text:
Modimo
Bakreste, Bajuda, le Bamoslem ba dumela gore Modimo ke o tee yo a lego Tate yo maatla ka moka, Mohlodi wa legodimo le lefase, wa tšohle tše di bonwago le tše de sa bonwego. GENESI (Tlhôlô)
1:1 Mathomong Modimo o hlodile legodimo le lefase
1:2 Lefase le be le gobelane le se na selo; godimo ga bodiba go le leswiswi; moya wa Modimo o alametše meetse.
1:3 Modimo a re: Seetša a se be gona! Seetša sa na sa ba gona.
1:4 Modimo a bona seetša e le se botse; mme a aroganya seetša le leswiswi.
1:5 A re seetša ke Mosegare; leswiswi a re ke Bošego. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la pele.
1:6 Modimo a re: A go be le leratadima gare ga meetse le meetse; e be go aroganya meetse le meetse.
1:7 Mme Modimo a dira leratadima. Meetse a ka tlase ga leratadima a a aroganya le meetse a ka godimo ga lona. Mme gwa ba bjalo.
1:8 Modimo. lo a re leratadima ke Legodimo. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši labobedi.
1:9 Modimo a re: Meetse a ka tlase ga legodimo a a kgobokane felo gotee, gore go bonale mo go omilego. Mme gwa ba bjalo.
1:10 Modimo a re mo go omilego ke Lefase; mogobe wa meetse a re ke Lewatle. Mme Modimo a bona e le mo gobotse. " Modimo a re: Lefase a le mele bjang le dimela tša go enywa peu, le dihlare tša dienywa, tše di yago ka mehuta ya tšona ge di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:11 Ke mo lefase le medišitšego bjang le dimela tša go enywa dipeu di eya ka mehuta ya tšona, le dihlare tše di yago ka mehuta ya tšona di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:13 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la boraro.
1:14 Modimo a re: Lerateng la legodimo a go be le dietša tša go aroganya masegare le mašego, tša go ba ditaetšo tša mabaka le tša matšatši le tša nywaga.
1:15 E be dietša lerateng la legodimo tša go bonegela lefase. Mme gwa ba bjalo.
1:16 Ke mo Modimo a dirilego dietša tše pedi tše kgolo, seetša se segolo sa go buša mosegare, le seetša se senyenyane sa go buša bošego; a dira le dinaledi.
1:17 Dietša tše o di beile lerateng la legodimo, ya ba tša go bonegela lefase,
1:18 le tšago buša mosegare le tša go buša bosego, tša go aroganya seetša le leswiswi. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:19 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bone.
1:20 Modimo a re: Meetse a a nyeunye dinyeunya tše di phelago, le nonyana di fofe godimo ga lefase di lebane le lerata la legodimo.
1:21 Ke mo Modimo a hlodilego dihlapi tše kgolo, le nyabanyabe ya diphedi ka moka tše di nyeunyago meetseng di eya ka mehuta ya tšona, le dinonyana ka moka tša diphego di eya ka mehuta ya tšona. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:22 Modimo a na a di šegofatša a re: Tswalang le ate le tlale meetseng a lewatle; nonyana tšona di ate faseng.
1:23 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bohlano.
1:24 Modimo a re: Lefase a le tšweletše diphedi di eya ka mehuta ya tšona, diruiwa le digagabi le diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:25 Ke mo Modimo a dirilego diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya tšona, le diruiwa di eya ka mehuta ya tšona, le digagabi ka moka tša nageng di eya ka mehuta ya tšona. Modimo a bona e le mo gobotse.
1:26 Bjale Modimo a re: A re direng motho ka go swantšha ka rena, a swane le rena; a buše dihlapi tša lewatle le nonyana tša godimo, le diruiwa, le lefase ka moka, le digagabi ka moka tše di gagabago lefaseng.
1:27 Ke mo Modimo a bopilego motho, a mmopa ka go itshwantšha, a mmopa ka go swantšha ka yena Modimo; a ba bopa monna le mosadi.
1:28 Modimo a ba šegofatša, a bolela le bona a re: Tswalang le ate, tlalang lefase, le le fenye le buše hlapi tša lewatle le nonyana tsa godimo, le nyabanyaba yohle ya diphedi mo faseng.
1:29 Modimo a re: Sedio, ke le neile dimela ka moka tsa go enywa peu tša mo lefaseng kamoka, le dihlare tšohle tse di lego mo go lona tša dienywa tša dipeu tša tšona; e be dijo tša lena,
1:30 1e tsa diphoofolo ka moka le nonyana tšohle tša godimo, le tšohle tše di gagabago mo lefaseng di na le moya o phelago. Ke di neile dimela ka moka tše ditala e be dijo tša tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:31 Ya re ge Modimo a lebelela tšohle tše a di dirilego, a bona e le tše botse kudu. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la go selela.
2:1 Ke gona go phethega ga legodimo le ga lefase le ga makoko ohle a tšona.
2:2 Ka letšatši la go šupa Modimo a ba a phethile modiro wa gagwe wo a o dirilego; mme ka tšatši la go šupa a khutša a
feditše modiro wa gagwe ka moka wo a o dirilego.
2:3 Mme tšatši la go šupa Modimo o le šegofaditše a le dira le lekgethwa, ka gobane ka lona o khutšitše a feditše modiro wa gagwe ka moka wa tlholo wo a o dirilego.
2:4 Šedi ditaba tša tlholo ya legodimo le lefase, tša mehleng ya ge Morena Modimo a dira lefase le legodimo.
Methopo[lokiša | edit source]
Bibele Kgatišo ya boraro 1988 - Lekgotla La Bibele La Afrika-Borwa 1986


c: text/html

text:
Go Thuša Bagolegwa
Letšatši le lengwe le le lengwe bagolegwa bao ba lego dikgolegong tša U.S., ba ngwalela ofisi ya lekala ya Dihlatse tša Jehofa mangwalo, ba kgopela go rutwa Beibele.
Re arabela dikgopelo tšeo ka go rulaganya le badiredi bao ba tšwago diphuthegong tša kgauswi gore ba ithute Beibele le bao ba lego dikgolegong, dipetleleng tša mmušo, mafelong ao bafsa ba kopanago go ona le moo batho ba thušwago go tlogela diokobatši.
Dikgolegong tše dingwe, badiredi ba rena ba dula ba swara diboka tša phuthego. Ka mohlala, kgolegong e nngwe, batho ba 32 ba ile ba ba gona polelong ya phatlalatša yeo e ilego ya newa dikarolong tše pedi tša kgolego.
Go a kgahliša go bona kamoo dithulaganyo tše di thušitšego bagolegwa ba bangwe. Monna yoo a bego a golegilwe nageng ya Indiana, yo a ahloletšwego bophelo bja gagwe ka moka kgolegong ka baka la polao, o ile a dira diphetogo tše dikgolo semelong sa gagwe gomme o kolobeditšwe e le yo mongwe wa Dihlatse tša Jehofa.
Hlatse yeo e bego e ithuta Beibele le mogolegwa yo mongwe yo a bego a golegilwe teronkong e kgolo ya kua California, e itše: “
Ke bone semelo sa gagwe le pele a ithuta Beibele gaešita le tšwelopele yeo a e dirilego. Diphetogo tšeo a di dirilego gore a swanelegele go kolobetšwa ke tše dikgolo kudu.”
Bagolegwa ba bantši ba ile ba amogela therešo ya Beibele gaešita le ge ba be ba tseba gore go dira seo go be go tla bea bophelo bja bona kotsing. Ka mohlala, ba bangwe ba bao ba ilego ba kgaotša go gwerana le sehlopha sa disenyi ba ile ba bewa seleng ba le noši goba ba išwa kgolegong e nngwe.
Bahlankedi ba kgolego ba kgahlišwa kudu ke ge ba bona Beibele e fetoša maphelo a bagolegwa. Ba bangwe ba ile ba nea Dihlatse disetifikeiti tša go leboga gomme mohlankedi yo mongwe o ile a ithaopela go nea Dihlatse sefoka ka baka la mošomo wa tšona o mobotse woo o dirwago dikgolegong.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thuto 12
Modiro wa Rena wa Boboledi o Rulagantšwe Bjang?
Pejana ga lehu la gagwe, Jesu o ile a tsebatša gore: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle, ke moka bofelo bo tla tla.” (Mateo 24:14) Eupša modiro wo wa boboledi wa lefase ka bophara o be o tla phethwa bjang? Ka go latela mohlala woo Jesu a o beilego ge a be a le lefaseng.—Luka 8:1.
Re leka go ikgokaganya le batho malapeng a bona. Jesu o ile a tlwaetša balatedi ba gagwe go bolela ditaba tše dibotse ka ntlo le ntlo. (Mateo 10:11-13; Ditiro 5:42; 20:20) Baebangedi bao ba lekgolong la pele la nywaga ba be ba abetšwe mafelo a itšego ao ba bego ba swanetše go bolela go ona. (Mateo 10:5, 6; 2 Bakorinthe 10:13) Le lehono modiro wa rena wa boboledi o rulagantšwe gabotse, gomme phuthego e nngwe le e nngwe e abelwa lefelo le itšego leo e swanetšego go le akaretša. Se se dira gore re kgone go phethagatša thomo ya Jesu ya gore re “bolele bathong le go nea bohlatse bjo bo feletšego.”—Ditiro 10:42.
Re katanela go hwetša batho kae le kae moo ba ka hwetšwago gona. Jesu gape o beile mohlala ka go bolela le batho mafelong a batho bohle, a bjalo ka hleng ga lewatle goba sedibeng sa setšhaba. (Mareka 4:1; Johane 4:5-15) Le rena re boledišana le batho ka Beibele kae le kae moo re kgonago—ditarateng, mafelong a kgwebo, diphakeng goba ka mogala. E bile re boledišana le baagišani ba rena, bao re šomago le bona, bao re tsenago le bona ka klaseng le metswalo ya rena ge re hwetša sebaka sa go dira bjalo. Maiteko a ka moka a dirile gore batho ba dimilione lefaseng ka bophara ba kwe “ditaba tše dibotse tša go phološa.”—Psalme 96:2.
Na o ka nagana ka motho yo mongwe yo o ka ratago go boledišana le yena ka ditaba tše dibotse tša Mmušo wa Modimo le seo ditaba tšeo di se bolelago ka bokamoso bja gagwe? O se ke wa timana ka molaetša wo wa kholofelo. O botše ba bangwe kapejana ka mo o ka kgonago!
“Ditaba tše dibotse” tšeo di swanetšego go bolelwa ke dife?
Dihlatse tša Jehofa di ekiša bjang mohlala wa Jesu wa go dira boboledi?


text:
Na Ruri Bahu ba ka Phela Gape?
Na o ka re . . .
ee?
aowa?
mohlomongwe?
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
“Go tla ba le tsogo.”—Ditiro 24:15, Phetolelo ya Lefase le Lefsa.
NA RURI RE KA DUMELA SEO BEIBELE E SE BOLELAGO?
Ee, e re re nee mabaka a mararo feela:
Modimo ke yena Mothomi wa bophelo. Beibele e re Jehofa Modimo ke “mothopo wa bophelo.” (Psalme 36:9; Ditiro 17:24, 25) Ruri Yo a neilego dibopiwa ka moka bophelo a ka kgona go tsoša motho yo a hwilego.
Modimo o kile a tsoša batho bahung. Beibele e bolela ka ditiragalo tše seswai tša batho—ba banyenyane, ba bagolo, banna le basadi—bao ba ilego ba tsošwa bahung mo lefaseng. Ba bangwe ba be ba se na nako e telele gakaalo ba hwile, eupša yo mongwe o be a šetše a na le matšatši a mane a le ka lebitleng!—Johane 11:39-44.
Modimo o fela pelo ya go ba tsoša gape. Jehofa o hloile lehu; o le lebelela e le lenaba. (1 Bakorinthe 15:26) O “hlologela” go fenya lenaba leo, go fediša lehu ka tsogo. O fela pelo ya go tsoša bao ba lego ka kgopolong ya gagwe le go ba bona ba phela gape lefaseng.—Jobo 14:14, 15.
KAMOO SEO SE KA GO HOLAGO KA GONA
O ka homotšega ge o hwelwa ke bao o ba ratago.—2 Bakorinthe 1:3, 4.
O ka se sa boifa go hwa.—Baheberu 2:15.
O ka ba le kholofelo ya kgonthe ya gore o tla kopana gape le baratiwa ba gago bao ba hwilego.—Johane 5:28, 29.
SEO O KA NAGANIŠIŠAGO KA SONA
Ke ka baka la’ng re tšofala le go hwa?
Beibele e araba potšišo ye go GENESI 3:17-19 le BAROMA 5:12.


text:
Thuto 7
Diboka tša Rena di Swarwa Bjang?
Dibokeng tša Bakriste ba pele go be go opelwa, go rapelwa e bile go balwa Mangwalo le go a ahlaahla—go se na tirelo le ge e le efe. (1 Bakorinthe 14:26) O ka letela seo se swanago le seo kudu dibokeng tša rena.
Thuto e theilwe Beibeleng e bile e a šoma. Mafelobekeng, phuthego e nngwe le e nngwe e bokana bakeng sa go kwa polelo ya Beibele ya metsotso e 30 yeo e bontšhago kamoo Mangwalo a tswalanago ka gona le maphelo a rena le mehla yeo re phelago go yona. Ka moka ga rena re kgothaletšwa gore re bale ka Dibeibeleng tša rena. Ka morago ga polelo, go swarwa Thuto ya “Morokami,” yeo go yona ditho tša phuthego di ka tšeago karolo ge go ahlaahlwa sehlogo se se tšwago kgatišong e ithutwago ya Morokami. Poledišano ye e re thuša go diriša tlhahlo ya Beibele maphelong a rena. Go ithutwa taba e swanago go e nngwe le e nngwe ya diphuthego tša ka godimo ga tše 100 000 lefaseng ka bophara.
Re thušwa go kaonefatša bokgoni bja rena bja go ruta. Re kopana gape mantšiboeng a gare ga beke bakeng sa lenaneo la dikarolo tše tharo. Go thoma karolo ya metsotso e 30 ya Thuto ya Beibele ya Phuthego, e lego poledišano ya dipotšišo le dikarabo yeo e nweletšago kwešišo ya rena ya melao ya motheo ya Mangwalo le boporofeta bja Beibele. Ka morago, karolo ya metsotso e 30 ya Sekolo sa Bodiredi sa Pušo ya Modimo e thoma ka go ahlaahlwa ga karolo e itšego ya Beibele yeo phuthego e e badilego e sa le pele. Ke moka barutwana bao ba ingwadišitšego sekolong ba nea dipolelo tše kopana. Moeletši o nea ditšhišinyo bakeng sa go re thuša gore re kaonefatše bokgoni bja rena bja go bala le bja go bolela. (1 Timotheo 4:13) Mafelelong re ithuta kamoo re ka rutago ba bangwe Beibele ka gona, karolong ya metsotso e 30 ya Seboka sa Tirelo, yeo e swarwago ka dipolelo, dipontšho le dipoledišano.
Ge o eya dibokeng tša rena, ga go pelaelo gore o tla kgahlwa ke thuto ya Beibele ya maemo a godimo yeo o tlago go e hwetša.—Isaiah 54:13.
O ka letela go kwa eng dibokeng tša Dihlatse tša Jehofa?
Ke seboka sefe sa diboka tša beke le beke seo o tla ratago go ya go sona nakong e tlago?


text:
DITSELA TŠA GO HWETŠA LETHABO LA LAPA
Go Dira Gore Lenyalo la Bobedi le Atlege
HERMAN: * “Mosadi wa ka wa pele o ile a bolawa ke kankere ka morago ga ge re be re na le nywaga e 34 re nyalane. Ka morago ga go nyala gape, mosadi wa ka Linda o be a ikwa eka ke dula ke mmapetša le mosadi wa ka wa pele. Bagwera ba ka ba kgale ba be ba gakatša boemo ka go dula ba bolela ka dika tše dibotse tša mosadi wa ka wa pele, gomme seo se be se kgopiša Linda.”
LINDA: “Ka morago ga ge nna le Herman re nyalane, ke be ke ikwa eka mosadi wa gagwe wa pele o be a tšeelwa godimo go mpheta. O be a ratwa kudu, a na le lentšu le boleta e bile a na le mekgwa e mebotse. Ka dinako tše dingwe ke ipotšiša ge e ba Herman a tla ka a nthata go swana le yena.”
Herman le Linda ba thabela gore ba ile ba kopana. Linda, yo a ilego a hlalana le monna wa gagwe wa pele, e bile o bitša Herman gore ke “monna gare ga banna.” Lega go le bjalo, ba dumela gore lenyalo la bobedi le ka tliša ditlhohlo tšeo di sa kago tša ba gona lenyalong la pele. *
Ge e ba o tsene lenyalong gape, o ikwa bjang ka lenyalo la gago la bobedi? Mosadi yo a bitšwago Tamara, yo a ilego a nyalwa ka morago ga nywaga e meraro a hlalane le monna wa gagwe, o re: “Ge o tsena lenyalong la mathomo, o ba le maikwelo a kgethegilego a gore lenyalo la gago e tla ba la sa ruri. Eupša ge o tsena lenyalong la bobedi, o ka no se be le maikwelo ao, ka ge o dula o gopola gore lenyalo la gago la pele le ile la phuhlama.”
Lega go le bjalo, banyalani ba bantši ba hweditše lethabo la kgonthe le leo le swarelelago ka morago ga ge ba tsene lenyalong la bobedi. Ba ile ba dira gore manyalo a bona a atlege—gomme le wena o ka atlega! Bjang? Ela hloko ditlhohlo tše tharo tše tlwaelegilego le kamoo melao ya motheo ya Beibele e ka go thušago ka gona go lebeletšana le tšona. *
TLHOHLO 1: O THATAFALELWA KE GO DIRA GORE LENYALO LA PELE LE SE KE LA TSENATSENANA LE LENYALO LA GAGO LA BOBEDI.
Ellen yo a dulago Afrika Borwa o re: “Ga ke kgone go fo lebala seo ke se gopolago ka lenyalo la ka la pele, kudukudu ge re etela mafelo ao nna le monna wa ka wa pele re bego re eya maikhutšong go ona. Ka dinako tše dingwe ke feleletša ke bapiša monna yo ke nago le yena le wa pele.” Ka lehlakoreng le lengwe, ge e ba molekane wa gago a ile a ba lenyalong, o ka tenwa ke ge a dula a bolela ka lenyalo leo.
TŠHIŠINYO: Amogela gore ga go kgonege gore wena goba molekane wa gago le fo lebala ka manyalo a lena a pele, kudukudu ge e ba a ile a swarelela nywaga e mmalwa. Ge e le gabotse, batho ba bangwe ba dumela gore ka phošo ba ile ba bitša balekane ba bona ka maina a balekane ba pele! O ka lebeletšana bjang le boemo bjo goba a mangwe a swanago le bjona? Beibele e eletša ka gore: “Lekang gore le kwešišane.”—1 Petro 3:8, New Century Version.
O se ke wa thibela gore go bolelwe ka lenyalo la pele ka baka la lehufa. Ge e ba molekane wa gago a ikwa a nyaka go bolela ka bophelo bja gagwe le molekane wa pele, mo theetše ka kwelobohloko. Le gona, o se ke wa akgofela go phetha ka gore o go bapiša le molekane yoo. Ian yo a nyetšego gape nywaga e lesome e fetilego o re: “Mosadi wa ka Kaitlyn le ka mohla o be a sa ke a iletša go bolela ka mosadi wa ka yo a hlokofetšego. Go e na le moo, o be a lebelela seo e le tsela ya gore a ithute seo ke lego sona lehono.” E bile o ka lemoga gore dipoledišano tše bjalo di tla go thuša go hlagolela segwera sa kgauswi le molekane wa gago o mofsa.
Ela hloko dika tše dibotse le tša moswananoši tša molekane wa gago wa gona bjale. Ke therešo gore molekane wa gago a ka ba a se na dika tše itšego goba dilo tšeo a di kgonago tša go swana le tša molekane wa pele. Eupša molekane wa gago wa gona bjale a ka ba a mo phala dilong tše dingwe. Ka gona, tiiša motheo wa lenyalo la gago la gona bjale, “e sego ka go [bapiša] le motho yo mongwe,” eupša ka go naganišiša le go leboga seo o se ratago ka molekane wa gago. (Bagalatia 6:4) Monna yo a bitšwago Edmond, yo a nyetšego gabedi, o bea taba ka tsela ye: “Ka ge bagwera ba babedi ba ka se swane, le lenyalo la bobedi le ka se swane le la pele.”
O ka lekalekanya bjang dilo tše dibotse tšeo o di gopolago ka lenyalo la gago la pele le bophelo bjo o bo thomilego le molekane wa gago o mofsa? Jared o re: “Ka nako e nngwe ke ile ka hlalosetša mosadi wa ka gore lenyalo la ka la pele le be le swana le puku e botse yeo ke e ngwadilego le mosadi wa ka wa pele. Ke fela ke e bula gomme ke e bala gore ke gopole diphihlelo tša rena tše kgahlišago. Eupša ga ke phele ka gare ga puku yeo. Go e na le moo, nna le mosadi wa ka o mofsa re ngwala puku ya rena gotee, gomme ke gona moo ke phelago ka lethabo gona bjale.”
LEKA MOKGWA WO: Botšiša molekane wa gago ge e ba a na le go ikwa a sa lokologe ge go bolelwa ka lenyalo la pele. Ela hloko dinako tšeo e sego gabohlale gore go bolelwe ka lenyalo la pele.
TLHOHLO 2: O THATAFALELWA KE GO DIRIŠANA LE BAGWERA BA KGALE BAO BA SA TLWAELAGO MOLEKANE WA GAGO O MOFSA.
Javier yo a nyetšego gape ka morago ga nywaga e tshela a hlalane le mosadi wa gagwe, o re: “Go tšere nako e itšego re nyalane ge mosadi wa ka a be a ikwa eka ba bangwe ba bagwera ba ka ba a mo lekodišiša.” Monna yo a nyetšego yo a bitšwago Leo o be a le boemong bjo bo fapanego. O re: “Batho ba bangwe ba be ba botša mosadi wa ka kamoo ba bego ba rata monna wa gagwe wa pele le go mo hlologela—ke dutše ke le gona!”
TŠHIŠINYO: Leka go ipea boemong bja bagwera ba gago. Ian yo a tsopotšwego pejana o re: “Ke nagana gore ka dinako tše dingwe bagwera ba kgale ba kwešwa bohloko kudu le go thatafalelwa ke go tlwaelana le molekane o mofsa yo a tšeetšego wa pele legato go banyalani bao ba bego ba ba tseba.” Ka gona ‘e ba yo a lekalekanego, yo a bontšhago boleta bjohle go batho ka moka.’ (Tito 3:2) Nea bagwera ba gago le ba lapa leno nako ya gore ba tlwaele. Ka ge lenyalo la gago le fetogile, le bagwera ba gago ba ka fetoga. Javier, yo a tsopotšwego pejana, o re ge nako e dutše e eya, yena le mosadi wa gagwe ba ile ba tsošološa segwera le bagwera ba bona ba kgale. O tlaleletša ka gore: “Eupša re leka le go dira bagwera ba bafsa, gomme seo le sona se a thuša.”
Naganela maikwelo a molekane wa gago ge o fetša nako o na le bagwera ba kgale. Ka mohlala, ge go ka direga gore go bolelwe ka lenyalo la gago la pele, diriša temogo le kahlolo e botse gore molekane wa gago a se ke a ikwa a phaelwa ka thoko. Seema sa Beibele se re: “Ge e ba motho a ka bolela a se a nagana, mantšu ao a ka hlaba bjalo ka tšhoša. Eupša motho yo bohlale o ba šedi ka dilo tšeo a di bolelago. Mantšu ao a ka fodiša go hlabega moo.”—Diema 12:18, Holy Bible—Easy-to-Read Version.
LEKA MOKGWA WO: Ela hloko dipokano tša segwera tšeo di ka dirago gore wena le molekane wa gago le ikwe le sa lokologe. Boledišanang e sa le pele ka tsela e kaone yeo le ka swaraganago le seo bagwera ba lena ba se botšišago goba ba se bolelago ka lenyalo la pele.
TLHOHLO 3: O THATAFALELWA KE GO BOTA MOLEKANE WA GAGO O MOFSA KA GOBANE MOLEKANE WA PELE A ILE A SE BOTEGE.
Andrew yo a ilego a tlogelwa ke mosadi wa gagwe wa pele, o re: “Ke be ke dula ke boifa gore ke tla hlanogelwa gape.” Ka morago, o ile a nyala mosadi wa gagwe o mofsa e lego Riley. Andrew o re: “Gantši ke be ke ipotšiša ge e ba ke tla ka ke dire dilo gabotse go swana le monna wa Riley wa pele. Le gona ke be ke tshwenyegile mabapi le ge e ba a be a tla mpona ke sa swanelege ke moka a ntlogela gomme a ratana le monna yo mongwe.”
TŠHIŠINYO: Boledišana ka bolokologi le molekane wa gago ka dilo tšeo di go tshwenyago. Beibele e re: “Maano a a fela ge batho ba sa ntšhetšane sa mafahleng.” (Diema 15:22) Go ntšhetšana sa mafahleng mafelelong go thušitše Andrew le Riley gore ba botane. Andrew o re: “Ke ile ka botša Riley gore le ka mohla nka se diriše tlhalo e le tsela e bonolo ya go tšhabela mathata gomme Riley le yena o ile a nkgonthišetša ka seo. Ganyenyane-ganyenyane ke ile ka thoma go mmota ka mo go feletšego.”
Ge e ba molekane wa gago wa gona bjale a ile a hlanogelwa lenyalong la pele, dira sohle seo o ka se kgonago gore a go bote. Ka mohlala, Michel le Sabine, bao manyalo a bona a pele a fedišitšwego ke tlhalo, ba ile ba kwana gore ba botšane ge e ba ba ile ba boledišana goba ba kopana le balekane ba bona ba pele. Sabine o re: “Kwano ye e ile ya dira gore re ikwe re šireletšegile.”—Baefeso 4:25.
LEKA MOKGWA WO: Lekanyetša poledišano ya ka sephiring le motho wa bong bjo bo fapanego, e ka ba e le ka go kopana le yena, ka mogala goba Inthaneteng.
Manyalo a mantši a bobedi a atlegile, le la gago le ka atlega. Go ba gona, mohlomongwe o itseba gakaone ge o ipapiša le nakong ya ge o be o tsena lenyalong la mathomo. Andrew yo a tsopotšwego pejana o re: “Ke homoditšwe kudu ke go nyalana le Riley. Ka morago ga nywaga e 13 re nyalane, re na le tswalano ya kgauswi kudu—yeo le ka mohla re sa nyakego e re lahlegela.”
^ ser. 3 Maina a fetotšwe.
^ ser. 5 Ke therešo gore lehu la molekane le tlhalo di fediša lenyalo ka ditsela tše fapanego e le ruri. Sehlogo se se reretšwe go thuša batho bao ba lego maemong a ka bobedi gore ba kgone go atlega lenyalong la bobedi.
^ ser. 7 Bakeng sa tsebišo mabapi le ditlhohlo tša go godiša bana bao e sego ba madi, bona lelokelelo la dihlogo leo le rego, “Ditsela tša go Atlegiša Malapa a Lenyalo la Bobedi” ka tokollong ya Phafoga! ya July–September 2012, yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
IPOTŠIŠE GORE . . .
Ke dika dife tša moswananoši tša molekane wa ka tšeo ke di tšeelago godimo kudu?
Ge e ba go ka direga gore go bolelwe ka lenyalo la ka la pele, nka swaragana bjang le taba yeo ka tsela yeo e tlago go nea molekane wa ka o mofsa seriti le go dira gore a se ke a belaela?


text:
PHAFOGA! APRIL 2014
Ke Phelela Eng?
—Mabaka a Mararo a go Tšwela Pele o Phela
Na wena goba motho yo mongwe yo o mo tsebago le kile la nagana ka go ipolaya? Go ba le mabaka a go phela go ka dira phapano e kgolo.
Madireng a Lefase
Ditaba di akaretša: Toropo yeo e ilego ya rulaganya diroboto tša yona ka moka, bothata bja tša maphelo bjo bo fetago phepompe le nonyana ya naga ya nywaga e fetago e 60 yeo e phaphašitšego lefotwana.
Kamoo o ka Amogelago Phošollo
Ke bjang keletšo goba phošollo yeo e kwešago bohloko e lego e thušago?
Ke Phelela Eng?
Ke’ng seo se ka dirago gore motho a lebelele lehu e le mogwera?
Ka Gobane Dilo di a Fetoga
Le ge maemo a gago a ka se fetoge, go na le seo o ka se fetošago.
Ka Gobane o ka Hwetša Thušo
Dilo tše tharo tšeo di ka go thušago gore o tšwele pele o phela.
Ka Gobane go na le Kholofelo
Go swana le seetša seo se lego kgojana, kholofelo e ka go thuša go bona ka kua ga leswiswi.
“Ke Kgodišegile Gore go na le Mmopi”
Frédéric Dumoulin o be a selekišitšwe ke bodumedi gomme a ba moilamodimo. Go ithuta Beibele le kamoo diphedi di hlamilwego ka gona go mo kgodišitše bjang gore go na le Mmopi?
Go Etela Cambodia
Go tla bjang gore batho bao ba sa tsebanego ba bitšane ka gore ngwanešo, kgaetšedi, rakgadi, malome, makgolo goba rakgolo?
Kgethollo ya Semorafo
Na merafo ka moka e a lekana? Na kgethollo ya semorafo e tla ka ya fela?
Lephego la Serurubele
Lephego la serurubele sa Blue Morpho le ka bonala le thelela eupša le na le dikarolo tšeo di ka bonwago feela ka maekrosekopo. Morero wa dikarolo tšeo ke ofe?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Ke Eng Seo ke Swanetšego go se Tseba ka go Romelana Melaetša ya Thobalano ka Founo?
Na o gapeletšwa go romela melaetša ya thobalano? Ditlamorago tša go romelana melaetša ya thobalano ke dife? Na e fo ba go ithabiša ka lerato?
Go Thwe’ng ge e ba ke Lewa ke Bodutu?
Ela hloko dilo tše tharo tšeo di ka go thušago go fenya bodutu gomme wa ba le bagwera ba sa ruri.
O ka Dira’ng ge o Tlaišwa ke Bomphenyašilo?
Ba ba bantši bao ba tlaišwago ke bomphenyašilo ga ba tsebe gore ba dire eng. Sehlogo se se hlalosa seo se ka dirwago go kaonefatša boemo.
Mogwera wa Paale Ke’ng?
Go hwetša bagwera ba go se re selo go bonolo, eupša o ka hwetša bjang bagwera ba kgonthe?
Josefa o Phološa Maphelo
Hlahlobang Genesi dikgaolo 41-50 le le lapa le diriša mešomo ye ya go ithuta Beibele.


text:
Bophelo bja Bethele
Mošomo Woo o Bego o Swanetšwe go Phethwa Pele Matšatši a 60 a Fela
Dihlatse tša Jehofa di tšwile meagong e mehlano, yeo e lekanago le mapatlelo a 11 a kgwele ya dinao. Sehlopha sa baithaopi se kgonne bjang go phetha modiro wo ka nako e beilwego?
Dipolasa tša Watchtower—Mengwaga e Masomehlano ya Modiro wa go Buna
Ithute kamoo polasa ye e ilego ya fetoga ka gona ge mengwaga e dutše e feta e le go kaonefatša modiro wa go ruta ka Beibele lefaseng ka bophara wa Dihlatse tša Jehofa.
Polasa Yeo e Fepago ba Dimilione
Ithute ka bogatišetšo bja rena bja Watchtower Farms bjo bo lego ka leboa la New York bjoo bo thušago go kgotsofatša dinyakwa tša moya tša batho ba dimilione.
Barutwana ba Etela Ofisi ya Lekala ya Dihlatse tša Jehofa Kua Mexico
Barutwana ba National School of Library and Archival Sciences ba bone diofisi tša rena kua Mexico. Yo mongwe wa barutwana o bone leeto leo le mo thušitše go kgaotša kgethollo.
Leswao la Watchtower—Seka sa Kgale sa Bohlokwa sa Brooklyn
Ka mengwaga e fetago e 40, leswao leo le lego godimo ga ntlokgolo ya Dihlatse tša Jehofa ke seka se tlwaelegilego go badudi ba New York City.
Go Kopanywa ga Diofisi tša Makala tša Dihlatse tša Jehofa
Ithute mabaka a bohlokwa a mabedi ao ka ona go kopantšwego diofisi tša makala tše fetago 25.
Go Arogana le Hotele ya Bossert Kua Brooklyn, New York
Dihlatse di rekišitše moago wa mabato a 14 wo o agilwego ka mokgwa wa Setaliana. Ithute ka histori ya nywaga e lekgolo ya moago wo o mobotse.
Histori ya Dihlatse tša Jehofa: Go Bona Histori ya Rena ya Nywaga e Mentši
Lefelo le lefsa leo o ka bonago histori ya Dihlatse tša Jehofa o sa hlahlwe ke motho le butšwe ka October 2012 ntlongkgolo ya rena kua Brooklyn, New York.
Bohlatswetšo bja Bethele: Go Hlatswa Dilo ka Moka go Tloga ka Mašela a ka Khitšhing go Fihla ka Dithai
Banna le basadi ba bafsa ofising ya lekala ya Dihlatse tša Jehofa kua United States ba gafa nako le matla a bona go hlatswa diaparo tše di lekanyetšwago go ditone tše 1 800 ngwaga le ngwaga.


text:
GO ITHUTA KA DISWANTŠHO
GO ITHUTA KA DISWANTŠHO
Go Phološwa Lewatleng le Lehwibidu
Taonelouta mošomo wo ke moka o leke go bontšha gore batho ba ba babedi ba ka Beibeleng ke bomang. Thala selo seo se sego gona mo.
TŠE DI OKETŠEGILEGO GO TŠWA DIHLOGONG TŠE
Hwetša diswantšho tšeo di phrinthegago bakeng sa thuto ya lena ya Beibele ya lapa. Taonelouta gomme o phrinthe karolo e nngwe le e nngwe ya go ithuta ka diswantšho, feleletšang seswantšho ka go se tsenya mebala goba le se kopanye ka go thala godimo ga dikhutlo, ke moka le arabe dipotšišo.


text:
MARCH 3, 2014 | RUSSIA
Kgoro ya Tsheko ya Boipiletšo ya Russia e Thekga Ditshwanelo tša Batho ka go Gana go Thibela JW.ORG
Ka January 22, 2014, baahlodi ba bararo ba Kgoro ya Tsheko ya Selete ya Tver ba ile ba fetoša phetho ya kgoro ya tsheko e nyenyane ya go thibela jw.org, e lego Wepesaete ya semmušo ya Dihlatse tša Jehofa. * Ka go fapana le diphetho tše dingwe tšeo di dirilwego ke dikgoro tša tsheko tša Russia mengwageng e sego kae e fetilego, Kgoro ya Tsheko ya Selete e ile ya diriša molao wa go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego gomme ya gana maiteko a matla a motšhotšhisi a go thibela Wepesaete ye.
Go tshwenywa le go tlaišwa ga Dihlatse tša Jehofa kua Russia moo go bego go thekgwa ke Mmušo go ile gwa mpefala ge ka August 7, 2013 kgoro ya tsheko e nyenyane ya Tver (yeo e lego mo e ka bago dikhilomithara tše [160]) ka leboabodikela bja Moscow e dira phetho ya go thibela jw.org molatong woo o tšerego metsotso e 25 feela. Baemedi ba Dihlatse tša Jehofa ga se ba tsebišwa ka molato wo e bile ga se ba ka ba newa sebaka sa go ikemela ditatofatšong tšeo di dirilwego ke motšhotšhisi wa lefelong leo, ka gona ba ile ba tliša taba ya bona kgorong ya tsheko. Dihlatse tša Jehofa di tsebile ka molato wo wa go thibela Wepesaete ye methopong e mengwe ya ditaba diiri tše sego kae feela pele ga nako yeo e beilwego ya gore di ipiletše e fela ka September 12, 2013. Gateetee di ile tša tsenya boipiletšo bja tšona Kgorong ya Tsheko ya Selete ya Tver.
Boipiletšong bjoo bo dirilwego ka January 22, 2014, Kgoro ya Tsheko ya Selete e ile ya lemoga gore ditokelo tša beng ba Wepesaete ye, e lego Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., di ile tša gatakelwa gomme ya laela gore molato wo o ahlaahlwe lefsa gore go kwewe mahlakore ka moka. A thekgwa ke baemedi ba Kgoro ya Toka le Kgoro ya Ditaba tša Selegae, motšhotšhisi o ile a kgopela kgoro ya tsheko gore e bolele gore Wepesaete ye e bontšha go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego le gore e swanetše go thibelwa nageng ka moka ya Russia. Se se kgahlišago ke gore Kgoro ya Tsheko ya Selete e ile ya se dumelelane le pono ya motšhotšhisi yoo.
Lesolo la naga ka bophara la go tlaiša le a thoma—molao wa go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego o dirišwa gampe go thibela modiro wa Dihlatse tša Jehofa. Go thoma ka 2009, balaodi ba mmušo ba Russia ba ile ba diriša mantšu a sa kwagalego a Molao wa Naga wa go Fediša Mediro ya Bao ba Fišegelago Bodumedi ka mo go Fošagetšego go oketša go tlaišwa ga Dihlatse tša Jehofa e sego mafelong a itšego feela eupša e be lesolo la naga ka bophara. Balaodi bao ba ile ba diriša gampe molao wa go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego go lokafatša dilo tše di latelago:
go bewa ka nakwana ga Dihlatse tša Jehofa tše di fetago tše 1 600 ka diseleng;
go thibelwa ga dipuku le dipukwana tše 70 tša bodumedi bja Dihlatse;
go phuruphutšwa ga mafelo a 171 ao a akaretšago magae le mafelo a borapedi; le
go šitišwa ga ditirelo tše 69 tša bodumedi bja Dihlatse go ba go fihla ga bjale.
Molatong wa Tver, motšhotšhisi o ile a thibela Wepesaete ya jw.org ka gobane e na le dipuku le dipukwana tše tshela tšeo go thwego di bontšha go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego. Kgoro ya Tsheko ya Selete ya Tsentralniy motseng wa Tver, e ile ya diriša molao wa go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego e le motheo wa phetho ya August 7, 2013, e lego phetho yeo e thibelago Wepesaete ya jw.org le go e akaretša Lelokelelong la Dilo ka Moka tša Mekgatlo ya go Fišegela Bodumedi ka mo go Fošagetšego.
Ruri phetho ye e be e sa kwagale ka ge e ile ya palelwa ke go bontšha seo se ka dirwago—ka mohlala, go tlošwa ga dipuku le dipukwana tšeo go thwego di bontšha go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego Wepesaeteng ye. Ge Kgoro ya Tsheko ya Selete e lemoga gore beng ba Wepesaete ye ba šetše ba tlošitše dipuku le dipukwana ka moka tšeo go thwego di bontšha go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego go badudi ba Russia, ga se ya palelwa ke go phetha ka gore ga go na motheo wa molao wa go thibela Wepesaete ye. Ga bjale phetho e fihlile seremong, motšhotšhisi o na le dikgwedi tše tshela tša go dira kgopelo ya go ipelaetša kgorong e kgolo (court of cassation).Lega go le bjalo, kgoro e ka kgetha go theetša goba go se theetše boipiletšo bjo ka ge e sa gapeletšege.
Na phetho ya Kgoro ya Tsheko ya Selete ya Tver e bontšha gore dilo di tla kaonefala?
Go sa na le mo gontši moo go tlago go direga pele ga kimollo. Morero wa Kgoro ya Tsheko ya Selete ya Tver wa go hlahloba lefsa kahlolo ya yona o fapane kudu le megato e feteletšego yeo e tšerwego ke dikgoro tše dingwe tša tsheko tša Russia kgahlanong le Dihlatse tša Jehofa. Ka makga a mmalwa Kgoro ya Yuropa ya Ditshwanelo tša Batho (European Court of Human Rights [ECHR]), e ile ya sola Russia ka go gatakela ditokelo tša Dihlatse go di thibela tokologo ya bodumedi. Go e na le go diriša dikahlolo tša ECHR, Russia e ile ya tšwela pele go gatakela ditokelo tša batho. Dihlatse tša Jehofa ga bjale di na le dikgopelo tše 23 kgahlanong le Russia tšeo di sego tša dirwa ke ECHR e le ge di emela tokologo ya tšona ya borapedi.
Na phetho ya Kgoro ya Tsheko ya Selete ya Tver e bontšha gore dilo di tla kaonefala? Dihlatse tša Jehofa di tla letela go kwa gore Russia e arabela bjang kahlolong ye le dikahlolong tše dingwe tšeo di tlago go dirwa ke ECHR.
^ ser. 2 Go iletšwa ga Wepesaete ye ke kgoro ya tsheko go be go ka se thibele motho go tsena go yona. Go e na le moo, go be go tla dira gore balaodi ba mmušo ba latofatše motho le ge e le ofe yoo a tsenago go yona ka molato wa bosenyi.


text:
Na Beibele e re re na le Tokologo ya go Ikgethela? Na Modimo o Laola Dilo?
Karabo ya Beibele
Modimo o re hlomphile ka go re nea tokologo ya go ikgethela, e lego bokgoni bja go itirela diphetho go e na le gore a re kgethele e sa le pele seo re swanetšego go se dira. Ela hloko seo Beibele e se rutago.
Modimo o bopile batho ka seswantšho sa gagwe. (Genesi 1:26) Ka go se swane le diphoofolo tšeo gantši di laolwago ke tlhago, rena re swana le Mmopi wa rena ka gore re kgona go bontšha dika tše bjalo ka lerato le toka. Le gona ka go swana le Mmopi wa rena, re na le tokologo ya go ikgethela.
Rena re ka kgona go ikgethela bokamoso bja rena go fihla bokgoleng bjo itšego. Beibele e re kgothaletša gore re ‘kgethe bophelo ka go theetša lentšu la Modimo,’ e lego go kgetha go kwa ditaelo tša gagwe. (Doiteronomio 30:19, 20) Se se be se ka se be le morero e bile e be e tla ba taba e sehlogo ge nkabe re be re se na tokologo ya go ikgethela. Go e na le gore Modimo a re gapeletše go dira seo a se bolelago, ka borutho o re kgothaletša gore: “Ge feela le be le ka ela hloko ditaelo tša ka, gona khutšo ya lena e be e tla etša noka.”—Jesaya 48:18.
Ga go fo itiragalela gore re atlege goba re palelwe bophelong. Ge e ba re nyaka go atlega selong se itšego, re swanetše go šoma ka thata. Beibele e re: “Tšohle tšeo seatla sa gago se kgonago go di dira, di dire ka matla a gago ka moka.” (Mmoledi 9:10) E bile e re: “Maano a motho yo mafolofolo a a mo hola.”—Diema 21:5.
Tokologo ya go ikgethela ke mpho e bohlokwa yeo e tšwago go Modimo, ka gobane e dira gore re mo rate ka ‘dipelo tša rena ka moka’—re sa gapeletšwe ke motho.—Mateo 22:37.
Na Modimo ga a laole dilo ka moka?
Ke therešo gore Beibele e re ruta gore Modimo ke Ramatlaohle, gore matla a gagwe ga a lekanywe le selo. (Jobo 37:23; Jesaya 40:26) Lega go le bjalo, ga a diriše matla a gagwe go laola dilo ka moka. Ka mohlala, Beibele e re Modimo o ile a “itshwara” gore a se otle Babilona ya bogologolo, yeo e bego e le lenaba la batho ba gagwe. (Jesaya 42:14) Ka mo go swanago, le gona bjale o kgetha go kgotlelela batho bao ba dirišago gampe tokologo ya bona ya go ikgethela e le gore ba kweše ba bangwe bohloko. Eupša Modimo a ka se kgotlelele ka mo go sa felego.—Psalme 37:10, 11.


c: application/epub+zip

text:
Lelokelelo la Dikagare
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
12 Bolwetši bja Marinini—Na o Kotsing?
Kamoo le ka Dirišago Tšhelete ka Gona
Bokgoni bja go Bona Tsela bja Kgobaboloko
Hwetša dikarabo tše di theilwego Beibeleng tša dipotšišo tše dintšintši, tšeo di akaretšago:
• “Na ke Loketše go Tloga Gae?”
• “Nka Kgaotša Bjang go Dula ke Nagana ka Thobalano?”
Bogela le bidio ya What Your Peers Say—Cell Phones.
(Lebelela ka tlase ga DITHUTO TŠA BEIBELE > BAFSA)
Bala dikanegelo tša Beibele tša diswantšho. Diriša matlakala a mošomo go thuša bana ba gago go kaonefatša tsebo ya bona ka batho ba ka Beibeleng gotee le melao ya motheo ya boitshwaro.
(Lebelela ka tlase ga DITHUTO TŠA BEIBELE > BANA)
Dikgweding tša pele tše senyane tša ngwaga wa 2013, palo ya tlhalo kua Beijing e ile ya hlatlogela go 41 lekgolong ge e bapetšwa le ya ngwaga wa 2012. Ditsebi di dumela gore koketšego yeo e ka ba e bakilwe ke banyalani bao ba bego ba leka go phema 20 lekgolong ya motšhelo woo o sa tšwago go thongwa go lefša dithekišong tša dintlo. Ka tlase ga maemo a itšego banyalani bao ba hlalanego ba fokoletšwa motšhelo ge ba rekiša ntlo ya bobedi.
Mokgatlo wa Ditšhaba tše Kopanego o šišintše gore go na le kgonagalo ya gore batho ba bantši ba je dikhunkhwane e le tsela ya go lwantšha phepompe. Pego e nngwe e sa tšwa go hlalosa gore ka ge dikhunkhwane di na le phepo e bile di eja dilo tšeo di sa jewego ke batho, dikhunkhwane tšeo di jewago “di ka tšewa e le mohuta o mongwe wa nama.” Lega go le bjalo, pego yeo e lemogile gore “ditšhaba tše dingwe ga di rate tatso ya [dikhunkhwane].”
Dikliniki tša go thuša go belega di lebeletšane le bothata bja tša molao le bja go se tsebe gore di dire’ng ka mae a batho a nontšhitšwego ao a kgahlišitšwego ao bao go thwego ke beng ba ona ba sa hwetšagalego. Kliniki e nngwe e begile gore e sa bolokile mae a nontšhitšwego ka ntle ga mmele a 1 000 ao balwetši ba ona go thwego ga ba hwetšagale.
Makatholika ao a nyalanago kua Ireland a be a swanetše go kgetha magareng ga lenyalo la tirelo ya bodumedi goba ya semmušo go fihla ka 2013, eupša ga bjale a ka kgetha ge e ba a nyaka tirelo ya manyalo yeo e dirwago ke sehlopha sa dikgahlego tša batho. Go ya ka pego ya ditaba ya Reuters, “dikgopelo tša batho bao ba sa kgotsofalelego lenyalo la semmušo ofising ya go ingwadiša eupša ba sa nyake tirelo ya bodumedi di bakile mošomo o montši” go bao ba fanago ka tirelo yeo e mpsha.
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
KA December 25, 2010, mosadi yo mongwe wa nywaga e 42 kua Brithania o ile a ngwala molaetša wa gore o nyaka go ipolaya Wepesaeteng yeo e tumilego ya go dira bagwera. Molaetša wa gagwe o be o tloga o bontšha gore o hloka thušo. Le ge mosadi yo a be a na le bao go thwego ke bagwera ba dikete Wepesaeteng yeo, ga go le o tee wa bona yo a ilego a mo thuša. Maphodisa a ile a hwetša setopo sa gagwe letšatšing le le latelago. O be a ipolaile ka go nwa dihlare ka mo go feteletšego.
Thekinolotši ya lehono e re kgontšha go ba le seo go thwego ke bagwera ba makgolo goba gaešita le ba dikete inthaneteng ka go fo tsenya maina a bona lelokelelong la rena la maina ka khomphutheng. Le gona ge e ba re nyaka go kgaotša segwera le yo mongwe wa bona, re fo phumola leina la motho yoo lelokelelong la rena. Lega go le bjalo, tiragalo e sehlogo ya mosadi wa kua Brithania e utolla therešo e makatšago—batho ba bantši ga ba na bagwera ba kgonthe. Ge e le gabotse, nyakišišo e nngwe e bontšhitše gore gaešita le ge mekgwa ya poledišano e oketšegile, palo ya bagwera ba rena ba kgonthe e theogile.
Go swana le batho ba bantši, mohlomongwe o dumela gore bagwera ba kgonthe ba bohlokwa. Le gona, o ka lemoga gore go ba mogwera wa kgonthe go akaretša se se fetago go kgotla dilinki sekirining sa khomphuta goba sa smartphone. Wena o nyaka mogwera wa mohuta mang? O ka ba mogwera wa kgonthe bjang? Go nyakega’ng gore o be le segwera se se swarelelago?
Ela hloko melao ya motheo e mene e latelago yeo e ka go hlahlago, gomme o bone kamoo keletšo e šomago ya Beibele e ka go thušago gore o be mohuta wa motho yoo batho ba bangwe ba ka nyakago gore e be mogwera wa bona.
Segwera sa kgonthe se akaretša boikgafo. Ka mantšu a mangwe mogwera yo botse o ikwa a na le boikarabelo bjo itšego ka wena, gomme o tloga a tshwenyega ka wena. Ke therešo gore bobedi bja lena le swanetše go dira se, e bile go nyakega boikgafo le go šoma ka thata. Lega go le bjalo, le ka se itshole ge le ka dira seo. Ipotšiše gore: ‘Na ke ikemišeditše go ikgafa, go diriša nako ya ka le dilo tša ka bakeng sa mogwera wa ka?’ Gopola, gore o be le mogwera yo botse le wena o swanetše gore o be mogwera yo botse.
Irene: “Go swana le ge o lema serapa se sebotse, go aga segwera go tšea nako e telele e bile go nyaka tlhokomelo. Thoma ka go ba mogwera yo botse. Eba botho gomme o kgahlegele ba bangwe. Gape ikemišetše go gafa nako ya gago ge e ba o nyakega.”
Luis Alfonso: “Batho ba mehleng yeno ba kgothaletša go ba le moya wa boithati go e na le wa boikgafo. Ka gona ke selo se sebotse ge motho yo mongwe a go bontšha botho a sa letela gore a hwetše se sengwe ka morago.”
“Ka mo le nyakago batho ba le dira ka gona, le lena le ba direng ka wona mokgwa woo. Tlwaelang go fa gomme batho ba tla le fa.” (Luka 6:31, 38) Mo Jesu o be a kgothaletša moya wa go hloka boithati le wa go fa. Go fa ka tsela yeo go tiiša segwera se sebotse. Ge e ba o fišegela go thuša bagwera ba gago ntle le go letela gore o hwetše se sengwe go bona, ke ga tlhago gore ba ikwe ba gogelwa go wena.
Segwera sa kgonthe se ka se atlege ntle le gore le boledišane ka mehla. Ka gona boledišanang ka dilo tšeo le di thabelago. Theetša ge mogwera wa gago a bolela, gomme o hlomphe dipono tša gagwe. Ge go kgonega, mo rete le go mo kgothatša. Ka dinako tše dingwe go ka nyakega gore o eletše goba o phošolle mogwera wa gago, gomme ga se ka mehla go lego bonolo. Lega go le bjalo, mogwera yo a botegago o tla ba le sebete sa go go botša ge o dirile phošo e kgolo le go go nea tlhahlo ka temogo.
Juan: “Mogwera wa kgonthe ga se a swanela go tšhaba go bolela dipono tša gagwe, ka mo go swanago ga a befelwe ge e ba o sa dumelelane le yena.”
Eunice: “Ke tloga ke rata bagwera bao ba ikemišeditšego go fetša nako le nna le bao ba ntheetšago, kudukudu ge ke na le mathata.”
Silvina: “Bagwera ba kgonthe ke bao ba go botšago therešo—gaešita le ge ba tseba gore seo se tla go kweša bohloko—ka gobane ba go kganyogela tše dibotse.”
“Motho yo mongwe le yo mongwe a akgofele go kwa, a diege go bolela a be a diege go galefa.” (Jakobo 1:19) Bagwera ba kgonthe ba rata go theetšwa ka mehla. Lega go le bjalo, go laola poledišano go fetiša kgopolo ya gore dipono tša gago di bohlokwa go feta tša ba bangwe. Ka gona theetša ka kelohloko ge mogwera a kganyoga go go ntšhetša sa mafahleng. Le gona o se ke wa befelwa ge a go botša therešo. Diema 27:6 e re: “Dintho tšeo di bakwago ke motho yo o mo ratago di bakwa ka go botega.”
Ge re dutše re tlwaelana le mogwera wa rena, ke moo gantši re bonago le mafokodi a gagwe. Bagwera ba rena ga se ba phethagala, go swana le rena. Ka gona, ga se ra swanela go letela gore bagwera ba rena e be ba phethagetšego. Go e na le moo, re dira gabotse ge re tšeela godimo dika tša bona tše dibotse le go amogela mafokodi a bona.
Samuel: “Gantši re nyaka batho ba bangwe ba dire dilo tšeo le rena di re palelago. Ge e ba re lemoga diphošo tša rena le go nyakega ga gore re lebalelwe, gona re tla ikemišetša go lebalela ba bangwe.”
Daniel: “Amogela therešo ya gore bagwera ba gago ba tla dira diphošo. Ge go rotoga mathata, ke mo gobotse ge re a rarolla le semeetseng gomme re leka ka thata go a lebala.”
“Ka moka ga rena re kgopša gantši. Ge e ba motho a sa kgopše ka lentšu, gona ke motho yo a phethagetšego, yo a kgonago go laola mmele wa gagwe ka moka bjalo ka ge eka ke ka ditomo.” (Jakobo 3:2) Go lemoga therešo ye e bonolo go tla re thuša gore re kwešiše bagwera ba rena gabotse. Se se tla feleletša ka gore re hlokomologe diphošo tše dinyenyane le mafokodi ao a ka bago a re tena. Beibele e re: “Tšwelang pele le kgotlelelana gomme le lebalelana ka bolokologi le ge e ba motho a na le lebaka la go ba le pelaelo ka yo mongwe. . . . Eupša ka godimo ga dilo tše ka moka, aparang lerato gobane ke setlemo se se phethagetšego sa botee.”—Bakolose 3:13, 14.
Ke therešo gore re swanetše go kgetha ka kelohloko batho bao re gweranago le bona. Eupša seo ga se bolele gore re swanetše go gwerana feela le batho ba nywaga e itšego goba ba setlogo se itšego. Go kgahlegela batho ba nywaga ka moka, ditšo tše dingwe gotee le ba ditšhaba tše dingwe go tla humiša maphelo a rena.
Unai: “Go dira segwera le dithaka tša gago feela le bao le ratago dilo tše di swanago, go swana le go apara seaparo sa mmala woo o o ratago ka mehla. Go sa šetšwe gore o rata mmala woo gakaakaang, go tla fihla nako yeo o ka se sa hlwago o go kgahla.”
Funke: “Go katološa segwera sa ka go dirile gore ke gole tsebong. Ke ithutile go tlwaelana le batho ba nywaga le ditlogo ka moka, gomme seo se dirile gore ke rate batho le go ba yo a fetofetogago le maemo. E bile bagwera ba ka ba tloga ba rata seo.”
“Ka gona ke bolela bjalo ka ge go bolelwa le bana, ke re le dire se se swanago le go rena ka gore le lena le katološeng lerato leo le lego dipelong tša lena.” (2 Bakorinthe 6:13) Beibele e re kgothaletša gore re gwerane le mehuta ka moka ya batho. Go ba le mehuta ka moka ya bagwera go ka dira gore o ipshine ka bophelo, le go dira gore o ratwe ke batho.
PONO YA BEIBELE
“O lerole gomme o tla boela leroleng.”—Genesi 3:19.
Batho ba bangwe ba nagana gore ba tla phela ka morago ga lehu—legodimong, diheleng, pakatoring goba go Limbo. Ba bangwe ba dumela gore ba tla belegwa gape ka sebopego se sengwe. Ka lehlakoreng le lengwe, bao ba ganetšago dikgopolo tša bodumedi ba dumela gore lehu e fo ba ge motho a kgaotša go ba gona.
Mmoledi 9:10 e re “Bodulabahu mo o yago gona, ga go na modiro le ge e le maano goba tsebo.” Gape Beibele e hlalosa seo se diregago go batho le diphoofolo ka morago ga lehu. E re: ‘Ka moka ba ya felo gotee. Ka moka ba tšwa leroleng, gomme ka moka ba tla boela leroleng.’—Mmoledi 3:20.
“Moya wa gagwe o a tšwa, yena a boela mmung; letšatšing leo menagano ya gagwe e a fela.” —Psalme 146:4.
Ba bantši ba rutilwe gore seo se diregago ka morago ga ge motho a hwile se e ithekgile ka seo a bego a se dira ge a sa phela mo lefaseng. Ge e ba a be a dira dilo tše dibotse, o be a tla putswa ka ditšhegofatšo tša ka mo go sa felego; ge e ba a be a dira dilo tše mpe, o be a tla tlaišega ka mo go sa felego. Go naganwa gore batho ba swanetše go hlwekišwa dibe pele ba ka iponagatša go Modimo ka morago ga lehu. Go thwe bao ba sa hlwekišwago ba ka se thabe le ka mohla.
Bahu ga ba kgone go thaba goba go tlaišega. Ke therešo gore ka ge ba sa phele, ga go na seo ba se kwago; ba ka se thuše goba go gobatša bao ba phelago. Mmoledi 9:5, 6 e re: “Bao ba phelago ba a tseba gore ba tlo hwa, eupša ge e le bahu ga ba tsebe selo le gatee . . . Le gona, lerato la bona, lehloyo la bona le lehufa la bona di fedile gomme ga ba sa na karolo le ka mohla selong le ge e le sefe seo se dirwago ka tlase ga letšatši.”
“Ge e ba monna a ehwa, na a ka buša a phela? Ke tla leta matšatšing a ka ka moka a ge ke sa gapeletšega go leta, go ba go fihla kimologo ya ka e etla.”—Jobo 14:14.
Gantši go dumelwa gore ge motho a išwa diheleng, ga go sa na kholofelo bakeng sa gagwe. O tlo tlaišega ka mo go sa felego diheleng. Ka lehlakoreng le lengwe, go thwe bao ba lego pakatoring, ba tla thabela ditšhegofatšo tša legodimong ka morago ga ge ba hlwekišitšwe dibe tša bona mollong.
Ka morago ga go khutša lehung, Morwa wa Modimo o tla tsoša bahu goba a ba bušetša bophelong mo lefaseng. Beibele e re: “Le se ke la makatšwa ke se, gobane nako e a tla yeo ka yona bohle bao ba lego mabitleng ba tlago go kwa lentšu la gagwe gomme ba tšwa.” (Johane 5:26, 28, 29) Ka morago ga moo boitshwaro bja motho bo tla bontšha ge e ba o tla newa bophelo bjo bo sa felego.*
^ ser. 14 Bakeng sa tsebišo e oketšegilego ka tsogo, hle bona kgaolo 7 ya puku ya Ke Eng Seo ge e le Gabotse Beibele e se Rutago? yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
DISWANTŠHO TŠA KGALE
“Bokgoni bja gagwe, phišego, mediro le botho bja gagwe; go nyaka ga gagwe go tseba ka dilo tše di bonwago, boitshwaro, goba dilo tša setšhaba; tema yeo a e kgathilego go tša thutamahlale, go tša thutatumelo, go tša filosofi le tša dipolotiki; segwera seo se sa tlwaelegago le Marabele a [Fora], le kanegelo e nyamišago ya go tlaišwa ga gagwe ntle le toka, di ka ba di mo dirile mogale wa lekgolong la bo-18 la nywaga.”—Radifilosofi Frederic Harrison.
KE SELO sefe se bohlokwa seo Joseph Priestley a se fihleletšego? Dilo tšeo a di utolotšego le tšeo a di ngwadilego di tutueditše pono ya batho ka mmušo, sebopego sa Modimo gaešita le ka moya wo re o hemago.
Go sa šetšwe gore o be a ngwala ka thutamahlale goba bodumedi, Priestley o be a ganetša dithuto tša boikgopolelo le setšo gomme a thekga dintlha tše bohlokwa le therešo. A re boneng gore o dirile bjang seo.
Ka morago ga go kopana le rathutamahlale wa Amerika, e lego Benjamin Franklin ka 1765, Joseph Priestley—yoo a bego a tšea thutamahlale e le selo sa go intšha bodutu—o ile a thoma go dira diteko ka mohlagase. Ngwageng o latetšego, borathutamahlale-gotee le yena ba ile ba kgahlwa ke dilo tšeo a di utolotšego moo ba mo kgethilego gore e be setho sa Royal Society of London, e lego mokgatlo o hlompšhago wa tša thutamahlale.
Ka morago, Priestley o ile a thoma go kgahlegela dikhemikhale. Ka moragonyana, o ile a utolla dikgase tše mmalwa tše difsa, go akaretša ammonia le nitrous oxide (kgase yeo e dirago gore motho a sege). Le gona o ile a kopanya meetse le moya o sa hlwekago e lego carbon dioxide, ke moka a dira meetse ao a tswakanego le carbon.
Ka 1774, ge a be a dira ditlhahlobo ka borwa bja Engelane, Priestley o ile a tšweletša kgase yeo e dirago gore seetša sa dikerese se bonege kudu. Ka morago, o ile a tšhela dimililithara tše 60 tša kgase yeo ka gare ga galase gotee le legotlo. Legotlo leo le ile la phonyoga gabedi go swana le ge le be le ka phonyoga ka gare ga galase ya moya o tlwaelegilego! Priestley le yena o ile a hema kgase yeo, gomme a re “nakwana ka morago ga moo o ile a kwa a hema gabonolo.”
Joseph Priestley o be a utolotše moya o hlwekilego e lego oksitšene.* Eupša o ile a bitša kgase yeo gore ke dephlogisticated air, a ipotša gore o be a utolotše moya o tlwaelegilego wo o se nago phlogiston, e lego khemikhale ya boikgopolelo yeo go bego go naganwa gore e šitiša go tuka ga mollo. Phetho ya Priestley e be e se therešo, eupša batho ba bantši ba sa lebelela seo a se utolotšego e le “selo se segolo seo a se dirilego bophelong bja gagwe.”
Ka ge Priestley a be a dumela gore dithuto tša boikgopolelo di šira therešo ya thutamahlale, o ile a phetha ka gore setšo le filosofi di be di šira therešo ya bodumedi. Se se makatšago ke gore nako e telele yeo a e feditšego a tsoma tsebo ya Beibele, Priestley o ile a amogela dithuto tše dingwe tšeo di bego di thulana le seo Beibele e se rutago. Ka mohlala, ka nako e nngwe o be a sa dumele gore Beibele e buduletšwe ke Modimo. Le gona o ile a ganetša thuto ya Beibele ya gore Jesu o kile a phela pele a ka tla lefaseng e le motho wa nama.
“Ge e ba thutamahlale e tsoma therešo, gona Priestley e be e le rathutamahlale wa therešo.”—Rathutaphedi, Katherine Cullen
Ka lehlakoreng le lengwe, Priestley o pepentšhitše dithuto tša maaka tša bodumedi tšeo nakong e fetilego gaešita le lehono di tlwaelegilego kudu bodumeding. O ngwadile gore therešo yeo e rutilwego ke Jesu le balatedi ba gagwe ka morago e ile ya šilafatšwa ke dithuto tša maaka—go akaretša le thuto ya maaka ya Boraro Botee, tumelo ya gore moya ga o hwe le borapedi bja diswantšho bjoo bo ganetšwago ke Beibele.
Dikgopolo tša Priestley ka bodumedi le go thekga ga gagwe Amerika le marabele a Fora di dirile gore a se kwane le Maisemane a gabo. Ka 1791, sehlopha sa bahlolampherefere se ile sa senya laboratori le legae la gagwe, gomme Priestley a tšhabela United States. Le ge a gopolwa ka dilo tšeo a di utolotšego tša thutamahlale, Joseph Priestley o be a dumela gore go ithuta ka Modimo le morero wa Gagwe e be e le “selo se segolo le se bohlokwa.”
^ ser. 10 Pele ga moo, rakhemisi wa Sweden Carl Scheele o ile a arola oksitšene eupša a palelwa ke go phatlalatša seo a se utolotšego. Ka morago, rakhemisi wa Fora Antoine-Laurent Lavoisier o ile a thea moya woo leina la oksitšene.
BOLWETŠI bja marinini ke bjo bongwe bja malwetši a legano ao a tlwaelegilego lefaseng. Eupša gantši ge bolwetši bjo bo sa thoma, maswao a bjona a ka no se itšweletše. Maswao ao a sa lemogegego a kotsi a bontšha gore motho o swarwa ke bolwetši bja marinini. Kgatišo ya International Dental Journal e lokeletša bolwetši bjo bo bakago ditšwatši magareng ga meno le marinini go malwetši a legano ao a bakago seo go thwego ke bothata bjo bogolo bja tša maphelo setšhabeng. Le gona e tlaleletša ka gore malwetši a legano “a dira gore motho a kwe bohloko le go tlaišega, a palelwe ke go thabela dijo le go ipshina ka bophelo.” Go ahlaahla bolwetši bjo bjo bo atilego go ka go thuša gore o pheme go tsenwa ke bolwetši bja marinini.
Bolwetši bja marinini bo na le megato e sa swanego. Mogato wa mathomo o bitšwa gingivitis, e lego go ruruga ga marinini. Marinini ao a tšwago madi e ka ba leswao la mogato wo. Se se ka direga ge motho a hlapa meno le ge a a hlwekiša ka tlhale ya meno goba ge madi a etšwa ntle le lebaka. Le gona go tšwa madi nakong ya ge o hlahlobja marinini, e ka ba leswao la gore o na le gingivitis.
Ge bolwetši bja marinini bo tšwela pele bo keka bo fetela mogatong wo o bitšwago periodontitis. Boemong bjo, dikarolo tša ka ganong tšeo di thekgago meno, tše bjalo ka lerapo le ditlhalenama tša marinini di thoma go senyega. Mohuta wo wa bolwetši bja marinini o ka no se tšweletše maswao go fihlela ge o mpefetše. Maswao a mangwe a go bontšha gore motho o na le periodontitis e ka ba go bulega ga dikgoba magareng ga marinini le meno; meno a go tekateka; go bulega ga dikgoba magareng ga meno; go nkga legano; go fela marinini goba marinini ao a tlogelanago le meno, e lego seo se dirago gore meno a bonagale e le a matelele; le marinini ao a tšwago madi.
Bolwetši bja marinini bo ka bakwa ke dilo tše mmalwa. Sebaki se se tlwaelegilego ke plaque e lego ditšhila tšeo gantši di hlamegago mo menong. Ge e ba ditšhila tšeo di sa hlwekišwe, di ka dira gore marinini a ruruge. Ge boemo bjo bo dutše bo tšwela pele, marinini a thoma go tlogelana le meno, gomme seo sa dumelela gore ditšhila di tsene ka tlase ga marinini. Ge tšhila yeo e fetetše boemong bjo, twatši e tšwela pele go hlasela lerapo le ditlhalenama tša marinini. Go sa šetšwe gore plaque e ka godimo goba ka tlase ga marinini e ka thatafa gomme ya fetoga calculus (goba seo gantši se tsebjago e le tartar). Le gona Calculus e na le dipaketheria; ka ge e le e thata e bile e kgomaretše meno, ga go bonolo go e tloša go swana le plaque. Ka gona, paketheria e ka tšwela pele e hlasela marinini o šoro.
Go na le dilo tše dingwe tšeo di ka dirago gore o be kotsing ya go ba le bolwetši bja marinini. Dilo tšeo di ka akaretša go se hlwekiše meno gabotse, dihlare tšeo di gatelelago tshepedišo ya mmele ya go lwantšha malwetši, go tsenwa ke ditwatši tše itšego, kgateletšego, bolwetši bja swikiri bjo bo sa laolegego, go nwa bjala go feta tekano, go diriša motšoko le go fetoga ga dihomoune ka baka la go ima.
Bolwetši bja marinini bo ka go bakela ditlamorago tše dingwe. Bo ka dira gore o kwe bohloko ka ganong goba o tšwe meno, o se kgone go sohla dijo le go ipshina ka tšona. Tsela ya gago ya go bolela le ponagalo di ka kgomega. Le gona nyakišišo e nngwe e bontšhitše gore legano leo le phetšego gabotse le tlaleletša go pheleng gabotse mmeleng.
O ka tseba bjang gore o na le bolwetši bja marinini? Mohlomongwe o ka lemoga gore o na le a mangwe a maswao ao a šetšego a hlalositšwe sehlogong se. Ge e ba go le bjalo, go ka ba kaone gore o ye ngakeng ya meno yeo e ka hlahlobago marinini a gago.
Na bolwetši bja marinini bo a alafega? Ge bolwetši bja marinini bo sa thoma bo ka alafega. Ge e ba bolwetši bja marinini bo fihlile boemong bja go ba periodontitis, gona bo swanetše go emišwa pele bo ka tšwela pele bo senya lerapo le ditlhalenama tšeo di dikologilego meno. Dingaka tša meno di šomiša ditlabakelo tšeo di diretšwego go hlwekiša plaque le calculus menong a gago, e ka ba ka godimo goba ka tlase ga marinini.
Le ge e ba o ka se kgone go ya ngakeng ya meno, mogato o bohlokwa ke gore o leke ka gohle gore o pheme bolwetši bjo bjo bo sa lemogegego. Go bohlokwa gore ka mehla o hlwekiše legano la gago gabotse gore o pheme go ba kotsing ya go ba le bolwetši bja marinini.
THUŠO BAKENG SA LAPA | LENYALO
Ditatamente tša lena tša pankeng le dikoloto di bontšha gore tšhelete ya lena etšwa bjalo ka ge eka ke santa e šwahla menwaneng. Ga se kgale le nyalane gomme ga le kgone go diriša tšhelete gabotse. Na o swanetše go phara molekane wa gago ka molato? O se ke wa kitimela go dira seo! Naganang bjalo ka badirišanigotee, gomme le hlahlobe mabaka ao a ka bago a le baketše bothata bjo.*
Diphetogo. Ge e ba o be o dula ka gae pele o tsena lenyalong, o ka no ba o thoma bophelo bja go lefelela dikoloto le bja go kopanela ditshenyagalelo. Go ka direga gore wena le molekane wa gago ga le na pono e swanago ka go diriša tšhelete. Ka mohlala, yo mongwe a ka ba a rata go reka mola yo mongwe a rata go boloka tšhelete. Go tšea nako gore banyalani ba dire diphetogo le go dumelelana tabeng ya go diriša tšhelete.
Go dikadika. Jim, yo ga bjale e lego rakgwebo yo a atlegilego, o dumela gore ge a be a sa tšwa go nyala, go se be le thulaganyo e botse go ile gwa dira gore a senyegelwe ke tšhelete e ntši. O re: “Ka gobane ke ile ka diega go lefelela dikoloto, nna le molekane wa ka re ile ra swanelwa ke go lefa dikete tša diranta. Ra šala re se na selo!”
Kotsi ya “tšhelete yeo o sa e bonego.” Go bonolo go diriša tšhelete e ntši ge o sa bone e etšwa ka sepatšheng. Seo se ka direga kudu ge e ba o diriša karata ya mokitlana goba ya panka le go reka ka Inthanete. Tsela e bonolo ya go adima tšhelete le yona e ka dira gore bao ba sa tšwago go nyalana ba diriše tšhelete e ntši.
Go sa šetšwe sebaki, mathata a tša ditšhelete a ka le bakela mathata a magolo lenyalong. Puku ya Fighting for Your Marriage e re: “Banyalani ba bantši ba begile gore tšhelete ke bothata bjo bogolo, go sa šetšwe gore ba na le bokae. Gantši tšhelete ke yona sebaki sa dingangišano.”
Katanelang go dirišana. Go e na le go beana molato, šomang bjalo ka badirišanigotee gore le diriše tšhelete gabotse. Mathomong a poledišano ya lena dirang kwano ya gore le ka se dumelele se se le lweša.—Molao wa motheo wa Beibele: Baefeso 4:32.
Ebang le thulaganyo ya go diriša tšhelete. Ngwalang ditshenyagalelo ka moka tša kgwedi, go sa šetšwe gore ke tše dinyenyane gakaakang. Se se tla le thuša gore le bone moo tšhelete ya lena e yago gona le go lemoga ditshenyagalelo tšeo di sego bohlokwa.
Ngwalang ditshenyagalelo tša lena tša bohlokwa, go akaretša dijo, diaparo, rente goba ntlo, go lefelela koloi le tše dingwe. Ngwalang gore tshenyagalelo e nngwe le e nngwe e ja bokae le gore ka moka mohlomongwe di tla nyaka bokae ge kgwedi e fela.—Molao wa motheo wa Beibele: Luka 14:28.
“Moadimi ke mohlanka wa moadimiši.”—Diema 22:7
Kgwedi le kgwedi beelang tšhelete ka thoko bakeng sa ditshenyagalelo tša go fapafapana (dijo, rente, peterole le tše dingwe). Ba bangwe ba dira se ka go tsenya tšhelete ka dienfelopong, go ya ka ditshenyagalelo.* Ge e ba tšhelete ya enfelopo e itšego e fedile, ba ka kgetha go kgaotša go diriša tšhelete bakeng sa selo seo goba ba tsenya tšhelete go tšwa ka enfelopong e nngwe.
Lokiša pono ya gago tabeng ya go ba le dilo. Lethabo ga le tlišwe ke go ba le dilo tša sebjalebjale. Go ba gona, Jesu o boletše gore: “Le ge motho a atetšwe ke dilo, fela bophelo bja gagwe ga bo tlišwe ke dilo tše a nago le tšona.” (Luka 12:15) Ka gona, tsela yeo o dirišago tšhelete e bontšha ge e ba o dumela mantšu ao.—Molao wa motheo wa Beibele: 1 Timotheo 6:8.
Dira diphetogo. Aaron yo a nago le nywaga e mebedi a nyetše o re: “Mathomong go ka bonagala le kgona go fihlelela dilo tša go swana le mananeo a thelebišene ao a lefelelwago le go ja ka ntle, eupša di ka baka mathata a tša ditšhelete ka morago ga nako. Re ile ra swanelwa ke go kgaotša dilo tše dingwe e le gore re phele ka seo re nago le sona.”
^ ser. 4 Le ge sehlogo se se lebišitšwe go bao ba sa tšwago go nyalana, melao ya motheo yeo e ahlaahlwago e šoma go banyalani ka moka.
^ ser. 14 Ge e ba o lefa ka karata ya panka goba ya mokitlana, ngwala pego ya tšhelete yeo o e dirišitšego gomme o e tsenye dienfelopong, go e na le gore o tsenye tšhelete.
NA BO HLAMILWE?
KGOBABOLOKO e ka diriša boloko ka ditsela tše dintši. Khunkhwane ye e a bo ja gomme e beela mae ka gare ga bjona. Dikgobaboloko tše dingwe tše ditona di kgahliša tše tshadi ka go di nea karolo e kgolo ya boloko bjoo. Phadišano ya go hwetša boloko bjo bo sa omago ke e kgolo. Ka nako e nngwe banyakišiši ba ile ba bogela ge dikgobaboloko tše 16 000 di kgeregela mokgobong wa boloko bja tlou gomme tša bo tloša ka diiri tše pedi feela.
Mehuta e mengwe ya dikgobaboloko e tloga dikhunkhwaneng tše dingwe ka go bopa boloko gore e be nkgokolo, ya bo kgokološa go tloga mokgobong o mogolo wa boloko gomme ya bo epela mobung o boleta. Kgobaboloko e kgokološa boloko ka go sepela ka go letla, ka ge se se dira gore e kgone go tšhaba kapejana gomme e pheme go utswetšwa boloko ke dikgobaboloko tše dingwe.
Eupša kgobaboloko e kgona bjang go sepela ka go letla, kudukudu bošego?
Ela hloko: Dinyakišišo tša nakong e fetilego di bontšhitše gore dikgobaboloko di kgona go sepela ka seetša sa letšatši goba sa ngwedi, eupša di kgona gape go sepela ka go letla gaešita le ge go se na ngwedi bošego. Banyikišiši ba mo Afrika Borwa ba hweditše gore dikgobaboloko di kgona se, e sego ka seetša sa dinaledi tše itšego, eupša ka go diriša seetša se senyenyane seo se tšweletšwago ke molalatladi wa dinaledi wa Milky Way. Go ya ka makasine wa Current Biology, le ke “lekga la pele go hwetšwa gore go na le diphoofolo tšeo di dirišago Milky Way bakeng sa go sepela.”
Monyakišiši Marcus Byrne, o re dikgobaboloko di na le “tshepedišo e nago le bokgoni ya go sepela yeo e kgonago go šoma gaešita le seetšaneng sa naledi, di diriša bokgoni bjo bonyenyane.” O oketša ka gore: “Ka gona di ka kgona go ruta batho kamoo ba ka rarollago mathata a raraganego ao a sepedišanago le go bona.” Ka mohlala roboto e ka rulaganywa gore e tsome ka gare ga moago o phušugilego ka gore e ekišetše bokgoni bja go bona tsela bja kgobaboloko.
O nagana eng? Na bokgoni bja go bona tsela bja kgobaboloko bo bile gona ka tlhagelelo? Goba na bo hlamilwe?
Na o be o tseba?
Dikgobaboloko di dira gore mobu o be boleta le go o nontšha, di gaša peu ya dimela, gomme tša fokotša motšhitšhi wa dintšhi.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
^ ***bh matl. 66-75 Kholofelo ya Kgonthe Bakeng sa Baratiwa ba Gago ba ba Hwilego***
Kgaolo ya Bošupa
Kholofelo ya Kgonthe Bakeng sa Baratiwa ba Gago ba ba Hwilego
Re tseba bjang gore tsogo e tla direga e le ka kgonthe?
Jehofa o ikwa bjang ka go tsoša bahu?
Ke bomang bao ba tlago go tsošwa?
NAGANA o tšhabela lenaba le šoro. Le na le matla e bile le go šia ka lebelo. O a tseba gore ga le na kgaugelo ka gobane o le bone le bolaya ba bangwe ba bagwera ba gago. Go sa šetšwe gore o leka gakaakang go le šia, le dutše le batamela. Go bonagala go se na kholofelo. Lega go le bjalo, mohlakodiši o tšwelela gatee-tee. Ke yo matla kudu go feta lenaba la gago e bile o holofetša go go thuša. Seo se go dira gore o ikwe o imologile gakaakang!
2 Ka kgopolo e itšego, o hlomerwe ke lenaba le le bjalo. Ka moka ga rena le a re hlomara. Ka ge re ithutile kgaolong e fetilego, Beibele e bitša lehu gore ke lenaba. Ga go le o tee wa rena yo a ka le tšhabelago goba a lwa le lona. Ba bantši ba rena re bone lenaba le le bolaya batho bao re ba ratago. Eupša Jehofa ke yo matla kudu go feta lehu. Ke Mohlakodiši yo lerato yo a šetšego a bontšhitše gore a ka fenya lenaba le. Le gona o holofetša go fedišetša lenaba le e lego lehu, sa ruri. Beibele e ruta gore: “Lehu le tla fedišwa e le lenaba la mafelelo.” (1 Ba-Korinthe 15:26) Tšeo ke ditaba tše dibotse!
3 Anke re eleng hloko ka bokopana kamoo lenaba le e lego lehu le re kgomago ka gona ge le hlasela. Go dira se go tla re thuša gore re kwešiše se sengwe seo se tlago go re thabiša. Lebaka ke gore Jehofa o holofetša gore bahu ba tla phela gape. (Jesaya 26:19) Ba tla bušetšwa bophelong. Seo ke kholofelo ya tsogo.
GE YO O MO RATAGO A E-HWA
4 Na o lahlegetšwe ke yo o mo ratago lehung? Bohloko, manyami le maikwelo a go ikwa o se na mohola a ka bonagala a sa kgotlelelege. Dinakong tše bjalo, re swanetše go ya Lentšung la Modimo bakeng sa go hwetša khomotšo. (2 Ba-Korinthe 1:3,4) Beibele e re thuša gore re kwešiše kamoo Jehofa le Jesu ba ikwago ka gona ka lehu. Jesu, yo a ilego a bonagatša Tatagwe ka mo go phethagetšego, o be a tseba bohloko bja go lahlegelwa ke motho lehung. (Johane 14:9) Ge a be a le Jerusalema, Jesu o be a fela a etela Latsaro le dikgaetšedi tša gagwe e lego Maria le Mareta bao ba bego ba dula toropong ya kgaufsi yeo e bitšwago Bethania. E ile ya ba bagwera ba go ntšhana sa inong. Beibele e re: “Jesu o be a rata Mareta le ngwanabo le Latsaro.” (Johane 11:5) Lega go le bjalo, ka ge re ithutile kgaolong e fetilego, Latsaro o ile a hwa.
5 Jesu o ile a ikwa bjang mabapi le go lahlegelwa ke mogwera wa gagwe? Pego e re botša gore Jesu o ile a tla go ba leloko la Latsaro le bagwera ge ba be ba lla ka baka la go lahlegelwa mo. Jesu o ile a kgomega kudu ge a ba bona. O ile “a tsetsela moyeng gomme a huduega.” Ke moka pego e re: “Jesu a ntšha megokgo.” (Johane 11:33, 35) Na go nyama ga Jesu go be go bolela gore o be a se na kholofelo? Le gatee. Ge e le gabotse, Jesu o be a tseba gore selo se sengwe se se kgahlišago se be se le kgaufsi le go direga. (Johane 11:3,4) Lega go le bjalo, o ile a kwa bohloko le manyami tšeo di bakwago ke lehu.
6 Ka kgopolo e nngwe, go nyama ga Jesu go a re kgothatša. Go re ruta gore Jesu le Tatagwe e lego Jehofa ba hloile lehu. Eupša Jehofa Modimo o kgona go lwa le go fenya lenaba leo! Anke re boneng seo Modimo a ilego a kgoniša Jesu gore a se dire.
“LATSARO, TŠWAA!”
7 Latsaro o be a bolokilwe ka leweng gomme Jesu o ile a kgopela gore lefsika leo le tswaletšego mojako wa lona le tlošwe. Mareta o ile a ganetša seo ka gobane mmele wa Latsaro o be o swanetše go ba o be o thomile go bola ka morago ga matšatši a mane. (Johane 11:39) Go ya ka pono ya motho, na go be go e-na le kholofelo?
8 Lefsika le ile la kgokološwa gomme Jesu a goelela ka gore: “Latsaro, tšwaa!” Go ile gwa direga’ng? “Motho yo a bego a hwile [o ile] a tšwa.” (Johane 11:43, 44) Na o ka akanya lethabo leo batho ba bilego le lona moo? Go sa šetšwe gore Latsaro e be e le ngwanabo bona, moloko, mogwera goba moagišani, ba be ba tseba gore o be a hwile. Lega go le bjalo, šo o gona—yena monna yo a ratwago—o eme gare ga bona gape. Seo se swanetše go ba se ile sa bonagala se sa kgonege le gatee. Ga go pelaelo gore ba bantši ba ile ba gokarela Latsaro ka lethabo. A phenyo e kgolo gakaakang ya go fenya lehu!
9 Jesu ga se a ka a ipolela gore o dirile mohlolo wo o makatšago ka matla a gagwe ka noši. Thapelong ya gagwe pejana ga ge a bitša Latsaro, o ile a bontšha gabotse gore Jehofa ke yena Mothopo wa tsogo. (Johane 11:41, 42) Ye ga se nako e nnoši yeo Jehofa a ilego a diriša matla a gagwe ka tsela ye. Tsogo ya Latsaro e fo ba o mongwe wa mehlolo e senyane ya mohuta wo yeo e begilwego ka Lentšung la Modimo. Go bala le go ithuta dipego tše go a thabiša. Di re ruta gore Modimo ga a bebe sefahlego, ka gore bao ba tsošitšwego ba akaretša ba banyenyane le ba bagolo, banna le basadi, ba-Isiraele le bao e sego ba-Isiraele. Le gona dipegong tše go hlaloswa ka lethabo le legolo gakaakang leo le ilego la ba gona! Ka mohlala, ge Jesu a tsošitše ngwanenyana yo monyenyane bahung, batswadi ba gagwe ba ile “ba thaba wa go se kgone go itshwara.” (Mareka 5:42) Ee, Jehofa o be a ba file lebaka la go thaba leo ba bego ba ka se ke ba le lebala le ka mohla.
10 Ee, bao ba ilego ba tsošwa ke Jesu ba ile ba hwa gape mafelelong. Na se se bolela gore go ba tsoša go be go se na seo go se bolelago? Le gatee. Dipego tše tša Beibele di tiišetša ditherešo tše bohlokwa e bile di re nea kholofelo.
GO ITHUTA DIPEGONG TŠA TSOGO
11 Beibele e ruta gore “bahu ga ba tsebe selo.” Ga ba phele e bile ga ba phele ka tsela e nngwe e itšego lefelong le ge e ka ba lefe. Pego ya Latsaro e tiišetša se. Ge a be a tsošetšwa bophelong, na Latsaro o ile a kwiša ditsebe tša batho bose ka go ba hlalosetša ka legodimo? Goba na o ile a ba tšhoša ka dinonwane tše di tšhošago tša mabapi le hele e tukago? Aowa. Beibele ga e hlalose mantšu a bjalo e le a tšwago go Latsaro. Nakong ya matšatši a mane ge a be a hwile, o be a sa “tsebe selo.” (Mmoledi 9:5, PK) Latsaro o be a fo ba a robetše lehung.—Johane 11:11.
12 Pego ya Latsaro gape e re ruta gore tsogo ke selo sa kgonthe, e sego nonwane feela. Jesu o tsošitše Latsaro ka pele ga lešaba la dihlatse tše di bonego ka mahlo. Gaešita le baetapele ba bodumedi, bao ba bego ba hloile Jesu, ga se ba ka ba gana mohlolo wo. Go e na le moo ba ile ba re: “Re tla dira’ng, gobane motho yo [Jesu] o dira dipontšho tše dintši?” (Johane 11:47) Batho ba bantši ba ile ba ya ba bona monna yo a tsošitšwego. Ka baka leo, gaešita le ba bantši ba bona ba ile ba dumela Jesu. Ba ile ba bona ka Latsaro bohlatse bjo bo kwagalago bja gore Jesu o be a romilwe ke Modimo. Bohlatse bjo e be e le bjo matla mo e lego gore ba bangwe ba baetapele ba ba-Juda ba dipelo tše thata ba ile ba loga maano a go bolaya Jesu le Latsaro.—Johane 11:53; 12:9-11.
13 Na ke mo go sa kwagalego go amogela tsogo e le therešo? Ga go bjalo, ka gobane Jesu o rutile gore ka letšatši le lengwe “bohle bao ba lego mabitleng” ba tla tsošwa. (Johane 5:28) Jehofa ke Mmopi wa bophelo ka moka. Na go swanetše go ba thata go dumela gore a ka bopa bophelo gape? Ee, go gontši go tla ithekga ka mogopolo wa Jehofa. Na a ka gopola baratiwa ba rena ba ba hwilego? Go na le dinaledi tše dintši tšeo di sa balegego tše di tletšego legohleng, lega go le bjalo Modimo o bitša e nngwe le e nngwe ka leina! (Jesaya 40:26) Ka gona Jehofa Modimo a ka gopola selo se sengwe le se sengwe ka baratiwa ba rena ba ba hwilego, e bile o ikemišeditše go ba bušetša bophelong.
14 Lega go le bjalo, Jehofa o ikwa bjang ka go tsoša bahu? Beibele e ruta gore o fagahletše go tsoša bahu. Monna yo a botegago Jobo o botšišitše gore: “A fa motho a ka re go hwa, a buša a phela?” (PK) Jobo o be a bolela ka go leta lebitleng go fihlela ge nako e fihla ya gore Modimo a mo gopole. O ile a botša Jehofa gore: “Wa tlo mpitša ka Xo arabêla, Ò hloloxetšwe ’bopya sa diatla tša’xo.”—Jobo 14:13-15.
15 Nagana feela! Jehofa ge e le gabotse o hlologetše go bušetša bahu bophelong. Na ga go thabiše go tseba gore Jehofa o ikwa ka tsela yeo? Eupša go thwe’ng ka tsogo ye ya nakong e tlago? Ke bomang bao ba tlago go tsošwa, gomme ba tsošetšwa kae?
“BOHLE BAO BA LEGO MABITLENG A KGOPOTŠO”
16 Dipego tša Beibele tša tsogo di re ruta mo gontši mabapi le tsogo ya nakong e tlago. Batho bao ba ilego ba bušetšwa bophelong gona mo lefaseng ba ile ba kopanywa gape le bao ba ba ratago. Tsogong ya nakong e tlago go tla direga se se swanago—eupša se tla direga gakaone kudu. Ka ge re ithutile go Kgaolo 3, morero wa Modimo ke gore lefase ka moka le dirwe paradeise. Ka gona bahu ba ka se ke ba tsošetšwa bophelong lefaseng leo le tletšego ntwa, bosenyi le bolwetši. Ba tla ba le sebaka sa go phela ka mo go sa felego lefaseng ba le maemong a khutšo le a lethabo.
17 Ke bomang bao ba tlago go tsošwa? Jesu o itše ‘bohle bao ba lego mabitleng a kgopotšo ba tla kwa lentšu la gagwe [la Jesu] gomme ba tšwa.’ (Johane 5:28, 29) Ka mo go swanago, Kutollo 20:13 e re: “Lewatle la ntšha bahu ba lego go lona, lehu le Hadese tša ntšha bahu ba lego go tšona.” “Hadese” e šupa go bodula-bahu. (Bona Mametletšo, matlakala 212-13) Lebitla le la kakaretšo le tla šala le se na selo. Batho ka moka ba dimilione tše dikete bao ba robetšego moo ba tla phela gape. Moapostola Paulo o itše: “Go tla ba le tsogo ya ba lokilego gotee le ba sa lokago.” (Ditiro 24:15) Seo se bolela’ng?
18 “Ba lokilego” ba akaretša batho ba bantši bao re balago ka bona ka Beibeleng bao ba phetšego pele Jesu a e-tla lefaseng. O ka nagana ka Noage, Aborahama, Sara, Moše, Ruthe, Esitere le ba bangwe ba bantši. Ba bangwe ba banna le basadi ba ba tumelo go bolelwa ka bona kgaolong ya bo-11 ya Ba-Hebere. Eupša “ba lokilego” gape ba akaretša bahlanka ba Jehofa bao ba hwago nakong ya rena. Ka baka la kholofelo ya tsogo, re ka lokologa poifong le ge e ka ba efe ya go hwa.—Ba-Hebere 2:15.
19 Go thwe’ng ka batho bao ba sa kago ba hlankela Jehofa goba go mo kwa ka gobane ba se ba ka ba tseba ka yena le ka mohla? Dimilione tše tše dikete tša “ba sa lokago” di ka se lebalwe. Le tšona di tla tsošwa gomme tša fiwa nako ya gore di ithute ka Modimo wa therešo le go mo hlankela. Lebakeng la nywaga e sekete, bahu ba tla tsošwa gomme ba fiwe sebaka sa go kopana le batho ba botegago mo lefaseng bakeng sa go hlankela Jehofa. E tla ba nako e kgahlišago. Nako ye ke yeo Beibele e e bitšago gore ke Letšatši la Kahlolo.
20 Na se ka moka se bolela gore motho yo mongwe le yo mongwe yo a kilego a phela o tla tsošwa? Aowa. Beibele e bolela gore bahu ba bangwe ba “Gehenna.” (Luka 12:5) Gehenna e hweditše leina la yona lefelong la go lahlela ditlakala leo le bego le le ka ntle ga Jerusalema ya bogologolo. Ditopo le ditlakala di be di tšhungwa moo. Bahu bao mebele ya bona e bego e lahlelwa moo ba be ba lebelelwa ke ba-Juda e le bao ba sa swanelwago ke go bolokwa le go tsošwa. Ka gona Gehenna ke seswantšhetšo se se swanetšego sa tshenyego ya ka mo go sa felego. Gaešita le ge Jesu a tla ba le karolo go ahloleng ba ba phelago le ba ba hwilego, Jehofa ke yena Moahlodi wa mafelelo. (Ditiro 10:42) Le ka mohla a ka se tsoše bao a ba ahlolago e le ba babe e bile ba sa ikemišetša go fetoga.
TSOGO YA GO TSOGELA LEGODIMONG
21 Beibele e bile e bolela ka mohuta o mongwe gape wa tsogo, wa go phela legodimong bjalo ka sebopiwa sa moya. Mohlala o tee feela wa mohuta wo wa tsogo wo o begilwego ka Beibeleng ke wa Jesu Kriste.
22 Ka morago ga gore Jesu a bolawe e le motho, Jehofa ga se a ka a dumelela Morwa wa Gagwe yo a botegago gore a dule ka lebitleng. (Psalme 16:10; Ditiro 13:34, 35) Modimo o tsošitše Jesu, eupša e sego e le motho wa nama. Moapostola Petro o hlalosa gore Kriste o ile “a bolawa nameng, eupša a phedišwa moyeng.” (1Petro 3:18) Ruri wo e be e le mohlolo o mogolo. Jesu o ile a phela gape e le motho yo matla wa moya! (1Ba-Korinthe 15:3-6) Jesu e bile yena wa mathomo-thomo wa go tsošwa ka tsela ye e kgahlišago. (Johane 3:13) Eupša e be e ka se be yena wa mafelelo.
23 A tseba gore kgaufsinyane o be a tla boela legodimong, Jesu o ile a botša balatedi ba gagwe ba botegago gore o tla ba “lokišetša lefelo” gona moo. (Johane 14:2) Jesu o ile a bolela ka bao ba yago legodimong gore ke “mohlatswana” wa gagwe. (Luka 12:32) Ke ba bakae bao ba tlago go ba sehlopheng se se senyenyane se se lekanyeditšwego sa Bakriste ba botegago? Go ya ka Kutollo 14:1, moapostola Johane o re: “Ka lebelela, gomme, bonang! Kwana e eme Thabeng ya Tsione e na le ba dikete tše lekgolo-masome-nne-nne ba ngwadilwego leina la yona le leina la Tatago yona diphatleng.”
24 Bakriste ba ba 144 000 go akaretša le baapostola ba Jesu ba botegago, ba tsošetšwa bophelong bja legodimong. Tsogo ya bona e direga neng? Moapostola Paulo o ngwadile gore e tla direga nakong ya go ba gona ga Kriste. (1Ba-Korinthe 15:23) Ka ge o tla ithuta go Kgaolo 9, ga bjale re phela nakong yeo. Ka gona bao ba mmalwa ba šetšego ba ba 144 000 bao ba hwago nakong ya rena ba tsošetšwa bophelong bja legodimong ka ponyo ya leihlo. (1Ba-Korinthe 15:51-55) Lega go le bjalo, bontši bja batho ka moka bo na le kholofelo ya go tsošetšwa bophelong bja Paradeise nakong e tlago mo lefaseng.
25 Ee, Jehofa o tla fenya e le ka kgonthe lenaba la rena e lego lehu, e bile le tla tlošwa ka mo go sa felego! (Jesaya 25:8) Lega go le bjalo, o ka ipotšiša gore, ‘Ke’ng seo bao ba tlago go tsošetšwa legodimong ba yago go se dira moo?’ Ba tla bopa karolo ya pušo ya Mmušo o kgahlišago legodimong. Re tla ithuta mo go oketšegilego ka mmušo woo kgaolong e latelago.
[Mengwalo ya tlase]
Dipego tše dingwe di hwetšwa go 1 Dikxoši 17:17-24; 2 Dikxoši 4:32-37; 13:20, 21; Mateo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Ditiro 9:36-42 le 20:7-12.
Bakeng sa tsebišo mabapi le Letšatši la Kahlolo le motheo wa kahlolo, hle bona Mametletšo, matlakala 213-15.
SEO BEIBELE E SE RUTAGO
▪ Dipego tša Beibele tša tsogo di re nea kholofelo e kgonthišeditšwego.—Johane 11:39-44.
▪ Jehofa o fagahletše go tsošetša bahu bophelong.—Jobo 14:13-15.
▪ Bohle bao ba lego bodula-bahu ba tla tsošwa.—Johane 5:28,29.
[Dipotšišo tša Thuto]
1-3. Ke lenaba lefe leo le re hlomarago ka moka ga rena, gomme ke ka baka la’ng go ela hloko seo Beibele e se rutago go tla re tlišetšago kimollo e itšego?
4. (a) Ke ka baka la’ng karabelo ya Jesu lehung la moratiwa e re ruta ka maikwelo a Jehofa? (b)Jesu o ile a hlagolela bogwera bofe bjo bo kgethegilego?
5, 6. (a) Jesu o ile a arabela bjang ge a be a e-na le ba lapa labo Latsaro le bagwera bao ba bego ba lla? (b)Ke ka baka la’ng go nyama ga Jesu go re kgothatša?
7, 8. Ke ka baka la’ng taba ya Latsaro e ka ba e ile ya bonagala e sa holofetše go babogedi, eupša Jesu o ile a dira’ng?
9, 10. (a) Jesu o ile a utolla bjang Mothopo wa matla a gagwe a go tsoša Latsaro? (b)Ke mehola efe e mengwe yeo re e hwetšago ka go bala dipego tša Beibele tša tsogo?
11. Ke bjang pego ya go tsošwa ga Latsaro e thušago go tiiša therešo yeo e begilwego go Mmoledi 9:5?
12. Ke ka baka la’ng re ka kgonthišega gore tsogo ya Latsaro e ile ya direga e le ka kgonthe?
13. Ke motheo ofe woo re nago le wona wa go dumela gore Jehofa a ka tsoša bahu e le ka kgonthe?
14, 15. Jehofa o ikwa bjang ka go bušetša bahu bophelong, ka ge se se bontšhitšwe ke seo Jobo a se boletšego?
16. Bahu ba tla tsošetšwa gore ba phele maemong a mohuta ofe?
17. Tsogo e tla direga ka tekanyo e kgolo gakaaka’ng?
18. Ke bomang bao ba akaretšwago gare ga “ba lokilego” bao ba tlago go tsošwa, gomme kholofelo ye e ka go kgoma bjang wena ka noši?
19. “Ba sa lokago” ke bomang, gomme ke sebaka sefe seo Jehofa a ba neago sona ka botho?
20. Gehenna ke’ng, gomme ke bomang bao ba yago fao?
21, 22. (a)Go na le mohuta ofe o mongwe wa tsogo? (b)Ke mang wa mathomo-thomo wa go tsošetšwa bophelong bja moya?
23, 24. Ke bomang bao ba bopago “mohlatswana” wa Jesu, gomme e tla ba ba bakae?
25. Ke’ng seo se tlago go ahla-ahlwa kgaolong e latelago?
[Tlhaloso ya seswantšho go letlakala 69]
Eliya o ile a tsoša morwa wa mohlologadi.—1 Dikxoši 17:17-24
[Tlhaloso ya seswantšho go letlakala 69]
Tsogo ya Latsaro e ile ya tliša lethabo le legolo.—Johane 11:38-44
[Tlhaloso ya seswantšho go letlakala 69]
Moapostola Petro o ile a tsoša mosadi wa Mokriste e lego Doroka.—Ditiro 9:36-42
[Tlhaloso ya seswantšho go letlakala 75]
Paradeiseng, bahu ba tla tsoga gomme ba kopane gape le bao ba ba ratago


text:
MOROKAMI NOVEMBER 2013
Maaka ao a Dirago Gore go Bonagale Eka Modimo ga a Ratege
Maaka a bodumedi ao a bolelwago go theoša le meloko a dira gore go bonagale eka Modimo ga a ratege e bile o kgole kudu. Re tseba bjang gore Modimo ga se yo a se nago bogwera goba yo sehlogo?
Go Thatafalelwa ke go Rata Modimo
Na o ikwa o le kgole le Modimo? Na Modimo ke yo a sa rategego? Bala mabapi le lebaka leo ka lona Bakriste ba bangwe ba ilego ba ikwa ka tsela yeo.
Maaka ao a Dirilego Gore go Bonagale Eka Modimo o Hloka Leina
Na leina la Modimo le ka tsebja e le ka kgonthe le go dirišwa? Ke ka baka la’ng go le bohlokwa?
Maaka ao a Dirilego Gore Modimo a se Tsebje
Boraro Botee ke lepheko la go šitiša motho gore a tsebe Modimo le go mo rata e le ka kgonthe. Na ruri o ka rata motho yoo go sa kgonegego gore o mo tsebe goba o mo kwešiše?
Maaka ao a Dirilego Gore go Bonagale Eka Modimo o Sehlogo
Ba bantši ba dumela gore Modimo o otla badiradibe ka mo go sa felego. Na Modimo o dira dilo tše kgopo? Ge e le gabotse go direga’ng ge motho a ehwa?
Therešo e ka go Lokolla
Ke tekanyetšo efe yeo Jesu a e beilego bakeng sa go sekaseka ge e ba dithuto tša bodumedi e le therešo?
Boledišana le Ngwana wa Gago yo a Lego Mahlalagading—Ntle le go Ngangišana le Yena
Ngwana wa gago yo a lego mahlalagading o hlagolela go itseba seo a lego sona gomme o nyaka go bulelwa sebaka sa gore a bolele dipono tša gagwe. O ka thuša bjang?
“Moputsi wa Bao ba mo Tsomago ka Phišego”
Ke tumelo ya mohuta mang yeo e kgahlišago Jehofa? O putsa bjang barapedi ba gagwe bao ba botegago?
O Ile a “Bolelwa Gore o Lokile ka Mediro”
Kanegelo ya Rahaba e bontšha bjang gore ga go na le o tee wa rena yo a sego bohlokwa go Jehofa? Re ka ithuta’ng tumelong ya gagwe?
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Na batho ka moka ba lokilego ba ya legodimong? Ithute seo Beibele e se bolelago.
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Na Dihlatse tša Jehofa di Dumela Gore Bodumedi bja Tšona ke Bjona Feela bja Therešo?
Na Jesu o itše go na le ditsela tše dintši tšeo di lebišago phološong?


text:
Thuto 9
Lapa la Gago e ka ba Leo le Thabilego Bjang?
1. Ke ka baka la eng go nyakega gore batho ba nyalane e le gore lapa e be leo le thabilego?
Ditaba tše dibotse di tšwa go Jehofa, Modimo yo a thabilego, yoo a nyakago gore malapa a thabe. (1 Timotheo 1:11) Ke mothomi wa lenyalo. Lenyalo le le ngwadišitšwego ka molao le a nyakega gore lapa e be leo le thabilego ka gobane le dira gore go be le boemo bjo bo šireletšegilego bja go godišetša bana.
Modimo o lebelela lenyalo bjang? O nyaka gore e be tswalano ya sa ruri ya monna le mosadi. Bakriste ba swanetše go hlompha melao ya naga ya gabo bona ya mabapi le go ngwadiša lenyalo. (Luka 2:1, 4, 5) Jehofa o nyaka gore banna le basadi bao ba nyalanego ba botegelane. (Baheberu 13:4) O hloile tlhalo. (Maleaki 2:16) Eupša o dumelela Bakriste go hlala goba go tsena lenyalong gape ge feela balekane ba bona ba dira bohlotlolo.
2. Monna le mosadi ba swanetše go swarana bjang?
Jehofa o bopile banna le basadi gore ba tlatšane lenyalong. (Genesi 2:18) Ka ge e le hlogo ya lapa, monna o swanetše go etelela pele go hlokomeleng lapa la gagwe ka dilo tše di bonagalago le go le ruteng ka Modimo. O swanetše go bontšha mosadi wa gagwe lerato la boikgafo. Banna le basadi ba swanetše go ratana le go hlomphana. Ka ge banna ka moka gotee le basadi ba se ba phethagala, go ithuta go lebalela ke tsela ya go hwetša lethabo lenyalong.
3. Na o swanetše go tšwa lenyalong leo le sego la thaba?
Ge e ba le ena le mathata lenyalong la lena, le swanetše go katanela go swarana ka lerato. (1 Bakorinthe 13:4, 5) Lentšu la Modimo ga le kgothaletše karogano e le tsela ya go rarolla mathata a tlwaelegilego a lenyalo.
4. Bana, Modimo o le kganyogela eng?
Jehofa o nyaka gore le thabe. O le nea keletšo e di phalago tšohle mabapi le tsela ya go thabela bofsa bja lena. O nyaka gore le holwe ke bohlale le phihlelo tša batswadi ba lena. (Bakolose 3:20) Jehofa gape o nyaka gore le hwetše lethabo la go direla Mmopi wa lena le Morwa wa gagwe.
5. Batswadi, bana ba lena ba ka hwetša bjang lethabo?
Le swanetše go šoma ka thata go nea bana ba lena dijo, bodulo le diaparo. (1 Timotheo 5:8) Eupša e le gore bana ba lena ba hwetše lethabo, gape le swanetše go ba ruta go rata Modimo le go ithuta go yena. (Baefeso 6:4) Mohlala wa lena wa go bontšha go rata Modimo o ka kgoma dipelo tša bana ba lena ka mo go tseneletšego. Ge thuto ya lena e theilwe Lentšung la Modimo, e ka dira gore tsela ya bana ba lena ya go nagana e be e kgahlišago.
Bana ba a holega ge le ba kgothatša le go ba reta. Le gona ba nyaka go phošollwa le go laiwa. Tlwaetšo e bjalo e ba šireletša boitshwarong bjoo bo ka ba amogago lethabo. (Diema 22:15) Lega go le bjalo, tayo le ka mohla ga se ya swanela go ba e thata goba e sehlogo.
Dihlatse tša Jehofa di gatiša dipuku tše mmalwa tšeo ka go lebanya di ngwaletšwego go thuša batswadi le bana. Dipuku tše di theilwe Beibeleng.


text:
Ke ka Baka La’ng Dihlatse tša Jehofa di sa ye Ntweng?
Dihlatse tša Jehofa ga di ye ntweng ka mabaka a latelago:
Di kwa Modimo. Beibele e re bahlanka ba Modimo “ba tla rula ditšhoša tša bona ba di dira megoma” gomme ba se sa ‘hlwa ba ithuta ntwa.’—Jesaya 2:4.
Di kwa Jesu. Jesu o ile a botša moapostola Petro gore: “Bušetša tšhoša ya gago lefelong la yona, gobane bohle bao ba dirišago tšhoša ba tla bolawa ka tšhoša.” (Mateo 26:52) Ka go re’alo, Jesu o bontšhitše gore balatedi ba gagwe ba ka se sware dibetša tša ntwa.
Barutiwa ba Jesu ba kwa taelo ya gagwe ya gore ba se ke ba ba “karolo ya lefase” ka go se tsenele ditaba tša dipolotiki. (Johane 17:16) Ga ba ganetšane le mediro ya mašole goba go tshwenyana le bao ba kgethago go tsenela bošole.
Di rata ba bangwe. Jesu o laetše barutiwa ba gagwe gore ba “ratane.” (Johane 13:34, 35) Ka go re’alo ba be ba tla ba karolo ya borwarre bja lefase ka bophara moo go bego go ka se be le setho seo se tlago go lwa le ngwanabo sona goba kgaetšedi.—1 Johane 3:10-12.
Di latela mohlala wa Bakriste ba mehleng ya pele. Encyclopedia of Religion and War e re: “Balatedi ba pelepele ba Jesu ba be ba gana ntwa le tirelo ya tša bohlabani,” ba bona se e le mekgwa yeo e “sa sepedišanego le thuto ya lerato ya Jesu gotee le taelo ya gore motho a rate manaba a gagwe.” Ka mo go swanago, rathutatumelo wa Mojeremane e lego Peter Meinhold o boletše ka barutiwa bao ba Jesu gore: “Go ba Mokriste le lešole go be go lebelelwa e le dilo tše pedi tšeo di sa sepedišanego.”
Go thekga setšhaba
Dihlatse tša Jehofa ke ditho tša setšhaba tšeo di nago le mohola gomme ga se badudi ba kotsi ba naga yeo ba lego go yona. Re hlompha balaodi ba mmušo ka go dumelelana le ditaelo tše tša Beibele:
“Ikokobeletše balaodi ba bagolo.”—Baroma 13:1.
“Ka baka leo, neang Kesara tša Kesara eupša Modimo le mo nee tša Modimo.”—Mateo 22:21.
Ka gona, re kwa melao, re lefa makgetho le go dirišana le maiteko a babuši ba naga ge ba leka go hlokomela setšhaba.


text:
Na Dihlatse tša Jehofa di Dira Modiro wa Ntlo le Ntlo Gore di tle di Phološwe?
Aowa. Re ya ka ntlo le ntlo ka mehla, eupša ga re dumele gore seo ke sona se tlago go re phološa. (Baefeso 2:8) Ka baka la’ng?
Nagana ka mohlala wo: Akanya monna yo botho a botša motho yo mongwe le yo mongwe gore o tla mo nea mpho ya go tura ge a ka fihla lefelong le itšego ka letšatši le itšego. Ge e ba ruri o bota kholofetšo ya monna yoo, na o tla latela ditaelo tša gagwe? Ga go pelaelo gore o tla dira bjalo! Mohlomongwe o tla ba wa botša bagwera le ba leloko ka taba yeo, e le gore le bona ba tle ba holege. Eupša go latela ditaelo tša monna yoo, ga se gona go dirago gore o hwetše mpho yeo. O tla e hwetša ka gobane monna yoo a nyaka go go fa yona.
Ka mo go swanago, Dihlatse tša Jehofa di bota kholofetšo ya Modimo ya gore o tla nea bohle bao ba mo kwago bophelo bjo bo sa felego. (Baroma 6:23) Re dira sohle seo re ka se kgonago gore re botše ba bangwe seo re se dumelago, re holofetše gore le bona ba tla holwa ke kholofetšo yeo ya Modimo. Eupša ga re dumele gore re tlo phološwa ka ge re tšea karolo modirong wa boboledi. (Baroma 1:17; 3:28) Ge e le gabotse, ga go seo motho a ka se dirago gore a hwetše tšhegofatšo yeo e tšwago go Modimo. “
Ga re phološwe ka baka la mediro ya rena, eupša Modimo o re phološa ka baka la kgaugelo ya gagwe.”—Tito 3:5., Contemporary English Version.


text:
Ditsela tša go Hwetša Lethabo la Lapa
Go Swaragana le Dikoloto
Giannis: * “Kgwebo ya ka e ile ya wa nakong ya ge Gerika e be e ena le mathata a tša ditšhelete, ka baka leo re be re se sa kgona go lefelela ntlo ya rena le karata ya mokitlana. Ke be ke sa robale ka baka la kgateletšego.”
Katerina: “Re be re agile legae la rena ka lerato gomme go be go le thata go nagana gore le ka re lahlegela. Nna le Giannis re be re elwa gantši mabapi le kamoo re tlago go swaragana le dikoloto tša rena.”
DIKOLOTO di ka fokodiša lapa goba gaešita le go le thuba. Ka mohlala, monyakišiši Jeffrey Dew o hweditše gore balekane bao ba nago le dikoloto ga ba fetše nako e kaalo ba le mmogo, ba lwa gantši e bile ga se ba thaba gakaalo. Ge di bapišwa le ditaba tše dingwe, dingangišano tša mabapi le dikoloto le tšhelete di tšea nako e telele, di dira gore batho ba omanyane kudu le go itiana, e bile go na le kgonagalo e kgolo ya gore di fetele ditabeng tše dingwe. Ka gona, ga go makatše gore sebaki se segolo sa tlhalo kua United States ke diphapano tša mabapi le tšhelete.
Dikoloto tše dikgolo gape di baka mathata a tša maphelo, a bjalo ka go hlobaela, go opša ke hlogo, go longwa ke mala le kgateletšego. Mosadi yo a nyetšwego yo a bitšwago Marta o anega ka gore: “Monna wa ka, Luís, o be a gateletšegile kudu ka sekoloto sa rena moo a bego a robala nako e telele mosegare. Monna yoo ke bego ke ithekga ka yena o be a se sa na mohola.” Ba bangwe bona ba gateletšega o šoro. Ka mohlala, Ditaba tša BBC di ile tša bega gore mosadi yo a nyetšwego wa borwabohlabela bja India o ile a ipolaya ka ge a be a palelwa ke go lefa dikoloto tša gagwe tša kadimo ya tšhelete tšeo palomoka ya tšona e bego e le R7 000. O be a adimile tšhelete bakeng sa go lefelela tlhokomelo ya tša kalafo ya bana ba gagwe.
Go thwe’ng ge e ba lapa la lena le gateletšegile ka baka la dikoloto? Anke re hlahlobeng mathata a mangwe a tlwaelegilego ao balekane ba lebeletšanago le ona ge ba swaragana le dikoloto gotee le melao ya motheo ya Beibele yeo e ka le thušago go swaragana le ona ka katlego.
BOTHATA 1: Re pharana ka molato.
Lukasz o dumela ka gore: “Ke be ke latofatša mosadi wa ka ka gore o be a senya tšhelete ka go reka dilo tše se nago mohola, mola yena a be a belaela ka gore nkabe re ena le tšhelete e lekanego ge nkabe ke be ke šoma mošomo wa ngwaga ka moka.” Balekane ba ka dira bjang gore dikoloto di se ke tša ba aroganya?
Tsela ya go atlega: Šomang mmogo go lwantšha dikoloto.
Ditaba di ka se lokišwe ke go itia molekane wa gago ka noga e phela—gaešita le ge o se wa baka sekoloto seo. Keletšo ya Beibele yeo e lego go Baefeso 4:31 e a šoma ga bjale, mohlomongwe go feta le ge e le neng pele, ge e re: “Tlošang go lena mohuta o mongwe le o mongwe wa go boloka sekgopi, bogale, pefelo, mašata le polelo e gobošago gotee le selo se sengwe le se sengwe se se gobatšago.”
Lwantšhang sekoloto, le se ke la lwantšhana. Monna yo a bitšwago Stephanos o hlalosa kamoo yena le mosadi wa gagwe ba ilego ba šoma mmogo ka gona ge a re: “Re ile ra lebelela sekoloto sa rena e le lenaba la bobedi bja rena.” Tirišano e bjalo e dumelelana le Diema 13:10, e rego: “Motho o baka ntwa feela ka boikgodišo bja gagwe, eupša bohlale ke bja bao ba rerišanago.” Go e na le go leka go rarolla mathata o nnoši ka boikgodišo, boledišanang ka mathata a lena a tša ditšhelete ka go lebanya gomme le gate mogato mmogo.
Le ka akaretša bana ba lena maitekong a lena. Tate yo a bitšwago Edgardo, wa Argentina, o hlalosa maitemogelo a lapa la gagwe ge a re: “Morwa wa ka yo monyenyane o ile a nyaka paesekele e mpsha, eupša re ile ra mo hlalosetša gore re be re se na tšhelete ya go e reka. Go e na le moo, re ile ra mo fa paesekele yeo e bego e le ya rakgolo’agwe, gomme a thabela go dula a e ragela. Ke ile ka ithuta bohlokwa bja go šoma mmogo re le lapa.”
LEKANG MOKGWA WO: Rulaganyang nako ya go boledišana ka sekoloto sa lena ka bolokologi e bile maswafo a ile fase. Dumelang gore le ka no ba le dirile diphošo tše itšego. Lega go le bjalo, go e na le go kgomarela dilong tša nakong e fetilego, lekang go dumelelana ka melao ya motheo yeo e tlago go hlahla diphetho tša lena tša nakong e tlago tša tša ditšhelete.—Psalme 37:21; Luka 12:15.
BOTHATA 2: Go tšwa dikolotong go bonagala go sa kgonege.
Enrique o gopola ka gore: “Kgwebo ya ka e ile ya ntsenya dikolotong tše dikgolo, tšeo di ilego tša mpefatšwa ke mathata a ditšhelete a Argentina. Ke moka mosadi wa ka o ile a swanelwa ke go yo buiwa. Ke be ke ikwa nka se tsoge ke tšwile dikolotong, bjalo ka ge eka ke be ke kgakgilwe ke bolepu.” Monna yo a bitšwago Roberto, wa Brazil, o ile a lahlegelwa ke tšhelete maitekong a go tsoša kgwebo gomme a kolota dipanka tše 12. O re: “Ke ile ka kwa ke lewa ke dihlong tša go lebana le bagwera ba ka. Ke be ke ikwa bjalo ka motho yo a paletšwego.”
O ka dira’ng ge e ba o ikwa o imelwa ke manyami, go ipona molato, goba ke dihlong mabapi le dikoloto tša gago?
Tsela ya go atlega: Laolang boemo bja lena bja tša ditšhelete.
1. Hlahlobang thulaganyo ya lena ya gona bjale ya tirišo ya tšhelete. Bolokang pego ya tšhelete ka moka e tsenago le e tšwago ya lapa la lena ya dibeke tše pedi—goba kgwedi, ge e ba seo se kgonega. Tlaleletšang pego ye ka ditshenyegelo tše bjalo ka lekgetho, inšuranse, goba diaparo, tšeo di ka se tšwelelego gantši, gomme le diriše palogare ya tšhelete ya kgwedi bakeng sa tšona.
2. Oketšang ditseno tša lena. O ka šoma ditšhifi tše oketšegilego mošomong wa gago, wa šoma mešomo yeo e sepedišanago le dihla tše itšego, wa ruta morutwana, wa kgoboketša dilo bakeng sa gore di yo hlwekišetšwa go dirišwa gape, goba wa fela o itirela kgwebo ya ka gae. Tlhokomedišo: Hlokomelang gore le se ke la dumelela mošomo o šitiša mediro e bohlokwahlokwa, e bjalo ka ya go hlokomela bomoya bja lena.
3. Fokotšang ditshenyegelo tša lena. Rekang selo ge feela se nyakega, e sego feela ka gobane theko ya sona e fokoditšwe. (Diema 21:5) Enrique, yo a tsopotšwego ka mo godimo, o re: “Go letela go tlo reka selo se itšego go kaone ka ge go go thuša go dira phetho ya ge e ba selo seo se tloga se nyakega goba o fo ba o se nyaka.” Ditšhišinyo tše oketšegilego ke tše.
- Bodulo: Ge go kgonega, hudugelang lefelong la bodulo leo le lefelelwago tšhelete e nyenyane ka kgwedi. Fokotšang ditshenyegelo tša lena ka go seketša mohlagase, meetse le dilo tša go ruthetša.
- Dijo: Itireleng mphago wa dijo tša matena goba tše bonolwana go e na le go ja mabenkeleng ka mehla. Dirišang dikhupone tša go reka korosari le go reka nakong ya ge ditheko di theotšwe. Joelma, wa Brazil, o re: “Ke seketša tšhelete ya go reka dienywa le merogo ka go di reka mebarakeng ya setarateng pejana ga ge e ka tswalelwa.”
- Dinamelwa: Rekišang dikoloi tšeo di sa nyakegego, gomme le hlokomele tšeo le nago le tšona go e na le go kitimela go di ananya bakeng sa go hwetša tša moragorago. Dirišang dinamelwa tša batho bohle, goba le itshepeleleng ka maoto nako le nako ge go kgonega.
Ka morago ga go fokotša ditshenyegelo tša lena, le loketše go ka diriša tšhelete ya lena e šetšego gakaonekaone.
4. Hlahlobang dikoloto tša lena gomme le gate mogato. Sa pele, sekolotong se sengwe le se sengwe hlahlobang tswalo, tefelo ya sona, ditlamorago tša go se lefelela ka morago ga nako goba tša go se se lefelele, gotee le kgonagalo ya gore nako ya go se lefelela e šetše e fetile. Hlahlobišišang dintlha ka botlalo tša kadimo ya tšhelete goba tša sekoloto, ka ge baadimiši ba ka ba le boradia. Ka mohlala, baadimiši ba bangwe bao ba adimišago batho tšhelete ka nako e kopana kua United States ba ile ba bolela gore tswalo e be e le 24 lekgolong mola ge e le gabotse e be e le ka godimo ga 400 lekgolong.
Se se latelago, rulaganyang tsela ya go swaragana le dikoloto tša lena. Tsela e nngwe ke ka go thoma ka go lefelela dikoloto tša go ba le tswalo ya godimo. Tsela e nngwe gape ke ka go feleletša dikoloto tše dinyenyane pele, ka ge go hwetša mangwalo a sego kae a dikoloto kgweding e nngwe le e nngwe go ka le bea pelo. Ge e ba tšhelete yeo le e adimilego e ena le tswalo e ntši, le ka holwa ke go hwetša kadimo ya tšhelete yeo e nago le tswalo e nyenyane bakeng sa go lefa sekoloto seo le šetšego le ena le sona.
Sa mafelelo, ge e ba le palelwa ke go lefelela tšhelete yeo le tlamegilego go e lefelela, lekang go boledišana le baadimiši ba lena ka tsela e mpsha ya go lefelela. Le ka kgopela go okeletšwa nako ya go lefelela goba go fokoletšwa tswalo. Baadimiši ba bangwe ba ka ikemišetša le go le fokoletša sekoloto ge e ba le ka kgona go lefelela tefo ya tlasana ka botlalo gona bjale. Bontšhang potego le mekgwa e mebotse ge le hlalosa boemo bja lena bja tša ditšhelete. (Bakolose 4:6; Baheberu 13:18) Ngwalang tumelelano le ge e le efe fase. Gaešita le ge kgopelo ya lena ya mathomo e se ya atlega, ikemišetšeng go tšwela pele le kgopela go direlwa diphetogo ge e ba go nyakega.—Diema 6:1-5.
Ke therešo gore le tla swanelwa ke go lebelela dilo ka tsela ya kgonthe ge le swaragana le boemo bja lena bja tša ditšhelete. Gaešita le thulaganyo e kaonekaone e ka palelwa ka mabaka ao re sa kgonego go a laola, ka ge tšhelete gantši e “mela maphego a etšago a ntšhu, [ya] fofela magodimong.”—Diema 23:4, 5.
LEKANG MOKGWA WO: Ge le se na go dira thulaganyo ya mathomo ya tirišo ya tšhelete, ahlaahlang kamoo yo mongwe le yo mongwe a ka fokotšago ditshenyegelo goba a oketša ditseno tša lapa. Go bona boikgafo bjo bo dirwago ke yo mongwe le yo mongwe go ka thuša go le kopanya ntweng ya go lwantšha dikoloto.
BOTHATA 3: Dikoloto di re nagantšha kudu.
Ntwa ya go lwantšha dikoloto e ka šitišana le dikarolo tše bohlokwa kudu tša bophelo. Bjalo ka ge monna yo a bitšwago Georgios a bolela, “bothata bjo bogolo e be e le gore bophelo bja rena bo be bo theilwe dikolong. Ditaba tšeo di bego di swanetše go etišwa pele di be di šuthišeditšwe ka morago.”
Tsela ya go atlega: Beang tšhelete maemong a swanetšego.
Go sa šetšwe maiteko a lena a magolo kudu, le ka tšea nywaga e mentši le lefelela baadimiši ba lena. Go sa dutše go le bjalo, le ka kgetha tsela yeo le tlago go lebelela maemo a lena ka yona. Go e na le go dula re nagana ka tšhelete le go se be gona ga yona, re tla ba re dira gabotse ge re ekwa keletšo ya Beibele e rego: “Ge re na le dijo le diaparo re tla kgotsofala ka tšona.”—1 Timotheo 6:8.
Go kgotsofalela boemo bja lena bja tša ditšhelete go le dumelela “gore le kgonthišetše dilo tše bohlokwa kudu.” (Bafilipi 1:10) “Dilo [tše] tše bohlokwa kudu” di akaretša bogwera bja lena le Modimo gotee le ditho tša lapa. Georgios, yo a tsopotšwego ka mo godimo, o re: “Gaešita le ge re se ra hlwa re fetša go lefelela dikoloto tša rena, bophelo bja rena ga bo sa theilwe go tšona. Re thabile kutšwanyana lenyalong la rena ka ge ga bjale re fetša nako e ntši re le mmogo, re ena le bana ba rena, gotee le dilong tša moya re le ka moka.”
LEKANG MOKGWA WO: Lokeletšang dilo tšeo le di tšeago di le bohlokwa kudu tšeo di ka se rekwego ka tšhelete. Ka morago ga moo, hlahlobang kamoo le ka oketšago nako le matla tšeo le di fetšago dilong tšeo di lego lelokelelong la lena.
Mathata a dikoloto a baka kgateletšego, e bile go swaragana le ona go nyaka boikgafo; lega go le bjalo maiteko a lena a tla le tšwela mohola. Monna yo a bitšwago Andrzej, wa Poland, o dumela ka gore: “Ge ke be ke ekwa gore mosadi wa ka o be a adimile mošomigotee le yena tšhelete e ntši gomme motho yoo a tsene ka monga wa seloko a se a e lefa, ka boripana nka re go ile gwa se sa ba bose ka gae.” Lega go le bjalo, ge a lebelela morago tseleng yeo yena le mosadi wa gagwe ba ilego ba arabela ka yona, o re: “Ge e le gabotse re ile ra momagana kudu—e sego ka bothata, eupša ka go šoma mmogo bakeng sa go bo rarolla.”
^ ser. 3 Maina a mangwe sehlogong se a fetotšwe.
^ ser. 17 Bakeng sa ditšhišinyo tše oketšegilego, bona sehlogo se se rego “Go Phela ka Seo Motho a Nago le Sona—Kamoo go ka Dirwago ka Gona” ka tokollong ya June 1, 2011, ya Morokami yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
IPOTŠIŠE GORE . . .
- Nka thuša lapa la ka bjang go tšwa dikolotong?
- Re ka dira bjang gore dikoloto tša rena di se ke tša laola goba gaešita le go fediša tswalano ya rena?