text:
“Re tla Sepela le Lena”
“Re tla sepela le lena ka gobane re kwele gore Modimo o na le lena.”—SAKARIA 8:23.
DIKOPELO: 65, 122
1, 2. (a) Ke’ng seo Jehofa a boletšego gore se be se tlo direga mehleng yeno? (b) Re tlo araba dipotšišo dife sehlogong se? (Bona seswantšho se se lego ka mo godimo.)
JEHOFA o boletše gore mehleng ye ya rena, “batho ba lesome bao ba tšwago bathong ba maleme ka moka ba tla itshwarelela morumong wa seaparo sa Mojuda, ba re: ‘Re tla sepela le lena ka gobane re kwele gore Modimo o na le lena.’” (Sakaria 8:23) “Mojuda” yo o swantšhetša bao Modimo a ba tloditšego ka moya o mokgethwa. Le gona ba bitšwa gore ke “Isiraele ya Modimo.” (Bagalatia 6:16) ‘Batho bao ba lesome’ ba swantšhetša bao ba nago le kholofelo ya go tlo phela mo lefaseng ka mo go sa felego. Ba a tseba gore Jehofa o šegofaditše sehlopha se sa batlotšwa e bile ba bona e le tokelo e kgolo go mo hlankela gotee le bona.
2 Go swana le moporofeta Sakaria, Jesu o itše batho ba Modimo ba be ba tla ba le botee. O hlalositše bao ba tlago go phela legodimong e le “mohlatswana” gomme bao ba tlago go phela mo lefaseng e le “dinku tše dingwe.” Eupša Jesu o boletše gore batho bao ka moka e be e tla ba “mohlape o tee” gomme ba mo latela, yena “modiši o tee.” (Luka 12:32; Johane 10:16) Ka ge batho ba e le dihlopha tše pedi, ba bangwe ba ka ipotšiša gore: (1) Na dinku tše dingwe di swanetše go tseba maina a batlotšwa ka moka lehono? (2) Batlotšwa ba swanetše go itebelela bjang? (3) Ge motho yo a itšego phuthegong ya gešo a thoma go ja senkgwa le go nwa beine Segopotšong, ke swanetše go mo swara bjang? (4) Na ke swanetše go tshwenyega ge ke bona palo ya bao ba jago senkgwa le go nwa beine Segopotšong e oketšega? Sehlogo se se tlo araba dipotšišo tše.
NA LEHONO RE SWANETŠE GO TSEBA MAINA A BATLOTŠWA KA MOKA?
3. Ke ka baka la’ng re ka se kgodišege gore ke bomang bao e tla bago karolo ya ba 144 000?
3 Na dinku tše dingwe di swanetše go tseba maina a batlotšwa ka moka bao ba sa lego mo lefaseng lehono? Aowa. Ka baka la’ng? Ka gobane ga go kgonege go tseba ge e ba ruri ba tla hwetša moputso wa bona. [1] (Bona tlhaloso.) Gaešita le ge Modimo a ba kgethile gore ba ye legodimong, ba tla hwetša moputso woo ge feela ba ka dula ba botega. Sathane o tseba seo gabotse, gomme o diriša “baporofeta ba maaka” go leka go ba ‘timetša.’ (Mateo 24:24) Batlotšwa ba ka se ipotše gore ba tla hwetša moputso wa bona go fihlela Jehofa a ba kgonthišetša gore o ba ahlotše ba botega. Jehofa ke yena a dirago phetho ya makgaolakgang, goba go ba swaya la mafelelo, e ka ba pele ga ge ba ehwa goba pejana ga ge ‘masetlapelo a magolo’ a ka thoma.—Kutollo 2:10; 7:3, 14.
Moetapele wa rena ke Jesu, le gona re swanetše go latela yena feela
4. Ge e ba go sa kgonege gore re tsebe maina a batlotšwa ka moka bao ba lego mo lefaseng lehono, re ka “sepela” le bona bjang?
4 Bjale ge e ba go sa kgonege gore re tsebe maina a batlotšwa ka moka bao ba sa lego mo lefaseng lehono, dinku tše dingwe di ka “sepela” le bona bjang? Beibele e re “batho ba lesome” ba tla “itshwarelela morumong wa seaparo sa Mojuda, ba re: ‘Re tla sepela le lena ka gobane re kwele gore Modimo o na le lena.’” Temana ya lengwalo le e bolela ka Mojuda o tee. Eupša lentšu “lena” le šupa go batho ba bantši. Se se bolela gore Mojuda yo go bolelwago ka yena ga se motho o tee, eupša o swantšhetša sehlopha ka moka sa batlotšwa. Dinku tše dingwe di tseba seo gabotse, gomme di hlankela Jehofa di le ngatana e tee le sehlopha se. Ga go nyakege gore di tsebe maina a setho se sengwe le se sengwe sa batlotšwa le go se latela. Moetapele wa rena ke Jesu, le gona Beibele e re re swanetše go latela yena feela.—Mateo 23:10.
BATLOTŠWA BA SWANETŠE GO ITEBELELA BJANG?
5. Ke temošo efe yeo batlotšwa ba swanetšego go naganišiša ka yona ka mo go tseneletšego, gona ka baka la’ng?
5 Batlotšwa ba swanetše go naganišiša ka mo go tseneletšego ka temošo yeo e lego go 1 Bakorinthe 11:27-29. (Bala.) Motlotšwa a ka ja bjang senkgwa le go nwa beine Segopotšong “a sa swanela”? Ge e ba a se na tswalano e botse le Jehofa e bile a sa botege, ge a eja senkgwa seo le go nwa beine, o bontšha gore ga a hlomphe Modimo. (Baheberu 6:4-6; 10:26-29) Temošo ye e matla e gopotša batlotšwa gore ba swanetše go dula ba botega ge e ba ba nyaka go hwetša “moputso wa pitšo ya godimo ya Modimo ka Kriste Jesu.”—Bafilipi 3:13-16.
6. Batlotšwa ba swanetše go itebelela bjang?
6 Paulo o boditše Bakriste ba tloditšwego gore: “Nna mogolegwa Moreneng ke le lopa gore le sepele ka mo go swanelago pitšo yeo le biditšwego ka yona.” Ba swanetše go dira seo bjang? Paulo o itše: “Ka boikokobetšo bjo bo feletšego le boleta, ka go se fele pelo, ka go kgotlelelana ka lerato, le leka ka matla go boloka botee bja moya setlemong se se tlemaganyago sa khutšo.” (Baefeso 4:1-3) Moya wa Jehofa o mokgethwa o thuša bahlanka ba gagwe go ikokobetša, e sego go ikgantšha. (Bakolose 3:12) Ka gona batlotšwa ga ba itebelele ba le bohlokwa go feta batho ba bangwe. Ba a tseba gore ga se gore Jehofa o nea batlotšwa moya o montši o mokgethwa go feta bahlanka ba bangwe ba gagwe. E bile ga ba ipotše gore ba kwešiša ditherešo tša Beibele kudu go feta ba bangwe. Le gona ba ka se botše motho yo mongwe gore o tloditšwe le gore a thome go ja senkgwa le go nwa beine Segopotšong. Go e na le moo, ba ikokobeditše e bile ba a tseba gore ke Jehofa feela a kgethago motho gore a tlo phela legodimong.
7, 8. Ke’ng seo batlotšwa ba sa se letelago go rena, gona ka baka la’ng?
7 Gaešta le ge batlotšwa ba tšea e le tokelo e kgolo go biletšwa legodimong, ga se ba letela gore re ba sware ka tsela e kgethegilego. (Baefeso 1:18, 19; bala Bafilipi 2:2, 3.) Le gona ba a tseba gore ge Jehofa a be a ba tlotša, ga se a tsebiša batho ba bangwe ka seo. Ka gona motlotšwa ga a makale ge e ba ba bangwe ba sa dumele di tloga fase gore o tloditšwe. O a tseba gore Beibele e re re se ke ra kitimela go dumela motho yo a rego Modimo o mo neile maikarabelo a kgethegilego. (Kutollo 2:2) Ka ge motho yo a tloditšwego a sa letela go swarwa ka tsela e kgethegilego, a ka se tšame a botša batho bao a kopanago le bona gore yena o tloditšwe. Ge e le gabotse, a ka no se botše motho le ge e le ofe ka seo. Le gona a ka se ikgantšhe ka dilo tše di kgahlišago tšeo a tlago go di dira legodimong.—1 Bakorinthe 1:28, 29; bala 1 Bakorinthe 4:6-8.
8 Batlotšwa ga ba nagane gore ba swanetše go fetša nako ba na le batlotšwagotee le bona feela, bjalo ka ge eka ke sehlopha sa mokgatlo o itšego. Ga ba leke go hwetša batlotšwa ba bangwe e le gore ba ka boledišana kamoo go ba motlotšwa go lego ka gona goba go ipopa dihlotswana gore ba ithute Beibele. (Bagalatia 1:15-17) Ge ba ka dira bjalo, phuthego e ka se be le botee. Ba tla ba ba lwantšhana le moya o mokgethwa, woo o thušago batho ba Modimo go ba le khutšo le botee.—Bala Baroma 16:17, 18.
O SWANETŠE GO SWARA BATLOTŠWA BJANG?
9. Ke ka baka la’ng o swanetše go ba šedi tseleng yeo o swarago bao ba jago senkgwa le go nwa beine Segopotšong? (Bona lepokisi le le rego, “ Lerato ‘ga le Dire tša go Leša Dihlong.’”)
9 O swanetše go swara bjang bana babo rena le dikgaetšedi bao ba tloditšwego? Jesu o boditše barutiwa ba gagwe gore: ‘Ka moka ga lena le bana ba motho.’ O tšwetše pele ka gore: “Mang le mang yo a ikgodišago o tla kokobetšwa gomme mang le mang yo a ikokobetšago o tla godišwa.” (Mateo 23:8-12) Ka gona ke phošo go swara motho ka tsela e kgethegilego kudu, gaešita le ge e le ngwanabo Kriste yo a tloditšwego. Ge Beibele e bolela ka bagolo, e re re ekiše tumelo ya bona, eupša ga go na mo e re botšago gore re dire motho le ge e le ofe moetapele wa rena. (Baheberu 13:7) Ke therešo gore Beibele e re ba bangwe ba “swanelwa ke kgodišo yeo e lego gabedi.” Eupša seo ke ka gobane ba re ‘okametše gabotse’ le go “[šoma] ka thata go boleleng le go ruteng,” e sego ka gobane e le batlotšwa. (1 Timotheo 5:17) Ge e ba re swara batlotšwa ka tsela e kgethegilego kudu le go ba tumiša, re tla ba leša dihlong. Se sebe le go feta ke gore re tla dira gore ba thome go ikgantšha. (Baroma 12:3) Ga go le o tee wa rena yo a nyakago go dira selo le ge e le sefe seo se ka dirago gore yo mongwe wa bana babo Kriste a dire phošo e bjalo e kgolo!—Luka 17:2.
10. O ka bontšha bjang gore o hlompha Bakriste ba tloditšwego?
10 Re ka bontšha bjang gore re hlompha bao Jehofa a ba tloditšego ka moya wa gagwe? Ka go se ba botšiše gore ba tloditšwe bjang. Ye ga se taba ya rena, e bile ga re na tshwanelo ya go tseba ka yona. (1 Bathesalonika 4:11; 2 Bathesalonika 3:11) Le gona ga se ra swanela go nagana gore balekane ba bona, batswadi ba bona goba ditho tše dingwe tša malapa a bona le tšona di tloditšwe. Tokelo ye ga se bohwa bjoo motho a bo newago ke lapa la gabo. (1 Bathesalonika 2:12) Le gona re swanetše go phema go botšiša dipotšišo tšeo di ka kgopišago ba bangwe. Ka mohlala, re ka se botšiše mosadi wa ngwanabo rena wa motlotšwa gore o ikwa bjang ka go tlo phela ka mo go sa felego mo lefaseng monna wa gagwe a le legodimong. Go ba gona, re ka tloga re kgodišega gore lefaseng le lefsa, Jehofa o tla “kgotsofatša kganyogo ya sephedi se sengwe le se sengwe.”—Psalme 145:16.
11. Re itšhireletša bjang ge re phema go reta batho ka mo go feteletšego?
11 Ge re sa sware batlotšwa eka ba bohlokwa go feta batho ba bangwe, re a itšhireletša. Bjang? Beibele e re botša gore go ka ba go na le “bana babo rena ba maaka” ka phuthegong bao ba ka bolelago gore ke bona batlotšwa. (Bagalatia 2:4, 5; 1 Johane 2:19) Le gona batlotšwa ba bangwe ba ka palelwa ke go dula ba botega. (Mateo 25:10-12; 2 Petro 2:20, 21) Ka gona ge re ka phema go reta batho ka mo go feteletšego, re ka se ba latele, gaešita le ge batho bao e le batlotšwa goba ba tsebega kudu goba ba hlanketše Jehofa ka nywaga e mentši. Ke moka ge ba ka wa therešong goba ba tlogela phuthego, re ka se fokole tumelong goba ra tlogela go hlankela Jehofa.—Juda 16.
NA RE SWANETŠE GO TSHWENYEGA GE PALO YA BATLOTŠWA E OKETŠEGA?
12, 13. Ke ka baka la’ng re sa swanela go tshwenyega ka palo ya bao ba jago senkgwa le go nwa beine Segopotšong?
12 Ka nywaga e mentši, palo ya bao ba jago senkgwa le go nwa beine Segopotšong e be e dutše e fokotšega. Eupša morago bjale, palo yeo e oketšega ngwaga o mongwe le o mongwe. Na seo se swanetše go re tshwenya? Aowa. Anke re boneng gore ke ka baka la eng re sa swanela go tshwenyega.
13 “Jehofa o tseba ba gagwe.” (2 Timotheo 2:19) Ka go se swane le Jehofa, bana babo rena bao ba balago batho bao ba jago senkgwa le go nwa beine Segopotšong ga ba tsebe bao e lego batlotšwa ba kgonthe. Ka gona palo yeo ba e hwetšago e akaretša batho bao ba naganago gore ba tloditšwe mola go se bjalo. Ka mohlala, ba bangwe bao ba bego ba eja senkgwa le go nwa beine ba ile ba kgaotša go dira bjalo. Ba bangwe ba ka ba ba be ba na le mathata a monagano gomme ba nagana gore ba yo buša le Kriste legodimong. Ka gona ga re tsebe tlwaa palo ya batlotšwa bao ba sa lego mo lefaseng.
14. Beibele e re’ng ka palo ya batlotšwa bao ba tla bego ba le mo lefaseng ge masetlapelo a magolo a thoma?
14 Go tla ba go na le batlotšwa dikarolong tše dintši tša lefase ge Jesu a tlo ba tšea gore ba ye legodimong. Beibele e re Jesu “o tla roma barongwa ba gagwe ka modumo o mogolo wa phalafala gomme ba tla kgoboketša bakgethwa ba gagwe go tšwa mathokong a mane, go tloga pheletšong e nngwe ya magodimo go ya go e nngwe.” (Mateo 24:31) Le gona Beibele e bontšha gore mehleng ya bofelo go tla ba go sa na le palo e nyenyane ya batlotšwa mo lefaseng. (Kutollo 12:17) Eupša ga e re botše gore go tla ba go šetše ba bakae ge masetlapelo a magolo a thoma.
15, 16. Ke’ng seo re swanetšego go se kwešiša ka batho ba 144 000 bao Jehofa a ba kgethago?
15 Jehofa ke yena a dirago phetho ya gore o kgetha batlotšwa neng. (Baroma 8:28-30) Jehofa o thomile go kgetha batlotšwa ka morago ga ge Jesu a tsošitšwe bahung. Go bonagala Bakriste ka moka ba therešo ba lekgolong la pele la nywaga ba be ba tloditšwe. Nywaga e makgolo ka morago ga moo, ba bantši ba bao ba bego ba ipolela gore ke Bakriste e be e se balatedi ba kgonthe ba Kriste. Lega go le bjalo, yona nywageng yeo, Jehofa o ile a tlotša batho ba sego kae bao e bego e le Bakriste ba therešo. Ba be ba swana le korong yeo Jesu a boletšego gore e tla mela gare ga mefoka. (Mateo 13:24-30) Mehleng ye ya bofelo, Jehofa o tšwetše pele a kgetha batho bao e tlago go ba karolo ya ba 144 000. [2] (Bona tlhaloso.) Ka gona ge e ba Modimo a ka kgetha go tlotša batho ba bangwe go šetše nako e nyenyane gore bofelo bo thome, ruri re ka se nagane gore o dira phošo. (Jesaya 45:9; Daniele 4:35; bala Baroma 9:11, 16.) [3] (Bona tlhaloso.) Re swanetše go itlhokomela gore re se ke ra arabela go swana le bašomi bao ba ilego ba ngongorega ge mong wa bona a be a nea bašomi bao ba thomilego go šoma ka iri ya mafelelo moputso wa go lekana le wa bona.—Bala Mateo 20:8-15.
16 Ga se bohle bao ba nago le kholofelo ya go yo phela legodimong e lego karolo ya “mohlanka yo a botegago le wa temogo.” (Mateo 24:45-47) Go fo swana le lekgolong la pele la nywaga, lehono Jehofa le Jesu ba diriša batho ba sego kae feela go fepa, goba go ruta batho ba bantši. Lekgolong la pele la nywaga, ke Bakriste ba sego kae feela ba tloditšwego bao ba ilego ba dirišwa go ngwala Mangwalo a Bakriste a Segerika. Le lehono, ke Bakriste ba sego kae feela ba tloditšwego bao ba neilwego boikarabelo bja go nea batho ba Modimo ‘dijo ka nako e swanetšego.’
17. O ithutile’ng sehlogong se?
17 Re ithutile’ng sehlogong se? Re ithutile gore Jehofa o kgethile go nea ba bantši ba batho ba gagwe kholofelo ya go tlo phela mo lefaseng ka mo go sa felego le go nea ba bangwe kholofelo ya go yo buša le Jesu legodimong. Jehofa o putsa bahlanka ba gagwe ka moka, e lego “Mojuda” le “batho ba lesome,” e bile o nyaka gore ba phele ka melao e swanago le go dula ba botega. Ka moka ga bona ba swanetše go dula ba ikokobeditše. Ka moka ga bona ba swanetše go mo hlankela gotee le go ba le botee. Ka moka ga bona ba swanetše go boloka khutšo ka phuthegong. Ge re dutše re batamela kgauswiuswi le bofelo, anke re tšweleng pele re hlankela Jehofa le go latela Kriste re le mohlape o tee.
^ [1] (serapa 3) Go ya ka Psalme 87:5, 6, nakong e tlago, go ka direga gore Modimo a tle a re botše maina a batho ka moka bao ba tla bego ba buša le Jesu legodimong.—Baroma 8:19.
^ [2] (serapa 15) Le ge Ditiro 2:33 e bontšha gore Jesu o kgatha tema ge motho a tlotšwa, fela Jehofa ke yena a kgethago motho yoo.
^ [3] (serapa 15) E le gore o tsebe ka mo go oketšegilego ka taba ye, bala “Dipotšišo tše Tšwago go Babadi” ka Morokaming wa May 1, 2007, matlakala 30-31.


c: text/html

text:
MATLAKALA A GO ITEKOLA A BAFSA
MATLAKALA A GO ITEKOLA
Go Naganišiša ka Melao
Letlakala la go itekola la go go thuša go nagana ka melao le go e ahlaahla le batswadi ba gago.
Tše di Oketšegilego go tšwa Dihlogong tše
Kgodišega ka Dilo Tšeo o di Dumelago: Go se Dire Thobalano Pele ga Lenyalo
Letlakala le la go itekola le ka go thuša go dira dikgetho tše dibotse, le ge o le ka tlase ga kgateletšego.
Go Lebeletšana le Mathata a go Gola
Letlakala le la go itekola le ka go thuša go lebeletšana le mathata a go gola.
Go Boledišana ka Mmino
Batswadi ba gago ba ikwa bjang ka mmino woo o theetšago? O ikwa bjang ka mmino wa batswadi ba gago? Diriša letlakala le la go itekola go bapiša le go boledišana ka dikarabo tša lena.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Hlogo ke Mang?
“Dirang Gore Mokgatlo wa Tšona o Šale o se na Hlogo”
Ka July 13, 1957, Molaodi Colón o ile a ngwalela mongwaledi wa mmušo lengwalo gomme a re: “Go na le polelwana e nngwe ya kgale yeo e tsebjago kudu ya gore: ‘Ge o nyaka go bolaya noga, o swanetše go e pšhatla hlogo.’ Mogato o mogolo wa gore re fediše sehlotswana sa Dihlatse tša Jehofa nageng ye ke go hwetša mokgwa wa go raka baromiwa ba tšona nageng ye. Mogato woo o tla dira gore mokgatlo wa tšona o šale o se na hlogo, goba moetapele, gomme ge di se na hlogo mošomo wa tšona o tla kgaotša.”
Ka moragonyana ga moo, Mongwaledi wa tša Tšhireletšego Arturo Espaillat o ile a laela baromiwa ba lesome bao ba bego ba šetše nageng ye gore ba tloge. Ka July 21, 1957, Roy Brandt o ile a ngwalela Trujillo lengwalo gomme a mo kgopela gore ba kopane gore a mo hlalosetše boemo bja rena. Karolo ya lengwalo leo e be e re: “Tsela yeo batho ba bangwe nageng ye ba hloilego leina la Jehofa Modimo e swana le yeo batho ba bangwe ka go se tsebe ba ilego ba dira ka yona ka baapostola ba Jesu.” Ke moka Ngwanabo rena Brandt o ile a kgothaletša Trujillo gore a bale Ditiro dikgaolo 2 go ya go 6 gomme a hlalosa gore: “Keletšo e kwagalago le e matla yeo Moahlodi Gamaliele a ilego a e nea mehleng yeo e šoma gabotse le mehleng yeno.” Ke moka Ngwanabo rena Brandt o ile a tsopola Ditiro 5:38, 39 gomme a e ngwala ka ditlhaka tše dikgolo a re: “TLOGELANG BANNA BA KA GOBANE GE E BA MOŠOMO WO BA O DIRAGO O ETŠWA GO MODIMO, KA LETŠATŠI LE LENGWE LE KA HWETŠA GORE LE LWA LE MODIMO.” Eupša kgopelo ya ngwanabo rena yo e ile ya se amogelwe. Ka August 3, 1957, baromiwa ba ile ba išwa boemafofaneng gomme ba bušetšwa gae.
‘Hlogo ke Jesu’
Go be go tla direga’ng ka bana babo rena le dikgaetšedi ba nageng ye ka ge ga bjale baromiwa ba be ba bušeditšwe magagabo bona? Na ba be ba tla šala ba se na hlogo, go etša ge Molaodi Colón a boletše e sa le pele? Le gatee! Jesu “ke hlogo ya mmele, e lego phuthego.” (Bakol. 1:18) Ka go re’alo, batho ba Jehofa kua Dominican Republic ga se ba ka ba šala ba se na hlogo. Go e na le moo, ba ile ba tšwela pele ba hlokometšwe ke Jehofa le mokgatlo wa gagwe.
Donald Nowills, yoo a ilego a abelwa go okamela mošomo lekaleng ka morago ga gore baromiwa ba rakwe nageng ye, o be a na le nywaga e 20 feela e bile a na le nywaga e mene feela a kolobeditšwe. Gaešita le ge a be a hlanketše e le molebeledi wa tikologo ka dikgwedi tše sego kae, o be a sa tsebe selo ka mošomo wa lekaleng. Ngwanabo rena Nowills o be a na le ofisi e nyenyane legaeng la gabo, e dirilwe ka mapolanka le masenke, e na le lebato la mmu. E be e le tikologong ya Gualey, e lego karolo e kotsikotsi motseng wa Ciudad Trujillo. Ka thušo ya Félix Marte, Ngwanabo rena Nowills o be a phrinthela naga ka moka dikopi tša Morokami.
Mary Glass, yoo monna wa gagwe e lego Enrique a bego a golegilwe ka nako yeo, o ile a thušana le Ngwanabo rena Nowills. O re: “Ke be ke tšhaiša mošomong ka iri ya bohlano thapama gomme ke eya ofising ya Ngwanabo rena Nowills go yo thaepa Merokami. Ka morago ga moo, Ngwanabo rena Nowills o be a phrintha dikopi. Ke moka kgaetšedi yo mongwe yo a tšwago Santiago, yo a bego a neilwe leina le le bego le tsebja ke bana babo rena feela la ‘morongwa,’ o be a tšea dikopi tša dimakasine tšeo gomme a di lokela tlasetlase ka bolekeng bja makhura ao a dirilwego ka merogo. Ka morago ga moo o be a khupetša dikgatišo tšeo ka lešela ke moka a tsenye cassava, ditapola, goba taros. Ke moka a di khupetša ka lesaka. Ka morago ga moo o be a namela senamelwa sa batho bohle a lebe ka leboa la naga a tšama a tlogela kopi e tee phuthegong e nngwe le e nngwe. Malapa a be a šiedišana go bala kopi yeo e le gore phuthego ka moka e tle e ithute yona e le gotee.”
Mary o oketša ka gore: “Re be re swanetše go dula re ntšhitše mahlo dinameng, ka gobane bahlankedi ba mmušo ba be ba dula ba emaema diterateng ba nyaka go tseba gore Merokami yeo e gatišwa kae. Eupša ga se ba ka ba tseba. Ka mehla Jehofa o be a re šireletša.”


text:
Diriša Matla a Leleme la Gago Gabotse
“Anke dipolelo tša molomo wa ka . . . e be tše di kgahlišago pele ga gago, wena Jehofa.”—PSALME 19:14.
DIKOPELO: 82, 77
1, 2. Ke ka baka la’ng Beibele e bapiša go bolela le mollo?
KA 1871, mollo wa hlaga o ile wa thoma dithokgweng tša Wisconsin, kua United States. O ile wa tšwa taolong gateetee gomme wa fiša dihlare tše e ka bago tše dibilione tše pedi. Batho ba fetago 1 200 ba ile ba bolawa ke mollo woo. Ge e le gabotse, ga go na naga e nngwe yeo go yona batho ba bantši ba ilego ba bolawa ke mollo go feta ba nageng ye. Go bonagala dihlasenyana tšeo di bakilwego ke maotwana a diterene tšeo di bego di feta dithokgweng tšeo e le tšona di bakilego mollo woo o mogolo. Seo se re gopotša ka temana ya Beibele yeo e rego: “Bonang gore go nyakega mollo o monyenyane bjang go tšhuma sethokgwa se segolo!” (Jakobo 3:5) Ke ka baka la’ng mongwadi wa Beibele e lego Jakobo a boletše mantšu a?
2 Jakobo o a re hlalosetša. O re: “Leleme ke mollo.” (Jakobo 3:6) Lentšu “leleme” le šupa go bokgoni bja rena bja go bolela. Go fo swana le mollo, seo re se bolelago se ka baka tshenyo e kgolo kudu. Mantšu a rena a ka kgoma ba bangwe ka tsela e botse goba e mpe. Le gona Beibele e re botša gore seo re se bolelago se ka phediša ba bangwe goba sa ba bolaya. (Diema 18:21) Eupša na seo se ra gore ga se ra swanela go bolela le ba bangwe feela ka gobane re ka ba kgopiša? Aowa. Re ka se kgaotše go diriša mollo feela ka gobane re tšhaba gore o ka re tšhuma. Go e na le moo, re ba šedi ge re o diriša. Ka mohlala, re ka diriša mollo go apea, go ruthela le go bonega. Ka tsela e swanago, ge e ba re eba šedi ge re bolela, re ka diriša bokgoni bjo go godiša Jehofa le go hola ba bangwe.—Psalme 19:14.
3. Ke dilo dife tše tharo tšeo di tlago go re thuša go kgothatša ba bangwe ge re bolela?
3 Jehofa o re neile bokgoni bja go botša ba bangwe dilo tšeo re di naganago le maikwelo a rena, e ka ba ka go bolela goba ka go diriša diatla. Ka gona re ka diriša bjang mpho ye e kgahlišago go kgothatša ba bangwe? (Bala Jakobo 3:9, 10.) Re swanetše go tseba nako ya maleba ya go bolela, seo re swanetšego go se bolela le kamoo re swanetšego go se bolela ka gona.
RE SWANETŠE GO BOLELA NENG?
4. Ke neng moo re sa swanelago go bolela?
4 Ka dinako tše dingwe ke mo gobotse go se bolele. Beibele e re go na le “nako ya go homola.” (Mmoledi 3:7) Ka mohlala, re a homola ge ba bangwe ba bolela go bontšha gore re a ba hlompha. (Jobo 6:24) Le gona ga re bolele ka ditaba tša ba bangwe tšeo batho ba bangwe ba sa swanelago go di tseba. (Diema 20:19) E bile ge motho yo mongwe a re galefiša, re tla ba re bontšha bohlale ge re ka dula re išitše maswafo fase gomme ra se bolele selo.—Psalme 4:4.
5. Re ka bontšha Jehofa bjang gore re leboga ge a re neile bokgoni bja go bolela?
5 Eupša go na le dinako tšeo ka tšona e lego mo gobotse go bolela. (Mmoledi 3:7) Go na le nako ya go tumiša Jehofa, ya go kgothatša ba bangwe, ya go bolela kamoo re ikwago ka gona le ya go botša ba bangwe dilo tšeo re di nyakago. (Psalme 51:15) E bile ge e ba re diriša bokgoni bja rena bja go bolela ka tsela ye, re bontšha Jehofa gore re leboga mpho ye yeo a re neilego yona. Ka tlwaelo, ge mogwera wa rena a re nea mpho e botse, re nyaka go e diriša gabotse ka mo re ka kgonago.
6. Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gore re kgethe nako e botse ya go bolela?
6 Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gore re kgethe nako e botse ya go bolela? Diema 25:11 e re: “Lentšu leo le bolelwago ka nako e swanetšego le swana le diapola tša gauta sebjaneng sa silifera.” Diapola tša gauta ke tše dibotse, eupša di tla ba botse le go feta ge di beilwe lefelong la mmala wa silifera. Ka mo go swanago, re ka ba re na le selo se sebotse seo re nyakago go se botša motho yo a itšego. Eupša ge e ba re kgetha nako e botse ya go bolela, re ka thuša motho yoo le go feta. Re ka dira se bjang?
7, 8. Bana babo rena ba Japane ba ile ba ekiša Jesu bjang?
7 Ge re ka bolela le batho ka nako e fošagetšego, ba ka no se re kwešiše goba ba se amogele seo re ba botšago sona. (Bala Diema 15:23.) Ka mohlala, ka March 2011, tšhišinyego ya lefase le tsunami di ile tša senya metse e mentši ka bohlabela bja Japane. Batho ba e ka bago ba 15 000 ba ile ba hwa. Gaešita le ge Dihlatse tše dintši tša Jehofa di be di lobile malapa le bagwera, di be di nyaka go diriša Beibele go thuša ba bangwe bao le bona ba bego ba le maemong a swanago. Eupša bana babo rena ba be ba tseba gore ba bantši ba batho bao e be e le Mabuddha le gore ba be ba sa tsebe gakaalo ka Beibele. Ka gona go e na le gore ba botše batho bao ka tsogo ya bahu ka yona nako yeo, ba ile ba ba homotša le go ba hlalosetša lebaka leo ka lona dilo tše bjalo di diragalelago batho ba go loka.
8 Bana babo rena bao ba ile ba ekiša Jesu. Jesu o be a tseba nako ya go homola, eupša gape a tseba le nako ya go bolela. (Johane 18:33-37; 19:8-11) Le gona o be a letela nako ya maleba gore a rute barutiwa ba gagwe dilo tše itšego. (Johane 16:12) Bana babo rena ba Japane ba ile ba emela nako ya maleba ya go botša batho ka tsogo. Nywaga e mebedi le seripa ka morago ga tsunami, ba ile ba nea batho pampišana ya Na Ruri Bahu ba ka Phela Gape? Batho ba bantši ba ile ba amogela pampišana yeo gomme ya ba homotša. Le rena re swanetše go nagana ka setšo le ditumelo tša batho ba tšhemong ya gabo rena e le gore re tsebe nako ya maleba ya go boledišana le bona.
Ga se ra swanela go fela pelo le gona re nyake nako ya maleba yeo batho ba tlago go re theetša
9. Ke maemong afe a mangwe moo re ka letelago nako ya maleba ya go bolela?
9 Ke maemong afe a mangwe moo re swanetšego go letela nako ya maleba ya go bolela? A re re motho yo a itšego o bolela selo seo se re kgopišago. Go e na le gore re mo arabe le semeetseng gomme ra bolela mantšu a bošilo, re tla ba re le bohlale ge re ka emanyana gomme ra ipotšiša gore: ‘Na motho yo o boletše seo ka boomo? Na ruri go a hlokagala gore ke yo boledišana le yena ka seo a se boletšego?’ Go ka ba kaone kudu gore o se ke wa bolela selo. Eupša ge e ba o na le lebaka le le kgwagalago la gore o bolele le yena, o swanetše go emanyana go fihlela o theošitše maswafo. (Bala Diema 15:28.) Goba o ka ba o nyaka go kgothaletša ditho tša lapa tšeo e sego Dihlatse gore di ithute ka Jehofa. O se ke wa fela pelo, naganišiša gabotse ka seo o tlago go se bolela gomme o letele nako ya maleba yeo ba tlago go go theetša.
KE ENG SEO RE SWANETŠEGO GO SE BOLELA?
10. (a) Ke ka baka la’ng re swanetše go kgetha mantšu ge re bolela? (b) Re swanetše go phema polelo ya mohuta mang?
10 Seo re se bolelago se ka kgothatša ba bangwe goba sa senya ditaba. (Bala Diema 12:18.) Batho ba bantši lefaseng le la Sathane ba diriša “polelo e galakago” yeo e etšago “mesebe” goba “tšhoša” ka gobane ba nyaka go kweša ba bangwe bohloko le go ba kgopiša. (Psalme 64:3) Ba bantši ba ithuta polelo e bjalo dimobing tšeo ba di bogelago le thelebišeneng. Eupša Bakriste ba ka se bolele selo le ge e le sefe seo se tla kwešago ba bangwe bohloko, gaešita le go dira metlae ka sona. Ga se phošo go dira metlae, e bile e ka dira gore seo re se bolelago se kgahliše. Eupša ga se ra swanela go bolela dilo tšeo di hlabago ba bangwe, ke gore, ra bolela selo seo se tla lešago motho yo mongwe dihlong goba go mo kgopiša e le feela gore re segiše ba bangwe. Beibele e laela Bakriste gore ba se ke ba diriša “polelo e gobošago.” Le gona e re: “Anke polelo e bodilego e se ke ya tšwa melomong ya lena, eupša go tšwe feela polelo e botse ya go aga moo go nyakegago, gore e fetišetše se se holago bao ba kwago.”—Baefeso 4:29, 31.
11. Ke’ng seo se ka re thuša go kgetha mantšu a mabotse ge re bolela le ba bangwe?
11 Jesu o rutile gore “molomo o bolela go tšwa go se se tletšego pelong.” (Mateo 12:34) Se se ra gore dilo tšeo re di bolelago di bontšha ba bangwe seo re lego sona ka pelong. Ka gona ge e ba re rata batho e bile re tshwenyega ka bona, re tla kgetha mantšu a mabotse ge re bolela le bona. Re tla bolela dilo tše dibotse ka bona le go ba kgothatša.
12. Ke’ng gape seo se ka re thušago go kgetha mantšu a mabotse ge re bolela le ba bangwe?
12 Go nyakega maiteko gore re hwetše mantšu a mabotse ge re bolela. Gaešita le ge Kgoši Solomone a be a le bohlale, o be “a naganišiša e bile a nyakišiša” e le gore seo a bego a se ngwala e be se se nepagetšego le go kgahla babadi. (Mmoledi 12:9, 10) Ke’ng seo se ka re thušago go tseba seo re ka se bolelago? Re ka bala Beibele le dikgatišo tša rena tše di theilwego Beibeleng gore re hwetše mekgwa e mefsa ya go bolela le ba bangwe. Re ka ithuta ditlhaloso tša mantšu ao re sa a kwešišego. Le gona re ka ithuta ka mohlala wa Jesu gomme ra ithuta kamoo re ka bolelago le ba bangwe ka tsela yeo e ba thušago. Jesu o be a tseba gabotse seo a swanetšego go se bolela ka gobane Jehofa o mo rutile kamoo a ka “[arabago] yo a lapilego ka lentšu.” (Jesaya 50:4) Le gona go bohlokwa gore re nagane kamoo mantšu a rena a tlago go kgoma ba bangwe. (Jakobo 1:19) Re ka ipotšiša gore: ‘Ge nka bolela mantšu a, na motho yo o tla kwešiša seo ke lekago go mmotša sona? Mantšu a ka a tla mo swara bjang?’
13. Ke ka baka la’ng re swanetše go bolela le ba bangwe ka tsela yeo ba tla re kwešišegago?
13 Kua Isiraele go be go letšwa diphalafala go lemoša batho ka ditiragalo tše itšego. Modumo o mongwe wa phalafala e be e le wa go tsebiša batho gore ba kgobokane. Modumo o mongwe o be o lemoša madira gore a hlasele. Nagana ka seo se ka bego se ile sa diragalela madira ge nkabe modumo wa phalafala o sa ka wa kwagala! Beibele e swantšha modumo o kwagalago gabotse wa phalafala le mantšu ao a kwešišegago gabonolo. Ge e ba re sa hlalose gabotse seo re se bolelago, batho ba ka gakanega goba ba dumela ditaba dišele. Gaešita le ge re nyaka gore batho ba re kwe gabotse, ga se ra swanela go ba bogale goba go se ba hlomphe.—Bala 1 Bakorinthe 14:8, 9.
14. Ke mohlala ofe wo o bontšhago gore Jesu o be a bolela ka tsela e kwešišegago gabonolo?
14 Go Mateo kgaolo 5 go ya go 7, re hwetša mohlala o mobotse kudu wa kamoo Jesu a ilego a kgetha mantšu ao a kwešišegago gabonolo. Polelong yeo, ga se a ka a leka go kgahliša batho ka go diriša mantšu a thata goba ao a sa hlokagalego. Le gona ga se a ka a bolela dilo tšeo di bego di tla kgopiša ba bangwe. Jesu o be a ruta dilo tša bohlokwa kudu tše di tseneletšego, eupša seo a bego a se bolela se be se kwešišega gabonolo. Ka mohlala, Jesu o be a nyaka go kgodiša barutiwa ba gagwe gore ga go hlokagale gore ba belaele ka seo ba bego ba tla se ja letšatši le letšatši. Ka gona o ile a ba hlalosetša gore Jehofa o fepa dinonyana ka mehla. Ke moka o ile a ba botšiša gore: “Na ga le bohlokwa go di feta?” (Mateo 6:26) Ka mantšu ao a bonolo, Jesu o ile a thuša barutiwa ba gagwe go kwešiša thuto ya bohlokwa le go ba kgothatša.
RE SWANETŠE GO BOLELA LE BA BANGWE BJANG?
15. Ke ka baka la’ng re swanetše go bolela le ba bangwe ka botho?
15 Tsela yeo re bolelago le ba bangwe ka yona e bohlokwa go no swana le seo re se bolelago. Batho ba be ba thabela go theetša Jesu ka gobane o be a bolela “mantšu a mabose,” goba a bolela ka tsela e botho. (Luka 4:22) Ge re bolela le ba bangwe ka botho, ba tla thabela go re theetša gomme ba amogela seo re ba botšago sona. (Diema 25:15) Re tla kgona go bolela le ba bangwe ka botho ge e ba re ba hlompha e bile re naganela maikwelo a bona. Jesu o ile a dira sona seo. Ka mohlala, ge a be a bona lešaba le dira maiteko a go mo theetša, o ile a thabela go fetša nako le lona le go le ruta. (Mareka 6:34) Gaešita le ge batho ba be ba mo roga, ga se a ka a itefeletša.—1 Petro 2:23.
16, 17. (a) Ge re bolela le ditho tša lapa le bagwera, re ka ekiša Jesu bjang? (Bona seswantšho seo se lego mathomong a sehlogo.) (b) Go bolela ka tsela e botho go ile gwa thuša mma yo mongwe go fihlelela eng?
16 Gaešita le ge re rata malapa a rena le bagwera, re ka bolela le bona gampe ka gobane re ba tlwaetše. Re ka ipotša gore ga go hlokagale gore re kgethe mantšu ge re bolela le bona. Eupša Jesu ga se a ka a bolela gampe le bagwera ba gagwe. Ge ba bangwe ba bona ba be ba ngangišana ka gore yo mogolo ke mang gare ga bona, o ile a ba phošolla ka botho gomme a diriša mohlala wa ngwana go ba thuša go fetoša pono ya bona. (Mareka 9:33-37) Bagolo ba ka ekiša mohlala wa Jesu ka go nea ba bangwe keletšo ka botho.—Bagalatia 6:1.
17 Gaešita le ge motho yo a itšego a bolela selo seo se re kgopišago, re ka boloka khutšo ka gore rena re arabe ka boleta. (Diema 15:1) Ka mohlala, ngwana yo a lego mahlalagading wa mma yo a se nago monna o be a dira dilo tše mpe ka sephiring a dutše a hlankela Jehofa. Ke moka kgaetšedi wa phuthegong ya bona o ile a kwela mma yoo bohloko gomme a re go yena: “Ke maswabi gore o paletšwe ke go godiša ngwana wa gago gabotse.” Mma yoo o ile a ema ganyenyane gomme a re: “Ke therešo gore gona bjale go boima, eupša ge nako e dutše e eya o tla lokiša ditaba. O tle go nna gape ka morago ga Haramagedone; ke gona re tla tsebago ge e ba ke paletšwe.” Ka ge mma yo a ile a dula a theošitše maswafo le go bolela le kgaetšedi yo ka botho, e ile ya tšwela pele e le bagwera. Le gona ngwana yoo o ile a kwa seo mmagwe a se boletšego gomme a kwa le gore mmagwe o sa na le kholofelo go yena ya gore a ka lokiša ditaba. Ka gona o ile a lahla bagwera ba gagwe ba babe, a kolobetšwa gomme ka morago a hlankela Bethele. Go sa šetšwe gore re bolela le bana babo rena, ditho tša lapa goba batho bao re sa ba tsebego, ka mehla mantšu a rena e swanetše go ba “a kgahlišago, a nokilwego ka letswai.”—Bakolose 4:6.
18. Re ka ekiša bjang mohlala wa Jesu ge re bolela le ba bangwe?
18 Go kgona go botša ba bangwe dikgopolo tša rena le maikwelo a rena ke mpho e botse kudu e tšwago go Jehofa. Ge e ba re ekiša mohlala wa Jesu, re tla kgetha nako ya maleba ya go bolela, ra kgetha mantšu ge re bolela gomme ka mehla ra leka go bolela le ba bangwe ka botho. Ka gona anke re dirišeng mantšu a rena go kgothatša ba bangwe le go thabiša Jehofa.


text:
GO TŠWA BOBOLOKELONG BJA RENA
“Ga go na Tsela Yeo e sa Sepelegego Goba e Telele”
KA MARCH 26, 1937, banna ba babedi bao ba bego ba lapile ba be ba otlela koloi ya bona yeo e tletšego marole ba lebile motseng wa Sydney, kua Australia. Ga e sa le ba tloga motseng wa gabo bona, ba be ba sepetše dikhilomithara tše di fetago tše 19 300 go phatša tše dingwe tša dilete tšeo di lego thoko le tšeo di sa sepelegego kontinenteng yeo. Banna ba ba be ba se leetong la go tšama ba boga naga goba go tsoma dilo tše itšego. Arthur Willis le Bill Newlands e be e no ba bangwe ba babulamadibogo ba fišegago bao ba bego ba nyaka go bolela ditaba tše dibotse tša Mmušo wa Modimo metseng e mentši ya kgole le ditoropo ya kua Australia.
Go fihla mafelelong a bo-1920, Barutwana ba Beibele * ba sego kae kua Australia ba be ba boletše ditaba tše dibotse metseng ya kgauswi le lewatle le ditoropong tša moo. Kgojana le lewatle la Australia go be go na le metsana yeo e phatlaletšego, yeo e bego e le tikologong ya bogolo bjo bo fetago seripagare sa naga ya United States. Lega go le bjalo, bana babo rena bao ba babedi ba be ba tseba gore balatedi ba Jesu ba be ba swanetše go nea bohlatse ka yena “go fihla karolong ya kgole ya lefase,” go akaretša le metseng ya kgole le ditoropo ya Australia. (Dit. 1:8) Eupša ba be ba tla phetha bjang modiro o mo kaakaa? Ka ge ba be ba na le tumelo ya gore Jehofa o tla šegofatša maiteko a bona, ba ile ba ikemišetša go dira sohle seo ba ka se kgonago.
BABULAMADIBOGO BA BULA DIKGORO
Ka 1929, bana babo rena ba diphuthegong tša kua Queensland le ka Bodikela bja Australia ba ile ba itlhamela mohuta o itšego wa dikoloi e le gore ba kgone go fihla metseng ya kgole le ditoropo. Dikoloi tše di be di dirišwa ke babulamadibogo ba matšato le ba go šoma ka thata, bao ba bego ba ka kgona go phela maemong a thata gomme ba ka kgona go lokiša dikoloi tšeo ge di senyegile. Babulamadibogo bao ba ile ba fihla metseng e mentši yeo batho ba gona ba sa kago ba kwa molaetša wa Beibele.
Babulamadibogo bao ba bego ba sa kgone go reka dikoloi ba be ba diriša dipaesekela. Ka mohlala, ka 1932, Bennett Brickell, yo a bego a na le mengwaga e 23, o ile a tloga Rockhampton, kua Queensland gomme a tšea leeto la dikgwedi tše hlano a tšama a bolela ditaba tše dibotse metseng yeo e lego kgole le ditoropo karolong ya ka leboa nageng yeo. Paesekela ya gagwe e be e mo imela ka gobane o be a laišitše mapai, diaparo, dijo le dipuku tše dintši. Ge ditaere tša paesekela ya gagwe di be di fela, o be a no tšwela pele ka leeto, a kgodišegile gore Jehofa o tla mo thuša. Mafelelong o ile a kgorometša paesekela ya gagwe dikhilomithara tše 320 a phatša ditikologong tšeo batho ba ilego ba bolawa ke lenyora. Mengwageng e fetago e 30 e latetšego, Ngwanabo rena Brickell o ile a sepela dikhilomithara tše makgolo kua Australia a diriša paesekela, sethuthuthu le koloi. Ke yena wa mathomo wa go botša Maaborigine ditaba tše dibotse kua Australia gomme a thuša go hloma diphuthego tše difsa. E bile o ile a tuma le go hlomphiwa metsaneng ka moka ya moo.
GO FENYA MATHATA
Australia ke e nngwe ya dinaga tšeo di nago le badudi ba sego kae lefaseng, kudukudu metseng ya yona yeo e lego kgole le ditoropo. Ke ka baka leo batho ba Jehofa ba dirago maiteko a go botša batho ba ditikologong tšeo tša kgole ditaba tše dibotse.
Babulamadibogo ba babedi e lego Stuart Keltie le William Torrington ba ile ba dira maiteko ao. Ka 1933, ba ile ba phatša Leganata la Simpson, e lego leganata leo le tletšego mekgobo e mentši ya santa, e le gore ba yo bolela ditaba tše dibotse toropong ya Alice Springs, ka garegare ga kontinente ye. Koloi ya bona e ile ya senyega gomme ba swanelwa ke gore ba e tlogele. Ngwanabo rena Keltie, yoo a bego a na le leoto la maitirelo la kota, o ile a tšwela pele ka leeto la bona la go yo bolela ditaba tše dibotse, eupša lebakeng le a diriša kamela! Maiteko a babulamadibogo ba a ile a ba le mafelelo a mabotse ge ba be ba kopana le molaodi wa hotele seteišeneng sa terene sa William Creek. Molaodi yoo wa hotele, yo a bitšwago Charles Bernhardt, ka morago o ile a amogela therešo, a rekiša hotele ya gagwe gomme a bula madibogo a nnoši ka mengwaga e 15 dikarolong tše dingwe tša kgole tša Australia tšeo di bego di diila.
Ka ge babulamadibogo ba e be e le bona ba mathomo ba go iša ditaba tše dibotse metseng ye, ba be ba swanetše go ba le sebete le matla a go kgotlelela mathata a mantši ao ba bego ba lebeletšana le ona. Ge Arthur Willis le Bill Newlands bao go boletšwego ka bona mathomong a sehlogo se ba dutše ba bolela ditaba tše dibotse metseng ya kgole le ditoropo kua Australia, lebakeng le lengwe ba ile ba fetša dibeke tše pedi go sepela dikhilomithara tše 32 leganateng ka gobane dipula tše matla di be di dirile gore leganata leo le tlale ka maraga. Ka dinako tše dingwe, ba be ba elela kudumela e bile ba goga ka kgara letšatšing le le fišago tšhiritšhiri ge ba dutše ba kgorometša koloi ya bona mekgobong e megolo ya disanta. Ba be ba phatša mafelong ao a tletšego maswika e bile ba tshela dinoka tšeo di tletšego santa. Ge koloi ya bona e senyega, ka ge seo se be se direga gantši, ba be ba sepela matšatši a mantši ka dipaesekela goba ka maoto go yo reka diphatse tša koloi toropong ya kgauswi, ke moka ba di letele ka dibekebeke. Go sa šetšwe mathata ao, ba be ba dula ba thabile. Ka morago, Arthur Willis o ile a bolela ka boripana taba yeo e kilego ya bolelwa ka makasineng wa The Golden Age gomme a re: “Go dihlatse tša Jehofa, ga go na tsela yeo e sa sepelegego goba e telele.”
Charles Harris, yo a bilego mmulamadibogo ka nako e telele, o hlalositše gore go bolela ditaba tše dibotse metseng yeo ya kgole le ditoropo le ya go hlaka go mmatameditše kgauswi le Jehofa. O okeditše ka gore: “Bophelo bo bose ge o se na dilo tše dintši. Ge e ba Jesu a be a ikemišeditše go robala hlageng, gona le rena re swanetše go dira bjalo ge e ba kabelo ya rena e nyaka re dira bjalo.” Se ke sona seo babulamadibogo ba bantši ba se dirilego. Ka baka la maiteko a bona ba sa lape, ditaba tše dibotse di ile tša fihla kgole le kgauswi kontinenteng ya Australia, gomme ba thuša batho ba bantši kudu go thekga Mmušo wa Modimo.
^ par. 4 Barutwana ba Beibele ba ile ba bitšwa Dihlatse tša Jehofa ka 1931.


text:
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Na polanete ya rena e bile gona ka morero?
Polanete ya rena e hlametšwe gore go be le bophelo go yona. E na le meetse a mantši, ao a lego bohlokwa gore re phele. Go sekama ga lefase ge le dikologa go loketše go thibela mawatle gore a se kgahle goba go bela. Le gona moya wa sebakabakeng le matlakgogedi a lefase a le šireletša phišong e kotsi. Go tswalana ga dimela le diphoofolo mo lefaseng go tloga go makatša. Ka baka leo, batho ba bantši ba phethile ka gore polanete ya rena e hlamilwe ka morero—Bala Jesaya 45:18.
Eupša o ka ipotšiša gore: ‘Na tlaišego le go hloka toka ke karolo ya morero woo?’—Bala Doiteronomio 32:4, 5.
Na morero ka lefase o tla phethagatšwa?
Lefase le be le bopetšwe gore e be legae leo le thabelwago ke batho bao ba hlomphanago le go rata Mmopi wa bona. Ka go re’alo, morero ka batho o feta wa dimela goba diphoofolo. Re ka kwešiša seo Mmopi wa rena a lego sona gomme ra hlompha le go ekiša lerato le toka ya gagwe.—Bala Mmoledi 12:13; Mika 6:8.
Mmopi wa rena o kgona go phethagatša dilo ka moka tšeo a di rerago. Ka gona re ka kgonthišega gore o tla fediša tlaišego le go hloka toka gomme a dira gore polanete ya rena e be legae le le phethagetšego la batho.—Bala Psalme 37:11, 29; Jesaya 55:11.
Ithute ka mo go oketšegilego
Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?
Na morero wa Modimo ka lefase o tla ka wa phethagala? Ge e ba go le bjalo o tla phethagala neng?


text:
Pherekgong
Pherekgong goba Janaware ke kgwedi ya pele ya ngwaga Tšhupamabakeng ya Gregorian. Pherekgong ke ye nngwe ya dikgwedi tše šupa tša go ba le matšatši a masometharotee (31).
Letšatši la pele kgweding ya Pherekgong le tsebja bjalo ka Letšatši la mathomo la ngwaga.
Maemo a boso kgweding ya Pherekgong[lokiša | edit source]
Ka kakaretšo, ye ke kgwedi ye e tonyago kudu karolonog ya ka godimo ya lefase (Northern Hemisphere), mola karolong ya tlase ya lefase (Southern Hemisphere) e le kgwedi ye e fišago.
Matšatši kgweding ya Pherekgong[lokiša | edit source]
Ngwageng wa go tlwaelega, Pherekgong e thoma letšatšibekeng le le swanago le la Diphalane. Mohlala, ge letšatši la pele la Pherekgong e le Labobedi, Diphalane le yona e tla thoma ka Labobedi, gomme bobedi di fela letšatšibekeng le le swanago ka ge di na le matšatši a masometharotee. Le ge Pherekgong e sa thome letšatšibekeng la go swana le la Dibokwane, dikgwedi tše pedi tše di fela ka letšatšibeke le le swanago. Ka gona Pherekgong, Dibokwane le Diphalane di fela ka letšatšibeke le le swanago.


text:
NOVEMBER 26, 2014
JAPANE
Dihlatse di Thuša Bao ba Hlasetšwego ke go Elela ga Leraga
EBINA, Japane—Mesong ya August 20, 2014 dipula tše maatla kua Hiroshima di bakile go elela ga leraga leo le sentšego o šoro le go bolaya batho ba 74 gomme la tlogela ba 1 600 ba se na magae. Ofisi ya lekala ya Dihlatse tša Jehofa kua Japane e begile gore ga go Hlatse ya Jehofa yeo e hlokofetšego goba go gobala, eupša magae a seswai a Dihlatse a sentšwe ke kotsi ye.
Pula ye e nele diiri tše tharo feela le go baka tshenyo e kgolo kudu, gomme se sa gapeletša mmušo go tla ka leano la tlhakodišo. Ofisi ya lekala ya Japane e ile hloma kapejana komiti ya tlhakodišo le go rulaganya baithaopi ba Dihlatse bao ba ka thušago ka go hlwekiša. Dihlopha tše tša baithaopi di ile tša dira mothaladi woo di bego di neeletšana ka pakete ya leraga go tloša ditšhila le santa yeo e bego e tletše dintlong tša batho. Ka morago ga go kgetha dithoto tšeo di bego di se tša senyega kudu, baithaopi ba ile ba hlwekiša dintlo tšeo di bego di šilafetše.
Kuranta ya Japane yeo e bitšwago Yomiuri Shimbun e ile ya bolela ka Hlatse yeo e phologilego kotsi ye. Kuranta ye e begile gore Kayoko Nakamizo yo a bego a dula Yagi seleteng sa Asaminami Ward, o ile a kgona go tšwa ntlong ya gagwe gomme a eta a “kokotela baagišani ba gagwe ka moka a hlola ge eba ba šireletšegile.” Ka baka la se, Kayoko o ile a kgona go thuša go phološa moagišani wa gagwe le go thuša ba bangwe go tloga lefelong le le kgomilwego ke kotsi.
Ichiki Matsunaga, e lego mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa kua Japane o boletše gore: “Re lla le bao ba kgomilwego ke kotsi ye. Go sa šetšwe mathata a, re dira sohle seo re se kgonago le go ba le boemo bjo bobotse bja kgopolo ge re dutše re thuša le go kgothatša baagišani ba rena.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Boditšhabatšhaba, mogala +1 718 560 5000
Japane: Ichiki Matsunaga, mogala +81 46 233 0005


text:
KGAOLO 125
Jesu o Išwa go Annase, ka Morago a Išwa go Kayafa
MATEO 26:57-68 MAREKA 14:53-65 LUKA 22:54, 63-65 JOHANE 18:13, 14, 19-24
JESU O IŠWA GO ANNASE YO E KILEGO YA BA MOPERISITA YO A PHAGAMEGO
TSHEKO YEO E SEGO MOLAONG YA SANHEDRINE
Ka ge Jesu a tlemilwe bjalo ka sesenyi, o išwa go Annase, yo e bego e le moperisita yo a phagamego nakong ya ge Jesu a be a makatša barutiši tempeleng e sa le mošemanyana. (Luka 2:42, 47) Ka morago ga moo, ba bangwe ba barwa ba Annase ba ile ba hlankela e le baperisita ba phagamego, gomme mo nakong ye mokgonyana wa gagwe e lego Kayafa o hlankela boemong bjoo.
Ge Jesu a sa le legaeng la Annase, se se nea Kayafa sebaka sa go bokanya lekgotla la Sanhedrine. Lekgotla leo la ditho tše 71 le akaretša moperisita yo a phagamego le ba bangwe bao ba kilego ba ba maemong ao.
Bjale Annase o botšiša Jesu “ka barutiwa ba gagwe le ka thuto ya gagwe.” Jesu o araba ka tsela e bonolo, o re: “Ke boletše le lefase phatlalatša. Ke rutile ka mehla sinagogeng le tempeleng moo Bajuda ka moka ba phuthegelago gona; ga se ka bolela selo ka sephiring. Ke ka baka la’ng o mpotšiša dipotšišo? Botšiša bao ba kwelego seo ke ba boditšego sona.”—Johane 18:19-21.
Mohlankedi yo mongwe yo a bego a eme moo o phasola Jesu sefahlegong gomme o mo kgalema ka gore: “Na yeo ke tsela ye o arabago moperisita yo mogolo ka yona?” Ka ge Jesu a tseba gore ga se a dira phošo, o mo araba a re: “Ge e ba ke boletše se se fošagetšego, hlatsela phošo yeo; eupša ge e ba ke boletše therešo, gona o ntitiela’ng?” (Johane 18:22, 23) Ke moka Annase o rulaganya gore Jesu a išwe go mokgonyana wa gagwe e lego Kayafa.
Ga bjale go bokane ditho ka moka tša lekgotla moka la Sanhedrine—yo a hlankelago e le moperisita yo a phagamego, bagolo setšhabeng le bamangwalo. Ba bokane legaeng la Kayafa. Go seka molato o bjalo bošegong bja Paseka ga go molaong, eupša seo ga se ba thibele go phegelela morero wa bona o mobe kudu.
Ruri ditho tša lekgotla le di na le kgethollo! Ka morago ga gore Jesu a tsoše Latsaro bahung, lekgotla la Sanhedrine le ile la dira phetho ya gore Jesu a bolawe. (Johane 11:47-53) Le gona matšatšing a sego kae pejana baetapele ba bodumedi ba ile ba rera seng sa bona go swara Jesu ka boradia gore ba mmolaye. (Mateo 26:3, 4) Ee, le pele tsheko ya Jesu e ka thoma, o šetše a ahloletšwe lehu!
Go oketša tabeng ya gore ba bokane ka tsela yeo e sego ya molao, baperisita ba bagolo le ba bangwe ba lekgotla la Sanhedrine ba leka go nyaka dihlatse tšeo di tla neago bohlatse bja maaka e le gore ba latofatše Jesu. Ba hwetša dihlatse tše dintši, eupša bohlatse bja tšona ga bo dumelelane. Mafelelong, gwa tla dihlatse tše pedi gomme tša re: “Re kwele a re: ‘Ke tla phušola tempele ye yeo e dirilwego ka diatla gomme ka aga e nngwe yeo e sa dirwago ka diatla.’” (Mareka 14:58) Lega go le bjalo, dihlatse tše le tšona ga di dumelelane.
Kayafa o botšiša Jesu o re: “Na ga o fetole ka selo? Ke eng tše ba go latofatšago ka tšona?” (Mareka 14:60) Jesu o ikhomoletše ge a dutše a latofatšwa ka maaka ke dihlatse tšeo ditaba tša tšona di sa dumelelanego. Ka gona Moperisita yo a Phagamego e lego Kayafa o loga leano le lengwe.
Kayafa o tseba gabotse gore Bajuda ba kgopišwa kudu ke motho le ge e le ofe yo a ipolelago gore ke yena Morwa wa Modimo. Pejana, ge Jesu a be a biditše Modimo gore ke Tatagwe, Bajuda ba be ba nyaka go mmolaya ka gobane ba be ba re o “itekanya le Modimo.” (Johane 5:17, 18; 10:31-39) Ka ge a lemoga seo, bjale Kayafa ka boradia o laela Jesu o re: “Ke go eniša ka Modimo yo a phelago gore o re botše ge e ba o le Kriste Morwa wa Modimo!” (Mateo 26:63) Ke therešo gore Jesu o ile a dumela gore ke yena Morwa wa Modimo. (Johane 3:18; 5:25; 11:4) Ge e ba a sa dire seo gona bjale, go ka bonagala eka o gana gore ke yena Morwa wa Modimo e bile ke Kriste. Ka gona Jesu o re: “Ke nna yena, le tla bona Morwa wa motho a dutše ka letsogong la le letona la Ramatlaohle a etla ka maru a legodimo.”—Mareka 14:62.
Ge se se direga, Kayafa o gagola diaparo tša gagwe ka tsela e tlabago kudu gomme o goeletša ka gore: “O rogile Modimo! Re sa nyakela’ng dihlatse tše dingwe? Bonang! Bjale le kwele thogako. Le di bona bjang?” Lekgotla la Sanhedrine le ntšha kahlolo yeo e sego ya toka gomme le re: “O lebanwe ke lehu.”—Mateo 26:65, 66.
Ka morago ba thoma go kwera Jesu gomme ba mo itia ka difeisi. Ba bangwe ba mo phasola sefahlegong gomme ba mo tshwela ka mare. Ka morago ga ge ba mo khupeditše sefahlego ka moka gomme ba mo phasola, ba mo kodutla ka gore: “Porofeta! Ke mang yo a go otlilego?” (Luka 22:64) Ruri Morwa wa Modimo o gobošwa tshekong ya bošego yeo e sego molaong!


text:
PHAFOGA! MAY 2014
Kgateletšego
—Ditsela tša go Lebeletšana le Yona
Kgateletšego e ka go hola, ge feela o ka lebeletšana le yona gabotse.
Madireng a Lefase
Ditaba di akaretša: lefelo leo go hwetšwago diphedi tše difsa tše ka godimo ga tše 100 ngwaga le ngwaga, tekanyo ya nako e šišintšwego yeo bana ba swanetšego go bogela thelebišene ka yona, le tšwelopele goba poelomorago ya go tšweletša mohlagase o hlwekilego.
Kgateletšego
—Ditsela tša go Lebeletšana le Yona
Ditšhišinyo tše di šomago tšeo di lego ka Beibeleng tšeo di ka go thušago go lebeletšana le kgateletšego yeo e bakwago ke dilo tše nne tše di tlwaelegilego.
Kamoo o ka Rutago Bafsa go Diriša Inthanete ka Šedi
O ka kgaotša bjang go bea melao gomme wa thuša ngwana wa gago go itirela diphetho tše bohlale?
Setsebi sa go Bua se Hlalosa Tumelo ya Sona
Ka nywaga e mentši, Ngaka Guillermo Perez o be a dumela thuto ya tlhagelelo, eupša gabjale o kgodišegile gore mebele ya rena e bopilwe ke Modimo. Ke’ng seo se mo fetošitšego kgopolo?
Go Tsongwa ga Baloi Kua Yuropa
Mehla e sehlogo le e mebe e bakilwe ke “puku e sehlogo kudu . . . , le yeo e sentšego megopolo ya batho go feta puku le ge e le efe yeo e kilego ya ba gona lefaseng.”
Go Naganišiša
Motho a ka naganišiša ka ditsela tše di sa swanego.
Bohlale bo a Goeletša
—Na o a bo kwa?
Bohlale bja kgonthe bo tla rarolla mathata a batho.
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Na ke Tšeela Dilo Godimo?
Bafsa ba bangwe ba newa tokologo go feta ba bangwe. Seo se dirwa ke’ng?
Na o Loketše go Ratana?
Ela hloko dipotšišo tše nne tšeo di ka go thušago go dira phetho ya ge e ba o loketše go ratana.
Go Thwe’ng ge e ba Batswadi ba ka ba Hlalana?
O ka dira’ng gore o se sa ikwa o nyamile, o galefile goba o selekegile?
Seo Bafsa ba se Bolelago ka Ponagalo ya Mmele
Ke ka baka la’ng e le tlhohlo go bafsa go ba le pono e lekalekanego ka ponagalo ya mmele? Ba ka thušwa ke’ng?
Moshe o Godišetšwa Egipita
Ke ka baka la’ng mmago Moshe a ile a mmea Nokeng ya Nile? Ithute ka mo go oketšegilego ka Moshe, lapa labo le morwedi wa Farao.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
Seo o Swanetšego go se Tseba ka Malwetši a Monagano
Claudia yo a bego a sa tšwa go botšwa gore o na le bolwetši bja go fetofetoga ga maikwelo ka tsela e feteletšego (bipolar) le bolwetši bja monagano bjoo bo bakwago ke tiragalo e itšego e tšhošago (post-traumatic stress), o re: “Ke ile ka kwa eka ga ke sa kgona go hema. Go lebeletšana le bothata bja bolwetši bja monagano go be go bonagala go sa kgonege.”
Monna wa Claudia, e lego Mark o re: “Go re tšere nako e telele gore re amogele boemo bjo. Eupša ke ile ka lemoga gore ke swanetše go šetša kudu taba ya go thekga mosadi wa ka maikwelong.”
O BE o tla ikwa bjang ge go ka hwetšwa gore wena goba motho yo mongwe yo o mo ratago o na le tšharakano ya monagano? Se se kgahlišago ke gore motho yo a nago le bolwetši bja monagano a ka thušwa. Anke re hlahlobeng dilo tše mmalwa tšeo o swanetšego go di tseba tšeo di tlago go go nea kwešišo e kaone ka tšharakano ya monagano. *
Ditherešo tša Motheo Mabapi le go Phela Gabotse Monaganong
“Batho ba dimilione tše makgolo karolong e nngwe le e nngwe ya lefase ba ba le tšharakano ya monagano gomme se se kgoma bophelo bja baratiwa ba bona. Nakong e nngwe bophelong, motho o tee go ba bane o tla ba le tšharakano ya monagano. Kgateletšego ya monagano ke sebaki se segolo lefaseng ka bophara sa bolwetši bjo. Bolwetši bja Schizophrenia le bja go fetofetoga ga maikwelo ka tsela e feteletšego a balwa gare ga malwetši a šoro le ao a golofatšago. . . . Le ge batho ba bantši ba swerwe ke malwetši a, batho bao ba nago le ona ba a iphihla, ba a hlokomologwa le go kgethollwa.”—Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo [World Health Organization (WHO)].
Go ya ka Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo, batho ba bantši bao ba nago le malwetši a monagano ba gana go hwetša kalafo ka baka la tsela yeo ba tla lebelelwago ka yona.
Mokgatlo wa National Alliance on Mental Illness o bega gore, le ge go na le kalafo bakeng sa malwetši a mantši a monagano, mo e ka bago 60 lekgolong ya batho ba bagolo le mo e ka bago 50 lekgolong ya bafsa ba nywaga e 8 go fihla ka 15 kua United States, bao ba nago le tšharakano ya monagano, ga se ba hwetša kalafo ngwageng o fetilego.
Go Kwešiša Tšharakano ya Monagano
Bolwetši bja monagano ke’ng? Ditsebi di hlalosa tšharakano ya monagano e le go se šome gabotse ga monagano, go se kgone go laola maikwelo le boitshwaro. Gantši boemo bjo bo šitiša motho go phela le batho ba bangwe gaešita le go lebeletšana le dinyakwa tša bophelo.
Tšharakano ya monagano ga e bakwe ke mafokodi a motho
Go ithekgile ka bolwetši bja motho le maemo, maswao a ka itšweletša ka pela goba a tšea nako e telele gomme a ka fapafapana. Bolwetši bjo bo ka tsena motho wa bong le ge e le bofe, nywaga, setšo, morafo, bodumedi, go sa šetšwe thuto le tšhelete yeo motho a e golago. Tšharakano ya monagano ga e bakwe ke mafokodi a motho. Batho ba ka thušwa gore ba thabele bophelo bjo bo kgotsofatšago ge ba newa tlhokomelo e botse ya tša kalafo.
Go Alafa Tšharakano ya Monagano
Ditsebi tša monagano di ka kgona go alafa malwetši a mantši a monagano. Ka gona, kgato ya pele e bohlokwa ke gore motho a hlahlobje ka kelohloko ke setsebi sa tša maphelo seo se nago le bokgoni bja go alafa malwetši a monagano.
Lega go le bjalo, balwetši ba ka holwa ke thušo e bjalo ge feela ba amogela kalafo e ba swanetšego. Se se tla nyaka gore ba lwantšhane le tshekamelo ya go tšhaba go bolela le ba bangwe ka bolwetši bja monagano. Kalafo e ka akaretša go bolela le ditsebi tša monagano tšeo di ka ba thušago gore ba kwešiše malwetši a bona, tša rarolla mathata ao ba lebanago le ona le go ba kgothaletša go se tlogele kalafo yeo ba e hwetšago. Setho sa lapa goba mogwera a ka kgatha tema e bohlokwa ka go kgothatša le go thekga molwetši ge a yo bona ngaka.
Batho ba bantši ba ithutile go lebeletšana le tšharakano ya monagano ka morago ga go hwetša kwešišo e kaone ka bolwetši bja bona le go diriša dihlare tšeo ba di newago ke ditsebi tša monagano. Mark, yo go boletšwego ka yena pejana o re: “Pele mosadi wa ka a hwetša gore o na le bolwetši bja monagano, re be re se na kwešišo e kaalo ka bjona. Eupša re ithutile go lebeletšana le maemo ganyenyane-ganyenyane le go itlwaelanya le ona. Ge nako e dutše e eya, re ile ra holwa ke thekgo ya ditsebi gotee le ya lapa le bagwera.”
Kgato ya pele e bohlokwa ke gore motho a hlahlobje ka kelohloko ke setsebi sa tša maphelo seo se nago le bokgoni bja go alafa malwetši a monagano
Claudia o dumela ka gore: “Mathomong ge ke be ke botšwa gore ke na le bolwetši bjo, ke ile ka ikwa ke kgakgetšwe. Eupša le ge bolwetši bja ka bo re tlišeditše ditlhohlo, ke ithutile gore re ka kgona go lebeletšana gaešita le maemo a thata. Ka gona ke kgona go lebeletšana le bolwetši bja ka bja monagano ka go dirišana le dingaka le ditsebi, ka go matlafatša ditswalano le ba bangwe le ka go se dire dilo ka lepotlapotla.”
Go Iphepa Moyeng go Bohlokwa
Beibele ga e bontšhe gore go phela ka melao ya Modimo go alafa mathata a tša maphelo. Lega go le bjalo, malapa a mantši go dikologa lefase a homoditšwe le go matlafatšwa ke seo Beibele e se rutago. Ka mohlala, Beibele e re kgonthišetša gore Mmopi wa rena yo lerato o tloga a kgahlegela go homotša ba “dipelo tše di robegilego” le “ba meoya e nyamilego o šoro.”—Psalme 34:18.
Le ge Beibele e se puku ya tlhokomelo ya tša maphelo, e nea tlhahlo e šomago yeo e ka re thušago go kgotlelela ge re imetšwe le ge re le maemong a gateletšago. Gape Beibele e re nea kholofelo ka bokamoso mo lefaseng moo re tla bego re phela re sa babje le go kwa bohloko. Lentšu la Modimo le holofetša gore: “Mohlang woo mahlo a difofu a tla buduloga gomme ditsebe tša difoa di tla thibologa. Mohlang woo sehlotša se tlo taboga bjalo ka kgama gomme leleme la semumu le tlo goelela ka lethabo.”—Jesaya 35:5, 6.
^ ser. 5 E le gore re se gakanege, sehlogong se polelwana “tšharakano ya monagano” e akaretša malwetši a monagano gotee le go hlakahlakana boitshwarong.
^ ser. 32 Phafoga! ga e bolelele kalafo le ge e le efe e itšego ya dihlare. Bakriste ba swanetše go kgonthišetša gore kalafo le ge e le efe yeo ba e phegelelago ga e thulane le melao ya motheo ya Beibele.
^ ser. 40 Bona gape le sehlogo se se rego: “Kgateletšego—Ditsela tša go Lebeletšana le Yona,” ka tokollong ya Phafoga! ya May 2014.


text:
KGAOLO 75
Jesu o Utolla Mothopo wa Lethabo
GO LELEKA BATEMONA KA “MONWANA WA MODIMO”
MOTHOPO WA LETHABO LA KGONTHE
Jesu o sa tšwa go boeletša ditaelo tša gagwe mabapi le thapelo, eupša ga se yona taba e nnoši yeo e tšwelelago ka makga a fetago letee nakong ya bodiredi bja gagwe. Ge a be a dira mehlolo kua Galilea, Jesu o ile a lebeletšana le tatofatšo ya maaka ya gore o be a dira mehlolo ka matla a mmuši wa batemona. Bjale tatofatšo ye e tšwelela gape ge a le Judea.
Ge Jesu a leleka motemona go motho yo motemona a mo paledišago go bolela, mašaba a a makala. Lega go le bjalo, baswayadiphošo ba gagwe ga ba makale. Ba bolela tatofatšo yona yeo ya maaka, ba re: “O leleka batemona ka matla a Beletsebubu, mmuši wa batemona.” (Luka 11:15) Ba bangwe, bao ba nyakago bohlatse bjo bo oketšegilego bja mabapi le gore Jesu ke mang, ba mo kgopela pontšho e tšwago legodimong.
Ka ge a lemoga gore ba nyaka go mo leka, Jesu o ba araba ka tsela yeo a ilego a araba baswayadiphošo ba bjalo bao a kopanego le bona kua Galilea. O bolela gore mmušo o mongwe le o mongwe wo o aroganego o tla šwalalana, ge a re: “Ge e ba Sathane le yena a ikaroganya, gona mmušo wa gagwe o ka ema bjang?” Ke moka Jesu o ba botša ka go lebanya, o re: “Ge e ba ke leleka batemona ka monwana wa Modimo, gona Mmušo wa Modimo ruri o le fihletše.”—Luka 11:18-20.
Go bolela ga Jesu ka “monwana wa Modimo” go swanetše go gopotša batheetši ba gagwe seo se diregilego pejana historing ya Baisiraele. Bao ba bego ba le lapeng la Farao ba ba bonego Moshe a dira mohlolo, ba ile ba goeletša ka gore: “Se se dirilwe ka matla [goba, monwana] a Modimo!” Le gona “monwana wa Modimo” ke wona o ngwadilego Melao e Lesome diphaphathing tše pedi tša maswika. (Ekisodo 8:19; 31:18) Ka mo go swanago, “monwana wa Modimo”—moya wa gagwe o mokgethwa, goba matla a šomago—ke wona wo bjale o dirago gore Jesu a kgone go leleka batemona le go fodiša balwetši. Lega go le bjalo, ruri Mmušo wa Modimo o fihletše baganetši ba, ka gobane Kgoši e kgethilwego ya Mmušo e lego Jesu, e gona moo e dira mehlolo ye.
Bokgoni bja Jesu bja go leleka batemona ke bohlatse bja gore o feta Sathane ka matla, go fo swana le ge monna yo matla a ka hlasela monna yo a itlhamilego gabotse yo a letilego ntlo ya gagwe gomme a mo fenya. Jesu gape o boeletša seswantšho sa gagwe sa mabapi le moya o sa hlwekago wo o tšwago mothong. Ge e ba motho a sa tlatše sekgoba seo ka dilo tše dibotse, moya woo o tla boa le meoya e mengwe e šupago, wa dira gore boemo bja mafelelo bjoo motho yoo a bego a le go bjona bo mpefale le go feta peleng. (Mateo 12:22, 25-29, 43-45) Ka gona go bjalo le ka setšhaba sa Isiraele.
Mosadi yo a theeditšego Jesu o tutueletšega gore a hlaboše lentšu, a re: “Go thaba popelo yeo e ilego ya go rwala, le matswele ao o a antšego!” Basadi ba Bajuda ba be ba na le kholofelo ya go ba mmago moporofeta, kudukudu Mesia. Ka gona mosadi yo a ka ba a nagana gore Maria a ka ba a thabišitšwe ka mo go kgethegilego ke go ba mmago morutiši yo bjalo. Lega go le bjalo, Jesu o phošolla mosadi ka taba ya mothopo wa kgonthe wa lethabo, o re: “Aowa, go e na le moo, go thaba bao ba kwago lentšu la Modimo gomme ba le boloka!” (Luka 11:27, 28) Le ka mohla Jesu ga se a ka a šišinya gore Maria a fiwe tlhompho e kgethegilego. Go e na le moo, lethabo la kgonthe la monna goba mosadi le ge e le ofe ga le tlišwe ke gore motho o tswalane le motho yo a itšego goba go tlišwa ke dilo tšeo a di fihleletšego, eupša le tlišwa ke go ba mohlanka yo a botegago wa Modimo.
Bjalo ka ge Jesu a ile a dira kua Galilea, o kgalemelela batho go nyaka pontšho e tšwago legodimong. O re ga go pontšho yeo ba tlago go e newa ge e se “pontšho ya Jona.” Jona e bile pontšho ka go ba ga gagwe ka mpeng ya hlapi ka matšatši a mararo le ka go dira ga gagwe boboledi ka sebete, e lego seo se ilego sa dira gore Baninife ba itshole. Jesu o re: “Eupša ke re yo a fetago Jona ka bogolo o gona mo.” (Luka 11:29-32) Jesu gape o feta Solomone, yoo kgošigadi ya kua Sheba e ilego ya yo kwa ka bohlale bja gagwe.
Jesu o oketša ka gore: “Motho ka morago ga go tšhuma lebone ga a le bee mo go utegilego goba ka tlase ga seroto, eupša o le bea godimo ga sehlomapone.” (Luka 11:33) A ka ba a bolela gore go ruta le go dira mehlolo pele ga batho ba go swana le go uta seetša sa lebone. Ka ge mahlo a bona a sa tsepama, ga ba bone morero wa mediro ya gagwe.
Jesu o sa tšwa go leleka motemona gomme o dirile gore semumu se kgone go bolela. Seo se swanetše go tutueletša batho go tagafatša Modimo le go botša ba bangwe ka seo Jehofa a se fihlelelago. Ka gona Jesu o lemoša baswayadiphošo ba gagwe ka mantšu a a rego: “Ka gona, phakgamelang gore seetša se se lego go lena e se be leswiswi. Ka gona, ge e ba mmele wa gago ka moka o tagile go se na karolo yeo e swifetšego, gona o tla taga ka moka ga wona go etša ge lebone le go edišetša ka mahlasedi a lona.”—Luka 11:35, 36.
Ithute ka mo go oketšegilego
Maria
—“Bona, Nna Lekgoba la Jehofa!”
Tsela yeo Maria a ilego a araba morongwa ka yona e re botša’ng ka tumelo ya gagwe? Ke dika dife tše dingwe tšeo a ilego a di bontšha?


text:
MOROKAMI (KGATIŠO E ITHUTWAGO) JUNE 2014
Tokollo ye e na le dihlogo tše ithutwago tšeo di tlago go ahlaahlwa ka August 4-31, 2014.
“Batalatša Tsela ya Lenao la Gago” Gore o Dire Tšwelopele
O ka tloša bjang mapheko gomme wa fihlelela dipakane tša gago tša moya?
Dipotšišo tše Tšwago go Babadi
Na Bakriste ba swanetše go fiša ditopo?
O ka Thuša Bjang Badumedigotee Bao ba Hladilwego?
Ithute ka maemo a thata le maikwelo ao batho bao ba hladilwego ba lebeletšanago le ona.
“O Rate Jehofa Modimo wa Gago”
Ithute ka seo Jesu a bego a se bolela ge a be a re re swanetše go rata Jehofa ka pelo ka moka, ka moya ka moka le ka monagano ka moka.
“O Rate Moagišani wa Gago ka Mokgwa wo o Ithatago ka Wona”
Jesu o be a e ra go re’ng ge a be a re re rate baagišani ba rena? Re ka dira seo bjang?
Na o a Gopola?
Na o badile ka kelohloko ditokollo tša morago bjale tša Morokami? Itlhahlobe gomme o bone seo o se gopolago.
Na o Lebelela Mafokodi a Batho go Etša Jehofa?
O ka ba le pono e nepagetšego kutšwanyana ka bana babo rena le dikgaetšedi bao ba bonagalago ba fokola.
Thuša ba Bangwe go Fihlelela Bokgoni bja Bona ka Botlalo
Re ka thuša bjang bana babo rena ba bafsa le bao ba sa tšwago go kolobetšwa go fihlelela bokgoni bja bona ka botlalo?


text:
Pono Ya Beibele
Moya (Soul)
Madumedi a nea dikgopolo tše di fapafapanego le tšeo di thulanago mabapi le moya (soul), le gore go direga eng ka wona ge re ehwa. Lega go le bjalo, Beibele e nea tlhaloso e kwagalago.
Na moya (soul) ga o hwe?
SEO BATHO BA SE BOLELAGO
Batho ba bantši ba dumela gore moya (soul) ga o hwe. Ba bangwe ba dumela gore o tšwela pele o tswalwa gape, o phela mmeleng o mongwe ka morago ga gore o tšwe go o hwilego. Ba bangwe ba dumela gore o tla feleletša o le lefelong le itšego le bjalo ka legodimong goba diheleng.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Beibele ga e bolele gore moya (soul) ga o hwe. Ge e le gabotse, gantši e bolela gore o a hwa. Moporofeta Hesekiele yoo Modimo a mo dirišitšego go ngwala karolo ya Beibele o boletše gore moya o ka otlwa ka lehu. Lekgeng le lengwe, Beibele e diriša polelwana “moya o hwilego” go hlalosa setopo. (Lefitiko 21:11, mongwalo wa ka tlase wa nwt) Go molaleng gore Beibele ga e rute gore moya (soul) ga o hwe.
“Moya wo o dirago sebe o tla hwa.”—Hesekiele 18:20.
Na moya (soul) o arogane le mmele?
SEO BATHO BA SE BOLELAGO
Moya (soul) o phediša mmele ge motho a sa phela gomme wa tšwa ge a ehwa.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Beibele e hlalosa mma a belega “meoya”—ke gore batho bao ba phelago le go hema. (Genesi 46:18) Ge e le gabotse, lentšu la Seheberu la “moya” leo le dirišitšwego ka Beibeleng le ka fetolelwa e le “mohemi.” Ka dinako tše dingwe, lentšu leo le dirišwa gape go hlalosa diphoofolo. Go oketša moo, Beibele e hlalosa gore moya o nyaka dijo. (Doiteronomio 12:20) Ge nkabe moya o arogane le mmele, na o be o tla nyaka go hema goba go ja? Ka Beibeleng gantši lentšu “moya” le šupa motho yo a feletšego, go akaretša mmele, maikwelo le seo motho a lego sona.
“[O] belege . . . meoya e lesometshela.”—Genesi 46:18.
Go direga eng ka moya (soul) ge motho a ehwa?
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Bjalo ka ge mebele ya rena e senyega ge re ehwa, Beibele e re botša gore “Bodulabahu . . . ga go na modiro le ge e le maano goba tsebo.” (Mmoledi 9:10) Ge motho a ehwa, “[o] boela mmung; letšatšing leo menagano ya gagwe e a fela.” (Psalme 146:4) Moya o hwilego o ba boemong bja go se dire selo, gomme ke ka baka leo Beibele e bolelago ka tsela ya seswantšhetšo gore bahu ba “robetše.”—Mateo 9:24.
KE KA BAKA LA ENG GO LE BOHLOKWA?
Ge o lahlegelwa ke bao o ba ratago ka baka la lehu, o ikwa o nyaka go tseba dikarabo tša dipotšišo tše rego: Bahu ba kae? Ba boemong bofe? Na ba a tlaišega? Ka ge Beibele e re kgonthišetša gore bahu ga ba kwe selo, re ka homotšwa ke go tseba gore baratiwa ba rena bao ba hwilego ga ba sa tlaišega le gatee. Re ka homotšega le go feta ge re tseba gore Jehofa o holofetša gore nakong e tlago, o tla tsoša bahu ba boela ba phela.—Jesaya 26:19.
“Bahu ga ba tsebe selo le gatee.”—Mmoledi 9:5.
Ithute ka mo go oketšegilego
Maaka ao a Dirilego Gore go Bonagale Eka Modimo o Sehlogo
Ba bantši ba dumela gore Modimo o otla badiradibe ka mo go sa felego. Na Modimo o dira dilo tše kgopo? Ge e le gabotse go direga’ng ge motho a ehwa?
Tsogo ya Bahu ke Eng?
O ka makatšwa ke go tseba gore ke bomang bao ba tlago go tsošwa.


text:
KGAOLO 13
“Molao wa Jehofa o Phethagetše”
1, 2. Ke ka baka la’ng batho ba bantši ba se na taba le molao, gomme ke bjang re ka thomago go ba le maikwelo a bjalo ka melao ya Modimo?
“MOLAO ke molete o išago, o . . . metša selo se sengwe le se sengwe.” Polelo yeo e ile ya tšwelela ka pukung yeo e gatišitšwego morago kua ka 1712. Mongwadi wa yona o be a sola tshepedišo ya molao yeo go yona melato ka dinako tše dingwe e tšeago lebaka la nywaga dikgorong tša tsheko, e fetola bao ba tsomago toka badiidi. Dinageng tše dintši, ditshepedišo tša molao le tša kahlolo ke tšeo di raraganego kudu, tšeo di tletšego go hloka toka, kgethollo le go feto-fetoga, moo e lego gore go nyatša molao go apareditše.
2 Go fapana le se se boletšwego ka mo godimo, ela hloko mantšu a ao a ngwadilwego nywaga e ka bago 2 700 e fetilego: “Melaô ya xaxo ke e rata xakaka’ng!” (Psalme 119:97) Ke ka baka la’ng mopsalme a be a e-na le lerato le le tseneletšego gakaakaa? Ka gobane molao woo a bego a o tumiša o be o sa tšwe mmušong le ge e le ofe wa lefase, eupša o be o e-tšwa go Jehofa Modimo. Ge o dutše o ithuta melao ya Jehofa, o ka thoma go ikwa go swana kudu le kamoo mopsalme a bego a ikwa ka gona. Thuto e bjalo e tla go nea temogo ya go lemoga yo a nago le bohlale bjo bo phagamego kudu bja go ahlola legohleng.
Monei-Molao yo Mogolo
3, 4. Ke ka ditsela dife Jehofa a ipontšhitšego e le Monei-molao?
3 Beibele e re botša gore: “Mmei wa Molaô ké o tee; Mosodi ké Yêna.” (Jakobo 4:12) Ka kgonthe, Jehofa ke yena Monei-molao wa kgonthe a nnoši. Gaešita le mesepelo ya makoko a legodimo e laolwa ke “melaô e beetšwexo maxodimo.” (Jobo 38:33) Barongwa ba Jehofa ba bakgethwa ba dikete-kete le bona ka mo go swanago ba laolwa ke molao wa Modimo, ka gobane ba rulagantšwe go ya ka maemo a sa swanego gomme ba hlankela ka tlase ga taelo ya Jehofa e le badiredi ba gagwe.—Psalme 104:4; Ba-Hebere 1:7, 14.
4 Le gona Jehofa o neile batho melao. Yo mongwe le yo mongwe wa rena o na le letswalo, e lego ponagatšo ya go kgomega ga Jehofa ka toka. Ka ge e le mohuta wa molao wa ka gare, letswalo le ka re thuša gore re hlaole se se lokilego go se se fošagetšego. (Ba-Roma 2:14) Batswadi ba rena ba pele ba be ba šegofaditšwe ka letswalo le le phethagetšego, ka gona ba be ba nyaka feela melao e sego kae. (Genesi 2:15-17) Lega go le bjalo, motho yo a sa phethagalago o nyaka melao e mentši gore e mo hlahle go direng thato ya Modimo. Bapatriareka ba bjalo ka Noage, Aborahama le Jakobo ba ile ba amogela melao go Jehofa Modimo gomme ba e fetišetša go malapa a bona. (Genesi 6:22; 9:3-6; 18:19; 26:4, 5) Jehofa o ile a itira gore e be Monei-molao ka tsela e sa lekanywego ge a be a nea setšhaba sa Isiraele thulaganyo ya Molao ka Moše. Thulaganyo ye ya molao e re nea temogo e nabilego ya go lemoga go kgomega ga Jehofa ka toka.
Kakaretšo ya Molao wa Moše
5. Na Molao wa Moše e be e le lelokelelo la melao e boima le e raraganego, gomme ke ka baka la’ng o araba bjalo?
5 Ba bantši ba bonala ba nagana gore Molao wa Moše e be e le lelokelelo la melao e imelago le e raraganego. Kgopolo e bjalo ga se therešo le ganyenyane. Go na le melao e fetago e 600 thulaganyong ka moka ya molao. Seo se ka bonagala e le melao e mentši, eupša nagana feela: Bofelong bja lekgolo la nywaga la bo-20, melao ya mmušo ya United States e be e tlala matlakala a fetago 150 000 a dipuku tša molao. Nywageng e mengwe le e mengwe e mebedi go tlaleletšwa ka melao e mengwe e 600 e mefsa! Ka gona ge re bolela feela ka tekanyo ya bogolo, gona thaba ya melao ya batho e feta kgole Molao wa Moše. Lega go le bjalo, Molao wa Modimo o be o buša ba-Isiraele dibopegong tša bophelo tšeo melao ya mehleng yeno e sa di kgwathego le gatee. Ela hloko kakaretšo ye.
6, 7. (a) Ke eng se se dirago gore Molao wa Moše o fapane le thulaganyo le ge e le efe e nngwe ya molao, gomme taelo e kgolo ya Molao woo ke efe? (b) Ba-Isiraele ba be ba ka bontšha bjang go amogela ga bona bogoši bja Jehofa?
6 Molao o be o godiša bogoši bja Jehofa. Ka go rialo, Molao wa Moše o ka se bapišwe le thulaganyo le ge e le efe e nngwe ya molao. Molao wa yona o mogolo e be e le o rego: “Theetša, Isiraele! Morêna Modimo wa rena ké Morêna à nnoši. Morêna Modimo wa xaxo O mo ratê ka pelo ya xaxo ka moka, le ka môya wa xaxo ka moka, le ka matla a xaxo ka moka.” Batho ba Modimo ba be ba tla bontšha bjang lerato la bona go yena? Ba be ba swanetše go mo hlankela, ba ikokobeletše bogoši bja gagwe.—Doiteronomio 6:4, 5; 11:13.
7 Mo-Isiraele yo mongwe le yo mongwe o be a bontšha go amogela ga gagwe bogoši bja Jehofa ka go ikokobeletša bao ba neilwego matla a taolo godimo ga gagwe. Batswadi, dikgošana, baahlodi, baperisita go feleletša ka kgoši, ka moka ba be ba emela matla a taolo a Modimo. Jehofa o be a lebelela go rabela le ge e le gofe malebana le bao ba neilwego matla a taolo e le go rabela malebana le yena. Ka lehlakoreng le lengwe, bao ba neilwego matla a taolo ba be ba ipea kotsing ya go galefelwa ke Jehofa ge ba be ba swara batho ba gagwe ka go hloka toka goba ka go ikgodišetša bona. (Ekisodo 20:12; 22:28; Doiteronomio 1:16, 17; 17:8-20; 19:16, 17) Ka gona mahlakore ka bobedi a be a ikarabela bakeng sa go godiša bogoši bja Modimo.
8. Molao o be o godiša bjang tekanyetšo ya Jehofa ya bokgethwa?
8 Molao o be o godiša tekanyetšo ya Jehofa ya bokgethwa. Mantšu “kgethwa” le “bokgethwa” a tšwelela ka makga a fetago 280 Molaong wa Moše. Molao o be o thuša batho ba Modimo go kgethologanya magareng ga se se hlwekilego le se se sa hlwekago, se se sekilego le se se sa sekago, o bolela dilo tše ka bago 70 tše di sa swanego tšeo di ka dirago mo-Isiraele gore e be yo a sa hlwekago go ya ka tirelo. Melao ye e be e bolela ka bohlweki bja mmeleng, dijo gaešita le tsela ya go lahla ditšhila. Melao e bjalo e be e nea mehola e megolo ya tša maphelo. * Eupša e be e e-na le morero o mogolo—wa go boloka batho ba amogelwa ke Jehofa, ba arogile mekgweng ya sebe ya ditšhaba tše di gobogilego tšeo di bego di ba dikologile. Ela hloko mohlala.
9, 10. Kgwerano ya Molao e be e akaretša melao efe mabapi le ditswalano tša botona le botshadi le go belegwa ga bana, gomme melao e bjalo e be e nea mehola efe?
9 Melao ya kgwerano ya Molao e be e bolela gore ditswalano tša kopano ya botona le botshadi le go belegwa ga ngwana—gaešita le bathong bao ba nyalanego—di be di tliša lebaka la go se hlweke. (Lefitiko 12:2-4; 15:16-18) Melao yeo e be e sa nyenyefatše dimpho tše tše hlwekilego tše di tšwago go Modimo. (Genesi 1:28; 2:18-25) Go e na le moo, melao yeo e be e godiša bokgethwa bja Jehofa, e boloka barapedi ba gagwe ba sa šilafatšwa. Ke mo go lemogegago gore ditšhaba tšeo di bego di dikologile Isiraele di be di sekametše go tswakeng borapedi ka mekgwa ya kopano ya botona le botshadi le pelego. Bodumedi bja ba-Kanana bo be bo akaretša go gweba ka mmele ga banna le basadi. Go ile gwa feleletša ka kgobogo e feteletšego ka go fetišiša gomme ya aparetša. Ka mo go fapanego, Molao o be o dira gore borapedi bja Jehofa e be bjo bo arogilego ka mo go feletšego ditabeng tša tša kopano ya botona le botshadi. * Moo le gona go be go e-na le mehola e mengwe.
10 Melao yeo gape e be e šoma bakeng sa go ruta therešo e bohlokwa. * Ge e le gabotse, sepatso sa sebe sa Adama se fetišetšwa bjang melokong ka go latelana? Na ga se ka ditswalano tša botona le botshadi le go belegwa ga bana? (Ba-Roma 5:12) Ee, Molao wa Modimo o be o gopotša batho ba gagwe ka therešo e dulago e le gona ya sebe. Ge e le gabotse, ka moka ga rena re belegetšwe sebeng. (Psalme 51:5) Re nyaka go lebalelwa le go lopollwa e le gore re batamele kgaufsi le Modimo wa rena yo mokgethwa.
11, 12. (a) Molao o be o bolelela molao ofe o mogolo wa motheo wa toka? (b) Ke tšhireletšo efe malebana le go kgopamišwa ga toka yeo Molao o bego o e akaretša?
11 Molao o be o godiša toka e phethagetšego ya Jehofa. Molao wa Moše o be o bolelela molao wa motheo wa go lekana goba wa teka-tekano ditabeng tša toka. Ka gona, Molao o itše: “Bophelô bo lefyê ka bophelô, leihlô ka leihlô, leinô ka leinô, seatla ka seatla, leoto ka leoto.” (Doiteronomio 19:21) Ka gona, ditabeng tša bosenyi kotlo e be e swanetše go swanela bosenyi. Karolo ye ya toka ya Modimo e be e tutuetša Molao ka moka, gomme go ba go fihla lehono, ke mo go nyakegago go kwešiša sehlabelo sa topollo sa Kriste Jesu bjalo ka ge Kgaolo 14 e tla bontšha.—1 Timotheo 2:5, 6.
12 Molao gape o be o akaretša go šireletša malebana le go kgopamišwa ga toka. Ka mohlala, go be go nyakega bonyenyane dihlatse tše pedi bakeng sa go nea bohlatse bjo bo kwalago bja tatofatšo. Go otlelwa go nea bohlatse bja maaka e be e le mo go šoro. (Doiteronomio 19:15, 18, 19) Kgobogo le letsogo le kobong le tšona di be di ileditšwe ka go tia. (Ekisodo 23:8; Doiteronomio 27:25) Gaešita le mekgweng ya bona ya tša kgwebo, batho ba Modimo ba be ba swanetše go godiša tekanyetšo e phagamego ya Jehofa ya toka. (Lefitiko 19:35, 36; Doiteronomio 23:19, 20) Thulaganyo yeo ya molao e bohlale le ya toka, e be e le tšhegofatšo e kgolo go Isiraele!
Melao Yeo e Godišago go Ahlola ka Kgaugelo le Tshwaro e Botse
13, 14. Molao o be o godiša bjang go swarwa gabotse le ka toka ga lehodu le mohlaselwa wa lona?
13 Na Molao wa Moše e be e le sehlopha sa melao e thata le yeo e se nago kgaugelo? Le gatee! Kgoši Dafida o ile a budulelwa go ngwala gore: “Molao wa Jehofa o phethagetše.” (Psalme 19:7, NW) Ka ge a be a tseba gabotse, Molao o be o kgothaletša kgaugelo le tshwaro e botse. O be o dira bjang se?
14 Dinageng tše dingwe lehono, go bonagala molao o tlogelela dilo kudu gomme o ema le disenyi go feta kamoo o kgomegago ka gona ka bahlaselwa. Ka mohlala, mahodu a ka fetša nako a le kgolegong. Go dutše go le bjalo, bahlaselwa e ka ba bao ba sa dutšego ba lahlegetšwe ke dithoto tša bona eupša ba swanelwa ke go lefa metšhelo yeo e agelago disenyi tše bjalo madulo le go di fepa. Isiraeleng ya bogologolo, go be go se na dikgolego tše di swanago le tšeo re di tsebago lehono. Go be go na le dithibelo tše di tiilego mabapi le go newa ga dikotlo tše šoro. (Doiteronomio 25:1-3) Lehodu le be le swanetše go bušetša mohlaselwa seo se lekanago le se le mo utsweditšego sona. Go oketša moo, lehodu le be le swanetše go lefa ka mo go oketšegilego. Le be le swanetše go lefa ka bokae? Go be go fapa-fapana. Go ya ka mo go bonagalago ka gona, baahlodi ba be ba neilwe tokologo ya go seka-seka mabaka a mantši, a bjalo ka go itshola ga modira-dibe. Seo se be se tla hlalosa lebaka leo ka lona pušetšo yeo e nyakegago go lehodu go ya ka Lefitiko 6:1-7 e lego ka tlasana kudu go yeo e hlalositšwego go Ekisodo 22:6.
15. Molao o be o kgonthišetša bjang go bontšhwa ga kgaugelo le toka tabeng ya motho yo a bolailego motho yo mongwe ka phošo?
15 Molao ka kgaugelo o be o dumela gore ga se diphošo ka moka tšeo e lego tša ka boomo. Ka mohlala, ge monna a be a ka bolaya motho ka phošo, o be a sa swanele gore a lefe bophelo ka bophelo ge e ba a be a ka gata mogato o swanetšego ka go tšhabela go o mongwe wa metse ya botšhabelo yeo e bego e phatlaletše le Isiraele ka moka. Ka morago ga ge baahlodi bao ba swanelegago ba seka-sekile molato wa gagwe, o be a swanetše gore a dule motseng wa botšhabelo go fihlela moperisita yo mogolo a e-hwa. Ka morago ga moo o be a ka lokologa go ka dula kae le kae mo a bego a rata. Ka go rialo o be a holwa ke kgaugelo ya Modimo. Ka nako e swanago, molao wo o be o gatelela bohlokwa bjo bogolo bja bophelo bja motho.—Numeri 15:30, 31; 35:12-25.
16. Molao o be o šireletša bjang ditshwanelo tše dingwe tša motho?
16 Molao o be o šireletša ditshwanelo tša motho. Ela hloko ditsela tšeo ka tšona o bego o šireletša bao ba nago le molato. Molao o be o thibela go tsena legaeng la moadimi bakeng sa go tšea thoto e le seka sa peeletšo bakeng sa kadimo. Go e na le moo, moadimiši o be a swanetše go dula ka ntle gomme a nee moadimi sebaka sa go mo tlišetša seka sa peeletšo. Ka go rialo legae la monna le be le sa šwahlelwe. Ge e ba moadimiši a be a tšere seaparo sa moadimi sa ka ntle e le seka sa peeletšo, o be a swanetše go se buša ge letšatši le sobela ka gobane moadimi mohlomongwe o be a nyaka go se apara gore a ruthele bošego.—Doiteronomio 24:10-14.
17, 18. Ba-Isiraele ba be ba fapane bjang le ditšhaba tše dingwe ge go tliwa ditabeng tše di lego mabapi le ntwa, gomme ka baka la’ng?
17 Gaešita le ntwa e be e laolwa ka tlase ga Molao wa Modimo. Batho ba Modimo ba be ba swanetše go lwa, e sego bakeng sa go fo kgotsofatša kganyogo ya bona ya go buša goba go fenya, eupša bakeng sa go dira e le batseta ba Modimo ‘Dintweng tša Morena.’ (Numeri 21:14) Mabakeng a mantši, ba-Isiraele ba be ba swanelwa ke go nea motse dibaka tša go ineela pele ba ka o hlasela. Ge e ba motse o be o gana tokišetšo, gona Isiraele e be e ka o šwahlela—eupša go ya ka melao ya Modimo. Ka go se swane le mašole a mantši go theoša le histori, banna ba bego ba le gona madireng a Isiraele ba be ba sa dumelelwa go kata basadi goba go tsenela polaong e sa laolegego. Gape ba be ba bile ba swanetše go hlompha tikologo, ba se reme dihlare tša dienywa tša lenaba. * Madira a mangwe a be a se na dithibelo tše bjalo.—Doiteronomio 20:10-15, 19, 20; 21:10-13.
18 Na o a tenega ge o e-kwa gore dinageng tše dingwe bana ba tlwaeletšwa go ba mašole? Isiraeleng ya bogologolo, go be go se na monna wa nywaga ya ka tlase ga e 20 yoo a bego a balelwa gare ga madira. (Numeri 1:2, 3) Gaešita le monna yo a godilego o be a tlogelwa ge e ba a be a boifa kudu. Monna yo a sa tšwago go nyala o be a lokollwa lebaka la ngwaga ka moka e le gore mohlomongwe a bone leitšibolo le belegwa pele a ka thoma tirelo e bjalo e kotsi. Ka tsela ye, Molao o be o hlalosa gore monna yo mofsa yo a nyetšego o be a tla kgona go ‘thabiša’ mosadi wa gagwe yo mofsa.—Doiteronomio 20:5, 6, 8; 24:5.
19. Ke ditokišetšo dife tšeo Molao o bego o di akaretša bakeng sa go šireletša basadi, bana, malapa, bahlologadi le ditšhiwana?
19 Molao gape o be o šireletša basadi, bana le malapa gomme o ba hlokomela. O be o laela batswadi gore ba nee bana ba bona tlhokomelo e sa kgaotšego le tlhahlo dilong tša moya. (Doiteronomio 6:6, 7) O be o iletša mehuta ka moka ya dikopano tša botona le botshadi le ba leloko tšeo di beetšwego kotlo ya lehu. (Lefitiko, kgaolo 18) Ka mo go swanago o be o iletša bohlotlolo bjoo gantši bo senyago malapa gomme bo senya tšhireletšego le seriti tša ona. Molao o be o hlokomela bahlologadi le ditšhiwana gomme ka mantšu a matla kudu o iletša go swarwa ga bona gampe.—Ekisodo 20:14; 22:22-24.
20, 21. (a) Ke ka baka la’ng Molao wa Moše o be o dumelela go nyala segadikane gare ga ba-Isiraele? (b) Tabeng ya tlhalo, ke ka baka la’ng Molao o be o fapane le tekanyetšo yeo Jesu a ilego a e tsošološa ka morago?
20 Lega go le bjalo, tabeng ye ba bangwe ba ka botšiša gore: ‘Ke ka baka la’ng molao o be o dumelela go nyala segadikane?’ (Doiteronomio 21:15-17) Re swanetše go ela hloko melao yeo go ya ka kwešišo ya mehla. Bao ba ahlolago Molao wa Moše go ya ka pono ya mehleng yeno le ditlogo tša gona ba ka se o kwešiše le gatee. (Diema 18:13) Tekanyetšo ya Jehofa, yeo e hlomilwego morago kua Edene, e dirile gore lenyalo e be tlemo e swarelelago magareng ga monna o tee le mosadi o tee. (Genesi 2:18, 20-24) Lega go le bjalo, nakong ya ge Jehofa a be a nea Isiraele Molao, mekgwa e bjalo ka go nyala segadikane e be e šetše e e-na le nywaga-kgolo e metše ka medu. Jehofa o be a tseba gabotse gore ‘setšhaba sa gagwe sa melala e methata’ se be se tla palelwa leboelela ke go kwa gaešita le ditaelo tša motheo, tše swanago le tšeo di iletšago borapedi bja medimo ya diswantšho. (Ekisodo 32:9) Ka gona, ka bohlale ga se a ka a kgetha mehla yeo gore e be nako ya go fetoša mekgwa ka moka ya bona ya lenyalo. Le gona, gopola gore Jehofa ga se a ka a hloma go nyala segadikane. Lega go le bjalo, o ile a diriša Molao wa Moše go laola go nyala segadikane gare ga batho ba gagwe le go thibela go dirišwa gampe ga mokgwa woo.
21 Ka mo go swanago, Molao wa Moše o be o dumelela monna gore a hlale mosadi wa gagwe ka baka la mabaka a mantši a magolo. (Doiteronomio 24:1-4) Jesu o ile a bitša se, tumelelo yeo Modimo a bego a e dirile bathong ba Juda ‘ka baka la bothata bja dipelo tša bona.’ Lega go le bjalo, ditumelelo tše bjalo e be e le tša nakwana. Bakeng sa balatedi ba gagwe, Jesu o ile a tsošološa tekanyetšo ya Jehofa ya mathomong ya lenyalo.—Mateo 19:8.
Molao o be o Kgothaletša Lerato
22. Molao wa Moše o be o kgothaletša lerato ka ditsela dife, gona go bomang?
22 Na o ka nagana ka tshepedišo ya molao ya mehleng yeno yeo e kgothaletšago lerato? Molao wa Moše o be o kgothaletša lerato ka godimo ga dilo tše dingwe ka moka. Ka gona, ka pukung ya Doiteronomio e nnoši, lentšu “lerato” le tšwelela ka dibopego tše di fapa-fapanego ka makga a fetago a 20. Molao wa bobedi o mogolo Molaong ka moka e be e le o rego “wa xeno O mo ratê ka mokxwa wo O ithataxo ka wôna.” (Lefitiko 19:18; Mateo 22:37-40) Batho ba Modimo ba be ba swanetše go bontšha lerato le bjalo e sego feela go bona seng eupša gape le go badiiledi bao ba bego ba le gare ga bona, ba gopola gore ba-Isiraele le bona ba kile ba ba badiiledi. Ba be ba swanetše go bontšha lerato go badiidi le go bao ba tlaišegago, ba ba thuše ka dilo tše di bonagalago le go phema go ikhola ka mafokodi a bona. Gape ba be ba bile ba laetšwe gore ba sware diphoofolo tša go rwala morwalo ka botho le go di naganela.—Ekisodo 23:6; Lefitiko 19:14, 33, 34; Doiteronomio 22:4, 10; 24:17, 18.
23. Mongwadi wa Psalme 119 o ile a tutueletšega go dira’ng, gomme re ka ikemišetša go dira’ng?
23 Ke setšhaba sefe se sengwe seo se šegofaditšwego ka molao o bjalo? Ga go makatše ge mopsalme a ile a ngwala gore: “Melaô ya xaxo ke e rata xakaka’ng!” Lega go le bjalo, lerato la gagwe e be e se feela la maikwelo. Le be le mo tutueletša gore a gate mogato, ka gobane o be a katanela go kwa molao woo le go phela ka wona. Go feta moo, o ile a tšwela pele gore: “Ke eleletša yôna [melao ya gago] mehla yohle.” (Psalme 119:11, 97) Ee, ka mehla o be a fetša nako a ithuta melao ya Jehofa. Go ka se be le pelaelo gore ge a be a dira bjalo, lerato la gagwe bakeng sa yona le be le gola. Ka nako e swanago, lerato la gagwe la go rata Monei-molao, Jehofa Modimo, le lona le be le gola. Ge o dutše o tšwela pele go ithuta molao wa Modimo, eka le wena o ka batamela kgaufsi kudu le Jehofa, Monei-molao yo Mogolo le Modimo wa toka.
^ par. 8 Ka mohlala, melao yeo e bego e laela gore go khupetšwe mantle a batho, go tswalelelwe batho bao ba babjago le gore motho le ge e le mang yo a bego a kgomile setopo a hlape, e be e šetše e le gona nywaga-kgolo e mentši pele e ka utollwa.—Lefitiko 13:4-8; Numeri 19:11-13, 17-19; Doiteronomio 23:13, 14.
^ par. 9 Le ge ditempele tša ba-Kanana di be di e-na le diphapoši tšeo di beetšwego ka thoko bakeng sa tša tiro ya dikopano tša botona le botshadi, Molao wa Moše o be o bolela gore bao ba bego ba le boemong bja go se hlweke le go tsena ka tempeleng ba be ba ka se tsene. Ka gona, ka ge ditswalano tša botona le botshadi di be di tliša mabaka a go se hlweke, go be go se le o tee yo go ya ka molao a bego a ka dira dikopano tša botona le botshadi karolo ya borapedi ka ngwakong wa Jehofa.
^ par. 10 Go ruta e be e le morero o mogolo wa Molao. Ge e le gabotse, Encyclopaedia Judaica e bolela gore lentšu la Sehebere bakeng sa “molao,” toh·rahʹ, le bolela “tlhahlo.”
^ par. 17 Molao o ile wa botšiša ka go lebanya gore: “A sehlare sa naga ke motho ge o ka se rakelela?” (Doiteronomio 20:19, PK) Philo, seithuti sa mo-Juda sa lekgolong la pele la nywaga, se ile sa bolela molao wo, se hlalosa gore Modimo o go lebelela e le “go hloka toka gore kgalefo yeo e bontšhwago batho e be yeo e tšhollelwago godimo ga dilo tšeo di se nago molato le ge e le ofe wa bobe.”
Ithute ka mo go oketšegilego
Bodumedi Bjo bo Lokilego bo Kgothaletša Lerato la Borwarre
Ke bodumedi bofe bjo bo kgothaletšago ditho tša bjona go phema dipolotiki, kgethollo le mapheko a tša ikonomi ao a aroganyago batho?


text:
Na re ka Kgahla Modimo e le ka Kgonthe?
Na o kile wa bala ka batho bao ba retwago kudu ka Beibeleng ge ba hlaloswa gomme wa ipotša gore: ‘Nka se kgone go swana le bona!’ Mohlomongwe o ka nagana gore: ‘Ke na le bosodi goba ga ke motho wa go loka. Ruri ga se ka mehla ke dirago dilo tše di lokilego.’
Mopatriareka Jobo o hlaloswa e le yo a bego “a se na bosodi e bile a lokile.” (Jobo 1:1) Lota o be a bitšwa “moloki.” (2 Petro 2:8) Dafida yena go thwe o be a dira “se se lokilego” mahlong a Modimo. (1 Dikgoši 14:8) Lega go le bjalo, anke re hlahlobeng maphelo a baanegwa bao ba ka Beibeleng. Re tla bona gore (1) ba be ba dira diphošo, (2) re ka ithuta go gontši mehlaleng ya bona, le gore (3) batho ba sa phethagalago ba ka kgahla Modimo e le ka kgonthe.
BA BE BA DIRA DIPHOŠO
Jobo o ile a welwa ke mathata a mantši ao a bego a bonagala a sepedišana le go hloka toka. O ile a ba le kgopolo e fošagetšego, a phetha ka gore Modimo o be a se na taba gore yena Jobo o dumela go Yena goba ga a dumele. (Jobo 9:20-22) Jobo o be a tloga a ikgodišitše gore o lokile moo e lego gore ba bangwe ba be ba ekwa eka o ipona a lokile go feta Modimo.—Jobo 32:1, 2; 35:1, 2.
Lota o ile a dikadika go dira phetho yeo e bego e bonagala e le molaleng e bile e le bonolo. O be a tshwenyegile kudu ka boitshwaro bjo bo gobogilego bja batho ba Sodoma le Gomora, e bile boitshwaro bja bona bo be bo “kweša moya wa gagwe o lokilego bohloko.” (2 Petro 2:8) Modimo o ile a tsebiša gore o be a rerile go fediša metse yeo e mebe gomme a nea Lota sebaka sa gore a phologe le ba lapa la gagwe. O ka nagana gore Lota yo a tshwenyegilego e be e tla ba wa pele wa go tloga. Lega go le bjalo, o ile a dikadika motsotsong woo o bohlokwa kudu. Barongwa bao ba bego ba romilwe go tlo phološa Lota le ba lapa la gagwe ba ile ba swanelwa ke gore ba ba sware ka diatla ba ba ntšhetše ka ntle ga motse lefelong le le šireletšegilego.—Genesi 19:15, 16.
Lebakeng le lengwe Dafida o ile a palelwa ke go itshwara gomme a hlotlola le mosadi wa monna yo mongwe. Se sebe le go feta ke gore o ile a dira gore monna wa mosadi yoo a bolawe e le ge a be a leka go bipa molato wa gagwe. (2 Samuele, kgaolo 11) Beibele e re seo Dafida a se dirilego “e be e le se sebe mahlong a Jehofa.”—2 Samuele 11:27.
Jobo, Lota le Dafida, ka moka ba be ba dira diphošo, tše dingwe tša tšona e le diphošo tše dikgolo kudu. Eupša bjalo ka ge re tla bona, ba be ba kganyoga ka pelo ka moka go hlankela Modimo ka go kwa. Ba be ba ikemišeditše go bontšha gore ba be ba itshola le go dira diphetogo moo go nyakegago ditseleng tša bona. Lega go le bjalo, Modimo o ile a ba amogela. Le gona, ka kakaretšo Beibele e ba bitša banna ba botegago.
RE KA ITHUTA ENG?
Re ka se pheme go dira diphošo ka ge re le batho ba sa phethagalago. (Baroma 3:23) Eupša ge re di dira, re swanetše go bontšha gore re a itshola ke moka re dire seo re ka se kgonago go lokiša ditaba.
Jobo, Lota le Dafida ba lekile bjang go lokiša diphošo tša bona? Jobo o be a botega pelong ya gagwe. Ka morago ga gore Modimo a bontšhane mabaka le yena, Jobo o ile a lokiša monagano wa gagwe o fošagetšego gomme a gomiša mantšu a gagwe. (Jobo 42:6) Tsela yeo ka yona Lota a bego a lebelela boitshwaro bjo bo gobogilego bja batho ba Sodoma le Gomora e be e dumelelana ka botlalo le ditekanyetšo tša Modimo. Bothata e bile gore o tšere nakwana a sa bontšhe go lemoga gore boemo bo akgofile. O ile a feleletša a tšhabile metseng yeo e ahlotšwego gomme a efoga kahlolo ya Modimo. O ile a kwa gomme a se gadime le morago. Gaešita le ge Dafida a ile a dira phošo e kgolo ya go tshela molao wa Modimo, o ile a utolla seo se bego se tloga se le ka pelong ya gagwe ka go itshola go tšwa pelong le go kgopela Modimo gore a mo gaugele.—Psalme 51.
Tsela yeo Modimo a bego a lebelela banna bao ka go ba amogela e dumelelana le tekatekano yeo a nago le yona ka dilo tšeo a di letetšego bathong bao ba sa phethagalago. Modimo “o tseba gabotse kamoo re bopegilego ka gona, a gopola gore re lerole.” (Psalme 103:14) Ka gona, ge e ba Modimo a tseba gore re ka se kgone go phema go dira diphošo, gona o letetše gore re dire’ng?
Modimo “o tseba gabotse kamoo re bopegilego ka gona, a gopola gore re lerole.”—Psalme 103:14
BATHO BAO BA SA PHETHAGALAGO BA KA KGAHLA MODIMO BJANG?
Keletšo yeo Dafida a e filego morwa’gwe Solomone e re bontšha tsela ya kamoo re ka kgahlago Modimo. O itše go yena: “Wena Solomone morwa wa ka, tseba Modimo wa tatago gomme o mo hlankele ka pelo e feletšego.” (1 Dikoronika 28:9) Pelo e feletšego ke’ng? Ke pelo e ratago Modimo gomme e ikemišeditše go nyaka go tseba le go dira thato ya gagwe. Ga se pelo e phethagetšego, eupša ke pelo yeo e kganyogago go hlankela Modimo ka go kwa le yeo e ikemišeditšego go phošollwa. Go rata ga Jobo Modimo le go kganyoga go mo kwa go ile gwa mo dira gore e be yo ‘a se nago bosodi,’ Lota yena gwa mo dira “moloki” gomme Dafida gwa mo dira yo a “[dirago] feela se se lokilego” mahlong a Modimo. Gaešita le ge ba be ba dira diphošo, ba be ba kgona go kgahla Modimo.
Pelo e feletšego ke pelo e ikemišeditšego go tseba thato ya Modimo gomme e tutuetšwa ke kganyogo e matla ya go nyaka go mo hlankela ka go kwa
Ka gona ge e ba re na le dikgopolo tše mpe tšeo re dumago eka nkabe di sa ka tša rotoga menaganong ya rena goba re bolela dilo tšeo re itsholelago tšona goba re dira dilo tšeo ka morago re lemogago gore di fošagetše, anke re matlafatšweng ke mehlala yeo e sa tšwago go ahlaahlwa. Modimo o a tseba gore ga bjale ga se ra phethagala. Lega go le bjalo, o letetše gore re mo rate gomme re katanele go mo kwa. Ge e ba re dira se ka pelo e feletšego, re ka kgodišega gore le rena re ka kgahla Modimo.
Ithute ka mo go oketšegilego
Go Phela ka Tsela Yeo e Kgahlišago Modimo
Go a kgonega go phela bophelo bjo bo kgahlišago Jehofa. Ge e le gabotse, o ka ba mogwera wa gagwe..