text:
Zolembedwa
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa
2015-04-11T23:51:07+04:30
Joomla! - Open Source Content Management
Ubwino wa chopereka (Sadaqa).
2014-09-16T12:37:11+04:30
2014-09-16T12:37:11+04:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/443-ubwino-wa-chopereka-sadaqa
عبدالرحمان
mrkachere@yahoo.com
Ubwino wa chopereka (Sadaqa).   Mtumiki (s.a.w.w) pankhani yachopereka imeneyi adanena kuti: Tsikula chimaliziro nthaka idzakhala yotentha kwambiri ndi dzuwa choncho munthu sadzakhala ndi mthunzi ozitetezera kupatula munthu opereka chopereka chifukwa mthunzi watsikuli udzakhala chopereka chake. Imam Baqir (a.s) adanena kuti: Ntchito yabwino komanso chopereka zimachotsa umphawi komanso umoyo wamunthu umaonjezereka ndipo mavuto okwana 70 omwe munthu mwini adakatha kukumana nawo ndikufa nawo amachotsedwa kwa iye. Imam Swadiq (a.s) adati: Chizani matenda anu ndi chopereka, chotsani mavuto anu ndi pempho, funani funani chakudya chanu ndi chopereka chifukwa chopereka chimathamangitsa asatana okwana 80 omwe amatchidwa kuti chakudya chamunthu chimufike mwini wake ndipo nthawi yomwe munthu okhulupirira amapereka chopereka kwa munthu poyamba chimafikira mmanja mwa Mulungu ndipo zimakhala zolemetsa kwambiri kwa satana. Imamayunso adanena kuti: Ndi mustahab kwa munthu odwala kupereka chopereka ndikumupempha opatsidwayo kuti amupemphelere kwa Mulungu. Mtumiki (s.a.w.w) adati: Mulungu kuwawa kwina kulionse, mabala ena aliwonse, kupsa kwina kulikonse, kumira mmadzi, kugwa kwa nyumba ndi misala zimachotsedwa ndi chopereka. Mtumiki (s.a.w.w) adati: Munthu opempha akakufikirani musamuthamangitse. Iyenso (s.a.w.w) adanena kuti: zabwino za kupereka dirham imodzi ndi madirhamu khumi, zabwino zakungongoza dirham imodzi ndi madirhamu khumi ndi asanu ndi anayi (18), zabwino za kupereka dirham imodzi kwa m'bale ndi madirham makumi awiri ndipo zabwino zakupereka dirham imodzi kwa nzake polumikiza ubale ndi makumi awiri ndi zinayi (24). Ofunsa adamufunsa Mtumiki (s.a.w.w) kuti kodi pakati pa zopereka zimenezi ndichopereka chiti chomwe chili chapamwamba? Mtumiki (s.a.w.w) adayankha nati: Chopereka kwa abale ako angakhale akhale oti amakuda.
Ubwino wa chopereka (Sadaqa).   Mtumiki (s.a.w.w) pankhani yachopereka imeneyi adanena kuti: Tsikula chimaliziro nthaka idzakhala yotentha kwambiri ndi dzuwa choncho munthu sadzakhala ndi mthunzi ozitetezera kupatula munthu opereka chopereka chifukwa mthunzi watsikuli udzakhala chopereka chake. Imam Baqir (a.s) adanena kuti: Ntchito yabwino komanso chopereka zimachotsa umphawi komanso umoyo wamunthu umaonjezereka ndipo mavuto okwana 70 omwe munthu mwini adakatha kukumana nawo ndikufa nawo amachotsedwa kwa iye. Imam Swadiq (a.s) adati: Chizani matenda anu ndi chopereka, chotsani mavuto anu ndi pempho, funani funani chakudya chanu ndi chopereka chifukwa chopereka chimathamangitsa asatana okwana 80 omwe amatchidwa kuti chakudya chamunthu chimufike mwini wake ndipo nthawi yomwe munthu okhulupirira amapereka chopereka kwa munthu poyamba chimafikira mmanja mwa Mulungu ndipo zimakhala zolemetsa kwambiri kwa satana. Imamayunso adanena kuti: Ndi mustahab kwa munthu odwala kupereka chopereka ndikumupempha opatsidwayo kuti amupemphelere kwa Mulungu. Mtumiki (s.a.w.w) adati: Mulungu kuwawa kwina kulionse, mabala ena aliwonse, kupsa kwina kulikonse, kumira mmadzi, kugwa kwa nyumba ndi misala zimachotsedwa ndi chopereka. Mtumiki (s.a.w.w) adati: Munthu opempha akakufikirani musamuthamangitse. Iyenso (s.a.w.w) adanena kuti: zabwino za kupereka dirham imodzi ndi madirhamu khumi, zabwino zakungongoza dirham imodzi ndi madirhamu khumi ndi asanu ndi anayi (18), zabwino za kupereka dirham imodzi kwa m'bale ndi madirham makumi awiri ndipo zabwino zakupereka dirham imodzi kwa nzake polumikiza ubale ndi makumi awiri ndi zinayi (24). Ofunsa adamufunsa Mtumiki (s.a.w.w) kuti kodi pakati pa zopereka zimenezi ndichopereka chiti chomwe chili chapamwamba? Mtumiki (s.a.w.w) adayankha nati: Chopereka kwa abale ako angakhale akhale oti amakuda.
Nkhani yokhudza ukwati munjira ya Mulungu.
2014-04-28T17:58:43+04:30
2014-04-28T17:58:43+04:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/402-nkhani-yokhudza-ukwati-munjira-ya-mulungu
عبدالرحمان
mrkachere@yahoo.com
Nkhani yokhudza ukwati munjira ya Mulungu.    Mchitidwe wina oipa kuchokera kwa gulu la Takfir,   Kodi iyi ndijihad ya ukwati munjira ya Mulungu kapena kulimbana ndi Mulungu ? Chadutsa chaka chimodzi chikumanirane ndi munthu otchedwa Bashar Iwadh yemwe adafuna kuti ndilowe mu gulu lankhondo la gulu lowukira mwakufuna kwanga, ndicholinga choti nditenge mfuti ndikuyamba kumenya nkhondo, ndidalowa mugululi ndikutenga mfuti ndikuyamba kumenya nkhondo, Kenako ndidatenga chilolezo ndikubwerera kenakonso ndidakalowa mu gulu la Saifu-Islam lotsogozedwa ndi Bashar Iwadh yemwe amachokera mu dera la Tip Sughur Sham, Palinso Gulu lina la Al-Nasrah lotsogozedwa ndi Mahmud Bashar Ali, Bashar Iwadh adabwera ndikundifunsa ine kuti uli ndi akazi atatu?   Ndidati inde, mmodzi ndidamusiya awiri ndidakawasamalira mofunikira, kenako iye adandipempha kuti ndimubweretse mmodzi kuti akhale mu ukwati wa Jihad, Adati: mwana wanga jihad imeneyi ndi jihad munjira ya Mulungu ndipo inu mukalowa ku mtendere, Asilikali omwe akumenya nkhondo alibe munthu owathandiza angale mkazi alibe, kenako ndidayimba foni kwa mkazi wanga Fatimah… Fatimah akuti: Adati kwaine: Fatimah bwera kunyumba yomwe ili mmunda wakuti wakuti koma usamutenge mwana, ndidati chabwino, ndidakwera njinga yamoto ndikupita kumunda omwe adandiwuza, Nditafika kumundawu, Ndidamupeza Bashar yemwe amamutcha Abu Abdul atakhala, yemwe ndi wantali, wamaso obiliwira ndi ndevu zazitali komanso dazi, Adati kwa ine: Ungakondwe utakhala mu gulu lopanga ukwati wa jihad? Ndidati: amapanga bwanji? Chifukwa sindimadziwa ukwati wa jihad ndichiyani uku kudali kuyamba kumva mu umoyo wanga, Ungafune kuti uzigona ndi amuna angapo? Ndidati: zingatheke bwanji? Adati: Kutanthauza kuti uzigona nawo malo amodzi, Ndidati: Chabwino chifukwa cha maso akowo ndikwanitsa, koma ndidayankha chonchi mwanthabwala, Adati: Mwana wanga ukwati umenewu ndi jihad munjira ya Mulungu. Asilikali alikunowa alibe munthu owathandiza angakhale akazi alibe komanso adawasiya ana awo, Adandibweretsera tea sindidamwe, adandibweretsera coffee sindidamwenso kenako adandibweretsera chakudya sindinadye chifukwa ndidazindikira kuti ndagwa mmbuna mwawo, Ndidakhala kumaloko kwa theka la ola limodzi koma mwamuna wanga sindidamuwone, anthuwa adali atampatsa mwamuna wanga ndalama, Ndidasiya kuganiza za mwamuna wanga ndidakhala kwa nthawi yayitali mpaka 11 koloko yausiku, kenako adalowa amuna okwana asanu ndi mmodzi muchipinda chomwe adandikhazika, Adandimanga kumaso komanso manja anga, wina adandimenya khofi kenako ndikundigoneka pa bedi,   Adandiwuza kuti pali amuna okwana asanu ndi mmodzi ndipo onse akufuna kupanga nawe ukwati, awa ndi mawu (Fatwa) omwe Shaikh wathu wanena,  Jihad imeneyi ili munjira ya Mulungu, awa alibe anthu owathandiza ndipo adasiya nyumba zawo ndikubwera kuno kudzateteza inu ndi ana anu ndipo musaganize kuti iwowa ndi anthu owukira ayi. Ndidati kwa iye chifukwa chiyani? Adandimenya mbama, ndidakhala chete ndipo sindidathe kulankhulanso, adati kwa ine: Ukangolankhulanso dziwa kuti moyo wako ndi mwana wako uthera pompa. Ndidati: Ndimomwe zilili apamu moyo wanga watha kale, ndizoipa kwa iwe kuti undiwombele ine ndikundipha,  Adati osalankhula, ndidakhala chete kenako adayamba kundigwira gwira ndipo adandimasula kumaso ndi manja anga, ndidawona amuna asanu ndi mmodzi, atatu adawatulutsa kunja,  Adawasiya atatu pafupi nane, adamuwuza mmodzi mwa amunawa kuti apereke dzanja lake, adati kwa iye wavomereza? Adati: Ndavomera, ndikuyikira umboni za ukwati wako munjira ya Mulungu ndi Mtumiki wake ndikuwerenga sura kenako adagona nane kwa maola awiri, ndipo pambuyo pake adabwera ndimwamuna wina,  Pambuyo pa ola limodzi lina lililonse amabwera ndi mwamuna wina mpaka 11 koloko ya usiku, Itakwana 11 koloko usiku mkazi wanga adatuluka kuchokera mchipinda chomwe adali ali okwiya kwambiri, ndidamufunsa kuti Fatimah kodi zakhala bwanji? Ndifukwa chiyani wakwiya? Ndidati: Iwe ndimwamuna yemwe suwopa Mulungu,    Ndidati undisiye chifukwa iwe simwamuna oti ndipitilize nawe banja ndipo sindikukufuna ayi, choncho ndikufuna ndisiyane nawe banja, Pambuyo pa masiku makumi awiri ndidamuyimbira mwamuna wangayo kumufunsa kuti kodi ali kuti, adandiyankha kuti ali mmunda wina wake, ndidati ndikufuna kubwera,  Adandiyankha kuti akubwera pafupi ndichitseko cha mundawu komwe kudali Bashar, Mwamuna akuti: Ndidapita kwa iye (Bashar) ndikumuwuza kuti Fatimah akufuna kubweranso, Nkhani idachitikanso monga poyamba, adabweretsa amuna atatu ndikundiwuza kuti ndisankhe mmodzi, Ndidati: ee! Bashar... , adati: Mwana wanga jihad imeneyi ndiya Mulungu ndipo inu mukalowa kumtendere, ntchitoyi siyoletsedwa ayi koma ndiyovomerezeka,   Ndidasankha munthu mmodzi, Uwu ndimgwirizano wa gulu lankhondo ndi sunna ya Mtumiki wa Mulungu, Pambuyo pa theka la ola limodzi, adapereka ndalama zokwana 5 thousand lira kwa mwamuna wa mkaziyu yemwe ndi Khalid ndipo adapita, adandiwuza kuti ndisankhe mwamuna mmodzi, ndidasankha mwamuna yemwe dzina lake ndi Mutaz, Adali wantali okongola, wandevu zochepa, ndidagona naye kwa maola awiri, Pambuyo pake adandisiya ndikundiwuza katatu kuti ndiwe osiyidwa, osiyidwa, osiyidwa, adalowa wachiwiri yemwe dzina lake ndi Ahmad, iye adali ndi ndevu zazitali, Adali owonekanso bwino wamfupi, adali ndi chipsera kumaso kwake, Pambuyo pa maola awiri ena aliwonse Bashar ndi Shaikh Khamis Ali adali kubweretsa amuna ena, Iye pambuyo pakundisiya adabweretsedwa wina, Pambuyo pa amuna awiriwa, adabweretsedwa amuna ena ndikundiwuza kuti amuna awa uyenera kugona nawo malo amodzi mowumirizidwa, Mtengo wamkazi wangayu omwe udali 5 thousand lira ndidapatsidwa, Chindikwatilire padali patadutsa zaka khumi ndi zitatu, koma mumtima mwanga sindidali kumva bwino ayi, ndidapita kunsika wa zipatso komwe ndidakumana ndi munthu wina dzina lake Abu dhiyab, Iye adati kwa ine: Ndikufuna titadziwana, ndidati: Palibe vuto, adati: Padutsa nthawi yayitali ndilikusangalatsidwa nanu, Adandiyitanira kunyumba kwake ndipo ndidavomera kupita, nditafika kunyumba kwake ndidakhala kenako ndidawona mfuti yomwe idali ndi zipolopolo, Kenako ndidawonanso mbendera, ndidati ichi ndichiyani? Adati: Iyi ndimbendera ya gulu la Al-Nasrah, ndipo ine ndi wamkulu wa gululi,    Ndidati: Mwandiwopsa kwambiri, adati: Osawopa iwe uli ndiwamkulu wa gululi ndipo ine iwe ndimakukonda, Pano ndikufuna kukukwatira, ndidamuwuza kuti ndikufuna kuti ndizipita chifukwa sindikupeza bwino mthupi, ndibwera pambuyo pamasiku awiri kapena atatu, Patadutsa masiku awiri kapena atatu ndidapita ndikumuwuza kuti ndavomera zomanga nane banja, Adamubweretsa Shaikh Iyad Iwijan Abu Nadhir ndikundikwatitsa naye, adagwira dzanja langa ndikuponya nsalu kenako adawerenga surat Fatiha kenako Shaikh Iyad Aujan Abu Nadhir adatuluka,   Patadutsa kanthawi adapemphera swala ndikukwatirana nane, tidakhala limodzi kwakanthawi, kenako ndidabwerera kunyumba, koma ndimapitako kwa kanthawi, Ndimapita kukamuwona iye patsabata kamodzi kapena kawiri, adati Falyal ndikufuna ndikuwuze nkhani ina, ndidati nkhani yanji? Kodi ungafune kugwira nafe ntchito? Ndidati: Ndiyenera kutani, ndikufuna kuti uzigwira nafe ntchito monga momwe ndakukwatilira, Ndikufunanso ndizikukwatitsa kwa amuna ena, ndidati ayi sindikufuna zimenezo, iwe wandidzidzimutsa ndi njira imene wandiwuzayi,   Adati: Ndintchito imeneyi ukalowa kumtendere, Ndidati: Ndiganize kaye, adati: chabwino mmene ungafunire, ndidakhala naye pang'ono kenako ndidapita kunyumba kwanga kukaganiza, Ndidaganiza zoti ndikapanga zimenezi ndiye kuti ndikalowa kumtendere, ndigwira naye ntchito polimbana ndi adani athu, Kenako ndidabwera kwa iye ndikumuwuza kuti ndavomera, adamubweretsa munthu dzina lake Shaikh Iyad Aujan Abu Nadhir, Adandikwatitsa naye, adagwira dzanja langa ndikuwerenga surat Hamd ndikukwatirana nane nati kwa iye, Ukathana naye umusiye banja, iye amafuna kugona nane chakumbuyo (pokhalira) koma ine sindidasangalale nazo,   Pambuyo pa theka la ola kapena mphindi zokwana 40 adagona nane kenako ndikundisiya banja, ndidapuma kwa theka la ola,  Pambuyo poti ndasamba adamubweretsa munthu wina dzina lake Ali ndikundimangitsa naye banja ndikumuwuza kuti, Ukamaliza zakozo umusiye banja, iye adagona nane theka la ola limodzi ndikutuluka, nane ndidapita kukasamba, Adabwera munthu wina otchedwa Muhammad Husain, adakwatirana nane, ndikugona nane monga munthu wammbuyo mwake ndikundisiya banja iye ndikutuluka, Kenako ndikutuluka munyumba momwe zimachitika izi mwamuna wanga adandiwona, ndidawona kuti mwamuna wanga adali odandaula, Ndidati kwa iye Faysal watani? Adati palibe, ndidati: Uyenera kundiwuza zomwe zachitika chifukwa uli odandaula kwambiri, Adati: Kodi kunyumba ya Abu Dhiyab umakatani? Ndidati: Ine sindidapite kunyumba ya Abu Dhiyab, Adati: Ukunama, iwe udali kunyumba ya Abu Dhiyab, kumeneko umakatani?  Ndidati: Ndikugwira naye ntchito, Adati: Ntchito yanji? Ndidayankha kuti ukwati wa jihad, Adati: Wapanga zimenezo chifukwa chiyani? Ndidati: Chifukwa choti ndawona kuti mwamuna wanga sizikumukhudza pamene ndikupanga zimenezi ndipo sakulankhula kwa ine chinachilichonse, patadutsa nthawi ndidanyamuka kupita kwa Abu Dhiyab, Ndidamupatsa salaam ndikukhala naye, adati: Shaikh Iyad akufuna kubwera, ndidati lero ayi koma mawa, dzulo lake ndidapita ndipo iye adabwera,  Ndidavomera, adamanga nane ukwati, Adagona nane ndikundisiya banja kenako ndidatuluka nyumbamu, koma ndidawona akazi ena,  Ndidawona atsikana ambiri, ndidapita kwa Abu Dhiyab ndikumufunsa kuti kodi azimayi ndi atsikana onsewa kuno akutani? Kodi iwe ukusewera nane? Iwe azimayi onsewa ukukwatirana nawo? Adati: ayi iwe, Azimayi ndi atsikanawa si ayine ayi koma ndi a anyamata omwe akazi awo ali kutali, ndidati: Chabwino, komabe nkhani imeneyi idasokoneza mutu wanga, ndidamuwuza kuti bwera tikhale ndikufuna kulankhula nawe, kodi akazi amenewa, Akupanga nawo jihad bwanji? Adati: Shaikh adanena chonchi,   Shaikh Iyad Aujan ndi amene adanena fatwa imeneyi kuti azigona ndi atsikanawa chakumbuyo, Ndidati: Koma ndizodabwitsa kwambiri chifukwa ndi atsikana achichepere, adati: Ukuwoneka kuti wamva pang'ono, ndidati: Nanga akaziwa? Adati: Amenewa adali akazi amuna angapo, Nthawi yomwe nkhondo idavuta ku Syria komanso gulu la Al-Nasra limakhazikitsidwa azimayiwa amagwiritsidwa ntchito,   Poyamba ndidali gulu la Al-Qaidah, ndidali kuphunzira maphunziro achipembedzo munzikiti wa Imam munzinda wa Bukman, Munzikitimu mudali munthu dzina lake Abu Muhammad yemwe adachokera dziko la Iraq, ameneyu ndiyemwe amatiphunzitsa, Poyamba tidali atsikana okwana khumi, kenako atsikana ena adabwera ndipo gulu lathu lidakula, ntchito yomwe timapanga, Ndi ukwati wa jihad, munthu wina aliyense yemwe adali mugulu la Al-Qaida amagona nane, Iwo pogwiritsa ntchito ma aya a Quran ndi mahadith molakwika, Amaloleza kuti ife atsikana agulu la Al-Qaida azigona nafe wina aliyense yemwe adali mugululi, Ankatiwuza kuti ntchito imeneyi ndiyokakamizika kwa ife chifukwa choti tili mu gulu la Al-Qaida, pambuyo pakuyambika zochitika ku Syria adayamba kutiphunzitsa zachipembedzo,   Ndimawalimbikitsa pa nkhani ya chipembedzo, ndimawawona kuti amalowa munzikiti opanda udhu komanso amawerenga Quran alibe udhu, Ndimagwira ntchito limodzi ndi gulu la Al-Qaida, ndimawabweretsera mifuti komanso ndimakhonza magulu anyamata ndi atsikana, Ndimawalowetsa atsikana mu gululi, poyamba Ahmad adandiwuza kuti apange nane ukwati wa jihad, iyi ndifatwa yomwe idapangitsa ntchito imeneyi ikhale yokakamizika kwa ife, Kuti tiyenera kugona ndi wina aliyense yemwe adali mu gululi, nditagona naye kenako ndidagona ndi m'bale wake, kenako ndidagona ndi amuna ena, Iwowa sadali adziko la Syria koma adali ochokera maiko monga Libia,Tunisia, Morocco, Egypt, Turkey, France, Saud Arabia ndi Qatar, mwamuna wina aliyense yemwe timagona naye timatenga ndalama kuchokera kwa iye (Ahmad), Amene samapita kukamenya nkhondo ndi boma sitimagona naye angakhale apereke ndalama, Wina aliyense yemwe amagona nafe amajambula zochitikazi ndipo amatiwopseza kuti tikamuwuza munthu filimu ya zojambulazi azifalitsa, Amapanga zimenezi pogwiritsa ntchito ma foni ndimakamera adigital ndicholinga choti tisamuwuze munthu wina, Ena amasungira zimenezi mu Laptop ndi mfoni, ndachita nkhaniyi angakhale ndi kagulu kena ku Sham pamene ndidali ndikuwabweretsera mifuti, Ndidamenya nawo nkhondo ndipo ndidali kuyendetsa magalimoto onyamula mabomba, Shaikh komanso mtsogoleri wina aliyense adali kulankhula za jihad imeneyi, Amamugwira mkazi ndikunena mau oti Allahu akbar kokwana katatu akatero ndiye kuti mkaziyu amakhala ololedwa kwa iwo,  Chinthu chomwe ndidachiwona ndi maso anga chidali choti iwowa amati akamuwona tsikana okongola amasonkhana onse kwa iye, ndikunena mau a Allah Akbar ndikugona naye, Dera lomwe gulu la Tip Tauhd lokhudzana ndi Al-Nasra limakhala kudachita nkhani yoti munthu wina ochokera dera la shishan adadula mutu wa Shaikh wina, Chifukwa chomwe adamudulira mutu chidali choti mkulu wa Shishan ameneyu adapita kwa mkazi wa Shaikh ndikumugwira ndikunena Allah Akbar katatu kenako ndikugona naye, pamene Shaikh adabwera, Adawona kuti Shishan wagona ndi mkazi wake, Shaikh adamufunsa Shishan kuti chifukwa chiyani wapanga zimenezi? Shishan adayankha kuti: Ndanena kwa mkazi wako Takbir ndipo adakhala oleledwa kwa ine, Shaikh naye adapita kwa mkazi wa Shishan ndikukamugwira ndikunena Allah Akbar ndikugona naye,    Shishan adabwera kwa Shaikh ndikunena kuti: kodi ukupanga chiyani? Shaikh adati: Iwe wanena Takbir kwa mkazi wanga inenso ndanena Takbir kwa mkazi wako, Shishan adati: Ndizosaloledwa kwa iwe  Kutero, Kuti unene Takbir kwa mkazi wanga, ine ndekha ndi amene ndili ololedwa kunena Takbir kwa mkazi wako, Shaikh adati: Chifukwa chiyani? Kodi Mulungu amene umatsatira ndi osiyana ndi amene ife timatsatira? Kuti mpaka malamulo a Mulungu wanu akhale osiyana ndi malamulo a Mulungu wathu, Shishan adadula mutu wa Shaikh, izi zidandipatsa mantha kwambiri, ndidawopa kuti mwina munthu wina adzabwera ndikunena Takbir kwa mkazi wanga ndikukhala ololedwa kwa iwo, Nkhani ina idachitikanso dera la Halb kuti ife tidabweretsa atsikana kuchokera dera la Halb, Shishan adamuwona tsikana wina yemwe adali kuyenda munsewu, iye adafuna kuti akanene Takbir kwa iye, Koma Shishan asadapange izi mayi amtsikanayu adabwera ndikunena Takbir katatu ndikunena kuti mtsikanayu wakhala mlongo wako, iwowa amafuna ukwati kwa ola kapena mawola awiri, Zidali zoti ngati mwamuna wina amafuna kutsutsana kuti ndichifukwa chiyani mwanena Takbir kwa mkazi wanga, iwo bwezi akunena Takbir kwa mwamunawo ndikupanga naye ukwati, Nkhani imeneyi idalibe vuto kwa iwo, Sindikumvetsetsa kuti zinatheka bwanji kuti aseweretse ubongo wanga chotere ponena kuti jihad imeneyi ili munjira ya Mulungu motero ndiyosaletsedwa, adandikokera munjira imeneyi ndimau ngati amenewa, Padalibe vuto kuti munthu alowe mu magulu awo angakhale akhale wazaka zisanu ndi ziwiri chofunikira ndichoti bola akhale oti atha kupanga naye ukwati wa jihad, Adali kuchita mpikisano oti amene angafulumire kunena Takbir kwa iwo ndiyemwe amakhala naye kwa ola kapena mawola awiri pambuyo poti wakhala ololedwa kwa iye.
Nkhani yokhudza ukwati munjira ya Mulungu.    Mchitidwe wina oipa kuchokera kwa gulu la Takfir,   Kodi iyi ndijihad ya ukwati munjira ya Mulungu kapena kulimbana ndi Mulungu ? Chadutsa chaka chimodzi chikumanirane ndi munthu otchedwa Bashar Iwadh yemwe adafuna kuti ndilowe mu gulu lankhondo la gulu lowukira mwakufuna kwanga, ndicholinga choti nditenge mfuti ndikuyamba kumenya nkhondo, ndidalowa mugululi ndikutenga mfuti ndikuyamba kumenya nkhondo, Kenako ndidatenga chilolezo ndikubwerera kenakonso ndidakalowa mu gulu la Saifu-Islam lotsogozedwa ndi Bashar Iwadh yemwe amachokera mu dera la Tip Sughur Sham, Palinso Gulu lina la Al-Nasrah lotsogozedwa ndi Mahmud Bashar Ali, Bashar Iwadh adabwera ndikundifunsa ine kuti uli ndi akazi atatu?   Ndidati inde, mmodzi ndidamusiya awiri ndidakawasamalira mofunikira, kenako iye adandipempha kuti ndimubweretse mmodzi kuti akhale mu ukwati wa Jihad, Adati: mwana wanga jihad imeneyi ndi jihad munjira ya Mulungu ndipo inu mukalowa ku mtendere, Asilikali omwe akumenya nkhondo alibe munthu owathandiza angale mkazi alibe, kenako ndidayimba foni kwa mkazi wanga Fatimah… Fatimah akuti: Adati kwaine: Fatimah bwera kunyumba yomwe ili mmunda wakuti wakuti koma usamutenge mwana, ndidati chabwino, ndidakwera njinga yamoto ndikupita kumunda omwe adandiwuza, Nditafika kumundawu, Ndidamupeza Bashar yemwe amamutcha Abu Abdul atakhala, yemwe ndi wantali, wamaso obiliwira ndi ndevu zazitali komanso dazi, Adati kwa ine: Ungakondwe utakhala mu gulu lopanga ukwati wa jihad? Ndidati: amapanga bwanji? Chifukwa sindimadziwa ukwati wa jihad ndichiyani uku kudali kuyamba kumva mu umoyo wanga, Ungafune kuti uzigona ndi amuna angapo? Ndidati: zingatheke bwanji? Adati: Kutanthauza kuti uzigona nawo malo amodzi, Ndidati: Chabwino chifukwa cha maso akowo ndikwanitsa, koma ndidayankha chonchi mwanthabwala, Adati: Mwana wanga ukwati umenewu ndi jihad munjira ya Mulungu. Asilikali alikunowa alibe munthu owathandiza angakhale akazi alibe komanso adawasiya ana awo, Adandibweretsera tea sindidamwe, adandibweretsera coffee sindidamwenso kenako adandibweretsera chakudya sindinadye chifukwa ndidazindikira kuti ndagwa mmbuna mwawo, Ndidakhala kumaloko kwa theka la ola limodzi koma mwamuna wanga sindidamuwone, anthuwa adali atampatsa mwamuna wanga ndalama, Ndidasiya kuganiza za mwamuna wanga ndidakhala kwa nthawi yayitali mpaka 11 koloko yausiku, kenako adalowa amuna okwana asanu ndi mmodzi muchipinda chomwe adandikhazika, Adandimanga kumaso komanso manja anga, wina adandimenya khofi kenako ndikundigoneka pa bedi,   Adandiwuza kuti pali amuna okwana asanu ndi mmodzi ndipo onse akufuna kupanga nawe ukwati, awa ndi mawu (Fatwa) omwe Shaikh wathu wanena,  Jihad imeneyi ili munjira ya Mulungu, awa alibe anthu owathandiza ndipo adasiya nyumba zawo ndikubwera kuno kudzateteza inu ndi ana anu ndipo musaganize kuti iwowa ndi anthu owukira ayi. Ndidati kwa iye chifukwa chiyani? Adandimenya mbama, ndidakhala chete ndipo sindidathe kulankhulanso, adati kwa ine: Ukangolankhulanso dziwa kuti moyo wako ndi mwana wako uthera pompa. Ndidati: Ndimomwe zilili apamu moyo wanga watha kale, ndizoipa kwa iwe kuti undiwombele ine ndikundipha,  Adati osalankhula, ndidakhala chete kenako adayamba kundigwira gwira ndipo adandimasula kumaso ndi manja anga, ndidawona amuna asanu ndi mmodzi, atatu adawatulutsa kunja,  Adawasiya atatu pafupi nane, adamuwuza mmodzi mwa amunawa kuti apereke dzanja lake, adati kwa iye wavomereza? Adati: Ndavomera, ndikuyikira umboni za ukwati wako munjira ya Mulungu ndi Mtumiki wake ndikuwerenga sura kenako adagona nane kwa maola awiri, ndipo pambuyo pake adabwera ndimwamuna wina,  Pambuyo pa ola limodzi lina lililonse amabwera ndi mwamuna wina mpaka 11 koloko ya usiku, Itakwana 11 koloko usiku mkazi wanga adatuluka kuchokera mchipinda chomwe adali ali okwiya kwambiri, ndidamufunsa kuti Fatimah kodi zakhala bwanji? Ndifukwa chiyani wakwiya? Ndidati: Iwe ndimwamuna yemwe suwopa Mulungu,    Ndidati undisiye chifukwa iwe simwamuna oti ndipitilize nawe banja ndipo sindikukufuna ayi, choncho ndikufuna ndisiyane nawe banja, Pambuyo pa masiku makumi awiri ndidamuyimbira mwamuna wangayo kumufunsa kuti kodi ali kuti, adandiyankha kuti ali mmunda wina wake, ndidati ndikufuna kubwera,  Adandiyankha kuti akubwera pafupi ndichitseko cha mundawu komwe kudali Bashar, Mwamuna akuti: Ndidapita kwa iye (Bashar) ndikumuwuza kuti Fatimah akufuna kubweranso, Nkhani idachitikanso monga poyamba, adabweretsa amuna atatu ndikundiwuza kuti ndisankhe mmodzi, Ndidati: ee! Bashar... , adati: Mwana wanga jihad imeneyi ndiya Mulungu ndipo inu mukalowa kumtendere, ntchitoyi siyoletsedwa ayi koma ndiyovomerezeka,   Ndidasankha munthu mmodzi, Uwu ndimgwirizano wa gulu lankhondo ndi sunna ya Mtumiki wa Mulungu, Pambuyo pa theka la ola limodzi, adapereka ndalama zokwana 5 thousand lira kwa mwamuna wa mkaziyu yemwe ndi Khalid ndipo adapita, adandiwuza kuti ndisankhe mwamuna mmodzi, ndidasankha mwamuna yemwe dzina lake ndi Mutaz, Adali wantali okongola, wandevu zochepa, ndidagona naye kwa maola awiri, Pambuyo pake adandisiya ndikundiwuza katatu kuti ndiwe osiyidwa, osiyidwa, osiyidwa, adalowa wachiwiri yemwe dzina lake ndi Ahmad, iye adali ndi ndevu zazitali, Adali owonekanso bwino wamfupi, adali ndi chipsera kumaso kwake, Pambuyo pa maola awiri ena aliwonse Bashar ndi Shaikh Khamis Ali adali kubweretsa amuna ena, Iye pambuyo pakundisiya adabweretsedwa wina, Pambuyo pa amuna awiriwa, adabweretsedwa amuna ena ndikundiwuza kuti amuna awa uyenera kugona nawo malo amodzi mowumirizidwa, Mtengo wamkazi wangayu omwe udali 5 thousand lira ndidapatsidwa, Chindikwatilire padali patadutsa zaka khumi ndi zitatu, koma mumtima mwanga sindidali kumva bwino ayi, ndidapita kunsika wa zipatso komwe ndidakumana ndi munthu wina dzina lake Abu dhiyab, Iye adati kwa ine: Ndikufuna titadziwana, ndidati: Palibe vuto, adati: Padutsa nthawi yayitali ndilikusangalatsidwa nanu, Adandiyitanira kunyumba kwake ndipo ndidavomera kupita, nditafika kunyumba kwake ndidakhala kenako ndidawona mfuti yomwe idali ndi zipolopolo, Kenako ndidawonanso mbendera, ndidati ichi ndichiyani? Adati: Iyi ndimbendera ya gulu la Al-Nasrah, ndipo ine ndi wamkulu wa gululi,    Ndidati: Mwandiwopsa kwambiri, adati: Osawopa iwe uli ndiwamkulu wa gululi ndipo ine iwe ndimakukonda, Pano ndikufuna kukukwatira, ndidamuwuza kuti ndikufuna kuti ndizipita chifukwa sindikupeza bwino mthupi, ndibwera pambuyo pamasiku awiri kapena atatu, Patadutsa masiku awiri kapena atatu ndidapita ndikumuwuza kuti ndavomera zomanga nane banja, Adamubweretsa Shaikh Iyad Iwijan Abu Nadhir ndikundikwatitsa naye, adagwira dzanja langa ndikuponya nsalu kenako adawerenga surat Fatiha kenako Shaikh Iyad Aujan Abu Nadhir adatuluka,   Patadutsa kanthawi adapemphera swala ndikukwatirana nane, tidakhala limodzi kwakanthawi, kenako ndidabwerera kunyumba, koma ndimapitako kwa kanthawi, Ndimapita kukamuwona iye patsabata kamodzi kapena kawiri, adati Falyal ndikufuna ndikuwuze nkhani ina, ndidati nkhani yanji? Kodi ungafune kugwira nafe ntchito? Ndidati: Ndiyenera kutani, ndikufuna kuti uzigwira nafe ntchito monga momwe ndakukwatilira, Ndikufunanso ndizikukwatitsa kwa amuna ena, ndidati ayi sindikufuna zimenezo, iwe wandidzidzimutsa ndi njira imene wandiwuzayi,   Adati: Ndintchito imeneyi ukalowa kumtendere, Ndidati: Ndiganize kaye, adati: chabwino mmene ungafunire, ndidakhala naye pang'ono kenako ndidapita kunyumba kwanga kukaganiza, Ndidaganiza zoti ndikapanga zimenezi ndiye kuti ndikalowa kumtendere, ndigwira naye ntchito polimbana ndi adani athu, Kenako ndidabwera kwa iye ndikumuwuza kuti ndavomera, adamubweretsa munthu dzina lake Shaikh Iyad Aujan Abu Nadhir, Adandikwatitsa naye, adagwira dzanja langa ndikuwerenga surat Hamd ndikukwatirana nane nati kwa iye, Ukathana naye umusiye banja, iye amafuna kugona nane chakumbuyo (pokhalira) koma ine sindidasangalale nazo,   Pambuyo pa theka la ola kapena mphindi zokwana 40 adagona nane kenako ndikundisiya banja, ndidapuma kwa theka la ola,  Pambuyo poti ndasamba adamubweretsa munthu wina dzina lake Ali ndikundimangitsa naye banja ndikumuwuza kuti, Ukamaliza zakozo umusiye banja, iye adagona nane theka la ola limodzi ndikutuluka, nane ndidapita kukasamba, Adabwera munthu wina otchedwa Muhammad Husain, adakwatirana nane, ndikugona nane monga munthu wammbuyo mwake ndikundisiya banja iye ndikutuluka, Kenako ndikutuluka munyumba momwe zimachitika izi mwamuna wanga adandiwona, ndidawona kuti mwamuna wanga adali odandaula, Ndidati kwa iye Faysal watani? Adati palibe, ndidati: Uyenera kundiwuza zomwe zachitika chifukwa uli odandaula kwambiri, Adati: Kodi kunyumba ya Abu Dhiyab umakatani? Ndidati: Ine sindidapite kunyumba ya Abu Dhiyab, Adati: Ukunama, iwe udali kunyumba ya Abu Dhiyab, kumeneko umakatani?  Ndidati: Ndikugwira naye ntchito, Adati: Ntchito yanji? Ndidayankha kuti ukwati wa jihad, Adati: Wapanga zimenezo chifukwa chiyani? Ndidati: Chifukwa choti ndawona kuti mwamuna wanga sizikumukhudza pamene ndikupanga zimenezi ndipo sakulankhula kwa ine chinachilichonse, patadutsa nthawi ndidanyamuka kupita kwa Abu Dhiyab, Ndidamupatsa salaam ndikukhala naye, adati: Shaikh Iyad akufuna kubwera, ndidati lero ayi koma mawa, dzulo lake ndidapita ndipo iye adabwera,  Ndidavomera, adamanga nane ukwati, Adagona nane ndikundisiya banja kenako ndidatuluka nyumbamu, koma ndidawona akazi ena,  Ndidawona atsikana ambiri, ndidapita kwa Abu Dhiyab ndikumufunsa kuti kodi azimayi ndi atsikana onsewa kuno akutani? Kodi iwe ukusewera nane? Iwe azimayi onsewa ukukwatirana nawo? Adati: ayi iwe, Azimayi ndi atsikanawa si ayine ayi koma ndi a anyamata omwe akazi awo ali kutali, ndidati: Chabwino, komabe nkhani imeneyi idasokoneza mutu wanga, ndidamuwuza kuti bwera tikhale ndikufuna kulankhula nawe, kodi akazi amenewa, Akupanga nawo jihad bwanji? Adati: Shaikh adanena chonchi,   Shaikh Iyad Aujan ndi amene adanena fatwa imeneyi kuti azigona ndi atsikanawa chakumbuyo, Ndidati: Koma ndizodabwitsa kwambiri chifukwa ndi atsikana achichepere, adati: Ukuwoneka kuti wamva pang'ono, ndidati: Nanga akaziwa? Adati: Amenewa adali akazi amuna angapo, Nthawi yomwe nkhondo idavuta ku Syria komanso gulu la Al-Nasra limakhazikitsidwa azimayiwa amagwiritsidwa ntchito,   Poyamba ndidali gulu la Al-Qaidah, ndidali kuphunzira maphunziro achipembedzo munzikiti wa Imam munzinda wa Bukman, Munzikitimu mudali munthu dzina lake Abu Muhammad yemwe adachokera dziko la Iraq, ameneyu ndiyemwe amatiphunzitsa, Poyamba tidali atsikana okwana khumi, kenako atsikana ena adabwera ndipo gulu lathu lidakula, ntchito yomwe timapanga, Ndi ukwati wa jihad, munthu wina aliyense yemwe adali mugulu la Al-Qaida amagona nane, Iwo pogwiritsa ntchito ma aya a Quran ndi mahadith molakwika, Amaloleza kuti ife atsikana agulu la Al-Qaida azigona nafe wina aliyense yemwe adali mugululi, Ankatiwuza kuti ntchito imeneyi ndiyokakamizika kwa ife chifukwa choti tili mu gulu la Al-Qaida, pambuyo pakuyambika zochitika ku Syria adayamba kutiphunzitsa zachipembedzo,   Ndimawalimbikitsa pa nkhani ya chipembedzo, ndimawawona kuti amalowa munzikiti opanda udhu komanso amawerenga Quran alibe udhu, Ndimagwira ntchito limodzi ndi gulu la Al-Qaida, ndimawabweretsera mifuti komanso ndimakhonza magulu anyamata ndi atsikana, Ndimawalowetsa atsikana mu gululi, poyamba Ahmad adandiwuza kuti apange nane ukwati wa jihad, iyi ndifatwa yomwe idapangitsa ntchito imeneyi ikhale yokakamizika kwa ife, Kuti tiyenera kugona ndi wina aliyense yemwe adali mu gululi, nditagona naye kenako ndidagona ndi m'bale wake, kenako ndidagona ndi amuna ena, Iwowa sadali adziko la Syria koma adali ochokera maiko monga Libia,Tunisia, Morocco, Egypt, Turkey, France, Saud Arabia ndi Qatar, mwamuna wina aliyense yemwe timagona naye timatenga ndalama kuchokera kwa iye (Ahmad), Amene samapita kukamenya nkhondo ndi boma sitimagona naye angakhale apereke ndalama, Wina aliyense yemwe amagona nafe amajambula zochitikazi ndipo amatiwopseza kuti tikamuwuza munthu filimu ya zojambulazi azifalitsa, Amapanga zimenezi pogwiritsa ntchito ma foni ndimakamera adigital ndicholinga choti tisamuwuze munthu wina, Ena amasungira zimenezi mu Laptop ndi mfoni, ndachita nkhaniyi angakhale ndi kagulu kena ku Sham pamene ndidali ndikuwabweretsera mifuti, Ndidamenya nawo nkhondo ndipo ndidali kuyendetsa magalimoto onyamula mabomba, Shaikh komanso mtsogoleri wina aliyense adali kulankhula za jihad imeneyi, Amamugwira mkazi ndikunena mau oti Allahu akbar kokwana katatu akatero ndiye kuti mkaziyu amakhala ololedwa kwa iwo,  Chinthu chomwe ndidachiwona ndi maso anga chidali choti iwowa amati akamuwona tsikana okongola amasonkhana onse kwa iye, ndikunena mau a Allah Akbar ndikugona naye, Dera lomwe gulu la Tip Tauhd lokhudzana ndi Al-Nasra limakhala kudachita nkhani yoti munthu wina ochokera dera la shishan adadula mutu wa Shaikh wina, Chifukwa chomwe adamudulira mutu chidali choti mkulu wa Shishan ameneyu adapita kwa mkazi wa Shaikh ndikumugwira ndikunena Allah Akbar katatu kenako ndikugona naye, pamene Shaikh adabwera, Adawona kuti Shishan wagona ndi mkazi wake, Shaikh adamufunsa Shishan kuti chifukwa chiyani wapanga zimenezi? Shishan adayankha kuti: Ndanena kwa mkazi wako Takbir ndipo adakhala oleledwa kwa ine, Shaikh naye adapita kwa mkazi wa Shishan ndikukamugwira ndikunena Allah Akbar ndikugona naye,    Shishan adabwera kwa Shaikh ndikunena kuti: kodi ukupanga chiyani? Shaikh adati: Iwe wanena Takbir kwa mkazi wanga inenso ndanena Takbir kwa mkazi wako, Shishan adati: Ndizosaloledwa kwa iwe  Kutero, Kuti unene Takbir kwa mkazi wanga, ine ndekha ndi amene ndili ololedwa kunena Takbir kwa mkazi wako, Shaikh adati: Chifukwa chiyani? Kodi Mulungu amene umatsatira ndi osiyana ndi amene ife timatsatira? Kuti mpaka malamulo a Mulungu wanu akhale osiyana ndi malamulo a Mulungu wathu, Shishan adadula mutu wa Shaikh, izi zidandipatsa mantha kwambiri, ndidawopa kuti mwina munthu wina adzabwera ndikunena Takbir kwa mkazi wanga ndikukhala ololedwa kwa iwo, Nkhani ina idachitikanso dera la Halb kuti ife tidabweretsa atsikana kuchokera dera la Halb, Shishan adamuwona tsikana wina yemwe adali kuyenda munsewu, iye adafuna kuti akanene Takbir kwa iye, Koma Shishan asadapange izi mayi amtsikanayu adabwera ndikunena Takbir katatu ndikunena kuti mtsikanayu wakhala mlongo wako, iwowa amafuna ukwati kwa ola kapena mawola awiri, Zidali zoti ngati mwamuna wina amafuna kutsutsana kuti ndichifukwa chiyani mwanena Takbir kwa mkazi wanga, iwo bwezi akunena Takbir kwa mwamunawo ndikupanga naye ukwati, Nkhani imeneyi idalibe vuto kwa iwo, Sindikumvetsetsa kuti zinatheka bwanji kuti aseweretse ubongo wanga chotere ponena kuti jihad imeneyi ili munjira ya Mulungu motero ndiyosaletsedwa, adandikokera munjira imeneyi ndimau ngati amenewa, Padalibe vuto kuti munthu alowe mu magulu awo angakhale akhale wazaka zisanu ndi ziwiri chofunikira ndichoti bola akhale oti atha kupanga naye ukwati wa jihad, Adali kuchita mpikisano oti amene angafulumire kunena Takbir kwa iwo ndiyemwe amakhala naye kwa ola kapena mawola awiri pambuyo poti wakhala ololedwa kwa iye.
Kufunikira kwa maphunziro 3
2014-02-08T17:05:23+03:30
2014-02-08T17:05:23+03:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/315-kufunikira-kwa-maphunziro-3
عبدالرحمان
mrkachere@yahoo.com
Kufunikira kwa maphunziro 3  Imam akupitiliza kunena kuti: "chifukwa chozindikira kufunikira kwa maphunziro, munthu adakafufuza maphunziro angakhale zili zoti akhetsa mwazi. Anthu ena omwe amataya miyoyo yawo chifukwa cha mapunziro adali oti adadziwa ubwino ndikufunikira kwake, komanso iwo adakatha kuziponya mumafunde amadzi kuti bola apeze maphunziro.” Kenako Imam adatchula nkhani ya Mtumiki Daniel (a.s) pomwe Mulungu adali kumulongosolera iye za nkhani yokhudzana ndi maphunziro adati: “Mulungu adamuwuza Daniel kuti: munthu yemwe ali oipidwa ndi ine Mulungu ndi munthu yemwe ali mbuli koma amanyoza anthu ophunzira komanso munthu yemwe satsatira anthu ophunzira. Pomwe munthu yemwe ali okondedwa ndi Mulungu ndi amene ali owopa Mulungu, kusonyeza kuti salowera madera a machimo,satsatira zofuna za mtima wake chifukwa choti satana ndi asilikali ake akuitanira anthu ku kupanga zinthu zoipa ndi kuwalimbikitsa kutsatira zofuna za mitima yawo ndikuwasokoneza anthu muzochita za umoyo wawo wa tsiku ndi tsiku monga kudya, kuvala, kuona, kukhala kwake ndi alendo, ndi zina.” Munthu ayenera kusamala ndi anthu ocheza nawo kuti asagwe mu mavuto. Munthunso amene ali okondedwa ndi Mulungu ndi uyo amene amafuna-funa maphunziro, olemekeza anthu ophunzira, amatsatira iwo, amamvera zonena zawo ndi kulolerana pa gulu. Amatsatira anthu anzeru ndi opirira ndikuwamvera( zomwe zili zinthu zolimbikitsidwa ndi ma Imam athu kuti tiyenera kutero).  Ngati munthu angagwiritse bwino ntchito nzeru zake ndikufika malo a pamwamba ndiye kuti adzapatsidwa nzeru, Quran pankhaniyi ikuti:  يُؤتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَى الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا )) البقرة : 269 ))  “  Mulungu amapereka nzeru ndi luntha kwa munthu amene amufuna, munthu yemwe angapatsidwe nzeru ndi luntha ndiye kuti wapatsidwa zinthu zabwino kwambiri  .  ”   Inu mutha kufufuza maphunziro abwino kuchokera kummawa ndi kumadzulo koma simudzapeza maphunziro omwe ali abwino ofanana ndi a ahalbait(a.s). Hazrat Imam Khumeini adanena kuti: “vuto lathu lero lino ndiloti anthu sakudziwa chiphunzitso chanzeru chomwe chili mumalamulo achisilamu.” Tipemphe ambuye Mulungu kuti amufulumizitse Imam Mahdi (a.f).

Kufunikira kwa maphunziro 3  Imam akupitiliza kunena kuti: "chifukwa chozindikira kufunikira kwa maphunziro, munthu adakafufuza maphunziro angakhale zili zoti akhetsa mwazi. Anthu ena omwe amataya miyoyo yawo chifukwa cha mapunziro adali oti adadziwa ubwino ndikufunikira kwake, komanso iwo adakatha kuziponya mumafunde amadzi kuti bola apeze maphunziro.” Kenako Imam adatchula nkhani ya Mtumiki Daniel (a.s) pomwe Mulungu adali kumulongosolera iye za nkhani yokhudzana ndi maphunziro adati: “Mulungu adamuwuza Daniel kuti: munthu yemwe ali oipidwa ndi ine Mulungu ndi munthu yemwe ali mbuli koma amanyoza anthu ophunzira komanso munthu yemwe satsatira anthu ophunzira. Pomwe munthu yemwe ali okondedwa ndi Mulungu ndi amene ali owopa Mulungu, kusonyeza kuti salowera madera a machimo,satsatira zofuna za mtima wake chifukwa choti satana ndi asilikali ake akuitanira anthu ku kupanga zinthu zoipa ndi kuwalimbikitsa kutsatira zofuna za mitima yawo ndikuwasokoneza anthu muzochita za umoyo wawo wa tsiku ndi tsiku monga kudya, kuvala, kuona, kukhala kwake ndi alendo, ndi zina.” Munthu ayenera kusamala ndi anthu ocheza nawo kuti asagwe mu mavuto. Munthunso amene ali okondedwa ndi Mulungu ndi uyo amene amafuna-funa maphunziro, olemekeza anthu ophunzira, amatsatira iwo, amamvera zonena zawo ndi kulolerana pa gulu. Amatsatira anthu anzeru ndi opirira ndikuwamvera( zomwe zili zinthu zolimbikitsidwa ndi ma Imam athu kuti tiyenera kutero).  Ngati munthu angagwiritse bwino ntchito nzeru zake ndikufika malo a pamwamba ndiye kuti adzapatsidwa nzeru, Quran pankhaniyi ikuti:  يُؤتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَى الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا )) البقرة : 269 ))  “  Mulungu amapereka nzeru ndi luntha kwa munthu amene amufuna, munthu yemwe angapatsidwe nzeru ndi luntha ndiye kuti wapatsidwa zinthu zabwino kwambiri  .  ”   Inu mutha kufufuza maphunziro abwino kuchokera kummawa ndi kumadzulo koma simudzapeza maphunziro omwe ali abwino ofanana ndi a ahalbait(a.s). Hazrat Imam Khumeini adanena kuti: “vuto lathu lero lino ndiloti anthu sakudziwa chiphunzitso chanzeru chomwe chili mumalamulo achisilamu.” Tipemphe ambuye Mulungu kuti amufulumizitse Imam Mahdi (a.f).

Kumudziwa Hazrat Khadijah (S.A)
2013-08-07T12:49:35+04:30
2013-08-07T12:49:35+04:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/246-kumudziwa-hazrat-khadijah-s-a
عبدالرشید
chichewa@tvshia.com

بسم الله الرحمن الرحیم
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
M’mwezi olemekezeka wa Ramadhan pa tsiku la khumi (10), tsiku lomwe adamwalira olemekezeka Khadijah (S.A).    Ife mutsiku limeneli chifukwa chakumwalira kwa olemekezekawa timakhala pachisoni kwambiri kufikira kuti ngakhale mtumiki wathu okondedwa (S.A.A.W) adachitcha chaka chomwe Hazrat Khadijah (S.A) adamwalira kuti chaka cha madandaulo (Amul Huzn).   Mwachoncho ifenso padakali pano ndife odandaula.   Amuna ndi amayi onse ayenera kumuyika mzimayi ameneyu kukhala chitsanzo chawo pakupilira, kutukuka ndi pa usilamu wawo ndikudutsa njira yomwe olemekezekawa adadutsa.   Tiyenera kuti tipititse patsogolo kuzindikira kwathu pokhudzana ndi olemekezeka Khadijah (S.A).   Msilamu wina aliyense yemwe alipo, adalipo komanso yemwe adzabwere kutsogoloko, ali msilamu chifukwa cha ntchito yosanenedwa ya olemekezeka ameneyu.   Chifukwa chakuti pakadapanda kupezeka Hazrat Khadijah (S.A) mu Hisitore komanso padakapanda kulimbira kwake ndi ntchito yomwe adayigwira, ndithudi sibwenzi chisilamu chitapita patsogolo.   Inde! Tikudziwa bwino lomwe kuti mtumiki wathu okondedwa adali ndi ulemelero wapamwamba mu uzimu, izo zikhale pambali. Koma kuti ntchito yoitanira anthu kuchiwongoko iyende bwino, pamafunikanso zinthu zina zadziko lapansi monga chuma.   Zikunenedwa mu bukhu lolemekezeka la Quran kuti:
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
“kodi Mulungu sadakupeze iwe – mtumiki – uli wamasiye ndiye adakupatsa malo okhala? Ndipo adakupeza iwe uli osochera ndipo adakuwongola? komanso adakupeza uli osauka koma adakulemeretsa?   Kutanthauza kuti Mulungu adamupeza mtumiki alibe chuma choti akadagwiritsira ntchito popititsa patsogolo chipembedzo koma Mulungu adamulemeretsa kudutsira mwa olemekezeka Khadijah (S.A).   Zidanenedwanso mu Hadith ina kuchokera kwa Ahalbait (A.S) kuti kusafunikira chinthu ndi kulemera komwe mtumiki adali nako, kudalipo kudutsira muchuma chomwe Mulungu adamupatsa Hazrat Khadijah (S.A).    Olemekezeka Khadijah (S.A) popanda kudandaula komanso popanda chiyembekezero china chirichonse adapereka chuma chake kwa mtumiki komanso munjira ya Mulungu.   Zimenezi sizochepa ayi.   Ife sitikuwonapo mu mbiri yakale – Hisitore – kuti padali munthu ngati Olemekezeka Khadijah (S.A) yemwe adapereka chuma chonse munjira ya Mulungu. Kufikira kuti panthawi yomwe amamwalira, palibe chomwe chidatsala mu chuma chake ngakhale mlingo wansalu okwana nsanda yake kumene.   Zonse adazipereka munjira ya Mulungu kufikira kuti palibe chomwe chidatsala m’manja mwake.   Sitikudziwa kuti kodi mtumiki wa Mulungu adapanga zotani ndi chuma chimenechi? Koma zomwe tikudziwa ndi zoti, dera lomwe anthu adali munthawi ya mapeto a umbuli, kupha ana akazi, nkhondo zochuluka pakati pawo, kupondereza, kufalitsa uchimo padziko lapansi ndi zina zotero, zonsezi ndi cholinga chofuna kupeza zadziko lapansi.    Kodi mtumiki adzausintha bwanji mtundu oterewu? Kodi apange zotani komanso akhale ndi chiyani pofuna kusintha mzinda umenewu?   Sitikudziwa kuti mtumiki adapanga chiyani ndi chuma cha Olemekezeka Khadijah (S.A).    Adawaombola akapolo, adapawapatsa umoyo wabwino anthu osauka, adawathandiza anthu osowa ndi zina zotero.   Padakali pano dziko lapansi likufunikira anthu ozindikira omwe ali olemera kuti apereke chuma chawo munjira ya Mulungu ndi kuti amenye nkhondo ndi kulimbana ndi chuma chawo.   Padakali pano ife asilamu tikufunikira kuti tivomereze za upamwamba omwe Olemekezeka Khadijah (S.A) adali nawo ndi kuti titengerepo phunziro.   Munthu amene tanena kale kuti adataya chuma chonse munjira ya Mulungu kufikira kuti olo ndi pang’ono pomwe palibe chomwe chidatsala ngakhale mlingo okwana nsanda yake.   Tikutha kuwona zomwe zidachitika mudziko la Iran munkhondo yadziko lonse yoyamba. Mdani pofuna kuwakokera anthu kuchikhulupiliro chosocheretsa cha Bahayi, adabwera ndikuwapatsa chakudya anthu omwe adali opanda chakudya, anjala ndipo kudutsira munjira imeneyi anthu ambiri ndi mitundu ina ya nthawi imeneyo idakhala yotsatira gulu la Bahayi.   Ku Somalia panthawi yomwe kudabwera chilala mu zaka zapitazo, ndi chiyani ife asilamu sitidathe kuwugwiritsa ntchito bwino mwayi umenewu pofuna kuthandiza asilamu anzathu?! Komwe akhirisitu adabwera ndikugwiritsa ntchito mwayi umenewu pomwe atsikana ndi ana achisilamu adali kulandira chakudya kuchokera m’manja mwa akhirisitu namawapapasa ndi manja awo achithandizo pa mitu yawo.   الناس عبید الإحسان   “anthu ndi akapolo a ntchito zabwino”   Ndi lamulo la chipembedzo chathu kuti gawo lina la chuma chathu tichipereke kwa anthu osowa ngakhale atakhala kuti siasilamu ndi cholinga choti mtima wawo uwandikire ku Chisilamu.   Kuyitanira ku chipembedzo cha Mulungu ngakhale kuti kumafunikira Taqwa, Ikhlas, kumafunikiranso chuma chochuluka ndikuchipereka mu njira ya Mulungu. Ngakhale munthu yemwe akufuna kusonkhanitsa chuma pano adziko lapansi, njira ina yomwe amatsata ndiko kupereka gawo la chuma chake kwa ena.   Chimodzi muzolinga za kusala ndiko kukumbukira anthu osauka. Tikumbukire kunena kuti anthu amenewa sakutha kudya, kumwa, kuvala, kuseka ndi kusangalala pano padziko chifukwa chakuti alibe ndalama.   Koma munthu wa masomphenya ndi ozindikira yemwe angapeze phunziro kuchokera kwa Olemekezeka Khadijah (S.A), chisangalalo chake amachigawa.   Imodzi mwa mbiri zomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinayo ndi Ummul Fuqaraa, kutanthauza kuti mayi wa osauka ndi osowa.   Zikukhala ngati kuti anthu osauka ndi osowa ali ndi mayi omwe dzina lawo ndi Khadijah (S.A).   Tanena kale kuti munthu amene akufunafuna umoyo wadziko ndikusonkhanitsa chuma chake amayenerabe kuti apereke chopereka – Infaaq – ngakhale yemwe alibe amakumbukira kuthandiza ena ngati atapeza kangachepe.   Pali Hadith yomwe ikutsimikizira pa zimenezi kuti:
من قدر علیه رزقه فلینفق مما آتاه الله
“Munthu amene chakudya chake chachepetsedwa – umoyo wake ndi ovuta – ayenera kupereka kuchokera muzomwe Mulungu wamupatsa.   Ngakhale zitakhala zochepa.   Kupereka munjira ya Mulungu, zili ngati mulimi amene ngati akufuna kuchulukitsa mbewu zake, akufunikira kupilira ndi maphunziro (kuzindikira).   Mulimi amenewu chifukwa cha kuzindikira komwe ali nako, ali ndi chitsimikizo ndi chikhulupiliro kuti akadzala nthangala imodzi ndiye kuti adzakolola zochuluka kwambiri.   Munthu amene akupereka munjira ya Mulungu ngakhale ndi pang’ono pomwe akufunikiranso kupilira ndi Ikhlas. Mapeto ake adzawona kuti Mulungu adzamupatsa zochuluka kukhala ngati kuti wadzala ndipo panthawi imeneyi akukolola zochuluka.   Amenewa ndi malamulo a Quran ndipo Olemekezeka Khadijah (S.A) adapanga zoterezi.   Kodi adali ndi chuma chochuluka bwanji? Pomwe zikunenedwa kuti chuma chake chidali chikunyamulidwa ndi ngamila zokwa 70,000. Kodi chuma chochuluka chonchi chifunikira anthu antchito ochuluka bwanji? Nanga katundu yemwe wanyamulidwayo ndi ochuluka bwanji? Nanganso akufunikira nthaka yayikulu bwanji?   Koma zonsezo adazipereka munjira ya Mulungu. Zimenezi ndi zomwe zikutisonyezera ife kuti kodi nzeru zake zidali zowala komanso zamphamvu bwanji. Komwe kudali kusakakamira za dziko.   Anthu omwe amakakamila za dziko ndithudi ndi omwe ali pachiwonongeko chachikulu kwambiri.   Pali Hadith yomwe ikuchokera kwa Imam Hasan Askariy (A.S) kuti:   “ Nzeru za anthu zikadagwira ntchito bwino, dziko lapansi likadakhala lotayika (ngati nyumba yomwe idagwa kalekale).   Chifukwa chiyani zikadakhala chonchi?   Chifukwa chakuti ife omwe tikukhala pano pa dziko lapansi, pomwe tiri pa ulendo opita kudziko losatha, tikadazindikira zimenezi tikadayesetsa ndi m’mene tikadakwanitsira kuti tigwire ntchito yathu chifukwa cha dziko losathalo.   Ngatinso momwe zikunenedwera mu Hadith ina yodziwika bwino kuti:   “ Gwirani ntchito padziko lapansi ngati mudzakhala mpakana kalekale – ndicholinga chofuna kupeza zofunikira za umoyo wadziko lapansi – ndipo ligwilireni ntchito dziko losatha – pofuna kupeza chisangalalo chosatha – ngati mumwalira mawa.   Ndiye ngati zanenedwa kuti tikhala umoyo wapano padziko lapansi nthawi yaitali, palibe kufunikira kofulumira kuti tigwire ntchito mopupuluma.   Tithamangira kuti?! Tidakalipo ndipo nthawi ndi yambiri.   Zomwe zidzapangitsa kuti munthu asakhale ndi chidwi chogwira ntchito.   Ife padakali pano tiri ndi lamulo la anthu apaulendo omwe akungodutsa mudzikoli.   Anthu omwe ali ngati Olemekezeka Khadijah (S.A) amadziwa kuti sakuyenera kusiya chinthu paulendewu ndipo asadanyamuke pa siteji imeneyi akuyenera kutumiziratu katundu wawo komwe akupita. Mapeto ake panthawi yomwalira amakhala akusamuka pa ulendewu popanda katundu owalemeretsa. Pomwe anthu ena siali chonchi.   Sitidzakhala umoyo wathu onse mpakana kalekale pa siteji imeneyi. Imeneyi ndi sitiji chabe yomwe pakangodutsa nthawi yochepa ukhala ukusamutsidwa kupita kudziko lina. Koma zomvetsa chisoni ndi zakuti onse atangwani pongoligwilira ntchito siteji imeneyi.   Ifika nthawi posachedwapa pomwe azikuwuza kuti tiye uzipita. Ndipo iwe uzifunsa kuti ndizipita kuti?! Ndipomwe udzayankhidwa kuti nyumba yathu komanso kokhala kwathu sikuno ayi.   Zowonadi Mulungu adamupeza mtumiki alibe chirichonse koma adamulemeretsa kudutsira mu chuma cha Olemekezeka Khadijah (S.A).   Pokhudzana ndi Olemekezeka Khadijah (S.A) ndipomwe tikuwonanso mu Baibulo kuti mukulongosoledwa zokhudzana ndi Olemekezeka Khadijah (S.A).   Mtumiki wa Mulungu pomulongosola Olemekezeka Khadijah (S.A) powerenga kuchokera mu Baibulo la chiluya akunena kuti:
نسله من مبارکة و هی مونسة أمک فی الجنة
“Mtundu – Ummah – wake ndi ochokera mwa Mubarakah ndipo iye ndi yemwe azidzawachezetsa amayi ako ku mtendere”   Mubarakah ameneyu atha kukhala Olemekezeka Khadijah (S.A) kapenanso atha kukhala Hazrat Fatima Zahra (S.A).    Zowonadi kuti mtundu wa mtumiki wa chisilamu, uli ochokera kwa Olemekezeka Khadijah (S.A). pomwe tikuwona kuti akubadwitsa mwana wake olemekezeka Fatima (S.A) ndikumupereka ku mtundu wa chisilamu.   Zowonadi Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi omwe azidzamuchezetsa Hazrat Mariyam – mayi Mariya – (S.A) omwe ali mayi a mtumiki Yesu (A.S) ku Jannah.   Kupezeka kwa Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi kwakukulu komanso kwa pamwamba kwambiri kufikira kuti mwa iye mukupezeka kukwanira pokhala mkazi wa mtumiki wa mtumiki (S.A.A.W), kuwonjezeranso apo kukwanitsa kulandira kuwala kwa mwana olemekezeka Fatima Zahra (S.A).   Kuwala kumene kudalibe kwa mtumiki wina aliyense, kuwala komwe kukuperekedwa kwa mtumiki wathu chifukwa chakuziyeretsa kwake mtumiki, kuwala komwe palibe mtumiki yemwe adapatsidwa. Kuwala kumene kudasungidwa chifukwa cha mtumiki wathu ndipo mapeto ake kuwala kumeneku kudafika ndi kubadwa kudutsira mwa Olemekezeka Khadijah (S.A).   Kupezeka kumene kungathe kukhala mkazi wa mtumiki ndi kukhalanso kupezeka kotuluka mkati mwake atsogoleri ndi ma Imam okwana 11, sikupezeka kwapansi ayi.   Zowonadi chibelekero cha Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi choyera kuti mpakana zizichitika zoterezi. Kupezeka kwake ndi kwapamwamba kwambiri.   Ndipo tikupeza kuti imodzi mwa mbiri zomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinayo ndi Twahirah kutanthauza kuti oyera.   Tangowona nthawi yomwe amakhala amayi a anthu ena omwe adazitchanso kuti ndi Khalifah wa mtumiki Muawiyah, yemwe mayi ake adali Hind, tawonani nthawi yomweyi ndi yomwe amakhala Olemekezeka Khadijah (S.A) koma adali akutchedwabe kuti Twahirah.    Tayesani pakati pawo anthu amenewa kuti ankakhala bwanji.   Apanso tinene izi kuti upamwamba omwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinawo, sichifukwa choti adangokhala mkazi wa Mtumiki (S.A.A.W).   Chifukwa chakuti tikutha kuwona kuti mu Hisitore kudali akazi a atumiki omwe adanenedwe ndi kudzudzulidwa ndi Quran.   Ulemelero siukubwera chifukwa chongolumikizana ndi mtumiki wa Mulungu kapena kungokhala ubale wakubadwana.   Tawonani kuti olemekezeka mtumiki Lot (S.A) ndi olemekezeka mtumiki Nowa (A.S) adalinso ndi akazi, koma akaziwo akudzudzulidwa chifukwa cha mchitidwe wawo oyipa mu Quran.   Ndipomwe tikuwonanso mbali inayo kuti mkazi wa Farao akuchemeleredwa ndi kuyamikiridwa ndi Quran. Zonsezi osati chifukwa chakulumikizana komwe kudalipo pakati pa iye ndi Farao.   Mwachoncho kupezeka kwa ulemelero wa Olemekezeka Khadijah (S.A), sichifukwa choti adangokhala mkazi wa mtumiki basi. Ngakhale kuti ndi zinthunso zonyaditsa kwa iye kukhala mkazi wa mtumiki chifukwa chakuti adawugwiritsa bwino ntchito utumiki umenewu. Pomwe tikuwona kuti panthawi yomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) ali ndi moyo ndipo mtumiki adali akumukumbukira Olemekezeka Khadijah (S.A) mu umoyo wake onse.   Kupezeka kwa Olemekezeka Khadijah (S.A) kwa mtumiki kudali kwapamwamba kwambiri kufikira kuti mtumiki akuchitcha chaka chomwe olemekezekayo adamwalira kuti Amul Huzn (chaka cha madandaulo).   Mtumiki akamakumbukira Olemekezeka Khadijah (S.A), mtima wake udali kudzadza ndi madandaulo, kufikira kuti ena mwa akazi a mtumiki akawona zoterezi ankadana nazo ndikumayankhula monyogodola ponyoza Olemekezeka Khadijah (S.A) kuti:   “Mulungu m’malo mwa nkhalamba yaikaziyo, adakupatsa akazi achitsikana okongola. Ndi chifukwa chiyani umakumbukira Khadijah chonchi? Ndi chifukwa chiyani ukumamuphera nkhosa ndikumawapatsa abwenzi ake?”   Mtumiki poyankha ndipomwe akunena kuti:   “khalani chete palibe chomwe mukudziwa kuti Khadijah adali ndani. panthawi imene munthu wina aliyense sadakhulupilire za utumiki wanga iye adakhulupilira za ine. Adapereka chuma chake munjira yanga”.   Amirul Mu’uminina Ali (A.S) mu Khutbah yotchedwa Qasiah akunena kuti:   “Mtumiki wa Mulungu adanena kuti Mulungu patsiku kangapo konse chifukwa cha Khadija amakhala akunyadira pamaso pa angelo kuti: mukukumbukira panthawi yomwe ndinkafuna kulenga munthu oyamba padziko kuti adzakhale mlowa m’malo wanga padziko lapansi ndipo inu munkatsutsana ndi zimenezi chifukwa chakuti mumandigwadira ndi kumandiyeretsa ndipo ine ndidanena kuti:
إنی أعلم ما لا تعلمون
“Ine ndimadziwa zomwe inu simumadziwa”. Chimodzi mwazinthu zomwe simunkadziwa ndi ichi kuti kuchokera mumsana wa Adam – Abulbashar – (A.S) mudzabwera kupezeka kwa pamwamba ngati Khadijah. Tawonani angelo anga cholengedwa chimenechi.   Olemekezeka Khadijah (S.A), Ummul Mu’uminina.   Mulungu adali kunyadira pamaso pa angelo kangapo konse patsiku.   Kodi ndi ma Salamu ochuluka bwanji omwe mngelo wa uthenga olemekezeka Jibril (A.S) adali kumupatsira mtumiki kuti ukatipelekere Salamu kwa Khadijah (S.A).   Quran yanena zowonadi kuti:
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
Koma zomvetsa chisoni ndi zakuti pali anthu ena omwe akuyesetsa kufuna kunyoza ndi kuchepetsa ulemelero ndi upamwamba omwe olemekezekawa ali nawo.   Mtendere ndi madalitso a Mulungu apite kwa olemekezeka Khadijah Ummul muminina.

بسم الله الرحمن الرحیم
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
M’mwezi olemekezeka wa Ramadhan pa tsiku la khumi (10), tsiku lomwe adamwalira olemekezeka Khadijah (S.A).    Ife mutsiku limeneli chifukwa chakumwalira kwa olemekezekawa timakhala pachisoni kwambiri kufikira kuti ngakhale mtumiki wathu okondedwa (S.A.A.W) adachitcha chaka chomwe Hazrat Khadijah (S.A) adamwalira kuti chaka cha madandaulo (Amul Huzn).   Mwachoncho ifenso padakali pano ndife odandaula.   Amuna ndi amayi onse ayenera kumuyika mzimayi ameneyu kukhala chitsanzo chawo pakupilira, kutukuka ndi pa usilamu wawo ndikudutsa njira yomwe olemekezekawa adadutsa.   Tiyenera kuti tipititse patsogolo kuzindikira kwathu pokhudzana ndi olemekezeka Khadijah (S.A).   Msilamu wina aliyense yemwe alipo, adalipo komanso yemwe adzabwere kutsogoloko, ali msilamu chifukwa cha ntchito yosanenedwa ya olemekezeka ameneyu.   Chifukwa chakuti pakadapanda kupezeka Hazrat Khadijah (S.A) mu Hisitore komanso padakapanda kulimbira kwake ndi ntchito yomwe adayigwira, ndithudi sibwenzi chisilamu chitapita patsogolo.   Inde! Tikudziwa bwino lomwe kuti mtumiki wathu okondedwa adali ndi ulemelero wapamwamba mu uzimu, izo zikhale pambali. Koma kuti ntchito yoitanira anthu kuchiwongoko iyende bwino, pamafunikanso zinthu zina zadziko lapansi monga chuma.   Zikunenedwa mu bukhu lolemekezeka la Quran kuti:
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
“kodi Mulungu sadakupeze iwe – mtumiki – uli wamasiye ndiye adakupatsa malo okhala? Ndipo adakupeza iwe uli osochera ndipo adakuwongola? komanso adakupeza uli osauka koma adakulemeretsa?   Kutanthauza kuti Mulungu adamupeza mtumiki alibe chuma choti akadagwiritsira ntchito popititsa patsogolo chipembedzo koma Mulungu adamulemeretsa kudutsira mwa olemekezeka Khadijah (S.A).   Zidanenedwanso mu Hadith ina kuchokera kwa Ahalbait (A.S) kuti kusafunikira chinthu ndi kulemera komwe mtumiki adali nako, kudalipo kudutsira muchuma chomwe Mulungu adamupatsa Hazrat Khadijah (S.A).    Olemekezeka Khadijah (S.A) popanda kudandaula komanso popanda chiyembekezero china chirichonse adapereka chuma chake kwa mtumiki komanso munjira ya Mulungu.   Zimenezi sizochepa ayi.   Ife sitikuwonapo mu mbiri yakale – Hisitore – kuti padali munthu ngati Olemekezeka Khadijah (S.A) yemwe adapereka chuma chonse munjira ya Mulungu. Kufikira kuti panthawi yomwe amamwalira, palibe chomwe chidatsala mu chuma chake ngakhale mlingo wansalu okwana nsanda yake kumene.   Zonse adazipereka munjira ya Mulungu kufikira kuti palibe chomwe chidatsala m’manja mwake.   Sitikudziwa kuti kodi mtumiki wa Mulungu adapanga zotani ndi chuma chimenechi? Koma zomwe tikudziwa ndi zoti, dera lomwe anthu adali munthawi ya mapeto a umbuli, kupha ana akazi, nkhondo zochuluka pakati pawo, kupondereza, kufalitsa uchimo padziko lapansi ndi zina zotero, zonsezi ndi cholinga chofuna kupeza zadziko lapansi.    Kodi mtumiki adzausintha bwanji mtundu oterewu? Kodi apange zotani komanso akhale ndi chiyani pofuna kusintha mzinda umenewu?   Sitikudziwa kuti mtumiki adapanga chiyani ndi chuma cha Olemekezeka Khadijah (S.A).    Adawaombola akapolo, adapawapatsa umoyo wabwino anthu osauka, adawathandiza anthu osowa ndi zina zotero.   Padakali pano dziko lapansi likufunikira anthu ozindikira omwe ali olemera kuti apereke chuma chawo munjira ya Mulungu ndi kuti amenye nkhondo ndi kulimbana ndi chuma chawo.   Padakali pano ife asilamu tikufunikira kuti tivomereze za upamwamba omwe Olemekezeka Khadijah (S.A) adali nawo ndi kuti titengerepo phunziro.   Munthu amene tanena kale kuti adataya chuma chonse munjira ya Mulungu kufikira kuti olo ndi pang’ono pomwe palibe chomwe chidatsala ngakhale mlingo okwana nsanda yake.   Tikutha kuwona zomwe zidachitika mudziko la Iran munkhondo yadziko lonse yoyamba. Mdani pofuna kuwakokera anthu kuchikhulupiliro chosocheretsa cha Bahayi, adabwera ndikuwapatsa chakudya anthu omwe adali opanda chakudya, anjala ndipo kudutsira munjira imeneyi anthu ambiri ndi mitundu ina ya nthawi imeneyo idakhala yotsatira gulu la Bahayi.   Ku Somalia panthawi yomwe kudabwera chilala mu zaka zapitazo, ndi chiyani ife asilamu sitidathe kuwugwiritsa ntchito bwino mwayi umenewu pofuna kuthandiza asilamu anzathu?! Komwe akhirisitu adabwera ndikugwiritsa ntchito mwayi umenewu pomwe atsikana ndi ana achisilamu adali kulandira chakudya kuchokera m’manja mwa akhirisitu namawapapasa ndi manja awo achithandizo pa mitu yawo.   الناس عبید الإحسان   “anthu ndi akapolo a ntchito zabwino”   Ndi lamulo la chipembedzo chathu kuti gawo lina la chuma chathu tichipereke kwa anthu osowa ngakhale atakhala kuti siasilamu ndi cholinga choti mtima wawo uwandikire ku Chisilamu.   Kuyitanira ku chipembedzo cha Mulungu ngakhale kuti kumafunikira Taqwa, Ikhlas, kumafunikiranso chuma chochuluka ndikuchipereka mu njira ya Mulungu. Ngakhale munthu yemwe akufuna kusonkhanitsa chuma pano adziko lapansi, njira ina yomwe amatsata ndiko kupereka gawo la chuma chake kwa ena.   Chimodzi muzolinga za kusala ndiko kukumbukira anthu osauka. Tikumbukire kunena kuti anthu amenewa sakutha kudya, kumwa, kuvala, kuseka ndi kusangalala pano padziko chifukwa chakuti alibe ndalama.   Koma munthu wa masomphenya ndi ozindikira yemwe angapeze phunziro kuchokera kwa Olemekezeka Khadijah (S.A), chisangalalo chake amachigawa.   Imodzi mwa mbiri zomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinayo ndi Ummul Fuqaraa, kutanthauza kuti mayi wa osauka ndi osowa.   Zikukhala ngati kuti anthu osauka ndi osowa ali ndi mayi omwe dzina lawo ndi Khadijah (S.A).   Tanena kale kuti munthu amene akufunafuna umoyo wadziko ndikusonkhanitsa chuma chake amayenerabe kuti apereke chopereka – Infaaq – ngakhale yemwe alibe amakumbukira kuthandiza ena ngati atapeza kangachepe.   Pali Hadith yomwe ikutsimikizira pa zimenezi kuti:
من قدر علیه رزقه فلینفق مما آتاه الله
“Munthu amene chakudya chake chachepetsedwa – umoyo wake ndi ovuta – ayenera kupereka kuchokera muzomwe Mulungu wamupatsa.   Ngakhale zitakhala zochepa.   Kupereka munjira ya Mulungu, zili ngati mulimi amene ngati akufuna kuchulukitsa mbewu zake, akufunikira kupilira ndi maphunziro (kuzindikira).   Mulimi amenewu chifukwa cha kuzindikira komwe ali nako, ali ndi chitsimikizo ndi chikhulupiliro kuti akadzala nthangala imodzi ndiye kuti adzakolola zochuluka kwambiri.   Munthu amene akupereka munjira ya Mulungu ngakhale ndi pang’ono pomwe akufunikiranso kupilira ndi Ikhlas. Mapeto ake adzawona kuti Mulungu adzamupatsa zochuluka kukhala ngati kuti wadzala ndipo panthawi imeneyi akukolola zochuluka.   Amenewa ndi malamulo a Quran ndipo Olemekezeka Khadijah (S.A) adapanga zoterezi.   Kodi adali ndi chuma chochuluka bwanji? Pomwe zikunenedwa kuti chuma chake chidali chikunyamulidwa ndi ngamila zokwa 70,000. Kodi chuma chochuluka chonchi chifunikira anthu antchito ochuluka bwanji? Nanga katundu yemwe wanyamulidwayo ndi ochuluka bwanji? Nanganso akufunikira nthaka yayikulu bwanji?   Koma zonsezo adazipereka munjira ya Mulungu. Zimenezi ndi zomwe zikutisonyezera ife kuti kodi nzeru zake zidali zowala komanso zamphamvu bwanji. Komwe kudali kusakakamira za dziko.   Anthu omwe amakakamila za dziko ndithudi ndi omwe ali pachiwonongeko chachikulu kwambiri.   Pali Hadith yomwe ikuchokera kwa Imam Hasan Askariy (A.S) kuti:   “ Nzeru za anthu zikadagwira ntchito bwino, dziko lapansi likadakhala lotayika (ngati nyumba yomwe idagwa kalekale).   Chifukwa chiyani zikadakhala chonchi?   Chifukwa chakuti ife omwe tikukhala pano pa dziko lapansi, pomwe tiri pa ulendo opita kudziko losatha, tikadazindikira zimenezi tikadayesetsa ndi m’mene tikadakwanitsira kuti tigwire ntchito yathu chifukwa cha dziko losathalo.   Ngatinso momwe zikunenedwera mu Hadith ina yodziwika bwino kuti:   “ Gwirani ntchito padziko lapansi ngati mudzakhala mpakana kalekale – ndicholinga chofuna kupeza zofunikira za umoyo wadziko lapansi – ndipo ligwilireni ntchito dziko losatha – pofuna kupeza chisangalalo chosatha – ngati mumwalira mawa.   Ndiye ngati zanenedwa kuti tikhala umoyo wapano padziko lapansi nthawi yaitali, palibe kufunikira kofulumira kuti tigwire ntchito mopupuluma.   Tithamangira kuti?! Tidakalipo ndipo nthawi ndi yambiri.   Zomwe zidzapangitsa kuti munthu asakhale ndi chidwi chogwira ntchito.   Ife padakali pano tiri ndi lamulo la anthu apaulendo omwe akungodutsa mudzikoli.   Anthu omwe ali ngati Olemekezeka Khadijah (S.A) amadziwa kuti sakuyenera kusiya chinthu paulendewu ndipo asadanyamuke pa siteji imeneyi akuyenera kutumiziratu katundu wawo komwe akupita. Mapeto ake panthawi yomwalira amakhala akusamuka pa ulendewu popanda katundu owalemeretsa. Pomwe anthu ena siali chonchi.   Sitidzakhala umoyo wathu onse mpakana kalekale pa siteji imeneyi. Imeneyi ndi sitiji chabe yomwe pakangodutsa nthawi yochepa ukhala ukusamutsidwa kupita kudziko lina. Koma zomvetsa chisoni ndi zakuti onse atangwani pongoligwilira ntchito siteji imeneyi.   Ifika nthawi posachedwapa pomwe azikuwuza kuti tiye uzipita. Ndipo iwe uzifunsa kuti ndizipita kuti?! Ndipomwe udzayankhidwa kuti nyumba yathu komanso kokhala kwathu sikuno ayi.   Zowonadi Mulungu adamupeza mtumiki alibe chirichonse koma adamulemeretsa kudutsira mu chuma cha Olemekezeka Khadijah (S.A).   Pokhudzana ndi Olemekezeka Khadijah (S.A) ndipomwe tikuwonanso mu Baibulo kuti mukulongosoledwa zokhudzana ndi Olemekezeka Khadijah (S.A).   Mtumiki wa Mulungu pomulongosola Olemekezeka Khadijah (S.A) powerenga kuchokera mu Baibulo la chiluya akunena kuti:
نسله من مبارکة و هی مونسة أمک فی الجنة
“Mtundu – Ummah – wake ndi ochokera mwa Mubarakah ndipo iye ndi yemwe azidzawachezetsa amayi ako ku mtendere”   Mubarakah ameneyu atha kukhala Olemekezeka Khadijah (S.A) kapenanso atha kukhala Hazrat Fatima Zahra (S.A).    Zowonadi kuti mtundu wa mtumiki wa chisilamu, uli ochokera kwa Olemekezeka Khadijah (S.A). pomwe tikuwona kuti akubadwitsa mwana wake olemekezeka Fatima (S.A) ndikumupereka ku mtundu wa chisilamu.   Zowonadi Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi omwe azidzamuchezetsa Hazrat Mariyam – mayi Mariya – (S.A) omwe ali mayi a mtumiki Yesu (A.S) ku Jannah.   Kupezeka kwa Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi kwakukulu komanso kwa pamwamba kwambiri kufikira kuti mwa iye mukupezeka kukwanira pokhala mkazi wa mtumiki wa mtumiki (S.A.A.W), kuwonjezeranso apo kukwanitsa kulandira kuwala kwa mwana olemekezeka Fatima Zahra (S.A).   Kuwala kumene kudalibe kwa mtumiki wina aliyense, kuwala komwe kukuperekedwa kwa mtumiki wathu chifukwa chakuziyeretsa kwake mtumiki, kuwala komwe palibe mtumiki yemwe adapatsidwa. Kuwala kumene kudasungidwa chifukwa cha mtumiki wathu ndipo mapeto ake kuwala kumeneku kudafika ndi kubadwa kudutsira mwa Olemekezeka Khadijah (S.A).   Kupezeka kumene kungathe kukhala mkazi wa mtumiki ndi kukhalanso kupezeka kotuluka mkati mwake atsogoleri ndi ma Imam okwana 11, sikupezeka kwapansi ayi.   Zowonadi chibelekero cha Olemekezeka Khadijah (S.A) ndi choyera kuti mpakana zizichitika zoterezi. Kupezeka kwake ndi kwapamwamba kwambiri.   Ndipo tikupeza kuti imodzi mwa mbiri zomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinayo ndi Twahirah kutanthauza kuti oyera.   Tangowona nthawi yomwe amakhala amayi a anthu ena omwe adazitchanso kuti ndi Khalifah wa mtumiki Muawiyah, yemwe mayi ake adali Hind, tawonani nthawi yomweyi ndi yomwe amakhala Olemekezeka Khadijah (S.A) koma adali akutchedwabe kuti Twahirah.    Tayesani pakati pawo anthu amenewa kuti ankakhala bwanji.   Apanso tinene izi kuti upamwamba omwe Olemekezeka Khadijah (S.A) alinawo, sichifukwa choti adangokhala mkazi wa Mtumiki (S.A.A.W).   Chifukwa chakuti tikutha kuwona kuti mu Hisitore kudali akazi a atumiki omwe adanenedwe ndi kudzudzulidwa ndi Quran.   Ulemelero siukubwera chifukwa chongolumikizana ndi mtumiki wa Mulungu kapena kungokhala ubale wakubadwana.   Tawonani kuti olemekezeka mtumiki Lot (S.A) ndi olemekezeka mtumiki Nowa (A.S) adalinso ndi akazi, koma akaziwo akudzudzulidwa chifukwa cha mchitidwe wawo oyipa mu Quran.   Ndipomwe tikuwonanso mbali inayo kuti mkazi wa Farao akuchemeleredwa ndi kuyamikiridwa ndi Quran. Zonsezi osati chifukwa chakulumikizana komwe kudalipo pakati pa iye ndi Farao.   Mwachoncho kupezeka kwa ulemelero wa Olemekezeka Khadijah (S.A), sichifukwa choti adangokhala mkazi wa mtumiki basi. Ngakhale kuti ndi zinthunso zonyaditsa kwa iye kukhala mkazi wa mtumiki chifukwa chakuti adawugwiritsa bwino ntchito utumiki umenewu. Pomwe tikuwona kuti panthawi yomwe Olemekezeka Khadijah (S.A) ali ndi moyo ndipo mtumiki adali akumukumbukira Olemekezeka Khadijah (S.A) mu umoyo wake onse.   Kupezeka kwa Olemekezeka Khadijah (S.A) kwa mtumiki kudali kwapamwamba kwambiri kufikira kuti mtumiki akuchitcha chaka chomwe olemekezekayo adamwalira kuti Amul Huzn (chaka cha madandaulo).   Mtumiki akamakumbukira Olemekezeka Khadijah (S.A), mtima wake udali kudzadza ndi madandaulo, kufikira kuti ena mwa akazi a mtumiki akawona zoterezi ankadana nazo ndikumayankhula monyogodola ponyoza Olemekezeka Khadijah (S.A) kuti:   “Mulungu m’malo mwa nkhalamba yaikaziyo, adakupatsa akazi achitsikana okongola. Ndi chifukwa chiyani umakumbukira Khadijah chonchi? Ndi chifukwa chiyani ukumamuphera nkhosa ndikumawapatsa abwenzi ake?”   Mtumiki poyankha ndipomwe akunena kuti:   “khalani chete palibe chomwe mukudziwa kuti Khadijah adali ndani. panthawi imene munthu wina aliyense sadakhulupilire za utumiki wanga iye adakhulupilira za ine. Adapereka chuma chake munjira yanga”.   Amirul Mu’uminina Ali (A.S) mu Khutbah yotchedwa Qasiah akunena kuti:   “Mtumiki wa Mulungu adanena kuti Mulungu patsiku kangapo konse chifukwa cha Khadija amakhala akunyadira pamaso pa angelo kuti: mukukumbukira panthawi yomwe ndinkafuna kulenga munthu oyamba padziko kuti adzakhale mlowa m’malo wanga padziko lapansi ndipo inu munkatsutsana ndi zimenezi chifukwa chakuti mumandigwadira ndi kumandiyeretsa ndipo ine ndidanena kuti:
إنی أعلم ما لا تعلمون
“Ine ndimadziwa zomwe inu simumadziwa”. Chimodzi mwazinthu zomwe simunkadziwa ndi ichi kuti kuchokera mumsana wa Adam – Abulbashar – (A.S) mudzabwera kupezeka kwa pamwamba ngati Khadijah. Tawonani angelo anga cholengedwa chimenechi.   Olemekezeka Khadijah (S.A), Ummul Mu’uminina.   Mulungu adali kunyadira pamaso pa angelo kangapo konse patsiku.   Kodi ndi ma Salamu ochuluka bwanji omwe mngelo wa uthenga olemekezeka Jibril (A.S) adali kumupatsira mtumiki kuti ukatipelekere Salamu kwa Khadijah (S.A).   Quran yanena zowonadi kuti:
ألم یجدک یتیما فآوی و وجدک ضالا فهدی و وجدک عائلا فأغنی
Koma zomvetsa chisoni ndi zakuti pali anthu ena omwe akuyesetsa kufuna kunyoza ndi kuchepetsa ulemelero ndi upamwamba omwe olemekezekawa ali nawo.   Mtendere ndi madalitso a Mulungu apite kwa olemekezeka Khadijah Ummul muminina.
Ulemelero ndi ubwino wa mwezi wa Ramadhan
2013-07-14T09:06:53+04:30
2013-07-14T09:06:53+04:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/238-ulemelero-ndi-ubwino-wa-mwezi-wa-ramadhan
عبدالرشید
chichewa@tvshia.com

Mukunenedwa mu Versi ya 185 kuchokera mu Surah Albaqarah kuti:   شهر رمضان الذی أنزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان، فمن شهد منکم الشهر فلیصمه، ومن کان مریضا أو علی سفر فعدة من أیام أخر، یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر...   “Mwezi wa Ramadhan omwe Quran idatsitsidwa, Quran yomwe ndi chiwongoko kwa anthu komanso imawawunikira anthu njira yachiwongoko ndinso ndi chisiyanitso pakati pa bodza ndi chilungamo. Ndiye kwayemwe wawuona mweziwu mwa inu, ayenera kusala ndipo yemwe ali odwala kapena kuti ali paulendo adzayenera kubweza m’masiku ena. Mulungu akufuna kufewetsa kwa inu ndipo sakufuna kuti pakhale chipsyinjo kwa inu ayi…   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi omwe Quran idatsika ngati momwe yenenera Ayah ili m’mwambayi.   Kutanthauza kuti mwezi wa Ramadhaniwu kupezeka kwake ndi kwakukulu kwambiri kuposa miyezi ina yonse kufikira kuti Quran ikutsika m’mwezi umenewu.   Zowona zake ndi zoti Quran ikutsika, zomwe zikutanthauza kuti mphatso yapamwamba mukuzindikira chinachirichonse ya Umulungu, Mulungu wayitsitsa mphatso imeneyi m’mweziwu kukhala yowalandilira akapolo ake okondedwa. Mulungu watitumizira ife anthu apadziko lapansi chinthu cha mtengo wapatali ndinso chapamwamba.   Chinthu chapamwamba kutitsikira ife apansi ndicholinga choti chitinyamule ifenso kuti tikhale apamwamba osati apansi ayi.   Mwezi wa Ramadhan omwe anthu ali alendo a Mulungu, Mulunguyo akuwalandira bwino anthu ake okhulupilira powatumizira Quran.   Quran yomwe ikulongosola chinachirichonse.    Quran yomwe iri chiwongoko kwa anthu.   Ife anthu ndife apaulendo kupita ku umoyo osatha ndipo masiku ochepa a umoyo wathu pano padziko lapansi atha posachedwapa. Mwina mawa kapenanso lero lomwe lino.    Anthu ena omwe adabadwa zaka zapitazo adatisiya, adamwalira. Ifenso tiyembekezere kudzamwalira.   Kodi m’masiku amenewa tikuyenera kupanga zotani?   Kodi tizindikira bwanji pa zinsisi zakupezeka kwa dzikoli?   Quran ndi gome (tebulo) la mulungu.   Quran ndi mphatso ya Mulungu kwa ife.   Quran yomwe ikutisonyeza ife kuti tiyenda bwanji.   Quran ndi chiwongoko kwa anthu ndipo imatiwalitsira njira yachilungamo.   Koma kuti mbiri ina yomwe Quran ilinayo ndiko kudutsira mukugwirizitsa bukhuli ndi Ahalbait (A.S) omwe ali olongosola zenizeni za Quran, ndipomwe munthu angadziwe kuti kodi ayende munjira iti? Nanga ayende bwanji?   Munthu akumapeza njira kuchokera muzinthu ziwirizi kufikira kuti munthu akuyenda nawo pa ulendo umenewu koyamba. Kuyenda pa ulendo kamodzi kukutanthauza kuti, Padziko lapansi pano munthu akungokhala kamodzi kokha basi ndipo palibe kuyesa kaye kenako ndikudzakhala zenizeni ayi ndipo mapeto ake munthu akupambana kudutsira mukugwirizitsa zinthu ziwiri zija.   Ayayi ikupitilira kunena kuti munthu yemwe wawuona mweziwu (kutanthauza kuti wamupeza) ayenera kusala.    Ndiofowoka bwanji anthu amene sakugwiritsa ntchito mwezi umenewu bwino posala, ndipo mapeto ake osapeza nawo mwayi okhala nawo patebulo lotambasuka ndi lodzadza ndi mitendere ya Mulungu limeneli.   Koma zowona zake ndi zakuti, ngakhale Mulungu adatilamula ife kusala m’mwezi umenewu koma zotsatira zabwino za kusalaku zikubwelera kwa ife eni ake osati Mulungu ayi chifukwa chakuti iye samafunikira chinachirichonse kwa ife.   Mulungu samafunikira mapemphero omwe anthu okhulupilira amapanga chifukwa chakuti Mulungu ndi olemera. Koma apa funso ndi loti nanga ndichifukwa chiyani iye akutiyitanira ife kuti tizipanga mapempheto komanso tizipanga zinthu zomwe ziri zovuta? Ndikutinso tisadutse malire mu umoyo wathu watsiku ndi tsiku?    Zonsezi ndi mayeso a Mulungu.   Amenewa ndi malamulo omulimbikitsira munthu, komanso ndi malamulo omwe ayikidwa ndi cholinga choti munthu okhulupilira adzasiyane ndi osakhulupilira.   Ngakhale ziri choncho koma malamulo a chipembedzo cha chisilamu ndi malamulo amene amatsatana ndi chilengedwe komanso nzeru za munthu ndinso amangidwa pamwamba pa kuphweka posawavutitsa anthu ndikusawayikira chipsyinjo mu umoyo wawo.   Ngati munthu ali ndi vuto, akudwala, , mzimayi yemwe akuyamwitsa mwana, mzimayi yemwe ali ndi pakati, nkhalamba ndi wina aliyense amene alibe kukwanitsa , Mulungu wachisoni adawayikira anthuwa malamulo ena ogwirizana ndi iwo.   فمن کان منکم مریضا أو علی سفر فعدة من أیام أخر   Munyengo yadzuwa ngati munthu kungamubweletsere vuto kusala ngakhale kuti ayenera kusunga ulemelero wamwezi wa Ramadhan posapanga zinthu zosayenera, adzayenera kusala m’miyezi ina yomwe nyengo yake ndiyosatentha kwambiri komanso mausana ake ndi afupi.   Ndipo ngati nthawi ina iliyonse sangakwanitse kusala, munthu ameneyo ali ndi malamulo ena.   لا یکلف الله نفسا إلا وسعها   Mulungu amamupatsa munthu ntchito mofananira ndi kukwanitsa   Palibe malamulo muchisilamu oposa kukwanitsa komwe munthua alinako.   یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر   Mulungu akukufunirani inu kupepuka muzintchito zanu ndipo sakukufunirani chipsyinjo ayi.   Malamulo onse achisilamu adakhazikidwa ndicholinga choti munthu akhale pa mtendere ndi ufulu, ngakhale malamulo a Mulungu omwe anthu ena chifukwa cha zolinga ndi matenda omwe alinawo, akusemphana ndi kumatsutsana nawo, zomwe zili zodandaulitsa kwambiri.   Mwachitsanzo lamulo lakunyonga munthu yemwe akufalitsa chiwonongeko padziko lapansi.   Kodi ndi anthu ake ati omwe akumatsutsana ndi lamulo lakunyonga posakhala kuti omwe amaterowo ndi anthu omwe lamulo lakunyongedwali likuperekedwa kwa iwo kumene?   Anthu akupha omwe lamulo lakunyongedwa likuyikidwa kwa iwo ndi omwe amatsutsana ndi lamulo limeneli.   Malamulo a Mulungu omwe anthu ambiri amakonda kutsutsanawo ndiwo malamulo amene angatenge gawo lalikulu kwambiri pofuna kulongosola ndi kukhonza umoyo wapagulu.   Ndipomwe Mulungu akupitiriza mu Ayayi kuti malamulo omwe tatumizawa, ngati munthu akudwala kapena ali paulendo, ndiye kuti kusala kwachotsedwa kwa iye ndipo m’malo mwake adzabweze m’masiku ena.   Ndipo ngati munthu angasemphane ndi lamulo limeneli, komwe kuli kufuna kuti asamvere ndikuti asemphane ndi chilamulo cha Mulungu, ndicho chiwonongekocho chimenecho.   Tikamati Ibadah zimatanthauza kuti kumvera ndi kutsatira chinachirichonse chonse chomwe Mulungu wanena.   Ibadah sindiye kuti m’mene mtima wanga wafunira.   Malamulo a Mulungu ndi otani?   Akuti ngati uli kumudzi kwanu, uyenera kusala.    Ngati uli paulendo usasale ayi ndipo kusala ndi Haram komanso kutero ndizomwe zikunthauza kuti Bidiah chifukwa ukupanga chinthu chomwe Mulungu wakuletsa, kutanthauza kuti sizili muchipembedzo ayi koma iwe ukuzitenga zimenezi kukhala ngati chipembedzo.   Pomwe tikudziwa bwino lomwe kuti akamati Bidiah, ndiye kuti kulowetsa muchipembedzo chinthu chomwe chiri chakunja kwa chipembedzo.   Mulungu wapamwamba adatiyikira ife okhulupilira malamulo ofewa chonchiwa ndipo ndikoyenera kuti tikhale othokoza chifukwa cha chisoni cha Mulungu chimenechi.    Ngakhale kuti sitingathe kudziwa cholinga cha malamulo amenewa koma panthawi yomwe zidzawonekera kwa ife zolinga za malamulo amenewa chifukwa cha zotsatira zabwino zomwe malamulowa alinawo, ndipomwe munthu adzakhala othokoza kwambiri kuti Mulungu ndi wachisoni bwanji potifunira ife zabwino.   Kodi Mulungu adatitumizira ife malamulo otani, omwe akutifikitsa ife ku umoyo wachisangalalo chosatha.   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi wamadalitso.   Mwezi umene madalitso ochokera kumwamba akutsika omwe alibe mathero.    Mwezi wachikhululuko.   Nthawi inayake yaitali (chaka chonse) ife anthu tidakhala tikupanga machimo osiyanasiyana ambiri koma Mulungu adatiyikira mwezi umenewu kukhala mwayi kwa ife kuti tizitsuke machimo omwe tidapanga.   Munthu akadadziwa ubwino wa mwezi wa Ramadhan, bwezi akulakalaka kuti:   “Umoyo wanga onse ukadakhala mwezi wa Ramadhan”   Munthu akutsukidwa m’mwezi umenewu.   Mwezi otsika Quran zomwe zikutanthauza kuti mwezi umenewu ukuyenera kukhala ndi ulemelero waukulu kwambiri kuti mpakana Quran itsike m’mweziwu.   Ngatinso momwe alili mtumiki wathu okondedwa (S.A.A.W) ndi akunyumba kwake Ahalbait (A.S) chifukwa chakuti ayah yoti:   کل شیئ أحصیناه فی إمام مبین   Chinthu china chirichonse tidachisunga mwa Imam owonekera poyera.   Ikukamba za iwo. Apa ndipomwe tingadziwenso kuti Imam wa kwa munthu ndi owonekera poyera chabe kuti anthuwo ndi omwe sakupita kwa Imamuyo.   Iwo ndi anthu omwe akulongosola zowona za bukhu lolemekezekali. Chifukwa chakuti Mulungu adawadalitsa powapatsa kuzindikira pa chinachirichonse. Mwachoncho ngati Quran ili:   تبیان لکل شیئ   Yolongosola chinachirichonse    Ndiye kuti Imam mtumiki kapena Imam ayenera kuzindikira bwino lomwe zonse zomwe ziri m’bukhuli.   Mwezi wa Ramadhan muli mausiku a Qadr. M’mausiku amenewa ndimomwe chinachirichonse chokhudzana ndi umoyo wamunthu chimawerengedwa muchaka chimenecho ndipo chinachirichonse chimayenera kusayinidwa ndi Imam Mahdi (A.A.T.F). uwu ndi udindo omwe adapatsidwa ndi Mulungu. Surah Qadr ikuyikira umboni pankhaniyi.   Ndimwezi umene nyali imodzi kuchokera munyali zowala khumi ndi ziwiri inabadwa. Kubadwa kwanyali yachiwiri kuchokera kwa Ahalbait (A.S) yemwe ali Imam Hasan Mujtaba (A.S).   Mwachoncho kuwonjezera kuti ndife alendo a Mulungu m’mwezi umenewu, ndifenso alendo a Imam Hasan Mujtabah (A.S) pomwe pali pa 15 mwezi wa Ramadhan.   M’masiku a Qadr, pomwe pali pa 19, 21 ndi 23, ndipomwe munthu akupempha kwa Mulungu kudutsira mwa mtima wa mtumiki yemwe ali Imam Ali (A.S).   أنفسنا و أنفسکم   Pali tanthauzo lalikulu kwambiri kupezeka kwa kuphedwa kwa Imam Ali (A.S) m’masiku a Qadr. Ndipomwe munthu afune asafune m’masiku amenewa akulumikizanso ndi Imam wake.   Mukulongosola kwina, munthu amene m’masiku amenewa sadzalumikizana ndi Imam Ali (A.S) ndiye kuti sadakumane nawo mausiku a Qadr.   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi umene Ummul Muuminin omwe ali mayi a olemekezeka Fatima Alzahra Hazrat Khadijah (S.A) adamwalira.   Mwezi wa Duwa.   Mwezi ochezera omwe munthu munthawi yonse yausiku ankagona koma chifukwa chakudya dakwi akukakamizidwa kudzuka munthawi ya usikuwu yomwe ili Ibadah.   Kukoma komwe anthu a Mulungu amakhala akukupeza muchaka chonse chifukwa chakuchezera kwawo podzuka nthawi ya usiku ndikumapanga Ibadah, Mulungu akumuyikiranso njira munthu waulesi kuti akhale okakamizidwa kuti nayenso akupeza nawo kukoma kumeneku podzuka nthawi yausiku ndi cholinga chodya dakwi.   Ndizosangalatsa bwanji kuti mpweya wanu m’mwezi umenewu ndi Ibadah.   Shaytan wamangidwa m’mwezi umenewu.   Mwezi omwe munthu akuchapidwa. Pomwe mtima wamunthu wadzadza ndi litsilo ndinso udzimbiri wamachimo komanso chifukwa choti munthu waiwala tsiku lomaliza kuti akawerengedwa zintchito zake.   Tayiwala kuti tsiku lina lake nkhope ndi thupi lathu lonse zidzakwiliridwa.    Tayiwala kuti tiri ndi tsiku loyamba la m’manda.   Tayiwala kuti kuli mafunso omwe tidzayenera kuyankha.   Koma kusala kumamukumbutsa munthu za tsiku lomaliza (Qiyamah) ndi mavuto atsiku limeneli.   Kusala kumafewetsa mzimu wa munthu.   Kusala kumatsekula maganizo ndi nzeru za munthu.   Kusala kumamufikitsa munthu pa kumuwopa Mulungu (Taqwah) pomwe Taqwah imamupatsa munthu luntha ndi kuzindikira.   Ndizachidziwikire kuti galimoto ikada ndi fumbi ndicholinga choti iyere, amayipitsa kumalo ochapitsa magalimoto. Chimodzimodzinso ife anthu kuchapidwa kwathu pambuyo poti tadetsedwa ndi machimo muchaka chonse ndiwo masiku okwana makumi atatu 30 omwe timasala m’mwezi olemekezekawu.   M’masiku 30 amenewa tikufuna kuti zinthu zomwe zidali zololedwa kwa ife (Halal), tizipange kukhala zoletsedwa (Haram).   Koma zimenezi ndizosangalatsa bwanji?! Mulungu amamukonda bwanji kapolo wake?!   Munthu amene chinthu chomwe chidali choletsedwa kwa iye chifukwa cha Mulungu ndikuchipanga chinthu cha Halalicho kukhala choletsedwa kwa iye, ndithudi palibenso kukayikira kuti sichidzakhala chovuta kwa iye kutalikirana ndi chinthu chomwe chiri cha Haram.   Munthu amene madzi kwa iye akukhala Haram m’mwezi umenewu ndithudi sadzamwa mowa.   Munthu amene sakudya zakudya za Halal ndithudi sizidzakhala zovuta kwa iye kusiya zinthu za Haram.   Munthu amene kukhala malo amodzi ndi mkazi wake akukupanga kukhala Haram kwa iye chifukwa chakusala ndithudi adzaphunzira kuti asapange chiwerewere.   Ndithudi munthu amene azadzitchinjiriza kuchokera ku zinthu za Haram.   Tanena kale kuti mwezi umenewu ndi mwezi omwe munthu akukhala mlendo ndipo mwini nyumba ndiye Mulungu.   Kodi Mulungu ameneyu ndi mphawi kapena olemera? Ndizachidziwikire kuti ndi olemera. Kodi Mulungu olemera adzamulandira bwanji munthu? Ndi chinthu chanji chomwe angatibweletsere pokhala kuti ndife alendo?   Akamalongosola tanthauza la mawu oti Ramadhan omwe akuchokera muliwu loti Ramadha muchilankhulo cha chiluya, zikunenedwa kuti akamati Ramadha ndiye kuti mvula yoyamba yomwe imagwa munthawi ya dzinja yomwe imachotsa fumbi lomwe lidabwera chifukwa cha nyengo ya dzuwa pambuyo poti china chirichonse chadzadza ndinso chakutidwa ndi fumbi.   Mwezi wa Ramadhan chifukwa cha madalitso osatha omwe akubwera kuchokera kwa Mulungu wapamwambamwamba ndikutitsitsira ife, mzimu wamunthu omwe udadzadza ndi machimo, fumbi, litsilo ndi dzimbiri umachapidwa ndi kutsukidwa.   M’mwezi umenewu munthu amakumbukira anthu osauka. Mtima wa munthu umakhala ofewa komanso wachisoni.   Kapenanso kuti tanthauzo lina la Ramadhan ndiye kuti kutentha. Kutentha komwe mwala umatenthedwa chifukwa cha dzuwa.   Kutanthauza kuti chiyani?   Kutentha kwa dzuwaku, kumachotsa zoyipa ndi nyasi zomwe zidali pamwala umenewu.   Kukhala ngati kuti Ramadhan kwa munthu, ndi kutentha komwe kumamuchitikira munthu ndicholinga choti machimo ndi zonyasa zake ziwotchedwe, komanso chinthu chomwe chimamupangitsa munthu kuti azipanga machimo chiwotchedwenso.   Zinthu zoipa zomwe zidakhazikika pa mzimu, mtima ngakhale thupi kumene zimachoka chifukwa chakusala.   Inu mukudziwa bwino lomwe kuti kusala kuli ndi ubwino wanji.   Kupilira kwa munthu kumawonjezereka. Madzi ali patsogolo pako uli ndi ludzu koma uyenelera kupilira.   Ena mwa maubwino omwe kusala kulinako ndi oti, Matenda ambiri a mthupi mwa munthu amachoka.    Mavutonso a mumtima mwathu amatha.   Kuganiza kwathu kumatsekuka.   Njala imapangitsa kuti thupi lamunthu likhale ngati mzimu.   Mphunzitsi wamkulu otchedwa kuti Ziyayi, polongosola hadith ya Miirajiyah, pokhudzana ndi zotsatira za njala, akulongosola kuti anthu omwe Mulungu adawapatsa luntha amanena kuti:   “Mzimu wanthu chifukwa chakudya kwambiri umakhala thupi – kutanthauza kuti mzimu omwe udali opepuka komanso ofewa, umalemera mwachoncho siungathe kuwuluka komanso siungathe kupanga ntchito zake moyenera – ndipo thupi la munthu chifukwa chakudya pang’ono limakhala mzimu”.   Izi ndi zomwe zimachitika m’mwezi wa Ramadhan.   Imodzi mwa mahadith a mtumiki ikulongosola kuti adafika munthu wina wake panthawi yomwe udawoneka mwezi wa Ramadhan, adanena kuti:   “Wabwera Ramadhan”   Olemekezekawo adati:   “Osanena kuti wabwera Ramadhan koma unene kuti mwezi wa Ramadhan wabwera”.   Uku kudali kuwonetsa ulemelero wa mwezi umenewu. Zomwe zikutitanthauzira kuti munthu asangonena kuti Ramadhan powutchula mwezi umenewu zomwe zidzakhala ngati kuti wanyoza ndinso wapanga chinthu cholakwika kwambiri koma ayenera kunena kuti mwezi wa Ramadhan.   M’mwezi umewu muli mausiku a Qadr. M’masiku amenewanso muli usiku omwe Imam Ali Ibn Abi Twalib (A.S) adakhapidwa ndi lupanga la poison pamutu pake.   Ndithudi udatchedwa mwaziwu kuti mwezi wa Ramadhan chifukwa chokhala ngati kuti umasungunula machimo ndikuwafafaniza.   Munthu chifukwa chanjala zimamupangitsa kuti ndi pang’ono pomwe aziganiza bwino pokumbukira anthu anjala, makamaka pokumbukura tsiku lomaliza.   Ayah ina mu Quran ikulongosola kuti:   یآ أیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون.   Ee Inu anthu amene mwakhulupilira! zalembedwa kwa inu kusala kukhala kokakamizidwa .   Koma kuti kusalaku kuli kokakamizidwa kwa anthu omwe akhulupilira ndipo kwa anthu omwe sadakhulupilire sichikakamizo ayi.   Chotinso tidziwe ndi chakuti kusala ndi Ibadah yomwe ikusiyana ndi ma Ibadah ena chifukwa chakuti kusala sindiye kuti munthu apange ntchito ina yake ayi, koma kuti asiye kupanga ntchito zina zake.   Monga Swala pomwe munthu sakufunikira kuwerenga Surah Fatiha, Surah ina iriyonse, kupanga Dhikr, Rukuu, Sajdah, Qunut ndi zina zotero.   Mwachoncho mukusala mulibe gawo lakupanga zinthu moziwonetsera (Riya) ndipo ngati kulipo ndikochepa kwambiri.   Munthu sakuyenera kunama, kutukwana, kujeda, kutsatira zofuna za mtima wake ndi zina zotero. Kukhala ngati ali pakati pa iye mwini ndi Mulungu wake.   Mwachoncho imafunikira chikhulupiliro chokwera kwambiri. Ndi munthu yekhayo yemwe angasale yemwe ali ndi chikhulupiliro chakwera kwambiri.   Ee inu anthu omwe mwakhulupilira! Apa Mulungu ndi zachidziwikira kuti amalankhula ndi anthu omwe ali atumiki, aneneri, ma Imam ndi anthu osankhika ndi Mulungu chifukwa chakuti palibe kukayika kuti iwo ndi anthu okhulupiliradi zenizeni mwa Mulungu.    Kodi ife padakali pano ndife okhulupiliranso? Ngati tiri choncho ndiye kwakakamizidwa kwa ife kusala ndipo tiyenera kutero.   Kodi Mulungu siyemwe ali osafunikira pa mamphero athu ndi kusala kwathu? Ndiye Mulungu ameneyu akufuna chiyani potikakamiza ife kuti tisale? Mulungu yemwe ali ndi luntha losatha akuzindikira chomwe akupanga.   Akuti zakakamizidwa kwa inu kusala ngati momwe zidakakamizidwira kwa anthu omwe adalipo inu musadabwere ndicholinga choti mukhale anthu omuopa Mulungu.   Ee, kusalaku kudalinso kokakamizidwa ku zipembedzo zonse zomwe zinadutsa. Chipembedzo cha chiyuda, chipembedzo cha chikhirisitu ndi zina zotero.    Olemekezeka Yesu (A.S) nawonso ankasala.   Zotsatira za kusala ndiko kukhala anthu owopa Mulungu Taqwa.    Ndinthawi yanji yomwe munthu amapanga machimo? Panthawi yomwe munthu ali ndi mphamvu zochuluka. Munthawi imeneyi ndi pomwe munthu amatsatira chilakolako chake, amapita kumachimo ndi zina zotero.   Munthu yemwe ali ndi mphamvu ndi yemwe amapondereza ena.   Imodzi mwa maphindu ndi zotsatira zomwe kusala kulinako, mphamvu yopanga machimo, kupondereza, kunama ndi … imachepa. Gawo la unyama limachepa ndipo mapeto ake mphamvu ya uzimu ndi umulungu imawonjezereka mwa munthu.    Munthu amakhala ngati zolengedwa zadziko lokwera ngati angelo. Kutanthawuza kuti munthu amafika pa mlingo weniweni wa Taqwa. Mwachoncho munthu alibenso mphamvu yopondereza anthu ena, kutanthauza kuti munthu alibenso mphamvu yopanga tchimo.   Kusala kumamupatsa munthu Taqwa, Taqwa imamupatsa munthu kuzindikira ndipo Taqwa imamupatsa munthu mphamvu yosiyanitsa pakati pachabwino ndi choyipa.   Kusala kuli ndi zotsatira zabwino kwambiri kwa munthu.   Zotsatira zabwino pa uzimu. Zotsatira zabwino pa thupi. Zina mwa izo ndiko kuubweza mtima potsatira chilakolako, kubweza ndi kuyang’anira maso, kuyang’anira lilime, kuyang’anira dzanja, kuyang’anira khutu ndi zina zotero.    Kodi zimenezi ndi zosangalatsa bwanji?   Nthawi ina tizanena kuti kodi mtumiki akulongosola zotani pankhani yokhudzana ndi mwezi umenewu.   شهر دعیتم إلی ضیافة الله   Ndi mwezi omwe mwaitanidwa kukhala alendo a Mulungu   Mulungu akulongosola mu Quran yolemekezeka kuti:   لا یحب الله الجهر بالسوء من القول إلا من ظلم   Mulungu sakusangalatsidwa kuti munthu alankhule zoyipa za mnzake kupatulako yemwe waponderezedwa.   Kutanthauza kuti munthu amene waponderezedwa ali ndi ufulu olankhula pakuponderezedwa kwake ndipo ayenera kutero.   Imam Swadiq (A.S) polongosola Ayah imeneyi atafunsidwa kuti tipatseni chitsanzo cha munthu yemwe waponderezedwa amene akuyenera kulankhula chifukwa chakuponderezedwa kwake.   Imam Swadiq (A.S) adati:    من إضاف قوما فأساء فی ضیافتهم   Munthu amene akuwaitana alendo koma osawalandira bwino powapatsa zinthu zoyenera.   Kutanthauza kuti alendowo ngati sadapatsidwe zoyenera kupatsidwa ngati alendo, ndithudi ali ndi ufulu oti alankhule chifukwa chakusalandiridwa bwino ndi eni nyumbawo.   فلا جناح علیهم فیما قالوا فیه   Palibe vuto linalilironse pa zomwe angalankhule   Atha kulankhula kuti:   Adatiitana koma sadatilandire bwino ndipo sadatipatse zoyenera kutipatsa ngati alendo.   Ndiye tikudziwa bwino lomwe kuti Mulungu ndi osafunikira olo ndi pang’omno pomwe, ndiye osafunikirayu watiitana ndipo ngati satilandira bwino kodi chingatike ndi chiyani? Ngati satipatsa zoyenera kutipatsa ngati alendo ake kodi chingachitike ndi chiyani?   Koma tikudziwa bwinonso kuti Mulungu m’mwezi umenewu watilandira bwino ndipo watipatsa zinthu zabwino kwambiri.   Kodi Mulungu watilandira bwanji m’mwezi umenewu?   Mulungu akutipezeketsera kusangalala kosatha kwathu m’mwezi umenewu.    Mulungu akutipatsa mphatso yabwino pakuzindikira kosatha komwe kuli kutitsitsira bukhu loyera la Quran, komwe kuli kutipatsanso Ahalbait (A.S).   Munthu mu mausiku a Qadr omwe Quran ikutsika, akupita kunyumba ya Imam Mahdi (A.A.T.F), Imam Ali (A.S) ndi Fatima Alzahra (S.A).   قد أقبل إلیکم شهر الله بالبرکة والرحمة والمغفرة   Wakufikirani mwezi wa Mulungu ndi mtendere, chisomo ndi chikhululuko.   Tikumupempha Mulungu kuti:   Inshaallah atipange ife kukhala anthu ogwiritsa ntchito bwino mwezi umenewu.   اللهم صل علی محمد وآل محمد و عجل فرجهم

Mukunenedwa mu Versi ya 185 kuchokera mu Surah Albaqarah kuti:   شهر رمضان الذی أنزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان، فمن شهد منکم الشهر فلیصمه، ومن کان مریضا أو علی سفر فعدة من أیام أخر، یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر...   “Mwezi wa Ramadhan omwe Quran idatsitsidwa, Quran yomwe ndi chiwongoko kwa anthu komanso imawawunikira anthu njira yachiwongoko ndinso ndi chisiyanitso pakati pa bodza ndi chilungamo. Ndiye kwayemwe wawuona mweziwu mwa inu, ayenera kusala ndipo yemwe ali odwala kapena kuti ali paulendo adzayenera kubweza m’masiku ena. Mulungu akufuna kufewetsa kwa inu ndipo sakufuna kuti pakhale chipsyinjo kwa inu ayi…   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi omwe Quran idatsika ngati momwe yenenera Ayah ili m’mwambayi.   Kutanthauza kuti mwezi wa Ramadhaniwu kupezeka kwake ndi kwakukulu kwambiri kuposa miyezi ina yonse kufikira kuti Quran ikutsika m’mwezi umenewu.   Zowona zake ndi zoti Quran ikutsika, zomwe zikutanthauza kuti mphatso yapamwamba mukuzindikira chinachirichonse ya Umulungu, Mulungu wayitsitsa mphatso imeneyi m’mweziwu kukhala yowalandilira akapolo ake okondedwa. Mulungu watitumizira ife anthu apadziko lapansi chinthu cha mtengo wapatali ndinso chapamwamba.   Chinthu chapamwamba kutitsikira ife apansi ndicholinga choti chitinyamule ifenso kuti tikhale apamwamba osati apansi ayi.   Mwezi wa Ramadhan omwe anthu ali alendo a Mulungu, Mulunguyo akuwalandira bwino anthu ake okhulupilira powatumizira Quran.   Quran yomwe ikulongosola chinachirichonse.    Quran yomwe iri chiwongoko kwa anthu.   Ife anthu ndife apaulendo kupita ku umoyo osatha ndipo masiku ochepa a umoyo wathu pano padziko lapansi atha posachedwapa. Mwina mawa kapenanso lero lomwe lino.    Anthu ena omwe adabadwa zaka zapitazo adatisiya, adamwalira. Ifenso tiyembekezere kudzamwalira.   Kodi m’masiku amenewa tikuyenera kupanga zotani?   Kodi tizindikira bwanji pa zinsisi zakupezeka kwa dzikoli?   Quran ndi gome (tebulo) la mulungu.   Quran ndi mphatso ya Mulungu kwa ife.   Quran yomwe ikutisonyeza ife kuti tiyenda bwanji.   Quran ndi chiwongoko kwa anthu ndipo imatiwalitsira njira yachilungamo.   Koma kuti mbiri ina yomwe Quran ilinayo ndiko kudutsira mukugwirizitsa bukhuli ndi Ahalbait (A.S) omwe ali olongosola zenizeni za Quran, ndipomwe munthu angadziwe kuti kodi ayende munjira iti? Nanga ayende bwanji?   Munthu akumapeza njira kuchokera muzinthu ziwirizi kufikira kuti munthu akuyenda nawo pa ulendo umenewu koyamba. Kuyenda pa ulendo kamodzi kukutanthauza kuti, Padziko lapansi pano munthu akungokhala kamodzi kokha basi ndipo palibe kuyesa kaye kenako ndikudzakhala zenizeni ayi ndipo mapeto ake munthu akupambana kudutsira mukugwirizitsa zinthu ziwiri zija.   Ayayi ikupitilira kunena kuti munthu yemwe wawuona mweziwu (kutanthauza kuti wamupeza) ayenera kusala.    Ndiofowoka bwanji anthu amene sakugwiritsa ntchito mwezi umenewu bwino posala, ndipo mapeto ake osapeza nawo mwayi okhala nawo patebulo lotambasuka ndi lodzadza ndi mitendere ya Mulungu limeneli.   Koma zowona zake ndi zakuti, ngakhale Mulungu adatilamula ife kusala m’mwezi umenewu koma zotsatira zabwino za kusalaku zikubwelera kwa ife eni ake osati Mulungu ayi chifukwa chakuti iye samafunikira chinachirichonse kwa ife.   Mulungu samafunikira mapemphero omwe anthu okhulupilira amapanga chifukwa chakuti Mulungu ndi olemera. Koma apa funso ndi loti nanga ndichifukwa chiyani iye akutiyitanira ife kuti tizipanga mapempheto komanso tizipanga zinthu zomwe ziri zovuta? Ndikutinso tisadutse malire mu umoyo wathu watsiku ndi tsiku?    Zonsezi ndi mayeso a Mulungu.   Amenewa ndi malamulo omulimbikitsira munthu, komanso ndi malamulo omwe ayikidwa ndi cholinga choti munthu okhulupilira adzasiyane ndi osakhulupilira.   Ngakhale ziri choncho koma malamulo a chipembedzo cha chisilamu ndi malamulo amene amatsatana ndi chilengedwe komanso nzeru za munthu ndinso amangidwa pamwamba pa kuphweka posawavutitsa anthu ndikusawayikira chipsyinjo mu umoyo wawo.   Ngati munthu ali ndi vuto, akudwala, , mzimayi yemwe akuyamwitsa mwana, mzimayi yemwe ali ndi pakati, nkhalamba ndi wina aliyense amene alibe kukwanitsa , Mulungu wachisoni adawayikira anthuwa malamulo ena ogwirizana ndi iwo.   فمن کان منکم مریضا أو علی سفر فعدة من أیام أخر   Munyengo yadzuwa ngati munthu kungamubweletsere vuto kusala ngakhale kuti ayenera kusunga ulemelero wamwezi wa Ramadhan posapanga zinthu zosayenera, adzayenera kusala m’miyezi ina yomwe nyengo yake ndiyosatentha kwambiri komanso mausana ake ndi afupi.   Ndipo ngati nthawi ina iliyonse sangakwanitse kusala, munthu ameneyo ali ndi malamulo ena.   لا یکلف الله نفسا إلا وسعها   Mulungu amamupatsa munthu ntchito mofananira ndi kukwanitsa   Palibe malamulo muchisilamu oposa kukwanitsa komwe munthua alinako.   یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر   Mulungu akukufunirani inu kupepuka muzintchito zanu ndipo sakukufunirani chipsyinjo ayi.   Malamulo onse achisilamu adakhazikidwa ndicholinga choti munthu akhale pa mtendere ndi ufulu, ngakhale malamulo a Mulungu omwe anthu ena chifukwa cha zolinga ndi matenda omwe alinawo, akusemphana ndi kumatsutsana nawo, zomwe zili zodandaulitsa kwambiri.   Mwachitsanzo lamulo lakunyonga munthu yemwe akufalitsa chiwonongeko padziko lapansi.   Kodi ndi anthu ake ati omwe akumatsutsana ndi lamulo lakunyonga posakhala kuti omwe amaterowo ndi anthu omwe lamulo lakunyongedwali likuperekedwa kwa iwo kumene?   Anthu akupha omwe lamulo lakunyongedwa likuyikidwa kwa iwo ndi omwe amatsutsana ndi lamulo limeneli.   Malamulo a Mulungu omwe anthu ambiri amakonda kutsutsanawo ndiwo malamulo amene angatenge gawo lalikulu kwambiri pofuna kulongosola ndi kukhonza umoyo wapagulu.   Ndipomwe Mulungu akupitiriza mu Ayayi kuti malamulo omwe tatumizawa, ngati munthu akudwala kapena ali paulendo, ndiye kuti kusala kwachotsedwa kwa iye ndipo m’malo mwake adzabweze m’masiku ena.   Ndipo ngati munthu angasemphane ndi lamulo limeneli, komwe kuli kufuna kuti asamvere ndikuti asemphane ndi chilamulo cha Mulungu, ndicho chiwonongekocho chimenecho.   Tikamati Ibadah zimatanthauza kuti kumvera ndi kutsatira chinachirichonse chonse chomwe Mulungu wanena.   Ibadah sindiye kuti m’mene mtima wanga wafunira.   Malamulo a Mulungu ndi otani?   Akuti ngati uli kumudzi kwanu, uyenera kusala.    Ngati uli paulendo usasale ayi ndipo kusala ndi Haram komanso kutero ndizomwe zikunthauza kuti Bidiah chifukwa ukupanga chinthu chomwe Mulungu wakuletsa, kutanthauza kuti sizili muchipembedzo ayi koma iwe ukuzitenga zimenezi kukhala ngati chipembedzo.   Pomwe tikudziwa bwino lomwe kuti akamati Bidiah, ndiye kuti kulowetsa muchipembedzo chinthu chomwe chiri chakunja kwa chipembedzo.   Mulungu wapamwamba adatiyikira ife okhulupilira malamulo ofewa chonchiwa ndipo ndikoyenera kuti tikhale othokoza chifukwa cha chisoni cha Mulungu chimenechi.    Ngakhale kuti sitingathe kudziwa cholinga cha malamulo amenewa koma panthawi yomwe zidzawonekera kwa ife zolinga za malamulo amenewa chifukwa cha zotsatira zabwino zomwe malamulowa alinawo, ndipomwe munthu adzakhala othokoza kwambiri kuti Mulungu ndi wachisoni bwanji potifunira ife zabwino.   Kodi Mulungu adatitumizira ife malamulo otani, omwe akutifikitsa ife ku umoyo wachisangalalo chosatha.   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi wamadalitso.   Mwezi umene madalitso ochokera kumwamba akutsika omwe alibe mathero.    Mwezi wachikhululuko.   Nthawi inayake yaitali (chaka chonse) ife anthu tidakhala tikupanga machimo osiyanasiyana ambiri koma Mulungu adatiyikira mwezi umenewu kukhala mwayi kwa ife kuti tizitsuke machimo omwe tidapanga.   Munthu akadadziwa ubwino wa mwezi wa Ramadhan, bwezi akulakalaka kuti:   “Umoyo wanga onse ukadakhala mwezi wa Ramadhan”   Munthu akutsukidwa m’mwezi umenewu.   Mwezi otsika Quran zomwe zikutanthauza kuti mwezi umenewu ukuyenera kukhala ndi ulemelero waukulu kwambiri kuti mpakana Quran itsike m’mweziwu.   Ngatinso momwe alili mtumiki wathu okondedwa (S.A.A.W) ndi akunyumba kwake Ahalbait (A.S) chifukwa chakuti ayah yoti:   کل شیئ أحصیناه فی إمام مبین   Chinthu china chirichonse tidachisunga mwa Imam owonekera poyera.   Ikukamba za iwo. Apa ndipomwe tingadziwenso kuti Imam wa kwa munthu ndi owonekera poyera chabe kuti anthuwo ndi omwe sakupita kwa Imamuyo.   Iwo ndi anthu omwe akulongosola zowona za bukhu lolemekezekali. Chifukwa chakuti Mulungu adawadalitsa powapatsa kuzindikira pa chinachirichonse. Mwachoncho ngati Quran ili:   تبیان لکل شیئ   Yolongosola chinachirichonse    Ndiye kuti Imam mtumiki kapena Imam ayenera kuzindikira bwino lomwe zonse zomwe ziri m’bukhuli.   Mwezi wa Ramadhan muli mausiku a Qadr. M’mausiku amenewa ndimomwe chinachirichonse chokhudzana ndi umoyo wamunthu chimawerengedwa muchaka chimenecho ndipo chinachirichonse chimayenera kusayinidwa ndi Imam Mahdi (A.A.T.F). uwu ndi udindo omwe adapatsidwa ndi Mulungu. Surah Qadr ikuyikira umboni pankhaniyi.   Ndimwezi umene nyali imodzi kuchokera munyali zowala khumi ndi ziwiri inabadwa. Kubadwa kwanyali yachiwiri kuchokera kwa Ahalbait (A.S) yemwe ali Imam Hasan Mujtaba (A.S).   Mwachoncho kuwonjezera kuti ndife alendo a Mulungu m’mwezi umenewu, ndifenso alendo a Imam Hasan Mujtabah (A.S) pomwe pali pa 15 mwezi wa Ramadhan.   M’masiku a Qadr, pomwe pali pa 19, 21 ndi 23, ndipomwe munthu akupempha kwa Mulungu kudutsira mwa mtima wa mtumiki yemwe ali Imam Ali (A.S).   أنفسنا و أنفسکم   Pali tanthauzo lalikulu kwambiri kupezeka kwa kuphedwa kwa Imam Ali (A.S) m’masiku a Qadr. Ndipomwe munthu afune asafune m’masiku amenewa akulumikizanso ndi Imam wake.   Mukulongosola kwina, munthu amene m’masiku amenewa sadzalumikizana ndi Imam Ali (A.S) ndiye kuti sadakumane nawo mausiku a Qadr.   Mwezi wa Ramadhan ndi mwezi umene Ummul Muuminin omwe ali mayi a olemekezeka Fatima Alzahra Hazrat Khadijah (S.A) adamwalira.   Mwezi wa Duwa.   Mwezi ochezera omwe munthu munthawi yonse yausiku ankagona koma chifukwa chakudya dakwi akukakamizidwa kudzuka munthawi ya usikuwu yomwe ili Ibadah.   Kukoma komwe anthu a Mulungu amakhala akukupeza muchaka chonse chifukwa chakuchezera kwawo podzuka nthawi ya usiku ndikumapanga Ibadah, Mulungu akumuyikiranso njira munthu waulesi kuti akhale okakamizidwa kuti nayenso akupeza nawo kukoma kumeneku podzuka nthawi yausiku ndi cholinga chodya dakwi.   Ndizosangalatsa bwanji kuti mpweya wanu m’mwezi umenewu ndi Ibadah.   Shaytan wamangidwa m’mwezi umenewu.   Mwezi omwe munthu akuchapidwa. Pomwe mtima wamunthu wadzadza ndi litsilo ndinso udzimbiri wamachimo komanso chifukwa choti munthu waiwala tsiku lomaliza kuti akawerengedwa zintchito zake.   Tayiwala kuti tsiku lina lake nkhope ndi thupi lathu lonse zidzakwiliridwa.    Tayiwala kuti tiri ndi tsiku loyamba la m’manda.   Tayiwala kuti kuli mafunso omwe tidzayenera kuyankha.   Koma kusala kumamukumbutsa munthu za tsiku lomaliza (Qiyamah) ndi mavuto atsiku limeneli.   Kusala kumafewetsa mzimu wa munthu.   Kusala kumatsekula maganizo ndi nzeru za munthu.   Kusala kumamufikitsa munthu pa kumuwopa Mulungu (Taqwah) pomwe Taqwah imamupatsa munthu luntha ndi kuzindikira.   Ndizachidziwikire kuti galimoto ikada ndi fumbi ndicholinga choti iyere, amayipitsa kumalo ochapitsa magalimoto. Chimodzimodzinso ife anthu kuchapidwa kwathu pambuyo poti tadetsedwa ndi machimo muchaka chonse ndiwo masiku okwana makumi atatu 30 omwe timasala m’mwezi olemekezekawu.   M’masiku 30 amenewa tikufuna kuti zinthu zomwe zidali zololedwa kwa ife (Halal), tizipange kukhala zoletsedwa (Haram).   Koma zimenezi ndizosangalatsa bwanji?! Mulungu amamukonda bwanji kapolo wake?!   Munthu amene chinthu chomwe chidali choletsedwa kwa iye chifukwa cha Mulungu ndikuchipanga chinthu cha Halalicho kukhala choletsedwa kwa iye, ndithudi palibenso kukayikira kuti sichidzakhala chovuta kwa iye kutalikirana ndi chinthu chomwe chiri cha Haram.   Munthu amene madzi kwa iye akukhala Haram m’mwezi umenewu ndithudi sadzamwa mowa.   Munthu amene sakudya zakudya za Halal ndithudi sizidzakhala zovuta kwa iye kusiya zinthu za Haram.   Munthu amene kukhala malo amodzi ndi mkazi wake akukupanga kukhala Haram kwa iye chifukwa chakusala ndithudi adzaphunzira kuti asapange chiwerewere.   Ndithudi munthu amene azadzitchinjiriza kuchokera ku zinthu za Haram.   Tanena kale kuti mwezi umenewu ndi mwezi omwe munthu akukhala mlendo ndipo mwini nyumba ndiye Mulungu.   Kodi Mulungu ameneyu ndi mphawi kapena olemera? Ndizachidziwikire kuti ndi olemera. Kodi Mulungu olemera adzamulandira bwanji munthu? Ndi chinthu chanji chomwe angatibweletsere pokhala kuti ndife alendo?   Akamalongosola tanthauza la mawu oti Ramadhan omwe akuchokera muliwu loti Ramadha muchilankhulo cha chiluya, zikunenedwa kuti akamati Ramadha ndiye kuti mvula yoyamba yomwe imagwa munthawi ya dzinja yomwe imachotsa fumbi lomwe lidabwera chifukwa cha nyengo ya dzuwa pambuyo poti china chirichonse chadzadza ndinso chakutidwa ndi fumbi.   Mwezi wa Ramadhan chifukwa cha madalitso osatha omwe akubwera kuchokera kwa Mulungu wapamwambamwamba ndikutitsitsira ife, mzimu wamunthu omwe udadzadza ndi machimo, fumbi, litsilo ndi dzimbiri umachapidwa ndi kutsukidwa.   M’mwezi umenewu munthu amakumbukira anthu osauka. Mtima wa munthu umakhala ofewa komanso wachisoni.   Kapenanso kuti tanthauzo lina la Ramadhan ndiye kuti kutentha. Kutentha komwe mwala umatenthedwa chifukwa cha dzuwa.   Kutanthauza kuti chiyani?   Kutentha kwa dzuwaku, kumachotsa zoyipa ndi nyasi zomwe zidali pamwala umenewu.   Kukhala ngati kuti Ramadhan kwa munthu, ndi kutentha komwe kumamuchitikira munthu ndicholinga choti machimo ndi zonyasa zake ziwotchedwe, komanso chinthu chomwe chimamupangitsa munthu kuti azipanga machimo chiwotchedwenso.   Zinthu zoipa zomwe zidakhazikika pa mzimu, mtima ngakhale thupi kumene zimachoka chifukwa chakusala.   Inu mukudziwa bwino lomwe kuti kusala kuli ndi ubwino wanji.   Kupilira kwa munthu kumawonjezereka. Madzi ali patsogolo pako uli ndi ludzu koma uyenelera kupilira.   Ena mwa maubwino omwe kusala kulinako ndi oti, Matenda ambiri a mthupi mwa munthu amachoka.    Mavutonso a mumtima mwathu amatha.   Kuganiza kwathu kumatsekuka.   Njala imapangitsa kuti thupi lamunthu likhale ngati mzimu.   Mphunzitsi wamkulu otchedwa kuti Ziyayi, polongosola hadith ya Miirajiyah, pokhudzana ndi zotsatira za njala, akulongosola kuti anthu omwe Mulungu adawapatsa luntha amanena kuti:   “Mzimu wanthu chifukwa chakudya kwambiri umakhala thupi – kutanthauza kuti mzimu omwe udali opepuka komanso ofewa, umalemera mwachoncho siungathe kuwuluka komanso siungathe kupanga ntchito zake moyenera – ndipo thupi la munthu chifukwa chakudya pang’ono limakhala mzimu”.   Izi ndi zomwe zimachitika m’mwezi wa Ramadhan.   Imodzi mwa mahadith a mtumiki ikulongosola kuti adafika munthu wina wake panthawi yomwe udawoneka mwezi wa Ramadhan, adanena kuti:   “Wabwera Ramadhan”   Olemekezekawo adati:   “Osanena kuti wabwera Ramadhan koma unene kuti mwezi wa Ramadhan wabwera”.   Uku kudali kuwonetsa ulemelero wa mwezi umenewu. Zomwe zikutitanthauzira kuti munthu asangonena kuti Ramadhan powutchula mwezi umenewu zomwe zidzakhala ngati kuti wanyoza ndinso wapanga chinthu cholakwika kwambiri koma ayenera kunena kuti mwezi wa Ramadhan.   M’mwezi umewu muli mausiku a Qadr. M’masiku amenewanso muli usiku omwe Imam Ali Ibn Abi Twalib (A.S) adakhapidwa ndi lupanga la poison pamutu pake.   Ndithudi udatchedwa mwaziwu kuti mwezi wa Ramadhan chifukwa chokhala ngati kuti umasungunula machimo ndikuwafafaniza.   Munthu chifukwa chanjala zimamupangitsa kuti ndi pang’ono pomwe aziganiza bwino pokumbukira anthu anjala, makamaka pokumbukura tsiku lomaliza.   Ayah ina mu Quran ikulongosola kuti:   یآ أیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون.   Ee Inu anthu amene mwakhulupilira! zalembedwa kwa inu kusala kukhala kokakamizidwa .   Koma kuti kusalaku kuli kokakamizidwa kwa anthu omwe akhulupilira ndipo kwa anthu omwe sadakhulupilire sichikakamizo ayi.   Chotinso tidziwe ndi chakuti kusala ndi Ibadah yomwe ikusiyana ndi ma Ibadah ena chifukwa chakuti kusala sindiye kuti munthu apange ntchito ina yake ayi, koma kuti asiye kupanga ntchito zina zake.   Monga Swala pomwe munthu sakufunikira kuwerenga Surah Fatiha, Surah ina iriyonse, kupanga Dhikr, Rukuu, Sajdah, Qunut ndi zina zotero.   Mwachoncho mukusala mulibe gawo lakupanga zinthu moziwonetsera (Riya) ndipo ngati kulipo ndikochepa kwambiri.   Munthu sakuyenera kunama, kutukwana, kujeda, kutsatira zofuna za mtima wake ndi zina zotero. Kukhala ngati ali pakati pa iye mwini ndi Mulungu wake.   Mwachoncho imafunikira chikhulupiliro chokwera kwambiri. Ndi munthu yekhayo yemwe angasale yemwe ali ndi chikhulupiliro chakwera kwambiri.   Ee inu anthu omwe mwakhulupilira! Apa Mulungu ndi zachidziwikira kuti amalankhula ndi anthu omwe ali atumiki, aneneri, ma Imam ndi anthu osankhika ndi Mulungu chifukwa chakuti palibe kukayika kuti iwo ndi anthu okhulupiliradi zenizeni mwa Mulungu.    Kodi ife padakali pano ndife okhulupiliranso? Ngati tiri choncho ndiye kwakakamizidwa kwa ife kusala ndipo tiyenera kutero.   Kodi Mulungu siyemwe ali osafunikira pa mamphero athu ndi kusala kwathu? Ndiye Mulungu ameneyu akufuna chiyani potikakamiza ife kuti tisale? Mulungu yemwe ali ndi luntha losatha akuzindikira chomwe akupanga.   Akuti zakakamizidwa kwa inu kusala ngati momwe zidakakamizidwira kwa anthu omwe adalipo inu musadabwere ndicholinga choti mukhale anthu omuopa Mulungu.   Ee, kusalaku kudalinso kokakamizidwa ku zipembedzo zonse zomwe zinadutsa. Chipembedzo cha chiyuda, chipembedzo cha chikhirisitu ndi zina zotero.    Olemekezeka Yesu (A.S) nawonso ankasala.   Zotsatira za kusala ndiko kukhala anthu owopa Mulungu Taqwa.    Ndinthawi yanji yomwe munthu amapanga machimo? Panthawi yomwe munthu ali ndi mphamvu zochuluka. Munthawi imeneyi ndi pomwe munthu amatsatira chilakolako chake, amapita kumachimo ndi zina zotero.   Munthu yemwe ali ndi mphamvu ndi yemwe amapondereza ena.   Imodzi mwa maphindu ndi zotsatira zomwe kusala kulinako, mphamvu yopanga machimo, kupondereza, kunama ndi … imachepa. Gawo la unyama limachepa ndipo mapeto ake mphamvu ya uzimu ndi umulungu imawonjezereka mwa munthu.    Munthu amakhala ngati zolengedwa zadziko lokwera ngati angelo. Kutanthawuza kuti munthu amafika pa mlingo weniweni wa Taqwa. Mwachoncho munthu alibenso mphamvu yopondereza anthu ena, kutanthauza kuti munthu alibenso mphamvu yopanga tchimo.   Kusala kumamupatsa munthu Taqwa, Taqwa imamupatsa munthu kuzindikira ndipo Taqwa imamupatsa munthu mphamvu yosiyanitsa pakati pachabwino ndi choyipa.   Kusala kuli ndi zotsatira zabwino kwambiri kwa munthu.   Zotsatira zabwino pa uzimu. Zotsatira zabwino pa thupi. Zina mwa izo ndiko kuubweza mtima potsatira chilakolako, kubweza ndi kuyang’anira maso, kuyang’anira lilime, kuyang’anira dzanja, kuyang’anira khutu ndi zina zotero.    Kodi zimenezi ndi zosangalatsa bwanji?   Nthawi ina tizanena kuti kodi mtumiki akulongosola zotani pankhani yokhudzana ndi mwezi umenewu.   شهر دعیتم إلی ضیافة الله   Ndi mwezi omwe mwaitanidwa kukhala alendo a Mulungu   Mulungu akulongosola mu Quran yolemekezeka kuti:   لا یحب الله الجهر بالسوء من القول إلا من ظلم   Mulungu sakusangalatsidwa kuti munthu alankhule zoyipa za mnzake kupatulako yemwe waponderezedwa.   Kutanthauza kuti munthu amene waponderezedwa ali ndi ufulu olankhula pakuponderezedwa kwake ndipo ayenera kutero.   Imam Swadiq (A.S) polongosola Ayah imeneyi atafunsidwa kuti tipatseni chitsanzo cha munthu yemwe waponderezedwa amene akuyenera kulankhula chifukwa chakuponderezedwa kwake.   Imam Swadiq (A.S) adati:    من إضاف قوما فأساء فی ضیافتهم   Munthu amene akuwaitana alendo koma osawalandira bwino powapatsa zinthu zoyenera.   Kutanthauza kuti alendowo ngati sadapatsidwe zoyenera kupatsidwa ngati alendo, ndithudi ali ndi ufulu oti alankhule chifukwa chakusalandiridwa bwino ndi eni nyumbawo.   فلا جناح علیهم فیما قالوا فیه   Palibe vuto linalilironse pa zomwe angalankhule   Atha kulankhula kuti:   Adatiitana koma sadatilandire bwino ndipo sadatipatse zoyenera kutipatsa ngati alendo.   Ndiye tikudziwa bwino lomwe kuti Mulungu ndi osafunikira olo ndi pang’omno pomwe, ndiye osafunikirayu watiitana ndipo ngati satilandira bwino kodi chingatike ndi chiyani? Ngati satipatsa zoyenera kutipatsa ngati alendo ake kodi chingachitike ndi chiyani?   Koma tikudziwa bwinonso kuti Mulungu m’mwezi umenewu watilandira bwino ndipo watipatsa zinthu zabwino kwambiri.   Kodi Mulungu watilandira bwanji m’mwezi umenewu?   Mulungu akutipezeketsera kusangalala kosatha kwathu m’mwezi umenewu.    Mulungu akutipatsa mphatso yabwino pakuzindikira kosatha komwe kuli kutitsitsira bukhu loyera la Quran, komwe kuli kutipatsanso Ahalbait (A.S).   Munthu mu mausiku a Qadr omwe Quran ikutsika, akupita kunyumba ya Imam Mahdi (A.A.T.F), Imam Ali (A.S) ndi Fatima Alzahra (S.A).   قد أقبل إلیکم شهر الله بالبرکة والرحمة والمغفرة   Wakufikirani mwezi wa Mulungu ndi mtendere, chisomo ndi chikhululuko.   Tikumupempha Mulungu kuti:   Inshaallah atipange ife kukhala anthu ogwiritsa ntchito bwino mwezi umenewu.   اللهم صل علی محمد وآل محمد و عجل فرجهم

Kufanana pakati pa mtumiki Isa – yesu – (a.s) ndi Imam Husein (a.s)
2013-06-25T17:30:25+04:30
2013-06-25T17:30:25+04:30
http://tvshia.com/chichewa/index.php/articles/zolembedwa/235-kufanana-pakati-pa-mtumiki-isa-–-yesu-–-a-s-ndi-imam-husein-a-s
عبدالرشید
chichewa@tvshia.com

http://tvshia.com/farsi/images/emamhoseyn%2031.jpg

Olemekezeka Yesu (a.s) mwana wa Maryam – Maliya – (s.a) adali oyeretsedwa.

Nayenso Husein (a.s) mwana wa Fatima (s.a) adali oyeretsedwa.

Mtumiki Yesu (a.s) adali mwana wa mzimayi amene angelo ankamuyitana kuti:

(يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ).(آل عمران/
42)
Ee Maryam! Mulungu wakusankha ndipo wakuyeretsa ndinso ndiwe wapamwamba kuposa amayi onse adziko lapansi.
Husein (a.s) nayenso ndi mwana wa mzimayi olemekezeka yemwenso angelo ankamulankhula ndipo ndi mzimayi opambana kuposa azimayi onse padziko lapansi.

3.  Yesu (a.s) ndi mzimu wa Mulungu komanso adalengedwa ndi Mulungu.

Nayenso Husein (a.s) ndi nyali ya Mulungu ndinso khomo la mtendere ndi chisomo cha Mulungu.

Yesu (a.s) ndi mwana wa mzimayi yemwe adali wapamwamba kuposa azimayi adziko lonse lapansi munthawi yake.

Nayenso Husein (a.s) ndi mwana wa mzimayi yemwe ndi wapamwamba kuposa azimayi onse pano padziko lapansi ndi kumwamba komwe.

Olemekezeka mtumiki Yesu (a.s) adali otalikirani ndi zadziko lapansi, ankayika miyala kukhala choyedzamira nthawi yogona (pilo)

Nayenso Husein (a.s) adapeleka mutu wake munjira ya Mulungu ndipo adalibe thupi lake ataphedwa lidalibe mutu kuti athe kutsamila pamwala kukhala pilo.

Olemekezeka Yesu (a.s) ankavala zovala zachisangalalo (Eid).

Pomwe Husein (a.s) adavulidwa zovala zake ndi adani munjira ya Mulungu.

Yesu (a.s) ankakhutitsidwa ndi chakudya chochepa.

Pomwe Husein (a.s) asadaphedwe adakhala masiku atatu akumanidwa madzi ndi chakudya.

Yesu (a.s) adalibe chuma choti akadatha kusunga.

Imam Husein (a.s), ngakhale tenti yake adayiwotcha kufikira kuti pambuyo pophedwa adamuvula ndi kuwotcha zovala zake.

Yesu (a.s) adalibe mwana kuti ngati mwana wakeyo angaphedwe iye zunzike mumtima.

Pomwe mwana wa Imam Husein (a.s) chifukwa chakuphedwa mu njira ya Mulungu, adamufowoketsa Imam Husein (a.s) ndipo dziko linamudera kwambiri ndi ululu wakuphedwa mwana wake, komabe adalimba mtima ndi kupilira.

Olemekezeka Yesu (a.s) mthunzi wake udali kulowa kwa dzuwa ndi m’banda kucha dzuwa litatsala pang’ono kutuluka.

Pomwe thupi la Imam Husein (a.s) lidakhala masiku atatu lili padzuwa.

Yesu (a.s) chokera chake chidali mapazi ake awiri ndipo omugwilira ntchito ake adali manja ake.

Pomwe Imam Husein (a.s) ndi munthu yemwe mutu, manja ndi mapazi ake adazitaya mu njira ya Mulungu ndipo chale chake adani adachidula ndi cholinga chofuna kuchotsa mphete yomwe idali kuchala chake.

http://tvshia.com/farsi/images/emamhoseyn%2031.jpg

Olemekezeka Yesu (a.s) mwana wa Maryam – Maliya – (s.a) adali oyeretsedwa.

Nayenso Husein (a.s) mwana wa Fatima (s.a) adali oyeretsedwa.

Mtumiki Yesu (a.s) adali mwana wa mzimayi amene angelo ankamuyitana kuti:

(يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ).(آل عمران/
42)
Ee Maryam! Mulungu wakusankha ndipo wakuyeretsa ndinso ndiwe wapamwamba kuposa amayi onse adziko lapansi.
Husein (a.s) nayenso ndi mwana wa mzimayi olemekezeka yemwenso angelo ankamulankhula ndipo ndi mzimayi opambana kuposa azimayi onse padziko lapansi.

3.  Yesu (a.s) ndi mzimu wa Mulungu komanso adalengedwa ndi Mulungu.

Nayenso Husein (a.s) ndi nyali ya Mulungu ndinso khomo la mtendere ndi chisomo cha Mulungu.

Yesu (a.s) ndi mwana wa mzimayi yemwe adali wapamwamba kuposa azimayi adziko lonse lapansi munthawi yake.

Nayenso Husein (a.s) ndi mwana wa mzimayi yemwe ndi wapamwamba kuposa azimayi onse pano padziko lapansi ndi kumwamba komwe.

Olemekezeka mtumiki Yesu (a.s) adali otalikirani ndi zadziko lapansi, ankayika miyala kukhala choyedzamira nthawi yogona (pilo)

Nayenso Husein (a.s) adapeleka mutu wake munjira ya Mulungu ndipo adalibe thupi lake ataphedwa lidalibe mutu kuti athe kutsamila pamwala kukhala pilo.

Olemekezeka Yesu (a.s) ankavala zovala zachisangalalo (Eid).

Pomwe Husein (a.s) adavulidwa zovala zake ndi adani munjira ya Mulungu.

Yesu (a.s) ankakhutitsidwa ndi chakudya chochepa.

Pomwe Husein (a.s) asadaphedwe adakhala masiku atatu akumanidwa madzi ndi chakudya.

Yesu (a.s) adalibe chuma choti akadatha kusunga.

Imam Husein (a.s), ngakhale tenti yake adayiwotcha kufikira kuti pambuyo pophedwa adamuvula ndi kuwotcha zovala zake.

Yesu (a.s) adalibe mwana kuti ngati mwana wakeyo angaphedwe iye zunzike mumtima.

Pomwe mwana wa Imam Husein (a.s) chifukwa chakuphedwa mu njira ya Mulungu, adamufowoketsa Imam Husein (a.s) ndipo dziko linamudera kwambiri ndi ululu wakuphedwa mwana wake, komabe adalimba mtima ndi kupilira.

Olemekezeka Yesu (a.s) mthunzi wake udali kulowa kwa dzuwa ndi m’banda kucha dzuwa litatsala pang’ono kutuluka.

Pomwe thupi la Imam Husein (a.s) lidakhala masiku atatu lili padzuwa.

Yesu (a.s) chokera chake chidali mapazi ake awiri ndipo omugwilira ntchito ake adali manja ake.

Pomwe Imam Husein (a.s) ndi munthu yemwe mutu, manja ndi mapazi ake adazitaya mu njira ya Mulungu ndipo chale chake adani adachidula ndi cholinga chofuna kuchotsa mphete yomwe idali kuchala chake.