text:
PHAFOGA! MARCH 2014
Kanegelo Yeo e sa Tsebjego ka Tlholo
Seo Beibele e se bolelago ka tlholo se fapana kudu le seo batho ba bantši ba naganago gore e a se bolela.
Madireng a Lefase
Ditaba di akaretša: tšhišinyego ya lefase yeo e tswalanywago le go ntšhwa ga meetse a lego ka tlase ga lefase, naga yeo e sa tšwago go di goga pele ka go diriša tšhelete e ntši bakeng sa go etela mafase le go thibelwa ga mekotlana ya dipolasitiki.
Kanegelo Yeo e sa Tsebjego ka Tlholo
Na pego ya Beibele ya tlholo e dumelelana le dinyakišišo tša thutamahlale?
Tšhelete
Na ruri tšhelete ke modu wa bobe ka moka?
Go Etela El Salvador
Tseba ka batho ba nago le bogwera bao ba dulago moo go thwego ke Naga ya Dithabamollo.
Megokgo ya Gago Yeo e Makatšago
Megokgo ya rena e dira gore re fapane le diphoofolo. Bjang?
Ge o Nyamišitšwe ke Lenyalo la Gago
Na moratiwa wa gago ga bjale o bonagala eka ke mogolegwa gotee le wena? Dikgato tše hlano tšeo di ka thušago lenyalo la lena.
Letlalo la Noga
Ke’ng seo se dirago gore letlalo la noga e be le tiilego moo e ka kgonago go namela dikutu tša dihlare tša makgwakgwa goba ya ikepela ka gare ga santa ya lekgwara?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Go Thwe’ng ge e ba ke sa Amogelwe?
Go dira bagwera go thata. Na o swanetše go tuma? O ka amogelwa bjang gomme wa dira bagwera ba kgonthe?
O ka Kgaotša Bjang go Dikadika?
Hwetša dikeletšo tša kamoo o ka kgaotšago go dikadika!
Na Motho yo o Ntshwanetše?
Ke bjang o ka phemago go fo kga dilo ka godimo gomme wa lebeledišiša motho yoo o ratanago le yena?
Seo Bafsa ba se Bolelago ka go Gobošwa ka Thobalano
Theetša seo bafsa ba bahlano ba se bolelago ka go gobošwa le gore o ka dira eng ge o gobošwa.
Molekwana: Ke Mang a Boletšego Mantšu a? (Genesi 41-50)
Taonelouta mošomo wo gomme o bone ge e ba o ka kgona go tswalanya maina a batho bao ba boletšego mantšu a.


c: text/html

text:
BOPHELO BJA BOKRISTE
“Wena Jehofa, . . . ke Botile Wena”
Go bohlokwa gore re bote Jehofa ge dilo di sepela gabotse le ge di sa sepele gabotse. (Ps 25:1, 2) Lekgolong la boseswai la ngwaga B.C.E., Bajuda ba ile ba lebana le bothata bjo bo ilego bja bontšha gore ba botile Modimo gakaakang. Seo se diragetšego se re ruta dithuto tše dintši lehono. (Rom 15:4) Ka morago ga go bogela bidio ya “Wena Jehofa, . . . ke Botile Wena,” o ka araba bjang dipotšišo tše?
Hesekia o ile a ba ka gare ga bothata bofe bjo bogolo?
Hesekia o ile a diriša bjang molao wa motheo wo o lego go Diema 22:3 ge a be a itokišetša go lwa le manaba a gagwe?
Ke ka baka la’ng Hesekia a se a ka a nagana ka go ineela go Baasiria goba go dira segwera le Baegipita?
Hesekia ke mohlala o mobotse bjang go Bakriste?
Ke maemo afe lehono ao a ka lekago go bota ga rena Jehofa?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KGAOLO 49
Go Dira Boboledi Kua Galilea le go Tlwaetša Baapostola
MATEO 9:35–10:15 MAREKA 6:6-11 LUKA 9:1-5
JESU O TŠEA LEETO LE LENGWE LA GO YA GALILEA
O ROMA BAAPOSTOLA GORE BA DIRE BOBOLEDI
Jesu o be a dutše a dira boboledi ka matla ka nywaga e ka bago e mebedi. Na bjale ke nako ya gore a goge maoto gomme a iketle? Go fapana le seo, Jesu o katološa modiro wa gagwe wa boboledi ka go tšea “leeto la go ya le metse le metsana ka moka [ya Galilea], a ruta disinagogeng tša bona, a bolela ditaba tše dibotse tša Mmušo, a fodiša mohuta o mongwe le o mongwe wa bolwetši le mohuta o mongwe le o mongwe wa bofokodi.” (Mateo 9:35) Seo a se bonago se mo kgodiša ka go nyakega ga gore a katološe modiro wa boboledi. Eupša o tla phetha bjang se?
Ge Jesu a dutše a sepela, o bona batho bao ba nyakago thušo ya moya le khomotšo. Ba bjalo ka dinku tše di se nago modiši, ba a šokiša e bile ba gašane. O a ba šokela gomme o botša barutiwa ba gagwe gore: “Ee, puno ke e kgolo eupša bašomi ke ba sego kae. Ka baka leo, kgopelang Mong wa puno gore a romele bašomi punong ya gagwe.”—Mateo 9:37, 38.
Jesu o tseba seo se tlago go ba thuša. O bitša baapostola ba 12 ke moka o ba arola ka babedi ka babedi gomme ya ba dihlopha tše tshela tša bagoeledi. Ka morago o ba nea ditaelo tše di kwagalago, o re: “Le se ke la ya tikologong ya ba ditšhaba gomme le se ke la tsena motseng wa Basamaria, go e na le moo, tšwelang pele le eya dinkung tše di timetšego tša ntlo ya Isiraele. Ge le dutše le sepela, le bolele le re: ‘Mmušo wa magodimo o batametše.’”—Mateo 10:5-7.
Mmušo woo ba swanetšego go bolela ka wona ke woo Jesu a ba rutilego go o rapelela thapelong ya mohlala. ‘Mmušo o batametše’ ka kgopolo ya gore Kgoši e kgethilwego ya Modimo e lego Jesu Kriste e gona. Lega go le bjalo, ke’ng seo se hlatselago gore barutiwa ba gagwe ba tloga ba emela Mmušo wo? Jesu o ba nea matla a go fodiša balwetši gaešita le go tsoša bahu gomme ba dira dilo tše ka moka ka ntle le tefo. Ka gona, baapostola ba tla hlokomela bjang dinyakwa tša bona tše bjalo ka dijo tša letšatši le letšatši?
Jesu o botša barutiwa ba gagwe gore ba se ke ba dira ditokišetšo tša dilo tše di bonagalago bakeng sa leeto la bona la boboledi. Ga se ba swanela go swara gauta, silifera goba koporo ka mekotlaneng ya bona. E bile ga go nyakege gore ba sware mokotlana wa dijo bakeng sa leeto goba diaparo tše dingwe goba diramphašane. Ka baka la’ng? Jesu o ba kgonthišetša gore: “Mošomi o swanelwa ke dijo tša gagwe.” (Mateo 10:10) Batho ba ba thabelago molaetša bao ba tla ba hwetšago ba tla thuša barutiwa ka go ba nea dinyakwa tša motheo. Jesu o re: “Kae le kae moo le tsenago gona legaeng, le dule moo go fihla ge le tloga lefelong leo.”—Mareka 6:10.
Le gona Jesu o ba nea ditaelo tša kamoo ba ka yago go beng ba dintlo ka gona ka molaetša wa Mmušo, gomme o re: “Ge le tsena ka ntlong le dumediše ba ntlo yeo. Ge e ba ntlo e swanela, a khutšo yeo le e kganyogelago yona e e tlele, eupša ge e ba e sa swanele, a khutšo ya lena e boele go lena. Kae le kae moo motho a sa le amogelego goba a sa theetšego mantšu a lena, ge le etšwa ntlong yeo goba motseng woo le hlohlore lerole dinaong tša lena.”—Mateo 10:12-14.
Go ka direga gore motse ka moka goba motsana o gane molaetša wa bona. Seo se ka bolela’ng lefelong leo? Jesu o utolla gore le tla welwa ke kahlolo e matla. O hlalosa gore: “Ruri ke re go lena: Letšatšing la Kahlolo naga ya Sodoma le Gomora e tla gaugelwa go feta motse woo.”—Mateo 10:15.


text:
Tlwaetša Mofsa wa Gago go Hlankela Jehofa
“Jesu a tšwela pele a gatela pele bohlaleng le go goleng mmeleng le ka go kgahla Modimo le batho.”—LUKA 2:52.
DIKOPELO: 41, 89
1, 2. (a) Batswadi bao bana ba bona e lego bafsa ba tshwenyega ka’ng? (b) Bana ba ka dira’ng nywageng ya bona ya bofsa?
TŠE DINGWE tša dinako tše di thabišago kudu go batswadi ke ge bana ba bona ba kolobetšwa. Bana ba Berenice ba bane ba ile ba kolobetšwa pele ba ka ba le nywaga e 14. O re: “Seo se ile sa re kgoma pelo. Ke therešo gore re be re thabela gore bana ba rena ba nyaka go hlankela Jehofa. Eupša ka ge e be e le bafsa, re be re tseba le gore ba be ba tla lebeletšana le ditlhohlo tše dintši.” Le wena o ka tshwenyega ka se ge e ba morwa goba morwedi wa gago e le mofsa goba kgauswinyana e tla ba e le mofsa.
2 Setsebi se sengwe sa menagano ya bana se bolela gore nywaga ya bofsa e ka ba tlhohlo go batswadi le go bana, eupša batswadi ga se ba swanela go nagana gore bana ba bona ba a gafa goba ba dira dilo tša bošilo. Go e na le moo, setsebi seo se re bafsa ba bohlale, ba na le lerato e bile ba rata go fetša nako ba na le bagwera. Ka gona le ge bana ba gago e sa le ba bafsa, ba ka ba le segwera sa kgauswiuswi le Jehofa, go swana le Jesu ge e be e sa le yo monyenyane. (Bala Luka 2:52.) Le gona ba ka kaonefatša bokgoni bja bona bodireding gomme ba ba le kganyogo e matla ya go hlankela Modimo ka mo go oketšegilego. E bile ba ka itirela diphetho, tše bjalo ka go ineela go Jehofa le go mo kwa. Eupša o ka dira’ng gore o tlwaetše mofsa wa gago go hlankela Jehofa? O ka ithuta tseleng yeo Jesu a ilego a tlwaetša barutiwa ba gagwe ka lerato, ka boikokobetšo le ka temogo.
RATA MOFSA WA GAGO
3. Baapostola ba be ba tseba bjang gore Jesu ke mogwera wa bona?
3 Jesu e be e se feela Mong wa baapostola ba gagwe. Eupša gape e be e le mogwera wa bona. (Bala Johane 15:15.) Mehleng ya Beibele, gantši mong o be a sa botše makgoba a gagwe dikgopolo tša gagwe le maikwelo a gagwe. Eupša Jesu o be a sa sware baapostola ba gagwe bjalo ka makgoba. O be a ba rata gomme a fetša nako e ntši le bona. O be a thabela go ba botša dikgopolo tša gagwe le maikwelo a gagwe, e bile o be a ba theetša ka kelohloko ge ba mmotša dikgopolo tša bona le maikwelo a bona. (Mareka 6:30-32) Se se ile sa dira gore Jesu le baapostola ba gagwe e be bagwera ba kgauswi gomme sa lokišeletša baapostola modiro wo ba bego ba tla o dira nakong e tlago.
4. Batswadi, le ka gwerana bjang le bana ba lena? (Bona seswantšho seo se lego mathomong a sehlogo.)
4 Gaešita le ge o laola bana ba gago, o ka ba mogwera wa bona. Bagwera ba fetša nako ba le mmogo. Mohlomongwe o ka fetša nako e nyenyane o šoma goba o dira mešongwana e mengwe e le gore o fetše nako e ntši o na le bana ba gago. Ye ke taba yeo o swanetšego go rapela ka yona le go naganišiša ka yona ka mo go tseneletšego. Bagwera gape ba thabela dilo tša go swana. Ka gona tseba dilo tšeo mofsa wa gago a di ratago, dilo tša go swana le mmino, dimobi goba dipapadi. Ke moka dira dilo tšeo le yena. Ilaria, yo a dulago Italy, o re: “Batswadi ba ka ba ile ba thabela go theetša mmino wo ke o theetšago. Ge e le gabotse, tate o ile a ba mogwera wa ka yo mogolo e bile ke sa tšhabe go bolela le yena gaešita le ka ditaba tšeo go sego bonolo go bolela ka tšona.” Ge o eba mogwera wa bana ba gago e bile o ba thuša go ba mogwera wa Jehofa, ga se gore ba ka se sa go hlompha. (Psalme 25:14) Bana ba gago ba tla bona gore o a ba rata le go ba hlompha gomme se se tla ba nolofaletša gore ba bolele le wena ka selo le ge e le sefe.
5. Ke’ng seo se bego se tla dira gore barutiwa ba Jesu ba thabe tirelong ya Jehofa?
5 Jesu o be a tseba gore ge barutiwa ba gagwe ba be ba ka ba mafolofolo go hlankeleng Jehofa gomme ba dula ba bolela ditaba tše dibotse, ba be ba tla thaba kudu. Ka gona o ile a ba kgothaletša gore ba šome ka thata modirong wa boboledi gomme a ba holofetša gore o tla ba thuša.—Mateo 28:19, 20.
6, 7. O bontšha bjang gore o rata bana ba gago ge o ba ruta go hlankela Jehofa ka mehla?
6 O nyaka gore bana ba gago ba dule ba le kgauswi le Jehofa. Le gona Jehofa o nyaka gore o ba tlwaetše le go ba laya. O go neile matla a go dira bjalo. (Baefeso 6:4) Ka gona o swanetše go kgonthišetša gore bana ba gago ba hwetša tlwaetšo yeo ka mehla. Nagana ka se: O kgonthišetša gore bana ba gago ba tsena sekolo ka gobane o a tseba gore go bohlokwa gore ba rutege le gona o nyaka ba thabela go ithuta dilo tše difsa. Ka tsela e swanago, o kgonthišetša gore ba ba gona dibokeng, dikopanong le borapeding bja lapa. Go ba gona, thuto yeo ba e hwetšago go Jehofa e ka phološa maphelo a bona. Ka gona ba thuše go thabela go ithuta ka Jehofa le go lemoga gore a ka ba thuša gore ba be le bohlale bja kgonthe. (Diema 24:14) Le gona tlwaetša bana ba gago gore ba ye tšhemong ka mehla. Ekiša mohlala wa Jesu ka go ba thuša go thabela go ruta ba bangwe Lentšu la Modimo.
7 Bafsa ba ka thušwa bjang ke go ithuta ka mehla, go ya dibokeng, go ya tšhemong le go dira mediro e mengwe tirelong ya Jehofa? Erin wa Afrika Borwa o re: “Ge re be re sa gola, re be re ngongorega ge re swanetše go ithuta Beibele, go ya dibokeng le tšhemong. Ka dinako tše dingwe re be re šitiša borapedi bja lapa ka boomo e le gore bo se be gona. Eupša batswadi ba rena ga se ba ka ba lapa.” Erin o leboga batswadi ba gagwe ka gobane ba mo thušitše go bona kamoo dilo tše di lego bohlokwa ka gona. Ga bjale ge a ka palelwa ke go ya dibokeng goba tšhemong, o lokiša seo kapelapela.
IKOKOBETŠE
8. (a) Jesu o ile a bontšha bjang gore o ikokobeditše? (b) Boikokobetšo bja Jesu bo ile bja thuša bjang barutiwa ba gagwe?
8 Gaešita le ge Jesu a be a phethagetše, o be a ikokobeditše gomme a botša barutiwa ba gagwe gore o hloka thušo ya Jehofa. (Bala Johane 5:19.) Na se se ile sa dira gore barutiwa ba gagwe ba se sa mo hlompha? Aowa. Ge ba be ba bona gore o ithekgile ka Jehofa, ke moo ba ilego ba mmota le go feta. Ka morago, ba ile ba ekiša mohlala wa gagwe wa boikokobetšo.—Ditiro 3:12, 13, 16.
Ge o amogela diphošo tša gago, bana ba gago ba tla go hlompha
9. Ge o amogela diphošo tša gago e bile o kgopela tshwarelo, se se ka thuša bjang mofsa wa gago?
9 Ka go se swane le Jesu, rena ga se ra phethagala e bile re dira diphošo. Ka gona ikokobetše. Amogela gore go na le dilo tše dintši tšeo o ka se kgonego go di dira, le gona amogela diphošo tša gago. (1 Johane 1:8) Ke moka mofsa wa gago o tla ithuta go amogela diphošo tša gagwe, le gona o tla go hlompha le go feta. Go ba gona, ke mang yo o mo hlomphago le go feta? Na ke mothwadi yo a amogelago diphošo tša gagwe goba ke yo a sa kego a kgopela tshwarelo? Rosemary, yo a nago le bana ba bararo, o re yena le monna wa gagwe ba be ba amogela diphošo tša bona. O hlalosa ka gore: “Se se ile sa tutueletša bana ba rena gore ba re ntšhetše sa mafahleng ge ba na le mathata.” O oketša ka gore: “Re ile ra ruta bana ba rena moo ba ka hwetšago tharollo e botse kudu ya mathata a bona. Ge ba be ba hloka thušo, ka mehla re be re diriša dikgatišo tša rena tše di theilwego Beibeleng go ba thuša e bile re rapela le bona.”
10. Jesu o ile a bontšha bjang gore o ikokobeditše gaešita le ge a be a botša barutiwa ba gagwe seo ba swanetšego go se dira?
10 Jesu o be a na le matla a go laela barutiwa ba gagwe seo ba bego ba swanetše go se dira. Eupša ka gobane o be a ikokobeditše, gantši o be a ba hlalosetša lebaka leo ba bego ba swanetše go dira selo se itšego. Ka mohlala, ga se a ka a fo ba botša gore ba tsome Mmušo wa Modimo pele le toko ya gagwe. O ile a ba botša le gore: “Gomme dilo tše tše dingwe ka moka le tla di okeletšwa.” Ge Jesu a be a ba botša gore ba tlogele go ahlola ba bangwe, o ile a ba hlalosetša lebaka. O itše: “Gore le se ahlolwe, gobane kahlolo ye le ahlolago ka yona, le tla ahlolwa ka yona.”—Mateo 6:31–7:2.
11. O ka thuša bjang mofsa wa gago ka go mo hlalosetša gore ke ka baka la’ng o beile molao o itšego goba o dirile phetho e itšego?
11 Hwetša nako ya maleba ya go hlalosetša mofsa wa gago lebaka leo o beilego molao o itšego goba o dirilego phetho e itšego. Ge a kwešiša lebaka, o tla go kwa. Barry, yo a godišitšego bana ba bane, o re: “Ge o nea bafsa mabaka, seo se tla dira gore ba go bote.” Bafsa ba tla bona gore ga se wa bea molao o itšego goba go dira phetho e itšego feela ka gobane o na le matla, eupša e le ka gobane o na le lebaka le lebotse la go dira bjalo. Le gona gopola gore bafsa ga e sa le bana. Ba ithuta go inaganela, gomme ba nyaka go itirela diphetho. (Baroma 12:1) Barry o hlalosa ka gore: “Bafsa ba swanetše go ithuta go dira diphetho tše bohlale tšeo di theilwego mabakeng a kwagalago e sego tšeo di theilwego maikwelong.” (Psalme 119:34) Ka gona ikokobetše gomme o hlalosetše mofsa wa gago lebaka leo o dirilego phetho e itšego. Ka tsela yeo, mofsa wa gago o ithuta go itirela diphetho, le gona o tla tseba gore o a mo hlompha le gore o a lemoga gore o a gola.
EBA LE TEMOGO
12. Ka ge Jesu a be a na le temogo, o ile a thuša bjang Petro?
12 Jesu o be a na le temogo gomme a tseba thušo yeo barutiwa ba gagwe ba bego ba e hloka. Ka mohlala, ge Jesu a be a botša barutiwa ba gagwe gore o tlo bolawa, Petro o ile a mmotša gore a ikwele bohloko. Jesu o be a tseba gore Petro o a mo rata, eupša gape o be a tseba gore seo Petro a bego a se bolela se fošagetše. Jesu o ile a thuša Petro bjang gotee le barutiwa ba gagwe? Sa pele, o ile a phošolla Petro. Ke moka, Jesu o ile a hlalosa seo se bego se tla diragalela bao ba sa dirego thato ya Jehofa ge go le boima. Le gona Jesu o ile a bolela gore Jehofa o tla putsa bao ba se nago boithati. (Mateo 16:21-27) Petro o ile a ithuta thuto ya bohlokwa mantšung ao a Jesu.—1 Petro 2:20, 21.
13, 14. (a) Ke’ng seo se ka bontšhago gore mofsa wa gago o swanetše go matlafatša tumelo ya gagwe? (b) O ka tseba bjang thušo yeo morwa goba morwedi wa gago a e hlokago?
13 Rapela Jehofa gore a go nee temogo e le gore o kwešiše seo mofsa wa gago a se hlokago. (Psalme 32:8) Mohlomongwe o a mmona gore ga se a thaba goba gore o bolela gampe ka bana babo rena. Mohlomongwe o a bona gore go na le selo seo a sa go botšego sona. O se ke wa kitimela go nagana gore mofsa wa gago o dira dilo tša go tšwa tseleng ka sephiring. * (Bona mongwalo wa ka tlase.) Eupša o se ke wa hlokomologa bothata bjoo goba wa ipotša gore bo tla feta. Go ka ba go nyakega gore o mo thuše go matlafatša tumelo ya gagwe.
14 E le gore o tsebe kamoo o ka thušago mofsa wa gago, mmotšiše dipotšišo ka botho le ka tlhompho. Seo se swana le go ga meetse ka sedibeng. Ge e ba o ga ka lepotlapotla, o ka se hwetše a mantši. Ka tsela e swanago, ge e ba o fela pelo ge o botšiša dipotšišo goba o leka go gapeletša mofsa wa gago gore a bolele, o ka se tsebe seo a tlogago a se nagana le kamoo a ikwago ka gona. (Bala Diema 20:5.) Ilaria o re ge e be e sa le yo mofsa o be a nyaka go fetša nako e ntši a na le bao a tsenago le bona sekolo eupša a tseba gore seo se fošagetše. Batswadi ba gagwe ba ile ba lemoga gore go na le selo seo se mo tshwenyago. Ilaria o re: “Mantšiboeng a mangwe ba ile ba mpotša gore ba bona ke nyamile, gomme ba botšiša gore bothata ke’ng. Ke ile ka lla, ka hlalosa boemo, gomme ka kgopela thušo. Ba ile ba nkgokarela, ba mpotša gore ba a kwešiša gomme ba nkholofetša gore ba tla nthuša.” Gateetee batswadi ba Ilaria ba ile ba mo thuša gore a be le bagwera ba kgonthe ka phuthegong.
Šetša dika tše dibotse go mofsa wa gago gomme o mo rete
15. Ke ka tsela efe e nngwe yeo ka yona Jesu a bontšhitšego temogo?
15 Le gona Jesu o ile a diriša temogo ge a be a bona dika tše dibotse tša barutiwa ba gagwe. Ka mohlala, ge Nathaniele a be a ekwa gore Jesu o tšwa Natsaretha, o ile a re: “Na go na le selo se sebotse se se ka tšwago Natsaretha?” (Johane 1:46) Ge nkabe o le moo, na o be o tla nagana gore Nathaniele o tletše lenyatšo, o na le kgethollo goba gore ga a na tumelo? Ga se seo Jesu a ilego a se nagana. Go e na le moo, o ile a diriša temogo gomme a tseba gore Nathaniele o a botega, ka gona a re: “Bonang Moisiraele yoo ge e le gabotse go se nago bofora go yena.” (Johane 1:47) Jesu o be a kgona go bona dipelo, ka gona o ile a diriša bokgoni bjoo go šetša dika tše dibotse go batho.
16. O ka thuša bjang mofsa wa gago go kaonefatša dika tša gagwe?
16 Gaešita le ge o ka se kgone go bona dipelo tša batho go swana le Jesu, o ka ba le temogo. Jehofa a ka go thuša gore o kgone go bona dika tše dibotse tša mofsa wa gago. Gaešita le ge mofsa wa gago a go nyamiša, le ka mohla o se ke wa re ke yo mobe goba ke ramathata. O se ke wa ba wa nagana seo ka yena. Go e na le moo, mmotše gore o bona dika tša gagwe tše dibotse le gore o kgodišegile gore o nyaka go dira seo se nepagetšego. Šetša moo a dirago dilo gabotse gomme o mo rete. Mo thuše go kaonefatša dika tša gagwe tše dibotse ka go mo nea maikarabelo a oketšegilego ge e ba go kgonega. Jesu o ile a dira sona seo ka barutiwa ba gagwe. Ka morago ga ngwaga le seripa Jesu a kopane le Nathaniele (yoo gape a bitšwago Baratholomeo), Jesu o ile a mo nea boikarabelo bjo bohlokwa. O ile a kgetha Nathaniele gore e be moapostola, gomme Nathaniele o ile a phetha ka potego dikabelo tšeo Jesu a bego a mo nea tšona. (Luka 6:13, 14; Ditiro 1:13, 14) Ka gona go e na le go dira gore mofsa wa gago a ikwe eka maiteko a gagwe ga a tšeelwe godimo, mo rete le go mo kgothatša. Dira gore a ikwe gore a ka thabiša wena le Jehofa le gore a ka diriša bokgoni bja gagwe go hlankela Jehofa.
O TLA THABA KUDU GE O KA TLWAETŠA BANA BA GAGO
17, 18. Mafelelo e tla ba afe ge o ka tšwela pele o tlwaetša mofsa wa gago gore a hlankele Jehofa?
17 O ka ikwa ka tsela yeo moapostola Paulo a ilego a ikwa ka yona. O be a tshwenyega kudu ka bao a bego a ba tšea e le bana ba gagwe. Ba ke batho bao a ilego a ba thuša go ithuta ka Jehofa, le gona o be a ba rata kudu. Ka gona o be a ekwa bohloko ge a be a nagana gore ba bangwe ba bona ba ka kgaotša go hlankela Jehofa. (1 Bakorinthe 4:15; 2 Bakorinthe 2:4) Victor, yo a godišitšego bana ba bararo, o re: “Go be go se bonolo ge bana ba rena e be e le bafsa. Lega go le bjalo, re bile le dinako tše dintši tše di kgahlišago go feta mathata ao re ilego ra lebeletšana le wona. Ka thušo ya Jehofa, re ile ra ba le tswalano ya kgauswi le bana ba rena.”
18 Batswadi, le šoma ka thata go tlwaetša bana ba lena ka gobane le ba rata kudu. Le se ke la fela matla. Naganang kamoo le tla thabago ka gona ge bana ba lena ba dira phetho ya go hlankela Modimo le go tšwela pele ba mo hlankela ka potego.—3 Johane 4.
^ par. 13 Batswadi ba ka thušwa ke go bala puku ya Dipotšišo tša Bafsa—le Dikarabo tše Šomago, Bolumo 1, letlakala 317 le Bolumo 2, matlakala 136-141.


text:
MATLAKALA A GO ITEKOLA A BAFSA
MATLAKALA A GO ITEKOLA
Dipapadi tša ka tša Elektroniki
Letlakala la go itekola la go go thuša gore o lekodišiše dikagare tša dipapadi tša gago le nako yeo o e fetšago o di bapala.
Tše di Oketšegilego go tšwa Dihlogong tše
Kgodišega ka Dilo Tšeo o di Dumelago: Go se Dire Thobalano Pele ga Lenyalo
Letlakala le la go itekola le ka go thuša go dira dikgetho tše dibotse, le ge o le ka tlase ga kgateletšego.
Go Naganišiša ka Melao
Naganišiša ka melao yeo o thatafalelwago ke go e latela.
Go Lebeletšana le Mathata a go Gola
Letlakala le la go itekola le ka go thuša go lebeletšana le mathata a go gola.


text:
KGAOLO 9
‘Kriste yo e Lego Matla a Modimo’
1-3. (a) Ke phihlelo efe e tšhošago yeo barutiwa ba bilego le yona Lewatleng la Galilea, gomme ke eng seo Jesu a ilego a se dira? (b) Ke ka baka la’ng e le mo go swanetšego gore Jesu a bitšwe ‘Kriste yo e lego matla a Modimo’?
BARUTIWA ba be ba tšhogile. Ba be ba sesa go selaganya lewatle la Galilea ge ba be ba hlaselwa ke ledimo ka mo go sa letelwago. Ga go pelaelo gore ba be ba kile ba bona madimo letsheng le pele—go feta moo, ba bangwe ba banna bao e be e le barei ba dihlapi ba nago le phihlelo. * (Mateo 4:18, 19) Eupša le e be e le “ledimo le letona,” gomme le ile la akgofela go hlafiša lewatle. Banna ba ile ba šoma ka matla go sepediša sekepe ka go se hudua, eupša ledimo le ile la ba fekeetša ka matla. “Le-sela-watlê la ribêxêlwa” ke maphoto a hlatlogago, moo le ilego la thoma go tlala meetse. Go sa šetšwe tlhaka-tlhakano, Jesu o be a ile ka boroko kua morago ga sekepe, a lapile ka morago ga go fetša letšatši a ruta mašaba. Ka baka la go tšhogela maphelo a bona, barutiwa ba ile ba mo tsoša, ba lopa ka gore: “Morêna, [re phološe, PK]; re a lahlêxa!”—Mareka 4:35-38; Mateo 8:23-25.
2 Jesu o be a se a tšhoga. Ka kgodišego e feletšego, o ile a kgalemela moya le lewatle a re: “Homola O re ‘tuu’!” Kapejana moya le lewatle di ile tša mo kwa—ledimo la kgaotša, maphoto a hwelela ke moka “xwa ruthêla ruri.” Bjale barutiwa ba ile ba welwa ke poifo e sa tlwaelegago. Ba ile ba botšišana ka go duma-duma gore: “Byale motho yó ké mang?” Ka kgonthe, ke motho mang yo a bego a ka kgalemela moya le lewatle bjalo ka ge eka o retolla ngwana yo a sa laolegego?—Mareka 4:39-41; Mateo 8:26, 27.
3 Eupša Jesu e be e se motho yo a tlwaelegilego. Matla a Jehofa a ile a bontšhwa go yena le ka yena ka ditsela tše di sa tlwaelegago. Moapostola Paulo yo a buduletšwego o be a ka bolela ka mo go swanetšego ka yena e le ‘Kriste yo e lego matla a Modimo.’ (1 Ba-Korinthe 1:24, PK) Matla a Modimo a bonagatšwa ka Jesu ka ditsela dife? Le gona ke tutuetšo efe yeo go diriša ga Jesu matla go ka bago le yona bophelong bja rena?
Matla a Morwa yo a Tswetšwego a Nnoši wa Modimo
4, 5. (a) Jehofa o ile a nea Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši matla afe le taolo? (b) Morwa yo o be a hlamilwe bjang gore a phethagatše merero ya Tatagwe ya go bopa?
4 Nagana ka matla ao Jesu a bego a e-na le wona nakong ya go ba gona ga gagwe pele a e-ba motho. Jehofa o dirišitše ‘matla a gagwe a neng le neng’ ge a be a bopa Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši, yo a ilego a tla a tsebja e le Jesu Kriste. (Ba-Roma 1:20; Ba-Kolose 1:15) Ka morago ga moo, Jehofa o ile a abela Morwa yo matla a magolo le taolo, a mo nea kabelo ya gore a phethagatše merero ya Gagwe ya go bopa. Beibele ge e bolela ka Morwa, e re: “Tšohle di dirilwe ke Yêna; ’me xo tše di dirilwexo xa xo se se sa kaxo sa dirwa ke Yêna.”—Johane 1:3.
5 Re kgona go kwešiša go se nene bogolo bja kabelo yeo. Akanya ka matla ao a nyakegago bakeng sa go tšweletša barongwa ba matla ba dimilione, legohle le le bonagalago le melalatladi ya lona ya dinaledi e dimilione tše dikete gotee le lefase leo le nago le diphedi tša mehuta-huta. Bakeng sa go phethagatša mediro yeo, Morwa yo a tswetšwego a nnoši o be a e-na le matla a magolo kudu legohleng—moya o mokgethwa wa Modimo. Morwa yo o be a thabela kudu go ba Mošomi yo a Nago le Bokgoni yoo Jehofa a ilego a mo diriša go bopa dilo tše dingwe ka moka.—Diema 8:22-31, bapiša le NW.
6. Ka morago ga lehu la gagwe lefaseng gotee le tsogo ya gagwe, ke matla afe le taolo tšeo Jesu a ilego a di newa?
6 Na Morwa yo a tswetšwego a nnoši o be a ka amogela matla le taolo tše oketšegilego? Ka morago ga lehu la Jesu lefaseng le tsogo ya gagwe, o itše: “Ke neilwe matla ka moka lexodimong le lefaseng.” (Mateo 28:18) Ee, Jesu o neilwe bokgoni le tshwanelo tša go diriša matla legohleng. Ka ge e le “Kxoši ya maxoši, Morêna wa marêna,” o neilwe matla a go ‘fediša bobuši bjohle, le bogoši bjohle, le tše matla ka moka’—tše di bonagalago le tše di sa bonagalego—tšeo di lwantšhanago le Tatagwe. (Kutollo 19:16; 1 Ba-Korinthe 15:24-26) Modimo “ó beile tšohle ka tlase xa ’naô” tša Jesu—ke gore, ka ntle le Jehofa ka boyena.—Ba-Hebere 2:8; 1 Ba-Korinthe 15:27.
7. Ke ka baka la’ng re ka kgodišega gore Jesu le ka mohla a ka se ke a diriša gampe matla ao Jehofa a mo gafetšego wona?
7 Na re swanetše go tshwenyega ka gore Jesu mo gongwe a ka diriša matla a gagwe gampe? Le gatee-tee! Jesu o rata Tatagwe e le ka kgonthe gomme le ka mohla a ka se ke a dira selo le ge e le sefe seo se ka se mo kgahlišego. (Johane 8:29; 14:31) Jesu o tseba gabotse gore Jehofa le ka mohla ga a ke a diriša matla a gagwe a magolo gampe. Jesu o iponetše ka boyena gore Jehofa o tsoma dibaka tša “xore a bônatšê matla a xaxwe ka bao ba lebeletšexo Yêna ka pelo ka moka.” (2 Koronika 16:9) Ka kgonthe, Jesu o rata batho ka lerato le le swanago le la Tatagwe, ka gona re ka holofela gore Jesu o tla dula a diriša matla a gagwe ka tsela e holago. (Johane 13:1) Jesu o hlomile pego e sa solegego tabeng ye. Anke re hlahlobeng matla ao a bego a e-na le wona ge a be a le lefaseng le kamoo a bego a tutueletšega go a diriša ka gona.
“Yo Matla . . . Dipolelong”
8. Ka morago ga go tlotšwa ga gagwe, Jesu o ile a newa matla a go dira’ng, gomme o ile a diriša matla a gagwe bjang?
8 Go bonala Jesu a se a ka a dira mehlolo ge e be e sa le mošemane yo a sa golago kua Natsaretha. Eupša seo se ile sa fetoga ka morago ga gore a kolobetšwe ka 29 C.E., a e-na le nywaga e ka bago e 30. (Luka 3:21-23) Beibele e re botša gore: “Yo Modimo a mo tloditšexo ka Môya-mokxêthwa le ka matla, a tšama a [direla batho ka botho, PK], à fodiša bohle ba xo katakêlwa ke Diabolo.” (Ditiro 10:38) ‘Go direla batho ka botho’—na seo ga se bontšhe gore Jesu o be a diriša matla a gagwe ka tsela e swanetšego? Ka morago ga ge a tloditšwe, o ile a ba “moporofeta yo matla medirong le dipolelong.”—Luka 24:19.
9-11. (a) Jesu o be a direla kae karolo e kgolo ya boboledi bja gagwe, gomme ke tlhohlo efe yeo a ilego a lebana le yona? (b) Ke ka baka la’ng mašaba a be a tlabja ke tsela ya Jesu ya go ruta?
9 Jesu e be e le yo matla bjang dipolelong? Gantši o be a ruta a le mafelong a bulegilego—mabopong a matsha le dithitong tša dithaba gotee le ditarateng le mebarakeng. (Mareka 6:53-56; Luka 5:1-3; 13:26) Batheetši ba gagwe ba be ba ka fo itshepelela ge e ba ba be ba sa kgahlwe ke mantšu a gagwe. Mehleng ya pele ga dipuku tše di gatišitšwego, batheetši bao ba nago le tebogo ba be ba swanelwa ke go boloka mantšu a gagwe menaganong le dipelong tša bona. Ka gona thuto ya Jesu e be e swanetše go ba yeo e tlogago e gapa kgahlego, e kwešišegago gabonolo le yeo e gopolegago gabonolo. Eupša Jesu o be a se na bothata ka tlhohlo ye. Ka mohlala, ela hloko Thuto ya gagwe ya Thabeng.
10 Mesong e mengwe mathomong a 31 C.E., lešaba le ile la bokana thitong ya thaba kgaufsi le Lewatle la Galilea. Ba bangwe ba be ba tlile ba e-tšwa Judea le Jerusalema, bokgole bja dikhilomithara tše 100 go ya go tše 110. Ba bangwe ba be ba tlile ba e-tšwa tikologong ya lebopo la Tiro le Sidone go ya ka leboa. Batho ba bantši ba babjago ba ile ba batamela kgaufsi le Jesu gore ba mo kgwathe, gomme o ile a ba fodiša ka moka ga bona. Ge go be go se sa na motho yoo a babjago kudu gare ga bona, o ile a thoma go ba ruta. (Luka 6:17-19) Ge a feditše go bolela lebakanyana le itšego ka morago, ba be ba makaditšwe ke seo ba bego ba se kwele. Ka baka la’ng?
11 Nywaga ka morago, yo mongwe yo a bego a kwele thuto yeo o ile a ngwala gore: “Mašaba a batho a tlabya ke thutô ya xaxwe, ka xobane à ba ruta bo-ka E a naxo le matla.” (Mateo 7:28, 29) Jesu o be a bolela ka matla ao ba bego ba ka kgona go a kwa. O be a bolela legatong la Modimo e bile a thekga thuto ya gagwe ka matla a Lentšu la Modimo. (Johane 7:16) Dipolelo tša Jesu di be di kwagala gabotse, dikeletšo tša gagwe di be di kgodiša gomme ditaba tša gagwe di be di sa ganetšege. Mantšu a gagwe a be a fihlelela mokong wa ditaba gotee le go fihlelela dipelo tša batheetši ba gagwe. O ile a ba ruta kamoo ba ka hwetšago lethabo, kamoo ba ka rapelago, kamoo ba ka tsomago Mmušo wa Modimo le kamoo ba ka agago ka gona bokamoso bjo bo šireletšegilego. (Mateo 5:3–7:27) Dipolelo tša gagwe di be di tsoša dipelo tša bao ba swerwego ke tlala ya therešo le go loka. Batho ba bjalo ba be ba ikemišeditše go ‘ikgafa’ le go tlogela dilo tšohle e le gore ba mo latele. (Mateo 16:24; Luka 5:10, 11) A bohlatse bjo bogolo gakaakang bja matla a dipolelo tša Jesu!
“Yo Matla Medirong”
12, 13. Ke ka kgopolo efe Jesu e bego e le “yo matla medirong,” gomme mehlolo ya gagwe e be e fapa-fapana bjang?
12 Jesu gape e be e le “yo matla medirong.” (Luka 24:19) Diebangedi di bega mehlolo e itšego e 30 yeo e dirilwego ke yena—ka moka ka “matla a Modimo.” * (Luka 5:17) Mehlolo ya Jesu e ile ya kgoma maphelo a ba dikete. Mehlolo e mebedi feela—go fepša ga banna ba 5 000 gomme ka morago ya ba banna ba 4 000 “xò s’a balwa basadi le bana”—e be e akaretša mašaba ao mohlomongwe a fihlago go batho ba ka bago 20 000!—Mateo 14:13-21; 15:32-38.
“Ba bôna Jesu à sepela xodimo xa lewatlê”
13 Mehlolo ya Jesu e be e fapa-fapana kudu. O be a na le matla a fetago a batemona, gomme a ba leleka gabonolo. (Luka 9:37-43) O be a buša dilo tša tlhago, e bile a fetoša meetse gore e be beine. (Johane 2:1-11) Seo se ilego sa tlaba barutiwa ba gagwe ke ge a be a sepela godimo ga Lewatle la Galilea leo le bego le tšubutlwa ke phefo. (Johane 6:18, 19) O be a fenya bolwetši, a fodiša mafokodi a mmele, malwetši a šoro le malwetši a beago bophelo kotsing. (Mareka 3:1-5; Johane 4:46-54) O be a dira diphodišo tšeo ka ditsela tše di fapa-fapanego. O ile a fodiša ba bangwe ba le kgole kudu le yena, mola ba bangwe ba ile ba kwa ge Jesu a ba kgwatha ka noši. (Mateo 8:2, 3, 5-13) Ba bangwe ba ile ba fodišwa gatee-tee, ba bangwe ya ba ganyenyane-ganyenyane.—Mareka 8:22-25; Luka 8:43, 44.
14. Ke ka tlase ga maemo afe moo Jesu a ilego a bontšha gore o na le matla a go dirolla lehu?
14 Ka mo go lemogegago, Jesu o be a e-na le matla a go dirolla lehu. Mabakeng a mararo ao a begilwego, o ile a tsoša bahu, a bušetša batswadi morwedi wa bona wa nywaga e 12, a bušetša ngwana a nnoši wa mma wa mohlologadi le go bušetša kgaetšedi yo a rategago go dikgaetšedi tša gagwe. (Luka 7:11-15; 8:49-56; Johane 11:38-44) Ga go boemo bjoo bo ilego bja bonala e le bjo bo thata ka kudu. O ile a tsoša ngwanenyana wa nywaga e 12 diphateng tša gagwe tša lehu kapejana ka morago ga gore a hwe. O ile a tsoša morwa wa mohlologadi leakong leo a bego a yo bolokwa ka lona, ga go na pelaelo gore e be e le letšatšing leo a hwilego ka lona. Le gona o ile a tsoša Latsaro lebitleng leo a bego a bolokilwe go lona ka morago ga matšatši a mane a hwile.
Tsela ya go Diriša Matla Yeo e Sego ya Boithati, ya Boikarabelo le ya go Naganela
15, 16. Ke bohlatse bofe bjo bo lego gona bja gore Jesu o be a se na boithati tseleng yeo a bego a diriša matla a gagwe ka gona?
15 Na o ka akanya ka kgonagalo ya tirišo e mpe ya matla ge nkabe matla a Jesu a be a ka bewa ka diatleng tša mmuši yo a sa phethagalago? Eupša Jesu o be a se na sebe. (1 Petro 2:22) O ile a gana go šilafatšwa ke boithati, go rata maemo le megabaru tšeo di tutueletšago batho ba sa phethagalago go diriša matla a bona bakeng sa go kweša ba bangwe bohloko.
16 Jesu o be a se na boithati tseleng ya go diriša ga gagwe matla, gomme le ka mohla o be a sa ke a a dirišetša go ikhola. Ge a be a swerwe ke tlala, o ile a gana go fetola mabje gore e be bogobe bakeng sa gagwe. (Mateo 4:1-4) Dithoto tša gagwe tša maemo a tlase e be e le bohlatse bja gore o be a sa boelwe ka dilo tše di bonagalago tseleng yeo a bego a diriša matla a gagwe ka gona. (Mateo 8:20) Go na le bohlatse bjo bongwe bja gore mediro ya gagwe e matla e be e dirwa ka maikemišetšo ao a se nago boithati. Ge a be a dira mehlolo, o be a dira bjalo ka boikgafo bjo bo itšego. Ge a be a fodiša balwetši, matla a be a e-tšwa mo go yena. O be a lemoga go tšwa mo ga matla, gaešita le ge e ba a be a ka fodiša motho o tee. (Mareka 5:25-34) Lega go le bjalo, o be a dumelela mašaba a batho a mo kgwatha gomme a be a fola. (Luka 6:19) A moya wa go hloka boithati gakaakang!
17. Jesu o ile a bontšha bjang gore o be a e-na le boikarabelo tseleng yeo a bego a diriša matla a gagwe ka gona?
17 Jesu o be a bontšha boikarabelo tseleng yeo a bego a diriša matla a gagwe ka gona. Le ka mohla ga se a ka a dira mediro e matla feela bakeng sa mponeng goba dipontšho tše di se nago morero. (Mateo 4:5-7) O be a sa ikemišetša go dira dipontšho feela bakeng sa go kgotsofatša go rata go tseba ka maikemišetšo a fošagetšego ga Herode. (Luka 23:8, 9) Go e na le go kwalakwatša matla a gagwe, Jesu o be a fela a botša bao a bego a ba fodišitše gore ba se ke ba botša motho. (Mareka 5:43; 7:36) O be a sa nyake gore batho ba fihlelele diphetho tše itšego ka yena motheong wa dipego tše di tsošago phišego.—Mateo 12:15-19.
18-20. (a) Ke eng seo se bego se tutuetša tsela yeo Jesu a bego a diriša matla a gagwe ka gona? (b) O ikwa bjang ka tsela yeo Jesu a ilego a fodiša monna yo mongwe wa sefoa?
18 Monna yo yo matla e lego Jesu, o be a fapane kudu le babuši bao ba bego ba diriša matla ka go se šetše dinyakwa le tlaišego tša ba bangwe ka go hloka kwelobohloko. Jesu o be a hlokomela batho. Go fo bona batho bao ba tlaišegago go ile gwa mo kgoma ka mo go tseneletšego moo e lego gore o ile a tutueletšega gore a ba imolle tlaišegong ya bona. (Mateo 14:14) O be a naganela maikwelo le dinyakwa tša bona, gomme go tshwenyega mo go lerato go be go tutuetša tsela yeo a bego a diriša matla a gagwe ka gona. Mohlala o kgomago o hwetšwa go Mareka 7:31-37.
19 Lebakeng le, mašaba a magolo a ile a hwetša Jesu gomme a mo tlišetša ba bantši bao ba bego ba babja, gomme a ba fodiša ka moka ga bona. (Mateo 15:29, 30) Eupša Jesu o ile a hlaola monna yo mongwe bakeng sa go mo nea tlhokomelo e kgethegilego. Monna e be e le sefoa gomme a sa kgone go bolela. Jesu mo gongwe o ile a lemoga go tšhoga kudu goba go hlabja ke dihlong ga monna yo. Ka go mo naganela, Jesu o ile a iša monna yoo ka thokwana—kgole le lešaba—a mo iša moo ba lego noši. Ke moka Jesu o ile a dira ditšhupetšo tša diatla go bontšha monna yo seo a bego a tlo se dira. O ile “a bea menwana ya gagwe ka ditsebeng tša gagwe, a tshwela mare, gomme a swara leleme la gagwe.” * (Mareka 7:33, PK) Ka morago ga moo, Jesu o ile a lebelela legodimong gomme a rapela ka go fegelwa. Ditiro tše di be di tla botša monna gore, ‘Seo ke tla tlogago ke go direla sona se dirwa ka matla a tšwago go Modimo.’ Mafelelong, Jesu o ile a re: “Thiboloxa!” (Mareka 7:34) Ge a rialo, monna o ile a buša a kwa gomme a kgona go bolela gabotse.
20 Ke mo go kgomago gakaakang go nagana gore gaešita le ge a be a diriša matla a gagwe ao a a neilwego ke Modimo bakeng sa go fodiša bao ba tlaišegago, Jesu o be a bontšha go naganela maikwelo a bona ka kwelobohloko! Na ga se mo go kgothatšago go tseba gore Jehofa o beile Mmušo wa Mesia ka diatleng tša Mmuši yo bjalo yo a kwelago bohloko le yo a naganelago?
Pontšho ya Boporofeta ya Dilo tše di Tlogo tla
21, 22. (a) Mehlolo ya Jesu e be e bontšha’ng? (b) Ka ge Jesu a kgona go laola matla a tlhago, ke eng seo re ka se letelago ka tlase ga pušo ya Mmušo wa gagwe?
21 Mediro e matla yeo Jesu a e dirilego lefaseng e be e fo ba yeo e bontšhago e sa le pele ditšhegofatšo tše dikgolo tšeo di tlago go tla ka tlase ga pušo ya gagwe e le kgoši. Lefaseng le lefsa la Modimo, Jesu o tla boela a dire mehlolo gape—eupša lefaseng ka moka! Ela hloko tše dingwe tša ditebelelo tše di thabišago tše di letšego ka pele.
22 Jesu o tla bušetša tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona ya lefase teka-tekanong e phethagetšego. Gopola gore o ile a bontšha go laola matla a tlhago ka go homotša ledimo. Ka gona, ga go pelaelo gore ka tlase ga pušo ya Mmušo wa Kriste go ka se sa nyakega gore batho ba boife go gobatšwa ke madimo, ditšhišinyego tša lefase, dithaba-mollo goba dikotsi tše dingwe tša tlhago. Ka ge Jesu e le Mošomi yo a Nago le Bokgoni yoo Jehofa a mo dirišitšego go bopa lefase le diphedi ka moka tše di lego go lona, o kwešiša ka botlalo tsela yeo lefase le bopilwego ka yona. O tseba kamoo matlotlo a lona a ka dirišwago ka mo go swanetšego ka gona. Ka tlase ga pušo ya gagwe, lefase le ka moka le tla fetošwa Paradeise.—Luka 23:43.
23. E le Kgoši, Jesu o tla kgotsofatša bjang dinyakwa tša batho?
23 Go thwe’ng ka dinyakwa tša batho? Bokgoni bja Jesu bja go kgona go fepa ba dikete ka boati a diriša feela dijo tše sego nene, bo re kgonthišetša gore pušo ya gagwe e tla tliša go imologa tlaleng. Ka kgonthe, mohora wa dijo wo o abjago ka tsela ya maleba o tla fedišetša tlala sa ruri. (Psalme 72:16) Go fenya ga gagwe bolwetši go re botša gore balwetši, difofu, difoa, ba gobetšego le batho ba golofetšego ba tla fodišwa—ka mo go feletšego le sa ruri. (Jesaya 33:24; 35:5, 6) Bokgoni bja gagwe bja go tsoša bahu bo nea kgonthišetšo ya gore matla a gagwe e le Kgoši ya legodimo a akaretša matla a go tsoša ba dimilione tše di sa balegego bao Tatagwe a ratago go ba gopola.—Johane 5:28, 29.
24. Ge re dutše re nagana ka matla a Jesu, ke eng seo re swanetšego go dula re se gopola, gomme ka baka la’ng?
24 Ge re dutše re nagana ka matla a Jesu, anke re gopoleng gore Morwa yo o ekiša Tatagwe ka mo go phethagetšego. (Johane 14:9) Ka gona go diriša ga Jesu matla go re bontšha gabotse kamoo Jehofa a dirišago matla ka gona. Ka mohlala, nagana ka tsela e lerato yeo Jesu a ilego a fodiša molephera yo mongwe ka gona. A tutueditšwe ke kwelo-bohloko, Jesu o ile a kgwatha monna yoo gomme a re: “Ke rata fao; fôla!” (Mareka 1:40-42) Ka dipego tše di swanago le ye, ge e le gabotse Jehofa o re, ‘Ke kamoo ke dirišago matla a-ka ka gona!’ Na ga o tutueletšege go tumiša Modimo wa rena yo matla ohle le go mo lebogela gore o diriša matla a gagwe ka tsela e bjalo e lerato?
^ par. 1 Madimo ao a sa letelwago ke ao a tlwaelegilego Lewatleng la Galilea. Ka baka la go ba tlase ga lewatle (mo e ka bago dimithara tše 200 ka tlase ga tekanyo ya lewatle), moya o borutho kutšwanyana moo go feta nageng e dikologilego, gomme se se baka tšharakano ya lefau-fau. Diphefo tše matla di theogela Moeding wa Jorodane go tšwa Thabeng ya Herimone yeo e lego ka leboa. Go homola ga nakwana go ka fetogela ledimong le le tšubutlago kudu.
^ par. 12 Go oketša moo, ka dinako tše dingwe Diebangedi di bea mehlolo e mentši ka tlase ga tlhaloso e tee yeo e akaretšago. Ka mohlala, lebakeng le lengwe “motse ka moka” o ile wa tla go mmona, gomme a fodiša balwetši “ba bantši.”—Mareka 1:32-34.
^ par. 19 Go tshwela mare e be e le mokgwa goba tšhupetšo ya go fodiša yeo e bego e amogelwa ke ba-Juda le ba-Ntle, gomme go dirišwa ga mare diphodišong go begwa ka mengwalong ya bo-rabi. Mohlomongwe Jesu o ile a tshwela mare feela bakeng sa go bontšha monna gore o be a le kgaufsi le go fodišwa. Go sa šetšwe gore boemo e be e le bofe, Jesu o be a sa diriše mare a gagwe e le sedirišwa sa tlhago sa go fodiša.
Ithute ka mo go oketšegilego
“Mmušo wa Gago a o tle”
—Eupša Neng?
Ke ka baka la’ng re ka kgodišega gore kgauswinyane Kgoši e tloditšwego ya Modimo e tla gata megato e mengwe gore thato ya Modimo e direge ka botlalo mo lefaseng?


text:
Lesolo la Lefase ka Bophara la go Tsebatša JW.ORG
Ka August 2014, Dihlatse tša Jehofa di ile tša fa batho pampišana yeo e bolelago ka Wepesaete ya jw.org. Ka baka la se palo ya bao ba etelago Wepesaete e ile ya oketšega ka diperesente tše fetago tše 20 ka August, seo se bolelago gore batho ba dimilione tše 65 ba ile ba tsena Wepesaeteng ye. Mo e ka bago batho ba 10 000 lefaseng ka moka ba kgopetše dithuto tša mahala tša Beibele ka Wepesaete ye, e lego koketšego ya diperesente tše 67 go feta palo ya bao ba kgopetšego go rutwa Beibele ka July! Lesolo le le thušitše batho ba bantši.
Go thuša bao ba nyakago dikarabo tša dipotšišo tše bohlokwa ka bophelo
Hlatse e nngwe Canada e ile ya dumediša Madeline gomme ya mmontšha pampišana ya, Re ka Hwetša Kae Dikarabo tša Dipotšišo tša Bohlokwa Bophelong? Madeline o re ge a be a rapela a le mathuding a ntlo ya gagwe bošegong bjo bo fetilego o ile a kgopela Modimo go hwetša dikarabo tša dipotšišo tše bjalo. Nakong e fetilego o be a kgopetše dikereke tše mmalwa gore di mo rute Beibele, eupša ga go motho yo a boilego go yena. E se kgale o ile a thoma go ithuta Beibele le Dihlatse tša Jehofa.
Go thuša bao ba sa tsebego Beibele
Rowena yo a dulago Philippines, o ile a bolela le monna yo a bolelago se-China yo a bego a eme ka pele ga lebenkele la dijo. O ile a mo fa pampišana gomme a mmotša gore Dihlatse tša Jehofa di ikemišeditše go ruta batho Beibele mahala.
Monna yo o ile a re ke la mathomo a bona Beibele. Seo ba boletšego ka sona ka morago se ile sa mo šušumeletša go ya kopanong ya Dihlatse tša Jehofa. Ka morago, o ile a re o nyaka go ithuta mo go oketšegilego ka Beibele le gona o tla e taonelouta Wepesaeteng ya rena.
Go thuša difoa
Guillermo, e lego Hlatse ya sefoa ya Sepania, o ile a kopana le Jorge yo le yena e lego sefoa yo a bego a tsena sekolo le yena. Jorge o ile a re o sa tšwa go hlokofalelwa ke mmagwe gomme o be a tshwenyega le go ipotšiša dilo tše dintši. Guillermo o ile a mo fa pampišana yeo e bego e sepedišwa gomme a mo hlalosetša kamoo a ka hwetšago dikarabo tša dipotšišo tša gagwe Wepesaeteng ya jw.org ka polelo ya diatla. Le gona Guillermo o ile a laletša Jorge gore a tle Holong ya Mmušo (lefelo la Dihlatse la borapedi). O ile a tla gomme go tloga ka nako yeo Jorge ga se aka a kgaotša go tla le ge a be a dula bokgole bja dikhilomithara tše 60.
Go thuša bao ba dulago mafelong a lego kgole le toropo
Dihlatse tše nne di ile tša diriša tšhelete ya tšona go tšea leeto la diiri tše tshela ka sekepe go tloga Greenland go fihla lefelong le nago le badudi ba 280. Ge ba fihla moo, ba ile ba ruta batho Beibele, ba fa batho dipampišana gomme ba ba bontšha bidio go jw.org ka Segreenland. Le gona ba ile ba thoma go ithuta Beibele le banyalani ba bangwe. Ga bjale ba ithuta le bona ba diriša founo gabedi mo bekeng.
Dihlatse tša Nicaragua le tšona di ile tša dira se swanago. Di ile tša rulaganya go fa batho bao ba bolelago Semayangna dipampišana sethokgweng sa Caribbean. Ka morago ga go sepela diiri tše 20 ka pese ya leratha ditseleng tše tletšego mekoti ba sa eme, ba ile ba sepela ka maoto ka diiri tše 11, ka dinako tše dingwe ba sepela ka gare ga maraga. Ge ba fihla, ba ile ba fa batho dipampišana gomme ba ba bontšha dibidio ka leleme la Semayangna, gomme ba ba bantši ba lefelong leo ba ile ba ba thabela.
Ge Estela a be a le motsaneng o lego sethokgweng sa Amazon seo se lego Brazil, o ile a fa monna yo a bego a iphetela pampišana. Monna yoo o ile a tšea pampišana yeo gomme a e tsenya ka potleng eka ga a na taba le yona. Ge a eya gae, entšene ya sekepe e ile ya senyega gomme a kgakgelwa ka nokeng. Ge a be a letetše batho gore ba tle ba mo thuše, o ile a bala pampišana yeo. O ile a tsena Wepesaeteng ya jw.org ka founo ya gagwe, gomme a bala dihlogo tše mmalwa le go taonelouta dibidio. Matšatši a sego kae ka morago, monna yo o ile a gahlana le monna wa Estela a mo kgopela gore a mo lebogele go Estela ka pampišana yeo a mo filego yona. O itše: “Dihlogo tšeo ke di badilego ge ke be ke sa letetše thušo, di ile tša dira gore ke se fele pelo go fihlela ba nthuša. Bana ba ka ba rata dibidio tša Kabelo. Ke sa tlo tsena Wepesaeteng ya jw.org.”
Ithute ka mo go oketšegilego
Ke ka Baka la Eng o Swanetše go Ithuta Beibele?
Beibele e nea dikarabo tša dipotšišo tša bohlokwa go batho ba dimillione lefaseng ka bophara. Na o ka rata go ba yo mongwe wa bona?


text:
Ka Morago ga Tsogo ya Jesu, na Mmele wa Gagwe e be e le wa Nama Goba wa Moya?
Karabo ya Beibele
Beibele e re Jesu “o ile a bolawa nameng, eupša a phedišwa [tsošwa] moyeng.”—1 Petro 3:18; Ditiro 13:34; 1 Bakorinthe 15:45; 2 Bakorinthe 5:16.
Mantšu ao Jesu a a boletšego a bontšha gore o be a ka se tsošwe ka mmele wa nama le madi. O boletše gore o be a tla nea ‘nama ya gagwe bakeng sa bophelo bja lefase,’ gore e be topollo bakeng sa ba bantši. (Johane 6:51; Mateo 20:28) Ge nkabe a ile a hwetša mmele wa gagwe wa nama ge a tsošwa, gona sehlabelo sa topollo se be se ka se phethagale. Se se be se ka se kgonege ka ge Beibele e bolela gore o neile mmele le madi a gagwe go ba sehlabelo “gatee ya ba moka.”—Baheberu 9:11, 12.
Ge e ba Jesu a tsošitšwe ka mmele wa moya, barutiwa ba gagwe ba be ba tla mmona bjang?
Dibopiwa tša moya di ka ba le sebopego sa batho. Ka mohlala, barongwa bao ba ilego ba dira se nakong e fetilego ba ile ba ja le go nwa le batho. (Genesi 18:1-8; 19:1-3) Go dutše go le bjalo, e be e le dibopiwa tša moya tšeo di bego di kgona go apara mebele ya nama.—Baahlodi 13:15-21.
Ka morago ga go tsošwa, Jesu o ile a ba le mmele wa nama ka nakwana, go etša barongwa ba bangwe. Ka ge e be e le sebopiwa sa moya, o be a kgona go iponagatša go barutiwa ba gagwe gomme ka nako e nngwe ge a be a na le bona o be a timelela. (Luka 24:31; Johane 20:19, 26) Mebele yeo a bego a iponagatša ka yona e be e sa swane. Bagwera ba kgauswi ba Jesu le bona ba ile ba kgona go mo tseba feela ka seo a se boletšego goba a se dirilego.—Luka 24:30, 31, 35; Johane 20:14-16; 21:6, 7.
Ge Jesu a be a iponagatša go moapostola Thomase, o ile a tla ka mmele wa dintho. O dirile se go tiiša tumelo ya Thomase, ka ge a be a sa kgolwe gore Jesu o tsogile.—Johane 20:24-29.
Ithute ka mo go oketšegilego
Jesu Kriste ke Mang?
Ithute lebaka leo Jesu a ilego a hwa, seo se bolelwago ke topollo, le gore ke eng seo Jesu a se dirago gona bjale.
Morero wa go Boa ga Kriste ke Ofe?
Morero wa go boa ga Kriste ke ofe? O tla boa ka tsela efe, gomme o tla dira’ng?


text:
Go ba yo Boleta ke Bohlale
Toñi, yo a šomago go hlokomela batšofadi, o ile a kokota mojakong wa ntlo e nngwe ke moka mosadi yo mongwe a bula. Mosadi yoo o ile a galefa gomme a omanya Toñi gore ga se a fihla ka nako go tlo hlokomela mmagwe yo a tšofetšego. Eupša Toñi o be a fihlile ka nako. Lega go le bjalo, Toñi ka boleta o ile a kgopela tshwarelo.
GE Toñi a boela gape ntlong yeo, mosadi yoo o ile a mo omanya gape. Toñi o ile a arabela bjang? O re: “Ke ile ka kwa bohloko. O ntlhabile ka mantšu ke se na molato.” Lega go le bjalo, Toñi o ile a kgopela tshwarelo gape gomme a botša mosadi yoo gore o kwešiša maemo a gagwe a boima.
Ge e ba o be o le Toñi, o nagana gore nkabe o ile wa arabela bjang? Na nkabe o bile boleta? Goba na nkabe o ile wa palelwa ke go itshwara? Ke therešo gore go ka no se be bonolo go dula o išitše maswafo fase maemong a go swana le ao a hlalositšwego ka mo godimo. Ge re gateletšegile goba re hlohlwa, go ba boima gore re dule re le boleta.
Lega go le bjalo, Beibele e kgothaletša Bakriste gore ba be boleta. Ge e le gabotse, Lentšu la Modimo le tswalanya seka seo le bohlale. Jakobo o botšiša gore: “Ke mang yo bohlale le yo a nago le tlhaologanyo gare ga lena? Anke ka boitshwaro bja gagwe bjo bobotse a bontšhe mediro yeo e dirwago ka boleta bjo bo tšweletšwago ke bohlale.” (Jak. 3:13) Ke ka tsela efe go ba boleta go bontšhago gore re na le bohlale bjo bo tšwago go Modimo? Gona re ka thušwa ke eng go ba le seka se seo se enywago e ke moya wa Modimo?
MEHOLA YA GO BA BOLETA
Go ba boleta go re thuša go rarolla diphapano. “Karabo ge e le boleta e phohliša pefelo, eupša lentšu leo le hlabago le tsoša bogale.”
Go arabela ka bogale go ka mpefatša boemo ka gobane go swana le go tšhela peterole mollong. (Die. 26:21) Ka lehlakoreng le lengwe, go arabela ka boleta go ka kaonefatša boemo. Le gona go ka dira gore motho yo a re galefetšego a theoše maswafo.
Toñi o ile a bona gore taba ye ke therešo. Ge mosadi yola wa go galefa a bona gore Toñi o mo arabile ka boleta, o ile a lla. O ile a hlalosetša Toñi gore o be a imelwa ke mathata a gagwe ka noši le a lapa. Toñi o ile a diriša sebaka seo go botša mosadi yoo ka Modimo gomme thuto ya Beibele ya thoma
Go ba boleta go dira gore re thabe. “Go thaba ba moya o boleta, ka ge ba tla ja bohwa bja lefase.”
Ke ka baka la’ng batho ba boleta ba thabile? Batho ba bantši bao ba bego ba le bogale, ga bjale ba thabile ka gobane ba boleta. Maphelo a bona a kaonafetše, e bile ba a tseba gore ba letetšwe ke bokamoso bjo bobotse. (Bakol. 3:12) Adolfo, yo e lego molebeledi wa tikologo kua Sepania, o gopola kamoo bophelo bja gagwe bo bego bo le ka gona pele e ka ba Hlatse ya Jehofa.
Adolfo o re: “Ke be ke sa tsebe gore ke phelela eng. Ke be ke le sefelapelwana. Gaešita le bagwera ba bangwe ba ka ba be ba ntšhaba ka gore ke be ke le bogale e bile ke le šoro. Dilo di ile tša fetoga. Ka letšatši le lengwe, go ile gwa tsoga ntwa ya mahlomahubedu, ba ntlhaba ka thipa ka makga a tshela gomme ka tšwa madi a mantši moo ke nyakilego ke ehwa.”
Lega go le bjalo, ga bjale Adolfo o ruta ba bangwe go ba boleta ka mantšu a gagwe le ditiro. Batho ba bantši ba a mo rata ka gore o bonolo e bile o borutho. Adolfo o re o thabišwa ke diphetogo tšeo a kgonnego go di dira. Le gona o leboga Jehofa ka ge a mo thušitše go ba boleta.
Go ba boleta go thabiša Jehofa. “Morwa wa ka, hlalefa gomme o thabiše pelo ya ka, gore ke kgone go fetola yo a nkwerago.”
Jehofa o kwerwa ke lenaba la gagwe le legolo e lego Diabolo. Modimo o na le lebaka le le kwagalago la go galefišwa ke seo, eupša Beibele e hlalosa Jehofa e le yo a “diegago go galefa.” (Ek. 34:6) Ge re ka diega go galefa go swana le Modimo, re tla ba re bontšha gore re bohlale gomme ra thabiša Jehofa kudu.
Batho ba lefase ba sehlogo. Re ka kopana le batho ba “go ikgantšha, ba ikgogomošago, barogaki, . . . bathomeletši, ba se nago boitshwaro [le] ba bogale.” (2 Tim. 3:2, 3) Lega go le bjalo, seo ga se sa swanela go re thibela go ba boleta. Lentšu la Modimo le re gopotša gore “bohlale bjo bo tšwago godimo . . . bo na le khutšo, bo lekalekane.” (Jak. 3:17) Ge re na le khutšo le tekatekano, re bontšha gore re na le bohlale bjo bo tšwago go Modimo. Bohlale bjo bo bjalo bo tla re thuša go arabela ka boleta ge re hlohlwa gomme bo tla re batametša kgauswiuswi le Mothopo wa Bohlale bjohle, e lego Jehofa.


text:
Na Thutamahlale e Dumelelana le Beibele?
Karabo ya Beibele
Ee, le ge Beibele e se puku ya thutamahlale, e nepagetše ge e bolela ka ditaba tša thutamahlale. Ela hloko e mengwe ya mehlala yeo e bontšhago gore thutamahlale le Beibele di a dumelelana le gore Beibele e hupere ditaba tše dingwe tša thutamahlale tšeo di fapanago kudu le ditumelo tša batho ba bantši bao ba phetšego nakong ya ge e be e ngwalwa.
Legohle le bile le mathomo. (Genesi 1:1) Ka mo go fapanego, dinonwane tše dintši tša bogologolo di hlalosa gore legohle ga se la bopša, eupša le rulagantšwe go tšwa tlhakatlhakanong yeo e lego gona. Bababilona ba be ba dumela gore medimo yeo e bopilego legohle e tšwa mawatleng a mabedi. Dinonwane tše dingwe di bolela gore legohle le tšwa leeng le legologolo.
Letšatši le letšatši legohle le laolwa ke melao e kwagalago ya tlhago, e sego dikganyogo tša medimo. (Jobo 38:33; Jeremia 33:25) Dinonwane tše di bolelwago lefaseng ka bophara di ruta gore batho ba laolwa ke medimo ya go se kwešišege le yeo gantši e lego sehlogo.
Lefase ga se la thekgwa ke selo. (Jobo 26:7) Batho ba bantši ba bogologolo ba be ba dumela gore lefase ke nkgokolo ya phaphathi, le thekgilwe ke selo se sengwe se segologolo goba phoofolo e bjalo ka nare goba khudu.
Dinoka le methopo ya meetse di hwetša meetse ao a moyafatšego go tšwa mawatleng le methopong e mengwe ke moka meetse ao a na e le pula, sefako goba kapoko. (Jobo 36:27, 28; Mmoledi 1:7; Jesaya 55:10; Amose 9:6) Bagerika ba bogologolo ba be ba nagana gore meetse a dinoka a tšwa lewatleng leo le lego ka tlase ga lefase, gomme kgopolo ye e ile ya tšwela pele go fihla le lekgolong la ngwaga la bo-18.
Dithaba di a rotoga tša ba tša wa, le gona dithaba tšeo re di bonago lehono di kile tša ba ka tlase ga lewatle. (Psalme 104:6, 8) Go fapana le seo, dinonwane tše mmalwa di ruta gore medimo e hlodile dithaba ka tsela yeo ga bjale di lego ka yona.
Mekgwa ya bohlweki e dira gore batho ba phele gabotse. Molao wo o bego o neilwe setšhaba sa Isiraele o be o akaretša ditaelo tša gore motho a hlape ka morago ga go swara setopo, go tswalelela bao ba swerwego ke malwetši ao a fetelago le go epela mantle. (Lefitiko 11:28; 13:1-5; Doiteronomio 23:13) Go fapana le seo, ge Baisiraele ba be ba newa ditaelo tše, Baegipita ba be ba alafa ntho ka motswako woo o dirilwego ka mantle a batho.
Na go na le moo Beibele e fošitšego gona ditabeng tša thutamahlale?
Tlhahlobo e kwagalago ya Beibele e bontšhitše karabo e le aowa. Ka mo tlase go lokeleditšwe dikgopolo tše di tlwaelegilego tšeo di fošagetšego tša mabapi le go nepagala ga Beibele ditabeng tša thutamahlale:
Maaka: Beibele e ruta gore legohle le hlodilwe ka matšatši a tshelelago a diiri tše 24.
Therešo: Go ya ka Beibele, Modimo o hlodile legohle ka nako e telele e sa tsebjego. (Genesi 1:1) Le gona, matšatši a tlholo ao a hlalositšwego kgaolong ya pele ya Genesi e be e le matšatši a matelele ao go sa bolelwego bogolo bja ona. Ge e le gabotse, nako ka moka yeo legodimo le lefase di hlodilwego ka yona le yona e bitšwa “letšatši.”—Genesi 2:4.
Maaka: Beibele e re dimela di ile tša hlolwa pele ga ge letšatši le ka ba gona e le gore go kgonege go thekga mogato wa photosynthesis.—Genesi 1:11, 16.
Therešo: Beibele e bontšha gore letšatši, e lego e nngwe ya dinaledi tšeo di bopago “magodimo,” le bile gona pele ga ge dimela di hlolwa. (Genesi 1:1) Seetša se phatlaletšego seo se tšwago letšatšing se fihlile lefaseng “letšatšing” la pele, goba nakong ya tlholo. Ge lefaufau le be le thoma go apoga ka “letšatši” la boraro la tlholo, seetša se ile sa kgona go thekga mogato wa photosynthesis. (Genesi 1:3-5, 12, 13) Ke ka nako yeo moo letšatši le ilego la thoma go bonagala lefaseng ka moka.—Genesi 1:16.
Maaka: Beibele e re letšatši le sepela go dikologa lefase.
Therešo: Mmoledi 1:5 e re: “Letšatši le lona le hlabile la ba la sobela, le tla le akgofetše lefelong la lona moo le tlago go hlaba gona.” Lega go le bjalo, mantšu a a fo hlalosa seo se bonagalago e le mosepelo wa letšatši ka ge le bonwa go tšwa lefaseng. Le lehono, motho a ka diriša mantšu a bjalo ka ‘letšatši le a hlaba’ le ‘letšatši le a sobela,’ lega go le bjalo, o a tseba gore lefase le sepela go dikologa letšatši.
Maaka: Beibele e re lefase ke phaphathi.
Therešo: Beibele e diriša polelwana e rego “xo fihla maxomong a lefase” e ra gore “go fihla karolong ya kgole ya lefase”; se ga se bolele gore lefase ke phaphathi goba le na le mellwane. (Ditiro 1:8; Beibele ya Sepedi) Ka mo go swanago, polelwana e rego “dikhutlong tše nne tša lefase” e fo ba seka polelo seo se šupago lefase ka moka; lehono motho a ka bolela ka dikhutlo tše nne tša khamphase e le tshwantšhišo e swanago.—Jesaya 11:12; Luka 13:29.
Maaka: Beibele e re nkgokolo e lekana le bophara bja yona ka makga a mararo, eupša palo ya yona ya maleba ke pi (π), goba mo e ka bago 3.1416.
Therešo: Go elwa ga “Sebjana se segologolo” seo se lego go 1 Dikgoši 7:23 le 2 Dikoronika 4:2 go bontšha gore sebjana seo se na le bophara bja dikubiti tše 10 le gore go be “go nyakega thapo ya dikubiti tše masometharo gore e se dikologe.” Dikelo tše e ka ba e le palo yeo e nyakilego go ba kgauswi le palo e feletšego. Le gona go a kgonega gore nkgokolo le bophara bja sona bo emela bokagare le bokantle bja sebjana seo ka mo go swanago.
Ithute ka mo go oketšegilego
Na Dihlatse tša Jehofa di Dumela Gore Lefase le Bopilwe ka Matšatši a Tshelelago a Diiri tše 24?
Na o be o tseba gore thuto ye e ganetšana le Beibele?
Beibele—Puku e Tšwago go Modimo
Beibele e ka go thuša bjang gore o lebeletšane le mathata a motho ka noši? Ke ka baka la’ng o swanetše go bota diporofeto tša yona?


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Tšhišinyego ya Lefase Kua Haiti
Koketšego Tšhemong ya se-China
Ka 2005, ofisi ya lekala e ile ya kgetha Tin Wa Ng, e lego ngwanabo rena yo a bolelago se-China yo e bego e le setho sa lapa la Bethele gore a yo šoma e le mmulamadibogo yo a kgethegilego tšhemong ya batho ba bantši bao ba bolelago se-China nageng ye. O belegetšwe Dominican Republic a ba a golela gona moo. Batswadi ba gagwe ba be ba hudugetše Santo Domingo ba etšwa China.
Ka January 1, 2008, go ile gwa hlongwa phuthego ya se-China sa Mandarin kua Santo Domingo, gomme ka 2011 gwa thongwa sehlopha kua Santiago. Bagoeledi ba 70, go akaretša le babulamadibogo ba ka mehla ba 36 gotee le babulamadibogo ba go thuša ba mmalwa, kgwedi le kgwedi ba swara palomoka ya dithuto tša Beibele tše 76.
Go Tsoma Barutiwa Bao ba Bolelago Seisemane
Ka 2007, go be go na le bagoeledi ba 27 466 diphuthegong tše 376, gomme ba swara dithuto tša Beibele tše 49 795. Lega go le bjalo, go be go se na phuthego ya Seisemane bakeng sa batho ba bantši bao ba bolelago leleme leo. Ka gona, ka April 2008, ofisi ya lekala e ile ya romela Donald le Jayne Elwell bao e bego e le baromiwa gore ba yo thoma sehlopha sa Seisemane kua Santo Domingo. Sehlopha seo se senyenyane seo se fišegago sa bagoeledi se ile sa thoma pele ka go nyaka moo batho bao ba bolelago Seisemane ba dulago gona. Ke moka sa rulaganya tšhemo gabotse e le gore se nee bohlatse bjo bo tletšego.
Ka baka la maiteko ao, sehlopha sa Seisemane kua Santo Domingo se ile sa tšwela pele go gola, gomme ka July 2009 gwa hlongwa phuthego ya bagoeledi ba 39. Go ile gwa dirwa se se swanago le ditikologong tše dingwe nageng ye. Ka November 2011, go be go na le diphuthego tše šupago tša Seisemane le sehlopha setee nageng ye.
Mosadi yo e Lego Sefoa e Bile e le Sefofu o Amogela Therešo
Lorys, yo a swerwego ke bolwetši bjo bo dirago gore motho a feleletše e le sefoa goba sefofu (Usher Syndrome), o godile e le tšhiwana. O belegwe e le sefoa gomme a thoma go se sa bona gabotse ge a be a na le nywaga e 16. O kgona go bona ganyenyane ge e le mosegare eupša bošego ga a bone selo. Tsela e nnoši yeo a kgonago go boledišana le batho ge letšatši le sobetše ke ka go diriša polelo ya diatla ya difofu.
Banyalani bao e lego babulamadibogo ba kgethegilego ba ile ba kopana le Lorys ge a be a na le nywaga e 23. Ka nako yeo, o be a dula le monna wa sefoa le morwedi wa bona wa ngwaga o tee yoo a bego a kgona go kwa. Lorys o ile a dumela ge a be a laletšwa dibokeng tša phuthego gomme a kgongwa kudu ke seo a ithutilego sona moo.
Lorys o ile a dira diphetogo kapejana bophelong bja gagwe. Ka mohlala, ge a be a ithuta gore go fošagetše go dula le lesogana la gagwe ba sa nyalana, o ile a boledišana le lona mabapi le bohlokwa bja go ngwadiša lenyalo la bona semolao gomme a le hlalosetša gore a ka se robe ditekanyetšo tša Beibele tša mabapi le boitshwaro. Le makaditšwe ke tsela yeo Lorys a bego a bolela ka kgodišego ka yona, lesogana leo le ile la dumela go mo nyala.
Ka morago ga gore ba nyalane, Lorys o ile a ba mogoeledi gomme go se go ye kae a kolobetšwa. Ka yona nako yeo, ka baka la go ithuta Beibele le Dihlatse, o ile a ithuta Polelo ya Diatla ya Amerika. Ga e sa le go tloga ka nako yeo, o be a dutše a thuša morwedi wa gagwe go ithuta Polelo ya Diatla e bile o mo ruta therešo.
Tšhišinyego ya Lefase e Šoro e Hlasela Haiti
Batho ba Dominican le ba Haiti ba ka se tsoge ba lebetše Labobedi la January 12, 2010. Le ke letšatši leo tšhišinyego ya lefase e šoro e ilego ya hlasela Haiti. Gateetee Sehlopha se Bušago sa Dihlatse tša Jehofa se ile sa dumelela lekala la Dominican Republic gore le romele lekala la Haiti tšhelete ya go thuša ka tlhakodišo. Ka ge tšhelete yeo e bego e swanetše go romelwa lekaleng leo e be e le e ntši kudu, ngaka ya Bethele ya botelele bja dimithara tše 1,90 le boima bja dikhilograma tše 127, e lego Evan Batista, e ile ya newa mošomo wa go iša tšhelete yeo.
Phetho ya go nea Ngwanabo rena Batista mošomo woo e bile ya maleba ka gobane ge a fihla mollwaneng, o ile a botšwa gore go nyakega thušo ya kapejana ya dingaka. Batho ba bantši bao ba gobetšego o šoro tšhišinyegong ya lefase ba be ba tlišwa Holong ya Kopano yeo e bego e le kgauswi le lekala la Haiti gore ba tlo alafiwa. Ge bana babo rena ba Haiti ba be ba lemoga gore motho yo a rometšwego go tliša tšhelete e be e le ngaka yeo e tšwago lekaleng, ba ile ba founela lekala la Dominican Republic gomme ba kgopela gore Ngwanabo rena Batista a dulenyana moo Haiti. Lekala le ile la dumela ke moka gwa thoma modiro o mogolo wa tlhakodišo gore ba thuše bana babo rena le dikgaetšedi ba moya kua Haiti—diiri tše sego kae feela ka morago ga tšhišinyego ya lefase.
Gateetee Lefapha la go Reka Dilo lekaleng la Dominican Republic le ile la ikgokaganya le dikhamphani tšeo le tlwaetšego go reka dijo go tšona. Ka baka leo, go ile gwa rekwa reise, dinawa le dijo tše dingwe tša dikhilograma tša ka godimo ga tše 6 800 gomme tša romelwa Haiti ka 2:30 ya masa ka Labone, January 14. E bile go bonagala yeo e be e le thoto ya mathomo ya tlhakodišo go tšwa nageng e šele go fihla mollwaneng woo. Ka morago lona letšatšing leo, dingaka tše dingwe tše tharo tša go tšwa Dominican Republic di ile tša tšea leeto la diiri tše šupago la go ya lekaleng la Haiti. Di ile tša fihla bošego, eupša go e na le gore di ye go robala, di ile tša leba go batho bao ba gobetšego gomme tša šoma go fihlela bošegogare. Letšatšing le le latelago, dingaka tše dingwe tše nne le baoki ba bane ba be ba gorogile Dominican Republic. Go ile gwa dirwa diophareišene ka tlase ga maemo a thata kudu, go dirišwa diphapoši tša motšwa-o-swere tšeo di bego di hlomilwe Holong ya Kopano. Bekeng e latetšego, sehlopha se sa batho ba 12 se ile sa alafa batho ba ka godimo ga 300 bao ba gobetšego.
Letšatši le letšatši, batho bao ba gobetšego kudu ba be ba romelwa Dominican Republic gore ba yo alafiwa gona. Ka dinako tše dingwe, tšona dikoloi tše di bego di tliša dilo tša tlhakodišo Haiti di be di kitimišetša batho bao ba gobetšego mafelong a fapafapanego a kalafo nageng ka moka ya Dominican Republic. Lekala le ile la rulaganya Dihlopha tša go Etela Balwetši gore di yo kgothatša batho bao ba gobetšego le go kgonthišetša gore ba hwetša kalafo yeo ba e hlokago le dinyakwa tše dingwe. Diphuthego tša mafelong ao di ile tša nea batho bao ba bego ba felegeditše ba malapa a gabo bona bao ba gobetšego dijo le marobalo.
Dihlatse tša Jehofa di ile tša aba dikhilograma tša ka godimo ga tše 450 000 tša dilo tše di neetšwego, go akaretša le go fepa batho ka dijo ka makga a 400 000
Go šoma ka thata le ka go hloka boithati ga batho ba Jehofa ka morago ga tšhišinyego yeo go tloga go bontšha go rereša ga mantšu ao a hwetšwago go Diema 17:17, yeo e rego: “Mogwera wa kgonthe o dula a na le lerato ka dinako tšohle, e bile ke ngwanabo motho yo o ka ithekgago ka yena mohlang wa tlalelo.” Diphihlelo tše dintši di bontšha kamoo Jehofa a dirišago moya wa gagwe le borwarre bja Bokriste go thekga bao ba mmotegelago gaešita le ge ba lebeletšane le lehu. Modiro o mogolo wa tlhakodišo o ile wa tšwela pele ka dikgwedi tše dintši. Dihlatse tša Jehofa di ile tša aba dikhilograma tša ka godimo ga tše 450 000 tša dilo tše di neetšwego, go akaretša le go fepa batho ka dijo ka makga a 400 000. Bana babo rena le dikgaetšedi ba e ka bago ba 78 bao ba šomago ka tša kalafo go tšwa dikarolong tše di fapafapanego tša lefase ba ile ba tla gomme ba neela ka nako ya bona le bokgoni mahala, ba šoma gotee le baithaopi ba bangwe ba bantši. *
^ ser. 19 Ge o nyaka go tseba ditaba ka botlalo mabapi le pego ye, bala Phafoga! ya Seisemane ya December 2010 matlakala 14-19.


text:
Services on Demand
Article
Indicators
Related links
- Cited by Google
- Similars in Google
Share
Verbum et Ecclesia
On-line version ISSN 2074-7705
Print version ISSN 1609-9982
Verbum Eccles. (Online) vol.34 n.1 Pretoria Jan. 2013
ORIGINAL RESEARCH
Ditlhohlo te Malutere a Borwa bja Afrika a lebanego nato
The challenges facing Lutherans in South(ern) Africa
Elelwani B. Farisani
Department of Biblical and Ancient Studies, University of South Africa, South Africa
ABSTRACT
This article seeks to discuss what the future appears to hold for Lutheranism in South Africa. In order to do this, it is important to look at the past through the history and involvement of Lutheranism in South Africa. This will show the strengths, weaknesses, challenges, and opportunities for Lutheran theology and the Lutheran churches in South Africa in relation to Lutheranism in its global context. Accordingly the article starts off by providing a brief history of Lutheranism in South Africa, examining the role of missionaries from Germany, Norway and Sweden in establishing Lutheranism in South Africa. The article also looks at how apartheid divided the faithful along racial lines, thereby pointing to the challenges, weaknesses, as well as the strengths of the mission of Lutheran churches in this part of Africa. It then moves on to discuss some challenges before Lutheranism in South Africa today. Some of the challenges discussed in this article are as follows: (1) efforts to unite the Black and White Lutherans have so far not succeeded, (2) the role of Lutheran theological education in equipping ministers to address current societal challenges, (3) financial sustainability, (4) African Religious Pluralism, (5) the promotion of gender sensitivity and equality amongst Lutheran congregants, (6) ethnicity and (7) the role and status of self-supporting ministry. And, finally, the article highlights few issues about the changing world of Lutheranism globally.
Matseno
Go twa historing ya Kereke ya Lutere, go molaleng gore kereke ye e theilwe tabeng ya go nyakana le kereke ya mmakgonthe, go e fapantha le kereke ya bofora (Kistner & Buthelezi 1976:21ff.). Go molaleng gape gore bobedi kereke ya thereo le ya bofora di omia Lentu la Modimo dithutong ta tona. Le ge go le bjalo, go twa go dikanegelo te di lego gona, go laeta nke nepo ya Luther ya go thoma kereke ye e be e le matapa a go kweia 'ka fao kereke e hlangwago le go noetwa ka gona,' (Kistner & Buthelezi 1976:22) gape o be a dumela kudu gore taba e kgolo ke ya Lentu la Modimo leo ka lona Kriste a omago le go ba gona ka gare ga kereke. Nepo ya taodiwana ye ke go ahlaahla se se bonalago e le bokamoso bja Bolutere ka Afrika-Borwa. Go dira seo, go bohlokwa go lebelela go te di fetilego ka histori le seabe sa Bolutere mo Afrika-Borwa. Seo se tlo laeta maatla, mafokodi, ditlhohlo le dibaka te bote ta Thutatumelo ya Lutere le dikereke ta Lutere ka Borwa bja Afrika1 twalanong le Bolutere dithabathabeng. Ka yona tela yeo, histori ya Bolutere ka Borwa bja Afrika e tlo ba motheo wa taodiwana ye.
Histori ye Kopana ya Bolutere ka Borwa bja Afrika
Go ya ka Richard Elphick, ka morago ga ngwagakgolo wa bomasomepedi Bokriste bo gote ka go makata magareng ga Maafrika, e lego lekala le legologolo la go gola ka lebelo gape leo le nago le khueto ye kgolo ya sepolitiki mo sethabeng sa Afrika-Borwa - go tloga diphesenteng te 26 ta Maafrika ka 1911 go fihla go te 76 ka 1990 (Elphick 1997:1). Ga go makate ge kgolo ye e ka amanywa le go intha sehlabelo/sedimo ga baruti ba boromiwa ba bopulamadibogo bao ba hlwatheditego tlhase ya Lentu la Modimo mengwageng ye menti ya go feta, gomme ya kekiwa ke modiro wa boromiwa wa badudi ba naga yeno go dira Bokriste seo bo lego sona lehono mo Afrika-Borwa.
Ngwageng wa 1994, palo ya Malutere lefaseng ka bophara e be e eme go dimilione te 60, moo palo ya dimilione te 7.6 e lego mmung wa Afrika. Go twa malokong a, bjalo ka ge George Scriba le Gunnar Lislerud ba laeta, palo ye e ka bago 842 000 (go balwa Barobia) e be e le ka Afrika-Borwa moo palo ya Malutere e bopago karolo ye nnyane ya sethaba sa Afrika-Borwa (Scriba & Lislerud 1997:173). Ka godimo ga ngwagakgolo pele ga fao, go ile gwa begwa gore Malutere a be a feta teetharong ya palo ya ditisi ta baromiwa mo Borwa bja Afrika, mola dikereke te dingwe ka moka di be di laola peditharong ge di hlakane ka moka. Lebaka la palo ye nnyane ya Malutere ka Afrika-Borwa e ka ba e hueditwe ka lebaka la matapa a a teneletego a go gasa Lentu la Modimo le modiro wa boromiwa woo kereke e o dirago ka boineelo le lerato le legolo.
Go hlongwa ga Bolutere mo Afrika-Borwa e be e se modiro wa motho goba mokgatlo o tee eupa ke dipoelo ta matsapa a mohlakanelwa a baruti ba baromiwa le mekgatlo ye mmalwa. Baromiwa ba badumedi ba ile ba rongwa Afrika-Borwa ke dikereke ta go fapafapana ta Sekriste go tlo tweta pele mediro ya boebangedi go obamela molaeta wa thomo wo o ngwadilwego ka go Mateo 28:19. Ge e le ka lehlakoreng la kereke ya Lutere, Baromiwa ba sedumedi go twa Jeremane, Norway le Sweden ba tliite tumelo ya Bolutere Afrika-Borwa gomme ba hloma diphuthego magareng ga Maafrika le bafaladi ba Makgowa. Dithomo teo di be di eya ka merafe/mehlobo (Scriba & Lislerud 1997:173). Moromiwa wa mathomo yo a tlilego ka nepo e tee fela ya go sokolla badudi ba seto e be e le Morabia, Georg Schmidt wa Hermhut (Kritzinger 1988:14). Ka morago ga Schmidt, dihlopha te dingwe ta baromiwa go twa dikerekeng ta Lutere ta Jeremane di ile ta tla Afrika-Borwa. Dihlopha ta boromiwa bja Lutere go twa Jeremane go balwa le Rhenish Missionary Society, Berlin Missionary Society le Hermannsburg Missionary Society, di ile ta tweta pele mediro ya baromiwa dikarolong ta go fapana go akaretwa le dinageng te dingwe ta Borwa bja Afrika (Kritzinger 1988:14-16). Le nankhono dikereke ta Lutere mo Borwa bja Afrika (Afrika-Borwa le Namibia) di sa arogane go ya ka semorafe.
Nakong ya kgethologanyo ya semorafe, Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (ELCSA) le United Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (UELCSA) di be di se ngatana/kgopana e tee go lwantheng kgethologanyo ya semorafe yeo e bego e goeleditwe go ba thogako go botho ke Dithaba te di Kopanego. Le ge go le bjalo, ka morago ga 1975 ge go hlangwa ELCSA ye e kopanego, ye e bego e tlete ka Babaso, go ile gwa twelela sebaka sa Malutere go ema kgahlanong le kgethologanyo ya semorafe go twa kerekeng yeo e bego e kgabagante mellwane ya semorafe (Scriba & Lislerud 1997:192). Lekgotla la Lutheran World Federation le be le le kgahlanong le kgethologanyo ya semorafe ka Afrika-Borwa le Namibia, gomme kemokgahlanong le kgethologanyo ya semorafe e ile ya tia le go feta dikopanong te mmalwa ta bodithabathaba. Dintlhakemo te pedi ta go thwenyega ga dikereke di ile ta tsebiwa phatlalata kopanong ya Bohlano le ya Boselela ya Lutheran World Federation Assemblies ka 1970 mo Evian, Fora le ka 1977 Dar es Salaam, Tanzania. Lekgotla la Lutheran World Federation kua Evian le dirile kgoeleto go dikereke ta maloko a lona go tla ka mananeo a go fedisa semorafe le go hloka toka mo kerekeng le sethabeng ka kakareto, gomme la tea sephetho sa go roma dikemedi go ya go begela maloko ka go kgotofata dinepo te, pele le ka twela pele go aba thuo ya lona dikerekeng teo. Ka 1977 kua Dar es Salaam, Tanzania, lekgotla le ile la itebanya thwii le dikereke ta Lutere ta Borwa bja Afrika ka go goeleta gore maemo a Kereke ka Afrika-Borwa a be a go se thulane le maemo a ditaba ka tela ya kgatelelo, ao ka ona kereke e bego e le koting ge e sa thulane le kgethologanyo ya semorafe (Scriba & Lislerud 1997:193).
Le ge go le bjalo, diphuthego ta kereke ya Lutere ta Makgowa ga se ta ka ta sekegela taba yeo ya boipileto le keleto ya Lutheran World Federation tebe. Kopanong ya lekgotla la Lutheran World Federation mo Budapest ka 1984, go ikgotofaditwe ka la go re diphuthego ta Afrika-Borwa ta Lutere ta Makgowa di ganne boikgafo bja setwalle go kopana mmogo mo maemong a diphuthego, le go feta ka go re Malutere a Makgowa a ka se thue a Babaso ntweng ya bona thulanong le kgethologanyo. Ka fao lekgotla le ile la boutela go fegwa ga boleloko bja Evangelical Lutheran Church in South Africa (Motekapa) le German Evangelical Luthern Church mo Afrika-Borwa-Bodikela (Namibia), teo ka moka e lego dikereke ta Makgowa (Scriba & Lislerud 1997:193).
Kgethologanyo e ile ya ntha badumedi diripa go ya ka mmala, gomme ya upa go ditlhohlo, mafokodi, mmogo le mabokgoni a boromiwa bja dikereke ta Lutere go leno la Afrika go fihla le la nankhono.
Ditlhohlo pele ga Bolutere mo Afrika-Borwa
Dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa di lebane le ditlhohlo te mmalwa lehono. Go molaleng gore taodiwana ye e ka se fete go ahlaahla ditlhohlo ka moka te di lebanego le Malutere ka Afrika-Borwa lehono, eupa e fa ka kakareto kgopolo ka mathata le dibaka teo dikereke karolong yeno ya lefase di lebanego le ona; gape go molaleng gore le ka moso ditlhohlo teo di tla no ba gona.
Tlhohlo ya pele yeo maemo a sethaba ka morago ga kgethologanyo ya semorafe a e lebanyago le dikereke ta Lutere e nepia matapa ka moka a go amanya dikereke ta Malutere ta Babaso le ta Makgowa, gomme go fihla gabjale ga se a atlega (Scriba & Lislerud 1997:173). Taba ya go hlobaeta ke gore dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa le Namibia le nankhono di sa arogane go ya ka mmala. Go bohlokwa gore dikereke ta Lutere mo Afrika-Borwa di tee magato a go bonagala go kopanya dikereke te di aroganego go ya ka mmala. Seo se tlo dira gore ka kgonthe ba thepagalele tumelo ya bona ya go re Kereke ya Bokriste e tlemagane e be ya nnete go tla nyakega gore go rerwe ebangedi ya kgonthe ye e hlapilego (Scriba & Lislerud 1997:23).
Taba ya bobedi ya seruti ya go hlobaeta ke ya gore ge go nyakanwa le go ahlaahla bokamoso bjo maemo a dikereke a lego go bjona, ka thereo seelo sa mmakgonthe tabeng yeo e tlo ba thuto. Go ya ka mehlodi ye e lego gona, go molaleng gore thuto e na le seabe se segolo mo bokamosong bja dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa. Gabotse, go laeta gore thuto ke wona motheo wo bokamoso bja Kereke ya Lutere ka Afrika-Borwa o swanetego go agwa godimo ga wona.
Go bohlokwa go lemoga gore le ge dikereke ta Afrika-Borwa di sa arogane go ya ka semorafe, mmogo gona di sa laola Mokgatlo wa Thutabodumedi wa Lutere (Lutheran Theological Institute), e lego lenaneo la tlhahlo ya boruti le le thomilwego ka ngwaga wa 2003. Baithutelaboruti go twa dikerekeng ta makala a a mabedi ba tenela dithuto mmogo, ba dula mmogo le go swara dithapelo ta tati ka tati mmogo. Go holofelwa gore tshepedio ye ya go dira dilo mmogo gape e tlo dira gore moloko o mofsa o batamelane, gomme se e tlo ba kgato ya mathomo ya moito go tiia botee dikerekeng te pedi te.
Tlhohlo ya boraro ke ya go ikema ka lehlakoreng la dithelete (Scriba & Lislerud 1997:179). Dikereke ta Lutere di ithekgile kudu ka leteno le meneelo ya maloko a tona. Le ge go le bjalo, meneelo ye ya go twa diphuthegong ga e kgonthe dikereke ta Lutere, kudukudu ELCSA, go phethagata pito le thomo ya tona magareng ga maloko a tona le sethabeng ka kakareto. Taba ye ke kgonthe ye e lego mahlong yeo e palediago Malutere go phethagata mediro ya go rera Lentu, go ruta le go hlankela ba bangwe. Ka fao go na le tlhokego e kgolo dikerekeng go tla ka mananeo a nako e telele ao a tlogo di kgontha go ba le bokgoni ditabeng ta dithelete. Gape, go tloga go kgonagala go fihlelela maemo ao bjalo ka ge diphuthego te dingwe le didiko ta ELCSA di ete di ikgona ge go etla ditheleteng.
Tlhohlo ya bone ke ya lehlakore la Thutabodumedi ya Lutere ka Afrika-Borwa. Scriba le Lislerud ba eme ka la go re mo go Thutabodumedi ya Bolutere, Bibele ke mothopo wa motheo wa go ba le maatla wa thuto ya kereke ya Lutere, bjalo ka molao, wo o ahlolago modiradibe pele ga Modimo, gape le bjalo ka Lentu la Modimo leo le begago go lokafatwa goba go amogelwa ga modiradibe pele ga Modimo e le ka kgaugelo fela (Scriba & Lislerud 1997:174). Go ia pele, ka go teba gore Malutere a Afrika-Borwa a latete dithuto ta ditumelo te dingwe ta seto go swana le go latela tumelo ya mahlakoremabedi go ireleta le go lokafata maithwaro ao medu ya ona e lego ditumelong teo di ka se nyalanywego le Lentu la Modimo (Kistner & Buthelezi 1976:26), ka fao ge, go ba bohlokwahlokwa go thulana le taba ya go aroganya ditaba ta semoya le ta bophelo bja ka mehla, e lego seo se tlogo twela pele go aroganya lapa la Malutere mo Afrika-Borwa. Ka tela yeo, dikereke ta Lutere ka Afrika, di swanete go kgonthiia gore Thutatumelo ya tona e amane le maemo a ditaba ta bophelo bjalo ka bodiidi, HIV/AIDS, bogologolo (seto), toka, leago le ekonomi, bjalobjalo.
Klaus Nurnberger (2005), rathutadingwalo wa Moafrika-Borwa wa Kereke ya Lutere, mo pukung ya gagwe ye mpsha ya go bitwa, Martin Luther's Message for us today: A Perspective from the South, o tea matapa a go tenya molaeta wa Martin Luther go Maafrika-Borwa ka go latela ditela te tharo kgaolong ye nngwe le ye nngwe: sa pele, o leka go laeta seo a rego ke dintlha te bohlokwa ta lenaneo la Thutatumelo ya Lutere. Sa bobedi, o nyakiia kweio ya ditaba ta Lutere go Afrika-Borwa lehono. Sa boraro, o tinkela tela ya Lutere ya thekatheko ya ditaba.
Tlhohlo ya bohlano ke ya go ata ga ditumelo ta Afrika. Bakriste ba bangwe ba Maafrika ba phela mafaseng a mabedi a tumelo, e lego lefaseng la seto le la sebjalebjale. Go bonti bja Maafrika, thereo ke gore go lefase la seto, merero ya semoya le ya bophelo e swere tela e tee ya phediano. Kereke ya ka moso ya Lutere e tlo swanelwa ke go lemoga kgakanego ye gomme e thue badumedi go humana maemo a maleba a magareng. Baruti ba mathomo ba baromiwa mo Afrika ba paletwe ke go amogela maatla a Afrika a semoya, gomme ba nyaka ge Maafrika a lahla seto sa ona ka meogofela gore e be Bakriste ba paale. Musimbi Kanyoro o opile kgomo lenaka ge a re bokamoso bja Kereke ya Lutere ka Afrika bo ithekgile godimo ga tela yeo Maafrika a tlogo fetolela dikereke ta ona ka gona go ba dikereke ta Lutere ta Afrika, e sego go ba dikereke ta Lutere ka Afrika (Kanyoro 2008:30).
Tlhohlo ya boselela ke go godia go phafogela ditaba ta bong le tekatekano magareng ga maloko a kereke. Go bohlokwa go laeta gore kereke ya ELCSA e be e ete e thomile go hlomamia baruti ba basadi bogareng bja mengwaga ya bo-80, le ge e se didiko/ditaosese ka moka te di bego di thekga ditlhomamio te bjalo ta basadi. Lehono didiko/ditaosese ka moka te upa ta ELCSA di hlomamisa baruti ba basadi, gomme ditini/baokamedi te pedi ke basadi. Le ge go le bjalo ga se gwa hlwa go e ba le dipiopo ta basadi. Ditemana ta go swana le 1 Bakorinthe 7; 11:2-6; 1 Bakorinthe 14:33b-36; Bakolose 3:18; Baefeso 5:22-23 le 1 Timoteo 2:11-15 di omiitwe go gatelela basadi ka kerekeng le sethabeng. Le ge go le bjalo borathutatumelo le bangwadi ba ete ba lemogile taba ye, gomme gape ba ete ba ikarabete ka ditela ta go fapana ta go bona gore, gape le go fihlelela tekatekano ya bong ka kerekeng (Farisani 2006b:155ff.; Oduyoye 2000b). Seto le bodumedi le tona di kgatha tema mo kgatelelong ya basadi. Bodumedi, go ya ka fao Mangwalo a Makgethwa a hlathollwago ka gona, bo omiitwe go thekga le go dira gore kgatelelo ya basadi e be taba ye e lego ye kgethwa, e be e bonwe e le molao wa go twa go Modimo woo o ka se ganetwego (Ayanga 1999:91). Bona gape mesomo ye e latelago, Anne Nasimiyu-Wasike (1992:103), see also Rabiatu Ammah (1992:83-84).
Dikereke ta Lutere di swanete go hlatholla Mangwalo a Makgethwa (Bibele) ka tela yeo e tlogo hlama le go thua basadi go itokolla tabeng ya go no amogela maemo ao sethaba se ba fago ona. Tabeng ye boithwaro bo swanete go fetoga go nyalelana le molaeta wa Kriste wa go re beine ye mpsha e ka se thelwe ka nkgong ye e onetego. Gapegape kereke e swanete go ba mohlala wo o phelago wa sethaba sa basadi le banna ba ba lokologilego: sethaba se se tlogago se lokologile ka nnete ka Kriste (Farisani 2006b:155ff.). Bona gape Newton. K. Maina (1999:137); Mercy Oduyoye (1995:101); Oduyoye and Kanyoro (1992:2ff.); Ammah (1992:83-84) and Lloyda Fanusie (1992:140-154). Go ya pele, ditemana te dingwe bjalo ka Bagalata 3:28 di ka omiwa go fetola maithwaro a go nyamia mabapi le basadi diphuthegong ta rena lehono (Farisani 2006a:53ff.; Oduyoye 2000a:137; Rakoczy 2004:202).
Tlhohlo ya boupa ke ya semorafe. Ditemana ta Bibele di omiitwe ka bosaedi go hlohleleta kgethollo ya semorafe le dithulano mo Afrika. Maimela o paka gore mo Afrika, phapano ya semorafe e omiwa ke boradipolitiki go tlia thenyo (De Jong 1999:5; Maimela 1997:118; Oddland 1997:83). thenyo ye bjalo e bjala dithulano gare ga dithabana le semorafe, e lego ditaba te di ilego ta hlola dintwa ta bana ba thari, dikgakgano, bofaladi, le go fedia sethaba sa Afrika (Farisani 2004:24ff.; Maimela 1997:118). Go ya pele Maimela o hlaloa gore mo Afrika-Borwa dikakanyo ta sepolitiki ta kgethologanyo go ya ka mmala wa motho, di omiitwe ka go gaba thereo ya phapano ya merafe go tweta pele ditlhologelo ta leago le ekonomi gammogo le sepolitiki ta Makgowa a bagateledi (Maimela 1997:118). Maimela o twela pele go re gopota gore bathekgi ba kgethollo go ya ka semorafe ba omiite Mangwalo a Makgethwa go thekga dikgopolo ta bona. O bolela gore temana ye ba bego ba e rata kudu ke ya kanegelo ya Mmoto wa Babele ye e bolelago ka go hlakahlakana ga maleme. Go latelwa kanegelo ye go laeta gore dithaba di swanete go aroganywa gore di dule kgole le kgole, ka ge go tewa gore ke thato ya Modimo. Karoganyo ye ya dithaba ga se ya ka ya fetolwa le moomong wa Kriste wa poelano. Ka go realo, lengwalo la Ditiro ta Baapostola le laodia gore go bolela ka maleme a ele nakong ya Thologo ya Moyamokgethwa e dio ba fela gore Moya wo Mokgethwa o kgonthite merafo ya go fapana go kwana ka polelo (Maimela 1997:118).
Bjale ge go le ka tela ye, seabe sa dikereke ta Lutere e swanete go ba sefe go rarolleng bothata bja serafe? Go ithekga tabeng ya go re batho ba banti bao ba angwago ke dithulano te ke maloko a kereke, gona kereke e na le tema ye e swanetego go e kgatha tlhohleletong ya phedianommogo le kwano magareng ga merafe ya go fapana. Ka fao, kereke e swanete go gatelela gore ga go na phoo go ba le merafe ya go fapana, eupa bothata ke semorafe seo se aroganyago batho gammogo le go tlia tshenyo (Farisani 2004; Getui 1999:10ff.; Gichure 1999:25ff.; Nambala 1997:33).
Gore kereke e be le maatla go lebana le dithulano ta semorafe ka mahlong mo sethabeng, e swanete go lwantha dithulano ta semorafe ka gare ga yona pele (De Jong 1999:6; Nambala 1997:33). Go thwe kereke maemong a mabjalo, e swanete go hlohleleta botee ka gare ga go fapana (Farisani 2004; Oddland 1997:64; Pierli 1999:33ff.; Shorter 1999:64). Ka fao, dikereke ta Lutere di swanete go hlohleleta thomiso ya Mangwalo a Makgethwa bjalo ka ditela ta dithulano ta go hlolwa ke semorafe le lehloyo la batwantle le ge go tebja gore magoro a semorafe ka mo Mangwalong a Makgethwa a somisitwe go laola le gatelela gammogo le go busa batho (Brett 1996:8).
Tlhohlo ya boseswai ke paka ya moomo wa go ba ka ofising ga mopiopo. Molaotheo wa ELCSA ke wa temokrasi mo tshepediong ya go kgetha bagolo/badiredi, ditini/balaodi le mopiopo. Molaotheo o laeta gore paka ya moomo wa balaodi ba ke mengwaga ye e selelago ka kgonagalo ya gore ba ka kgethwa gape, eupa, maemo a mopisopo a a fapana ka ge yena a kgethwa go fihla ngwageng wa go rola modiro, e lego lebaka la mengwaga ye 65. Le ge sehlopha sa go tea diphetho maemong a godimo se ete se kwane bonnyane makga a mabedi gore paka ya mopiopo ya go ba ka ofising e be mengwaga ye e selelago ka kgonagalo ya go kgethwa gape, batho bao ba filwego maatla go tenya sephetho se tiriong (e lego bapiopo), ba be ba dute ba goga maoto tabeng ye, ba efa mabaka a go fapana a ka fao sephetho seo se ka se phethagatwego ka gona. Taba ye ke mathoeti a magolo go temokrasi ya kereke, gape le go twelopele ya kereke ka ge bapiopo ba bangwe ge ba seno kgethwa ba kweia gore ga ba ikarabele go motho ofe kapa ofe ka ge ba tlilo dula setulo seo go fihlela ba rola modiro.
Tlhohlo ya mafelelo ye re swanetego go e tweleta ke ya maemo a moomo wa boruti wa baruti ba go iphepa (go iphedia ka go dira ditente/ ba go dira moomo wa boruti le ye mengwe ka thoko) mo ELCSA. Gonabjalo, ELCSA e na le mehuta ye meraro ya boruti e lego bja maemobotlalo, bja go tlata sekgala le bja go iphepa. Le ge baruti ba go iphepa ba dumeletwe go dira mediro ye baruti ba maemobotlalo ba e dirago go swana le go rera, go etela balweti, go boloka bahu, bjalobjalo, baruti ba go iphepa ga se ba dumelelwa go thwalwa bjalo ka baruti ba diphuthego, didini goba dipiopo. Ka fao motho a ka re go na le kgethollo ya baruti ba go iphepa mo ELCSA. Taba ye ga e nyalelane le bolutere ka ge Luther ka boyena e be e le moruti le profesa Yunibesithing ya Wittenberg. Go ya pele, ga go na le motheo wa teologi wa go thekga kgethollo ya baruti ba go iphepa. Ka fao, Kereke ya Lutere e tla swanela go amogela le go lemoga baruti ba go iphepa ka tela yeo e amogelago le go lemoga bobedi baruti ba maemobotlalo le ba go tlata sekgala, ge e tla ba kereke ya go sepela le mabaka.
Lefase la diphetogo ta Bolutere lefaseng ka bophara
Go ka akaretwa ka go re ge palo ya Malutere e dute e gola mo karolong ya Borwa bja lefase, kudu Afrika le Asia, gomme e fokotega ka kudu ka leboa, Arland Jacobson le James Aegeson (2008) ba re go ka letelwa diphetogo te di latelago: ya pele, Bolutere bo tlo utha ya ba lekala la sethaba la batho ba magareng le ba go ikgona ka dithwaro go tlo ba, gagolo, lekala la bahloki le banyategi. Ya bobedi, le ge se se sete se phethagala, Bolutere bo tlo tla mo bo sepetwago le go laolwa ke batho fela.
Ya boraro, ditirelo ta Malutere di tlo twela pele di arogane go ya ka merafe (Kanyoro 2008:27ff.). Ya bone, Thutatumelo goba tumelo ya Malutere e ka se sa ba selo se go tepeletwego go sona ka ge maatla a Malutere a tlo tepelelwa go bophelo bja tati ka tati, go rarolleng mathata a go swana le ta leago le toka, bodiidi, HIV/AIDS, go hlomamia basadi, bjalobjalo. Ya bohlano, moela wa baruti ba baromiwa o ka no fetoga ge dikereke ta Lurete ta Yuropa le Amerika-Leboa di twela pele go lahlegelwa ke maloko. Ya boselela, dipolediano ka ditumelo ta go fapafapana di tlo ba le seabe se se golago se bohlokwa magareng ga Malutere ao e lego malotana ka gare ga dithaba te e sego ta Bakriste. Ya bosupa, ka moso Malutere a tlo fetogela go ba badumedi ba semoya ('ecumenical') go feta lehono. Go phetheng, ka moso ditaba te pedi te bohlokwa go Bolutere - thuto le go hlankela batho - go tlo ba le seabe se segolo go bophelo, kgolo, le go twa mahlalagading ga Bolutere lefaseng ka moka.
Bakgathatema
Dikgahlego te thulanago
Mongwadi o bega gore ga a na ditswalano te di mo amago goba ta matlotlo te di ka bego di mo huedite ge a ngwala taodiwana ye.
Mediro ye e Badilwego
Ammah, R., 1992, 'Paradise Lies at the Feet of Muslim Women', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 87-100, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Ayanga, O.H., 1999, 'Liberation of the African Woman', in M.N. Getui & E.A. Obeng (eds.), Theology of Reconstruction: Exploratory Essays, pp. 90-106, Acton Publishers, Nairobi. [ Links ]
Brett, M.G. (ed.), 1996, Ethnicity and the Bible, Brill, Leiden. [ Links ]
De Jong, A. (ed.), 1999, Ethnicity: Blessing or Curse?, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Elphick, R., 1997, 'Introduction: Christianity in South African History', in R. Elphick & R. Davenport (eds.), Christianity in South Africa: A Political, Social and Cultural History, pp. 1-20, David Philip, Cape Town. [ Links ]
Fanusie, L., 1992, 'Sexuality and Women in African Culture', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 135-154, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Farisani, E.B., 2004, 'Ethnicity in Ezra-Nehemiah', Theologia Viatorum 28, 24-55. [ Links ]
Farisani, E.B., 2006a, 'The Use of Galatians 3:28 in Promoting Gender Equality', Journalof Constructive Theology 12(July), 53-65. [ Links ]
Farisani, E.B., 2006b, 'Interpreting the Bible in the context of Apartheid and beyond: An African perspective', in R. Boettscher (ed.), Witnessing to God's Faithfulness: Issues of BiblicalAuthority, pp. 155-172, LWF, Geneva. [ Links ]
Getui, M.N., 1999, 'At Variance but in Harmony', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 9-19, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Gichure, P., 1999, 'Ethnicity and Enculturation: Challenges and promises', in A. de Jong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 20-26, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Jacobson, A. & Aageson, J. (eds.), 2008, The Future of Lutheranism in a Global Context, Augsburg Fortress, Minneapolis. [ Links ]
Kanyoro, M., 2008, 'The future of Lutheran Churches in Africa', in A. Jacobson & J. Aageson (eds.), The Future of Lutheranism in a Global Context, pp. 27-35, Augsburg Fortress, Minneapolis. [ Links ]
Kistner, W. & Buthelezi, M., 1976, 'The Proclamation of the Gospel and other marks of the Church', Lutheran World 23, 21-32. [ Links ]
Kritzinger, J.J., 1988, The South African Context for Mission, Lux Verbi, Cape Town. [ Links ]
Maimela, S.S., 1997, 'Cultural and ethnic diversity in promotion of democratic change', in J.N.K. Mugambi (eds.), Democracy and development in Africa: The role of the Churches, pp. 106-121, All Africa Conference of Churches, Nairobi. [ Links ]
Maina, N.K., 1999, 'Muslim Women and Politics in Kenya', in M.N. Getui & E.A. Obeng (eds.), Theology of Reconstruction: Exploratory Essays, pp. 136-150, Acton Publishers, Nairobi. [ Links ]
Nambala, S.V.V., 1997, 'Ethnicity and the Church in Africa', in I. Gobena (ed.), Church, Culture and Ethnicity in Present Ethiopia, pp. 25-35, Mekane Yesus, Addis Ababa. [ Links ]
Nurnberger, K., 2005, Martin Luther's Message for us today: A Perspective from the South, Cluster, Pietermaritzburg. [ Links ]
Nasimiyu-Wasike, A.,1992, 'Christianity and the African Rituals of Birth and Naming', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 40-53, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Oddland, O., 1997, 'Revisiting the cultural anthropological concepts of culture and ethnicity: An introduction to the present cultural diversities in EECMY', in I. Gobena (ed.), Church, Culture and Ethnicity in Present Ethiopia, pp. 56-66, Mekane Yesus, Addis Ababa. [ Links ]
Oduyoye, M.A.,1995, Daughters of Anowa: African Women and Patriarchy, Orbis, Maryknoll. [ Links ]
Oduyoye, M.A., 2000a, Hearing and Knowing: Theological Reflections on Christianity in Africa, Acton, Nairobi. [ Links ]
Oduyoye, M.A., 2000b, Beads and Strands: Reflections of an African Woman on Christianity in Africa, Regnum Africa, Akropong Akuapem, Ghana. [ Links ]
Oduyoye, M.A. & Kanyoro, M.R.A., 1992, The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Pierli, F., Presbitero, U. & Muko, R., 1999, 'Ethnicity and human development: The missing link', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or curse, pp. 33-55, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Rakoczy, S., 2004, In Her Name: Women Doing Theology, Cluster, Pietermaritzburg. [ Links ]
Scriba, G. & Lislerud, G., 1997, 'Lutheran missions and churches in South Africa', in R. Elphick & R. Davenport (eds.), Christianity in South Africa: A political, social & culturalhistory, pp. 172-195, David Philip, Cape Town. [ Links ]
Shorter, A., 1999, 'The Curse of Ethnocentricism and the African Church', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 27-32, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Correspondence:
Elelwani Farisani
PO Box 392
Pretoria 0003, South Africa
Email: fariseb@unisa.ac.za
Received: 16 Jan. 2012
Accepted: 24 Apr. 2013
Published: 11 Sept. 2013
1.Le ge ke tlo upa le go bolela ka United Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (UELCSA), ye e lego ya Makgowa bogolo, mo pampiring ye ke tlo tsepelela kudu go Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (ELCSA), e lego bogolo kereke ya Babaso.