text:
Loan Words versus Indigenous Words in Northern Sotho - A Lexicographic Perspective *
AbstractAbstract: The aim of this article is to investigate, from a lexicographic perspective, the preferences of Northern Sotho mother-tongue speakers for loan words versus so-called 'traditional' or 'original' counterparts in the language. Results obtained from a survey conducted among 100 randomly selected mother-tongue speakers from different age and gender groups, backgrounds, places of residence, etc. will be analysed. It is shown that although the overwhelming preference of the respondents lies with the use of (more) indigenous words in comparison to loan words, lexicographers should be alerted to possible, even rapid, changes in this preference pattern. The results from the survey are compared throughout with frequency counts derived from a corpus as well as with current dictionary treatment.Keywords: LEXICOGRAPHY, DICTIONARY, LEMMATISATION, NORTHERN SOTHO (SEPEDI), LOAN WORD, SOTHOISED WORD, INDIGENOUS WORD, QUESTIONNAIRE, CORPUS, DESCRIPTIVENESS, PROSCRIPTIVENESS, PRESCRIPTIVENESS, PREFERENCE PATTERNSenaganwa: Maadingwa ge a bapetšwa le Mantšu a Setlogo go Sesotho saLeboa — Kgopolo ya Bangwalapukuntšu. Maikemišetšo a taodišwana ye ke gonyakišiša, go ya ka kgopolo ya bangwalapukuntšu, ka fao baboledi ba Sesotho sa Leboa ba diragokgetho ya mantšu magareng ga maadingwa le mantšu a setlogo polelong ye. Dipoelo tše dihweditšwego go tšwa go bakgathatema ba e lego baboledi ba Sesotho sa Leboa, banna le basadi, balekgolo (100) ba mengwaga ya go fapana, maemo a a fapanego a thuto, ba ba dulago mafelong ao afapafapanego, bj.bj. di tla fetlekwa. Go ipontšha gore le ge dipoelo tša nyakišišo ye di laetša gorebontši bja bakgathatema bo kgetha go šomiša mantšu a setlogo go ena le maadingwa, bangwadi ba dipukuntšu ba swanetše go phafošwa mabapi le diphetogo tše di ka bago gona pateroneng yakgetho ya tšhomišo ya mantšu. Dipoelo tša nyakišišo ye di bapetšwa le ka moo mantšu a tšwelelagokgafetšakgafetša go tšwa khophaseng gammogo le ka fao dipukuntšu tše di šetšego di le gonadi šomišitšego mantšu ao ka gona.Mantšu a bohlokwa: GO HLAMA PUKUNTŠU, PUKUNTŠU, TSELA YA GO NGWALAMANTŠU KA PUKUNTŠUNG, SESOTHO SA LEBOA (SEPEDI), LEADINGWA, LENTŠU LE LESOTHOFADITŠWEGO, LENTŠU LA SETLOGO, LENANEOPOTŠIŠO, KHOPHASE, GOHLALOŠA POLELO, GO HLALOŠA POLELO KA GO FA KGETHO, GO LAELA KA GATŠHOMIŠO YA POLELO, PATERONE YA KGETHO YA MANTŠU
Copyright of all material published in Lexikos will be vested in the Board of Directors of the Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Authors are free, however, to use their material elsewhere provided that Lexikos (AFRILEX Series) is acknowledged as the original publication source.
Creative Commons License CC BY 4.0


c: text/html

text:
Newton
Newton e be e le Mofisika wa Seisimane. Leina la gagwe le le tletšego ke Sir Isaac Newton. O belegilwe ka di 4 Pherekgong 1643 gape o hlokofetše ka di 31 Hlakola 1727. [1]
O hlomile melao ya mosepelo ye e tumileng kudu.
Melao ye ke motheo wa kwešišo ya rena ya mosepelo. Kwešišo ye e fetošitšwe ke Albert Einstein magareng ga 1904 le 1920.
Melao ya mosepelo ya Newton[lokiša | edit source]
Molao wa pele[lokiša | edit source]
Selo se tla dula se khutšitše goba se le mosepelong wa belositi ya go se fetoge ntle le ge kgapeletšo ya go se lekalekane e ka dirwa mo go sona.
Molao wa bobedi[lokiša | edit source]
Ge kgapeletšo-poelo e dirišwa mo go selo e diriša selo go akgofiša ka tšhupetšong ya kgapeletšo-poelo ye. Kakgofišo yeo e abja ka tebano le kgapeletšo-poelo mme ya abja ka go se lebane le mmase wa selo.
Molao wa boraro[lokiša | edit source]
Ge selo A se gapeletša selo B, kgapeletšo ya A mo go B e lekana ka bogola bja kgapeletšo ya B mo go A eupša tšhupetšo ya kgapeletšo ya A mo go B e kgahlana thwii le tšhupetšo ya kgapeletšo ya B mo go A.
Mohlala wa Molao wa bobedi le wa boraro[lokiša | edit source]
Re ka tšea mohlala wo o latelago ya thumano ya leswika le bomorago bja lephaka go laetša molao wa bobedi le wa boraro wa Newton.
Traka, e sepela ka 30 m/s goba 108 km/h go leba bohlabela mo mothalong thwii tseleng ye e lekanetšego, e rwele 300 kg ya leswika la khonkhoriti kgauswi le bomorago bja yona. Traka e thumana ka hlogo le mohlare, ya ema. Leswika la khonkhoriti le thelela morago ga lephaka mme la tsenelela 50 cm ka gare, pele le ema. Re ka tšea gore kgapeletšo-kgohlano gare ga lebato le leswika e a hlokomologwa.
Go tšwa molaong wa bobedi wa Newton kgapeletšo ya go se lekalekane ye e dirišwago ke lephaka mo leswikeng e abaganywa ka tekanyo le mmase wa leswika le kakgofišollo ya leswika.
Go tšwa molaong wa boraro wa Newton, lephaka le dira kgapeletšo-kgohlano mo go leswika ye e lekanago le kgapeletšo ye e dirišwago ke leswika mo lephakeng. Kgapeletšo ye e fokotša belositi ya leswika. Kgapeletšo ya leswika mo go lephaka e potetša lephaka
Molao wa pabalelo ya momentamo[lokiša | edit source]
Mo go kgoboko ye e tlhaotšego go se na le go kgapeletšo ya ka ntle momentamo wa mothalo-thwii ga o fetoge.
Ditšhupetšo[lokiša | edit source]
- ↑ Gay, Peter (1966). "The practical philosophers". Age of Enlightenment. Time-Life Books. pp. 12, 18.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tumelo ya Nicea
Re dumela go Modimo o tee Tate yo maatla ka moka, Mohlodi wa legodimo le lefase, wa tšohle tše di bonwago le tše de sa bonwego,
Re dumela go Morena o tee Jesu Kriste, Morwa Modimo motswalwanoši, Yo a tswetšwego ke Tate pele ga mehla ka moka, Modimo yo a tšwago go Modimo, Seetša se se tšwago Seetšeng, Modimo wa makgonthe yo a tšwago go Modimo wa mmakgonthe, Yo a tswetšego a sa bopšago, Yo boyena bja gagwe bo lego tee le Tate,Yo dilo ka moka di dirilwego ka yena; Yo a ilego a theoga magodimong, ka baka la rena batho, le ka baka la phološo ya rena,A namafatšwa ka maatla a Moya o Mokgethwa go Maria Kgarebe, gomme a ba motho, A bapolelwa rena sefapanong mehleng ya Pontius Pilatus. A hlokofatšwa, A bolokwa, A tsoga ka letšatši la boraro, ka mo mangwalo a bolelago ka gona, a rotogela magodimong, O dutše ka letsogong le letona la Tate; Gomme o tlo boa ka letago go ahlola ba ba phelago le ba ba hwilego: Yo mmušo wa gagwe o ka se bego le bofelo.
Re dumela le go Moya o Mokgethwa, Morena, Mophediši, yo a tšwago go Tate le Morwa; A khunamelwago, a tumišwago gammogo le Tate, le Morwa, Yo a boletšego ka baporofeta.
Re dumela Kereke e tee, ye kgethwa, ye Bohle, ya Baapostola. Re dumela le Kolobetšo e tee ya go swarela dibe, Gomme ke letetše tsogo ya bahu,Le bophelo bja nako e tlago.


text:
Ke bolailwe
Ka bolawa boka motšwa Bokgalaka a sentše
Ke bolawa ke Mme motswadi
Ke bolawa ke letsopa leo le ntlhotšego
Ke sentše ge ke etla kae le go bolela ke sa bolele
Tšatši le ke hlolwa ke a gopola
O be o thabile, o sega ebile o ekwa bose go tee le tate
E kaba ke yena tlhodi ya gore o ntšeele bophelo
E kaba ke yena tlhodi ya gore o fetoge wa mosela ntšhatšhauma
E kaba ke yena tlhodi ya pelo boya yeo o e phathakgilego
Goba gona tša lena dithulano di a nkgama
Go ba gona nna ke tsena kae gona fao ke le madi a senang tshele
Ke be ke thabile le nna ke thabetše go hlolwa ke sa tsebe gore ke tšhitišo
Go le borutho, ke ikwa ke bolokegile ka gare ga lena mma
Mesong le mathapama ke opela dikošana tšeo re di rutwago ke mangeloi a legodimo
Ka dinako tšeo wena o myemyela gore ke a ragaraga
O ekwa thu! thu! thu! O re ke sebapadi sa kgwele ya dinao
Ke fela pelo ya go bona letšatši le sefahlego sa lena mma
Morena a nkabetše ya ka kabelo
Ke khuparetše tšohle tšeo ke tlogo di phetha lefaseng
Nko go se dupe
Motho go se tsebe tša masa gore le ka se ntikelele
Nnete boloi le pelompe ke tšhika di bapetše,
Ke go kwele ge o elwa le megopolo ka thoma sello sa mahlomola,
Ke thothomela ke goeletša efela ke tla kwa ke mang
O tletše pefelo kgopolo ya gago e nyauma bobe
Ye nngwe e re ga a bolawe ye nngwe e re mo tlogele
Wa kgetha go ntšeela bjaka ke sa hloga ditho
O sehlogo bjang ruri
Ke kwele fela ka monkgo o bodila ka tseba gore go befile
Ka kwa ke šetše ke betwa ke tebetebe ya dihlare
Ka thoma go opela leihlo la mo mpona bjale
Ka tseba gore go lokile go lokile
Gobaneng nka swanelwa ke sehlogo se se bjalo
Gobaneng ke se ka fiwa monyetla go swana le bangwe
Gobaneng ke bolawa ke sena molato
Seswana se re setla se bina ga se leletšwe moropa o ikaletše malao gomme kanama go ona
O rile o tsebanyane gomme nyarela ka bjona
O iphahlile ka lefego
O be o tseba gore polao ya lesea ke ntwa kgahlanong le madi a senago molato
O be o tseba gore sello sa ka e be e le go o bega legodimong
O be o tseba gore legodimong o emetšwe ke kahlolo
O be o tseba gore fao ke lego go na le khutšo, lerato le toka?
Tseba nna ga ke lwe nago ke a go rata le ge o ntatotše efela Mmopi wa ka yena o eme thojana gore o nyarele o tle o ipobole
O ka se hwetše khutšo moyeng gobane o lle tšeo e sego tša gago,
Ga se nna wa gago, ke tlile ka tsela ya gago
Ke nna wa Morena o lle tšeo e sego tša gago Mme motswadi


text:
Isiraele ke seemanako sa Modimo
We update studies as the Lord Jesus leads us. You can find the latest update of this study at ChurchAges.net
Modimo o šomiša Isiraele bjalo ka seemanako [stopwatch]. Ga a dire bjalo le rena bantle (ba e sego Bajuda).First published on the 5th of August 2017 — Last updated on the 5th of April 2019
Ge Modimo a sa bale nako
Go tšwa mangwalong re kgona go bona gore Modimo o šomiša Isiraele bjale ka seemanako [stopwatch].
Re šomisa hlaloso ya seemanako ka ge re kgona go le kanya nako ka sona, mohlala, ge sebapadi se kitima phadišanong ya lebelo. Eupša re kgona go e misa seemanako,mohlala, ka nako ya go e tokisa lebelo. Nako ye e emišitšwego ga e be karolo ya lebelo.
Ge Modimo a šomiša Isiraele bjalo ka setšhaba, e bile ba mo amogela le go mo e la hloko bjale ka Modimo wa bona, Seemanako se a sepela. Eupša ge ba sa kwe e bile ba gana Modimo, Modimo o ba Ôtla ka go ba tloša nageng ya bona, goba ka go tlogela naga tše dingwe di ba gatelela, ka nako yeo seemanako sa Modimo se a emišwa, Modimo ga bale nako.
Go tšwa go se re e thuta gore Modimo o šomiša Isiraele le Kereke/Phuthego ka go fapana.
A re hlatseleng setatamente go tšwa mangwalong. Ka gobane re šoma ka nako, re tlo boledišana ka mothalonako [timeline], goba botelele bja nako, mo historing ya Isiraele bjale ka ge e laodišwa [described] mo mangwalong.
1 Dikgoši karolo ya bo tshela, re hwetša gore e tšere mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490] go tloga go Ekisodo go tšwa go Egipita boikgafo [dedication] bja Ntlokgethwa ye Salomo a e agilego.
1 Dikgoši 6:1 Salomo o thomile go aga Ngwako wa Morena ka ngwaga wa makgolo a mane le masome a sesawi wa ge go balwa nywaga go tla mola Baisiraele ba tšwele Egipita,ka ngwaga wa bone wa ge Salomo a buša Isiraele ka kgwedi ya Sifi, e lego ya bobedi.
2 Ngwako wo kgoši Salomo a o agetšego Morena, ...
38 … O o agile ka nywaga e šupago.1 Dikgoši 7:48 Gomme Salomo o dirile le dilo tše dingwe tša Ngwako wa Morena, e lego aletare ya gauta, le sethalana sa gauta sa go bewa magobeaponwa,
49 le dihlomapone tše tlhano tša go bewa lehlakoreng la go le letona, le tše tlhano tša go bewa lehlakoreng la go la ntsogošo mo pele ga sekgethwakgethwa, e le tša gautatshekegi, di na le matšoba le dipone, le matlao a tšona a gauta.
50 Le megopo, le dihlaba, le mabeana a diorelo, ka moka di dirilwe ka gautatshekegi. Le mitswiri ya mejako, ya mejako wa sekgethwakgethweng, le ya mejako ya Ngwako o mokgethwa o mogolo e be e le ya gauta.
51 Mohla ba phethilego mediro ka moka ye kgoši Salomo a e diretšego Ngwako wa Morena, Salomo o hlaotše dilo tšohle tše Dafida tatagwe a di kgethetšego Morena, disilifera le digauta le dilo tše dingwe, a di tliša a di bea mo dipolokelong tša Ngwakong wa Morena.Go tšwa go Ekisodo go fihla ge Salomo a thoma go aga Ntlokgethwa e be e le ngwaga ye makgolo a mane le masome seswai [480]. Ba tšere mengwaga e šupa go aga Ntlokgethwa. E ile ya tšeya nako go fetša go dira dibjana[vessels] tša Ntlokgethwa, pele ga ge Ntlokgethwa e be tšwa ka Modimo. E re fa mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490].
Eupša ge re nyakišiša botelele bja nako ye, re hwetša bothata, ge re le belela Mangwalo le go oketša tsebo ye re efilwego, re hwetša gore nako ye e be e le mengwaga ye makgolo a tshela le masome pedi nne[624] e sego mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490]!
A re o ketšeng nako ye ngwe le ye ngwe ka botelele bja yona:
Leeto la lešokeng:
E be e le ngwaga e masome a mane go tšwa go Ekisodo moo Baisiraele ba ilego ba gakanega lešokeng pele ba tsena lefaseng leo ba le tshepišitšwego [promised land].
Numeri 14:33 Barwa ba lena, bona ba tlo fetša nywaga e masome a mane e le badiši mo lešokeng ba rwele kotlo ya tlhanogo ya lena, go fihla ge ditoto tša lena di feletše sa ruri mo lešokeng.
Ditiro Tša Baapostola13:16 Paulo a ema, a emiša seatla, a re: Banna ba Isiraele, le lena le boifago Modimo, kwang.
17 Modimo wa setšhaba se o kgethile botatawešo, a tla a godiša setšhaba mola se falaletše nageng ya Egipita; a ba a se ntšha moo a emišitše letsogo.
18 A fetša nywaga e masome a mane a ba rwele a ba fepa lešokeng.Naga ye e tshepišitšwego [The promised land]:
Go ba tšere ngwaga e masome a mane go fenya lefase leo ba le tshepišitšwego. Go feleng ga se go bontšhitšwe ka lehu la moeta pele wa bona Jeshua. Ka mo rago ga se, ba e tile pele ke baahlodi ba go fapafapana.
Joshua o be a ka ba a na le mengwaga e masome a mararo ka nako ya Ekisodo:
- Joshua o be a le ka godimo ga mengwaga e masome a mabedi, ka ge Modimo a re tsebiša ka mengwaga e masome a mane ya lešokeng, O re ka moka ba ba nago ka godimo ga mengwaga e masome a mabedi ba tlo hwela lešokeng ntle le Joshua le Kalebe. Learogi le le ra gore e be ba le ka godimo ga mengwaga e masome a mabedi.
Numeri 14:29 Ditoto tša lena di tlo rapalala lešokeng, ka moka ba le badilwego le na le nywaga e masome a mabedi le e fetago yeo, ka moka ba le ntsotilego.
30 Lena le ka se ke la ba la fihla nageng yeo, ye ke emišitšego seatla sa ka ka ena ka re, ke tlo le agiša mo go yona. Ba ba tlogo fihla ke Kalebe morwa wa Jefune le Joshua morwa wa Nuni.
- Go Numeri go bolelwa gore e be e le mmuši wa leloko la Efuraimi, gwa ra gore o be a le ka godimo ga ngwaga e masome a mabedi.
Numeri 13:3 … Banna ba e be e le ba bagolo mo go Baisiraele.
6 Wa leloka la Juda e be e le Kalebe morwa wa Jefune.
8 Wa leloko la Efuraimi e be e le Hosea morwa wa Nuni.
16 … Hosea morwa wa Nuni Moshe o mo reetše leina la Joshua.
- Go swana le Joshua ge a be a hlahla Bajuda nageng ye e tshepišitšwego, Jesu Kriste o re e iša “nageng ye re e tshepišitšwego”. Bjale Joshua ke mohlala (mohuta) wa Jesu Kriste. Leina la Jesu ke mehutahuta ya leina la Joshua (Yeshua).
Luka o bolela gore Jesu o thomile go dira modiro a na le mengwaga e masome a mararo, bjale Joshua o be a kaba a na le mengwaga e masome a mararo ge a ile a ba iša nageng ye ba e tshepišitš
Luka 3:23 Jesu mola a thoma Modiro, o be a na le nywaga e masome a mararo…
- Joshua o laodišwa e le “lesogana”.
Ekisodo 33:11 … Gomme Moshe ge a boela mašašeng, gwa šala Jošua morwa wa Nunu modiredi wa gagwe wa lesogana, a se tloge mo Ngwakong.
Numeri 11:28 Jošua morwa wa Nuni, e bego e le mohlanka wa Moshe go tloga bosoganeng bja gagwe, …
- Kalebe o be a na le mengwaga e masome a mane ka nako yeo.
Joshua 14:7 Ke be ke na le nywaga e masome a mane mola re le Kadese-Baranea mme Moshe mohlanka wa Morena a nthoma ka hlola naga ye; …
Bjale mohlomongwe Joshua o be a ka ba ale kana le Kalebe ka mengwaga, gwa ra gore re ka ba re phošitše ka mengwaga ya Joshua ka mengwaga ye lesome godimo goba fase [±10 years].
- Joshua o be a le gare ga mengwaga ye masome a mabedi le masome a mane ge leeto la lešokeng le thomile.
Ka morago ga mengwaga ye masome a mane leganateng, o be a ka ba a na le mengwaga e masome šupa ge a tsena nageng ye e tshepišitšwego, e bile a hlahla Baisiraele.
O be a na le mengwaga ye lekgolo le lesome [110] ge a e hwa.
Baahlodi 2:8 Joshua morwa wa Nuni mohlanka wa Morena o hwile a na le nywaga e lekgolo le le nago le lesome.
9 Ba mmolokile …Se se iša nneteng ya gore o hlahlile Baisiraele go lekana mengwaga e masome a mane gare ga phenyo ya naga ye tshepišitšwego. (mengwaga ye lekgolo le lesome [110 years] ntšha mengwaga ye lesome šupa[70 years]e gofa mengwaga ye masome a mane [40 years], kgonegalo ya molato ka mengwaga ye lesome go ya godimo goba fase).
Ba hlahla ke mehutahuta ya baahlodi:
Ka morago ga lehu la Joshua, Baisiraele baile ba hlahla ke Baahlodi tekano ya mengwaga e makgolo a mane le masome hlano [450].
Ditiro Tša Baapostola 13:16 Paulo a ema, a emiša seatla, a re: Banna ba Isiraele, le lena le boifago Modimo, kwang.
20 Mabakeng a a tlilego a ba nea Baahodi; gwa feta nywaga e makgolo a mane a nago le masome a mahlano, gwa tsebo tsoga Samuele moporofeta.Saulo e le kgoši:
Ka morago ga baahlodi, Isiraele e bile le kgoši ya bona ya mathomo. Kgoši Saulo o bušitše mengwaga e masome a mane.
Ditiro Tša Baapostola 13:16 Paulo a ema, a emiša seatla, a re: Banna ba Isiraele, le lena le boifago Modimo, kwang.
21 Ya ba gona ba kgopetšego kgoši.Modimo a ba nea Saulo morwa wa Kisi, monna wa moloko wa Benyamini; gwa feta nywaga e masome a mane.Dafida e le kgoši:
Ka morago ga kgoši Saulo, Dafida o bušitše mengwaga e masome a mane le seripagare.
2 Samuele 5:3 Bagolo ka moka ba Isiraele ba tla Heburone go kgoši. Kgoši Dafida a dira kgwerano le bona ba le moo pele ga Morena; ba tloša Dafida ba mmea kgoši ya Isiraele.
4 Ke ge Dafida a na le nywaga e masome a mararo, mehleng yeo ge a tšea bogoši; a buša a fetša nywaga e masome a mane.
5 Nywaga e šupago le kgwedi tše di selelago ke tša ge a le Heburone. A fetša nywaga e masome a mararo le metšo e meraro a buša Juda le Isiraele ka moka a le Jerusalema.Hlokomela gore mengwaga ye masome a mane le seripagare [40½ years] (mengwaga ye šupa le seripagare [7½ years] +[hla ka nntša] le mengwaga ye masome tharo tharo [33 years]) mo temaneng ya bo hlano e tšweletša goba mengwaga ye masome a mane [40 years] mo temaneng ya bone. Se se re laetša gore matšatši a a ka ba a tšwile ka seripagare sa ngwaga go ya godimo goba fase [±½ year].
Salomo o thomile go aga Ntlokgethwa ka ngwaga wa bone wo a be go a buša ka wona:
Ka mo rago ga Dafida, Salomo o bile kgoši.
1 Dikgoši 1:29 Kgoši ya ena ya re: Ka bophelo bja Morena e a phološitšego moya wa ka mo dikotsing ka moka,
30 lehono ke tlo dira se ke go enetšego sona ka Morena Modimo wa Isiraele ka re: Salomo morwa wa gago ke yena a tlogo ntatela bogošing, e a tlogo dula sedulong sa ka bakeng sa ka.Ga bjale re ôketša mengwaga e meraro goba ye mene pele Salomo a thoma go aga projeke ya Ntlokgethwa.
1 Dikgoši 6:1 Salomo o thomile go aga Ngwako wa Morena ka ngwaga wa makgolo a mane le masome a seswai wa ge go balwa nywaga go tloga mola Baisiraele ba tšwele Egipita, ka ngwaga wa bone wa ge Salomo a buša Isiraele ka kgwedi ya Sifi, e lego ya bobedi.
2 Ngwako wo kgoši Salomo a o agetšego Morena, …Tlaleletšo ya botelele bja nako:
Mo ke kakaretšo ya botelele bja nako:
Re na le nako tše pedi tše feleletŝego tša go fapana ka botelele bja nako ya go swana histori. Palo ka e tee e refa mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490] (ka ngwaga ka o tee go ya godimo goba fase), ye ngwe palelo e refa mengwaga ye makgolo a tshela le masome pedi nne [624] (ka mengwaga ye lesome tharo go ya godimo goba fase).
Se se bonagala bjalo ka taba e kgolo ye e sa e tsamayisanego le [contradiction] Bibele!
Re ka e hlaloša bjang phapano ye?
Hlaloso ye e hwetšagala ge re amogela gore Modimo ga bale nako ge Isiraele e le bathopša, goba ge ba bušwa ke naga tše dingwe, goba go phatlalatšwa (sebakanyana sa bjale). Go hlatsela se, re le belela nako go botelele bja nako ye Isiraele e be e bušwa ke naga tše dingwe:
Ba hlankela Kuŝani-Rišathaimi Chushanrishathaim, kgoši ya Mesopotamia, tekano ya mengwaga ye seswai:
Baisiraele ba hlankela Bobaali, Modimo a ba tlogela ba hlankela Mesopotamia tekano ya mengwaga e seswai, go fihla Modimo a tsoša Othiniele gore a ba phološe.
Baahlodi 3:7 Ya re ge Baisiraele ba dira tše di bego di befela Morena, mme ba lebala Morena Modimo wa bona , ba hlankela Bobaali le Asitarothe,
8 Bogale bja Morena bja tukela Baisiraele, a ba lahlela diatleng tša Kuŝani-Rišathaimi, kgoši ya Mesopotamia, ba fetša nywaga e seswai ba loba Kušani-Rišathaimi.Ba hlankela Egilone kgoši ya Moaba tekano ya mengwaga ye lesome seswai:
Baisiraele ba hlankela Bobaali, Modimo a ba tlogela ba hlankela Mesopotamia tekano ya mengwaga ye seswai, go fihla Modimo a tsoša Ehudi gore a ba phološe.
Baahlodi 3:12 Fela, Baisiraele ba boela ba dira tše go befela Morena; Morena a fa Egilone kgoši ya Moaba maatla a buša Baisiraele, ka gobane ba dira tŝe di bego di befela Morena.
14 Baisiraele ba ba ba fetša nywaga e lesome le metšo e seswai ba loba Egilone kgoŝi ya Moaba.Ba gatelelwa ke Jabini, kgoši ya Bakanana, go le kana mengwaga e masome a mabedi:
Baisiraele ba dirile dibe, Modimo a ba tlogela gore ba gatelelwe ke Bakanana tekano ya mengwaga e masome a mabedi, go fihla Modimo a tsoša Debora le Baraka gore a ba Phološe.
Baahlodi 4:1 Ehudi ge a hwile, Baisiraele ba boetša medirong ya go befela Morena.
2 Morena a ba lahlela diatleng tša Jabini kgoši ya Bakanana e a bego a buša Hatsora. Molaodi wa dira tša gagwe e be e le Sisera e aa bego a agile Harosethe-Gojima.
3 Baisiraele ba hlabela Morena mokgoši, ka gobane Jabini o be a na le dikoloi tše makgolo a selelago tša tshipi; a fetša nywaga e masome a mabedi a hlakiša Baisiraele.Ba hlankela Bamidiani mengwaga e šupa:
Baisiraele ba dirile, Modimo a ba tlogela ba hlankela Bamidiani tekano ya mengwaga e šupa, go fihla Modimo a tsoša Gideoni gore a ba phološe.
Baahlodi 6:1 Baisiraele ba boela ba dira tše di befelago Morena; Morena a ba gafela diatleng tŝa Bamidiani nywaga e šupago.
Ba gatelelwa ke Bafilisita tekano ya mengwaga e masome seswai:
Baisiraele ba hlankela Bobaali le medingwana ya go fapafapana, Modimo a ba tlogela gore ba gatelelwe ke Bafilisita mengwaga e lesome seswai, go fihla Modimo a tsoša Jefeta gore a ba phološe.
Baahlodi 10:6 Gomme Baisiraele ba boela ba dira tše di bego di befela Morena, ba hlankela bobaali le Asiterothe le medimo ya Basiria le ya Basidoni le ya Bamoaba le ya Baamoni le ya Bafilisita, ba tlogela Morena ba se mo direle.
7 Ke mo Baisiraele ba tuketšwego ke bogale bja Morena, a ba lahlela diatleng tša Bafilisita le baamoni.
8 Gwa fela nywaga e lesome le metšo e seswai bona bao ba hlakiša Baisiraele le ba mošola wa Jorodane nageng ya Baamoni e lego ya Geleada; ba ba tlaiša ngwaga wohle.Ba hlanketše Bafilisita tekano ya mengwaga e masome a mane:
Baisiraele ba dirile dibe, Modimo a ba tlogela ba hlankela Bafilisita mengwaga ye masome a mane, go fihla Modimo a tsoša Simisone gore a ba phološe.
Baahlodi 13:1 Baisiraele ga ba ka ba lesa go dira tše di befetšego Morena; Morena a ba gafela diateng tša Bafilisita nywaga e masome a mane.
Ba gatelelwa ke Bafilisita tekano ya mengwaga e masome a mabedi:
Baisiraele ga baka ba ôbamela Modimo, Modimo a ba tlogela ba gatelelwa ke Bafilisita mengwaga e masome a mabedi, go fihla Modimo a tsoša Samuele gore a ba phološe
1 Samuele 7:2 Polokelo ya dula gona moo Kiryathe-Jearima, matšatši a atafala, ya ba nywaga e masome a mabedi. Setšhaba ka moka sa Isiraele sa lla se llela Morena.
3 Ke mo Samuele a boletšego le bohle ba setšhaba sa Isiraele, a re: Ge le rata go boela go Morena ka dipelo tša lena ka moka, gona tlošang medimo e šele e lego mo go lena, Boasiterothe;gomme dipelo tša lena di dule di lebile Morena, le hlankele yena a nnoši; ke mo a tlogo le namolela diatleng tša Bafilisita.Go tlaleletša mengwaga ye:
Ye ke kakaretšo ya nako tše Baisiraele ba bušwa ke naga tše dingwe:
Ge la bjale re tšea botelele bja nako ye ka moka, re ntšha nako ye Baisiraele bjalo ka setšhaba se se bego se gatelelwa goba go hlankela naga tše dingwe, re ba kgauswi le mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490] ye e ngwetšego go 1 Dikgoši 6, e bile e ka gare ga tekano ya melato!
Mengwaga ye makgolo a tshela le masome pedi nne [624 years] (mengwaga ye lesome tharo [13 years] go ya godimo goba fase) –[ntšha] mengwaga ye lekgolo tharo tee [131 years] (mengwaga ye meraro le seripagare [3½ years] go ya godimo goba fase) ≈ Mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490 years].
Go bonala e ke Modimo o emiša seemanako sa gagwe ge Baisiraele ba se lefelong leo ba swanetšego goba go lona. Ka pela ge ba le maemong a lokilego, O tšwela pele ka mothalonako wa gagwe.
Hlokomela gore leeto la lešokeng ga le akaretšiwa “go emišwa ganyane” ga nako, ka gobane Modimo o sa šomišana le Isiraele kua lešokeng; O utulla molao wa gagwe go bona, go utulla Ntlokgethwa, bjalobjalo[etc]. Gape e be ba sa “gatelelwe” goba gona go hlankela ke naga tše dingwe.
Mo palong ye re bona botelele bja seemanako sa Modimo sa mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490]. Go ka ba le nako mo seemanakong sa Modimo se tla “se e mešitšwe gannyane”, nako ka moka e e filwego Isiraele ke mengwaga ye makgolo a mane le masome senyane [490].
Go tšwa go dithuto tše go bonala Modimo a na le tsela ye a e šomišago go Baisiraele. Re bona mohlala o mongwe wa botelele bja nako go Daniele karolo 9. Ga ntši e bolela ka beke tše masome šupa tša Daniele [Daniel’s 70 weeks]. ge go le bjalo seemanako sa Modimo se “e mešitšwe ga nnyane” tekano ya go le kana mengwaga e dikete tše pedi [2000] ge mola naga ya Bajuda e phatlaletše.
Thuto ye bo hlokwa go tšwa go se ke gore Modimo o šomišana le Baisiraele (setšhaba sa Bajuda) ka tsela ye e sa swanego le Bantle. Mangwalong re bona gore Modimo o šomiša Isiraele le Bajuda ka tsela ye itšego, Bantle o šomiša “kwagalego” le mantšu a ka kakaretšo.
A re le beleleng mehlala e mengwe:
Go Testamente ye Tala Modimo o file Bajuda ditaelo ka matšatši a go keteka, go le kanywa ga moago wa Ntlokgethwa, moimelo wa yona, se ba dumeletšwego go se ja, neng le kae le gore ba swanetše ba mo rapele bjang, palo ya batho, tatelano ye e feletšego, bjalobjalo[etc].
Ge Modimo a šomišana le Kereke/Phuthego ya Testamente ye Mpsha, re hwetša palomoka e nepagetšego ka bo nnyana bja matšatši le nako, a go na mo go bolelwago ka matšatši a go ketekwa, ga re a fiwa le di tekanyo tša Ntlokgethwa[tabernacle/Temple], a gona leloko le le itšego, goba go balwa ga tatelano, bjalobjalo[etc].
O ka makala go hwetša se, gore mo mangwalong a go na mo go bolelago ka letšatši la Krisimose, goba la Paseka bjale ka matšatši ao a ketekwago ke Badumedi!
Luka 21:24 … mme Jerusalema o tlo gatakelwa ke bantle, go be go phethege mabaka a bantle. — A gwa bolelwa gore go tlaba nako ye ka kang.
Ge barutiwa ba bo tšiša Jesu letšatši, Jesu o ba bo ditše gore a se ga bona gore ba tsebe. (Botse botse ba be ba bo tšiša Jesu gore go tlo tšeya nako ye ka kang gore seemanako se “ emišwe ganyane”).
Ditiro Tša Baapostola 1:6 A na le bona ka mokgwa woo, ba mmotšisa ba re: Morena! Mmušo wa Isiraele a o tlo o tsoša lebakeng leno?
7 Yena a re: Ga se taba ya lena go tseba mehla le mabaka …O ka nagana gore go swanetšwe go ketekwe selalelo Sontaga ye ngwe le ye ngwe. Eupša seo a se mo mangwalong. Re na le nako e sa “kwagalego” e filwego e tlhaloša le “ga ntši le ga”.
1 Bakorinthe 11:26 Ke gona ka mehla ge le eja senkgwa se, le enwa senwelo se, le tsebatše lehu la Morena go fihla ge a etla.
Paulo o laodiša mengwaga ye e sa tlago:
Baefeso 2:7 E be e le gore mehleng e tlogo tla...
Baefeso 3:5 Ke thopa ye e bego e sešo ya tsebišwa bana ba batho...
Tše dingwe tše di makatšago tša go laetša gore Modimo o šomiša Isiraele le Kereke/Phuthego ka go se swane di humanega go Kutollo. Johane o botšwa gore a le kanye Ntlokgwthwa ya Modimo (go swana le tekanyo ya Bajuda), ntle le mo go filwego Bantle [Gentiles], o bo ditšwe gore a se ke a go le kanya.
Kutollo 11:1 Ka newa lehlaka le e kego ke lehlotlo; gwa thwe: Ema o ele Ntlokgethwa ya Modimo, le aletare, le ba ba rapelago mo go yona.
2 Ge e le lapa la ka ntle ga Ntlokgethwa o le lese, o se le ele, gobane le gafetšwe bantle; gobane ba tlo gataka motse o mokgethwa ka dikgwedi tše masome a mane a metšo e mebedi.Go Kutollo ya bo šupa, dikete tše lekgolo le nago le masome a mane a metšo e mene [144 000] ba bo letšwe. Ka go bane nomoro ye ke ye e nepagetšego, ba e swanetše goba e le Bajuda! (Dihlatse tša Jehovah le dihlopa tše dingwe ba re ba ke ba dumedi. Eupša seo a se elelane le tsamayiso ya Modimo.
Go tšwa phapanong ya tsela ye Modimo a e šomišanago le BaJuda (Isiraele) le Kereke, gwa bonagala gore Kereke e ka se bewe sebakeng sa Isiraele.
Ge phapano ye re sa e bone, re ka se kušiše gore Isiraele ke seemanako sa Modimo. Ntle le tsebo ye, re ka se kušiše mangwalo le seporofeto ga botse.


text:
nna ga gesu ga mohlala kgomo re di apara thebo la nkwe, re bana ba kgosi ba ga setshimelwane le seripaletsogo sa ramohlala morudi, re bana ba kgosi ba ga seholobane sa maputla ‘a mapetla kua ga tshilwane ba rego tshilo sesila letsoku le a ila. re ditlogolo tsa bo senwamothopong matsopa a maso a thaba ‘a lolo. kgomo tsa magana go diswa se ila lesaka bo majaditala, ba rego kgomo o kgomo mang e rego mabele a budule wa keka le mogola!
nna ga gesu re bowa ga mohlala morudi maoto nkego mosotho nka letebele…. ga mmakgajan’a monamoledi ‘a ntwa…. ga gesu re batlokwa ga re godumane re ana mogodumo wa bana ba siko’a nape, re….!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! editor: manoge pheladi lebokane mohlala
Osesithombeni nguMnu u-Lover Mohlala owayenguMdlali weBhola


text:
Sereto sa Batlokwa ba ga Sentsho
Agee Sentsho sa Matlakala se itia koma legoleng
Masehle-olo sa Butšwana, Olo se naiwa mmele,
Ka Mohupong ga se naiwe
Re BaTswana ba Maphuthagadi a magala ba go phutha dikomana
Ke rena batho ba Maakatšila a bošego,
Tlou o sepela o seama o theeletša Ditawana
Ke rena batho ba Mamphela sehlabana maretola,
Manhlamangwe a fulare.
Re boa Bjatladi bja Mmaborela a Malatjie bofula Kolobe
Re boa šogole mohlakeng meetse a ntshe a pšha,
Ra fata didiba.
Re batho ba Mogolahlogo wa Lekwadi,
Hlogoya Tau kakanana, molala o ipolaile ka noši
Ke Batho ba Magomane, seala tšhitšhila,
Ba Bosetlamobu wa Sebela.
Ke Baefadi bagana ke bohulwane ba dumela boswana
Ke ba Molokonyane wa maena
Ba sefehla marumaswana, gwa tsoga go le megodi ya pula.
Agee Batlokwa ba Mamphela,
Ba kae bo Magomane a tebu seala tšhitšhila le bo Maputle ka kotse o ba lefeletse
Agee Mafakudu a bokone mafata didiba,
Bo Makhupurolla diatla a sa fetše
*AGEE SENTSHO MMINA KOLOBE AGEE MOTLOKWA


text:
Kgalekgale, diphoofolo di be di se na mesela. Di be di sa thabišwe ke se, ka fao di ile tša bitša kopano moleteng wa meetse.
Pelao lebeletše diphoofolo ge di feta di lebile kopanong.
“Ihlaganele! Re swanetše go ya kopanong,” gwa goeletša Mmutla ge a feta ka go tlola.
“O se belaele, ke tla go latela!” gwa araba Pela a furalela mahlasedi a letšatši le borutho.
“Ga o ye le rena?” gwa botšiša Kgabo ge a feta.
“O se belaele, ke tla wela tsela e se kgale” gwa fetola Pela a kaname a tutetša mpa ya gagwe.
Phoofolo ya mafelelo ya go tla e bile mogwera wa Pela wa potego, Khudu. “Ga o ye kopanong?” a botšiša.
“Ge fela mogwera a ka ntšea kgopu,” gwa fetola Pela.
“Efela kgopa ya ka e boima,” a realo Khudu.
“Efela, nna ga ke boima. O ka se kwe phapano ge ke le ka godimo,” a realo Pela ka myemyelo ye kgolo.
“Efela kgopa ya ka e bothata ebile o ka se dule gabotse godimo ga yona,” gwa hlaloša Khudu.
“Ke nna Pela! Ke tlwaetše go dula mswikeng a bothata!” gwa fetola Moswe, a fofela mokokotlong wa Khudu. Pela o be a le boima, efela Khudu o be a tlo dira bjang? Pela e be e le mogwera wa gagwe wa potego.
Kua kopanong, diphoofolo di boletše ka mesela.
“Ke lebelelega ke befile ntle le mosela,” gwa ipelaetša Phiri.
“Ge ke leka go retologa ge ke kitima, ke a wa ka gobane ga ke na mosela,” a realo Lepogo.
“Ke hloka setho se sengwe gore diatla tša ka di lokologe ge ke tekua mehlareng ke fula dienywa,” a realo Kgabo.
“A re kgopeleng Mmopi a re fe mesela,” gwa šišinya Tau.
Gomme, diphoofolo tša lebiša difahlego leratadimeng. “Aowa, Mmopi, re fe mesela hle!” tša kgopela.
Lentšu le le golo le ile la tduma go tšwa leratadimeng. “Mesong ya gosasa, eyang kua nokeng gomme le tlo hwetša mesela mohlareng o mogolo.”
Diphoofolo di boetše gae di tletše kholofelo le lethabo.
“Ke fela pelo ya go hwetša mosela. Gosasa, a re sepele mmogo go tšea mesela ya rena,” a realo Pela ge Khudu a mo tlogela leswikeng le a le bitšago ‘legae’.
Ka go tseba gore o sepetše ka go nanya, Khudu o tsogile mesong kudu. O tlogile gae ka leswiswana gomme diphoofolo tše dingwe di be di sa robetše.
Khudu o rile ge a feta ntlong ya Pela, a goeletša, “Etla! Areye go tšea mesela ya rena!”
“E sego lehono. Ke kwa ke tšwafa. Ke tla dula leswikeng le ka ipshina ka letšatši. Ke kgopela gore o ntšeele mosela o fete o mpha ona ge o boela gae,” a realo Pela ka myemyelo ye kgolo. “Ke rata o motelele, wa maboya
a mantši.”
Khudu o makaditšwe ke go kwa gore Pela ga a ye. “Ke tla dira bjalo,” a realo ka lethabo, a lemoga gore a ka se rwale Moswe mokokotlong wa gagwe.
Ka mahube diphoofolo tše dingwe di ile tša leba nokeng ka sehlopha. Di be di sepediša go feta Khudu, gomme tša mo feta tseleng. Efela Khudu o be a ikemišeditše go fihla mohlareng a tšee mosela wa gagwe le wa mogwera wa gagwe, gomme a tšwela pele go gagaba.
Diphoofolo di rile ge di fihla nokeng, tša bona mohlare wa go tlala mesela. Go be go na le mesela ye mekopana, mesela ye metelele, mesela ya maboya a mantši le mesela ye mesese. Go be go na le mesela ye mebotse le mesela ya go befa.
Diphoofolo di ile tša batamela mohlare. Go be go le molaleng gore yo a ka fihlago mohlareng pele o tlo hwetša mosela o mokaonekaone. Kgabo o ile a fofa mohlareng go ya go o mongwe. Tau, Lepogo le Pitsi ba ile ba kitima ka lebelo la mmutla. Tlou le Tšhukudu ba ile ba kitima. Pukubje le Kolobe ba ile ba kitima ka lebelo, efela Kolobe o be a fela a ema a eja dimela tša todi le medu. Khudu o ile a latela kua morago.
Kgabo e bile wa mathomo go fihla mohlareng. O tšeere mosela o moteleletelele. Go latetše Lepogo gomme le yena a tšea mosela o motelele. Diphoofolo tša go latela di kgethile go mesela ye e bego e šetše e lekelela mohlareng.
Ge Kolobe le Khudu ba fihla, go be go šetše mesela ye mebedi fela. Mosela o tee e be e le o mokopana o mokoto gomme o mongwe e le o mosese, wa go gara. Kolobe o kgethile mosela wa go gara, gomme Khudu a kgetha o mokoto.
Go be go se sa na selo mohlareng, gomme ga go yo a gopotšego gore Moswe le yena o be a nyaka mosela.
Go tšwa leswikeng la gagwe, Moswe o be a bona diphoofolo ge di boya gae. Di be di sepela ka manka gomme di iša mesela ka mo le ka mo. “Ke fela pelo ya go hwetša mosela wa ka!” gwa nagana Pela.
Pela o bone Khudu le Kolobe ba sepela. “O ntletše le mosela, Khudu?” gwa botšiša Pela ge ba batamela.
“Aowa, ke maswabi mogwera, efela e ile ya fela! Nna le Kolobe re hweditše mesela ye mebedi ya mafelelo. Lebelela mosela wa ka,” gwa hlaloša Khudu, a šupa mosela wa gagwe o mokopana o mokoto. “Ke se ke se hweditšego.”
“Nkabe ke ile le nna!” a realo Pela ka go itshola. “Ke na le lebelo go feta lena ba babedi. Nkabe ke hweditše mosela o mobotse kudu ge nkabe ke se ka tšwafa.” Khudu le Kolobe ba ile ba sepela ka setu.
Gomme ke ka fao Pela a se nago mosela – efela o sa dula maswikeng a ipshina ka borutho bja letšatši!
Dira gore kanegelo e be le bophelo!
- Nagana e ke diphoofolo di kgethile mesela ya go fapana mohlareng. Thala seswantšho sa phoofolo efe goba efe ya go ba le mosela wa go fapana, bjalo ka Khudu ya go ba le mosela wa tau goba pitsi ya go ba le mosela wa kolobe.
- E ba letseka la mantšu! Lebelela kanegelo ka šedi. O ka hwetša: maina a diphoofolo tše nne – maina a dinomoro tše pedi – mantšu a mahlano a go hlaloša mesela?
- Dira e ke ke wena Pela. Ngwalela Mmopi o kgopele sebaka se sengwe sa go hwetša mosela.


text:
Tshere-tshere
Tsheretshere ke papadi ya go bapalwa kudu ke basetsana. E bapalwa kudu magaeng le ge nakong ye nngwe e bapalwa ditoropong. Papadi ye e nyakile go swana le papadi ye e bitšwago Hopscotch ka Seisimane.
Papadi ye e thomilwe mengwageng ye mentšhi ya go feta. Batho ba bangwe ba gonona gore baswa ga ba sa bapala papadi ye [1].
Melao ya moraloko[lokiša | edit source]
Ga go tsebege gabotse gore melao ya tsheretshere e fetogile gakae mo mengwageng, gabjale moraloko wo o bapalwa ke baraloki ba babedi goba go feta. Go thongwa ka go thala khutlonne ye kgolo fase, ya go ba le diphapošana go swana le seswantšho seo se lego letsogong la go ja. Baraloki ba tla šomiša leswikana goba kotikoti yeo e bewago le go ragelwa ka diphapošaneng tšeo.
- Leswikana goba kotikoti e tla lahlelwa phapošaneng ya pele.
- Moraloki a kolakoletša ka leoto le tee, go tshelela phapošaneng ya bobedi.
- Ge a gata fase ka maoto a mabedi goba a gata mothalo, o ntšhwa moralokong.
- Moraloki o tla tšwela pele go ya phapošaneng ya boraro go fihlela a tsena go ya mafelelo.
- Ge a fihla phapošaneng ya mafelelo, o tla boela nkgokolong yeo e laeditšwego sethalong seo se lego letsogong la go ja.
- Moraloki o tla re go boa a raga leswikana goba kotikoti gore e wele ka gare ka nkgokolo yeo e laeditšwego sethalong seo se lego letsogong la go ja.
- Ge leswikana goba kotikoti e wela ka ntle ga nkgokolo, o tla swanela ke go thoma mathomomg.
- Ka wona mongwa wo, moraloki o tla lahlela leswikana goba kotikoti ya bobedi, a nama a ya pele ka leoto le tee, a tshela ya bobedi a ya go ya boraro.
mekgwa ye mengwe ya go bapala moraloko wo[lokiša | edit source]
mokgwa wa mathomo[lokiša | edit source]
Dikhutlonne tše seswai di thalwa fase, tše nne lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
- Moraloki o tla lahlela leswikana ka go khutlonne ya pele, ya letsogong la go ja.
- Mmapadi o tla kolakoletša ka leoto le tee a ya phapošaneng ya pele. Ge a ka gata fase ka leoto la bobedi, o a tšwa gore yo mongwe a fiwe sebaka sa go raloka. Ge a gata mothalo wa phapošana, o loba papadi.
- Moraloki o tla leka go ragela leswikana phapošaneng ya bobedi, a thankobela ka leoto le tee. Ge leswikana le ka tšwela ka ntle ga phapošana goba la wela mothalong, o loba papadi.
- Moraloki o tla kolakoletša go ya phapošaneng ye e latelago go fihlela a felela ka ya mafelelo ya letsogong la nngele.
mokgwa wa bobedi[lokiša | edit source]
Mokgwa wa bobedi o nyakile go swana le wa pele[2]. Gabotsebotse, baraloki bao ba sa lobang thaloko (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki wa pele o tla thala leloba gore baraloki bao ba sa lobang thaloko (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki o tla lahlela leswikana phapošaneng ya pele yeo e se nago le leloba.
- Moraloki o tla thankolela phapošaneng ya pele yeo e se nago le leloba.
- Moraloki o tla tšwela pele a bapala bjalo ka mokgwa wa pele, phapang e le ge a sa gate ka gare ga phapošana yeo e nago le leloba.
Mokgwa wa boraro[lokiša | edit source]
Mokgwa wa boraro o swana le wa bobedi, efela baraloki bao ba sa lobang papadi (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki o ponya mahlo a tsena phapošaneng ya a bolela gore o tsene. Ge a ka gata mothalo, o loba thaloko.
- Moraloki o tšwela pele a tswaletše mahlo a gata ka gare ga diphapošana go fihlela go ya mafelelo.
Mokgwa wa boraro ke tsela yeo moraloki yo a nago le bokgoni a tšwelelago ka gona.
Melao mengwageng[lokiša | edit source]
Melao ya moraloko wo e fetogile mengwageng[3].
Histori ya moraloko[lokiša | edit source]
Go na le taetšo ya gore moraloko wo o be o ralokwa mengwageng ye mentšhi kudu, go feta mengwaga ye masomeseswai.


text:
Ge e le gore o nyaka go falalela nageng ye nngwe goba o nyaka go šoma moše, o swanetše go dira kgopelo ya setifikeiti sa tumelelo ya semmušo setešeng sa geno sa kgauswi sa Ditirelo tša Maphodisa a Afrika Borwa.
Setifikeiti se se tiišetša ge eba o na le pego ya bosenyi goba aowa.
O swanetše go fa maphodisa leina la gago ka botlalo, sefane, letšatšikgwedi la matswalo le pukwana ya boitsebišo goba phasephote ka setešeng sa maphodisa fao dikgatišo tša gago tša menwana di tlago tšewa.
Ge e le gore o ka ntle ga naga, o ka dira kgopelo ka setešeng sefe goba sefe sa maphodisa ka nageng yeo goba ka Ntlong ya Botseta ya Afrika Borwa.
Hwetša dintlha ka botlalo mabapi le ka fao o ka dirago kgopelo ya Setifikeiti sa Tumelelo ya semmušo ya Maphodisa.


text:
Primary tabs
Pego ya Kopano ya Kabinete ye e swaretšwego Inthaneteng ka Laboraro la 18 Dibatsela 2020
A. Merero ye Bohlokwa Seemong sa Bjale
1. Seboka sa bo 12 sa Brazil, Russia, India, China le Afrika Borwa (BRICS)
1.1. Kabinete e amogetše dipoelo tša Seboka sa bolesomepedi sa BRICS seo se bego se etilwe pele ke Mopresidente Cyril Ramaphosa. Ka ge monggae wa sona e be e e le Mopresidente Vladimir Putin wa Fetereišene ya Russia, seboka se se rerišane ka ga selekane sa BRICS mabapi le seemo sa khutšo lefaseng ka bophara, tšhireletšo go bohle le kgolo ya boitlhamelo.
1.2. Dipoelo tša seboka se di akareditše go amogelwa ga Leano leo le bušeleditšwego la Selekane sa Ekonomi sa BRICS (sa 2020-2025) le go amogelwa ga Leano la Twantšho ya Magogelathoko la BRICS. Kwano ya Moscow ye e amogetšwego mafelelong a seboka se e laeditše, magareng ga tše dingwe, thekgo ya Leano la 2063 la Mokgatlo wa Dinagakopano tša Afrika (AU) le maitapišo a kopanyo ye e maatlafaditšwego le tlhabollo ka khonthinenteng, go akaretšwa go tsenywa tirišong ga Tumelelano ka ga Lefelo la Kgwebišano ye e Lokologilego ya ka Khonthinenteng ya Afrika.
1.3. Seboka se se lemogile gape kgatelopele ye e fihleletšwego ke AU go rarolleng ga dikgoba tšeo di bakwago ke tlhaelelo ya mananeokgoparara, kudukudu ka tlhako ya Selekane se Seswa sa Tlhabollo ya Afrika, le bohlokwa bja go tšwetša pele dipeeletšo go thekga tlhabollo ya diintasteri, go hloma mešomo, go netefatša gore go ba le tšhireletšego dijong, go lwantšha bohloki le go hlagišetša tlhabollo ya go ya go ile ya Afrika.
2. Ketelo ya Mošomo ka Mopresidente wa Malawi
2.1. Kabinete e amogela Ketelo ya Mošomo ye e atlegilego ye e sa tšwago go ba gona ka Afrika Borwa ka maloko a Mmušo wa Malawi wo o etilwego pele ke Mopresidente Lazarus Chakwera. Kopano magareng ga Mopresidente Chakwera le Mopresidente Ramaphosa e ahlaahlile merero ya dinaga tše ka bobedi, ya ka seleteng se le ya ka khonthinenteng yeo dinaga tše ka bobedi di nago le kgahlego go yona.
2.2. Afrika Borwa e tšwela pele go ikgafa go tiiša le go maatlafatša dikamano le Malawi ka go diriša kgwebišano ye e katološitšwego le peeletšo ka maikemišetšo a go fihlelela maphelo a makaone ka dinageng tše ka bobedi. Dinaga tše ka bobedi di na le dikamano tša tirišano tšeo di thomilego mengwagasomeng ye mentši ye e fetilego.
2.3. Kabinete e sedimošitšwe gape ka ga bothata bja Morena Shepherd le Mohumagadi Mary Bushiri, bao ba tšhabetšego Malawi mola e le gore ba lokollotšwe kgolegong ka peila ya R200 000 yo mongwe le yo mongwe ka morago ga go pharwa ka molato wa bomenetša bja go hlwekiša tšhelete.
2.4. Kabinete e kgotsofaditšwe ke ka fao Sehlopha sa Dikgoro tša Toka, Thibelo ya Bosenyi le Polokego di šomilego ka taba ye ka gona gomme sehlopha se se tla sedimoša setšhaba ka ga diphetogo tša moragorago mabapi le taba ye. Tshepedišo ya go mmušetša ka mo nageng e thomišitšwe.
3. Dikgethotlaleletšo tša Mebasepala
3.1. Kabinete e reta Khomišene ya Dikgetho ye e Ikemego ka ge e swere dikgethotlaleletšo tšeo di atlegilego, tšeo di bego di swerwe ka diwateng tše 95 go ralala le mebasepala ye 55 ka Laboraro la 11 Dibatsela 2020. Dikgetho tša mebasepala di tšwela pele go ba kokwane ya go betla temokrasi ya rena ka maemong a ka dileteng le a ka mebasepaleng.
3.2. Kabinete e lebogile maAfrika Borwa ka moka ao a kgathilego tema ka mo dikgethotlaleletšong tše, tšeo di swerwego la mathomo go tloga mola ditiragalo tša dikgetho di fegilwego ka Hlakola ka lebaka la leuba la Bolwetši bja Coronavirus (COVID-19).
4. Matšatši a Mahlano a go ba Mahlokong
4.1. Kabinete e ipileditše go maAfrika Borwa go kgatha tema ka ditiragalo tša go ba mahlokong mo matšatšing a mahlano go gopola bao ba lobilego maphelo a bona ka lebaka la COVID-19 le ka lebaka la dikgaruru tša bong le polao ya basadi (GBVF). Difolaga ka moka tša bosetšhaba di tla fofišetšwa fasana bogareng mo matšatšing a mahlano a go ba mahlokong go thoma ka Laboraro la 25 Dibatsela go fihla ka Lamorena la 29 Dibatsela 2020.
4.2. Ka lesolo leo le re kopantšego la go hlompha le go gopola batho ka moka bao ba lobilego maphelo a bona ka lebaka la COVID-19 le GBVF, badudi ka moka ba hlohleletšwa go apara diaparo le dikgabiši tšeo di laetšago go ba mahlokong go latela setšo sa bona, setlwaedi le tumelo ya bona.
5. Go Saenela Leanokgolo la Tšweletšo ya Swikiri
5.1. Kabinete e amogetše go saenelwa ga Leanokgolo la ka Intastering ya Tšweletšo ya Swikiri ke Tona ya Temo, Peakanyoleswa ya Naga le Tlhabollo ya Dinagamagae Thoko Didiza le lekala la intasteri ya swikiri. Leanokgolo la Tšweletšo ya Swikiri le nyaka go tšea kgato ya tšhoganetšo go šireletša mešomo ye diketekete, maphelo a dipolaseng le dikgwebo, le ka yona nako yeo le hlome maikemišetšo a maswa ao a tiilego a ka moso, ao a nyakago go hlama makala ao a fapanego a tšweletšo ya letseno go batšweletši ba swikiri, le go hloma dibaka tše diswa tša mešomo ye bohlokwa.
5.2. Intasteri ya swikiri ke mongmošomo yo bohlokwa wa bašomi ebile ke mothopo wa go iphediša ga batho ba bantši ka ditšhabeng tša magaeng.
B. Dipheto tša Kabinete
1. Leano la Twantšho ya Bomenetša la Bosetšhaba (NACS)
1.1. Kabinete e dumeletše NACS yeo e hlagišago tlhako ya tsenogare ya naga ka bophara. Leano le le bile gona ka morago ga go rerišana le makala a mehutahuta nageng ka bophara, go akaretšwa dikgwebo, mmušo le setšhaba sa badudi. Sehlophatšhupetšo sa NACS, seo se bopilwego ke baemedi ba badudi, ba dirutegi, ba dikgwebo le ba mmušo, se thekgile go ngwalwa ga leano le.
1.2. NACS e akaretša dikokwane tše tshela, tšeo di akaretšago go tšwetša pele le go hlohleletša badudi bao ba kgathago tema ka mafolofolo, go bega bosenyi, seriti le go hloka sephiri; go tšwetša pele go dira gore bašomi ba be ba sephrofešenale, go maatlafatša pušo ka dihlongweng, le go maatlafatša go thuša ka methopo le go kgokaganya ga phethagatšo ya mešomo le boikarabelo.
1.3. Leano le le šišinya gape Lekgotlakeletšo la Bosetšhaba la Lebakanyana la Twantšho ya Bomenetša bjalo ka peakanyo ya go netefatša gore go ba le tlhokomedišišo ye kgolo, boikarabelo le go hloka sephiri. Sebopego se sa lebakanyana se tla thomiša ka tshepedišo ya go hloma sebopego sa semolao seo se ikemego sa go akaretša Makala seo se tlago begelwa Palamente thwii.
2. Leano la Bosetšhaba la Katološo ya Mafelo ao a Šireleditšwego (NPAES)
2.1. Kabinete e dumeletše go phethagatšwa ga NPAES. Leano le le dumeletšwe gore le rerišanwe le setšhaba ka Dibatsela 2018. Ditherišano tše di feleleditše ka maikutlo a mmalwa ao a bušeleditšwego ao a tlaleleditšwego ka dikgaolong tše senyane tša leano le.
2.2. Afrika Borwa ke ye nngwe ya dinaga tše di humilego kudu ka mehutahuta ya dimela le diphoofolo. E beilwe lenaneong bjalo ka ye nngwe ya dinaga tše tharo tša maemo a godimo tšeo di nago le mehutahuta ya dimela le diphoofolo lefaseng ka bophara. Go laola le go babalela diphedi tše di farologanego tše bohlokwa go tsenya letsogo ka go hlongweng ga mešomo ka mananeo a tša boeti le a pabalelo ya tlhago, ebile ke gape bjalo ka mafelo a dinyakišišo tša mahlale.
3. Tlhako ya Bosetšhaba ye e Bušeleditšwego ya Mehutahuta ya Diphedi (NBF)
3.1. Kabinete e dumeletše go phatlalatšwa ga NBF gore setšhaba se fe ditshwaotshwao ka ga yona. Le ke leanotiro la ka Makaleng ka nepo ya go rarolla mathata a go tsenya kotsing ga mehutahuta ya diphedi ao a bonwego ka nakong ya ge go dirwa ditshekatsheko tša mahlale ka ga seemo sa mehutahuta ya diphedi le phedišano ya diphedi ka Afrika Borwa yeo e bego e dirwa ke Sehlongwa sa Bosetšhaba sa Mehutahuta ya Diphedi sa Afrika Borwa ka 2019.
3.2. Makala a bohlokwa kudu ka pegong ya tshekatsheko a mabapi le phedišano ya diphedi tša ka meetseng a go hlweka, ka dinoneng le ka mafelong ao go dulago dihlapi tša meetse a go hlweka e lego mehuta ya diphedi tšeo di lego kotsing kudu.
4. Leanokgolo la Lekala Kagodithokgwa ya go Dira Kgwebo (CFS) la Afrika Borwa (la 2020-2025)
4.1. Kabinete e dumeletše go tsenywa tirišong ga Leanokgolo la CFS, leo go dumelelwanwego ka lona ke intasteri ye, mmušo le bašomi. Leano le le tliša tekatekano magareng ga kholego go tikologo, go tša ekonomi le kholego ya setšhaba go tšwa go methopo ya kagodithokgwa.
4.2. Le akaretša makala a bohlokwa a šupa: (a) katološo ya methopo ya kagodithokgwa le tlhokomelo/tšhireletšo, (b) phetošo ya lekala le, (c) go tliša boleng le go šoma, (d) go utswa ga mapolanka le ditiro tše di sego molaong, (e) dinyakišišo, tlhabollo, boitlhamelo le tlhabollo ya mabokgoni (f) dišitiši tše bohlokwa tša kgolo le (g) tlhabollo ya dihlongwa.
5. Tlhako ya Bosetšhaba Mabapi le go Dira gore Tirelo ya Setšhaba e be ya Sephrofešenale
5.1. Kabinete e dumeletše go phatlalatšwa ga sethalwa sa tlhako ya bosetšhaba ya phethagatšo ya go dira gore Tirelo ya Setšhaba e be ya sephrofešenale. Se ke go sepelelana le boikgafo bjo bo dirilwego ke pušo ya boselela bja go hloma Tirelo ya Setšhaba ye e kgonago, ya maisthwaro a mabotse le ye e hlabollago.
5.2. Tlhako ye e šišinya dikokwane tše bohlokwa tše hlano tša go dira gore tirelo ye e be ya sephrofešenale tšeo di tlago etwa pele ke Sekolo sa Bosetšhaba sa Mmušo (NSG), ka go dirišana le dihlongwa tše di fapafapanego tša thuto. Dikokwane tše hlano tše di akaretšwago gore Tirelo ya setšhaba e thwale le go kgetha batho pele ba ka tsena ka thutong ye; go tlwaetša mešomo le go ba amogela ka mešomong; taolo ya peakanyo le ya phethagatšo ya mošomo; go ithuta go tšwela pele le tlhabollo ya diphrofešenale, le ditlhatlošo tša ka mešomong le ditiragalo tša maitemogelo a mošomo.
6. Ditšhišinyo tša Melawana ya go Fetoša Molao wa Taolo ya Tshepedišo ya Tirelo ya Setšhaba (PAMA) wa 2014 le Molao wa Tirelo ya Setšhaba (PSA) wa 1994
6.1. Kabinete e dumeletše ditšhišinyo tša melawana yeo e nyakago go fetoša PAMA wa 2014 (Molao wa 11 wa 2014) le PSA, 1994 (Molao wa 103 wa 1994). Magareng ga dilo tše dingwe, e šišinya gore go fetogelwe go Tirelo ya Setšhaba e tee, go tšwele pele ka maemo a NSG bjalo ka kgoro ya bosetšhaba le go hlatholla ka fao go kwešišegago mabapi le Kantoro ya go Obamela Melawana ya tša Maphelo mabapi le mekgwa ya go kgokaganya melaotshepedišo le melawana ka tirelong ya setšhaba.
6.2. Ditšhišinyo tša melawana tša PSA di akaretša go hlathollela dihlogo tša dikgoro ka Kantong ya Tonakgolo le ya Mopresidente, le gape go phošolla a mangwe a mathata ao a bakilwego ke dikahlolo tša dikgorotsheko.
6.3. Diphetošo tše di dirwa ka lebaka la go tšwetša pele matsapa a Taolo e Tee ya Tirelo ya Setšhaba le gape go phethagatša dipeakanyoleswa tša melawana tšeo di ukangwego ka go Leanotlhabollo la Bosetšhaba ka nepo ya go aga tirelo ya setšhaba ya sephrofešenale.
6.4. Matsapa a Taolo e Tee ya Tirelo ya Setšhaba a thekgilwe ke molawana wo o netefatšago gore go ba le kabo ya ditirelo ye e šomago gabotse, ya boleng, ya tirišano le ya boikarabelo.
7. Molawana wa Semmušo wa Taolo ya Boitsebišo
7.1. Kabinete e dumeletše gore Molawana wa Semmušo wa Taolo ya Boitsebišo o lokollwe gore setšhaba se fe ditshwaotshwao ka ga ona. Molawana wo o šišinya diphetošo tše mmalwa, go akaretšwa go fetoša Molawana wa Boitsebišo wa 1997 (Molao wa 68 wa 1997) le Molao wa Phetošo ya Tlhalošo ya Bong le Maemong a tša Bong, (Molao wa 40 wa 2003) go dira gore e sepelelane le Molaotheo wa Repabliki ya Afrika Borwa wa 1996 le Molao wa Tšhireletšo ya Tshedimošo ya Sephiri wa 2013 (Molao wa 4 wa 2013).
7.2. O šišinya gape go kopanywa ga Retšistara ya Setšhaba ya Bosetšhaba go kgontšha gore go be le sebopego se tee sa motho seo se nago le dimelo go dirišana le mananeotaolo a mangwe a boitsebišo a mmušo le a lekala la phraebete. E tla kopanya mananeo a bjale ka go Lenaneo la Boitsebišo la Bosetšhaba leo le kgontšhwago ke payomethriki. Retšistara ye mpsha ya setšhaba ye e šišintšwego e tla bopa motheo wa boitsebišo bja elektroniki wo o tlago šoma bjalo ka motheo wa dipholathefomo tša titšithale tša mmušo le tša phraebete.
8. Phrothokholo go Molao wa Tlhomo wa AU Mabapi le Palamente ya Dinaga tša Afrika ka Moka (PAP)
8.1. Kabinete e dumeletše go romela ga Phrothokholo go Molao wa Tlhomo wa AU Mabapi le PAP go dumelelwa semmušo. Go phethagatša phrothokholo ye, donagamaloko di swanetše go di dumelela ka dipalamenteng tša tšona. Afrika Borwa ke monggae wa PAP, e lego lekala la tlhamomolao la AU.
C. Melaokakanywa
1. Molaokakanywaphetošwa wa Bosetšhaba wa Dikgwebopotlana (NSEA) wa 2020
1.1. Kabenete e dumeletše go phatlalatšwa ga NSEA gore setšhaba se fe ditshwaotshwao ka ga ona, wo o nyakago go fetoša Molao wa Bosetšhaba wa Dikgwebopotlana wa 1996 (Molao wa 102 wa 1996). Diphetošo tše di hlagiša gore go hlangwe Kantoro ya Tirelo ya Maditsela wa Dikgwebopotlana le go phumola tlhagišo ya gore go hlangwe Sehlongwa sa Keletšo.
1.2. Molaokakanywa wo o katološa phihlelelo go toka ya dikgwebopotlana ka go diriša Tirelo ya Maditsela, yeo e tlago fiwa mošomo wa go dumelela le go šoma dingongorego tšeo di tlišwago ke dikgwebopotlana.
1.3. Go tsenya tirišong ga diphetošo tše go tla dira gore go be le seemo sa tlwaelo ka mo lekaleng le le go tšwetša pele dibaka tša ekonomi ka go hloma dibaka tša mešomo ka dikgwebopotlana, dikgwebo tša magareng le dikgwebo tše nnyane.
2. Molaokakanywaphetošwa wa Setheo sa Bosetšhaba sa Tlhabollo ya Bafsa (NYDA)
2.1. Kabinete e dumeletše go romelwa ga Molaokakanywaphetošwa wa NYDA gore setšhaba se fe ditshwaotshwao ka ga ona. Diphetošo tše di maatlafatša go šoma gabotse ga phethagatšo ya mošomo ga NYDA go katološa phihlelelego ya yona le go oketša go arabela dinyakwa tša bafsa.
2.2. Bafsa ba bopa palo ye e ka bago tee-tharong ya setšhaba sa Afrika Borwa gomme go tsenya tirišong ya Molaokakanywa wo go tla tšwela pele go tsenya letsogo go ageng ga bašomi bao ba nago le bokgoni bja godimo le gape go oketša thekgo ya bohlomi bja dikgwebo. Se se tla tsenya letsogo go rarolleng ga mathata a tlhabollo a mararo e lego bohloki, tlhokego ya tekatekano le tlhokego ya mešomo.
D. Ditiragalo tše di Tlago
1. Matšatši a 16 a Lesolo Kgahlanong le Dikgaruru tša Basadi le Polao ya Basadi
1.1. Kabinete e dumeletše morero wa: “Toka ya Ekonomi go Basadi re lebile go Afrika Borwa ye e hlokago dikgaruru le kgethologanyo ya bong” mo Matšatšing a 16 a Lesolo Kgahlanong le Dikgaruru tša Basadi le Polao ya Basadi, e lego tiragalo ya godimo ya Matšatši a 365 kgahlanong le GBVF. Ka lebaka la melawana ya Seemo sa Bosetšhaba sa Masetlapelo yeo e iletšago go kgobokana ga batho ba bantši, Mopresidente Ramaphosa o tla tsebagatša semmušo lesolo le ka bidio ya inthanete ka Laboraro la 25 Dibatsela 2020. Leanotiro la Phetolo ya Tšhoganetšo ka go lwantšha GBVF leo le dumeletšwego ka 2019 le thomile go phethagatša thekgo ya batšwasehlabelo; masolo a temošo ya thuišo le a thibelo; go kaonafatša melao le melawana; go tšwetša pele maatlafatšo ya ekonomi go basadi, le go maatlafatša tshepedišo ya toka go bosenyi.
1.2. Leano la Togamaano la Bosetšhaba (NSP) leo le amogetšwego, leo le amogetšwego ke Mopresidente Ramaphosa mathomong a ngwaga wo, le tšwetša pele tsenogare ya phetolo ya tšhoganetšo yeo e thomišitšwego ka 2019. Komiti ya Ditona ka ga GBVF yeo e etilwego pele ke Tona ka Kantorong ya Mopresidente ya Basadi, Bana le Bagolofadi, Mohumagadi Maite Nkoana-Mashabane, e tšwela pele go hlokomela go tsenya tirišong ga mananeo a NSP.
2. Letšatši la Aids la Lefase – 1 Manthole 2020
2.1. Morero wa Letšatši la AIDS la Lefase ka la 1 Manthole 2020 e lego: “Re mmogo go se, Cheka Impilo!” o tiišetša boikarabelo bja motho go netefatša gore diphihlelelo tšeo di bilego gona go fihla mo lebakeng le go arabela mauba a HIV le bolwetši bja mafahla (TB) ga di lahlege.
2.2. Afrika Borwa ena le leuba le legolo kudu la HIV mo lefaseng, mo e lego gore batho ba 7.7 milione ba phela ka HIV, gomme ke tee-tharong ya diphetetšo tše diswa ka Borwa bja Afrika. Batho ba bantši mo lebakeng le ba dira diteko tša HIV. Afrika Borwa e na le lenaneo le legolo kudu la kalafo ka dianthiretherobaerale. Ke naga ya mathomo ka go Borwa bja Afrika yeo e dumeletšego ka botlalo Kalafo ya pele ga Phetelo, yeo bjale e fiwago bao ba lego kotsing ya godimo ya phetelo.
2.3. Kabinete e ipiletša go maAfrika Borwa go latela dikgato tše tharo tša Cheka Impilo: Sa mathomo, dira gore maphelo a gago a lekolwe, dirwa teko ya HIV le ya TB ka ntle le tefo ka kliniking efe goba efe ya kgauswi le wena. Sa bobedi, dira se sengwe ge o šetše o tseba dipoelo tša gago, thoma go nwa dihlare ka pela goba dula o enwa diohlare. Sa mafelelo, phela ka bohlale, phela gabotse mmeleng ka go efoga go tsenela thobalano ye e ka go tsenyago kotsing, ka go efoga ditlwaelo tše di sego tša loka, le go ja dijo tša phepo tše di lekaneditšwego.
3. Seboka sa Sehlopha sa Baetapele ba Dinaga tše Masomepedi (G20)
3.1. Mopresidente o tla eta pele baemedi ba Afrika Borwa ka go Seboka sa Baetapele ba Dinaga tša G20 seo se tlogo swarwa ka bidio ya inthanete ka Mokibelo wa la 21 Dibatsela le Lamorena la 22 Dibatsela.
3.2. Seboka sa Baetapele ba Dinaga tša G20 se kopanywa ke Naga ya Kgoši ya Saudi Arabia go lebeletšwe kudu go maatlafatša tirišano ya lefase ka bophara mabapi le morero wa “Re fihlelela Dibaka tša Ngwagakgolo wa bo 21 go Bohle”. Seboka se se tlo eta pelematsapa a boditšhabatšhaba go hloma phetolo ya lefase ka bophara ye e kgokagantšwego ye e tseneletšego go lwantšha leuba la COVID-19, go šireletša ekonomi ya lefase ka bophara le go maatlafatša tirišano ya boditšhabatšhaba.
3.3. Dipoledišano di tla ba mabapi le go maatlafatša batho, go šireletša pholanete ye le tharollo mabapi le ditlhohlo tša lefase ka bophara ka go diriša ditharollo tšeo di holago batho ka moka.
A. Melaetša
1. Ditebogišo
- Kabinete e lebiša ditebogišo le mahlatse le mahlogonolo go:
- Mopresidente Ramaphosa ge a keteka letšatši la gagwe la matswalo ge a fetša mengwaga ye 68 ka Labobedi la 17 Dibatsela 2020.
- Mopresidente Alassane Ouattara le batho ba Cote d’Ivoire ge ba bile le dikgetho tše di atlegilego.
- Mopresidente wa United States of America (USA) Mopresidente yo a kgethilwego Joseph R. Biden, le batho ba USA, ka morago ga dikgetho tše di atlegilego.
- Master KG ge a thopile Sefoka sa Modiragatši yo Mokaone ka Afrika ka go MTV EMA ka lebaka la koša ya gagwe ye e tumilego kudu Jerusalema yeo mo go yona a bego a opela le Nomcebo Zikode, yeo e bilego ye nngwe ya dikoša tše kaone kudu ka mo pholaneteng.
- Banyana Banyana bao ba thopilego sefoka sa Dinkgwete tša COSAFA lekga la bone ka go latelana ka phenyo ya 2-1 go Botswana.
- Bafana Bafana bao ba fentšego Sao Tome and Principe go tšwela pele go lwela go tsenela phadišano ya Sebjana sa Kgwele ya Maoto sa Afrika ka 2022.
2. Mahloko
Kabinete e romela matshedišo go:
- batho ba Ghana le ba lapa le bagwera ba mopresidente wa peleng wa Ghana Mopresidente Jerry Rawlings.
- ba lapa, bagwera le bašomimmogo ba Molekodipharephare wa Dipuku tša Ditšhelete yo a bego a rola modiro Morena Kimi Makwetu yo a šometšego naga ya rena ka bokgobi bjo bogolo gomme a tsenya letsogo ka go tsenya setlwaedi sa boikarabelo ka go šomišeng ga ditšhelete tša mmušo. Lehu la Morena Makwetu le bile tahlegelo ye kgolo go phrofešene ya bolekodi bja dipuku tša ditšhelete le mošomo wo o tšwelago pele wa go aga pušo ye e nago le boikarabelo. Kabinete e laeditše boikgantšho ge Morena Makwetu a kgethwa ka go šišinywa ga leina la gagwe go Komiti ye e Ikemego ya Keletšo ya Bolekodi bja Dipuku tša Ditšhelete go Mokgatlo wa Dinagakopano, mošomo wo, ka ntle le go belaela, nka bego a ile a o phethagatša ka bokgoni bjo bogolo kudu.
- mmušo le batho ba Mmušo wa Palestina ka morago ga go hlokofala ga Ngaka Saeb Erekat. Ngaka Erekat e bile Mongwaledipharephare wa Komitiphethiši ya Palestine Liberation Organisation, le leloko la Komiti ya Bogareng ya Fatah le serutegi seo se bego se tumile kudu, morerišanedi yo a etilego pele wa khutšo ka Palestina le mogwera yo mogolo wa Afrika Borwa.
E. Bao ba Thwetšwego Mešomong
Batho ka moka bao ba thwetšwego mešomong mangwalo a bona a dithuto a tla tiišetšwa le go netefaletšwa ka maleba.
1. Sehlongwataolo sa Khomišene ya Poelanyo, Namolelo le Kahlolo:
a. Morena Enos Ngutshane (Modulasetulo);
b. Morena Siobhan Leyden;
c. Morena Kaizer Moyane;
d. Morena Sifiso Lukhele;
e. Mohumagadi Riefdah Ajam;
f. Morena Narius Moloto;
g. Morena Bheki Ntshalintshali;
h. Morena Thembinkosi Mkalipi;
i. Mohumagadi Thabitha Constance Mametja; le
j. Mohumagadi Tshepo Mahlaela.
2. Maloko ao a sego a Khuduthamaga go Lekgotla la Balaodi la Setheo sa Dibetša sa Afrika Borwa:
a. Motseta Jeanette Thokozile Ndhlovu (o thwetšwe leswa);
b. Ngaka Reginald Cassius Lubisi;
c. Ngaka Phillip David Dexter;
d. Mohumagadi Refilwe Matenche;
e. Majoropharephare (ret) Lungile Christian Pepani;
f. Mohumagadi Fundiswa Skweyiya-Gushu;
g. Morena Timothy Mandla Sukazi; le
h. Mohumagadi Peta Nonceba Mashinini.
3. Lebakatšhomo la Boselela ka go Lekgotla la Khansele ya Boentšeneere ya Afrika Borwa:
1. Mohumagadi Refilwe Buthelezi;
2. Mohumagadi Prudence Madiba;
3. Mohumagadi Tshwaraganang Ramagofu;
4. Morena John Daniels;
5. Morena Mashao Lawrence Lebea;
6. Morena Kasango Nyembwe;
7. Morena Simphiwe Nathaniel Zimu;
8. Morena Thembinkosi Cedric Madikane;
9. Morena Sipo Mkhize;
10. Mohumagadi Nirvanna Rampersad;
11. Mohumagadi Liezl Smith Smith;
12. Mohumagadi Refilwe Lesufi;
13. Mohumagadi Sarah Skorpen;
14. Mohumagadi Abimbola Olukunle;
15. Mohumagadi Sandiswa Jekwa;
16. Mohumagadi Linda Njomane;
17. Morena Mpho Ramuhulu;
18. Mohumagadi Philile Precious Mdletshe;
19. Morena Lesetja Boshomane;
20. Mohumagadi Amelia Mtshali;
21. Morena Thulebona Memela;
22. Mohumagadi Simangele Mngomezulu;
23. Mohumagadi Otilia Mthethwa;
24. Morena Thembinkosi Gamedze;
25. Mohumagadi Phumza Zweni;
26. Morena Bhekinkosi Williamson Mvovo;
27. Mohumagadi Patronella Fikile Sibiya;
28. Mohumagadi Cingisa Mbola;
29. Mohumagadi Thulisile Mwelase;
30. Morena Kemraj Ramgobind Ojageer;
31. Morena Enson Muranganwa Mangwengwende;
32. Mohumagadi Thandeka Chili;
33. Morena Sifiso Keswa;
34. Mohumagadi Sejako Morejwane;
35. Mohumagadi Nirasha Sampson;
36. Mohumagadi Sewela Mutileni;
37. Mohumagadi Nokhana Moerane;
38. Morena Mamadi Isau Mailula;
39. Mohumagadi Natalie Skeepers;
40. Morena Matome Edmund Modipa;
41. Ngaka Reginald Sethole Legoabe.
42. Morena Carlo Van Zyl;
43. Morena Ranthekeng Moloisane;
44. Morena Njabulo Nhleko;
45. Mohumagadi Elizabeth Theron;
46. Morena Arnold Heinz Sommer;
47. Mohumagadi Rachel Ledwaba;
48. Morena Nic Smit; le
49. Morena Sekete Zachia David Botsane;
4. Khomišene ya Tekatekano ka Mešomong
a. Mohumagadi Tabea Kabinde (Modulasetulo);
b. Morena Bhabhali kaMaPhikela Nhlapho;
c. Mohumagadi Lebogang Mulaisi;
d. Morena Puleng Tsebe;
e. Morena Mpho Vuma;
f. Thembi Chagonda;
g. Mohumagadi Zinzisa Pearl Mgobondela;
h. Mohumagadi Stieneke Jensma; le
i. Mohumagadi Dineo Mmako.
5. Morena Mashwahle Joseph Diphofa – Katološo ya konteraka ya mengwaga ye mehlano bjalo ka Molaodipharephare (DG) wa Kgoro ya Merero ya Setšo.
6. Ngaka Phil Mjwara – Katološo ya konteraka ya mengwaga ye mebedi bjalo ka DG ya Kgoro ya Mahlale le Boitlhamelo.
7. Ngaka Duncan Ettienne Pieterse – Motlatša DG (DDG): Melawana ya tša Ekonomi, Kgoro ya Ditšhelete ya Bosetšhaba.
8. Ngaka Thuli Nomsa Khumalo – DDG: Phetogo ya Tlelaemete le Taolo ya Boleng bja Moya, Kgoro ya Tikologo, Kagodithokgwa le Boreahlapi.
Dipotšišo: Mohumagadi Phumla Williams – Seboleledi sa Kabinete
Mogala: 083 501 0139


text:
Botho
Boleloko bo buletšwe batho bao e lego boradithuto goba baithuti ba Maleme a Afrika mmogo le batho bao ba dumelelanago le maikemišetšo le dinepo tša Mokgatlo. Ditefelo tša ngwaga ka ngwaga tša go ba leloko gabjale ke R300 goba US$60. Maloko ao a šetšego a lefile tšhelete ya boleloko a hwetša khopi ya dibolumu tše pedi tša tšenale ya SAJAL tša ngwaga wona woo, gape le lengwalotaba/mangwalotaba, mmogo le ditaletšo tša go tsenela Dikhonferentshe le Diseminara.
Tsošološo ya boleloko: boleloko bo tsošološwa ngwaga ka ngwaga. Maloko a amogela tsebišo ya go tsošološa boleloko go tšwa go Moswaramatlotlo. Tsebišo ye e tlamega go bušetšwa go Moswaramatlotlo (e sepelelana le dintlha tša moswaramatlotlo) mmogo le tšheke, otara ya go posa goba setlankana sa bohlatse bja go panka sa go laetša tefelo ya maleba. Ditefelo ka moka di lebišwa go ALASA. Moswaramatlotlo o swanetše go tsebišwa ka diphetogo dife goba dife tše di ka bago gona tša aterese goba tshedimošo ye nngwe ya boitsebišo bja motho.
Go ba leloko: Bao ba ratago go ba maloko a ALASA ba ka dira dikgopelo ka go tlatša foromo ya maleba gomme ba e romele Moswaramatlotlo go: mojapml@unisa.ac.za


text:
Similar content
Tšhošwane E Phološa Leeba
Naga e omile. Tšhošwane e swerwe ke lenyora. E leba nokeng go yo nwa meetse efela e rwalwa ke meetse. Leeba le ile la phološa bophelo bja Tšhošwane. Na Tšhošwane e tla leboga Leeba bjang?
Monna yo motelele
Kanegelo ye e bolela ka monna yoo botelele bja gagwe bo bego bo dira gore selo se sengwe le se sengwe e be se se kopana goba se sennyane go yena. O rarolla bothata bjo ka go itirela dilo tšeo di mo lekanago.
Go bala diphoofolo
Diphoofolo ka moka di swerwe ke lenyora. Di a balwa ge di le tseleng di lebile go yo nwa meetse.


text:
21Go feta tšohle, ke le kgothaletša gore le kgopelele batho bohle go Modimo, le ba rapelele, le ba phophothele, le be le ba lebogele, 2ana ke dikgoši, ana ke batho ba maemo, gore re tle re phele re wele dipelo re iketlile, re le ba borapedi bja nnete, le maitshwaro a a swanelago. 3Ye ke taba ye botse gomme e kgahla Modimo, Mophološi wa rena, 4yo a nyakago gore batho ka moka ba phološwe mme ba tle ba tsebe nnete. 5Gape Modimo ke o tee, le Mmoelanyi wa batho le Modimo le yena ke o tee, yena motho, Kriste Jesu, 6yo a ilego a ikgafa gore e be seloba sa go lokolla batho ka moka sebeng. E bile bjona bohlatse ka nako ya gona bja gore Modimo o nyaka ge bohle ba lokollwa sebeng, 7
gomme ke ka lebaka leo ke beilwego moapostola le moruti wa baditšhaba, go bega molaetša wa tumelo le nnete. Ga ke bolele maaka, ke bolela nnete.
8Phuthegong ye nngwe le ye nngwe ke rata ge go rapela banna ba phagamišitše matsogo a a se nago bosodi, ba sa galefe, le gona ba sa ngangišane. 9
Basadi le bona ke rata ge ba ikgabiša ka meaparo ye e ba lebanego, le ka boitlhompho le bohlweki; e sego ka go loga meriri, goba ka dikgabišo tša gauta, goba ka diperela, goba ka diaparo tša go bitša tšhelete ye ntši, 10eupša ka mediro ye mebotse ye e swanelago basadi ba ba ipitšago barapedi. 11Mosadi a rutwe a homotše a ikokobetša ka mekgwa yohle. 12Ga ke mo dumelele gore a rute monna goba a mo laole. Sa gagwe ke go homola, 13
gobane yo a hlodilwego pele ke Adamo, gwa kgona go hlolwa Efa. 14
Le gona ga se Adamo yo a ilego a forwa, ke mosadi yo a ilego a forwa mme a tshela molao. 15Eupša mosadi o tla phološwa ka go tswala bana, ge a ka kgotlelela2:15 “ge a ka kgotlelela” goba “ge ba ka kgotlelela” tumelong le leratong le bokgethweng ka maitshwaro a mabotse.


text:
111Kgoši Nahashe wa Amone o ile a tšwa dira mme a hloma mešaša ya gagwe gore a tle a hlasele motse wa Jabeshe, nageng ya Gileade. Banna ba Jabeshe ba re go Nahashe: “Hle, kwana le rena, mme re tla ba batho ba gago.”
2Nahashe a ba fetola a re: “Ke tla kwana le lena ge le ka dumela gore ke gonye yo mongwe le yo mongwe wa lena leihlo la la go ja. Ka go dira bjalo ke tla goboša Baisraele ka moka.”
3Baetapele ba Jabeshe ba re: “Re fe matšatši a a šupago gore re rome batseta nageng ya Israele ka moka. Ge go se yo a ka re thušago, gona re tla ineela go wena.”
4Batseta bao ba fihla Gibea, moo Saulo a bego a dula gona, gomme ya re ge ba bega taba yeo, batho ba hlaboša mantšu ba lla. 5E be e le gona Saulo a gorogago a etšwa mašemong a gapa dipholo tša gagwe, gomme a botšiša a re: “A molato ke eng? Ke ka lebaka lang batho ba lla?” Ba mmotša se batseta ba ba tšwago Jabeshe ba se begilego. 6Ge Saulo a ekwa seo, moya wa Modimo wa mo laola, gomme a galefa kudu. 7A tšea dipholo tše pedi a di ripaganya, gomme a roma batseta gore ba iše diripana tšeo nageng ka moka ya Israele mme ba botše batho ba re: “Yo a sa latelego Saulo le Samuele ge ba eya ntweng – dipholo tša gagwe di tla ripaganywa ka mokgwa wo!”
Setšhaba sa Israele se be se boifa se Morena a ka se dirago, gomme ka moka ga bona ba tšwa e le seboka, gwa se šale motho. 8Saulo a ba kgobokanya kua Beseke: ya ba ba dikete tše makgolo a mararo ba ba tšwago Israele le ba dikete tše masome a mararo ba ba tšwago Juda. 9Ba re go batseta bale ba go tšwa Jabeshe: “Le botšeng batho ba gabolena gore pele ga mosegare wa sekgalela ka moswane ba tla phološwa.” Ge batho ba Jabeshe ba ekwa molaetša woo, ba thaba 10gomme ba re go Nahashe: “Ka moswane re tla ineela go wena, gomme wa dira se o se ratago ka rena.”
11Ka letšatši le le latelago ka masa Saulo a arola banna ba gagwe dihlopha tše tharo, mme ya re ka mahube ba šwahlela mešaša ya manaba gomme ba hlasela Baamone. Ba ba bolaya go fihlela mosegare wa sekgalela. Bao ba phonyokgilego ba šwalalana, monna yo mongwe le yo mongwe a tšhaba a nnoši.
12Ke moo banna ba Israele ba itšego go Samuele: “A ba kae batho bale ba itšego Saulo ga a swanela go ba kgoši ya rena? Re gafele bona, re ba bolaye!”
13Eupša Saulo a re: “Ga go bolawe motho lehono, ka gobane le ke letšatši leo ka lona Morena a hlakodišitšego Baisraele.” 14Gomme Samuele a re go setšhaba: “Ka moka ga rena a re yeng Gilgale re yo bea Saulo gape kgoši ya rena.” 15Ka gona ka moka ga bona ba ya Gilgale, gomme moo ba bea Saulo kgoši ka felo mo gokgethwa. Ba dira dihlabelo tša kagišano, gomme Saulo le setšhaba ka moka sa Israele ba bina monyanya wo mogolo wa go bea kgoši.


text:
Ke pesalome ya Asafo.
821Modimo o ya madulong a gagwe kgorong ya medimo,
o ahlola a dikaneditšwe ke medimo.
2O re:
“Le tla feletša kae le go ahlola sepitša,
le rerelela bakgopo? Sela
3Lwelang ditokelo tša bafokodi le ditšhiwana,
le ahloleng bahlaki le bahloki ka toka.
4Hlakodišang bafokodi le badiidi,
le ba phološeng dinaleng tša bakgopo.
5“Eupša ga le tsebe ebile ga le kwešiše selo,
le ebela swiswing,
etšwe metheo ya lefase e tekema.
6
Le ge ke ile ka le botša ka re:
‘Ke lena medimo,
bohle le barwa ba Ragodimodimo,’
7le tla hwa bjalo ka batho ba nama,
go no swana le mmuši ofe le ofe.”
8Tsoga, Modimo, o sekiše lefase,
gobane tšhaba tšohle ke tša gago.


text:
461Morena, Mong wa bohle, o re: “Lesoro la kgoro ya ka gare le le lebeletšego bohlabatšatši le dule le tswaletšwe matšatšing a a selelago a go šoma, eupša ka Sabatha le ka Monyanya wa Lebalana le bulwe. 2Kgoši a tsene ka lesoro la mathudi a etšwa ka kgorong ya ka ntle, a yo ema go bapela le kota ya lesoro ge baprista ba le gare ba mo direla sehlabelo sa go tšhungwa ka moka le dihlabelo tša kagišano. Gona moo lesorong a khunamele Morena, a kgone a etšwa gape. Lesoro le dule le butšwe go fihlela mantšiboa. 3Ka letšatši la Sabatha le ka Monyanya wa Lebalana setšhaba sohle sa naga ye le sona se khunamele Morena moo pele ga lesoro.
4“Ka letšatši la Sabatha kgoši e tlišetše Morena dikwanyana tše di selelago le kgapa e tee tša go dira sehlabelo sa go tšhungwa ka moka, tšohle e be tše di se nago bosodi. 5Kgapa a e tliše le kabelo ya bupi bja seroto se tee, gomme dikwanyana a di tliše le kabelo ya bupi bja diroto tša palo ye a e ratago. Seroto se sengwe le se sengwe sa bupi a se tliše le moruswi o tee wa makhura a mohlware. 6Ka Monyanya wa Lebalana a tliše powana, dikwanyana tše di selelago, le kgapa, tšohle e be tše di se nago bosodi. 7Poo ye nngwe le ye nngwe le kgapa ye nngwe le ye nngwe ye a e tlišago a e tliše le kabelo ya seroto sa bupi, gomme kwanyana ye nngwe le ye nngwe ye a e tlišago, yona a e tliše le kabelo ya bupi bja diroto tša palo ye a e ratago. Seroto se sengwe le se sengwe sa bupi a se tliše le moruswi o tee wa makhura a mohlware. 8Kgoši a tloge mathuding a lesoro mme a tšwe ka yona tsela yela a tsenego ka yona.
9“Ge setšhaba sa naga ye se etla go khunamela Morena menyanyeng, ba ba tsenago ka lesoro la ka leboa ba tšwe ka la ka borwa ge ba feditše go mo khunamela, gomme ba ba tsenago ka lesoro la ka borwa ba tšwe ka la ka leboa. Go se be le yo a tšwago ka tsela ye a tsenego ka yona, eupša motho a tšwe ka lesoro le a lebanego nalo. 10Ge setšhaba se tsena, kgoši le yena a tsene; ge se etšwa, le yena a tšwe. 11Ka matšatši a mekete le mabakeng a menyanya kabelo ya bupi e be seroto sa bupi, mme e tlišwe le poo goba kgapa; morapedi a tliše kwanyana le kabelo ya bupi bja diroto tša palo ye a e ratago. Seroto se sengwe le se sengwe sa bupi a se tliše le moruswi o tee wa makhura a mohlware.
12“Ge kgoši a nyaka go tlišetša Morena sehlabelo sa boithaopo, e ka ba sa go tšhungwa ka moka goba dihlabelo tša kagišano, a bulelwe lesoro le le lebeletšego ka bohlabatšatši la go tsenela ka kgorong ya ka gare. A dire sehlabelo seo sa gagwe sa go tšhungwa ka moka le dihlabelo tša gagwe tša kagišano go no swana le ka letšatši la Sabatha, gomme lesoro le tswalelwe ge a seno tšwa gape.”
13“Mosong wa tšatši le lengwe le le lengwe a direle Morena sehlabelo sa go tšhungwa ka moka ka kwanyana ye e se nago bosodi ya ngwaga o tee. 14A tliše le kabelo ya bupi mosong wo mongwe le wo mongwe, e be bja dikilokramo tše pedi, le litara e tee ya makhura a mohlware a go duba bupi bjoo. Kabelo ye ya bupi ye e neelwago Morena ke taelo ya go ya go ile. 15Kwanyana yeo le bupi le makhura a mohlware di abelwe Morena mosong wo mongwe le wo mongwe go ya go ile.”
16Morena, Mong wa bohle, o re: “Ge kgoši e ka arolela yo mongwe wa barwa ba gagwe naga ye a e filwego e le bohwa, karolo yeo e tla be e filwe le ditlogolo tša gagwe. E tla ba bohwa bja bona. 17
Eupša ge kgoši e ka arolela mohlanka wa yona naga, e tla ba ya mohlanka yoo go fihlela fela Ngwageng wa Poetšo,46:17 “Ngwageng wa Poetšo” Lebelela Lef. 25:8-55. ya kgona e boela go kgoši. Ke barwa ba gagwe fela ba ba lebanwego ke karolo ye ya bohwa bja tatagobona. 18Kgoši e se ke ya amoga batho naga ye e lego bohwa bja bona, ya ba raka karolong ya bona ya naga. Naga ye a e fago barwa ba gagwe e le bohwa e be ke karolo ya naga ye a e aroletšwego, gore go se be le yo mongwe wa setšhaba sa ka yo a amogwago se e lego sa gagwe.”
19Ke moka monna yoo a ntsentšha ka kgorong ya ka gare ka mojako wo o lego ka thoko ga lesoro, a nkiša diphapošing tše dikgethwa tša baprista tše di lebeletšego leboa, a mpontšha felotsoko ka thoko ya bodikela bja diphapoši tšeo. 20A re: “Fa ke mo baprista ba swanetšego go apea dinama tša dihlabelo tša tshwarelo ya dibe, le tša dihlabelo tša tefelo ya tšona, le go apea dikabelo tša bupi, gore go se be le selo se sekgethwa se se ntšhetšwago ka kgorong ya ka ntle, mme setšhaba sa tšhelwa madimabe.”
21-22Ke moka a ntsentšha ka kgorong ya ka ntle, mme a ntshepetša le dikhutlo tša yona ka bone bja tšona; a mpontšha gore khutlong ye nngwe le ye nngwe go na le kgorwana ya dimetara tše masome a mabedi ka botelele, le tše lesome le tše tlhano ka bophara. Dikgorwana tše di be di lekana ka bogolo. 23Ye nngwe le ye nngwe e be e na le leboto la maswika ka gare go e dikologa, le dibešo tše di ageletšwego lebotong. 24Monna yoo a re go nna: “Ye ke merale yeo bahlanka ba ka Tempeleng ba swanetšego go apeela ka go yona dihlabelo tšeo setšhaba se di dirago.”


text:
Mafelelong a millennium ya mathomo ya nako ya go swana, East Coast ya Bogare bja Afrika e swaregile. Bašomi ba go thala ba Arab le Asian ba hwediše sehla sa diphefo tša kgwebo, tšeo di kgontšhago go thala godimo le tlase ga lebopo la Afrika fao ba tlošitšego matlalo a diphoofolo, gauta le aebori go tšwa go badudi.
Mafelelong diteišene tša kgwebo tše mmalwa di ile tša tšweletšwa mo mafelong a go swana le Zanzibar, Mogadishu, Madagascar le kilwa, go hloma kgwebo ya marine ye fetilego maeto a Europe a kutollo ka mengwaga ye 500. Seteišene sa kgwebišano ya Afrika e be e le Sofala, e kgauswi le toropokgolo ya sebjale ya Beira, mo Mozambique.
Ka fao, dihlopha tša bahlokomeli tša Afrika go tšwa bokagare ba tla swara dithoto tša kgwebo go ya lebopong la lewatle, moo e tla fetolelanwago bjalo ka galase, dikgopa tša cowrie shells le diripana tša porseleine go tšwa go Bohlabela bja kgole.
Ka ge selete sa Limpopo se be se na le dipeelopele tše phetšego gabotse tša ditlou tša naga tša aebori gammogo le alluvial nuggets ya gauta ka mo dinokeng, ditšhaba tše mmalwa mo seleteng di ile tša atlega kudu. Ga nnyane, ga nnyane batsebakgwebo ba ile ba thoma go hlabolla mahumo le maemo a godimo. Ka mahlatse, ka nako yeo, boso bo be bo le botho; kgato ya go tšweletša le go hlokomela ditšhabale tša mebušo di be di matlafaditšwe ka mabu wo botse le mehlape ye mentši.
Sentara ya Mercantile ye tumilego, setšo sa Iron Age se be se filwe dikilometara tše makgolo go ya Leboa-Bodikela bja Kruger National Park, kgauswi le hlakano ya Limpopo le dinoka tša Shashe. Ka 1200, ditšhaba tše di be di hlabologilwe di swana le mmušo wo kgethilego, o khuetša dikwere tšavdikhilometara tše makgolo a mmalwa, yeo bjale e lego selete sa ka gare ga mellwane ya Botswana, Zimbabwe le Afrika Borwa.
Lehono e tsebjago bjalo ka Sefoka sa Mapungubwe sa tlhabologo, motsemošate o agilwe tikologong ya folete ya godimo ga mmoto ka lehlakoreng la borwa bja Noka ya Limpopo. Ka kopanong la mmoto go be go dula bathekgi ba ba bannyane ba kgoši. Mo maoto a mmoto go be go dula badudi ba mmalwa, bao ba bego ba no lebelela kgoši ya bona ye e kgethegilego.
Mengwaga ye 100, batho bao ba dulago kgauswi le mmoto wa Sefoka sa Mapungubwe ba ile ba atlega. Go tloga fao, ka pejana, tlhabologo e ile ya phuhlama. Ga go bonagala gore mmoto o ile wa tsenwa ke mašole a ka ntle ga naga, eupša phetogo ya boso le komelelo e ka be e gapeleditše batho gore ba tšwele pele. Go sa le bjalo, magareng a 1290, Sefoka sa Mapungubwe se ile sa lahlwa. Ditšhaba tša Afrika tšeo di be di dula mo lefelong leo, di akanyile gore mmoto ke seila.
Go be go thwe ke ntlo ya badimo e bile motho yo a ka lekago go namela godimo ga mmoto o tla be a roga. Ka fao, Sefoka sa Mapungubwe se ile sa tlogelwa gomme kanegelo ya batho ba yona e dula e sa makatša mengwaga ye 700. E be e le fela ka 1940 ge balemi bja bathobašweu ba mo lefelong leo ba kwele ka mmoto wo lahlilwego, ba be ba sa tshwenyega ka ditumela-khwele, ba no namela ka mothoko.
Ba ile ba lemoga mabitla a mmalwa a bogošing mo godimo ga mmoto, go tlalaletša ka dithoto tša gauta, bokgabišo bja bona bja mengwaga ye 70 bo sa tšwela pele le bjale.


text:
71Moprista yo Mogologolo a botšiša Stefane a re: “Na go bjalo?”
2
Stefane ge a fetola a re: “Bagešo, le lena botate, ntheeletšeng! Pele ga ge rakgolokhukhu wa rena, Abrahama, a hudugela Harane, Modimo wa letago o ile a iponagatša go yena kua Mesopotamia, 3a re go yena: ‘Tlogela naga ya geno le meloko yeno o ye nageng ye ke tlago go bontšha yona.’ 4
12:4
Ke ge Abrahama a tloga nageng ya Bakaldea a eya go dula Harane. Ge tatagwe a seno hwa Modimo o ile a mo hudušetša mo nageng ye bjale lena le dulago go yona. 5
13:15
15:18
17:8
A se mo arolele le seripanyana sa yona, le ge e ka ba kgato. A mo holofetša gore o tla mo fa yona ya ba ya gagwe le ditlogolo tša gagwe. Ke ge Abrahama a sešo a ba le bana. 6
Se Modimo a mmoditšego sona sese: ‘Ditlogolo tša gago e tla ba bafaladi nageng e šele moo ba tlago ba makgoba ba hlakišwa mengwaga ye makgolo a mane. 7
Eupša setšhaba seo se tlago ba dira makgoba a sona ke tla se otla.’ A ba a re: ‘Ka morago ba tla tšwa nageng yeo, ba tla ba nkhunamela felo mo.’ 8
21:2-4
25:26
Ya ba Modimo o dira kgwerano le Abrahama, a ba a e tiišetša ka lebollo. Ka gona Abrahama a re go tswala Isaka a mmolotša ka letšatši la seswai go ba a tswalwa. Isaka a tla a bolotša Jakobo; Jakobo le yena a tla a bolotša barwa ba gagwe, bona bale ba lesome le ba babedi ba ba tlilego ba ba borakgolokhukhu ba setšhaba sa gaborena.
9
39:2,21
“Borakgolokhukhu bao ba ile ba hufegela Josefa, gomme ba mo rekiša a yo ba lekgoba Egepeta, fela Modimo a ba le yena. 10
A mo hlakodiša mathateng a gagwe ka moka. A mo fa bohlale mo a ilego a kgahla Farao, kgoši ya Egepeta, a ba a mmea mmušiši wa gagwe nageng le ka mošate. 11
Nageng ya Egepeta le ya Kanana gwa wa tlala ya go hlola tlalelo ye kgolo. Borakgolokhukhu ba rena ba hloka tša go ja, 12gomme Jakobo a re go kwa gore kua Egepeta go na le mabele, a roma borakgolokhukhu ba rena, ba ya gona la mathomo. 13
E rile mohla ba eya la bobedi, Josefa a itsebiša banababo, gomme ya ba gona kgoši ya Egepeta a tsebago ba lapa la gaboJosefa. 14
46:27
Josefa a roma ba go yo tšea Jakobo, tatagwe, le ba lapa labo ka moka ba e bego e ka ba ba masome a a šupago le ba bahlano gore ba tle Egepeta. 15
49:33
Ke moka Jakobo a hudugela Egepeta mo yena le barwa ba gagwe, borakgolokhukhu ba rena, ba hwetšego gona. 16
33:19
50:7-13
Josh. 24:32
Ditopo tša bona tša bušetšwa Shekeme moo di fihlilego tša bolokwa ka lebitleng le Abrahama a bego a le rekile ka tšhelete go barwa ba Hamore gona Shekeme.
17
“Ge nako e batamela ya gore Modimo a phethe se a se enetšego Abrahama, ke ge palo ya setšhaba sa gaborena Egepeta e oketšegile kudu. 18Mafelelong kua Egepeta gwa buša kgoši ye e bego e sa tsebe Josefa. 19
Yona e ile ya radia setšhaba sa gaborena, ya se tlaiša, ya se gapeletša go lahla masea a bona gore a hwe. 20
Ke gona mo nakong ye mo Moshe a ilego a tswalwa, e le ngwana yo mobotse kudu. A fepša ka gabo dikgwedi tše tharo, 21
gomme ya re ge a ntšhitšwe ka gae, a thwalwa ke morwedi wa kgoši yo a ilego a mo godiša bjalo ka morwagwe. 22Moshe a rutwa mahlale ohle a Baegepeta gomme ya ba senatla dipolelong le medirong ya gagwe.
23
“E rile ge a na le mengwaga ye masome a mane, a gopola go yo bona ka mo Baisraele ba gabo ba swerwego ka gona. 24A bona yo mongwe wa bona a tlaišwa ke Moegepeta, gomme a ya go mo lamolela, a mo lefeletša ka go bolaya Moegepeta yoo. 25Gape o be a nagana gore setšhaba sa gabo se tla kwešiša gore Modimo o tlilo se phološa ka yena, fela bona ba se kwešiše. 26Ka le le latelago a hwetša Baisraele ba babedi ba elwa, gomme a leka go ba lamola a re: ‘Banna, le reng la re le le batho ba tee la lwa seng sa lena?’ 27Yola a rumotšego mongwekayena a kgorometša Moshe, a mmotšiša a re: ‘Ke mang yo a go beilego molaodi le moahlodi wa rena? 28Kgane le nna o nyaka go mpolaya bjalo ka ge o bolaile Moegepeta maabane?’ 29
Moshe a re go kwa a realo, a tšhaba a falalela nageng ya Midiane moo a fihlilego a tswala barwa ba babedi.
30
“Ge go fetile mengwaga ye masome a mane, morongwa wa Morena a itšweletša go yena lešokeng kgauswi le thaba ya Sinai a le ka kgabong ya mollo wo o laumago ka sehlašaneng sa meetlwa. 31Moshe a tlabja ke se a se bonago. Ge a batamela gore a bone gabotse, a kwa lentšu la Morena le re: 32‘Ke nna Modimo wa borakgolokhukhu ba gago, Modimo wa Abrahama le Isaka le Jakobo.’ Moshe a thothomela, a šia le go lebelela. 33Morena a re go yena: ‘Rola dieta tša gago, gobane felo mo o emago gona ke mo gokgethwa. 34Ruri, ke bone gabotse ka mo setšhaba sa ka se tlaišwago ka gona kua Egepeta. Ke kwele go tsetla ga bona, gomme ke theogetše go tlo ba lamolela. Bjale ge, etla ke go rome Egepeta.’
35
“Gape yo Moshe ke yola setšhaba sa Israele se mo gannego sa re: ‘Ke mang yo a go beilego molaodi le moahlodi wa rena?’ Ke yena yo Modimo a mo romilego go yo ba mmuši wa setšhaba le molokolli wa sona a thušwa ke morongwa yola wa go itšweletša go yena ka sehlašaneng seo sa meetlwa. 36
14:21
Num. 14:33
A ntšha setšhaba Egepeta, a dira dimakatšo le mehlolo gona Egepeta le Lewatlengkhubedu le kua lešokeng mengwaga ye masome a mane. 37
Yo Moshe ke yena yola a ilego a botša setšhaba sa Israele a re: ‘Modimo o tla le romela moprofeta wa go swana le nna a etšwa setšhabeng sa gabolena.’ 38
Doit. 5:1-33
Moshe ke yena yola a bego a na le setšhaba sa Israele ge se kgobokane lešokeng; o be a na le borakgolokhukhu ba rena le morongwa yola a ilego a bolela le yena thabeng ya Sinai, gomme a amogela molaetša wa bophelo go tlo re fa wona.
39“Eupša borakgolokhukhu ba rena ba gana go mo theeletša; ba mo tshwa ba duma ge ba ka be ba ka boela Egepeta. 40
Ba re go Arone: ‘Re direle medimo ya go re eta pele, ka gobane ga re tsebe gore yola Moshe wa go re ntšha Egepeta o hlagetšwe ke eng.’ 41
Ke mo ba dirilego modingwana wa powana, ba o tlišetša dihlabelo, ba ketekela se ba se bopilego ka diatla tša bona. 42
Ke ge Modimo a ba furalela, a ba gafela go khunamela dinaledi tša leratadima, bjalo ka ge go ngwadilwe ka pukung ya baprofeta gwa thwe:
“ ‘Lena setšhaba sa Israele,
na dihlabelo tšela le bego le di dira mengwaga ye masome a mane
kua lešokeng le be le di direla nna?
43Etse le be le rwala mokutwana wa modingwana Mologo,
le naledi ya modingwana wa lena, Romfa.
Gape tšeo ke tšona diswantšho tše le bego le itirela tšona gore le di khunamele.
Ke ka lebaka leo ke tlago le romela bothopša ka kua pele ga Babilone.’
44
“Borakgolokhukhu ba rena bona ba be ba šika le Tente ya bodulo bja Morena kua lešokeng. E be e dirilwe ka mo Modimo a bego a laetše Moshe, go ya ka mohlala wa yona wo a bego a o bone o thadilwe. 45
E rile ka morago borakgolokhukhu ba rena ba ba bego ba amogetše Tente ye go botatagobona ba sepela le yona mola ba etla le Joshua go thopa naga ye ditšhabeng tšela Modimo a ilego a di raka ge bona ba batamela. Tente e ile ya dula mo go bona go fihlela mehleng ya Dafida. 46
1 Dikr. 17:1-14
Yena o be a kgahla Modimo, gomme o ile a mo kgopela gore a mo dumelele go agela Modimo ntlo ya go tlo šomišwa ke ditlogolo tša Jakobo.7:46 “Modimo ... Jakobo” Dingwalwakaseatla tše dingwe di re “Modimo wa Jakobo ntlo”. 47
2 Dikr. 3:1-17
Fela ntlo yeo ya Modimo e tlile ya agwa ke Solomone.
48“Fela Modimo Yogodimodimo ga a dule ka dintlong tše di agilwego ke batho, bjalo ka ge moprofeta a bolela a re:
49
“ ‘Legodimo ke setulo sa ka sa bogoši,
lefase lona ke bogato bja ka.
Ke ntlo mang ye le kago nkagela yona?
Ke ngwako mang wo le kago nkagela wona ka dula ka go wona?
50Kgane tšohle tše ga se tša dirwa ke nna?’
51
“Lena dinganga, ga le na tumelo ka dipelong tša lena, le ditsebe di thibane! Ka mehla le ganetša Moya wo Mokgethwa, le etša borakgolokhukhu ba lena. 52Kgane ke ofe moprofeta yo borakgolokhukhu ba lena ba sego ba ka ba mo hlomara? Etse ba bolaile bao kgale ba bego ba bega go tla ga Moloki. Gomme bjale lena le mo ekile la ba la mmolaya. 53Etse ke lena ba le filwego melao ya Modimo wo o tlišitšwego ke barongwa, fela la se o phethe.”
54Ge ba Kgorokgolo ba ekwa Stefane a realo, ba betwa ke dipelo, ba lomanya meno ba mo galefetše. 55Stefane yena a lelalela legodimong a tletše Moya wo Mokgethwa, a bona letago la Modimo, a bona le Jesu a eme madulong a bogoši kgauswi le Modimo. 56A re: “Bonang! Ke bona legodimong le bulegile gomme Morwamotho a eme madulong a bogoši kgauswi le Modimo!”
57Ke ge ba Kgorokgolo ba goa ba ithiba ditsebe ka diatla. Ke moka ba mo phuthuma, 58ba mo kgoromeletša ka ntle ga motse, ba mmolaya ka maswika. Dihlatse tšela tša bea diaparo tša tšona go lesogana le ba rego ke Saulo. 59Ba mo keketa ka maswika, yena a fela a goelela Morena a re: “Morena Jesu, amogela moya wa ka!” 60A khunama a goelela kudu a re: “Morena, o se ke wa ba balela sebe se!” A re go realo a ikhwela.


text:
POLOKWANE: “Aforika Borwa ke naga ya dinaletšana. Re na le dinaletšana go tšwa mahlakoreng ka moka a bophelo … boramabelo, boramatswele, dibapadi tša kgwele ya maoto, diopedi, badiragatši ba thelebišene, difilimi le diterama tša sefaleng… Bophelo bja batho ba ke go thabiša rena… go dira gore re phele re thabile ebile re ikgantšha ka bona. Batho ba ba beya rena le naga ya rena mmepeng wa lefase…ba dira gore re tsebege le go tuma. Fela batho ba ke batho bjalo ka nna le wena…batho ba ke batho pele ba eba boramabelo, boradipapadi, diopedi le badiragatši. Bjalo ka batho, ka dinako tše dingwe, dinaletšana tša rena di ubulwa ke madimo a bophelo gomme tša wela fase. Na ge dinaledi di wetše fase, di thušwa ke bomang? Ge batho bao ba thabišago batho ba babgwe ba nyamile, na bona ba thabišwa ke mang? Ge dinaletšana tša rena di wele, re a di nyatša, ra di kodutla le go dira meswaswo ka tšona…re dira dilo tšeo di kwešago dinaletšana tše bohloko. Dinaletšana di ikhwetša di le bodutung…di se na bao ba ratago go di thuša ka nako yeo di nyakago thekgo le thušo. Tše dingwe tša dinaletšana di itahlela ka gare ga bjala goba diokobatši go ikhutša lenyatšo le dikwero mola tše dingwe di hlokofala di se na le ge e ka ba sente gomme di bolokwa ka go kgoboketša dimpho go tšwa go bafetakatsela. Bjalo ka Kgoro ya Dipapadi, Bokgabo le Setšo, ka lenaneo la ‘Silapha’ (Re gona), re tšere maemo a gore dinaletšana tša rena di ka se sa ba noši ge di le mathateng…re tla ba gona. Ka lenaneo le re gona go thekga le go thuša dinaledi tša rena… re gona,” gwa pumpunyega lentšu la Tona ya Kgoro yeo, Nathi Mthethwa, ka molaetša wo o gatišitšwego nakong ya ge Kgoro e thakgola lenaneo la Silapha mo Limpopo hotelengtsoko ka ntlenyana ga Polokwane ka Labone le Labohlano la 7 – 8 Diphalane 2021.
‘SILAPHA’…RE GONA GO WENA!
Lenaneo la Silapha (Re Gona) leo moeno wa lona e lego ‘Re gona go wena’ le nepilwe go thuša le go thekga dinaletšana go tšwa makaleng ka moka a bophelo go dintlhakgolo tše hlano bophelong: (a) Taolo ya mašeleng (Financial management) (b) Taolo ya Ditlwaelo tša bophelo (Lifestyle management) (c) Dikeletšo tša semolao (Legal advise) (d) Taolo ya bophelo bja monagano (Mental health management) le (e) Taolo ya tirišompe ya diokobatši (Substance abuse management). Kgoro e na le badirišani ba ditsebi bjalo ka dingaka, baeletši ba ditšhelete, borasaekholotši, badirelaleago, boramelao, bjalobjalo go e kgontšha go aba thušo yeo e nyakegago naga ka bophara.
Dinaledi tše mmalwa tša go tuma di be di laleditšwe bjalo ka baemedi (ambassadors) ba lesolo le go fan aka dikgopolo tša bona ka lenaneo le. Dinaledi tše di akaretša Penny Matshidiso Lebjane, Salome Nyaku, Magents Motale, Majoy Ledwaba, Andries Sebola le Jabu Mahlangu (Pule).
Polelo ya Salome Nyaku e be e šeditše taba ya gore ditirelo tša Silapha ke tša sephiri tšeo di tsebjago feela ke naledi le motho yo a e thušago bjalo ka ngaka goba ramolao. Matshidiso le Majoy ba llile a tshotlo, kudu ya thobalano, fao diopedi le badiragatši ba basadi ba ikhwetšago ba le ka gare ga yona le go hlohleletša makgarebe go gana ka mebele ya wona. Magents le Andries ba gateletše bohlokwa bja go bala le go kwešiša konteraka ya tumelelano pele motho a e saena. Le ge go le bjalo, motho yo kanego ya gagwe e kgwathilego ba bantši, e bile Jabu ‘Ngwana-o-a-tshwenya’ Mahlangu (Pule).
“Nna ke goletše Daveyton ka gare ga lapa la bjala. Mang le mang o be a enwa tikologong yeo ke goletšego go yona…Papa, Mma, Rangwane, Ramogolo, Malome, Rakgolo…ga go na yo ke mo gopolang yo a bego a sa nwe lapeng la gešo,” gwa hlalosa Jabu ka lentšu la bodutwana. “Bobedi batswadi b aka ba be ba enwa fela Papa o be a hloriša Mma. Ge ba šetše ba nwele, Papa o be a fela a keketa Mma hlogong ka lepotlelo gomme taba yeo e be nkgobatša ka mo gare. Ke be ke lla ge Mma a lla fela go be go se na seo nka se dirago ntle le go nwa bjala. Go be go se na lethabo ka lapeng. Mafelelo a mantši a beke ke be ke tšhaba gae…ke robala le bagwera ka go tšhaba bohloko bja go bona Mma a hlorišwa. Ge ke šala ke fihla mengwaga ye lesomenne, ke be ke le setagwa. Ke be ke leka go khutiša matshwenyego a ka ka go tšhabela bjaleng…
“Ge ke šala ke eya go Kaizer Chiefs ke na le mengwaga ye 18, e be e le kgale ke le setagwa… ga se ka fetoga setagwa ge ke le go Chiefs. Ba bangwe ba batho bao ba thomang go ntseba ge ke le go Chiefs ba no bona setagwa se sengwe sa go tshwenya…setagwa sa go hloka boikarabelo – kganthe ka botagwa bjo ke a lla…ke nyaka thušo. Gonabjale ke na le mengwaga e 41. Ge ke lebelela morago, ke a bona gore go na le dilo tšeo nka bago ke di dirile ka mokgwa wo o fapanego. Ge nkabe Silapha e be e le gona nakong ya ka, ke nagana gore bophelo bja ka nkabe e bile bjo bokaone. Ka lebaka la gore re ka se sa kgona go boetša dilo morago, taba e kaone yeo nkago e dira ke go eletša baswa gore ba phefe melaba yeo ke wetšego ka gare ga yona ya bophelo…go ba thuša gore ba se swane le nna,” Jabu a realo ge a ruma.


text:
291Bafilista ba bokanya madira a bona kua Afeke, mola Baisraele ba hlomile mešaša kua sedibeng molaleng wa Jesriele. 2Magoši a Bafilista a sepela ka dikgao tša ona tša banna ba lekgolo le ba sekete; Dafida le banna ba gagwe ba be ba sepela ka morago le Kgoši Akishe. 3Balaodi ba madira ba Bafilista ba ba bona gomme ba botšiša ba re: “A Baheberu ba ba nyakang mo?”
Akishe a ba fetola a re: “Yo ke Dafida, mohlankedi wa Kgoši Saulo wa Israele. E šetše e le nako ye telele bjale a na le nna. Ga se a ka a dira se nka mmonago molato ka sona go tloga ka lona letšatši lela a go tla go nna.”
4Eupša balaodi ba Bafilista ba befelelwa Akishe gomme ba re go yena: “Boetša moesa yoo motseng wo o mo filego wona. O se ke wa mo lesa a ya ntweng le rena; a ka re hlanamela ge go lwewa. A ka utswa pelo ya mong wa gagwe bjang ge e se ka go bolaya banna ba rena? 5
21:11
Ntle le fao, yo ke Dafida, monna yola basadi ba bego ba opela ka yena ba bina ba re: ‘Saulo o bolaile dikete, eupša Dafida o bolaile dikete tše masomesome.’ ”
6Akishe a bitša Dafida a re go yena: “Ke ena ka Morena yo a phelago gore o mpotegetše; gomme go lokile ge o eya le nna wa hlabana ntweng ye. Ga go phošo ye ke ilego ka go bona yona go tloga ka letšatši lela wa go tla go nna. Eupša magoši ale a mangwe ga a go dumelele. 7Ka gona, ipoelele gae ka khutšo, gomme o se ke wa dira selo se se ka ba kgopišago.”
8Dafida a mo fetola a re: “A ke obile molato ofe? Ge go se phošo ye o kilego wa mpona yona, nna, mohlanka wa gago, go tloga ka letšatši lela ka go thoma go go hlankela, ke ka lebaka lang ke sa ye le wena, kgoši, mong wa ka, mme ka lwa le manaba a gago?”
9Akishe a mo fetola a re: “Ke a tseba gore o botega bjalo ka morongwa wa Morena. Eupša magoši ale a mangwe a boletše gore o se ke wa ya le rena ntweng. 10Ka gona, ka moswane ge go esa, wena le bao le tlogetšego Saulo mme la tla go nna, le tsogeng ka maswiswana mme le tlogeng ge go sela sa ruri.”
11Ka gona Dafida le banna ba gagwe ba thoma leeto ka moswane wa ntshe e sa le bošego ba boela Filistia, gomme Bafilista ba tšwela pele ba ya Jesriele.


text:
Charles Darwin
Charles Darwin o belegwe ka 12 Dibokwana 1809, gola "The Mount House, Shrewsbury, United Kingdom". Morena Charles Darwin otsebega kudu ka tshedimošo ya bohwa ba rena moo ailego a beya melao ya tsitsinkelo mabapi le seo sebitšwago evolution moo abego a hlalosa bohwa ba batho gona gore pele goka ba ka mokgwa woo go lego ka gona lehono batho batšwa kae .
Goya ka Morena Darwin batho ka moka batšwa leaping le tee ebile bohwa ba rena bo thomile Afrika moo gorgeous gona le ditshwene tsoko tšeo di bitšwago Astrolopicus Africanus tšeo di ilego le go gola tša fetoga batho goya le mengwaga. Morena Darwin orile gore bjao a fahlela ka la gore thomong ga batho ebe ele di tshwene ke ka moo resa fapane kudu le tšona goya ka dibopego tša mmele ebile are bjao a hlatsela ka marapo ao ailego a humana ke di scientist tša kgale tša išwa tulong tša go hlagiša tša bohwa bja rena goswana le bo Maropeng le Sterkfontein caves moo go hwetšwago Marapo a bo "Ms Ples" le bo "Little foot" le tše dingwe.
Mongwadi Mmamoloko Engelinah Buthane


text:
3
BOEMO
1. Phuthego ya Modimo yeo a e rekilego ka madi a
Morwa?
2. Rekile phuthego ka madi a Gagwea gona ke Modimo?
3. Matlafatša ka gore re emele go tla ga Modimo wa
rena le mophološi?
4. O bolela kae leodimo go bontšha gore etysesuka
nnete ke Modim?
5. Morongwa go hlahla fhyd gore a rapele fela Modimo
Makgetlo a mmalwa ka Beibeleng
6. Boditše batho gore ba se ke ba mo rapelago swana le
kamoo morongwa di thekgago…
7. Gore lehu la gagweke lona leole lekanego
Lekanego go ka lefella molatowa
Lega gole bjalo bolele Gore
kaabolela


text:
Sereto sa Matebele a ha Choma
Batho ba bowago Tjetje kua ga Ramorotoana a kgomo Matebeleng
Re ba Meetse mathata a BoKone a maropola ntsweng ao a thutjigo lewa kua ga Sedikane sa Choma Mashego
Re Matebele a Maso a Mmaselepe a Mashego batho babo Selepe Maekaeke a eka eke o tlo rema.
Lena bannyana ba makete le reng la bona kgeke tja Tjetje la kgitla motswiri ekaba moka goba gona le kganya le kgantshang ka gore ga gabo lena le hloka le ratswana sa ntswee.
Leshoka
Ramphulo
Ntoko
Makgale
Chomane.
Ke Choma a Mashego a Seroko a hlabjwa le ngwanabo Makapatje a Makhini a Makokoto a Tjetje.