text:
CIO̱O̱K KÄ BÄKƐl
Nɛy Tin ci Li̱w Anikä?
Ɛŋu mi la tuɔɔk kä raan mi cɛ li̱w?
Ɛŋu mi li̱w naath ɔ?
Ɛŋu mi lotdɛ rɔɔdɛ mɔ ɛn ɣöö dënɛ thuɔ̱k ŋa̱c kɛ kui̱̱ nɛɛni ti ci li̱w?
TI̱TI̱ kɛ thieecni ti ca thiec ɛ naath kɛ run ti bathdɔɔri ti ŋuan. Kɛ thieecni ti buɔ̱m buɔ̱ɔ̱̱m ɛlɔ̱ŋ. Gua̱thni diaal tin cieŋ naath thi̱n wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw luɔc thieecni ti̱ti̱ diirɛ kɛ ɛlɔ̱ŋ.
2 Kä cio̱o̱k in pay thuɔ̱k, canɛ ruac ɛlɔ̱ŋ thi̱n kɛ ɣöö ca naath luɛl rɛy dueeri kɛ riɛm Yecu Kritho, kä cɛ naath lëp duɔ̱ɔ̱p teekä mi do̱raar. Kä ci Baibol ɛ lar bä ɛn ɣöö bi gua̱a̱th lɛni ben mi bi ɣɔw “cu thil lia̱a̱.” (Nyuuth 21:4) Duundɛ ɣöö, ɛn täämɛ ŋotdɛ kɛ mi li̱ewnɛ. Kɛ ɣöö ci Kuäär mi cɔali Thɔ-lɔ-mɔn ɛ lar ɛn ɣöö: “Ŋäc [nɛy] tin tëk jɛ ɛn ɣöö bikɛ li̱w.” (Bok Ŋi̱i̱cä 9:5) Kuɛ la ɣöö nɛy diaal nhɔakɛ ni ja̱ny teekä. Duundɛ ɣöö ŋotdɛ kɛ mi la ga̱a̱y naath ɛlɔ̱ŋ, kɛ ɣöö ɛŋu mi bi tuɔɔk kä kɔn mi wanɛ wä li̱w.
3 Mi ci raan li̱w, la wiee naath. Kuɛ la ɣöö dɔ̱ŋ dënɛ thiec: ‘Mi ci raan li̱w ɛŋu mi la tuɔɔk kä jɛ? Kɛn nɛy tin ci li̱w cuckɛ inun? Kɛn guɛckɛ kɔn ɛ kɛn täämɛ? Tëëkɛ duɔ̱ɔ̱r mi dënɛ la̱t kɛ kui̱diɛn inun? Kä kɔn banɛ nɛy ti ci li̱w nyɔk kɛ nën ɛpuc? Nɛy tin ŋi̱eckɛ naath kɛ ruaacni kuɔth wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw luɔckɛ thieecni ti̱ti̱ kɛ dup ti gööl ɛ kɛn. Tha̱a̱ŋkiɛn ŋi̱eckɛ naath kɛ ɣöö mi ci ram mi gua̱n cuŋni li̱w bi yiëëdɛ wä ro̱o̱l nhial, kä mi ɛ ram mi gua̱n dueeri ba yiëëdɛ wä yuɔr rɛy maac mi thil pek. Kä lar ŋi̱eec kɔ̱kiɛn ɛ bä ɛn ɣöö mi ci raan li̱w, wëë ro̱o̱l jɔɔkni kɛ ɣöö bɛ wä cieŋ kɛɛl kɛnɛ gua̱ndɔɔŋnikɛ. Ŋotdɛ bä tëëkɛ nɛy ti ŋi̱eckɛ naath i̱ nɛy tin ci li̱w wäkɛ piny muɔ̱ɔ̱n kɛ ɣöö ba kɛ wä luk, kiɛ ba kɛ wä nyɔk kɛ da̱p kɛ pua̱ny kɔ̱kiɛn.
4 Ŋi̱i̱cni ji̱ ruaacni Kuɔth tɔ̱tɔ̱ tëëkɛ ca̱r kɛl mi matkɛ ɛ kɛn diaal, ɛ kɛn i̱̱ mi ci raan li̱w, la tëëkɛ mi bä raar puɔ̱ɔ̱nydɛ. Ŋi̱eec ruaacni Kuɔth tëë wal amäni nɛy tin ŋi̱eckɛ naath ɛn wa̱lɛ, larkɛ jɛ ɛn ɣöö nɛy ti ci li̱w tekɛ rɛy teekä mi thil pek, nɛ̈nkɛ kɔn ɛ kɛn, kä liɛŋkɛ ruacdan, kä cärkɛ bä. Kuɛ la ɣöö, dee ruac ɛmɔ kula thuɔ̱k i̱di̱ään? Kɛ ɣöö ciɛŋ ran diaal, kɛnɛ cärkɛ diaal, amäni lätkɛ diaal, lätkɛ kɛɛl kɛ ŋidhdɛ. Kä mi ci raan li̱w, la cuŋ ŋidhdɛ läätdä. Duundɛ ɣöö mi ŋot kɔn kɛ tëk kɛ kɔɔr kä mi canɛ li̱w a ci ŋidhdan cuɔ̱ŋ läätdä, dee cärkɔn, kɛnɛ ciɛŋkɔn, ŋot kɛ mi tëkɛ kä rɔ̱ɔ̱diɛn kɛ duɔ̱ɔ̱p mi gääy wi̱c nath.
ƐŊU MI LA TUƆƆK KÄ RAAN MI CƐ LI̱W?
5 Min tuɔɔk mi ci raan li̱w, /ciɛ mi gääy Kuoth Jaöba, ëë Cak ŋidh ran. Jɛn ŋäcɛ min la thuɔ̱k kɛ kui̱ raam mi ci li̱w, kɛ ɣöö kä Baibol, cɛ kɔn la̱r ta̱a̱ in tekɛ nɛy ti ci li̱w. Ŋi̱i̱c Baibolä min thuɔ̱k kɛ kui̱̱ nɛɛni ti ci li̱w ɛ ɣöö: Mi ci raan li̱w, bɛ thil. Kɛ ɣöö lia̱a̱ ɛ thil teekä. Nɛy ti ci li̱w, /cikɛ nen, kä /cikɛ li̱ŋ, kä /cikɛ cär. Thilɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛl puɔ̱ɔ̱ny ran mi la ŋot kɛ tëk kɛ kɔɔr kä mi ci puɔ̱nydɛ li̱w. Kɛ ɣöö raan thilɛ tiey kiɛ yiëë mi jiɛy kɛ cäŋ li̱ethdɛ.*
6 Kɛ kɔɔr kä mëë ci Thɔ-lɔ-mɔn ɛ ŋa̱c ɛn ɣöö nɛy tin tëk bikɛ li̱w, cuɛ wee: “[Nɛy] tin ci li̱w thilɛ mi ŋäc kɛn ɛ” ɛ tɛk. Kä cuɛ cu ruac kɛ ɣöö nɛy ti ci li̱w thilɛ kɛ nhök, kiɛ tiɛɛl, “kɛ ɣöö thilɛ ca̱r, kiɛ la̱t kiɛ pɛl ɛn muun ɔ [bikɛ] wä thi̱n ɔ.” (Bok Ŋi̱i̱cä 9:5, 6, 10; rieet tɔ̱tɔ̱ gäŋkɛ kɔn.) Inɔ bä, ci Diit Puɔnyä kɛnɛ Pal 146:4 ɛ lar ɛn ɣöö mi ci raan li̱w, “bi cär[kɛ diaal] cu riaw.” Kɛ ɣöö raan li̱wɛ, thilɛ mi la doth kɛ tëk puɔ̱ɔ̱nydɛ. Tëkdan ɛ duŋ gɔaa ɛmɛ ce̱tdɛ kɛ le̱w maac. Kɛ ɣöö mi ci mac li̱w, le̱wdɛ thilɛ gua̱a̱th mi la wëë thi̱n. La thilɛ ɛ yut.
ƐŊU MI CI YECU Ɛ LAR KƐ KUI̱ LI̱ETH
7 Cu Yecu Kritho ruac kɛ ta̱a̱ in tekɛ nɛy ti ci li̱w. Kɛ cäŋ kɛl, cua jɛ nööŋ thok ɛn ɣöö tëëkɛ määthdɛ mi cɔali La-dha-räth mi ci li̱w. Cu Yecu ja̱a̱kɛ jiök: “Ci määthdan ni La-dha-räth pay niɛɛn.” Cu ja̱a̱kɛ dhɔŋ ni ɣöö La-dha-räth duŋdɛ ni̱en baaŋ kɛ ɣöö payɛ jiɛɛn juɛ̱̈ɛ̱̈. Duundɛ ɣöö ruacdiɛn ɛmɔ /ciɛ thuɔ̱k. Cu Yecu ɛ la̱rkɛ a jɔc ɛn ɣöö: “Ci La-dha-räth li̱w.” (Jɔ̱ɔ̱n 11:11-14) Nɛ̈nɛ jɛ, cu Yecu lia̱a̱ ca̱a̱t kɛ ni̱en kɛnɛ lɔ̱a̱ŋ. La-dha-räth /ke̱nɛ wä ro̱o̱l nhial kiɛ /ke̱nɛ wä rɛy maac mi thil pek. Kä /ke̱nɛ wä jëk kɛ ja̱a̱k nhial kiɛ gua̱ndɔɔŋnikɛ. Kä /ka̱n La-dha-räth nyɔk kɛ da̱p ala ram mi dɔ̱ŋ. Jɛn cɛ niɛɛn rɛy li̱eth, ce̱tkɛ min dee raan niɛɛn kɛ ni̱en mi di̱i̱t. Tëëkɛ ciök Baibolä kɔ̱kiɛn ti ca lia̱a̱ ca̱a̱t kɛ ni̱en thi̱n. Nɛ̈nɛ jɛ, mëë ci Yecu naath jek wieekɛ kɛ kui̱ nyaam mi tɔt mi ci li̱w, cuɛ wee “/ke̱nɛ li̱w, duŋdɛ ni̱en.” (Mɛ̈-thiw 9:24) Inɔ bä, cu Puɔl ruac kɛ kui̱ nɛɛni tëë “ci tha̱a̱ŋkiɛn niɛɛn” rɛy li̱eth.—1 Ji̱ Ko-rinth 15:6; kuɛnɛ kä Ruac Kuɔth in Thia̱k.
8 Derɛ a ruac Kuɔth ɛn ɣöö bi naath li̱w inun? Ɣëëc, /ciɛ ruac Kuɔth ɛ tɛk! Kɛ ɣöö ci Jaöba raan cak kɛ ɣöö derɛ la do̱raar wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n. Canɛ jɛ kɔŋ kuɛn kɛ gua̱a̱th in ci wä, ɛn ɣöö ci Kuoth nɛy da̱ŋrɛw tëë nhiam la̱th rɛy kakä mi gɔaa kä parɛday. Cuɛ kɛ poth kɛ ɣöö bikɛ cieŋ kɛ pual pua̱a̱ny. Kuoth Jaöba go̱o̱rɛ ni ɣöö bikɛ cieŋ agɔaa. Tëëkɛ ram mi dee jɛ nhɔk ɛn ɣöö bi gaatkɛ dɔŋ, kä bikɛ cuuc kɛ lia̱a̱ mi bɛc bɛc? Ɣëëc, thilɛ ram mi dee jɛ nhɔk! Ɣɔ̱ɔ̱n, Jaöba nhɔkɛ naath ɛlɔ̱ŋ kä go̱o̱rɛ ɣöö bi naath cieŋ wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛ tɛ̈th lɔaac amäni cäŋ kɛl. Kɛ kui̱ nath ci Baibol wee: “Ci [Jaöba] do̱raar la̱th rɛy lɔaacdiɛn.” (Bok Ŋi̱i̱cä 3:11, NW) Ci Kuoth kɔn ka̱m ca̱r kɛ ɣöö dënɛ tëk amäni cäŋ kɛl. Kä cɛ duɔ̱ɔ̱p lɛp kɛ ɣöö bi gör lɔaacdan kɛ tëk mi do̱raar cu cop ni guäthdɛ.
ƐŊU MI LI̱W NAATH Ɔ
9 Ɛŋu mi li̱w naath ɔ? Kɛ ɣöö banɛ luɔc thiecä ɛmɛ ŋa̱c, banɛ mëë ci tuɔɔk kɛ gua̱a̱th ëë cieŋ ni wut kɛl kɛnɛ ciek kɛl wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n jɔl kɛ ŋäc kɛ nhiam. Kɛ ɣöö ci Baibol ɛ lar: “Cu Kuoth Nhial ni Kuoth jiɛn diaal tin gɔaa nëndiɛn kɛnɛ tin gɔaa mi̱ethdiɛn jak kä pith rɛy kakä.” (Tuk Cäkä Ɣɔaa 2:9) Duundɛ ɣöö tëëkɛ jiath kɛl mi ca pën naath. Kɛ ɣöö cu Jaöba A-dɔm jiök: “Mi̱thni rɛy jiɛn kakä diaal ce̱tkɛ min go̱o̱ri, kä tit ɛ, /cu mi̱th jiaath in jak raan kä ŋäc mi gɔaa kɛnɛ mi jiäk, kɛ ɣöö mi wi̱i̱ jɛ wä cam, kɛ jɛn cäŋ ɛmɔ bi dhil li̱w.” (Tuk Cäkä Ɣɔaa 2:16, 17) Luek ɛmɛ /ciɛ luek mi dëë lo̱k ɛ raan. Kɛ ɣöö tëëkɛ jiɛn ti ŋuan ti dëë cam ɛ A-dɔm kɛnɛ Ib rɛy kakä. Duundɛ ɣöö täämɛ ci gua̱a̱th ben kɛ ɣöö deekɛ nhökdiɛn nyoth kɛ kui̱ Kuɔth in kämkɛ tëk kɛnɛ ŋɔaani diaal ɛ wic. Mi cikɛ ŋut ɛmɔ luɔ̱th derɛ nyoth ni ɣöö nhɔakɛ Gua̱ndiɛn in te nhial kä görkɛ jɛ ɛn ɣöö bɛ kɛ bo̱th rɛy teekädiɛn.
10 Kä min jiäk ni jɛn ɛlɔ̱ŋ, ɛ ɣöö cu nɛy da̱ŋrɛw tëë nhiam mɛk ni thil luthä Kuɔth. Mëë ruac Cɛy-ta̱n kɛ thok thɔ̱a̱l, cuɛ Ib thiec: “A ci Kuoth yɛ ku jiök i̱, ‘/Cia bi mi̱th rɛy jiɛn kakä diaal?’” Kä cu Ib ɛ loc i̱, “Dëëkɔ dɛy jiɛn kakä cam. Kä ci Kuoth ɛ kulɛ lar ɛn ɣöö, ‘/Cuarɛ mi̱th kɛ dɛy jiaath in te däär kakä, kä /cuarɛ jɛ cay guëër, mi wiaa jɛ cam bia li̱w.’ ”—Tuk Cäkä Ɣɔaa 3:1-3.
11 Cu Cɛy-ta̱n ɛ jiök: “Kacɛ jɛ, /cia dee li̱w, kɛ ɣöö ŋäc Kuoth ɛ ɛn ɣöö mi wiaa jɛ wä cam, bi wuɔ̱thkun lɛ̈p kä bia cu pa̱a̱r kɛ Kuoth kɛ ŋäcdun kɛ gɔy kɛnɛ jiäk.” (Tuk Cäkä Ɣɔaa 3:4, 5) Cɛy-ta̱n go̱o̱rɛ ɣöö bi Ib ɛ ŋäth ɛn ɣöö bɛ mi gɔaa jek kɛ mieth jiaath in ca pënkɛ. Cɛy-ta̱n go̱o̱rɛ ni ɣöö dee Ib mɛɛk kärɔaadɛ kɛ kui̱ kä mi gɔaa kɛnɛ mi jiääk. Kä cu Cɛy-ta̱n ɛ lɛni lar bä ɛn ɣöö ruac Jaöba ɛ kac, ci mieth dɔw jiaath ɛmɔ lia̱a̱ dee nööŋ. Cu Ib ruac Cɛy-ta̱n ŋäth. Kä ɛn wanɔ cuɛ rɔɔdɛ puɔ̱n dɔw jiaath kä cuɛ jɛ cam. Kä cuɛ tha̱a̱ŋdɛ ka̱m cɔwdɛ, kä cu cɔwdɛ mi̱th thi̱n bä. Kɛn camkɛ dɔw jiaath ɛmɔ ni ŋäcä. Ŋa̱ckɛ jɛ ɛn ɣöö ca kɛ gok thi̱n ɛ Kuoth i̱ cuarɛ jɛ cam. Mëë ca dɔw jiaath cam, cukɛ thil luth kɛ ruac Kuɔth. Cuɛ co jɔɔc ɛn ɣöö ca ruac Gua̱ndiɛn ni Kuoth lo̱k kɛnɛ rui̱cdɛ. Thil luthädiɛn kɛ ram ëë Cak naath /ciɛ mi dëë kɛ pälikä thi̱n!
12 Nɛn cäät ɛmɛ: Mi ti̱i̱ kɛ gat dhöl kiɛ gat nyaal mi nhɔki ɛlɔ̱ŋ, kä ɛn dho̱o̱l ɛmɔ kiɛ nyaa ɛmɔ thilɛ nhök kä thilɛ luth kɛ ji̱̱, ɛŋu mi deri lɛl? Ruac ɛmɔ derɛ ji̱ moc jiääk lɔaac mi di̱i̱t. Kuɛ lɛ met car ɣen, dee jiääk lɔaac Jaöba kulɛ ni̱ndi mëë ci A-dɔm kɛnɛ Ib thil nhök a cikɛ thil luth kɛ kui̱dɛ, kä cua rɔ̱ɔ̱diɛn ri̱t ala ji̱ gaakdɛ.
13 Täämɛ Jaöba thilɛ jɛ lua̱ŋ kɛ ɣöö derɛ A-dɔm kɛnɛ Ib ti thil luth lɛ ka̱m tëk mi do̱raar. Cukɛ li̱w ce̱tkɛ mëë cɛ la̱rkɛ. Cu A-dɔm kɛnɛ Ib co thil inɔ. /Ke̱nkɛ wä ro̱o̱l nhial mëë cikɛ li̱w. Cu nɛmɛ jɔɔc kɛ gua̱a̱th ëë ruac Jaöba kɛ A-dɔm kɛ ɣöö cɛ thil luth. Cu Kuoth A-dɔm jiök: “[Ji̱̱n bi] loc muun, kɛ ɣöö bi̱i̱ raar thi̱n. Ɛ ji̱n tur piɛny, kä bi loc niɛ tuur.” (Tuk Cäkä Ɣɔaa 3:19) Täämɛ, cu Kuoth A-dɔm cak nikɛ tuur piɛny. (Tuk Cäkä Ɣɔaa 2:7) Mëë ka̱n A-dɔm ni cak, thilɛ jɛ. Kɛ kui̱ ɛmɔ, mëë lar Jaöba jɛ ɛn ɣöö bi A-dɔm loc tuur, Jɛn lotdɛ ni ɣöö bi A-dɔm rɔɔdɛ nyɔk kɛ thil teekä ce̱tkɛ mëë la thiɛlkɛ jɛ mëë ŋotdɛ ka̱nɛ ni cak. Ɛn wanɔ, bi A-dɔm cu thil teekä kä bɛ cua̱ ni tuur piɛny baaŋ.
14 Täämɛ dee A-dɔm kɛnɛ Ib ŋot ni teekä ɛn wa̱lɛ, duundɛ ɣöö cukɛ li̱w kɛ ɣöö ca mɛk ni thil luthä Kuɔth kɛ kui̱ dueerikiɛn. Min li̱w kɛ kɔn ɛn wa̱lɛ, ɛ ɣöö ci A-dɔm kɔn döp duer kɛnɛ lia̱a̱. (Ji̱ Röm 5:12) Duer ɛmɔ ce̱tdɛ kɛ juey mi dɔp naath mi thil ram mi dee jɛ kɔl. Duer ɛmɔ cɛ naath nööŋ ni lia̱a̱, mi ci cua bit. Lia̱a̱ ɛ gua̱n tɛ̈r, thilɛ ram mi maar kɛ jɛ. (1 Ko-rinth 15:26) Dee tɛ̈th lɔaacdan kulɛ pa̱a̱r kɛ ŋu kɛ ɣöö ci Jaöba kɔn luɛl kä gua̱n tɛ̈r ɛmɛ!
ƐN ƔÖÖ BI THUƆ̱K ŊA̱C KƐ KUI̱ NƐƐNI TI CI LI̱W GƆAAƐ
15 Ŋi̱i̱c Baibolä kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w coomɛ naath ɛlɔ̱ŋ. Kɛ ɣöö canɛ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö nɛy tin ci li̱w /cikɛ te rɛy cucä kiɛ guäth tɔ̱ɔ̱̱ŋä. Kɛ kui̱ ɛmɔ /canɛ dee dual kɛ kɛ, kɛ ɣöö /ca kɔn dee lät kä mi jiääk. Kä kɔn /canɛ kɛ dee lät kä mi jiääk kiɛ mi gɔaa, kä kɛn bä thilɛ mi dëë lät kä kɔn mi ɛ mi jiääk kiɛ mi gɔaa. Kɔn /canɛ dee ruac kɛ kɛ, kä kɛn bä /cikɛ dee ruac kɛ kɔn. Ca wee tëëkɛ tha̱a̱ŋ kua̱ri luaak kuɔth ti wee dëë nɛy ti ci li̱w luäk, kä waa nɛy tin ŋa̱thkɛ ruacdiɛn ɛmɔ la muɔckɛ kɛ yio̱w. Duundɛ ɣöö mi wanɛ thuɔ̱k wä ŋa̱c kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w, bɛ kɔn gaŋ kä ji̱ mɛɛtdä ti ŋi̱eckɛ naath kɛ ka̱a̱cni.
16 Ŋi̱i̱c duëël Kuɔthdun kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w wëë kɛɛl kɛ Baibol inun? Kɛ ɣöö duël Kuɔth ti ŋuan gua̱c ŋi̱i̱cdiɛn kɛ Baibol. Ɛŋu mi gua̱c ŋi̱i̱cdiɛn kɛ Baibol ɔ? Nɔmɔ ɛ ɣöö ca ŋi̱i̱cdiɛn nyon ɛ Cɛy-ta̱n. Cɛy-ta̱n mɛɛtdɛ naath i̱ mi ci raan li̱w, la wä yiëëdɛ tëk ro̱o̱l nhial. Nɛmɛ ɛ kac mi mɛ̈tkɛ ni naath ɛ Cɛy-ta̱n kɛ ɣöö ba Kuoth Jaöba ba̱ny piny. Kuɛ naath lɛ mɛ̈t i̱di̱?
17 Ce̱tkɛ min canɛ jɛ kɔŋ kuɛn wenkä, ɛn ɣöö tëëkɛ tha̱a̱ŋ ji̱̱ ruaacni Kuɔth ti ŋi̱eckɛ naath kɛ ɣöö mi ci ram mi gua̱n dueeri li̱w, yuɔrkɛ yiëëdɛ rɛy maac mi thil pek, kä bɛ cuuc ɛn wi̱ni amäni cäŋ kɛl. Ŋi̱i̱c ɛmɔ nyoothɛ ni thil luthä Kuɔth. Kɛ ɣöö Jaöba ɛ Kuoth mi gua̱n nho̱kä cɛ naath dee jakä cuc rɛy maac mi di̱i̱t inɔ. (1 Jɔ̱ɔ̱n 4:8) Mi tëëkɛ ram mi ci gaak kɛ gatdɛ kä bɛ tët gatdä la̱th rɛy maac mi pɛt, ji̱n deri ram ɛmɔ guic i̱di̱? Ji̱̱n dee lɔcdu tɛɛth kɛ ram mi ce̱tkɛ ɛnɔ? Ji̱n deri jɛ nhɔk ɛn ɣöö bi cieŋ kɛɛl kɛ jɛ? Ɣëëc! Kɛ ɣöö ram ɛmɔ ɛ ram mi jiääk. Ɣɔ̱ɔ̱n, Cɛy-ta̱n go̱o̱rɛ ni ɣöö banɛ jɛ ŋäth ɛn ɣöö Jaöba ɛ Kuoth mi waaŋ naath rɛy maac amäni cäŋ kɛl kɛ run ti biliöni diaal!
18 Täämɛ, ci Cɛy-ta̱n tha̱a̱ŋ ji̱̱ ruaacni kuɔth mɛt kɛ ɣöö ba naath ŋi̱ec i̱̱ mi ci raan li̱w bɛ puɔ̱nydɛ ri̱t ala puɔ̱ny yieekä kɛ ɣöö ba luɔ̱th ɛ nɛy tin tëk. Ŋi̱i̱c ɛmɛ, larɛ jɛ ɛn ɣöö yiey nɛɛni ti ci li̱w dɔ̱ŋ deekɛ maar kɛ naath kiɛ dɔ̱ŋ deekɛ la ji̱̱ tɛ̈r nath bä. Nɛy ti ŋuan ŋa̱thkɛ kac ɛmɔ. Kä kɛn dualkɛ kɛ nɛy ti ci li̱w, kä ka̱mkɛ kɛ luth, kä palkɛ kɛ ɛ kɛn. Duundɛ ɣöö ŋi̱i̱̱c Baibolä gua̱cɛ kɛ ŋi̱i̱cdiɛn, kɛ ɣöö nɛy ti ci li̱w cikɛ niɛɛn rɛy li̱eth, kɛ kui̱ ɛmɔ dënɛ pal ni Kuoth in thuɔ̱k ni Jaöba kärɔa, min la Cääkdan kä Muucdan.—Nyuuth 4:11.
19 Mi ŋäci thuɔ̱k kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w, derɛ ji̱̱ gaŋ kä nɛy tin ŋi̱eckɛ naath kɛ ka̱a̱cni kɛ kui̱ Kuɔth. Kä derɛ ji̱̱ luäk kɛ ɣöö bi ŋi̱i̱cni Baibolä tin kɔ̱kiɛn ŋa̱c bä. Nɛnɛ, min ciɛ ŋa̱c ɛn ɣöö /ci naath la wä nhial kɛ kɔɔr li̱eth, ɛn wanɔ bi ruac in ca lat kɛ kui̱ teekä mi do̱raar kä parɛday wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n cu tekɛ luɔt mi di̱i̱t kɛ kui̱du.
20 Kɛ run tëë wal cu wut mi gua̱n cuŋni mi cɔali Jɔb thiec ɛmɛ thiec: “Kä mi ci raan li̱w, derɛ rɔ nyɔk kɛ tëk?” (I-yob 14:14) Dee ram mi ci li̱w rɔɔdɛ nyɔk kɛ loc teekä inun? Min ŋi̱eckɛ ni naath ɛ Baibol kɛ kui̱ ruac ɛmɛ ɛ mi gɔaa ɛlɔ̱ŋ, ce̱tkɛ min banɛ jɛ wä jek kä cio̱o̱k ɔ te nhiam mɔ.
TIN ŊI̱ECKƐ NI NAATH Ɛ BAIBOL
- Nɛy tin ci li̱w, /cikɛ nen, kä /cikɛ li̱ŋ, kä /cikɛ cär.—Bok Ŋi̱i̱cä 9:5.
- Nɛy tin ci li̱w tekɛ lɔ̱ɔ̱ŋä; /cikɛ te rɛy cucä.—Jɔ̱ɔ̱n 11:11.
- Li̱ewnɛ kɛ ɣöö canɛ duer dɔp kä A-dɔm. —Ji̱ Röm 5:12.
* Kɛ kui̱ “tieyä” kɛnɛ “yiëë,” bi ruacdiɛn wä jek kä Luëy Rieetni.
Thieecni Ŋi̱i̱cä
1-3. Kɛ thieecni tinkiɛn ti la thiëckɛ ɛ naath kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w, kä luɔckɛ kɛ i̱di̱ ɛ nɛy tin ŋi̱eckɛ naath kɛ ruaacni kuɔth?
4. Ɛŋu mi ca lar ɛ nɛy tin ŋi̱eckɛ naath kɛ ruaacni Kuɔth kɛ kui̱ nɛɛni tin ci li̱w?
5, 6. Ɛŋu mi ŋi̱eckɛ ni naath ɛ Baibol kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w?
7. Cu Yecu lia̱a̱ ca̱a̱t kɛ leeŋu?
8. Kuanɛ jɛ lɛ ŋa̱c i̱di̱, i̱ /ciɛ lar Kuɔth ɛn ɣöö bi naath li̱w?
9. Ɛ luek in mith mi ca lueek ni A-dɔm ɛ Kuoth Jaöba, kä ɛŋu mi dënɛ jɛ lar ɔ ɛn ɣöö /ciɛ lui̱k mi dëë lo̱k ɛ raan?
10, 11. (a) Cu nɛy da̱ŋrɛw tëë nhiam thil luth kɛ Kuoth i̱di̱? (e) Ɛŋu mi cu thil luthä A-dɔam kɛnɛ Ib a duer mi di̱i̱t inɔ mɔ?
12. Ɛ cäät in mith mi dee kɔn luäk kɛ ɣöö dënɛ jiääk lɔaac Jaöba ŋa̱c mëë ci A-dɔm kɛnɛ ciekdɛ ni Ib rɔ̱ɔ̱diɛn ri̱t ala ji̱ gaakdɛ?
13. Ɛŋu mi ci Jaöba jɛ lar i̱ bi tuɔɔk kɛ cäŋ li̱eth A-dɔam, kä ruac ɛmɔ ɛŋu mi lotdɛ?
14. Ɛŋu mi la li̱w naath ɔ?
15. Ɛŋu mi lotdɛ rɔɔdɛ mɔ ɛn ɣöö deri thuɔ̱k ŋa̱c kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w?
16. Ɛŋa mi ci ŋi̱i̱̱c nath nyon rɛy duëli Kuɔth kiɛ ji̱̱ ruaacni kuɔth ti ŋuan, kä cɛ ŋi̱i̱cdiɛn nyon i̱di̱?
17. Nɛy tin wee bi Kuoth naath waŋ rɛy maac thilɛ kɛ luth kɛ Kuoth Jaöba i̱di̱?
18. Ɛn ɣöö ba nɛy ti ci li̱w pal ɛ ŋi̱i̱̱c kacä mi bëë nikä?
19. Ɛn ɣöö ŋäci thuɔ̱k kɛ kui̱ nɛɛni ti ci li̱w, derɛ ji̱̱ luäk kɛ ɣöö bi ŋi̱i̱c Baibolä in mith ŋa̱c?
20. Ɛ thieec in mith mi banɛ luɔcdɛ wä jek kä cio̱o̱k ɔ te nhiam mɔ?


c: text/html

text:
Pe̱k In Bäkɛliɛn: Da̱p Yecu Amäni Lia̱a̱dɛ
Cua jääk nhial ni Gäb-rial jäk kä nyam mi gɔaa mi cɔal i̱ Mɛri. Kä cuɛ jɛ jiök bi dap kɛ gat mi dho̱o̱l, mi bi la kuäär mi di̱i̱t kä bɛ ruëc amäni cäŋ kɛl. Cua Yecu dap rɛy diëny waal ɣɔ̱ɔ̱k, kä cua jɛ gui̱l ɛ yiëën deet. Kɛ kɔrɛ cu wutni ti böthkɛ ɛ cier ti bëë kä Käny Ca̱ŋ jɛ ben gui̱l bä. Banɛ ram ëë nyuth wutni tɔ̱tɔ̱ cier wä ŋa̱c bä rɛy cäätni ti̱ti̱, kɛnɛ duɔ̱ɔ̱p ëë ca kään ni Yecu mëë görkɛ näkdɛ.
Kɛ kɔrɛ bä, banɛ jɛ wä jek ɛn ɣöö cu Yecu ruac kɛ bööth luaak Kuɔth mëë tëë kɛ run da̱ŋ 12 kärɔ̱. Kɛ kɔɔr runi da̱ŋ 18 cua Yecu buɔny, kä cuɛ naath ŋi̱ec kɛ ciaŋ Kuäärä Kuɔth kɛnɛ lätkɛ, kɛ ɣöö ci Kuoth ɛ jäk kä wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛ ɣöö bɛ naath ben ŋi̱ec. Cu Yecu wutni da̱ŋ 12 mɛk kɛ ɣöö ba luäk kɛ lat ruac Kuɔth, kä cuɛ kɛ jakä ja̱a̱kɛ.
Cu Yecu nyuuthni ti ŋuan ti ga̱ykɛ naath la̱t. Cuɛ nɛy ti bathdɔɔri ti ŋuan mi̱eth kɛ jurayni kɛnɛ rɛc ti tɔt kärɔ̱. Cuɛ ji̱ jua̱a̱thni jakä gɔw, kä cuɛ nɛy ti ci li̱w jiɛc li̱th bä. Kɛ kɔɔr kä tɔ̱tɔ̱ banɛ rik tëë ci tuɔɔk kä Yecu kɛnɛ näk ëë ca näk ni jɛ lɛni jek bä. Cu Yecu ruac Kuɔth lat kɛ run da̱ŋ diɔ̱k kɛ nuth, cu tëë ci tuɔɔk kä Pe̱k in Bäkɛliɛn tekɛ run ti 34.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tëëkɛ ŋuɔt cäkä t i k a pkɛ w i c mu ɔɔ n ɛ cieŋ kɔn th i nɛ. Kä tëë kɛ ŋuɔ̱t yieekä bä tin nyuɔ̱thkɛ ji maarun yɛnɛ Kuoth.
1. Kuoth nhɔkɛ ji, kä cɛ muc mi gääy naath rialikä kɛ kuidu.
Nhök Kuɔth
“Kɛ ɣöö nhɔk Kuoth nɛy diaal ɛlɔ̱ŋ cuɛ Gatdɛ min kɛl kärca muɔc, kɛ ɣöö ram mi wä jɛ ŋäth /cɛ bi li̱w bɛ tekɛ tëk mi thil pek.” J ɔɔ n 3:16
Guir Kuɔth
(Kritho ruacɛ) “Cä ben kɛ ɣöö de kɛ tëk, kɛ tëk m i r o ŋ” J ɔɔ n 10:10
/Ci k_ n_y diaal k_n tin ci tëk mi ro_ _ac, k_ .öö…
2. Naath cikɛ duer kä cikɛ d a k kɛ Kuoth. kɛ ɣöö /ca nhök Kuɔth kɛnɛ guirɛ dee ŋ a c kɛ ku i tëëkädan.
Naath kɛ ji̱ dueeri.
“Kä c i kɛn diaal duer, kä pɛnkɛ a ciɛk kɛ gɔɔy puɔnyä Kuɔth.” J i Röm 3:23
Cakɛ kɔn kɛ ɣöö bi kɔn a mäth kɛ Kuoth, kä duundɛ ɣöö canɛ mɛk ni ɣöö banɛ wä kɛ duɔ̱ɔ̱pdan. Ci määthdan kɛ Kuoth cu da̱k. Ɛ jɛn min cɔɔl Ruac Kuɔth in Rɛl rɔ jɛ I duer. Nɛmɛ nyuothɛ ɣöö:
1. ci raan ŋut Kuɔth t o l;
2. Kɛ min /c i raan riɛk kɛ Kuoth, kä;
3. cɛ cieŋ agɔa kɛ cianŋ mi k o k k o k in gor Kuothɛ
Naath ca rɔ̱ koc
“Kɛ ɣöö p e k l a t du i rä ɛ li aa ,” (däk yieekä piny kɛ Kuoth).
J i Röm 6:23
Kuoth r_l g__yd_ r_, kä naath k_ ji dueeri. Te k_n da__ r_w
k_ dääk mi dii_ t. K__? k? _ t_ nyu_thk_ ni ._n_ nath k_ .öö
deek_ Kuoth cop, k_n_ tëk mi ro__ k_ lätki_n kär__. Cetk_
tëk mi g_aa, ciaa_ kuoothä, luäk n__ni tin k___ amäni
k__ki_n bä, duund_ .öö ci lätki_n diaal thil lu_t.
3. Yecu Kritho ɛ jɛn duɔ̱ ɔ p in kɛl kärɔa, min dee raan ɛ cop n i Kuoth. Cɛ l i w kɛ ku i dan. Rɛydɛ deri Kuoth ŋ a c kɛ nhökdɛ kɛnɛ gu i rɛ kɛ ku i tëëkädu.
Cɛ l i w kä cɛ rɔ jiɛc lith
Kɛ ɣöö c i Kritho l i w bä n i kä kɛɛl kɛ ku i j i dueer i , ɛn ram m i Gu a n cuŋnu kɛ ku i nath t i thiɛl cu ɔɔ ŋ, kɛ ɣöö derɛ kɔn nöŋ Kuoth. 1 Pitɔr 3:18
Kɛ nin ti jiɛn ŋuaan kɛ kɔr liethdɛ cuɛ rɔ nyuɔth kɛ ni kä ti nyin ŋuan, kɛ dup ti nyuɔthkɛ jɛ a thil diw en ɣöö tëkɛ; ca nɛn ɛ kɛn kä cɛ ruac kɛ kɛ, kɛ kui kuäärä Kuɔth.
L a t J aa kn i 1:3
Ɛ Jɛn kärɔa la du ɔɔ p ɔ
Cu Yecu jɛ jiök, “Ɛ ɣän du ɔɔ p, kä ɛ ɣän thu ɔ k, kä ɛ ɣän tëk; thilɛ ram m i bee kä Gu a ndan, a /cɛ bä kɛ ɣä. J ɔɔ n 14:6
Kuoth cɛ dääk kamädan kɛ jɛ d i r kɛ kubur kɛ jäkn i Gatdɛ, n i Yecu Kritho, kɛ ɣöö bɛ ben l i w w i c jiaath in gɛɛr kɛ gu aa dan.
/Kenɛ r o ŋ ɛn ɣöö der i ŋ a c n i kɛn ŋu ɔ t d a ŋ di ɔ k t i t i kärɔa.
4. B i kɔn diaal kɛ̈l kɛ̈ɛ̈l i Yecu Kritho dhil käp a la Kuäär kä Kään, ɛ jɛn dee kɔn nhök kɛnɛ guir Kuɔth in cɛ rial i kä kɛ ku i teekädan kulɛ ŋ a c.
Banɛ Kritho dhil käp kɛ ŋ a th
Nɛy diaal t i ca jɛ nhɔk kä ca ciötdɛ ŋäth, cuɛ kɛ moc cu ɔɔ ŋ kɛ ɣöö b i kɛ a gaat Kuɔth. J ɔɔ n 1:12
Kɛ ɣöö ca yɛ kän dueer i kɛ ŋ a th rɛy nh o kädɛ, Kä mɛmɛ / ciɛ m i lät yɛnɛ ɛ jɛn muc Kuɔth, / cɛ bä kɛ l a t kɛ ɣöö de raan rɔ y i k liak. Ɛpɛthɛth 2:8,9
Käp kɔn Kritho kɛ ci o lɛ rɛy teekädan
(Lar Kritho ɛ i ) “Nɛ̈nɛ, ɣän cu ɔ ŋä thok dueel, kä dɔaŋä th ii k; m i tëëkɛ ram m i liŋ jɔwdä kä lɛpɛ th ii k, bä ben rɛc kä jɛ...” Nyuuth 3:20
/Cɛ r o ŋ ɛn ɣöö b i cu mat n i j i n kɛ ŋ ii c Kritho. K a pdu kɛ Kritho lotdɛ ni r i tdu kɛ rɔ Kuoth kɛ rietdu kɛ rɔ dueeri. Ŋääth kɔn Kritho kɛ ɣöö bɛ ben rɛy teekädan kä bɛ kɔn p a l dueerkɔn. Banɛ jɛ jak kä lätdɛ kɔn c e t kɛ l a t in g oo ̱ rɛ i banɛ tëk kɛ jɛ.
Ɛ g o l-g o l in mith m in lot n i tëkdu?
Kä ɛ g o l-g o l indiɛn g o r i i b i lot n i tëkdu?
Mɛ bëë kɔɔrɛ latdɛ ni du ɔɔ p in der i nhɔk Kritho:
Der i Kritho nhɔk Ɛn täämɛ
Thiecɛ ɛn ɣöö derɛ ben rɛy teekädu, ŋäthɛ i bɛ min cɛ lar l a t. Jɛn `g oo ̱ rɛ n i min lot i kɛ lɔcdu, a lenyɛ n i rieet tin lat i . D ɔ ŋ deri jɛ g o r i bi pal:
“Kuäär n i Yecu, ɣän g öö rä j i . Ɣän la yiaanä tëkdä ɣän kärɔa kä cä j i duer duer. C i lɔcdä tɛɛth kɛ ɣöö c i ɣä p a l dueerkä. Bër rɛy teekädä kä yiɛn tëkdä. Jakn i ɣä kä ram mi c e tkɛ min go̱o̱ri.”
Dee palɛ mɛ nyoth n i min g o r lɔcdu jɛ?
M i derɛ a jɛn, pal pal ɛmɛ täämɛ, kä b i Kritho ben rɛy tëëkädu ciee kɛ mëë cɛ lar.
Deri jɛ ŋ a c i d i ɛn ɣöö te Kritho rɛy teekädu?
J i n c i Kritho ciööl rɛy teekädu? C e t kɛ min cɛ yac kä Nyuuth 3:20 , Jɛn a n i ɛn Kritho täämɛ? Ci Kritho ɛ lar i bɛ ben rɛy teekädu. Derɛ lat ni kac? Ŋäc i jɛ i d i i c i Kuoth palu loc? ....(Kɛ ɣöö der i Kuoth ŋäth kɛnɛ ri e tdɛ).
Ruac Kuɔth in rɛlrɔ cɛ tëk m i d o raar lar kɛ ku i c nɛɛni tin ca Yecu ŋäth (tin k a pkɛ jɛ).
“Kuoth cɛ kɔn k a m tëk m i d o raar, kä ɛn tëk ɛmɛ tëë kɛ Gatdɛ. Ram m i te Gat Kuɔth kɛ jɛ tëë kɛ tëk ɛmɛ; kä jɛn m i /c i te kɛ Gat, thilɛ j i tëk ɛmɛ. Ɣän gɔ a rä mɛmɛ yɛ, yen nɛy tin ŋ a thkɛ ciöt Gatä Kuɔth, kɛ ɣöö derɛ ŋ a c i t a yɛ kɛ tëk m i d o raar.” (1 Jɔ̱ɔ̱n 5:11-13)
Läri Kuoth tɛ̈thlɔaac ni ciaŋ kɛ ɣöö te Kritho rɛy teekädu. Cɛ lar i/cɛ ji bi met bany piny. Ɣib-ru 13:5
Deri jɛ ŋac i te Kritho rɛydu, kä ti kɛ tëk mi doraar kɛ ɣöö cɛ yac.
Cu rɔ ŋäth n i cär
Krithcini tëkɛ kɛ ŋa̱th Kuɔth kɛnɛ min ca lar rɛy Ruac Kuɔth. Rieet Kuɔth tin cɛ lar kɛ kɛn buɔ̱mdan. Ɛn thurɛ löri ɛmɛ nyothɛ n i thuɔk Baibola, kɛ ŋ a th kɛnɛ cär ke l a t in lät kɛ kɛ kɛɛlrɛy tëëkä Krithciinädu.
1. Thu ɔ k tëë kɛ bu ɔ m kɛ ŋ a thdan.
2. Matkɛ kɔn ɛ buɔ̱m Thukä kɛ ŋ a th
3. M i lu ɔ thnɛ Thu ɔ k, la cärkɔn cua gur n i du ɔɔ p m i cu ɔɔ ŋ.
4. /Canɛ ŋäthn i cärkɔn, ŋ a thnɛ n i Kuoth kɛnɛ Thu ɔ kdɛ.
Täämɛ c i Kritho ku käp
N i ɛn gu aa thɔ c i Kritho käp ɔ kɛ ŋa̱th la ti ŋuan a tuɔɔk:
1. C i Kritho ben rɛy teekädu. Nyuuth 3:20 k ɛ n ɛ Kolɔthi 1:27
2. Caa dueerku päl Kolɔthi 1:14
3. C i cu aa gat Kuɔth J ɔɔ n 1:12
4. B i j i n Kuoth cu ŋ a c, kɛnɛ min cɛ rialikä kɛ ku i teekäduJ ɔɔ n 10:10 kɛnɛ 2 Korinth 5:14,15,17
Tëëkɛ m i g o r i dee tuɔɔk kä j i m i lenyni ŋ a th Kritho?
Biɛ nhɔk i b i Kuoth l a r tɛ̈thlɔaac täämɛ kɛ pal kɛ ku i kä m i gɔa m i cɛ l a t kɛ ku i du? Lär Kuoth tɛ̈thlɔaaɔ nyoothɛ ni ŋ a thdun.
Palan Täämɛ ɛŋu?
Dee Raan Piith I d i Rɛy Yieekä
Pi̱eth Yieekä bëë kɛ ŋa̱th kɛ Yecu Kritho. “Bi ram mi gua̱n cuŋni tëk kɛ ŋa̱th.” (Ji Ga-lëë-cia 3:11) Tëk ŋäthä bɛ ji̱ jakä ti̱ kɛ ŋa̱th kɛ Kuoth rɛy teekädu kɛɛliw, kɛnɛ ɣöö bi ti̱ti̱ la̱t:
· L. L a ŋɛ Kuoth (kɛ pal) n i ciaŋ. J ɔɔ n 15:7
• L. Liŋ ruac Kuɔth (kuɛn Ruac Kuɔth in rɛl rɔ) n i ciaŋ. ( L a t J aa kni 17:11 ), tokɛ kä ruac Kuɔth in ca g ɔ r ɛ J ɔɔ n.
· L. Luthn i Kuoth rɛy thaak n i diaal. J ɔɔ n 14 :21
· L. Lat nën kɛ ku i Yecu Kritho kɛ tëkdu kɛnɛ rieetku. M ɛ ̈ th 4:19 k ɛ n ɛ J ɔɔ n 15:8
· Ŋäth Kuoth rɛy nyinä teekädu diaal. 1 Pitɔr 5:7
· Jakni Kuoth kä gaŋɛ j i kä moocɛ ji̱ bu ɔ m n i ciaŋ rɛy teekädu kɛnɛ nëndu. Galɛcia 5:16 kɛnɛ Lat Jaakni 1:8
Duel Kuɔth gɔaa ɛlɔ̱ŋ
M i ca jiɛn ti k oo t thukiɛn tuɔ̱ɔ̱m, kä ca kɛ dɔp la macdiɛn a wä n i nhial. Kä m i ci jiath kɛl kuëŋ piny kärɔa guäth mi ɣɔ̱a̱c derɛ rual. Inɔ bä bɛ bu ɔ m ɛ tët i deri tëk Krithciinädu yiɛn kärca.
Jɛn d i t gɔɔydɛ, ɛn ɣöö deri mat kɛ Krithcini k ɔ kiɛn tin ca Yecu käp c e tkɛ Kuääriɛn kä Käändiɛn. Bi dhil wä dueel Kuɔth in ŋääth jikɛ Ruac Kuɔth ɛn ɣöö ɛ thuɔ̱k, kä ɛ jɛn gu aa th in lu ɔ th kɛ Yecu th i n. (Ɣe-bɛ-ru 10:25)


text:
LUËY RIEETNI
Ciöt Kuɔth Kɛnɛ Min Lotdɛ
ƐŊU mi ca gɔ̱r rɛy Baibolädu kä Diit Puɔnyä kɛnɛ Pal 83:18? Ci Baibol mi cɔali New World Translation of the Holy Scriptures ɛ lar: “Ɛ jɛ ba ŋa̱c ɛ naath ɛn ɣöö ɛ ji̱n kärɔa, ɛn min cɔalkɛ ciötdɛ i̱ Jaöba, ɛ ji̱n in la Ruey Ɣɔaa ni kɛɛliw.” Kä ci tha̱a̱ŋ Baiboli kɔ̱kiɛn ɛ lat inɔ bä. Kuɛ la ɣöö ci nɛy tëë luɔckɛ Baibol ciöt Kuɔth ni Jaöba ka̱m raar rɛy Baibolikiɛn, kä ca gua̱a̱thdɛ moc ni ciöt i̱̱ “Kuäär” kiɛ “Kuoth.” Ɛ ciöt in mith mi dëë gɔ̱r wanɛmɛ ɔ? Ɛ ciöt i̱̱ Kuäär kɛnɛ Kuoth kiɛ ciöt i̱̱ Jaöba ɛnɔ dëë gɔ̱r ɔ?
Ciöt Kuɔth kɛ thok Ɣi-bɛ-ru
Ɣɔ̱ɔ̱n, bäth ɛmɛ ruacɛ kɛ ciöt Kuɔth. Kɛ ɣöö mëë gɔ̱a̱rkɛ Baibol kɛ nhiam kɛ thok Ɣi-bɛ-ru, ciöt Kuɔth ni Jaöba in thil ciöt mi cäät kɛ jɛ tëë thi̱n. Ca jɛ gɔ̱r kɛ wurubni Ɣi-bɛ-ru ti̱ti̱ יהוה (YƔWƔ). Kɛ Thok Nath ciöt ɛmɔ ɛ “Jaöba.” Ɛn ciöt Kuɔth ɛmɛ ni Jaöba ca gɔ̱r kä bäth kɛl kärɔa rɛy Baibolä inun? Ɣaal, ciɛ bäth kɛl kärɔa. Kɛ ɣöö jɛn cɛ jɔɔc rɛy Baibolä nikä 7,000 kä Pek ëë Wal kɛ thok Ɣi-bɛ-ru!
Ciöt Kuɔth päär gɔɔydɛ kɛ leeŋu? Guic pal ëë ci Yecu Kritho ɛ ŋi̱i̱c ni ji̱ kɔaarɛ. Cuɛ jɛ tok inɛ: “Gua̱a̱ra in te nhial a ciötdu luɔ̱thkɛ.” (Mɛ̈-thiw 6:9) Kɛ kɔɔrɛ, cu Yecu Kuoth pal bä i̱: “Gua̱di̱n liak ciötdu.” Kä cu jɔw Kuɔth ben ni nhial wëë i̱, “cä jɛ liak, kä bä jɛ nyɔk kɛ liak.” (Jɔ̱ɔ̱n 12:28) Ɛpuc, ciöt Kuɔth ni Jaöba thilɛ ciöt mi päär kɛ jɛ. Kä kuɛ la ŋu mɔ cu tha̱a̱ŋ nɛɛni tëë luɔckɛ Baibol ciöt Kuɔth ni Jaöba ka̱m raar rɛy Baibolikiɛn kä cukɛ gua̱thdɛ moc ni ɣöö Kuäär kiɛ Kuoth ɔ?
Tëëkɛ gua̱th da̱ŋrɛw ti ka̱mkɛ ni ciöt Kuɔth raar ɛ kɛn. Min nhiam, lar nɛy ti ŋuanɛ ɛn ɣöö kueckɛ duɔ̱ɔ̱p ëë la cɔalkɛ ni ciöt Kuɔth ni Jaöba ɛ nɛy tëë wal, kä ɛnɔ, kueckɛ duɔ̱ɔ̱p in dëë cɔɔl ni ciöt Kuɔth ɛ kɛn ɛn wa̱lɛ. Nɔmɔ ɛ ɣöö thok Ɣi-bɛ-ru ëë wal thilɛ wurubni ti̱ti̱ ‘a, e, i̱, ö, u,’ tin gɔ̱r kɛ kɔn ɛn wa̱lɛ. Kɛ kui̱ ɛmɔ, thilɛ ram mi ŋäc duɔ̱ɔ̱p in dëë cɔɔl ni ciöt Kuɔth agɔaa kɛ wurubni thuɔk Ɣi-bɛ-ru ti̱ti̱ YƔWƔ ɛn wa̱lɛ. Dee nɔmɔ kɔn pën ɣöö canɛ ciöt Kuɔth ni Jaöba bi cɔl inun? Kɛ ni̱n tëë te Yecu wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n, dɔ̱ŋ cɔalkɛ ciötdɛ i̱ Ye-cua kiɛ Ye-ɣo-cua, thilɛ ram mi ŋäc duɔ̱ɔ̱p ëë la cɔalkɛ ni ciötdɛ agɔaa. Kä ɛn wa̱lɛ nɛy diaal wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw cɔalkɛ ciöt Yecu ɛ kɛn, duundɛ ɣöö cɔl nɛy tɔ̱ jɛ kɛ duɔ̱ɔ̱p in lot rɔ kɛ thookdiɛn. /Cikɛ a po̱c kɛ ɣöö kueckɛ duɔ̱ɔ̱p ëë la cɔalkɛ ni jɛ ɛ naath mëë tëë wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n. Inɔ bä, mi ci wä ja̱l ro̱o̱l dɔ̱diɛn ɛn wa̱lɛ, deri jɛ nɛn bä ɛn ɣöö ciötdu pa̱ny bum latdɛ kɛ thok nɛɛni kɔ̱kiɛn. Kɛ kui̱ ɛmɔ, ɛn ɣöö kueckɛ duɔ̱ɔ̱p ëë la cɔalkɛ ni ciöt Kuɔth ɛ nɛy tëë wal /ciɛ mi dee kɔn pën ɣöö banɛ ciötdɛ cɔl ɛn wa̱lɛ.
Min rɛwdɛ in ka̱mkɛ ni ciöt Kuɔth raar ɛ naath rɛy Baibolikiɛn kɛ ciɛŋ ji̱ Juudh tin nyuɔnkɛ ruaacni Kuɔth. Tha̱a̱ŋ ji̱ Juudh ɛ kɛn i̱̱ ca ciöt Kuɔth dee cɔl ɛ tɛk. La̱tkɛ nɔmɔ kɛ ɣöö ka̱n ŋut Kuɔth in te kä Baibol liŋ agɔaa, min wee: “/Cu ciötdä la cɔɔli baaŋ ɣän Kuoth Nhial Kuothdu. Kɛ ɣöö ɣän Kuoth ram mi cɔɔl ciötdä baaŋ ba duäc.”—Ɣöth ji̱ I-thɛ-rɛl 20:7.
Ŋut ɛmɛ penɛ naath ɣöö ba ciöt Kuɔth cɔl lɔɔrä baaŋ. Duundɛ ɣöö dee ŋut ɛmɔ naath pën ɣöö ba ciöt Kuɔth cɔl rɛy luthä inun? Dënɛ jɛ loc i̱ thiaal. Kɛ ɣöö nɛy tëë gɔ̱a̱rkɛ Baibol kɛ thok Ɣi-bɛ-ru kä (“Pek ëë Wal”) kɛ ji̱ ŋäthä ti guɔ̱ɔ̱rkɛ ni ŋuɔ̱t Kuɔth tëë cɛ thöp gaat I-thɛ-rɛl kɛ tët Muthɛ. Kä kɛn la cɔalkɛ ciöt Kuɔth ni ciaŋ. Kä nɛ̈nɛ jɛ, cukɛ ciöt Kuɔth ni Jaöba gɔ̱a̱r kä bok din ji̱ Juudh kɛ ɣöö ba la puanykɛ. Kɛ kui̱ ɛmɔ, cu Kuoth Jaöba nɛɛkɛ com kɛ ɣöö ba ciötdɛ cɔl, kä cua ruacdɛ liŋ ɛ ji̱ ŋäthä diaal. (Yo-el 2:32; Lät Jaakni Yecu 2:21) Kä ɛnɔ, ji̱ Kritho ɛn wa̱lɛ cikɛ po̱c kɛ ɣöö ba ciöt Kuɔth cɔl kɛ luth ce̱tkɛ mëë ca la̱t ɛ Yecu Kritho mëë tëë wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n.—Jɔ̱ɔ̱n 17:26.
Ɛn ɣöö cuɔ ciöt Kuɔth ka̱m raar rɛy Baibolä kä cua gua̱thdɛ moc ni paak, ɛ duer mi di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ kä nɛy tëë luɔckɛ Baibol. Cikɛ Kuoth jakä ram mi na̱n ɛlɔ̱ŋ mi thiɛlkɛ, kä ci Baibol naath jiök: “Kuoth Nhial, ɛ määth nɛɛni tin luɔ̱thkɛ jɛ, kä la nyuthɛ kɛ mat ruacdɛ.” (Diit 25:14) Car kamdun yɛnɛ määthdu. Dee maarun te thi̱n i̱̱di̱ yɛnɛ määthdu mi kui̱ci ciötdɛ ɣen? Nikɛ jɛn duɔ̱ɔ̱p ɛmɔ, mi ca naath pën ɣöö ba ciöt Kuɔth ni Jaöba ŋa̱c, dee maariɛn teedi kɛ Gua̱ndiɛn ni Kuoth? Min dɔ̱diɛn bä mi ka̱n ciöt Kuɔth cɔl ɛ naath, ca luɔtdɛ dee met ŋäc ɛ kɛn. Kä täämɛ ciöt Kuɔth ni Jaöba lotdɛ ni leeŋu?
Ɣɔ̱ɔ̱n, cu Kuoth luɔt cio̱tdädɛ la̱r ja̱ŋdɛ ni Muthɛ. Mëë ci Muthɛ Kuoth thiec kɛ ciötdɛ, cu Jaöba jɛ loc: “Ɛ ɣän mi te wanɔ.” (Ɣöth Ji̱ I-thɛ-rɛl 3:14) Ci Baibol mi cɔali Rotherham ɛ lar: “Ɣän bä rɔɔdä looc ni tin diaal tin ba ɣä nööŋ tɛ̈th lɔaac.” Kɛ kui̱ ɛmɔ, dee Jaöba rɔɔdɛ looc ni tin diaal tin go̱o̱rɛ kɛ ɣöö bi ruaacnikɛ ben ala thuɔ̱ɔ̱k.
Ku wee ji̱n ti̱i̱ kɛ buɔ̱m kɛ ɣöö deri rɔɔdu looc ni tin diaal tin go̱o̱ri. Ɛŋu mi deri lät kä määthniku? Mi ci ram kɛl te juey kä määthniku, deri rɔɔdu looc ni ki̱i̱̱m kiɛ däktör kɛ ɣöö biɛ te̱e̱k. Mi ci määthdu min dɔ̱diɛn cuuc kɛ buɔth, deri rɔɔdu looc ni ram mi riäŋ riäŋ kɛ ɣöö biɛ moc mi̱th. Kuɛ la ɣöö ji̱n thilɛ ji̱ buɔ̱m kɛ ɣöö deri rɔɔdu looc ni ti diaal tin go̱o̱ri. Kɔn diaal thilɛ kɔn lua̱ŋ. Mi wi̱i̱ rɔɔdu wä ŋieec ɛlɔ̱ŋ kɛ Baibol biɛ ŋa̱c ɛn ɣöö Kuoth Jaöba tëëkɛ lua̱ŋ kɛ ɣöö derɛ rɔɔdɛ looc ni tin diaal tin go̱o̱rɛ kɛ ɣöö bi ruaacnikɛ cop gua̱thnikiɛn ala thuɔ̱ɔ̱k. Kä jɛn go̱o̱rɛ ɣöö bɛ buɔ̱mdɛ ɛmɔ luäk ni nɛy diaal tin nhɔakɛ jɛ. (2 Kuɛ̈ɛ̈ni 16:9) Ciɛŋ Jaöba ti nyin gɔw ti̱ti̱ cikɛ bath kä nɛy tin kueckɛ ciötdɛ.
Ɛpuc, ɛpuc, ciöt Kuɔth ni Jaöba derɛ dhil te kä Baibol. Mi ŋa̱cnɛ luɔt cio̱tdä Kuɔth kä la cɔalnɛ jɛ kɛ ciötdɛ pa̱ny rɛy palädan, ɛn wanɔ dënɛ cu thiëëk kɛ Gua̱ndan in te nhial ni Kuoth Jaöba.*
* Kɛ ɣöö bi ciöt Kuɔth ŋa̱c agɔaa kɛnɛ min lotdɛ, kɛnɛ ɣöö ɛŋu mi dënɛ jɛ la cɔalnɛ kɛ ciötdɛ mɔ rɛy palädan, wër guicɛ kä bok mi cɔali The Divine Name That Will Endure Forever, mi ca gɔ̱r ɛ Nëën Jaöba.


text:
10
Pal Ji̱ Gɔaal Ɛleeŋu?
Ce̱tkɛ gua̱a̱th ëë ci wä, Jaöba go̱o̱rɛ jɛ ɛn ɣöö bi gɔl ɔ nyuur kɛɛl kɛ ɣöö dee rɔ com kɛ nyin yieekä kɛnɛ ɣöö bikɛ te maar mi bum kɛ Kuoth kä dëë maariɛn jakä bum kamnikiɛn bä. (Nyɔak Latä Ŋuɔtni 6:6, 7) Ɛ jɛn nɔ ci Nëën Jaöba rɔ moc kɛ cäŋ mi bi ji̱ gɔaal la nyuur kɛɛl rɛy jokä kɛ ɣöö bikɛ pal kɛɛl, muɔŋkɛ guäth mi thil rɔal, kä latkɛ ciɛŋ yieekä tin luɔtkɛ rɔ kɛ tin go̱o̱r kɛn kɛ. A cäŋ ti kärɔa, ɛn thaak ɛmɔ derɛ gɔaa ɛlɔŋ kɛ ɣöö bi rɔɔdu thiëëk kɛ Kuoth, kɛ kuëndu kɛ Baibol min deri cäŋdɛ mɛk ɛ ji̱n.
Ɛ gua̱a̱th kɛ ɣöö deri rɔɔdu thiëëk kɛ Jaöba. “Thiëëkɛ rɔ kɛ Kuoth, kä jɛn bɛ rɔ thiëëk kɛ yɛ.” (Je-mɛth 4:8) Denɛ Jaöba ŋa̱c agɔaa mi wanɛ rɔ wä ŋi̱eec kɛ ciɛŋkɛ kɛnɛ lätkɛ kä Baibol. Duɔɔp in thia̱k ni jɛn min deri tok ni pal ji̱ gɔaalu ɛ ɣöö dërɛ Baibol kuɛn kɛɛl yɛnɛ kɛ, kä dɔŋ dërɛ guɔr ni li̱th Duël Gɔrä Thio̱käratiɛ. Deri ram mɔ kä ji̱ gɔaalu kuëny pe̱k mi derɛ kuɛn, kä i̱nɔ dee yɛn diaal tin cia kuɛn kä Baibol ben nyuak kɛɛl.
Ɛ gua̱a̱th kɛ ɣöö deri rɔɔdu thiëëk kɛ ji̱ gɔaalun. Wutni kɛnɛ män, diëëth gan kɛnɛ gaat, la jakɛ maariɛn kä bum kamnikiɛn kɛ kuëndiɛn kɛ Baibol kɛɛl ala ji̱ gɔaal. Dërɛ la gua̱a̱th tɛthä lɔaac, gua̱a̱th malä kä derɛ la cäŋ mi dee ji̱ gɔaal diaal a liip ni jɛ rɛy jokä. Diëëth gan dëë kuany ni ruaacni tin ba rɔ lot kɛ gaatkiɛn, dɔŋ dee yɛn ruaacni kuany kä bok in cɔal i̱ Watchtower kiɛ Awake! kiɛ tin te kä Intɛrnɛtdädan, jw.org kɛ thok nath ɛ jw.org/nus. Deri ruac kɛ kui̱ rikni tin la jekɛ ɛ gaatku duel gɔrä kɛnɛ duɔɔp in deri rial ni kɛ i̱kä. Dɔŋ dërɛ nhɔk ni ɣöö bia diit tin ba wä kɛt cäŋ dolä ŋi̱eec, kä dërɛ pi̱ kɛnɛ mieth co nyuak kɛ kɔɔr kä mi cia thuɔk kɛ pal yɛnɛ ji̱ gɔaal.
Ɛn cäŋ ɛmɔ cia naŋɔ rɛy jokä kɛ ɣöö bia Jaöba pal kɛɛl bɛ yɛ luäk kɛ ɣöö bia ruac Kuɔth guic ala mi gɔaa rɛy te̱e̱kädun, kä bi Jaöba la̱tdun ɛmɔ poth.
Ɛŋu la muɔcnɛ rɔ gua̱a̱th kɛ kui̱ palä ji̱ gɔaal ɔ?
Dee diëëth gan cäŋ ɛmɛ jakä cäŋ mi gɔaa i̱di̱ kɛ kui̱ ji̱ gɔaal diaal?


text:
14
Ɛ Duël Gɔɔrä Indiɛn ca Rialikä kɛ Kui̱ Lëëp Duɔp Ɔ?
Duel gɔrä thio̱käratiɛ ɛ jɛn duel gɔrä min jek Nëën Jaöba ŋi̱i̱cdiɛn thi̱n. Ɛn duel gɔrä ɛmɛ la̱tkɛ jɛ kɛ kui̱ nɛɛni tin ca tëkdiɛn thöp Kuoth kɛnɛ ɣöö ba la̱t ni la̱tdɛ kɛ ɣöö dëë ‘la̱tdiɛn kɛ kui̱ latdä ruac Kuɔth cuɔp gua̱a̱thdɛ.’
Duel Gɔrä Leep Duɔp. Kɛ thuɔk runä min nhiam in lät kɛ leep duɔp, jɛn bɛ wä duel gɔrä min la̱tkɛ kɛ ni̱n da̱ŋ bäkɛl Luak Palä Nëëni Jaöba min thia̱k kɛ jɛ. Luɔt duël gɔrä ɛmɛ ɛ ɣöö bɛ leep duɔp luäk kɛ ɣöö bɛ thiëëk kɛ Jaöba, kä bɛ dup tin derɛ lat ni ruac Kuɔth ŋa̱c, kä bɛ cieŋ kɛ ŋa̱th rɛy lätdɛ ni ciaŋ.
Duel Gɔrä kɛ kui̱ nɛɛni tin Ŋi̱eeckɛ Ruac Kuäärä Kuɔth. Jɛn duel gɔrä päthni da̱ŋ rɛw ɛmɛ, ca rialikä kɛ ɣöö bɛ lëëp duɔp tin görkɛ ɣöö ba ciëëŋkiɛn ba̱ny piny kɛ ɣöö dee kɛ wä lät gua̱th in görkɛ kɛ thi̱n. La larkɛ jɛ ɛ kɛn i̱ “Ɣän ɛn! Jäk ni ɣä!” guɔrkɛ ni Ŋi̱i̱c in di̱i̱t ëë cu ruac Kuɔth lat wi̱i̱ muɔɔn, min la Yecu Kritho. (I-ca-yaa 6:8; Jɔɔn 7:29) Kɛ ɣöö bi ciëëŋdu ba̱ny piny go̱rɛ ɣöö bi wä cieŋ kɛ ciaŋ mi ce̱tkɛ ciaŋ in cieŋ kɛ nɛy tin tee gua̱th in wi̱i̱ thi̱n. Ciɛŋkiɛn, ta̱a̱ in tekɛ ɣɔw dhɔɔriɛn, kɛnɛ mi̱i̱th tin camkɛ ɛ kɛn dɔŋ tekɛ kɛ dääk mi di̱i̱t kɛ mi̱i̱th tin te gua̱th in bi thi̱n. Mi lotdɛ rɔ bä, derɛ gɔaa ɛn ɣöö deri thok in ruac kɛ kɛ ŋa̱c. Jɛn duel gɔrä ɛmɛ luäkɛ ji̱ kɔar Kritho tin /ken kuɛn kɛnɛ ji̱ kɔar Kritho tin ci kuɛn tin tekɛ run ti 23 a wä mäni 65, kɛ ɣöö ba ciɛŋ tin görkɛ kɛ kui̱ la̱tdiɛn kɛnɛ dup tin dëë ŋa̱c ɛ kɛn tin dëë kɛ jakä ɣöö bi Jaöba kɛ jakä la̱a̱tkɛ kɛnɛ bua̱ndɛ ŋa̱c.
Duel Gɔrä Baibolä Gil-yad. Kɛ thok Ɣi-bɛ-ru ɛn “Gil-yad” lotdɛ ni ɣöö ‘Di̱r Päämni mi Neen.’ Ni mëë ca Gil-yad tok kɛ ruɔn kä 1943, cua nɛy ti le̱ny pekdiɛn nɛy ti 8,000 ti ca ŋi̱eec kä Gil-yad ala ja̱a̱k jäkä ‘wi̱i̱cni ti gööl’ kɛ ɣöö ba naath wä ŋi̱eec kɛ ruac Kuɔth. (Lät 13:47) Mëë cup nɛy tëë ca ŋi̱eec kä Peru, cua jek baaŋ, thilɛ bua̱a̱n ti te thi̱n. Duundɛ ɣöö ɛn täämɛ tekɛ bua̱a̱n ti le̱ny pekdiɛn 1,000. Mëë ci ja̱a̱k la̱t tok kä Japa̱n, kɛn Nëën Jaöba /ca wäl cop ɛ kɛn rɛy wec. Ɛn täämɛ Nëën Jaöba kä Japa̱n le̱ny pekdiɛn 200,000. Kɛn päth da̱ŋ dhieec tin ŋi̱eckɛ ni naath kä Gil-yad ŋi̱eckɛ Baibol thi̱n bä ɛlɔŋ. Nɛy tin lät ala lëëp duɔp kiɛ nɛy tin lät ala ja̱a̱k, tekɛ kä mäktäb Nëëni Jaöba, kiɛ nɛy tin lät ala gue̱e̱l bua̱a̱ni ca kɛ cɔal duel gɔrä ɛmɛ kɛ ɣöö bakɛ ben ŋi̱eec kɛ ɣöö dëë la̱t ben rialikä kä dëë naath com kɛ ɣöö ba ruac Kuɔth lat wi̱i̱ muɔɔn kɛɛliw.
Ɛn Duel Gɔrä Leep Duɔp ɛŋu la̱tkɛ jɛ mɔ?
Ɛn Duel Gɔrä kɛ kui̱ nɛɛni tin Ŋi̱eckɛ Ruac Kuɔth la̱tkɛ jɛ kɛ kui̱ ŋaani?


text:
Biktɔria ɛ wiec mi tekɛ cieŋ ti gööl
Biktoria ɛ wiec kɛɛl mi tekɛ kɛ ney ti bak guathni ti gööl wiec moun kä cieŋ kɛɛl. Bakɔ wiecni ti 200, kä ruac kɛ thuuk ti 260, kɛ ŋäthkɛ kouth ti 135.
Kumɛ Biktɔria luakɛ ta cieŋä naath tin bä wicni ti gööl min moc ramɔ kɛ chuuŋ kä ɣöö de ran tee rɛy mätdä naath diaal. Kä derɛ ŋɔaak kiɛ lät diaal cu jek, ɛ thiɛl ɣöö te ran kɛ cieŋ mi göl kiɛ thok mi göl kiɛ kɛ ŋthdɛ kɛ kuothdɛ mi göl.
Kumɛ Biktɔria derɛ nɛy tin tekɛ cieŋ ti gööl luak kɛ titi:
- Derɛ naath moc kɛ yiöw kɛ kui ŋari, mät nɛɛni tin di̱t, luak nɛɛni tin ca rɔ mät kɛɛl, dueligɔarkä tin ŋiickɛ thuuk thin amäni lät ti kɔŋ.
- Yiöw tin täthkɛ ni cieeŋ, kɛnɛ ɣöö ba cieeŋ kɛnɛ duel nyok kɛ lätnä
- Luäk kɛ kui läätni ti gööl kɛnɛ ɣöö ba naath luak kɛ tin göörkɛ cɛt kɛ lät nɛɛni tin pay ben wic
- Cieeŋ tin mätkɛ nath kɛɛl, kɛnɛ ɣöö be tekɛ liiŋ kamni nath, liiŋ kamin ruacni ŋäthä tin gööl amäni ɣöö bi cieŋ mi gɔaa te thi̱n kamni ni naath
Kɔn ba la timkɔ mätda kɛɛl ni cieŋ gua̱a̱thni tin cɛt kɛ mith thiäŋ kuär min cɔali Gala (Premier’s Gala Dinner) gua̱ath kiɛ jiök mätdä nɛni naath diaal, (Cultural Diversity Week), Gua̱ath ŋäri nɛni diaal kä Biktɔaria min cɔali Viva (Viva Victoria Multicultural Festival) kɛnɛ warɛgak Biktɔaria min gɔaa ni jen min la tho̱pkɛ (Victoria’s Multicultural Awards for Excellence).


text:
NEJ GUIÌ AꞌMIN NÂNJ Nï̀NꞌÏN
Nej yumanꞌ Aꞌmin Nânj Nï̀nꞌïn mân neꞌ gatûj gui riñan hioꞌó Akuej, ni̱ màn daꞌngaꞌ ꞌngo̱ si chi̱ꞌ nej sij yùhuìj mîn guiì. Ni̱ huàꞌnï̀nj yiꞌnïnꞌ huin sa hua̱ ni̱nï̱n ni̱ daꞌ goꞌngo̱ nej yumanꞌ nânj huin sa ña̱ꞌa̱n doj ni̱ nej yuman nânj huin: Yumanꞌ Nìko ni̱ ta̱a huìj mîn tá gàꞌanj siêntu riñan nne ña̱ꞌa̱nj. Ni̱ aꞌngoj huin yumanꞌ Samatî ( Natâj tun ), ni̱ huej huin yumanꞌ nngaj danï̱ïn ni̱ ta̱a huìj mîn tá ùnꞌùnꞌ siêntu tá huìj xia chi̱ꞌ riñan nne ña̱ꞌa̱nj. Ni̱ aꞌngoj huin yumanꞌ Sikí ni̱ ta̱a ꞌngo̱ mîn tá huàtànꞌ siêntu riñan nne ña̱ꞌa̱nj. Ni̱ nej yumanꞌ anun duguiꞌ neꞌ yìchràj a ngà yumanꞌ Aꞌmin Nânj Nï̀nꞌïn huin Yumanꞌ Duhua, ni̱ neꞌ ri̱ki anûn duguiꞌ nej sij ngà Yumanꞌ Rosario, yumanꞌ ngaj, Ta Degechrunj ni̱ nej yumanꞌ nânj nikoꞌ munisipio ngaj ni̱ aꞌmin nej sij nânj stila, ni̱ neꞌ gatûj gui: anûn duguiꞌ nej sij ngà Duchi, ni̱ neꞌ gatûj gui anûn duguiꞌ nej sij ngà estado Guerrero. Riñan página ni̱ka̱j nej ñûnj gànàrìꞌ nej suj: "Dàj ga̱huin chrun". Ni̱ hiuj nânj nun ꞌngo̱ ñanj digân rayiꞌî nej daꞌngaꞌ ga̱ra̱n sun nnga ga̱chru̱nꞌ, ni̱ niꞌñan ga̱ra̱n sun nej suj si ruhuâ nej suj ga̱chru̱n nej suj ñanj nânj nï̀nꞌïn. "Nuguanꞌ nâ". Gachrûn nej ñûnj dànèꞌ gaꞌhue gaꞌnaꞌ nej guiì aꞌmin nânj nï̀nꞌïn. "Ñanj Biblia". Gaꞌnḯn nej ñûnj N.T. ni̱ ꞌnaj riñan PDF ni̱ giꞌhiaj yu̱gui nej ñûnj riñan sa gùꞌnàj digital ni̱ hueꞌ dàj gàꞌ nun nuguanꞌ gu̱nïnꞌ sa gùꞌnàj sinkronizada ngà sa gu̱nïnꞌ rayiꞌì N.T. Ni̱ niꞌñan guendâ gi̱niꞌin nej suj Ñaꞌanj an, dadinꞌ huê guenda dan gaꞌnaꞌ Ma̱ꞌan Señor Jesús. "Sa niꞌhioꞌ ". Ni̱ nun sa nadigân nej ñûnj rayiꞌî ñanj N.T. "Ñan duꞌhuôꞌ ". Ni̱ hua̱ ꞌngo̱ galeria ñan màn ñan duꞌhua da̱ꞌa̱j nej yumanꞌan ni̱ dàj hua nej guiì yiñûnꞌ ni̱ dàj hua nej kïj yiñunꞌ. Nihia yìñànj an. Ni̱ gaꞌnḯn nej ñunj ꞌngo̱ ñanj gidigân dàj giꞌhiaj yu̱gui nej suj nakïnj ïn nneè. ¡Ga̱ꞌna̱ꞌ gi̱niꞌhiaj nej suj ni̱ gi̱ni̱ꞌin nej suj dàj hua rayiꞌî yiñunꞌ!


text:
Collected and written by Michael Thilyang Gatkek With special thanks to Fr Christian Carlassare and pastoral team of Holy Trinity Parish (Old Fangak) (for English translation see their great book: Nuer Folktales, Proverbs and Riddles)
Di̠i̠t diaal la cieŋkɛ kɛɛl. Kä mithkɛ kɛɛl. Kɛ cäŋ kɛl cukɛ mieth mi di̠i̠t rialikä kɛ ɣöö bikɛ mith, kä tee guak kɛɛl kɛ kɛ.
Min cikɛ nyuur kä cuɔ mieth nööŋ nhiamdiɛn, cukɛ wee i banɛ tha̠a̠ŋ din lip. Kä käät ɛ gat nyiman guak. Kɛ ɣöö käät ɛ cuer, lo̠kɛ liep din tin tee jɔ̠ɔ̠r. Cuɛ ben kä pɛcɛ ri̠ŋ. Cu kiel wee i guak, gatmaar! Luek gat nyimuɔr, bɛ mieth ŋar ŋar. Bit guak. Cu käät rɔ nyɔk kɛ ben kä pɛcɛ riŋ. Cu kiel lɛni wee i guak, luek gatnyimuɔr, bɛ mieth ŋar ŋar. Bit guak. Mëë ci kiel ɛ guic cuɛ wee i cɛ la kac ɛn ɛ te kɛ guak kɛnɛ gat nyiman ɛ. Cuɛ rɔ moc dhon rie̠ŋ cuɛ roc, kä nyɔkɛ, kä nyɔkɛ. Amäni tämɛ ci kiel la ruuc ŋɔaani amäni wa̠lɛ. Cu nyuak din da̠k piny kɛ jɛn duɔ̠p ɛmɛ.


text:
Cieŋ Latrobe in lätkɛkuicPuɔlä Pua̱a̱nylua̱kɛ nɛy dial rɛycieŋ Latrobe. Thiɛlɛyio̱wtiyuɔrkɛ piny ka̱mkɛjɛnaathbaaŋ.
Cieŋ Latrobe in lätkɛkuicPuɔlä Pua̱a̱nylua̱kɛ nɛy dial rɛycieŋ Latrobe.
Thiɛlɛyio̱wtiyuɔrkɛ piny ka̱mkɛjɛnaathbaaŋ. Tha̱ŋ gua̱thni la gör kɛ mitɔt thin
Nhɔk nɛybën dun yiɛn dial ɛnwanɛ,ɛcäŋ ci tho̱kkawayni la tho̱k in nhiamdiɛnkäjikɛ ɣöö bäkɔn gua̱thni ti gööl kɛnɛ ciɛŋ tigööl bä. Mi go̱o̱ri ɣöö bi nɛy ji luäk kɛ ciaŋ puɔlä pua̱ny,bi nɛy ji luäk kä bi nɛy puɔ̱ndu jakä ɛgɔa.
Tä nɛy kɛ duel wa̱l mi tɔt mi te̱e̱ kɛdäktöör mi gɔa mi luäk yiɛkɛ titi:
Tha̱ŋkä tin lät nɛy kɛ a mäni:
Dëë nɛy jigör rami dëjiluɔ̱cthokni ciaŋ lät da ɛmɛ. Käthiɛlɛyio̱wtidëriyuɔ̱r piny.
Cieŋ Latrobe min lätkɛkuicPuɔlä Pua̱a̱ny,ŋiicɛnaathkɛlätti gööl.Görkɔ ɣöö bakɔjiliŋkä bi nɛyi cu la̱tkä min go̱o̱ri.
Yɔ̱tnikɔikäkɛnimrɔɛmɛ: 1800 242 696. Kälärikɔcäŋbënädu.Käderikɔjäkäwarɛgakkɛrɛyjiɔmkɛ email ɛmɛ info@lchs.com.au


text:
Collected and written by Michael Thilyang Gatkek With special thanks to Fr Christian Carlassare and pastoral team of Holy Trinity Parish (Old Fangak) (for English translation see their great book: Nuer Folktales, Proverbs and Riddles)
Kɛ cäŋ kɛl ci nyigol bul nyaadɛ kuen nin da̠ŋ bädäk. Cuɛ diit diaal moc lär. Cu guak ca̠p la̠t kɛ ɣöö ba ki̠i̠t in bi bul kit näk. Cuɛ ruac kɛ murguc kɛ ɣöö bɛ ki̠i̠t näk ɛ jɛn. Ki̠i̠t ɛ lith. Mëë ci cäŋ buɔ̠ɔ̠l cop, cu lith bul kit. Cu murguc ɛ näk. Cu diit diaal riam kɛ kɛtni. Rɛy köör cuɔ rumputh yɔ̠t ɛ rialbɛɛk. Ci rumputh te kɛ kiɛl mi diit amäni tämɛ. Kä tee kɛ dit mi cɔal i Wawaw a wiee i “Wa, bɛ la raan a?” Cuɔ ŋɛc yɔ̠t rɛy köör kä cu mutdɛ bath dɔɔr. Amäni tämɛ mi jal naath dɔɔr ba ciökkiɛn tɛm ɛ juac mi cɔal i mut ŋɛ̈ɛ̈c. Ɛn wanɔ cu dit mi cɔal i Bidiit bath. Ɛ jɛn la wiee dit mi cɔal i liɛth liɛth i, “Göörɛ Bidiit, göörɛ Bidiit”. Min te kɛ ko̠o̠r cu guak murguc naŋ duel kɛ ɣöö bɛ miem wecdɛ tɛm kɛ ɣöö /ca jɛ bi ŋic. Cu guak miem murguc tɛm amäni cu nyinkɛ jɔɔc. Mëë ci diit rɔ thiec i ɛ ŋa mi näk lith, cu guak wee i bia jɛ ŋi̠i̠c kɛ nyinkɛ. Cu diit diaal kac kä murguc. Cu murguc rɔdɛ bar a cuɛ rɔ wä tɔ̠w. Tämɛ murguc /cɛ la bɛ raar kɛ cäŋ däär, bɛ raar ni kɛ wäär. Mi ca nɛn kɛ cäŋ däär ɛ diit, ba juoc kɛ ɣöö cɛ lith näk. Kɛ kɔrɛ cu diit wee i iruun banɛ ko̠r nyɔk. Cu dit mi cɔal i jal wee i, mi /ci naath bi nyieeny bä la miŋ. Cu Kiel wee i kä ɣän bä tekɛ ra̠l. Cu ŋo̠k wee i bä la dɔar. Mëë ruɔ̠n cukɛ rɔ luek. Cu ko̠r pa̠k. Cu jal a miiŋ amäni wa̠lɛ. Cu kiel tekɛ ra̠l. Cu ŋo̠k a dɔar. Cu diit duol kɛ kuic dämandiɛn ni lith mëë ca näk kɛ ɣöö ba col. Cukɛ man liɛth jiök i ba gatdu col inɛ. Ba ji da̠p gaat ɛ diit diaal. Mi wä dit dap bi rɔ moc gat. Ɛ jɛn tämɛ dit mi cɔal i manliɛth jekɛ gaat kä diit diaal cetkɛ mëë ca mat ɛ kɛn. Ci bɛ̈ɛ̈cdɛ dit kä dɛy manpalɛ̈ɛ̈kni kɛnɛ dɛy kɛyni.


text:
Collected and written by Michael Thilyang Gatkek With special thanks to Fr Christian Carlassare and pastoral team of Holy Trinity Parish (Old Fangak) (for English translation see their great book: Nuer Folktales, Proverbs and Riddles)
Ley diaal mëëdan cieŋkɛ gua̠th kɛl amäni raan. Mi cikɛ ɣo̠th wic, bi guɔ̠r gɔlɛ pua̠t däär. Kä jɛn la duɔthɛ jɔk, ba gua̠thdɛ päl där wec. Kɛ cäŋ kɛl cu guak ca̠p la̠t, cuɛ ruac kɛ ji wec diaal kä jio̠kɛ guor i thääku ti liɛthni titi ɛ ŋu cikɛ puɔ̠t däär ɔ? Ku guɔ̠r la puɔ̠t ni jɛn däär ni ciaŋ. Cu guor ɛ liŋ. Cuɛ guor lät kä with ki̠e̠e̠r mi te kɛ tuɔ̠ŋ. Mëë cikɛ wecdiɛn nyɔk kɛ puɔ̠t, cu guor ɣɔ̠ɔ̠kɛ pua̠t däär wec gua̠th in la puɔ̠t guɔ̠r thin. Mëë ci guɔ̠r ben cuɛ wee i ɛ ŋa mi ci gua̠thdä pua̠t? Cukɛ wee i ɛ guor. Cu guɔ̠r gaak kɛ guor, min ci guak ɛ nɛn ɛn ɣöö cikɛ gaak, cuɛ wee i ɛ kuɛ moc bök yɔ̠a̠t min luotni ɣöö bɛ bo̠k. Niɛ wanɔ cu guor guɔ̠r bo̠k kɛ with ni thokdɛ, a cu tuŋdɛ cuit thok guɔ̠ɔ̠r. Mëë ca with ka̠m raar, cukɛ wee i ba nöŋ ram mi läät. Kä ci guak kɛ jiök i bia guɔ̠r jiök i wer kä guak kɛ ɣöö ɛ läät buɔ̠ɔ̠tni. Mëë ci guɔ̠r thiec, cuɔ jiök i bi wä kä guak. Cuɛ ben kä guak. Cuɛ guak cɔl. Cu guak ben kä jɛ. Kä ci guak ŋɔ̠mdɛ rialikä ni wen. Cuɛ kɔ̠a̠k tɛt kä cuɛ jɛ moc tɔɔŋ kɛnɛ mac. Kä cɛ dhaar pini kueŋ wic maac. Cuɛ la̠tdɛ tuok. Cuɛ thok guɔ̠r tɛm kä yuɔrɛ jɛ rɛy dhaar. Bɛ nyɔk ni kä nyin ŋuan. Bi guɔr wak. Be jiök i bɛ päl? Bi guɔr wee i lätni jɛ. Ci guak riŋ guɔr tɛm amäni mi ci dhaar thia̠ŋ. Mi cɛ thuɔ̠k cuɛ guɔ̠r jiök i ku wä. Cu guɔ̠r wä thaar gɔalɛ. Mëë ci ri̠ŋ tuak, cuɛ rɛy wec luk kɛ riŋ. Bɛ ram ɔ moc riŋ. Ba thiec i jeki jɛ ni kä ɛn riŋ ɛ duŋ gɔaa ɛ? Bɛ kɛ jiök i ɛ jɛn guɔ̠r. Kä jio̠k ɛ yak i yaŋ ɛmɛ ɛ mieth. Cuɛ kuac jiök i dɛl ɛ mieth kä ji. Kä jiök ɛ lony i kɛ̈w ɛ mieth kä ji. Kä jiökɛ raan i puɔ̠r ɛ mieth bä. Kä cuɛ ley diaal jiök i iruun banɛ nyieeny. Mëë ruɔ̠n ni bakä ɣɔaa cuɛ köök kä laarɛ jɛ i ɛ ram ɔ tek kɛ ram ɔ. Cu wec puɔ̠t. Cu yak yaŋ käp, cu kuac dɛl käp, kä käp lony kɛ̈w, kä yiɛth ram puɔ̠r. Amäni tämɛ cam leey rɔdiɛn, kä cam raan ley ti gɔw kɛ mieth kä jɛ. Rɛy köör ci guak däman ni guaŋ tɔw rɛy juacni. Min ci köör thuɔ̠k cu guak ɛ jek ɛn ɣöö ci däman bath. Guak laa cɔɔlɛ däman i guaŋ kä cɛ la lulɛ amäni tämɛ. Duŋdɛ ɣöö thilɛ ram mi ci guaŋ nyɔk kɛ nen kɛ ɣöö cɛ thil rɛy köör ɛmɔ.


text:
Kɛ Thuɔ̱k Ɛŋu mi Ŋi̱eckɛ ni Naath ɛ Baibol?
Ci Baibol duɔ̱ɔ̱p nyoth kɛ ɣöö deri cieŋ kɛ tɛ̈th lɔaac mi thuɔ̱k rɛy teekädu.
Kuoth
Ɛŋu mi goor Kuothɛ kä Kɔn? (PDF)
Kɛn ji ruaacni kuɔth diaal nhɔk Kuothkɛ inu, kiɛ nhɔkɛ ni kɛl kärɔa? Jin deri Ji Kɔaar Kritho tin Thuɔ̱ɔ̱k ŋac idi?
Mɛmɛ ɛ jɛn gua̱a̱th Nëëni Jaöba in di̱̱i̱̱t kä intɛrnɛt kɛ kui ŋäthädiɛn, kɛnɛ ŋi̱̱i̱̱cnikiɛn amäni lätkiɛn bä. Ɛn Luak Yiën Ɣɔaa kɛ Baibol kɛnɛ Warɛgakni Ji̱̱ New York ɛmɛ, ɛ jɛn gua̱a̱th matdä läätdä in lät Nëën Jaöba diaal thi̱̱n.
Ciöt in Cɔl kɛ ni ji
Jin nhɔk jɛ ɛn ɤöö ba ji ŋiic kɛ Baibol baaŋ cieŋ kɛnɛ ɤöö diri ŋääc ŋɔanidu reep kɛ Baibol?
Bokdä kɛ Kui̱ Ruaacni Kuɔth
Bok ɛmɛ ɛ bok cäätni mi thuɔ̱k pa̱ny. Cäätni tin ca gɔ̱r rɛy buɔk ɛmɛ ka̱nkɛ kɛ kä Baibol.
Ŋi̱̱eec Kaacni ci Guutdiɛn Thiak!
Ŋi̱̱i̱̱c kacä ɛleeŋu? Bɛ guut idi? Ɛŋu mi bi tuɔɔk kɛ kuidu?