenechi. Choncho, mukakhala ndi chilakolako chofuna kugonana cha mphamvu kwambiri, musaganize kuti ndinu munthu woipa kwambiri ndipo simungathe kudziletsa.
Dziwani izi: Munthu amasankha yekha zinthu zimene akufuna kuziganizira kwambiri. Choncho mungakwanitse kupewa kuganizira kwambiri zachiwerewere komanso kuchita khalidweli ngati mutafuna kutero.


text:
Tikulumirabe ana chakudya?
Masiku ano pomwe matenda a Edzi afala mwa nkhani nkhani pakufunika kuonetsetsa komanso kusintha zinthu zina zomwe anthu timachita makamaka mokhudzana ndi ana.
Mwachitsanzo, anthu tili ndi chizolowezi chosendera nzimbe ana. Akakhala ana oti mano akungoyamba kumera, tikasenda nzimbe inja timailumalumanso kuti isamuvute kutafuna. Kuonjezera apo, timakondanso kuwalumira ana chakudya china ngati mango, magwafa ndi zina zotero.
Izi sitimangochitira ana athu komanso a abale, anzathu ndi enanso oti tangokumana nawo. Zikuchitika izi tsiku ndi tsiku.
Koma tikamachita izi ambiri sitilingalirapo kuti kodi mthupi mwathu muli bwanji pa nkhani ya matenda omwe tingathe kufalitsa kwa anawa kudzera mumate komanso magazi omwe nthawi zina amatha kutsalira pa chakudya chomwe mwana wapatsidwa.
Ambiri timangoti bola tamuthandiza mwana olilira chakudyayo.
Ngakhale matenda a Edzi amafalikira kwambiri mnjira yogonana, nthawi zina anthu timayiwala kuti mkamwa mukhonzanso kudzera matendawa makamaka ngati anthu ogawana chakudyachi ali ndi zilonda mkwamwa.
Nzimbe ndi chimodzi mwa chakudya chomwe nthawi zina chimachekacheka mkamwa choncho nkosavuta kuti mabalawa atulutse magazi omwe akhonza kukumana ndi magazi a mkamwa mwa mwana ngati mwanayonso atadzicheka kapenanso ngati ali ndi bala nkamwa.
Pambali pa matenda a Edzi, palinso matenda ena ngati chiseyeye omwe munthu ungathe kumpatsira mwana kupyolera mchankudya chomwe wamulumira.
Anawa a msinkhu ogairidwa chakudya motere kapena kusenderedwa nzimbe sadziwa kuti kunja kuno kuli matenda amtunduwu. Sangadziwe kuopsa kwa matendawa kapena kuti angawapewe bwanji.
Choncho nkoyenera kuti ife amene tikudziwa za izi titengepo gawo lalikulu poteteza miyoyo ya anayi posaiika pachiopsezo chotenga kachirombo ka Edzi munjira zogairana chakudya poyesetsa kuti tigwiritse ntchito zida ngati mpeni mmalo mwa mano.
Ngakhale mauthenga ali ponseponse kuti tikayezetse magazi, si tonse tidayezetsa nkudziwa kuti tili ndi kachilombo kapena ayi.
Choncho ndi bwino kungokhala wanthumazi ndi osamalitsa makamaka poonetsetsa kuti moyo wa ana osazindikira zinthu ukutetezedwa ku nthenda zomwe zingathe kupeweka potsata njira zabwino zogawirana chakudya.
« Chinamwali CCAP youth elects new leaders Love ya pa Zed ikutipweteka »


text:
Davide Banda ndi mwana amene Madonna, woyimba wina otchuka wa ku Amerika anamutenga kuti akhale mwana wake. David Banda anabadwira ku Mchinji m’dziko la Malawi pa 24 Sepitembala 2005. A Madonna analembetsa ku boma la Malawi kuti akufuna atamutenga mwanayu pa 10 Okotobala 2006 kuti akufuna atamutenga mwanayo. Banja la a Madonna linamutchula mwanayo kuti David Banda Mwale Cicconne Ricthie, potenga dzina lomwe anabadwa nalo mwanayo komanso kuphatikiza la a Madonna wo ndi la amuna awo a Guy Ritchie. Mwanayo anakamupeza ku malo osungila ana amasiye pamene a Madonna anapita ku Malawi.
Davide Banda anatengedwa kuchoka ku Malawi pa 16 Okotobala. Kumutenga kwa mwanayu ndi a Madonna kunayambitsa nkhani yofufuza ngati a Madonna wo anapatsidwa ulemu wa padera chifukwa choti ndi munthu wotchuka. Izi zinali chomwechi chifukwa chakuti pa Malamulo a dzikoli, munthu amayenera kukhala mu dzikoli kwa chaka chimodzi asanatenge mwana. Ma gulu ena owona za ufulu wa anthu ananena kuti chaka cha 2005 ana atatu wokha analoledwa kutengendwa mdzikoli. Maguluwa anakasuma ku khothi kuti nkhaniyi iwunikidwenso bwino.
A Madonna anayankhula pa kanema pa pologilamu ya Oprah Winfrey pa 25 Okotobala 2006 pofuna kukana zomwe anthu ankanenazi. Pamene ankacheza ndi Oprah Winfrey, a Madonnawa ananena kuti ku Malawi kulibe malamulo olembedwa bwino bwino okhudza kutengedwa kwa ana osowa kapena amasiye ndi anthu ochokera kunja. Iwo anaonjeza kuti anakhala akuganiza zokatenga mwana kwa zaka ziwiri. A Madonna anatinso Banda anali akudwala chibayo komanso anali atachila malungo ndi chifuwa chachikulu ndiponso kuti iwowo anamupeza mwanayu ku malo osungirako ana a masiye. A Madonna anadandaulanso kuti atolankhani sathandiza ana amasiye a ku Malawi komanso a pa dziko lonse la pansi chifukwa amalemba nkhani zomwe sizilimbikitsa anthu kuti adzikatenga ana a masiye ku Africa. A Madonna anawonjeza kuti “Ndakhala ndikuganiza kwa nthawi yaitali kuti ndikatenge mwana wosowa ku dziko lina losauka- osati ku Malawi kokha- kuti ndimpatse moyo wabwino womwe iyeyo sakanatha kukhala nawo.”
David Bandayu sanali mwana wa masiye koma bambo ake anakamusiya ku malo osunga ana amasiye pamene mayi ake anamwalira. Pa 22 Okotobala 2006, ma nyuzipepala analemba kuti bambo ake a David, a Yohane Banda, samadziwa kuti mwana wawoyo akumupelekelatu kwa a Madonna ndipo sanazindikire kuti mawu oti adoption amatanthauza zimenezi. Iwo amayesa kuti mwanayo azikakhala kwa a Madonna kwa kanthawi kochepa kenaka nkubweleranso kwawo.
Patapita masiku ochepa a Madonna atawoneka pa pologilamu ya Oprah Winfrey, a Banda anadandaula kuti ma bungwe oona za ufulu wa anthu anakhala akuwabvutitsa tsiku ndi tsiku, ndi kumawopsyeza kuti sakudziwa chomwe akuchita. Iwonso anati “Cholinga cha mabungwewa akufuna kuti ineyo ndikaathandize pa mulandu umene iwo anakasuma ku khothi koma ine sindingabvomere zimenezi chifukwa ndikudziwa zomwe ndinagwirizana ndi a Madonna ndi amuna awo.”
A Madonna ananena pamene anafunsidwa ndi Meredith Vieira wa pa Dateline NBC kuti a Banda ankadziwa chomwe ankachita chifukwa iwo anakana kuti a Madona adzingowathandiza kulera mwanayo, koma iwowo anafuna kuti a Madonna amutenge mwanayo.
Panakali pano mulandu womwe anasuma mabungwe oona za ufulu wa anthu udakadikila chigamulo