text:
Ekišang Tumelo ya Bona
“Mosadi wa Paale”
RUTHE o be a khuname kgauswi le mokgobo wa mahlaka a garase ao a bego a a kgobokeditše mosegare. Letšatši le be le thoma go sobela mašemong a Betlelehema, gomme bašomi ba bantši ba be ba šetše ba lebile kgorong ya motse o monyenyane woo o bego o le ka godimo ga mmoto o lego kgauswi le mašemo. Ga go pelaelo gore mmele wa Ruthe o be o lapišitšwe ke go šoma letšatši ka moka, ka gobane o be a dutše a šoma a sa kgaotše go tloga mesong. O be a sa dutše a šoma, a fola mahlaka ka kota e nyenyane gore a ntšhe mabele go ona. Le ge mošomo woo o be o le boima, fela e bile letšatši le lebotse—go feta leo a ka bego a bile le lona ge a be a le felo tsoko.
Na dilo di be thoma go sepelela mohlologadi yo yo mofsa gabotse? O be a dirile phetho ya go sepela le mmatswalagwe, Naomi, e bile a enne gore o tla mo kgomarela le go dira gore Modimo wa Naomi, e lego Jehofa, e be Modimo wa gagwe. Basadi bao ba babedi bao ba hwetšwego ke banna ba be ba tlile Betlelehema gotee ba etšwa Moaba, gomme go se go ye kae Ruthe wa Momoaba o ile a lemoga gore Molao wa Jehofa o be o diretše bao ba diilago Isiraeleng, go akaretša le bašele, ditokišetšo tše holago le tšeo di ba neago seriti. * Le gona, bjale o be a hweditše gore ba bangwe ba batho ba Jehofa, bao ba bego ba phela ka tlase ga Molao e bile ba tlwaeditšwe ka wona, ba be ba bontšha ka boitshwaro le botho bja bona gore ba be ba rata melao ya Jehofa gomme seo se be se thoba pelo ya gagwe yeo e kwelego bohloko.
Motho yo mongwe yo bjalo e be e le Boase, monna yo mogolo yo a humilego yoo Ruthe a bego a budutša mašemong a gagwe. O be a hlwele a mo šeditše bjalo ka tate. O be a fo ikwa a thabile ge a be a nagana ka mantšu a botho a Boase ge a be a mo reta bakeng sa go hlokomela Naomi yo a tšofetšego le go tsoma ga gagwe tšhireletšo ka tlase ga tlhokomelo ya Modimo wa therešo, Jehofa.—Ruthe 2:11-13.
Lega go le bjalo, Ruthe a ka no ba a be a ipotšiša gore bophelo bo tla mo sepelela bjang. Ka ge e be e le motho o šele yo a diilago le yo a se nago monna goba ngwana, o be a tla itlhokomela bjang gotee le Naomi nywageng yeo e letšego ka pele? Na go budutša go be go tla lekana go ba hlokomela? Le gona ke mang yo a bego a tla mo hlokomela ge a tšofetše? E be e tla ba mo go kwagalago ge e ba a be a tshwenyegile ka dilo tšeo. Mehleng ya lehono e thata ya tša boiphedišo, batho ba bantši ba tshwenyegile kudu ka dilo tše bjalo. Ge re dutše re ithuta kamoo tumelo ya Ruthe e mo thušitšego ka gona go feta mathateng ao, re tla hwetša dilo tše dintši tšeo re ka di ekišago.
Lapa le Bopša ke Eng?
Nakong ya ge Ruthe a feditše go fola mabele le go a olela ka moka, o ile a hwetša gore o be a ile a budutša garase e ka tlalago seroto, goba dilithara tše 22. Morwalo wa gagwe o ka ba o be o imela dikhilograma tše e ka bago tše 14! O ile a o kuka, mohlomongwe a o bofile ka lešela gomme a o rwala hlogong, ke moka a leba Betlelehema ge letšatši le le gare le sobela.—Ruthe 2:17.
Naomi o ile a thabela go bona ngwetši ya gagwe yeo e rategago, gomme mohlomongwe o ile a ahlama a maketše ge a bona morwalo o boima wa Ruthe wa garase. Ruthe o ile a ba a tla le dijo tšeo di šetšego tša tšeo Boase a bego a di file bašomi, gomme bobedi bja bona ba ile ba ja dijo tšeo tše bonolo gotee. Naomi o ile mmotšiša gore: “O hlwele o budutša kae, le gona o be o šoma kae? Anke yo a go šeditšego a šegofatšwe.” (Ruthe 2:19) Naomi o be a ela dilo hloko; o ile a bona ka morwalo o boima wa Ruthe wa mabele gore go bile le motho yo a šeditšego mohlologadi yoo yo mofsa le gore o be a mo swere ka botho.
Basadi bao ba babedi ba ile ba swara mehlamu, gomme Ruthe a botša Naomi ka botho bja Boase. Naomi ka go kgomega, o ile a re: “A a šegofatšwe ke Jehofa, yena yo a sa kago a hlokiša ba phelago le ba hwilego botho bja gagwe.” (Ruthe 2:19, 20) O ile a bona botho bja Boase bo etšwa go Jehofa, yoo a tutuetšago bahlanka ba gagwe go nea ka seatla se se bulegilego e bile a holofetša go putsa batho ba gagwe bakeng sa botho bjoo ba bo bontšhago. *—Diema 19:17.
Naomi o ile a kgothaletša Ruthe gore a amogele taletšo ya Boase ya gore a dule a budutša mašemong a gagwe a bapile le basetsana ba ntlong ya gagwe e le gore a se ke a tshwenywa ke babuni ba bangwe. Ruthe o ile a amogela keletšo yeo. O ile a ba a “tšwela pele a dula le mmatswalagwe.” (Ruthe 2:22, 23) Mantšung ao re bona gape seka se segolo sa Ruthe—lerato. Mohlala wa gagwe o ka dira gore re ipotšiše ge e ba re tšeela godimo ditswalano tša lapa, re thekga le go thuša baratiwa ba rena ka lerato ge go nyakega. Jehofa o dula a šeditše lerato le bjalo.
Na go ka thwe Naomi le Ruthe e be e se lapa la kgonthe? Ditšong tše dingwe go naganwa gore go swanetše go ba le ditho ka moka tša lapa—monna, mosadi, morwa, morwedi, rakgolo le makgolo, le ba bangwe—gore lapa e be leo go thwego ke la kgonthe. Eupša Naomi le Ruthe ba re gopotša gore bahlanka ba Jehofa ba ka bula dipelo tša bona go dira gore le malapa a manyenyane kudu, ao a mantši a se nago ditho ka moka, a bontšhe borutho, botho le lerato. Na o leboga mohuta wa lapa leo o nago le lona? Jesu o ile a gopotša balatedi ba gagwe gore phuthego ya Bokriste e ka ba lapa le go bao ba se nago malapa.—Mareka 10:29, 30.
“Ke yo Mongwe wa Barekolodi ba Rena”
Ruthe o ile a dula a budutša mašemong a Boase go tloga ge go bunwa garase mo e ka bago ka April go fihla ge go bunwa korong mo e ka bago ka June. Ge dibeke di dutše di feta, ga go pelaelo gore Naomi o be a nagana kudu ka seo a bego a ka se direla ngwetši ya gagwe yeo e rategago. Kua Moaba, Naomi o be a kgodišegile gore o be a ka se tsoge a thušitše Ruthe go hwetša monna yo mongwe yo a ka mo nyalago. (Ruthe 1:11-13) Lega go le bjalo, ga bjale o be a nagana ka tsela e nngwe. O ile a botša Ruthe a re: “Ngwanaka, na nka se go hweletše lefelo la boikhutšo?” (Ruthe 3:1) Mehleng yeo go be go tlwaelegile gore batswadi ba hweletše bana ba bona balekane, gomme Ruthe o be a fetogile morwedi wa kgonthe wa Naomi. O be a nyaka go hweletša Ruthe “lefelo la boikhutšo”—a bolela ka tšhireletšego le tšhireletšo tšeo di newago ke go ba le lapa le monna. Eupša Naomi o be a ka dira’ng?
Ge Ruthe a be a thoma go bolela ka Boase, Naomi o ile a re: “Monna yoo ke wa gabo rena. Ke yo mongwe wa barekolodi ba rena.” (Ruthe 2:20) Seo se be se bolela’ng? Molao wo Modimo a bego a o neile Baisiraele o be o akaretša ditokišetšo tše lerato bakeng sa malapa ao a bego a tlaišega ka baka la bodiidi goba go hwelwa ke ditho tša ona. Ge mosadi e be e ka ba mohlologadi a se a hlwa a eba le bana, o be a eba tlalelong o šoro ka baka la gore leina la monna wa gagwe, lešika la gagwe, le be le tla kgaotša, la se be le meloko e tlago. Lega go le bjalo, Molao wa Modimo o be o dumelela ngwanabo monna go nyala mohlologadi yoo e le gore a kgone go belega mojabohwa yoo a bego a ka rwala leina la monna wa gagwe yo a hwilego le go hlokomela thoto ya lapa. *—Doiteronomio 25:5-7.
Naomi o ile a hlalosa seo a bego a se rerile. Mo gongwe re ka akanya mosadi yoo yo mofsa a tomola mahlo ge mmatswalagwe a le gare a bolela. Go ka direga gore Ruthe o be a se a hlwa a tlwaelana le Molao wa Isiraele; gomme ga go pelaelo gore o be a tloga a sa tsebe e mentši ya metlwae ya yona. Lega go le bjalo, o be a tšeela Naomi godimo kudu moo e lego gore o be a theetša lentšu le lengwe le le lengwe ka kelohloko. Seo Naomi a ilego a mo eletša gore a se dire se ka ba se be se bonagala se se bonolo goba se leša dihlong—e bile se be se ka nyatšiša motho—lega go le bjalo, Ruthe o ile a dumela. O ile a bolela ka boikokobetšo gore: “Tšohle tše o mpotšago tšona ke tla di dira.”—Ruthe 3:5.
Ka dinako tše dingwe go thata gore bafsa ba theetše keletšo ya batho ba bagolo bao ba nago le maitemogelo kudu. Go bonolo go nagana gore batho ba bagolo ba tloga ba sa kwešiše ditlhohlo le mathata tšeo bafsa ba lebeletšanago le tšona. Mohlala wa Ruthe wa boikokobetšo o re gopotša gore go theetša bohlale bja batho ba bagolo bao ba re ratago le bao ba re kganyogelago tše botse e ka ba mo go putsago. Eupša keletšo ya Naomi e bile efe, gomme na Ruthe o ile a putswa e le ka kgonthe bakeng sa go e latela?
Ruthe Seboeng
Ruthe o ile a ya seboeng mantšiboeng ao—lefelo le le ikadilego leo le batotšwego moo balemi ba bantši ba bego ba iša mabele a bona gore a yo folwa le go feferwa go lona. Lefelo leo le bego le kgethwa gantši le be le eba mmotong, moo moya wa gona o bego o eba matla thapama le mantšiboa. Bakeng sa go aroganya mabele le mooko le mahlaka, bašomi ba be ba diriša diforoko le digarafo bakeng sa go lahlela motswako woo moyeng, gomme moya wa tšea mooko o bohwefo ke moka mabele a boima a wela fase lebatong.
Ruthe o be a bogela ka bohlale ge mošomo o eya mafelelong mantšiboa. Boase o be a hlokomela bašomi ge go feferwa mabele, ao a bego a dira mokgobo o mogolo. Ka morago ga go ja le go kgotsofala, o ile a robala ka thoko e nngwe ya mokgobo woo. Go bonagala mokgwa wo o be o tlwaelegile, mohlomongwe o direlwa go šireletša puno yeo e bohlokwa gore e se tšewe ke mahodu goba bahlakodi. Ruthe o ile a bona ge Boase a robala. Go be go fihlile nako ya gore leano la Naomi le šome.
Ruthe o ile a batamela ka go khukhuna, pelo ya gagwe e otla ka lebelo le legolo. O ile a lemoga gore monna yoo o be a ile ka boroko. Ka gona go etša ge Naomi a be a boletše, o ile a ya dinaong tša gagwe gomme a robala moo. Ke moka o ile a leta. Nako e ile ya feta. Ruthe o swanetše go ba a ile a kwa nako yeo e sa fihle. Mafelelong, mo e ka bago bošegogare, Boase o ile a thoma go šikinyega. A thothomela ka baka la phefo, o ile a okamela dinaong, mohlomongwe e le gore a di apeše gape. Eupša o ile a lemoga gore go be go na le motho moo. Pego e balega ka gore: “A bona mosadi a robetše dinaong tša gagwe!”—Ruthe 3:8.
O ile a botšiša a re, “O mang?” Ruthe o ile a araba, mohlomongwe ka lentšu la go thothomela, a re: “Ke nna Ruthe mohlanka wa gago, phurolla kobo ya gago o nkapeše ka gobane o morekolodi.” (Ruthe 3:9) Bahlatholodi ba mehleng yeno ba ile ba leka go bontšha gore ditiro tša Ruthe le mantšu a gagwe di be di bontšha gore go ka ba go bile le thobalano, eupša ba hlokomologa ditherešo tše pedi tše di lego molaleng. Ya pele, Ruthe o be a dira dilo go ya ka metlwae ya mehleng yeo, yeo e mentši ya yona re sa e kwešišego lehono. Ka gona, e be e tla ba phošo go lebelela ditiro tša gagwe ka go di bapiša le ditekanyetšo tše gobogilego tša boitshwaro tša mehleng yeno. Ya bobedi, Boase o ile a arabela ka tsela yeo e bontšhago gabotse gore o ile a bona boitshwaro bja Ruthe e le bjo bo sekilego le bjo bo ka retwago kudu.
Boase o ile a bolela, gomme ga go pelaelo gore segalo sa lentšu la gagwe se botho le seo se thobago se ile sa homotša Ruthe. O itše: “Jehofa a a go šegofatše ngwanaka. Bjale gona o bontšhitše botho go feta peleng, ka go se latele masogana a diilago goba a humilego.” (Ruthe 3:10) Ge a be a re “peleng” o be a bolela ka lerato la Ruthe ge a sepela le Naomi ba boela Isiraele gotee le go mo hlokomela. Ge a re “bjale” o be a šupa nakong yeo. Boase o ile a bontšha gore go be go le bonolo gore mosadi yo mofsa wa go swana le Ruthe a tsome monna gare ga masogana, go sa šetšwe gore a humile goba a a diila. Go e na le moo, o be a sa nyake go thuša Naomi feela eupša o be a nyaka go thuša le monna wa Naomi yo a hwilego, gore a tšwetše pele leina la monna yo a hwilego nageng ya gabo. Ga go thata go bona lebaka leo ka lona Boase a ilego a kgahlwa ke go hloka boithati ga mosadi yo yo mofsa.
Boase o ile a tšwela pele a re: “Bjale ngwanaka, se boife. Tšohle tše o di bolelago ke tlo go direla tšona, ka gobane yo mongwe le yo mongwe mo kgorong ya gešo o a tseba gore o mosadi wa paale.” (Ruthe 3:11) O be a thabela go ka nyala Ruthe; mohlomongwe o be a se a makala ka mo go feletšego ge a kgopelwa gore e be morekolodi wa gagwe. Lega go le bjalo, Boase e be e le monna yo a lokilego, gomme o be a ka se fo dira dilo go ya ka mo a ratago ka gona. O ile a botša Ruthe gore go be go na le morekolodi yo mongwe yo a bego a tswalane kudu le lapa labo monna yo a hwilego wa Naomi; Boase o be a tla botša monna yoo pele gomme a mo nee sebaka sa gore e be monna wa Ruthe.
Boase o ile a kgothaletša Ruthe gore a robale gape gomme a khutše go fihlela ka masa; ke moka o be a tla ya gae a sa bonwe. O be a nyaka go šireletša botumo bja Ruthe gotee le bja gagwe, ka ge batho ka phošo ba be ba ka nagana gore go diregile selo se itšego se se gobogilego. Ruthe o ile robala dinaong tša monna yoo gape, mohlomongwe a phuthologile kudu ka morago ga ge Boase a be a arabetše kgopelong ya gagwe ka botho gakaakaa. Ka morago, pele bo esa, Boase o ile a mo tšhelela garase kobong ya gagwe ka seatla se se bulegilego e le mpho, gomme Ruthe a boela Betlelehema.
Ruthe o swanetše go ba a ile a kgotsofala kudu ge a nagana ka seo Boase a bego a se boletše—gore batho ka moka ba be ba mo tseba e le “mosadi wa paale”! Ga go pelaelo gore go fišegela ga gagwe go tseba Jehofa le go mo hlankela go be go sepedišana kudu le botumo bja gagwe. Gape o be a bontšhitše botho bjo bogolo le go kgomega ka Naomi le batho ba gabo, a ikemišeditše go phela ka ditsela le metlwae tšeo a bego a tloga a sa di tsebe. Ge e ba re ekiša tumelo ya Ruthe, re tla nyaka go hlompha batho ba bangwe gotee le ditsela tša bona le metlwae ya bona kudu. Ge e ba re dira bjalo, le rena re ka ba le botumo bjo bobotse.
Lefelo la Boikhutšo la Ruthe
“Na ke wena ngwanaka?” Naomi o ile a botšiša seo ge Ruthe a fihla gae. Mohlomongwe o be a botšiša potšišo yeo ka baka la ge go be go sa le leswiswi, eupša Naomi gape o be a nyaka go tseba ge e ba Ruthe e be e sa dutše e le mohlologadi yo a sa letelago go nyalwa goba yo a bego a letetše go nyalwa. Gateetee Ruthe o ile a botša mmatswalagwe tšohle tšeo di bego di diregile magareng ga gagwe le Boase. O ile a ba a nea Naomi mpho ya garase yeo a e neilwego ka seatla se se bulegilego ye Boase a bego a mmoditše gore a mo nee yona. *—Ruthe 3:16, 17.
Ka bohlale, Naomi o ile a kgothaletša Ruthe gore a itulele gae a khutše letšatšing leo go e na le gore a yo budutša mašemong. O ile a kgonthišetša Ruthe ka gore: “Monna yo a ka se khutše go ba go fihla ge a feditše taba ye lehono.”—Ruthe 3:18.
Naomi o be a tloga a nepile ka Boase. Boase o ile a ya kgorong ya motse, moo bagolo ba motse ba bego ba kopana gona ka mehla, gomme a leta go fihlela ge monna wa le leloko la kgauswi a feta. Boase o ile a nea monna yoo sebaka a le pele ga dihlatse sa gore e be morekolodi ka go nyala Ruthe. Lega go le bjalo, monna yoo o ile a gana, a bolela gore go dira bjalo go be go tla senya bohwa bja gagwe. Ke moka, Boase o ile bolela a le pele ga dihlatse gona moo kgorong ya motse a re e be e tla ba morekolodi, a reka thoto ya monna yo a hlokofetšego wa Naomi, e lego Elimeleke, gomme a nyala Ruthe, mohlologadi yo a hwetšwego ke Maglone morwa wa Elimeleke. Boase o ile a tsebatša kholofelo ya gagwe ya gore go dira bjalo go be go tla dira “gore leina la mohu le se ke la hwelela gare ga bana babo le kgorong ya gabo.” (Ruthe 4:1-10) Ruri Boase e be e le monna yo a lokilego le yo a se nago boithati.
Boase o ile a nyala Ruthe. Ka morago ga moo, re bala gore: “Jehofa a dira gore a ime gomme a belega morwa.” Basadi ba Betlelehema ba ile ba šegofatša Naomi gomme ba reta Ruthe ge a phadile seo barwa ba šupago ba bego ba tla ba sona go Naomi. Re ithuta gore ka morago ga moo morwa wa Ruthe o ile a ba rakgolokhukhu wa Kgoši Dafida yo mogolo. (Ruthe 4:11-22) Ka morago, Dafida o ile a ba rakgolokhukhu wa Jesu Kriste.—Mateo 1:1. *
Ruri Ruthe o ile a šegofatšwa, go etša ge go ile gwa šegofatšwa Naomi, yo a ilego a thuša ka go godiša ngwana yoo bjalo ka ge eka ke wa gagwe. Maphelo a basadi ba ba babedi a šoma e le dikgopotšo tšeo di bonagalago tša gore Jehofa Modimo o bona bohle bao ka boikokobetšo ba šomago ka thata go hlokomela ba malapa e bile ba hlankela ka potego le batho ba gagwe bao ba kgethilwego. Le ka mohla ga a ke a lesa go putsa batho ba botegago bao ba nago le botumo bjo bobotse, go swana le bja Ruthe.
^ ser. 4 Bona sehlogo se se rego, “Ekišang Tumelo ya Bona—‘Moo o Yago Gona le Nna ke tla ya,’” tokollong ya Morokami ya July 1, 2012.
^ ser. 10 Go etša ge Naomi bontšhitše, botho bja Jehofa ga bo bontšhwe ba phelago feela, eupša bo bontšhwa le ba hwilego. Naomi o be a lahlegetšwe ke monna wa gagwe le barwa ba babedi. Ruthe o be a lahlegetšwe ke monna wa gagwe. Ga go pelaelo gore basadi bao ba babedi ba be ba rata banna bao ba bararo kudu. Ge e le gabotse, botho le ge le bofe bjo bo bego bo bontšhwa Naomi le Ruthe bo be bo bontšhwa banna bao ba bego ba tla rata gore basadi bao ba rategago ba hlokomelwe.
^ ser. 15 Go bonagala tshwanelo ya go nyala mohlologadi yo bjalo e be e thoma ka go newa bana babo monna yo a hwilego gomme ka morago ya fiwa banna ba leloko la kgauswi, go etša ge go dirwa ka tshwanelo ya bohwa.—Numeri 27:5-11.
^ ser. 28 Boase o ile a nea Ruthe dikelo tše tshela tša boima bjo bo sa lekanywago—mohlomongwe e le go bontšha gore go fo swana le ge matšatši a tshela a mošomo a be a latelwa ke go khutša ka Sabatha, le matšatši a Ruthe a go šoma e le mohlologadi a be a le kgauswi le go latelwa ke seo go ka thwego ke go khutša mo go ka tlišwago ke go ba le legae le monna. Ka lehlakoreng le lengwe, dikelo tše tshela—tšeo mohlomongwe e bego e le digarafo tše tletšego—e be e fo ba tšona tšeo Ruthe a bego a ka kgona go di rwala.
^ ser. 31 Ruthe ke yo mongwe wa basadi ba bane bao Beibele e ba lokeletšago lešikeng labo Jesu. Yo mongwe gape ke Rahaba, yo e bego e le mmago Boase. (Mateo 1:3, 5, 6) Le yena e be e se Moisiraele go swana le Ruthe.


c: text/html

text:
Morero wa Bophelo ke Ofe?
Karabo ya Beibele
Potšišo ya mabapi le morero wa bophelo e ka botšišwa ka ditsela tše dintši, bjalo ka gore: Ke ka baka la’ng re le mo? goba na bophelo bja ka bo na le morero? Beibele e bontšha gore morero wa rena bophelong ke go ba le tswalano le Modimo. Ela hloko tše dingwe tša ditherešo tša motheo tšeo Beibele e bolelago ka tšona.
Modimo ke Mmopi wa rena. Beibele e re: “[Modimo] ke yena a re dirilego, ga se ra itira.”—Psalme 100:3; Kutollo 4:11.
Modimo o na le morero bakeng sa selo se sengwe le se sengwe seo a se bopago, go akaretša le rena.—Jesaya 45:18.
Modimo o re bopile re “nyaka dilo tša moya,” tšeo di akaretšago go kganyoga go tseba morero wa bophelo. (Mateo 5:3) O nyaka gore re kgotsofatše kganyogo yeo.—Psalme 145:16.
Re kgotsofatša go nyaka ga rena dilo tša moya ka go gwerana le Modimo. Gaešita le ge batho ba bangwe ba ka bona go sa kgonege gore e be bagwera ba Modimo, Beibele e re nea kgothatšo ye: “Batamelang Modimo gomme o tla le batamela.”—Jakobo 4:8; 2:23.
E le gore re be bagwera ba Modimo, re swanetše go phela ka go dumelelana le morero wa gagwe ka rena. Beibele e bolela morero wo go Mmoledi 12:13, yeo e rego: “Boifa Modimo gomme o kwe ditaelo tša gagwe, ka gobane se ke sona seo re bopetšwego go se dira.”—Good News Translation.
Nakong e tlago, re tla bona ka botlalo morero wa Modimo wa mathomong ka rena ge a fediša go tlaišega gomme a nea bagwera ba gagwe bao ba mo rapelago bophelo bjo bo sa felego.—Psalme 37:10, 11.
Ithute ka mo go oketšegilego
Ke ka Baka la Eng o Swanetše go Ithuta Beibele?
Beibele e nea dikarabo tša dipotšišo tša bohlokwa go batho ba dimillione lefaseng ka bophara. Na o ka rata go ba yo mongwe wa bona?
Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?
Beibele e hlalosa lebaka leo Modimo a bopilego lefase, tlaišego e tla fela neng, gomme bokamoso ke bofe ka lefase le bao ba dulago go lona.
Therešo ke Efe ka Modimo?
Na o nagana gore Modimo o tshwenyegile ka wena? Ithute ka semelo sa gagwe le kamoo o ka batamelago kgaufsi le yena.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
POTŠIŠO 4
Nka Lokiša Bjang Diphošo tša ka?
O BE O TLA DIRA ENG?
Bona ka leihlo la kgopolo tiragalo ye: Ge Tim a bapala le bagwera ba gagwe, o foša polo gomme e thuba lefasetere la moagišani wa gabo.
Ge o be o le Tim, o be o tla dira’ng?
EMA GOMME O NAGANE!
GO NA LE DILO TŠE THARO TŠEO O KA DI DIRAGO:
O ka tšhaba.
O ka thomeletša motho yo mongwe.
O ka botša moagišani seo se diragetšego, gomme wa mo tshepiša gore o tla patela tšhelete ya go le lokiša.
O ka kwa o nyaka go kgetha tharollo ya A. Eupša ka mehla go na le mabaka a kwagalago a go dumela diphošo tša gago. E ka ba go thuba lefasetere goba phošo le ge e le efe.
Mabaka A Mararo A Gore O Dumele Diphošo Tša Gago
Ke selo se se nepagetšego.
Beibele e re: “Re rata go itshwara ka go botega dilong tšohle.”
—Baheberu 13:18.
Gantši batho ba lebalela batho bao ba dumelago diphošo tša bona.
Beibele e re: “Yo a bipago dikarogo tša gagwe a ka se atlege, eupša yo a ipobolago tšona gomme a di tlogela o tla gaugelwa.”
—Diema 28:13.
Sa bohlokwa kudu ke gore seo se thabiša Modimo.
Beibele e re: “Motho wa moradia o šišimiša Jehofa, eupša Modimo o gwerana kgauswi le baloki.”
—Diema 3:32.
Karina wa mengwaga e 20, o ile a leka go fihlela tatagwe thekethe yeo a e hweditšego ge a be a kitimiša koloi. Eupša ga se a kgona go e fihlela sa ruri. Karina o re: “Mo e ka bago ka morago ga ngwaga, tate o ile a lemoga gore ke ile ka ngwalwa thekethe. Ke ile ka tsena mathateng magolo!”
Karina o ile a ithuta’ng tabeng ye? O re: “Go fihla diphošo go dira gore dilo di mpefale le go feta. Ka letšatši le lengwe o tla swanelwa ke go patela!”
KAMOO O KA ITHUTAGO DIPHOŠONG TŠA GAGO
Beibele e re: “Ka moka ga rena re dira diphošo gantši.” (Jakobo 3:2, mongwalo wa ka tlase) Le gona ka ge re bone, go dumela diphošo le semeetseng go bontšha gore o ikokobeditše e bile o gotše.
Selo se sengwe seo o ka se dirago ke go ithuta diphošong tša gago. Ngwanenyana yo a bitšwago Vera o re: “Phošong e nngwe le e nngwe yeo ke e dirilego ke leka go ithuta selo se itšego seo se tlago go nthuša gore ke be motho yo kaone le go tseba gore nka dira eng nakong e tlago ge ke le boemong bja go swana le bjo.” A re bone kamoo o ka dirago se.
Ge o ka adima paesekele ya papago gomme wa e senya, o tla dira’ng?
O tla homola gomme wa tshepa gore papago a ka se e bone.
O tla botša papago seo se diragetšego.
O tla botša papago seo se diragetšego eupša wa bea motho yo mongwe molato.
O feila molekwana ka gobane o se wa bala. O tla dira’ng?
O tla re molekwana o be o le boima.
O tla amogela gore o itirile gore o feile.
O tla re morutiši wa gago o go hloile.
Bjale boela morago ditiragalong tše di hlalositšwego ka mo godimo gomme o ipee boemong bja (1) papago goba (2) morutiši wa gago. Papago le morutiši wa gago ba be ba tla ikwa bjang ge o be o ka dumela diphošo tša gago le semeetseng? Ba be ba tla ikwa bjang ge o be o ka fihla diphošo tša gago?
Bjale nagana ka phošo yeo o e dirilego ngwageng o fetilego gomme o arabe dipotšišo tše di latelago.
O be o dirile’ng? O dirile’ng ka phošo yeo?
Ke ile ka e fihla.
Ke ile ka bea motho yo mongwe molato.
Ke ile ka e dumela le semeetseng.
Ge e ba o se wa dumela phošo ya gago, o ile wa ikwa bjang ka morago ga moo?
Ke ile ka thaba, ka ge ke kgonne go e fihla!
Ke ile ka ikwa ke le molato, ka ge ke be ke swanetše go ba ke boletše nnete.
Nkabe o dirile’ng go rarolla boemo bjo ka tsela e kaone?
O ithutile’ng diphošong tša gago?
O NAGANA ENG?
Ke ka baka la’ng batho ba bangwe ba sa dumele diphošo tša bona le semeetseng?
Batho ba tla re’ng ka wena ge o dulela go fihla diphošo tša gago, eupša ba tla re’ng ge o dumela diphošo tša gago?


text:
Kgaolo 67: Jehoshafate o Bota Jehofa
NA O a tseba gore banna bao ba lego mo seswantšhong ke bomang le gore ba dira eng? Ba ya ntweng gomme banna bao ba etilego pele ba a opela. Eupša o ka botšiša gore: ‘Ke ka baka la’ng diopedi tše di se tša swara marumo le ditšhoša tša go lwa?’ Anke re bone.
Jehoshafate e be e le kgoši ya mmušo wa meloko e mebedi ya Isiraele. O phetše mehleng ya Kgoši Ahaba le Isebele ba mmušong wa ka leboa wa meloko e 10. Eupša Jehoshafate e be e le kgoši ya go loka gomme Asa tatagwe le yena e le kgoši ya go loka. Ka gona, setšhaba sa mmušong wa ka borwa wa meloko e mebedi se ile sa phela se thabile ka nywaga e mentši.
Eupša ga bjale go direga selo se itšego seo se ilego sa dira gore setšhaba se boife. Go ile gwa tla batseta gomme ba begela Jehoshafate ba re: ‘Go tlile lešaba le legolo leo le tšwago Moaba, Amoni le Thabeng ya Seire go tlo go hlasela.’ Baisiraele ba bantši ba ile ba bokana Jerusalema go tlo nyaka thušo ya Jehofa. Ba ya tempeleng gomme ge ba le moo Jehoshafate a rapela a re: ‘Wena Jehofa Modimo wa rena, ga re tsebe gore re dire eng. Rena ga re na matla pele ga lešaba le le legolo. Re lebeletše wena gore o re thuše.’
Jehofa o ile a kwa thapelo yeo gomme a dira gore yo mongwe wa bahlanka ba gagwe a botše setšhaba a re: ‘Tlhabano ye ga se ya lena, eupša ke ya Modimo. Go ka se nyakege gore le lwe. Lebelelang feela gomme le bone kamoo Jehofa a tlago go le phološa ka gona.’
Bjale mesong e latelago Jehoshafate a botša setšhaba a re: ‘Botang Jehofa!’ Ke moka a emiša diopedi ka pele ga madira a gagwe gomme ge di dutše di sepela di be di opela di tumiša Jehofa. Na o a tseba gore go ile gwa direga’ng ge setšhaba se fihla kgauswi le moo ntwa e bego e tlo lwelwa gona? Jehofa o ile a dira gore madira ao a bego a elwa le Baisiraele a bolayane. Eitše ge Baisiraele ba fihla moo, ba hwetša madira ao ka moka a hwile!
Na Jehoshafate o be a se bohlale ka gore a bote Jehofa? Le rena re tla ba re le bohlale ge e ba re mmota.
1 Dikgoši 22:41-53; 2 Dikoronika 20:1-30.
Dipotšišo
- Jehoshafate e be e le mang, gomme o phetše mehleng efe?
- Ke ka baka la’ng Baisiraele ba ile ba boifa, gona ke eng seo ba bantši ba bona ba ilego ba se dira?
- Jehofa o ile a araba bjang thapelo ya Jehoshafate?
- Ke’ng seo Jehofa a ilego a dira gore se direge pele ga ge ntwa e ka thoma?
- Ke thuto efe yeo re ka ithutago yona go Jehoshafate?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala 2 Dikoronika 20:1-30.
Jehoshafate o bontšhitše bjang seo bahlanka ba botegago ba Modimo ba swanetšego go se dira ge ba lebane le maemo a tšhošago? (2 Dikor. 20:12; Ps. 25:15; 62:1)
Ka ge Jehofa ka mehla a be a diriša mokero wa poledišano ge a dirišana le batho ba gagwe, ke mokero ofe woo a o dirišago lehono? (2 Dikor. 20:14, 15; Mat. 24:45-47; Joh. 15:15)
Ge Modimo a tliša “[ntwa] ya letšatši le legolo la Modimo Ramatlaohle,” boemo bja rena bo tla swana bjang le bja Jehoshafate? (2 Dikor. 20:15, 17; 32:8; Kut. 16:14, 16)
Ka go ekiša Balefi, lehono babulamadibogo le baromiwa ba thuša ka tsela efe modirong wa lefase ka bophara wa go ruta? (2 Dikor. 20:19, 21; Baroma 10:13-15; 2 Tim. 4:2)


text:
Kgaolo 25: Lapa le Hudugela Egipita
JOSEFA o ile a se sa kgona go itshwara. O ile a botša bahlanka ba gagwe ka moka gore ba tšwe ka ntlong. Ge Josefa a šetše le bana babo ka moo ntlong, a thoma go lla. Re ka akanya kamoo bana babo ba ilego ba makala ka gona ka ge ba be ba sa tsebe gore o llela eng. Mafelelong o ile a re go bona: “Ke nna Josefa. A tate o sa phela?”
Bana babo ba ile ba makala kudu moo ba ilego ba palelwa ke go bolela. Ba be ba tšhogile. Josefa a re: “Mpatameleng hle.” Ge ba mmatametše a re go bona: “Ke nna morwarrago lena Josefa yoo le mo rekišitšego a išwa Egipita.”
Josefa a bolela le bona gape ka botho a re: ‘Le se ke la ipona molato ge le nthekišitše. Ruri ke Modimo yo a nthometšego mo Egipita gore ke tle ke phološe maphelo a batho. Farao o ntirile mmuši wa naga ye ka moka. Bjale akgofang le boele go tate gomme le mmotše ditaba tše. Le mmotše le gore a tle a dule mo.’
Ke moka Josefa a gokarela bana babo ka moka gomme a ba atla. Ge Farao a ekwa gore bana babo Josefa ba tlile, a re go yena: ‘E re ba tšee dikariki ba ye go nametša tatago bona le malapa a bona gomme ba tle mo. Ke tla ba nea naga e di phalago tšohle mo Egipita.’
Ba ile ba dira sona seo. O ka kgona go bona Josefa mo seswantšhong a gahlanetša tatagwe ge a be a fihla Egipita le lapa la gagwe ka moka.
Lapa la Jakobo le be le godile kudu. E be e le ba 70 ge ba be ba hudugela Egipita go balwa Jakobo, bana ba gagwe le ditlogolo tša gagwe. Eupša lapeng leo go be go bile go na le basadi gomme mohlomongwe le bahlanka ba bantši. Ka moka ga bona ba ile ba dula Egipita. Ba ile ba bitšwa Baisiraele ka ge Modimo a ile a fetoša leina la Jakobo gore e be Isiraele. Baisiraele e ile ya ba setšhaba se se kgethegilego kudu go Modimo go etša ge re tla bona seo ka morago.
Genesi 45:1-28; 46:1-27.
Dipotšišo
- Go ile gwa direga’ng ge Josefa a be a botša bana babo gore ke yena mang?
- Ke’ng seo Josefa a ilego a se hlalosetša bana babo ka botho?
- Farao o ile a re’ng ge a be a ekwa gore bana babo Josefa ba tlile Egipita?
- Lapa la Jakobo e be e le le legolo gakaaka’ng ge le be le hudugela Egipita?
- Lapa la Jakobo le ile la tla la newa leina lefe, gona ka baka la’ng?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Genesi 45:1-28.
Pego ya Beibele ya mabapi le Josefa e bontšha bjang gore Jehofa a ka fetoša seo se reretšwego go gobatša bahlanka ba gagwe gore se be le mafelelo a mabotse? (Gen. 45:5-8; Jes. 8:10; Bafil. 1:12-14)
- Bala Genesi 46:1-27.
Jehofa o ile a kgonthišetša Jakobo eng ge a be a eya Egipita? (Gen. 46:1-4)


text:
Ithute Mohlaleng wa Bahlanka ba Modimo ba Botegago
“Ke eng seo Jehofa a go kgopelago sona ge e se go bontšha toka, go rata botho le go ba le boipoetšo ge o sepela le Modimo wa gago?”—MIKA 6:8.
DIKOPELO: 63, 43
1, 2. Dafida o ile a bontšha bjang gore o botegela Modimo? (Bona seswantšho se se lego ka mo godimo.)
SAULO le mašole a gagwe a 3 000 ba be ba tsoma Dafida lešokeng la Juda gore ba mmolaye. Eupša bošegong bjo bongwe, Dafida le banna ba gagwe ba ile ba hwetša lefelo leo Saulo le mašole a gagwe ba bego ba hlomile mešaša go lona. Ka moka ga bona ba be ba ile ka boroko, ka gona Dafida le Abishai ba feta gare ga mašole ao ka moka ka setu gomme ba hwetša Saulo. Abishai o ile a sebela Dafida a re: “Ntumelele ke mo hlabe ka lerumo le le phuleletše le tsene fase, ke mo hlabe gatee fela, e sego gabedi.” Eupša Dafida ga se a ka a dumelela Abishai a bolaya Saulo. O ile a re go yena: “O se ke wa mmolaya, gobane ke mang yo a kilego a otla motlotšwa wa Jehofa gomme a se be le molato?” Ke moka Dafida a re: “Jehofa a ka se ntumelele gore ke otle motlotšwa wa Jehofa!”—1 Samuele 26:8-12.
2 Dafida o be a kwešiša seo a bego a swanetše go se dira gore a botegele Jehofa. O be a tseba gore o swanetše go hlompha Saulo, e bile ga se a ka a nagana le ka go mo gobatša. Ka baka la’ng? Ka gobane Modimo o be a kgethile Saulo gore e be kgoši ya Isiraele. Go swana le mehleng e fetilego, le lehono Jehofa o nyaka gore bahlanka ba gagwe ka moka ba mmotegele le go hlompha bao a ba dumeletšego go re laola.—Bala Mika 6:8.
3. Abishai o ile a botegela Dafida bjang?
3 Abishai o be a hlompha Dafida ka gobane o be a tseba gore Modimo o mo kgethile gore e tle e be kgoši. Eupša ka morago ga gore Dafida e be kgoši, o ile a dira dibe tše dikgolo. O ile a robala le mosadi wa Uria ke moka a botša Joaba gore a kgonthišetše gore Uria o bolawa ntweng. (2 Samuele 11:2-4, 14, 15; 1 Dikoronika 2:16) Joaba e be e le ngwanabo Abishai, ka gona go ka direga gore Abishai o ile a kwa ka seo Dafida a se dirilego, eupša o ile a tšwela pele a hlompha Dafida. Go oketša moo, Abishai e be e le molaodi wa madira, ka gona nkabe a ile a diriša matla ao go itira kgoši, eupša ga se a ka a dira bjalo. Go e na le moo, o ile a hlankela Dafida le go mo šireletša manabeng a gagwe.—2 Samuele 10:10; 20:6; 21:15-17.
4. (a) Dafida o re beetše mohlala ofe wa go botegela Modimo? (b) Ke mehlala efe e mengwe yeo re tlago go e ahlaahla?
4 Dafida o ile a botegela Jehofa bophelong bja gagwe ka moka. Ge e be e sa le yo monyenyane, o ile a bolaya senatla se se bitšwago Goliata, seo se bego se roga Jehofa le Baisiraele. (1 Samuele 17:23, 26, 48-51) Ge Dafida e be e le kgoši, moporofeta wa Jehofa e lego Nathane o ile a swanelwa ke go mo phošolla ka baka la dibe tšeo a di dirilego. Gateetee Dafida o ile a amogela sebe sa gagwe gomme a itshola. (2 Samuele 12:1-5, 13) Ka morago ge a šetše a tšofetše, o ile a ntšha moneelo o mogolo gore go agiwe tempele ya Jehofa. (1 Dikoronika 29:1-5) Go molaleng gore le ge Dafida a ile a dira dibe tše dikgolo bophelong bja gagwe, ga se a ka a tlogela go botegela Modimo. (Psalme 51:4, 10; 86:2) Sehlogong se, re tlo ahlaahla mohlala wa Dafida le wa batho ba bangwe ba mehleng ya gagwe gomme ra ithuta kamoo re ka botegelago Jehofa, e sego motho le ge e le ofe. Le gona re tlo ithuta ka dika tše dingwe tšeo di tlago go re thuša go dira seo.
NA O TLA BOTEGELA JEHOFA?
5. Re ithuta’ng phošong ya Abishai?
5 Ge Abishai a be a nyaka go bolaya Saulo, o be a re o botegela Dafida. Eupša ka ge Dafida a be a tseba gore go fošagetše go gobatša “motlotšwa wa Jehofa,” ga se a ka a dumelela Abishai a bolaya kgoši Saulo. (1 Samuele 26:8-11) Se se re ruta thuto ya bohlokwa ya gore ge re nyaka go tseba yo re swanetšego go mmotegela, re swanetše go nagana ka melao ya motheo ya Beibele yeo e ka re thušago boemong bjo re tla bego re le go bjona.
Go botegela Jehofa go bohlokwa kudu go feta go botegela motho
6. Le ge e le ga tlhago go botegela ditho tša lapa goba bagwera, ke ka baka la’ng re swanetše go itlhokomela tabeng yeo?
6 Ke ga tlhago go botegela motho yo re mo ratago, go swana le mogwera wa rena goba setho sa lapa. Eupša ka ge re sa phethagala, maikwelo a rena a ka re lahletša. (Jeremia 17:9) Ka gona ge motho yo re mo ratago a ka dira sebe gomme a tlogela therešo, re swanetše go gopola gore go botegela Jehofa go bohlokwa kudu go feta go botegela motho.—Bala Mateo 22:37.
7. Kgaetšedi yo mongwe o ile a dula a botegela Modimo bjang boemong bjo thata?
7 Ge e ba yo mongwe ka lapeng la geno a kgaotšwe ka phuthegong, o ka bontšha Jehofa gore o A mmotegela. Ka mohlala, ka letšatši le lengwe mmago Anne, yo a bego a kgaotšwe, o ile a founela Anne gomme a mmotša gore o nyaka go mo etela. [1] (Bona tlhaloso.) Mmago Anne o ile a mmotša gore ga se a thaba ka gobane lapa la gagwe ga le nyake go mmolediša. Se se ile sa nyamiša Anne, gomme a botša mmagwe gore o tla mo araba ka lengwalo. Pele ga ge Anne a ka ngwala lengwalo leo, o ile a naganišiša ka melao e itšego ya motheo ya Beibele. (1 Bakorinthe 5:11; 2 Johane 9-11) Ke moka ka lengwalong leo, o ile a hlalosetša mmagwe ka botho gore ke yena a tlogetšego lapa ge a be a dira sebe gomme a gana go itshola. Anne o ile a botša mmagwe gore tsela e nnoši ya gore a boele a thabe ke ge a ka boela go Jehofa.—Jakobo 4:8.
8. Ke dika dife tšeo di tlago go re thuša go botegela Modimo?
8 Mehleng ya Dafida, bahlanka ba botegago ba Modimo ba be ba bile ba ikokobeditše, ba le botho e bile ba na le sebete. Anke re boneng kamoo dika tše di ka re thušago go botegela Jehofa.
RE SWANETŠE GO IKOKOBETŠA
9. Ke ka baka la’ng Abenere a ile a leka go bolaya Dafida?
9 Jonathane morwa wa Saulo le Abenere molaodi wa madira a Isiraele ba ile ba bona Dafida ge a be a tliša hlogo ya Goliata go Kgoši Saulo. Jonathane e ile ya ba mogwera wa Dafida gomme a dula a mmotegela. (1 Samuele 17:57–18:3) Eupša Abenere ga se a ka a dira bjalo. Ge e le gabotse, ka morago o ile a ba a thuša Saulo, yo a bego a nyaka go bolaya Dafida. (1 Samuele 26:1-5; Psalme 54:3) Jonathane le Abenere ba be ba tseba gore Modimo o be a nyaka gore Dafida e be kgoši e latelago ya Isiraele. Eupša ka morago ga gore Saulo a hwe, Abenere ga se a ka a thekga Dafida. Go e na le moo, o ile a leka go dira gore morwa wa Saulo e lego Ishi-boshethe e be kgoši. Ka morago, Abenere a ka ba a ile a nyaka go itira kgoši, mohlomongwe ke ka baka leo a ilego a robala le yo mongwe wa basadi ba Kgoši Saulo. (2 Samuele 2:8-10; 3:6-11) Ke ka baka la’ng Jonathane le Abenere ba be ba sa sware Dafida ka go swana? Lebaka ke gore Jonathane o be a botegela Jehofa e bile a ikokobeditše, eupša go be go se bjalo ka Abenere.
10. Ke ka baka la’ng Abesalomo a be a sa botegele Modimo?
10 Morwa wa Kgoši Dafida e lego Abesalomo o be a sa botegele Modimo ka gobane o be a se na boikokobetšo. O be a nyaka go ba kgoši, ka gona o ile “a itirela koloi, a ba le dipere le banna ba masomehlano bao ba bego ba kitima pele ga gagwe.” (2 Samuele 15:1) Le gona o ile a kgodiša Baisiraele ba bantši gore ba mo thekge. O ile a ba a leka go bolaya tatagwe, gaešita le ge a be a tseba gore Jehofa ke yena a kgethilego Dafida gore e be kgoši ya Isiraele.—2 Samuele 15:13, 14; 17:1-4.
11. Re ka holwa bjang ke dipego tša ka Beibeleng tša mabapi le Abenere, Abesalomo le Baruke?
11 Ge motho a se na boikokobetšo e bile a nyaka maemo, go thata gore a dule a botegela Modimo. Ke therešo gore re rata Jehofa, e bile ga re nyake go ba le boithati le dipelo tše mpe go swana le Abenere le Abesalomo. Eupša re swanetše go itlhokomela gore ga re thome go kganyoga go ba le tšhelete e ntši goba mošomo wo o dirago gore re ikwe re le ba bohlokwa go feta batho ba bangwe. Seo se tla senya tswalano ya rena le Jehofa. Ka nako e itšego, mongwaledi wa Jeremia e lego Baruke, o ile a nyaka selo seo a bego a se na sona, gomme a se sa thabela go hlankela Modimo. Ke moka Jehofa o ile a re go Baruke: “Tseba gore seo ke se agilego, ke a se phušola gomme seo ke se bjetšego, ke a se tumola nageng ka moka. Eupša ge e le wena, o duletše go itsomela dilo tše dikgolo. O se ke wa di tsoma.” (Jeremia 45:4, 5) Baruke o ile a kwa Jehofa. Le rena re swanetše go mo kwa, ka gobane kgauswinyane o tlo fediša lefase le le kgopo.
Ge o botša ngwaneno gore a ye go bagolo gore ba mo thuše, o mmontšha botho le go botegela Jehofa
12. Bontšha kamoo re ka se kgonego go botegela Modimo ge re na le boithati.
12 Ngwanabo rena Daniel wa kua Mexico, o ile a swanelwa ke go dira phetho ya gore o tla botegela mang. O be a nyaka go nyala kgarebe e nngwe ya lefase. Daniel o re: “Ke ile ka tšwela pele ke ngwalelana le yona mangwalo le ka morago ga gore ke tšee bobulamadibogo.” Eupša Daniel o ile a lemoga gore o be a dira seo se ratwago ke pelo ya gagwe ka boithati. O be a sa botegele Jehofa, ka gona o be a swanetše go ikokobetša. Ka go re’alo o ile a botša mogolo yo a nago le phihlelo ka kgarebe yeo. Daniel o re: “Mogolo yoo o ile a nthuša go bona gore ge e ba ke nyaka go botegela Modimo, ke swanetše go kgaogana le kgarebe yeo. Ka morago ga go rapela gantši le go lla, ke ile ka dira sona seo. Go se go ye kae, ke ile ka thoma go thaba kudu bodireding.” Gona bjale Daniel o nyetše mosadi yo a ratago Jehofa gomme o hlankela e le molebeledi wa tikologo.
GO BOTEGELA MODIMO GO RE THUŠA GO BA LE BOTHO
13. Nathane o ile a dula a botegela Modimo le Dafida bjang ge Dafida a be a dirile sebe?
13 Ge re botegela Jehofa, re ka kgona le go botegela ba bangwe le go ba thuša ka mo re ka kgonago. Moporofeta Nathane o ile a dula a botegela Jehofa le go botegela Dafida. Ka morago ga gore Dafida a iphe mosadi wa monna yo mongwe le go bolaya monna yoo, Jehofa o ile a romela Nathane gore a yo mo laya. Nathane o ile a bontšha sebete gomme a kwa Jehofa. Eupša gape o ile a dira dilo ka bohlale le go bolela le Dafida ka botho. O be a nyaka go thuša Dafida go kwešiša bogolo bja dibe tšeo a di dirilego. Ka gona o ile a mo anegela ka monna yo a itšego wa mohumi yo a ilego a utswa kwana ya mathomo le ya mafelelo ya modiidi. Ge Dafida a ekwa seo, o ile a galefišwa o šoro ke seo monna yoo wa mohumi a se dirilego. Ke moka Nathane a re: “Monna yoo ke wena!” Dafida o ile a lemoga gore o senyeditše Jehofa.—2 Samuele 12:1-7, 13.
14. O ka botegela bjang Jehofa, bagwera le ba leloko?
14 Le wena o ka botegela Jehofa pele gomme ka morago wa botegela ba bangwe ka go ba bontšha botho. Ka mohlala, o ka ba o na le bohlatse bja gore ngwanabo rena yo a itšego o dirile sebe se segolo. O ka ba o nyaka go botegela ngwanabo rena yoo, kudukudu ge e ba e le mogwera wa gago yo mogolo goba setho sa lapa. Eupša o bile o a tseba gore yo re swanetšego go mmotegela pele ke Jehofa. Ka gona go swana le Nathane, ekwa Jehofa eupša o bontšhe ngwaneno botho. Mmotše gore a kgopele thušo go bagolo le gore a ye go bona kapelapela. Ge e ba a sa dire bjalo, gona wena o swanetše go ba botša. Ge o dira bjalo, o botegela Jehofa. Ka nako e swanago, o bontšha ngwaneno botho ka gobane bagolo ba ka mo thuša gore a boele a be le tswalano e botse le Jehofa. Ba tla mo phošolla ka boleta le ka lerato.—Bala Lefitiko 5:1; Bagalatia 6:1.
RE SWANETŠE GO BA LE SEBETE GORE RE BOTEGELE MODIMO
15, 16. Ke ka baka la’ng Hushai a be a swanetše go ba le sebete gore a botegele Modimo?
15 Hushai e be e le yo mongwe wa bagwera ba ba botegago ba Kgoši Dafida. Ge setšhaba se be se nyaka go dira Abesalomo kgoši, Hushai o be a swanetše go ba le sebete gore a dule a botegela Dafida le Modimo. O be a tseba gore Abesalomo o tlile Jerusalema le madira a gagwe le gore Dafida o be a tšhabile. (2 Samuele 15:13; 16:15) Eupša Hushai o ile a dira’ng? Na o ile a hlanogela Dafida gomme a thekga Abesalomo? Aowa. Gaešita le ge Dafida a be a tšofetše gomme batho ba bantši ba nyaka go mmolaya, Hushai o ile a dula a mmotegela ka gobane Jehofa o be a mo kgethile gore e be kgoši. Ka gona Hushai o ile a ya Thabeng ya Mehlware go yo gahlanetša Dafida.—2 Samuele 15:30, 32.
16 Dafida o ile a kgopela Hushai gore a boele Jerusalema gomme a itire mogwera wa Abesalomo e le gore a kgone go kgodiša Abesalomo gore a theetše keletšo ya gagwe go e na le go theetša ya Ahithofele. Hushai o ile a bontšha sebete gomme a ipea kotsing ka go theetša Dafida le go dula a botegela Jehofa. Dafida o ile a rapela Jehofa gore a thuše Hushai, gomme gwa direga sona seo. Abesalomo o ile a theetša keletšo ya Hushai go e na le go theetša ya Ahithofele.—2 Samuele 15:31; 17:14.
17. Ke ka baka la’ng re swanetše go ba le sebete gore re botege?
17 Re swanetše go ba le sebete gore re botegele Jehofa le go mo kwa go e na le go dira seo ditho tša lapa, bašomigotee, goba babuši ba rego re se dire. Ka mohlala, Taro wa kua Japane o ile a dira sohle se a ka se kgonago go thabiša batswadi ba gagwe go tloga e sa le mošemanyana. O be a ba kwa e bile a ba botegela, e sego feela ka gobane a be a gapeletšega, eupša ka gobane a be a ba rata. Eupša ge a be a thoma go ithuta Beibele le Dihlatse tša Jehofa, batswadi ba gagwe ba ile ba mo ganetša. Se se ile sa mo nyamiša, gomme gwa ba thata kudu gore a ba botše gore o dirile phetho ya go ya dibokeng. Taro o re: “Ba be ba galefile o šoro moo go ilego gwa feta nywaga e mentši ba sa nyake ke ba etela. Ke ile ka rapela Jehofa gore a nthuše go kgomarela phetho ya ka. Gona bjale ba kaone, gomme ke kgona go ba etela ka mehla.”—Bala Diema 29:25.
18. Sehlogo se se go hotše bjang?
18 Go swana le Dafida, Jonathane, Nathane le Hushai, eka le rena re ka latswa lethabo leo le tlišwago ke go botegela Jehofa. Ga re nyake go swana le Abenere le Abesalomo bao ba bego ba sa botege. Ke therešo gore ga se ra phethagala le gore re dira diphošo. Eupša anke re bontšheng Jehofa gore go mmotegela ke selo seo se tlago pele maphelong a rena.
^ [1] (serapa 7) Maina a mangwe a fetotšwe.


text:
Morokami wa Seisemane se se Nolofaditšwego—Ke ka Baka la Eng o Ile wa Thongwa?
KA NYWAGASOME, banna le basadi lefaseng ka bophara ba be ba dutše ba kgahlwa e bile ba holwa ke molaetša wo o theilwego Beibeleng wo o gatišitšwego matlakaleng a Morokami. Ka July 2011, tokollo ya pele ya kgatišo e nolofaditšwego e ithutwago ya makasine wo e ile ya gatišwa ka Seisemane. Tokollo yeo e hlalositše gore: “Kgatišo ye e mpsha e tla lekwa ka ngwaga o tee, gomme ge e ba e ka ba e holago, e tla tšwela pele e gatišwa.”
Ga bjale re thabela go le tsebiša gore re phethile ka gore kgatišo ye e tšwele pele e gatišwa. Go feta moo, ge nako e dutše e eya, kgatišo yeo e nolofaditšwego e tla hwetšagala ka Sefora, Sepotokisi le Sepanishi.
LEBAKA LEO E RATWAGO
Ka morago ga go hwetša kgatišo ye, ba mmalwa go tšwa Pacific Borwa ba begile gore: “Ga bjale bana babo rena ba kgona go kwešiša Morokami gabotse.” Lengwalo le lengwe le itše: “Nako yeo peleng e bego e fetšwa go nyakwa mantšu le ditlhaloso ga bjale e dirišetšwa go kwešiša mangwalo a bontšhitšwego le kamoo a tswalanago ka gona le seo se ithutwago.”
Sealoga se sengwe sa kholetšheng kua United States se re: “Ke feditše nywaga e 18 ke bolela le go ngwala leleme le thata la thuto e phagamego. Ke ile ka thoma go ba le mokgwa wa go bolela le go nagana ka tsela e raraganego kudu go sa nyakege. Ke ile ka lemoga gore ke swanetše go dira diphetogo tše dikgolo kudu tseleng yeo ke naganago le go bolela ka yona.” Ka ge ga bjale e le moebangedi yo a atlegago, o ngwala gore: “Morokami wo o nolofaditšwego o itlhatsetše e le thušo e kgolo kudu. Tsela yeo o nolofaditšwego ka yona e mpontšha mohlala o mobotse kudu wa kamoo nka bolelago ka tsela e bonolo.”
Kgaetšedi yo mongwe yo a tšwago Engelane yo a kolobeditšwego ka 1972 o ngwadile mabapi le Morokami wo gore: “Ge ke be ke bala tokollo ya wona ya pele, ke ile ka ikwa eka Jehofa o dutše thoko ga ka o beile matsogo a gagwe godimo ga magetla a ka gomme re o bala mmogo. Go be go etša tate yo a balelago ngwana wa gagwe dinonwane pele a robala.”
Kgaetšedi yo mongwe yo a lego Bethele ya kua United States yo a nago le nywaga ya ka godimo ga e 40 a kolobeditšwe o boletše gore ka dinako tše dingwe kgatišo ye e ile ya mo thuša go kwešiša dilo ka lefsa. Ka mohlala, lepokisi leo le rego: “Dipolelwana tše Dingwe di a Hlaloswa” ka go tokollo ya September 15, 2011, le hlalositše polelwana “leru la dihlatse” go Baheberu 12:1 ka mantšu a: “E be e le ba bantši kudu moo ba ka se kgonego go balwa.” O itše: “Seo se dirile gore ke kwešiše temana ye gabotse.” Mabapi le diboka tša beke le beke, o okeditše ka gore: “Le ge dikarabo tša bana di etšwa ka go lebanya kgatišong ye, ga di na mantšu a swanago le a kgatišo e tlwaelegilego ya Morokami yeo bontši bo e swerego. Ka gona dikarabo tša bona e ba tše difsa go batheetši.”
Kgaetšedi yo mongwe yo a lego Bethele o ngwadile gore: “Ke dula ke fagahletše go kwa dikarabo tša bana dibokeng. Morokami o nolofaditšwego o ba thušitše go araba ka kgodišego e kgolo. Dikarabo tša bona di nkgothatša kudu.”
Kgaetšedi yo mongwe yo a kolobeditšwego ka 1984 o lebogile kgatišo ye ka gore: “Ke ikwa o ka re e ngwaletšwe nna. E dira gore ke kwešiše gabonolo seo ke se balago. Ga bjale ke na le sebete sa go araba Thutong ya Morokami.”
SEDIRIŠWA SEO BATSWADI BA SE TŠEELAGO GODIMO
Mmago mošemanyana wa nywaga e šupa o hlalositše gore: “Ke be ke fetša nako e ntši ke gapeletšega go mo hlalosetša mafoko a mantši nakong ya ge re lokišetša Thuto ya Morokami, gomme seo se be se lapiša.” Kgatišo ye e thušitše bjang? O ngwala gore: “Ke makatšwa kudu ke gore o kgona go bala dirapa le go kwešiša gabotse seo a se balago. Ka ge mantšu a se thata e bile mafoko e le a makopana, ga a tšhošwe ke selo. O šetše a thomile go lokišetša dikarabo bakeng sa diboka a nnoši ntle le thušo ya ka, gomme kgopolo ya gagwe e dula e tsepame thutong ka moka.”
Mmago ngwanenyana wa nywaga e senyane o ngwadile gore: “Peleng ke be ke swanetše go mo thuša ka dikarabo tša gagwe. Ga bjale o di lokišeletša ka boyena. Ga se gantši re fetšago nako re hlalosa taba ka diripa ka diripa. Ka ge a sa thatafalelwe ke go kwešiša seo a se balago, ga bjale o ikwa e le karolo ya Thuto ya Morokami.”
BANA BA IKWA BJANG?
Bana ba bantši ba ikwa eka Morokami o nolofaditšwego o be o ngwalelwa bona. Rebecca wa nywaga e 12 o kgopetše gore: “Hle anke kgatišo ye e mpsha e dule e tšweletšwa!” O okeditše ka gore: “Ke rata karolo e rego: ‘Dipolelwana tše Dingwe di a Hlaloswa.’ E bonolo kudu go bana.”
Nicolette wa nywaga e šupa o ikwa ka mokgwa o swanago: “Ke be ke thatafalelwa ke go kwešiša Morokami. Ga bjale ke kgona go nea dikarabo tše dintši ka bonna.” Emma wa nywaga e senyane o ngwadile gore: “E bile thušo e kgolo kudu go nna le kgaetšedi ya ka ya nywaga e tshelelago. Re kgona go kwešiša gabonolo seo re se balago! Ke a leboga!”
Go bonagala gabotse gore ba bantši ba holwa ke kgatišo ye ya Morokami yeo e dirišago mantšu a kwešišegago gabonolo le mafoko a bonolo. E phetha morero o mogolo e bile e tla tšwela pele e gatišwa mmogo le kgatišo e tlwaelegilego yeo e bilego tokišetšo e bohlokwa go tloga ka 1879.


text:
TŠA MOLAO LE DITOKELO TŠA BATHO
Georgia
Kgoro ya Tsheko ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho e Amogetše go Ipona Molato ga Mmušo wa Georgia
Georgia e dumetše gore go phumola ga yona mekgatlo ya bodumedi ya Dihlatse go be ‘go ka se lokafatšwe.’ Phetho yeo e dirilwego ke mmušo e bakile ditlhaselo tše šoro tša Dihlatse.
Dihlatse tša Jehofa di Nea Tshedimošo ka Kahlolo Yeo e Dirilwego ke ECHR Nageng ya Georgia
Lesolo la April 2015, le tla tsebiša maphodisa ka dintlha tša mabapi le kahlolo yeo e dirilwego ke Kgoro ya Tsheko ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho le mediro ya bodumedi ya Dihlatse tša Jehofa.
Kgoro ya Yuropa ya Ditokelo tša Batho e Thekga Molao wa Pušo Kua Georgia
Ka October 7, 2014 (ECHR) e ile ya ema le Dihlatse tša Jehofa kua Repabliking ya Georgia. Balaodi ba bonwe molato wa go gatakela tokologo ya bodumedi ya Dihlatse le ditokelo tše dingwe tša batho.


text:
KGAOLO 97
Seswantšho sa Mabapi le Bašomi Serapeng sa Merara
BAŠOMI “BA MAFELELO” SERAPENG SA MERARA E BA “BA PELE”
Jesu o sa tšwa go botša batheetši ba gagwe kua Perea gore “ba bantši ba e lego ba pele e tla ba ba morago gomme ba morago ya ba ba pele.” (Mateo 19:30) O gatelela mantšu a ka seswantšho sa mabapi le bašomi ba serapeng sa merara, o re:
“Mmušo wa magodimo o swana le motho, mong wa ntlo, yo a ilego a tšwa e sa le bosasa gore a yo thwala bašomi bakeng sa serapa sa gagwe sa merara. Ge a dumelelane le bašomi ka tenariase ka letšatši, a ba romela serapeng sa gagwe sa merara. Ge a etšwa gape mo e ka bago ka iri ya boraro, a bona ba bangwe ba eme borekišetšong ba se ba thwalwa, gomme go bao a re: ‘Le lena eyang serapeng sa morara, ke tla le nea selo le ge e le sefe se se swanetšego.’ Ka gona ba ya. Gape a tšwa mo e ka bago ka iri ya botshelela le iri ya senyane gomme a dira ka mo go swanago. Mafelelong, mo e ka bago ka iri ya lesometee a tšwa a hwetša ba bangwe ba eme, a re go bona: ‘Ke ka baka la’ng le eme mo letšatši ka moka le sa šome?’ Ba re go yena: ‘Ka baka la gore ga go na yo a re thwetšego.’ Yena a re go bona: ‘Le lena eyang serapeng sa morara.’”—Mateo 20:1-7.
Mohlomongwe batheetši ba Jesu ba nagana ka Jehofa Modimo ge ba ekwa a bolela ka “Mmušo wa magodimo” le “mong wa ntlo.” Mangwalo a tšweletša Jehofa e le mong wa serapa sa merara, seo se bego se emela setšhaba sa Isiraele. (Psalme 80:8, 9; Jesaya 5:3, 4) Bao ba lego kgweranong ya Molao ba swantšhwa le bašomi ba serapeng sa merara. Lega go le bjalo, Jesu ga a swantšhetše ka dilo tša nakong e fetilego. O hlalosa boemo bjo bo lego gona mehleng ya gagwe.
Baetapele ba bodumedi, ka go swana le Bafarisei bao ba bego ba sa tšwa go mo leka ka taba ya tlhalo, go thwe ba šoma ka thata ka go se kgaotše tirelong ya Modimo. Ba swana le bašomi ba nako e tletšego bao ba letetšego go lefša ka botlalo. Mogolo wa gona wa letšatši ke tenariase.
Baperisita le ba bangwe sehlopheng se ba lebelela Bajuda ba tlwaelegilego e le bao ba hlankelago Modimo ka tekanyo e nyenyane, ba etša bašomi ba nakwana serapeng sa Modimo sa merara. Seswantšhong sa Jesu, ba ke batho bao ba thwalwago “mo e ka bago ka iri ya boraro” (9:00 mesong) goba ka moragonyana letšatšing la mošomo—ka iri ya botshelela, iri ya senyane gomme mafelelong ka iri ya lesometee (5:00 thapama).
Banna le basadi bao ba latelago Jesu ba lebelelwa e le “batho ba rogakilwego.” (Johane 7:49) Ba feditše bogolo bja maphelo a bona e le barei ba dihlapi goba ba šoma mešomong e mengwe. Ke moka, lehlabuleng la 29 C.E., “mong wa serapa sa morara” o ile a roma Jesu gore a yo bitša batho ba ba tlasana gore ba šomele Modimo e le barutiwa ba Kriste. Ke “ba mafelelo” bao Jesu a bolelago ka bona, e lego bašomi ba iri ya lesometee ba serapeng sa merara.
Ge Jesu a phetha seswantšho sa gagwe, o hlalosa seo se diregago bofelong bja letšatši la mošomo, o re: “Eitše ge e eba mantšiboa, mong wa serapa sa morara a re go mohlokomedi: ‘Bitša bašomi o ba lefe meputso ya bona, o thome ka wa mafelelo o fetše ka wa pele.’ Ge batho ba iri ya lesometee ba fihla, yo mongwe le yo mongwe a amogela tenariase. Ka gona, ge ba pele ba etla, ba phetha ka gore ba tla amogela se se fetišago, eupša le bona ba amogela moputso wa tenariase. Ge ba o amogela ba thoma go ngongorega go mong wa ntlo ba re: ‘Ba ba mafelelo ba šomile iri e tee; lega go le bjalo o ba lekantše le rena bao re rwelego boima bja letšatši ka moka le phišo e tšhumago!’ Eupša ge a araba yo mongwe wa bona a re: ‘Wešo, ga ke go fošetše. Na ga se wa dumelelana le nna ka tenariase? Tšea se e lego sa gago o sepele. Ke nyaka go nea yo wa mafelelo go swana le wena. Na ga go dumelelwe ke molao gore ke dire se ke nyakago go se dira ka dilo tša ka? Goba na o na le lehufa ka baka la ge ke le yo a lokilego?’ Ka tsela ye, ba mafelelo e tla ba ba pele gomme ba pele ya ba ba mafelelo.”—Mateo 20:8-16.
Barutiwa ba ka ba ba ipotšiša ka karolo yeo ya mafelelo ya seswantšho sa Jesu. Baetapele ba bodumedi ba Bajuda bao ba itšeago e le “ba mathomo” e tla ba “ba mafelelo” bjang? Le gona barutiwa ba Jesu e tla ba “ba mathomo” bjang?
Barutiwa ba Jesu, bao Bafarisei le ba bangwe ba ba lebelelago e le “ba mafelelo,” e tla ba “ba mathomo” ba go amogela moputso o feletšego. Ge Jesu a ehwa, Jerusalema ya lefaseng e tla lahlwa, moo Modimo a tlago go kgetha setšhaba se sefsa, e lego “Isiraele ya Modimo.” (Bagalatia 6:16; Mateo 23:38) Johane Mokolobetši o be a bolela ka batho bao ge a be a bolela ka go tla ga kolobetšo ya moya o mokgethwa. Bao e bego e le “ba mafelelo” e tla ba ba pele ba go amogela kolobetšo yeo le go fiwa tokelo ya go ba dihlatse tša Jesu “go fihla karolong ya kgole ya lefase.” (Ditiro 1:5, 8; Mateo 3:11) Go ya ka tekanyo yeo barutiwa ba Jesu ba kwešišago phetogo e kgolo yeo Jesu a bolelago ka yona, ba ka no bonela pele go lebeletšana le go se thabelwe kudu ke baetapele ba bodumedi, bao e bago “ba mafelelo.”


text:
Na go a Hlokagala Gore Motho e be Setho sa Bodumedi bjo Itšego?
Karabo ya Beibele
Ee, ka baka la gore Modimo o nyaka gore batho ba mo rapele ba bokane. Beibele e re: “A re hlokomelaneng gore re hlohleletšaneng leratong le medirong e mebotse, re sa tlogele go bokana ga rena gotee.”—Baheberu 10:24, 25.
Jesu o ile a bolela gore balatedi ba gagwe e be e tla ba ditho tša sehlopha se se rulagantšwego ge a be a re: “Bohle ba tla tseba ka se gore le barutiwa ba ka, ge e ba le ratana.” (Johane 13:35). Bakriste ba swanetše go bokana le badumedi gotee le bona ka ge e le tsela e di phalago tšohle ya go bontšha lerato. Ba be ba tla rulaganywa go ya ka diphuthego gore ba bokane ka mehla bakeng sa borapedi. (1 Bakorinthe 16:19) E le sehlopha, ba be ba tla bopa karolo ya borwarre bja lefase ka bophara.—1 Petro 2:17
Go fo ba setho sa bodumedi bjo itšego ga go a lekana
Ge Beibele e re batho ba swanetše go bokana bakeng sa go rapela Modimo, ga e rute gore motho a ka fo thabiša Modimo ka go ba setho sa bodumedi bjo itšego. Go re re amogelwe ke Modimo, bodumedi bja motho bo swanetše go kgoma tsela yeo a phelago ka yona letšatši le letšatši. Ka mohlala, Beibele e re: “Mohuta wa borapedi bjo bo hlwekilego le bjo bo sa šilafalago ponong ya Modimo wa rena le Tate ke wo: Ke go babalela ditšhiwana le bahlologadi ditlaišegong tša bona le go itota ga motho a se na sepatso go tšwa lefaseng.”—Jakobo 1:27.
Ithute ka mo go oketšegilego
Ke ka Baka La’ng Dihlatse tša Jehofa di sa Bitše Lefelo Leo di Kopanelago go Lona Gore ke Kereke?
Ithute gore polelwana “Holo ya Mmušo ya Dihlatse tša Jehofa” e tšwa kae le lebaka leo re e dirišago.
Na re Swanetše go Rapela Diswantšho?
Na Modimo o na le taba le gore re diriša diswantšho ge re mo rapela?
Na go na le Bodumedi bjo bo ka Botwago?
Na o nyamišitšwe ke bodumedi? Ge e ba go le bjalo, o ka thatafalelwa ke go bota bodumedi le ge e le bofe. Go ithuta Beibele go ka thuša bjang?


text:
THUTO 7
Na o Fela o Lewa ke Bodutu le go Boifa?
Lebelela mošemanyana yo a lego mo seswantšhong. Na ga a bonagale a lewa ke bodutu e bile a boifa? Na le wena o kile wa ikwa ka tsela yeo?— Motho yo mongwe le yo mongwe o fela a ikwa ka tsela yeo. Beibele e bolela ka bagwera ba Jehofa bao le bona ba ilego ba lewa ke bodutu le go boifa. Yo mongwe wa bona e be e le Eliya. Anke re ithute ka yena.
Eliya o be a dula Isiraele kgalekgale, pele Jesu a ka belegwa. Ahaba e lego kgoši ya Isiraele, o be a sa rapele Modimo wa therešo e lego Jehofa. Ahaba le mosadi wa gagwe e lego Isebele ba be ba rapela modimo wa maaka yo a bitšwago Baali. Ka gona Baisiraele ba bantši le bona ba ile ba thoma go rapela Baali. Mohumagadi Isebele o be a na le pelo e mpe gomme o be a nyaka go bolaya batho ka moka bao ba bego ba rapela Jehofa, go akaretša le Eliya! Na o a tseba gore Eliya o ile a dira eng?—
Eliya o ile a tšhaba! O ile a tšhabela lešokeng gomme a utama ka leweng. O nagana gore ke ka baka la eng a ile a dira seo?— Ee, o be a boifa. Eupša Eliya o be a se a swanela go boifa. Ka baka la eng? Ka gobane o be a tseba gore Jehofa o be a ka mo thuša. Jehofa o be a kile a bontšha Eliya matla a gagwe. Lebakeng le lengwe, Jehofa o kile a araba thapelo ya Eliya ka go romela mollo o tšwago legodimong. Ka gona ga go na pelaelo gore Jehofa o be a ka thuša Eliya le mo lebakeng le!
Ge Eliya a be a le ka leweng, Jehofa o ile a bolela le yena a mmotšiša gore: ‘O nyaka eng mo?’ Eliya o ile a araba a re: ‘Go šetše nna feela yo a sa go hlankelago. Ke nnoši e bile ke boifa gore ke tla bolawa.’ Eliya o be a nagana gore barapedi ka moka ba Jehofa ba be ba bolailwe. Eupša Jehofa o ile a re go Eliya: ‘Aowa, ga go bjalo. Go sa na le batho ba 7 000 bao ba sa ntlhankelago. Eba le sebete. Go sa na le mošomo o montši wo ke nyakago o o dira!’ Na o nagana gore Eliya o ile a thabela go kwa seo?—
O ka ithuta eng go seo se diragaletšego Eliya?— O ka ithuta gore ga se wa swanela go ikwa o lewa ke bodutu le go boifa. O na le bagwera bao ba ratago Jehofa le bao ba go ratago. Le gona Jehofa o na le matla a magolo gomme o tla dula a go thuša! Na ga o thabele go tseba gore ga o nnoši?—


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
Katlego ya Kgonthe ke Eng?
KE ENG se se kwešago bohloko go feta go palelwa? Ke katlego yeo e sego ya kgonthe. Go ba gona, ge e ba o paletšwe ke go fihlelela selo se itšego, o ka gata megato ya go lokiša boemo. Mafelelong, o ka ithuta diphošong tša gago ke moka wa lokiša nakong e tlago.
Katlego yeo e sego ya kgonthe e fapane. Ge e šetše e go laola, o ka nagana gore dilo di sepela gabotse mola e le gona ge di senyega. O ka lemoga mola dilo di senyegile gore go nyakega gore o dire diphetogo.
Ela hloko mohlala wo. Jesu Kriste o kile a botšiša gore: “Motho go tla mo hola’ng ge e ba a ka rua lefase ka moka eupša a loba moya wa gagwe?” (Mateo 16:26) Kgopolo yeo e ka šoma kudu go bao ba ineetšego go hwetšeng tšhelete le dilo tšeo e ka di rekago, e lego mohlala o mobotse wa katlego yeo e sego ya kgonthe. Moeletši wa tša mešomo e lego Tom Denham o ngwala gore: “Go nagana feela ka go hlatlošwa mošomong, go dira tšhelete e ntši goba go hwetša dilo tše di oketšegilego, ga go kgotsofatše motho. Go fo ela katlego ka tšhelete ke go iphora, go tla go tlogela o sa thaba.”
Ke therešo gore batho ba bantši lehono ba tla dumelelana le seo. Nyakišišong e nngwe yeo e dirilwego kua United States, e bontšhitše gore lelokelelong la dilo tše 22 “tšeo di dirago gore o atlege bophelong, go ba le tšhelete e ntši” go ile gwa ba maemong a bo-20. Dilo tše bjalo ka go phela gabotse mmeleng, ditswalano tše dibotse le ba bangwe le go ba le mošomo woo o o ratago, di ile tša ba maemong a pele.
Ge batho ba bantši ba botšišwa, go molaleng gore ba kgona go dira phapano magareng ga katlego yeo e sego ya kgonthe le katlego ya kgonthe. Lega go le bjalo, go thata go dira diphetho tšeo di bontšhago gore o na le pono e botse ka katlego.


text:
KGAOLO 22
Barutiwa ba Bane e tla ba Barei ba Batho
MATEO 4:13-22 MAREKA 1:16-20 LUKA 5:1-11
JESU O BITŠA BARUTIWA GORE BA MO LATELE KA NAKO E TLETŠEGO
BAREI BA DIHLAPI E BA BAREI BA BATHO
Ka morago ga gore batho ba Natsaretha ba leke go bolaya Jesu, o hudugela motseng wa Kaperenaume, kgauswi le Lewatle la Galilea, leo gape le bitšwago “letsha la Genetsareta.” (Luka 5:1) Se se phethagatša boporofeta bjo bo lego pukung ya Jesaya bja gore batho ba Galilea bao ba dulago go bapa le lewatle ba tla bona seetša se segolo.—Jesaya 9:1, 2.
Ee, mo Galilea, Jesu o tšwela pele a tsebatša gore “Mmušo wa magodimo o batametše.” (Mateo 4:17) Jesu o hwetša ba bane ba barutiwa ba gagwe. Ba ile ba sepela le yena pejana, eupša ge ba boa le Jesu ba etšwa Judea, ba ile ba boela kgwebong ya bona ya go rea dihlapi. (Johane 1:35-42) Lega go le bjalo, bjale ke nako ya gore ba dule ba na le Jesu gore a kgone go ba tlwaetša e le gore ba tle ba tšwele pele ka bodiredi ka morago ga ge a sepetše.
Ge Jesu a sepela lebopong, o bona Simone Petro, morwarre wa Andrea le bagwera ba bangwe ba bona ba lokiša malokwa a bona. Jesu o ya go bona, a namela sekepeng sa Petro gomme a mo kgopela gore a se tloše lebopong. Ge ba le kgojana, Jesu a dula fase gomme a thoma go ruta mašaba ao a bokanego lebopong ditherešo mabapi le Mmušo wa Modimo.
Ka morago Jesu o re go Petro: “Eyang moo go išago tlase le theošeng malokwa a lena gore le sware dihlapi.” Petro a araba a re: “Morutiši, re itapišitše bošego ka moka ra se hwetše selo, eupša ke tla theoša malokwa go ya ka taelo ya gago.”—Luka 5:4, 5.
Ba theoša malokwa gomme ba swara dihlapi tše dintši kudu moo malokwa a bona a thomago go gagoga! Gateetee, banna ba bitša badirišani ba bona sekepeng sa kgauswi gore ba tlo ba thuša. Go se go ye kae dikepe ka bobedi di tletše dihlapi tše dintši moo dikepe tšeo tše di imelwago di thomago go nwelela. Ge Petro a bona se, o wela fase pele ga Jesu gomme o re: “Tloga go nna Morena, gobane ke motho wa sebe.” Jesu o a araba o re: “Tlogela go boifa. Go tloga bjale go ya pele o tla be o swara batho ba phela.”—Luka 5:8, 10.
Jesu o re go Petro le Andrea: “Ntšhaleng morago, ke tla le dira barei ba batho.” (Mateo 4:19) O akaretša barei ba bangwe ba dihlapi ba babedi, e lego Jakobo le Johane, barwa ba babedi ba Tsebedeo. Le bona ba arabela ntle le go dikadika. Ka gona barei ba ba bane ba tlogela kgwebo ya bona ya go rea dihlapi gomme e ba barutiwa ba pele ba Jesu ba nako e tletšego.
Ithute ka mo go oketšegilego
Petro o Ile a Lwantšhana le Poifo le Pelaelo
Pelaelo e ka ba lepheko le matla. Eupša Petro o ile a fenya poifo ya gagwe le dipelaelo mabapi le go latela Jesu.


text:
THUTO 17
Balebeledi ba Basepedi ba re Thuša Bjang?
Mangwalo a Bakriste a Segerika gantši a bolela ka Baranaba le moapostola Paulo. Banna ba ba ile ba hlankela e le balebeledi ba basepedi, ba etela diphuthego tša pele. Ka baka la’ng? Ba be ba tshwenyegile e le ka kgonthe ka boiketlo bja bana babo bona ba moya. Paulo o ile a bolela gore o be a nyaka go ‘boela le go etela bana babo’ go bona gore ba be ba phela bjang. O be a ikemišeditše go sepela dikhilomithara tše makgolo gore a yo ba kgothatša. (Ditiro 15:36) Yeo ke kganyogo yeo balebeledi ba rena ba basepedi ba nago le yona lehono.
Ba tlela go re kgothatša. Molebeledi yo mongwe le yo mongwe wa tikologo o etela diphuthego tše e ka bago tše 20, o fetša beke le e nngwe le e nngwe ya tšona gabedi ka ngwaga. Re ka holwa kudu ke phihlelo ya bana ba babo rena ba le basadi ba bona, ge e ba ba nyetše. Ba katanela go tseba ba bagolo le ba banyenyane, gomme ba fišegela go ya le rena bodireding bja tšhemo le bathong bao re ithutago Beibele le bona. Balebeledi ba ba dira maeto a bodiši le bagolo, gomme ba re matlafatša ka go nea dipolelo tše di kgothatšago dibokeng le dikopanong.—Ditiro 15:35.
Ba kgahlegela bohle. Balebeledi ba tikologo ba tloga ba kgahlegela boemo bja moya bja diphuthego. Ba kopana le bagolo le bahlanka ba bodiredi bakeng sa go hlahloba tšwelopele yeo e dirilwego le go ba nea keletšo e šomago tabeng ya go phetha boikarabelo bja bona. Ba thuša babulamadibogo gore ba atlege bodireding bja bona e bile ba thabela go tseba batho bao ba sa tšwago go thoma go kopanela le go kwa ka tšwelopele ya bona ya moya. Yo mongwe le yo mongwe wa bana ba babo rena o ikgafa e le ‘mošomigotee bakeng sa go re hola.’ (2 Bakorinthe 8:23) Re swanetše go ekiša tumelo ya bona le boineelo bja bona go Modimo.—Baheberu 13:7.
Balebeledi ba tikologo ba etela diphuthego ka morero ofe?
O ka holwa bjang ke diketelo tša bona?
Ithute ka mo go oketšegilego
Ke ka Baka la Eng Dihlatse tša Jehofa di Eya Dikopanong tše Dikgolo?
Re ba le dikopano tše tharo ngwaga le ngwaga. O ka holwa bjang ke dikopano tše?
Dihlatse tša Jehofa di Rulaganya Bjang Modiro wa Tšona wa Boboledi?
Re latela mohlala wa Jesu ge a be a le mo lefaseng. E mengwe ya mekgwa ya go bolela dibata tše tše dibotse ke efe?


text:
KGAOLO 131
Kgoši e se Nago Molato e Tlaišega Koteng
MATEO 27:33-44 MAREKA 15:22-32 LUKA 23:32-43 JOHANE 19:17-24
JESU O KOKOTELWA KOTENG YA TLHOKOFATŠO
LESWAO LE LEGO KA GODIMO GA HLOGO YA JESU LE DIRA GORE A KWERWE
JESU O NEA BATHO KHOLOFELO YA GO PHELA LEFASENG LA PARADEISE
Jesu o išwa lefelong leo le sego kgole le motse moo yena le disenyi tše pedi ba tla bolaelwago gona. Lefelo leo le bitšwa Gologotha, goba Lefelo la Magata, gomme ke lefelo leo motho a le bonago ‘a le kgojana.’—Mareka 15:40.
Banna ba bararo bao ba ahlotšwego ba a apolwa. Ke moka ba newa beine yeo e tswakilwego le setagi sa mira le sabohloko. Go bonagala basadi ba Jerusalema e le bona ba dirilego motswako woo, gomme Baroma ga ba time bao ba bolawago seno se seo se bolayago bohloko. Lega go le bjalo, ka morago ga gore Jesu a se latswe, o gana go se nwa. Ka baka la’ng? O nyaka gore a be a hlaphogetšwe ka mo go feletšego tekong ye e kgolo kudu; o nyaka go phafoga le go botega go fihla lehung.
Jesu o kokotelwa koteng. (Mareka 15:25) Mašole a mo kokotela ka dipikiri diatleng le dinaong, gomme dipikiri tšeo di gagola letlalo le dinama, e lego seo se kwešago bohloko kudu. Ge kota e emišwa, bohloko bja gona bo fihla lerapong ge boima bja mmele wa Jesu bo gagola moo a kokotetšwego ka dipikiri. Lega go le bjalo, Jesu ga a omanye mašole ao. O a rapela o re: “Tate, ba lebalele, gobane ga ba tsebe seo ba se dirago.”—Luka 23:34.
Baroma ba tlwaetše go bea leswao leo le hlalosago molato wa sesenyi seo se ahlotšwego. Lebakeng le, Pilato o beile leswao leo le balegago ka gore: “Jesu wa Monatsaretha, Kgoši ya Bajuda.” Le ngwadilwe ka Seheberu, Selatine le Segerika, ka gona batho ka moka ba kgona go le bala. Tiro ya Pilato e bontšha kamoo a nyatšago Bajuda bao ba gapeleditšego gore Jesu a bolawe. Baperisita ba bagolo bao ba tshwenyegilego ba gana ka gore: “O se ke wa ngwala gore: ‘Kgoši ya Bajuda,’ eupša gore o itše: ‘Ke nna Kgoši ya Bajuda.’” Lega go le bjalo, ka ge a se sa nyaka gore ba mo diriše, Pilato o araba ka gore: “Seo ke se ngwadilego, ke se ngwadile.”—Johane 19:19-22.
Baperisita bao ba galefilego ba bušeletša bohlatse bja maaka bjoo ba bego ba bo neile pejana ge Jesu a be a sekišwa ke lekgotla la Sanhedrine. Ga go makatše ge bafeti ka tsela ba šišinya dihlogo ka tsela ya go kwera gomme ba bolela ka bogale ba re: “Kgonee! Wena yo o bego o re o tla phušola tempele wa e aga ka matšatši a mararo, iphološe ka gore o theoge moo koteng ya tlhokofatšo.” Ka mo go swanago, baperisita ba bagolo le bamangwalo ba botšana ba re: “Anke Kriste Kgoši ya Isiraele bjale a theoge koteng ya tlhokofatšo gore re bone gomme re dumele.” (Mareka 15:29-32) Jesu o rogwa le ke bahlakodi ba ba ahlotšwego bao ba lego ka go le letona le le letshadi la gagwe, gaešita le ge e le yena feela yo a tlogago a se na molato.
Mašole a mane a Baroma le ona a kwera Jesu. A ka ba a be a enwa beine e galakago, ka gona go bonagala bjale a swere e nngwe a le pele ga Jesu a mo kwera. Ga go pelaelo gore ga a kgone go otlolla letsogo gore a e tšee. Baroma ba bolela ka leswao leo le lego ka godimo ga hlogo ya Jesu ka tsela ya go kwera, ba re: “Ge e ba o le Kgoši ya Bajuda, iphološe.” (Luka 23:36, 37) Nagana ka seo! Motho yo a ipontšhitšego e le tsela, therešo le bophelo bjale o swarwa gampe le go kwerwa go sa swanela. Lega go le bjalo, o welwa ke tšeo ka moka, a sa omanye Bajuda bao ba mmogetšego, mašole a Baroma ao a mo kwerago goba disenyi tše pedi tšeo di ahlotšwego tšeo di lego hleng ga gagwe.
Mašole a mane a tšere diaparo tša Jesu tša ka ntle gomme a di arola diripa tše nne. A dira matengwa go bona gore ke mang yo a tlago go hwetša karolo efe. Lega go le bjalo, seaparo sa Jesu sa ka ntle ke sa maemo a godimo kudu, “se be se se na moroko, se logilwe go tloga godimo go theoša le botelele bja sona.” Mašole a re: “A re se se gagoleng, eupša a re se direleng matengwa re bone gore e tla ba sa mang.” Ka go re’alo mašole a phethagatša lengwalo le le rego: “Ba abelane diaparo tša ka tša ka ntle gomme seaparo sa ka ba se direla matengwa.”—Johane 19:23, 24; Psalme 22:18.
Ge nako e dutše e eya, sesenyi se sengwe se lemoga gore ruri Jesu e swanetše go ba e le kgoši. Se omanya mogwera wa sona ka mantšu a rego: “Na ga o boife Modimo le gatee, ka ge bjale o ahlotšwe ka tsela e swanago? Rena kotlo ye e re swanetše, gobane re amogela ka mo go tletšego seo se re swanetšego bakeng sa dilo tšeo re di dirilego; eupša motho yo ga se a dira selo se se tšwilego tseleng.” Ke moka se re: “Jesu, o nkgopole ge o tsena Mmušong wa gago.”—Luka 23:40-42.
Jesu o a araba o re: “Ruri ke go botša lehono, o tla ba le nna,” e sego Mmušong, eupša “Paradeiseng.” (Luka 23:43) Kholofetšo ye e fapana le yeo Jesu a e boditšego baapostola ba gagwe, e lego ya gore ba be ba tla dula didulong tša bogoši le yena Mmušong. (Mateo 19:28; Luka 22:29, 30) Lega go le bjalo, sesenyi se se ka ba se kile sa kwa ka lefase la Paradeise leo mathomong Jehofa a bego a le neile gore e be legae la Adama, Efa le ditlogolo tša bona. Bjale sesenyi se se ka hwa se na le kholofelo yeo.
Ithute ka mo go oketšegilego
Na Jesu o Hwetše Sefapanong?
Batho ba bantši ba lebelela sefapano e le leswao la Bokriste. Na re swanetše go se diriša ge re rapela?


text:
KGAOLO 17
O Ruta Nikodemo Bošego
JESU O BOLELA LE NIKODEMO
SEO SE BOLELWAGO KE GO “TSWALWA GAPE”
Ge a le kua Jerusalema Pasekeng ya 30 C.E., Jesu o dira dipontšho tše dikgolo goba mehlolo. Ka baka leo, batho ba bantši ba dumela go yena. Nikodemo, yo e lego Mofarisei le setho sa kgorokgolo ya tsheko ya Bajuda yeo e bitšwago Sanhedrine, o kgahlilwe ke se. A nyaka go ithuta mo go oketšegilego, o etela Jesu e šetše e le leswiswi mo gongwe o dira se ka gobane a boifa gore botumo bja gagwe bo ka senyega go baetapele ba bangwe ba Bajuda ge e ba a ka bonwa.
Nikodemo o re: “Rabi re tseba gore wena bjalo ka morutiši o tšwa go Modimo; gobane ga go motho yo a ka dirago dipontšho tše tše o di dirago ka ntle le ge Modimo a na le yena.” Ge Jesu a araba Nikodemo o mmotša gore, gore motho a tsene Mmušong wa Modimo, o swanetše gore a “tswalwe gape.”—Johane 3:2, 3.
Lega go le bjalo, motho a ka tswalwa gape bjang? Nikodemo o a botšiša o re: “Na a ka tsena popelong ya mmagwe gomme a tswalwa gape?”—Johane 3:4.
Aowa, go tswalwa gape ga go bolele seo. Jesu o a hlalosa o re: “Ka ntle le gore motho a tswalwe ka meetse le ka moya, a ka se ke a tsena mmušong wa Modimo.” (Johane 3:5) Nakong ya ge Jesu a kolobetšwa gomme moya o mokgethwa o theogela go yena, ke ge a be a tswalwa “ka meetse le ka moya.” Ka nako yeo, go bile le tsebišo e tšwago legodimong e rego: “Yo ke Morwa wa ka, morategi, yo ke mo amogetšego.” (Mateo 3:16, 17) Ka tsela ye, Modimo o ile a tsebiša gore o be a tšweleditše Jesu e le morwa wa moya yo a nago le tebelelo ya go tsena Mmušong wa legodimong. Ka morago, ka Pentekoste ya 33 C.E., moya o mokgethwa o be o tla tšhollelwa go ba bangwe bao ba kolobeditšwego gomme ka go re’alo ba be ba tla tswalwa gape e le barwa ba Modimo ba moya.—Ditiro 2:1-4.
Go thata gore Nikodemo a kwešiše seo Jesu a mo rutago sona ka Mmušo. Ka gona Jesu o mo nea tsebišo e oketšegilego ka tema e kgethegilego yeo a e kgathago e le Morwa wa Modimo wa motho. Jesu o re: “Bjalo ka ge Moshe a ile a fega noga lešokeng, le Morwa wa motho o tla fegwa ka yona tsela yeo, gore yo mongwe le yo mongwe yo a dumelago go yena a be le bophelo bjo bo sa felego.”—Johane 3:14, 15.
Bogologolo Baisiraele bao ba bego ba lomilwe ke dinoga tšeo di nago le mpholo ba be ba swanetše go lebelela noga ya koporo gore ba phologe. (Numeri 21:9) Ka mo go swanago, batho ka moka ba swanetše go dumela go Morwa wa Modimo e le gore ba phologe boemong bja bona bja go hwa gomme ba hwetše bophelo bjo sa felego. A gatelela tema e lerato yeo Jehofa a e kgathago tabeng ye, ka morago Jesu o botša Nikodemo gore: “Modimo o ratile lefase kudu mo a ilego a gafa Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši gore yo mongwe le yo mongwe yo a dumelago go yena a se ke a fedišwa, eupša a be le bophelo bjo bo sa felego.” (Johane 3:16) Ka gona, gona mo Jerusalema dikgweding tše tshelelago feela ka morago ga ge a thomile bodiredi bja gagwe, Jesu o hlalosa ka mo go kwagalago gore ke yena tsela ya go iša batho phološong.
Jesu o botša Nikodemo gore: “Modimo o romile Morwa wa gagwe lefaseng, e sego gore a le ahlole.” Se se bolela gore ga se a romelwa go tlo le ahlola o šoro, ka go lahlela batho ka moka tshenyegong. Go e na le mo, bjalo ka ge Jesu a bolela, o rometšwe “gore lefase le phološwe ka yena.”—Johane 3:17.
Nikodemo o tlile go Jesu e le bošego ka baka la poifo. Ka gona ke mo go kgahlišago gore Jesu o ruma poledišano ya gagwe le yena ka gore: “Bjale wo ke motheo wa kahlolo, gore seetša se tlile lefaseng; eupša batho ba ratile leswiswi go e na le seetša gobane mediro ya bona e le e kgopo. Gobane yo a tlwaetšego go dira dilo tše mpe o hloile seetša gomme ga a tle go sona, e le gore mediro ya gagwe e se ke ya solwa. Eupša yo a dirago sa therešo o tla seetšeng, e le gore mediro ya gagwe e bonagatšwe e le yeo e dirilwego ka go dumelelana le Modimo.”—Johane 3:19-21.
Bjale go tšwa go Mofarisei yo yo e lego morutiši wa Isiraele, yena Nikodemo, gore a naganišiše ka seo a sa tšwago go se kwa ka tema yeo Jesu a e kgathago morerong wa Modimo.
Ithute ka mo go oketšegilego
Seo Modimo a go Diretšego Sona
Molao wa motheo wa Modimo wa gore “bophelo bo lefše ka bophelo” o thuša go hlalosa lebaka leo ka lona Modimo a ilego a “gafa Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši.”
Lehu la Jesu le Tsogo ya Gagwe—Seo di ka se Bolelago go Wena
Ditherešo tše tshelelago tša motheo tša Beibele di hlalosa kamoo lehu la motho o tee le ka tlišetšago ba bantši bophelo.


text:
Ditlhaloso
1 JEHOFA
Leina la Modimo ke Jehofa gomme go kwešišwa le bolela gore “Yo a Bakago go ba Gona.” Jehofa ke Modimo Ramatlaohle gomme o bopile dilo ka moka. O na le matla a go dira selo le ge e le sefe seo a nyakago go se dira.
Ka Seheberu, leina la Modimo le be le ngwalwa ka ditlhaka tše nne. Ka Seisemane, ditlhaka tšeo di emelwa ke YHWH goba JHVH. Leina la Modimo le tšwelela mongwalong wa mathomo wa Seheberu wa Beibele ka makga a e nyakilego go ba a 7 000. Batho lefaseng ka moka ba diriša dibopego tše di fapafapanego tša leina Jehofa, ba le bitša ka tsela yeo e tlwaelegilego ka segagabo bona.
2BEIBELE E “BUDULETŠWE KE MODIMO”
Mongwadi wa Beibele ke Modimo, eupša o dirišitše batho go e ngwala. Taba ye e ka swantšhwa le ge rakgwebo a botša mongwaledi wa gagwe gore a ngwale lengwalo leo le nago le dikgopolo tša gagwe. Modimo o dirišitše moya wa gagwe o mokgethwa go hlahla bangwadi ba Beibele gore ba ngwale dikgopolo tša gagwe. Moya wa Modimo o ile wa ba hlahla ka ditsela tše di fapafapanego, ka dinako tše dingwe o be o dira gore ba bone dipono goba ba lore ditoro tšeo ka morago ba bego ba di ngwala.
3MELAO YA MOTHEO
Melao ya motheo ke dithuto tšeo di lego ka Beibeleng tšeo di re thušago go dira diphetho tše dibotse. Ka mohlala, molao wa motheo wo o rego, “ditlwaelano tše mpe di senya mekgwa e holago” o re ruta gore batho bao re gweranago le bona ba re kgoma ka tsela e botse goba e mpe. (1 Bakorinthe 15:33) Le gona molao wa motheo wo o rego “se sengwe le se sengwe seo motho a se bjalago, ke sona seo a tlago go se buna,” o re ruta gore re ka se kgone go tšhabela ditlamorago tša ditiro tša rena.—Bagalatia 6:7.
4 BOPOROFETA
Boporofeta ke molaetša wo o tšwago go Modimo. Bo ka ba bo hlalosa thato ya Modimo, thuto ya mabapi le boitshwaro, taelo goba kahlolo. Le gona e ka ba molaetša wa mabapi le selo se itšego seo se tlago go direga nakong e tlago. Go na le diporofeto tše dintši ka Beibeleng tšeo di šetšego di phethagetše.
5 DIPOROFETO TŠA MABAPI LE MESIA
Jesu ke yena a phethagaditšego diporofeto tše dintši tša Beibele tša mabapi le Mesia. Bona lepokisi leo le rego, “Diporofeto Tšeo di Bolelago ka Mesia.”
▸ Kgao. 2, ser. 17, mongwalo wa ka tlase
6 MORERO WA JEHOFA KA LEFASE
Jehofa o bopile lefase gore e be legae la paradeise bakeng sa batho bao ba mo ratago. Morero wa gagwe ga se wa fetoga. Kgauswinyane, Modimo o tlo fediša bobe gomme a nea batho ba gagwe bophelo bjo bo sa felego.
7 SATHANE DIABOLO
Sathane ke morongwa yo a ilego a thoma go rabela goba go se kwe Modimo. O bitšwa Sathane, yeo e bolelago gore “Moganetši,” ka gobane o lwa le Jehofa. Le gona o bitšwa Diabolo, yeo e bolelago gore “Mothomeletši.” O neilwe leina le ka gobane o bolela maaka ka Modimo e bile o fora batho.
8 BARONGWA
Pele Jehofa a ka bopa lefase, e be e le kgale a bopile barongwa. O ba bopetše go phela legodimong. Go na le barongwa ba ka godimo ga dimilione tše makgolo. (Daniele 7:10) Ba na le maina le dimelo tše di sa swanego, le gona barongwa bao ba botegago ba ikokobeditše gomme ga ba nyake gore batho ba ba rapele. Ba na le maemo a fapafapanego gomme ba neilwe mešomo e sa swanego. E mengwe ya mešomo yeo e akaretša go hlankela pele ga sedulo sa bogoši sa Jehofa, go iša melaetša ya gagwe, go šireletša bahlanka ba gagwe mo lefaseng le go ba hlahla, go phetha dikahlolo tša gagwe le go thekga modiro wa go bolela ditaba tše dibotse. (Psalme 34:7; Kutollo 14:6; 22:8, 9) Nakong e tlago, ba tlo lwa gotee le Jesu ntweng ya Haramagedone.—Kutollo 16:14, 16; 19:14, 15.
9 SEBE
Sebe ke selo le ge e le sefe seo re se naganago goba go se dira seo se sa dumelelanego le melao ya Jehofa goba thato ya gagwe, goba maikwelo le ge e le afe ao a sa dumelelanego le melao ya gagwe. Ka baka la ge sebe se senya tswalano ya rena le Modimo, o re neile melao le melao ya motheo yeo e re thušago go se dire sebe ka boomo. Mathomong, Jehofa o bopile dilo ka moka di phethagetše, eupša ge Adama le Efa ba be ba kgetha go se kwe Jehofa, ba ile ba dira sebe gomme ba se sa phethagala. Ba ile ba tšofala le go hwa, gomme ka baka la ge re hweditše sebe go Adama, le rena re a tšofala le go hwa.
10 HARAMAGEDONE
Haramagedone ke ntwa ya Modimo ya go fediša lefase la Sathane le bobe ka moka.
11 MMUŠO WA MODIMO
Mmušo wa Modimo ke pušo yeo Jehofa a e hlomilego legodimong. Jesu Kriste o buša e le Kgoši ya wona. Nakong e tlago, Jehofa o tlo diriša Mmušo wo go fediša bobe ka moka. Mmušo wa Modimo o tlo buša mo lefaseng.
12 JESU KRISTE
Modimo o bopile Jesu pele a ka bopa dilo tše dingwe ka moka. Jehofa o ile a romela Jesu lefaseng gore a tlo hwela batho ka moka. Ka morago ga gore Jesu a bolawe, Jehofa o ile a mo tsoša. Gona bjale Jesu o buša e le Kgoši ya Mmušo wa Modimo legodimong.
13 BOPOROFETA BJA DIBEKE TŠE 70
Beibele e ile ya porofeta goba ya bolela e sa le pele gore Mesia o be a tla tšwelela neng. Se se be se tla direga mafelelong a nako yeo e bitšwago dibeke tše 69, yeo e thomilego ka ngwaga wa 455 B.C.E. gomme ya fela ka ngwaga wa 29 C.E.
Re tseba bjang gore nako yeo e fedile ka 29 C.E.? Dibeke tše 69 di thomile ka ngwaga wa 455 B.C.E. ge Nehemia a be a fihla Jerusalema gomme a thoma go tsošološa motse woo. (Daniele 9:25; Nehemia 2:1, 5-8) Ge re ekwa lentšu “beke,” gantši re nagana ka matšatši a šupago. Dibeke tša boporofeteng bjo ga se dibeke tša matšatši a šupago eupša ke dibeke tša mengwaga e šupago, ka go dumelelana le molao wa boporofeta wa gore ‘letšatši le emelwa ke ngwaga.’ (Numeri 14:34; Hesekiele 4:6) Se se ra gore beke e nngwe le e nngwe ke ya botelele bja mengwaga e šupago le gore dibeke tše 69 di lekana le mengwaga e 483 (69 x 7). Ge re bala mengwaga e 483 go tloga ka 455 B.C.E., re fihla go ngwaga wa 29 C.E. Wo ke wona ngwaga woo Jesu a kolobeditšwego ka wona gomme a ba Mesia!—Luka 3:1, 2, 21, 22.
Bjona boporofeta bjoo bo ile bja bolela e sa le pele ka beke e nngwe, e lego mengwaga e mengwe e šupago. Nakong yeo, Mesia o be a tla bolawa ka ngwaga wa 33 C.E., gomme go thoma ka ngwaga wa 36 C.E., ditaba tše dibotse tša Mmušo wa Modimo di be di tla bolelwa ditšhabeng ka moka eupša e sego go Bajuda feela.—Daniele 9:24-27.
14 THUTO YA MAAKA YA BORAROBOTEE
Beibele e ruta gore Jehofa Modimo ke Mmopi le gore o bopile Jesu pele a ka bopa dilo tše dingwe ka moka. (Bakolose 1:15, 16) Jesu ga se Modimo Ramatlaohle. Le ka mohla ga se a ka a ipolela gore o lekana le Modimo. Ge e le gabotse, o itše: “Tate o mpheta ka bogolo.” (Johane 14:28; 1 Bakorinthe 15:28) Eupša dikereke tše dingwe di ruta Borarobotee, gore Modimo ke batho ba bararo go motho o tee: Tate, Morwa le moya o mokgethwa. Lentšu “Borarobotee” ga le gona ka Beibeleng. Ye ke thuto ya maaka.
Moya o mokgethwa ke matla a Modimo ao a šomago, ke matla a sa bonagalego ao a a dirišago go dira thato ya gagwe. Ga se motho. Ka mohlala, Bakriste ba lekgolong la pele la nywaga ba ile “ba tlala moya o mokgethwa,” gomme Jehofa a re: “Ke tla tšhollela o mongwe wa moya wa ka godimo ga motho yo mongwe le yo mongwe.”—Ditiro 2:1-4, 17.
15 SEFAPANO
Bakriste ba therešo ga ba diriše sefapano ge ba rapela Modimo. Ke ka baka la’ng ba sa se diriše?
Mehleng ya bogologolo sefapano se be se dirišwa ge go rapelwa tlhago le meletlong ya boheitene ya mabapi le thobalano. Mengwageng ya mathomo e 300 ka morago ga lehu la Jesu, Bakriste ba be ba sa diriše sefapano borapeding bja bona. Ka morago, Mmuši wa Roma e lego Constantine o ile a dira sefapano e le leswao la Bokriste. Leswao leo le be le dirišetšwa go leka go dira gore Bokriste bo ratwe kudu. Eupša sefapano se be se sa tswalane felo le Jesu Kriste. Puku ya New Catholic Encyclopedia e hlalosa gore: “Sefapano se be se dirišwa pele ga mehla ya Bokriste le ditšong tšeo e sego tša Bokriste.”
Jesu ga se a hwela sefapanong. Mantšu a Segerika ao a fetoletšwego e le “sefapano” ge e le gabotse a šupa “phata yeo e lego thwii,” “kota,” goba “mohlare.” The Companion Bible e hlalosa gore: “Ga go na selo Segerikeng sa [Testamente e Mpsha] seo se bontšhago gore lentšu le le šupa go dikota tše pedi.” Jesu o hwetše koteng yeo e lego thwii.
Jehofa ga a nyake gore re diriše diswantšho goba maswao borapeding bja rena.—Ekisodo 20:4, 5; 1 Bakorinthe 10:14.
16 SEGOPOTŠO
Jesu o laetše barutiwa ba gagwe go swara Segopotšo sa lehu la gagwe. Ba dira se ngwaga le ngwaga ka Nisani 14, ka lona letšatši leo Baisiraele ba bego ba bina Paseka. Senkgwa le beine, tšeo di emelago mmele wa Jesu le madi a gagwe, di fetišetšwa motho yo mongwe le yo mongwe ka Segopotšo. Bao ba tlago go buša le Jesu legodimong ba ja senkgwa seo le go nwa beine. Bao ba nago le kholofelo ya go tlo phela ka mo go sa felego mo lefaseng, ka tlhompho ba ba gona Segopotšong eupša ga ba je senkgwa goba go nwa beine.
17 MOYA (SOUL)
Ka kgatišong ya Seisemane ya Phetolelo ya Lefase le Lefsa, lentšu “soul” le dirišwa go hlalosa (1) motho, (2) phoofolo goba (3) bophelo bja motho goba bja phoofolo. Re na le mehlala e latelago:
Motho. “Mehleng ya Noa, . . . batho ba sego kae, ke gore meoya e seswai, e [ile] ya phološwa meetseng.” (1 Petro 3:20) Mo lentšu “meoya” le šupa go batho—Noa, mosadi wa gagwe, barwa ba bona ba bararo le basadi ba bona.
Phoofolo. “Modimo a buša a re: ‘Anke meetse a nyeume nyabanyaba ya diphedi [“meoya,” mongwalo wa ka tlase wa nwt-E], le gona anke dinonyana di fofe godimo ga lefase sebakabakeng sa magodimo.’ Modimo a tšwela pele a re: ‘Anke lefase le tšweletše diphedi [“meoya,” mongwalo wa ka tlase wa nwt-E] go ya ka mehuta ya tšona, diruiwa, digagabi le diphoofolo tša naga go ya ka mehuta ya tšona.’ Gwa ba bjalo.”—Genesi 1:20, 24.
Bophelo bja motho goba bja phoofolo. Jehofa o ile a botša Moshe gore: “Batho bohle bao ba bego ba tsoma moya wa gago ba hwile.” (Ekisodo 4:19) Ge Jesu a be a le mo lefaseng, o ile a re: “Ke nna modiši yo boleta; modiši yo boleta o gafa moya wa gagwe ka baka la dinku.”—Johane 10:11.
Go oketša moo, ge motho a dira selo se itšego ka ‘moya ka moka,’ seo se ra gore o dira selo seo ka go rata le go se dira gabotse kamoo a ka kgonago ka gona. (Mateo 22:37; Doiteronomio 6:5) Le gona lentšu “soul” le ka dirišwa go hlalosa kganyogo ya sephedi se itšego. Motho yo a hwilego goba phoofolo ye e hwilego e ka bitšwa moya wo o hwilego.—Numeri 6:6; Diema 23:2; Jesaya 56:11; Hagai 2:13.
18 MOYA (SPIRIT)
Mantšu a Seheberu le a Segerika ao a fetoletšwego e le moya “spirit” kgatišong ya Seisemane ya Phetolelo ya Lefase le Lefsa a ka šupa dilo tše di fapafapanego. Eupša ka mehla a šupa go selo seo batho ba sa kgonego go se bona, go etša moya goba mohemo wa batho le diphoofolo. Mantšu a a ka šupa le go dibopiwa tša moya le moya o mokgethwa, e lego matla a Modimo ao a šomago. Beibele ga e rute gore karolo e itšego ya motho e tšwela pele e phela ka morago ga ge a hwile.—Ekisodo 35:21; Psalme 104:29; Mateo 12:43; Luka 11:13.
19 GEHENNA
Gehenna ke leina la moedi wa kgauswi le Jerusalema moo ditšhila di bego di fišetšwa gona. Ga go na bohlatse bja gore mehleng ya Jesu, diphoofolo goba batho ba be ba tlaišwa goba go fišwa ba sa phela moeding wo. Ka gona Gehenna ga e swantšhetše lefelo le le sa bonagalego moo batho bao ba hwilego ba tlaišwago le go fišwa ka mo go sa felego. Ge Jesu a be a bolela ka bao ba lahletšwego Gehenna, o be a bolela ka phedišo ya ka mo go sa felego.—Mateo 5:22; 10:28.
20 THAPELO YA MORENA
Thapelo ya Morena ke thapelo yeo Jesu a e boletšego ge a be a ruta barutiwa ba gagwe go rapela. Le gona e bitšwa thapelo ya Tatawešo wa magodimong goba thapelo ya mohlala. Ka mohlala, Jesu o re rutile gore re rapele ka tsela ye:
“Leina la gago a le kgethagatšwe”
Re rapelela gore Jehofa a tloše maaka ka moka ao a pharilwego leineng la gagwe goba gore a hlatswe leina la gagwe. Re dira se e le gore motho yo mongwe le yo mongwe legodimong le lefaseng a tle a godiše le go hlompha leina la Modimo.
“Mmušo wa gago a o tle”
Re rapelela gore mmušo wa Modimo o tle o fediše lefase le lebe la Sathane, o buše lefase le go le fetoša paradeise.
“Thato ya gago a e direge . . . mo lefaseng”
Re rapelela gore morero wa Modimo ka lefase o phethagale e le gore batho bao ba kwago le bao ba phethagetšego ba tle ba phele ka mo go sa felego Paradeiseng, go etša ge Jehofa a be a nyaka gore go be bjalo ge a be a bopa batho.
21 TOPOLLO
Jehofa o neile topollo gore a phološe batho sebeng le lehung. Topollo e be e le tefo e nyakegago go rekolla bophelo bjo bo phethagetšego bja batho bjoo motho wa pele e lego Adama, a bo lahlilego le go lokiša tswalano e senyegilego ya batho le Jehofa. Modimo o rometše Jesu mo lefaseng gore a tle a hwele badiradibe ka moka. Ka baka la lehu la Jesu, batho ka moka ba na le sebaka sa go tlo phela ka mo go sa felego gomme e be bao ba phethagetšego.
22 KE KA BAKA LA ENG NGWAGA WA 1914 O LE BOHLOKWA GAKAAKAA?
Boporofeta bjo bo lego go Daniele kgaolo 4 bo re ruta gore Modimo o be a tla hloma Mmušo wa gagwe ka 1914.
Boporofeta: Jehofa o neile Kgoši Nebukadinetsara toro ya boporofeta ya mabapi le sehlare se segolo seo se ilego sa rengwa. Torong yeo, kutu ya sehlare seo e ile ya tlengwa ka tšhipi le koporo e le gore se se sa gola go be go fete “mabaka a šupago.” Ka morago ga moo, sehlare seo se be se tla gola gape.—Daniele 4:1, 10-16.
Seo boporofeta bjoo bo se bolelago go rena: Sehlare seo se emela bogoši bja Modimo. Ka mengwaga e mentši, Jehofa o ile a diriša dikgoši kua Jerusalema go buša setšhaba sa Isiraele. (1 Dikoronika 29:23) Eupša dikgoši tšeo di ile tša se sa botega gomme bogoši bja tšona bja fela. Jerusalema e ile ya fedišwa ka ngwaga wa 607 B.C.E. “Mabaka a šupago” a thomile ka nako yeo. (2 Dikgoši 25:1, 8-10; Hesekiele 21:25-27) Ge Jesu a be a re: “Jerusalema e tla gatakelwa ke ditšhaba go fihla ge dinako tše di beilwego tša ditšhaba di phethega,” o be a bolela ka “mabaka a šupago.” (Luka 21:24) Ka gona “mabaka a šupago” ga se a fela ge Jesu a be a le mo lefaseng. Jehofa o ile a holofetša gore o tla bea Kgoši yeo e tlago go thoma go buša ge “mabaka a šupago” a fela. Mmušo wa Kgoši ye e mpsha, e lego Jesu, o tla šegofatša batho ba Modimo lefaseng ka moka le ka mo go sa felego.—Luka 1:30-33.
Botelele bja “mabaka a šupago”: “Mabaka a šupago” a tšere mengwaga e 2 520. Ge re bala mengwaga e 2 520 go tloga ka ngwaga wa 607 B.C.E., re fihla go ngwaga wa 1914. Wo ke ngwaga woo Jehofa a beilego Jesu, yena Mesia, gore e be Kgoši ya Mmušo wa Modimo legodimong.
Re hwetša bjang palo 2 520? Beibele e re dinako tše tharo le seripa di lekana le matšatši a 1 260. (Kutollo 12:6, 14) Ka gona “mabaka a šupago” ke palo yeo gabedi, goba matšatši a 2 520. Matšatši a 2 520 a lekana le mengwaga e 2 520 ka baka la molao wa boporofeta wo o rego ‘letšatši le emelwa ke ngwaga.’—Numeri 14:34; Hesekiele 4:6.
23 MORONGWA YO MOGOLO E LEGO MIKAELE
Lentšu “morongwa yo mogolo” le bolela gore “moetapele wa barongwa.” Beibele e bolela ka morongwa yo mogolo o tee feela, gomme leina la gagwe ke Mikaele.—Daniele 12:1; Juda 9.
Mikaele ke Moetapele wa madira a Modimo a barongwa bao ba botegago. Kutollo 12:7 e re: “Mikaele le barongwa ba gagwe ba lwa le drakone . . . le barongwa ba yona.” Puku ya Kutollo e re Moetapele wa madira a Modimo ke Jesu, ka gona Mikaele ke leina le lengwe la Jesu.—Kutollo 19:14-16.
24 MEHLA YA BOFELO
Polelwana ye e šupa nakong yeo ditiragalo tše dikgolo di tlago go direga mo lefaseng pejana ga ge Mmušo wa Modimo o fediša lefase la Sathane. Dipolelwana tša go swana le yona tše bjalo ka, “bofelo bja tshepedišo ya dilo” le “go ba gona ga Morwa wa motho,” di dirišwa boporofeteng bja Beibele go šupa nako e swanago. (Mateo 24:3, 27, 37) ‘Mehla ya bofelo’ e thomile ge Mmušo wa Modimo o be o thoma go buša legodimong ka 1914 gomme e tla fela ge lefase la Sathane le fedišwa ka ntwa ya Haramagedone.—2 Timotheo 3:1; 2 Petro 3:3.
25 TSOGO
Ge Modimo a dira gore motho yo a hwilego a phele gape, seo se bitšwa gore ke tsogo. Ka Beibeleng go bolelwa ka batho ba senyane bao ba ilego ba tsošwa. Eliya, Elisha, Jesu, Petro le Paulo ba ile ba tsoša bahu. Mehlolo ye e kgonegile feela ka baka la matla a Modimo. Jehofa o holofetša go tlo tsoša batho “ba lokilego gotee le ba sa lokago” gore ba tle ba phele mo lefaseng. (Ditiro 24:15) Le gona Beibele e bolela gore go na le batho bao ba tsošetšwago legodimong. Se se direga ge bao ba kgethilwego, goba ba tloditšwego ke Modimo ba tsošetšwa go phela legodimong le Jesu.—Johane 5:28, 29; 11:25; Bafilipi 3:11; Kutollo 20:5, 6.
26 BOTEMONA (GO DIRIŠANA LE MEOYA E MEBE)
Botemona goba go dirišana le meoya e mebe ke mokgwa o mobe wa go leka go boledišana le meoya, e ka ba ka go lebanya goba ka go diriša motho yo a itšego, bjalo ka ngaka ya ditaola, sedupe goba senoge. Batho bao ba dirišanago le meoya ba dira se ka gobane ba dumela thuto ya maaka ya gore meoya ya batho ga e hwe eupša e fetoga badimo. Le gona batemona ba leka go tutuetša batho gore ba se kwe Modimo. Thuto ya dipolanete le dinaledi ka kgopolo ya gore di ka kgoma bophelo bja motho, bonoge, maleatlana, boloi le ditumelakhwele, le tšona ke karolo ya botemona. Dipuku tše dintši, dimakasine, go lebelela dinaledi, difilimi, diswantšho tše di pharwago mabotong le ditseleng gaešita le mmino di dira gore botemona le maleatlana di bonagale di se kotsi goba di kgahliša. Meetlo e mentši ya dipoloko, e bjalo ka go hlabela bahu, meletlo ya dipoloko, go keteka letšatši leo motho a bolokilwego ka lona, meetlo ya bahlolo le bahlologadi le meletelo, le tšona di akaretša go dirišana le batemona. Gantši batho ba diriša dihlaretagi ge ba leka go diriša matla a batemona.—Bagalatia 5:20; Kutollo 21:8.
27 BOGOŠI BJA JEHOFA
Jehofa ke Modimo Ramatlaohle gomme o hlodile legohle ka moka. (Kutollo 15:3) Ke ka baka leo e lego Mong wa dilo ka moka le gona o na le matla a taolo a go buša tlholo ya gagwe ka moka. (Psalme 24:1; Jesaya 40:21-23; Kutollo 4:11) O diretše selo se sengwe le se sengwe seo a se hlodilego melao. Le gona Jehofa o na le matla a go kgetha batho ba bangwe gore e be babuši. Re thekga bogoši bja Modimo ge re mo rata le go mo kwa.—1 Dikoronika 29:11.
28 GO NTŠHA MPA
Go ntšha mpa go dirwa ka boomo bakeng sa go bolaya ngwana yo a sa tšwago a belegwa. Ga se kotsi goba tsela yeo ka tlhago mmele wa motho o arabelago ka yona. Go tloga nakong ya ge mosadi a ima ngwana, ngwana yoo ga e fo ba karolo e nngwe ya mmele wa mmagwe. Ngwana yo ke motho yo a phelago.
29 GO TŠHELWA MADI
Wo ke mokgwa wa tša kalafo woo go wona madi goba e nngwe ya dikarolo tša wona tše nne tše kgolo e tšhelwago mmeleng wa motho. Madi ao a ka tšhelwa a etšwa go motho yo mongwe goba a be a bolokilwe lefelong le itšego. Dikarolo tšeo tše kgolo tša madi ke plasma, disele tše khwibidu, disele tše tšhweu le di-platelet.
30 TAYO
Ka Beibeleng, lentšu leo le dirišwago bakeng sa “tayo” ga e fo ba lentšu le lengwe leo le bolelago kotlo. Ge re newa tayo, re a eletšwa, ra rutwa le go phošollwa. Le ka mohla Jehofa ga a sware gampe batho bao a ba layago goba go ba swara ka tsela e sehlogo. (Diema 4:1, 2) Jehofa o beela batswadi mohlala o mobotse. Tayo yeo a e neago e šoma kudu moo e lego gore motho a ka ba a thoma go rata tayo. (Diema 12:1) Jehofa o rata batho ba gagwe gomme o a ba tlwaetša. O ba nea tlhahlo yeo e phošollago dikgopolo tše di fošagetšego le yeo e ba thušago go ithuta go nagana le go dira dilo ka tsela yeo a e amogelago. Go batswadi, tayo e akaretša go thuša bana ba bona go kwešiša gore ke ka baka la eng ba swanetše go kwa. Le gona e bolela go ba ruta gore ba rate Jehofa, gotee le go rata Lentšu la gagwe e lego Beibele le go kwešiša melao ya yona ya motheo.
31 BATEMONA
Batemona ke dibopiwa tša moya tše kgopo tšeo di sa bonagalego tšeo gape di nago le matla a magolo kudu. Batemona ke barongwa ba babe. Ba thomile go ba ba babe ge ba be ba iphetoša manaba a Modimo ka go se mo kwe. (Genesi 6:2; Juda 6) Ba ile ba tlatšana le Sathane ge a be a rabela go Jehofa.—Doiteronomio 32:17; Luka 8:30; Ditiro 16:16; Jakobo 2:19.


text:
Go Šireletša Tikologo le Diphoofolo tša Naga Kua Warwick
Dihlatse tša Jehofa di thomile go aga ntlokgolo ya tšona ya lefase ka bophara kgauswi le Letsha la Sterling Forest (Blue Lake) ka ntle ga toropo kua New York State. Di šireletša tikologo le diphoofolo tša naga bjang?
Dihlatse di ageleditše ka terata ya motšwa-o-swere go dikologa moo go agiwago gona go thibela dinoga le dikhudu go tsena lefelong leo di ka gobatšwago. Terata yeo e fela e hlahlobja go kgonthišetša gore diphoofolo ga di tshele le go kgakgelwa lefelong leo go šomelwago go lona. Ka morago ga ge modiro wa go aga o fedile gomme terata e tlošitšwe, dinoga tšeo di ka hwetšwago kgauswi le meago ye di tlo tlošwa ke motho yo a tsebago ka dinoga gore a di tloše ntle le go di gobatša.
Dihlare di be di rengwa ka marega gore go se šitišwe dinonyana tša ka bohlabela tšeo di bitšwago bluebirds. Ka morago ga ge mošomo wa go aga o fedile, Dihlatse di tla dira dintlwana tša dinonyana gore di goketše dinonyana go boa.
Ka mo go swanago, Dihlatse di tla hlahloba le go hlwekiša dibaka tše dingwe magareng ga October le March go dira gore dipeu tša matšoba ao a bitšwago hyssop skullcap tšeo di gašitšwego di phatlalale le go tlhoga gabotse. Thulaganyo ye e latelwa le ge go sa ka gwa ba le matšoba a mo lefelong le la go aga la Warwick go tloga ka 2007.
Letsha la Sterling Forest, leo le dikaneditšego lefelo le, le thuša dinonyana tše fapafapanego tša go rata go dula ka meetseng gotee le dihlapi. Go šireletša letsha le, ditsebi tša go aga di kgethile go diriša mekgwa ya go aga yeo e sa senyego tikologo. Mekgwa ye e akaretša go bjala dimela tlhakeng ya meago, tšeo di tlago go fokotša tšhilafalo yeo e bakwago ke pula le kgogolego. Go oketša moo, dimela tšeo di hweditšwego moo tšeo di dikologilego letsha ga se tša ka tša rengwa.
Hlatse yeo e šomago ka mediro ya mohuta wo e re: “Le ge e le gore go leka go šireletša tikologo go nyaka thulaganyo le nako e oketšegilego, re ikemišeditše go e šireletša mo lefelong la go aga la Warwick.”