text:
31Tseba gore mehleng ya mafelelo go tla ba le mabaka a mathata. 2Batho e tla ba dijato, le barati ba tšhelete, le baikgantšhi, le baiponi; e tla ba banyefodi, le banyatšabatswadi; e tla ba bahlokatebogo, le ba go se hlomphe Modimo; 3e tla ba ba go hloka lerato, le ba go gana poelano, le ba lesebo, le ba go hloka maitshwaro; e tla ba diganka, le bahloyatoka, 4le mahlabapshio, le bahlokašedi, le baikgogomoši; e tla ba ba go rata boithabišo bakeng sa go rata Modimo; 5ba tla bonala nke ke badumedi, etšwe maatla a bodumedi ba a gana. Ba babjalo o ba katologe. 6Ba bangwe ba bona ba khukhunela ka dintlong tša batho, ba foraforetša basatšana ba ba tšeetšegago, ba ba lewago ke letswalo ka lebaka la dibe tša bona gape ba hlohleletšwago ke ditumo tša mehutahuta, 7ba ba ratago go dula ba rutwa, fela ba ka se kgone go tseba therešo. 8
Bjalo ka ge Janese le Jambrese ba ile ba ganetša Moshe, le bona batho ba ba ganetša therešo – ke bona ba menagano ye e sa šomego gabotse, ba go palelwa mo go tša tumelo. 9Fela ba ka se tšwelele go ya kae, ka gobane bošilo bja bona bo tla tšwelela pepeneneng bjalo ka bja bale ba babedi.
10Fela wena o botegetše thuto ya ka, wa ba le maitshwaro a go swana le a ka, le maikemišetšo, le tumelo, wa etša nna ka go se fele pelo, le ka lerato, le ka kgotlelelo, 11
Dit. 14:1-20
le ka go hlomarwa, le ka go tlaišwa mola ke tlaišwa kua Antiokia le Ikoniomo le Listra. Ditlhomaro tše ke ilego ka di kgotlelela di a šiiša. Fela Morena a ntlhakodiša go tšona ka moka. 12Bohle ba ba ratago go phela bophelo bja borapedi e le ba tee le Kriste Jesu ba tla hlomarwa. 13Ge e le bakgopo le baradia, bobe bja bona bo tla keka bo eya pele, gomme bona beng ba tla tšwela pele le go radia le go radiwa. 14Ge e le wena, o kgomarele tše o di rutilwego, gape o di dumelago o holofetše. O tseba ba ba go rutilego tšona. 15O se lebale gore Mangwalo a Makgethwa o a tsebile go tloga bjaneng bja gago; ke ona a a kgonago go go fa bohlale bjo bo išago phologong ka go dumela go Kriste Jesu. 16Mangwalo a Makgethwa ka moka a ngwadilwe ka go huetšwa ke Modimo,3:16 “a ngwadilwe ka go huetšwa ke Modimo” goba “a a ngwadilwego ka go huetšwa ke Modimo”. gomme a hola go ruta therešo, go kgala ba ba fošago, go sokolla batho, le go laya batho gore ba phele ka tshwanelo, 17gore motho yo a ineetšego Modimo e be yo a kgonago gape a loketšego go dira mediro yohle ye mebotse.


c: text/html

text:
Basadi ba mothofatša le go bontšha mekgwa ye e sa fetogego ya BaNtwana. Mekgwa ya bona ya go apara, dilo tše di tšweletšwago le diphetetšo tšeo ba di dirago di tšwetša pele mošomo wa bona bjalo ka bagodiši ba setšo le go babalela ikonomi ya magaeng ka gare ga phetogo ya go ba motsesetoropo le ka go se be gona ga banna ba bona, bontšhi bja bao ba tsentšhwa ka gare ga tshepedišo ya bašomi ba bafaladi.
Ka tlhahlobo ya kgauswi ya mebala ye e utolla ya sehlopha sa go se gatišwe, boitsebišo bja bona bjalo ka sehlopha se se arogilego sa setšo e golaganego ka go se rarollwe go bobedi historing ya kgale le ya bjale ya Aforika Borwa.
Le ge e le gore Thetho e aparwa ke bobedi basadi ba BaNtwana le Bapedi e a swana, e fapana go ya ka mokgabišo. Go fapana le makgopaboya a Sepedi, ao a ngwadilwego ka thipa le dipaterone tše putlago, bokagodimo bja ditheto tša BaNtwana ka tlwaelo di boreledi ka ntle le go ba gona ga diaparo tša go kgabišwa.
Di tšweleditšwe go tšwa letlalong la podi goba ka dinako tše dingwe letlalo la poo, ditheto tša ka pele le tša ka morago di šupa kgato ye bohlokwa ya bophelo bja mosadi wa MoNtwana: maemo a gagwe a lenyalo le mafelelong go amogelwa ga gagwe bjalo ka mosadi yo mogolo setšhabeng.
Bopele bja theto bo kgabišitšwe ka go aroganywa; bokgabišo bja bona bjo bo tlwaelegilego ke bjo bo hlagelelago gantšhi ke mosela wa sehlora: seaparo sa go swana le rosete dinkgokolo tša go ba le ntlha ya bokagare ye e tee ya gantšhi di kgabišitšwe ka dipheta tše tšhweu ka ntle, tša go ntsho goba mo botala-lerata ka dinkgokolong tša ka gare, bogare bjo bokhubedu le botšweu. Go bonala gore sehlora se na le bohlokwa kutu go BaNtwana bjalo ka ge se hlagelela bontšhing bja diaparo tša bona tša setšo, e bile se a aparwa godimo ga hlogo.
Ntepa ya ka morago (ntepa) e aparwago ke basadi ba BaNtwana e bopilwe ka V ye e hlanoletšwego ye e bopilwego ka sekgoba sa kgutlotharo gomme le dikaneditšwe ke mapanta a mabedi a letlalo (lekobe). Ka Sepeding, popego ye e hlatholwago bjalo ka ye e emetšego setho sa basadi sa pelego eupša baithuti ba BaNtwana ba dumela gore e emela maoto a ka morago a pudi.
Bobedi bo šišinya kemedi ya monono wa basadi. Go gatelela tema ye bohlokwa bjalo ka mošomo wa basadi ba BaNtwana bjalo ka babelegi ba bana e hwetša e le popego ye e bonagalago kudu ka gimwane goba popenyane - popi ya setšo ya monono ye e bopilwego go tšwa go kgopha ye e logilwego, ulu le dipheta. Bokgoni bja go tšweletša dipopi tše bo fitisetšwa go tšwa go mmagwe go ya go morwedi.
Basetsana ba ba nnyane ba itira e ke dipopi ke bana ba masogana a bona, bao ba laletšwago go kgathatema ka phadišano ya go bina, poelo yeo e tla šupago moetapele wa sehlopha sa pele ga go tsena mahlalagading. Bašimane ba baswa ka tlwaelo ba kopana ka legaeng la o mongwe wa basetsana, bao ba beago gimwane ye nngwe le ye nngwe mo moleng. 'Bopapa’ le ‘bomma’ go tšwa meleng ya mebedi ka thokong nngwe le nngwe ya mepopi le go bina le balekane ba bona. Mofenyi, bjalo ka ge go ahlolwa ke motswadi, o amogela letlalo la pudi bjalo ka sefoka.
Gantšhi bašimane ba bangwe ka kgato ye e latelago ba raloka phadišano ya go lwantšhana go tiišetša moetapele wa nnete magareng ga bona. Go ya ka mmala beaded waistbands seripagare sa ka fasana gimwane Ka tlwaelo di beakanywa ka mmala wa setšo wa go swana le: Ba babedi ba ka mothalo (band), mme ya latelwa ke ye nngwe ye, o tee wa, o tee wo mopinki mme ka nako ye nngwe le ye nngwe ba bašweu ba tšwelelago mo fase.
Se se ka mebala ya approximates gore aparwa ke thomile le go nyala basadi le bona ntwana waists. Bošweu, bohwibidu le botalalerata goba ba di mebala ntwana ka lebaka la magareng ga mekgatlo ya bona le soil-types (go swana le ochre ya khubedu), tšeo di dumela gore go na le maatla a makatša, go alafa.
Le ge e le gore ga ba na le monono dolls itšego tša thobalano, bong e etetšago pele ga tše dingwe gimwane e ka laolwa ke dibopego tša bona le go godiša dinamane frontal aprons. Tona gimwane Na go na le rectangular loincloths mola basadi dolls ka hlaolwa ke v-shaped aprons yeo ya pele ntepana (morago aprons) aparwa ke uninitiated ntwana basetsana.
Go swana le tša setšo di ka go feta ga ka gimwane dolls, go fapana go ya ka profusion dikgabišo; e tšweleditšwego malobanyana dolls. Se ke ka baka la go ntšifala taba ya gore gimwane
Translated by Lawrence Ndou

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mathata a Matlalo a Dikolobe – Diphelakadingwe tše Dingwe tša ka ntle
Dikgofa
Dikgofa tše boleta di ka dula ka gare ga mošaša wa dikolobe, warthog burrows goba ka dintlong tša botho, mola dikgofa tša go tia ka tlwaelo di hwetšwa mo mafulo. Dikgofa ka tlwaelo di tšwa bošego go nyanya madi a dikolobe, batho le diruiwa tše dingwe. Mosegare, di tla iphihla mo masobeng goba ka fase ga mmu. Ga di hlole fela anaemia le šoro ya bohloko, yeo e ka ba le khuetšo ye mpe go dijo e be di tliša malwetši ao a sego a, eupša gape e ka ba monggae wa African swine fever. Kalafo
Kalafo ya dikolobe e ka se lekane, mešaša ya tšona yo swanela go hlwekišwa. Kgopela teknešne ya maphelo a diphoofolo goba ngaka ya diphoofolo lenaneo la kalafo gomme o bee dikolobe tše amilwego gabotse le kgole le warthogs le diruiwa tše dingwe tšeo di swerego dikgofa.
Dintši
Dintšhi di tshwenye fela, eupša di ka hlola malwetši le phetelelo. Dintši tša go nwa madi ke tše nnyane gomme di dula mo dibjalong tša go bola, manyoro le maloko. Di dula mo dikolobeng, di nwe madi a tšona gomme di ka fetiša African swine fever magareng ga dikolobe.
Dintšhibutšetšwa di na le bogolo bja ka magareng gomme ka dinako tše dingwe di a phadima goba ka mmala wo motala. Di phela mo malokp, dilo tša go bola, diphoofolo tše hweligo, di ja mo dintho tša dikolobe gomme di ka thibela dintho go fola.
Dintšhi tša ka ntlong di na le moriri le bogolo bja ka magareng. Di ja maloko, dilo tše hlwekilego le tša go bola gomme di ka fetiša malwetši go dikolobe.Kalafo
Thlaselo ya dintšhi e swanetše go thibelwa ka go netefatša gore mafelo a hlwekile moo dikolobe di tšweleditšwago gape o netefatša gore ga go na le mafelo kgauswi le sties. Mo mokgatlong wa Afrika Borwa ba nama ya kolobe; mošupatsela wa Pigs for profit, go akantšwe gore balemi ba diriša difothedi tša dintho tša go ba le thibelo goba o ka thiba dintho ka vaseline go šireletša dintho go dintši. Go anega matlakala a omilego, dintllha tša plastiki goba masela a ka thuša go boloka dintšhi go dikolobe.
Matsetse
Matsetse ke dikhunkhwane tše nnyane tša go taboga. Le ge e le gore matsetse ga a rwale malwetši, phetelelo ye kgolo e ka hlola anaemia ka ge a ja tša go madi a dikolobe. Gantši iphihla mo masobeng mo sties goba mo santeng. Kalafo
Rerišana le teknešebe ya maphelo a diphoofolo goba ngaka ya diphoofolo ka ga dipi goba lerole leoo ka le šomišago gore dikolobe tša gago di be kgole le diruiwa tše dingwe, go swana le tša diruiwa tša ka ntlong, tšeo di ka rwalago matsetse.
Translated by Lebogang Sewela


text:
191Mehleng yeo, pele ga ge nageng ya Israele go eba le kgoši, go be go na le Molefi yo mongwe yo a bego a falaletše kua kgole nageng ya dithaba ya Efraime. O ile a tšea mosetsana kua Betlelehema, nageng ya Juda, gore e be motlabo wa gagwe, 2fela mosetsana a mo ngala, a boela lapeng la tatagwe kua Betlelehema, mme a dula gona dikgwedi tše nne. 3Ke moka monna yoo a mo latela go yo mo goketša gore a boele go yena. O ile a tšea mohlanka wa gagwe le dipokolo tše pedi. Mosetsana yoo a tsenya Molefi yola ka ngwakong, gomme ge tatagomosetsana a bona monna yoo, a mo amogela ka lethabo. 4A phegelela gore a dule, gomme a dula le bona matšatši a mararo. Molefi yo le mosetsana ba be ba eja, ba enwa, ba robala fao. 5Mosong wa letšatši la bone ba tsoga e sa le bošego mme ba itokišetša go sepela. Fela tatagomosetsana a re go Molefi: “Jaa dijonyana pele. Di tla go lapološa. Ka morago ga moo le ka itshepelela.”
6Ka gona banna bao ba babedi ba dula fase ba ja, ba nwa mmogo. Ke moo tatagomosetsana a itšego go Molefi: “Hle, robala mo o lale o iketlile.”
7Molefi a ema a re ke a sepela, eupša tatagomosetsana a mo tutuetša gore a dule, ka gona a robala moo gape. 8Ya re e sa le bošego mosong wa letšatši la bohlano Molefi a thoma gore ke a itokišetša go sepela, fela tatagomosetsana a re: “Hle, jaa dijo. Ema go fihlela ka merithi.” Ka gona banna bao ba babedi ba ja mmogo.
9Ge monna yola le motlabo wa gagwe le mohlanka wa gagwe ba thoma gape gore ba a tloga, tatagomosetsana a re: “Bona, letšatši le šetše le ile bjale; lala mo. Leswiswi le tla swara gonabjale; dula mo o iketle. Ka moswane o ka tsogela tseleng wa boela gae.”
10-11Eupša monna yola o be a sa nyake go robala moo gape, ka gona yena le motlabo wa gagwe ba wela tsela le mohlanka wa bona le dipokolo tša bona tše pedi tše di saleditšwego. E be e šetše e le mantšiboa ge ba fihla kgauswi le motse wa Jebuse, ke go re Jerusalema, ka gona mohlanka a re go mong wa gagwe: “Hle, a re phamogeng re robaleng mo motseng wo wa Bajebuse.”
12-13Eupša mong wa gagwe a re: “Re ka se phamogele motseng woo badudi ba wona e sego Baisraele. A re feteng re yeng pejana re yo robala Gibea goba Rama.” 14Ka gona ba sepela ba feta Jebuse ba tšwela pele le leeto la bona. Letšatši le be le dikela ge ba fihla Gibea nageng ya kgoro ya Benjamene. 15Ba ile ba aroga tsela go yo robala moo. Ba tsena motseng mme ba dula lepatlelong la motse, eupša gwa se be le yo a ba biletšago lapeng la gagwe gore ba robale gona.
16Ge ba sa le moo gwa rotoga mokgalabje yo mongwe yo a bego a tšo hlwa mašemong. Motho yoo ka setlogo e be e le wa naga ya dithaba ya Efraime, fela bjale a falaletše mo Gibea. Batho ba bangwe moo e be e le ba kgoro ya Benjamene. 17Mokgalabje yoo o ile a bona mosepedi yola moo kgorong ya motse gomme a mmotšiša a re: “A o tšwa kae? O ya kae?”
18Molefi yoo a mo fetola a re: “Re be re ile kua Betlelehema, nageng ya Juda, mme bjale re tseleng ya go ya gae19:18 Phetolelo ye nngwe ya kgale e re “gae” Seheberu se re “ngwakong wa Morena”. kua kgole nageng ya dithaba ya Efraime. Ga go yo a re filego marobalo lapeng la gagwe, 19le ge re itshwaretše ditlhaka le bjang bja dipokolo tša rena; re swere le senkgwa le beine tše di lekanego nna le motlabo wa ka le mohlanka wa ka. Re na le tšohle tše re di nyakago.”
20Mokgalabje yoo a re: “A re yeng lapeng la ka. Ke tla le fa se le ka se hlokago; le se lale mo lepatlelong la motse.” 21Ka gona a ba iša ga gagwe, a fepa dipokolo tša bona. Ba re go hlapa maoto ba ja, ba nwa.
22
Ba rile ba sa iketlile gwa tšwelela banna ba dihlola, ba dikanetša ngwako, gomme ba thoma go opaopa lemating. Ba re go mokgalabje yola: “Ntšha monna yola a tlilego nago mo gae. Re nyaka go mo robala!”
23Fela mokgalabje yola a tšwela ntle gomme a re go bona: “Aowa, banna ba gešo! Hle, se direng taba ya bohlola ka mokgwa wo! Monna yo ke moeng wa ka. 24Bonang mo! Motlabo wa gagwe šo, le morwedi wa ka yo a sego a ka a robala le monna šo. Ereng ke le ntšhetše bona gonabjale, le robale bona, mme le direng ka bona se le se ratago. Fela monna yo le se ke la mo dira taba yeo ya bohlola.” 25Eupša banna bao ba se ke ba mo theetša. Ka gona Molefi a swara motlabo yola wa gagwe a mo ntšhetša ntle go bona. Ba mo kata, ba dira ka yena se ba se ratago bošego ka moka, mme ba mo lesa ge go esa.
26Ka mahube mosadi yola a tla a wela lemating la ngwako wa mokgalabje yola, ka moo monna wa gagwe a bego a le ka gona. O be a sa le moo ge letšatši le hlaba. 27Ge monna wa gagwe a tsoga mosong woo mme a bula lemati gore a wele tsela, a hwetša motlabo yola wa gagwe a rapaletše pele ga ngwako, diatla tša gagwe di obeletše lemati. 28A re: “Tsoga, re sepele.” Eupša gwa hlokega karabo. Ka gona a tšea mohu yoo a mo nametša pokolo gomme a swara leeto la gagwe la go ya gae. 29
Ge a fihla, a tsena ka ngwakong, a tšea thipa. A tšea setopo sela sa motlabo wa gagwe a se ripaganya diripa tše lesome le tše pedi, gomme a romela seripa kgorong ye nngwe le ye nngwe ya Israele. 30Yo mongwe le yo mongwe yo a di bonego o ile a re: “Ga se ra ka ra kwa taba ya mohuta wo! Ga se gwa ka gwa direga taba ye e swanago le ye go tloga mola Baisraele ba tlogago Egepeta. Naganang ka taba ye, le bolele se re ka se dirago.”


text:
221
Ka morago ga lebaka Modimo a leka Abrahama; a mmitša a re: “Abrahama!” Yena a araba a re: “Ke nna yo!”
2
Modimo a re: “Tšea morwa wa gago, yo e lego yena a nnoši, Isaka, yo o mo ratago kudu, o ye nageng ya Moria. Fao o ntirele sehlabelo sa go tšhungwa ka moka ka yena thabeng ye ke tlago go laetša yona.”
3Ka le le latelago e sa le bošego Abrahama a phapha dikgong tša sehlabelo, a saletša pokolo ya gagwe, gomme a tloga le Isaka le bahlanka ba babedi. Ba leba felo fao Modimo a mmoditšego gona. 4Ka letšatši la boraro Abrahama a bona felo fao a sa le kgojana. 5Ke moo a itšego go bahlanka: “Šalang mo le pokolo ye. Nna le mošemanyana re tla fetela mola go yo rapela, mme ka morago ra boela mo go lena.”
6Abrahama a rweša Isaka dikgong tša sehlabelo, gomme yena a swara thipa le magala a go gotša mollo. Ge bobedi bja bona ba swere tsela mmogo, 7Isaka a re go tatagwe: “Tate!”
Tatagwe a araba a re: “Eye, ngwanaka.”
Isaka a mmotšiša a re: “Mollo le dikgong šedi, kwanyana ya sehlabelo yona e kae?”
8Abrahama a mo fetola a re: “Modimo o tla inyakela yona, ngwanaka.” Gomme bobedi bja bona ba fela ba swere tsela mmogo.
9
Ge ba fihla felo fao Modimo a mmoditšego gona, Abrahama a aga aletare, gomme a beakanya dikgong godimo ga yona. A tlema morwa wa gagwe gomme a mmea aletareng godimo ga dikgong. 10Ke moka a tšea thipa gore a mmolaye. 11Eupša morongwa wa Morena a mmitša a le legodimong a re: “Abrahama, Abrahama!”
Yena a araba a re: “Ke nna yo.”
12Morongwa a re: “O se gobatše mošemanyana yoo goba wa mo dira selo. Bjale ke a tseba gore o boifa Modimo, ka gobane ga se wa gana go mo neela morwa wa gago a nnoši.”
13Abrahama ge a lebelela a bona kgapa e tantšwe ka sethokgwaneng ka dinaka. A ya a e tšea mme a dira sehlabelo sa go tšhungwa ka moka ka yona legatong la morwa wa gagwe. 14Abrahama a rea felo fao leina la “Morena o a fa.”22:14 “fa” goba “bona” Gomme le lehono batho ba sa re: “Thabeng ya Morena o a fa.”22:14 “fa” goba “bonwa”
15Morongwa wa Morena a bitša Abrahama la bobedi a le legodimong a re: 16
“Morena o re: ‘Ke ena ka nna mong gore ka ge o dirile taba ye gomme o se wa ntima morwa wa gago a nnoši, 17
ke tla go šegofatša kudu, ka go fa le ditlogolo tše ntši bjalo ka dinaledi tša legodimo goba dithorwana tša lešabašaba lebopong la lewatle. Ditlogolo tša gago di tla fenya manaba a tšona. 18
Ditšhaba tša lefase ka moka di tla nkgopela go di šegofatša bjalo ka ge ke šegofaditše ditlogolo tša gago,22:18 “Ditšhaba ... gago” Bapetša le Gen. 12:3. ka gobane o phethile taelo ya ka.’ ” 19Abrahama a boela go bahlanka ba gagwe, gomme ba tloga mmogo ba ya Beresheba, mme Abrahama a dula fao.
20Ka morago ga lebaka Abrahama a kwa gore le Milka o belegetše Nahoro, ngwanabo, bana: 21Utse, wa mathomo, le Buse, ngwanabo, le Kemuele, tatagoAramo, 22le Kesede le Haso le Pildashe le Jidelafo le Bethuele, 23tatagoRebeka. Milka o belegetše Nahoro, ngwanaboAbrahama, barwa bao ba seswai. 24Reuma, motlabo wa Nahoro, yena o belege Tebage le Gahama le Tahashe le Maaka.


text:
Nkululeko le mmagwe le tatagwe ke dikhudu. Ba dula mmogo kua tlasenyana ka tšhengwaneng.
Bjale, dikhudu ga di hloke dintlo bjalo ka rena ka gobane di dula ka gare ga dikgopa tša tšona. Selo se sengwe seo o ka se tsebago ka ga dikhudu ke gore di sepela ka go nanya kudu kudu.
Bošego bjo bongwe le bjo bongwe, Nkululeko le mmagwe le tatagwe ba ya malaong ka go nanya gomme ba tsenya maoto le dihlogo ka gare ga dikgopa tša bona. Gomme mesong ye mengwe le ye mengwe, ba tsoga ka go nanya gape. Gantši ba tšwa ka gare ga dikgopa tša bona ka iri ya lesome ba fihlola ka dijo tše dibose tša matšoba le matlakala.
Mesong ye mengwe Tate o ile a inamela go Mma a re, “Naa letšatši la lehono ga se le lebotse kudu ka fao le swanetšego go dirišwa? Ke kwela Nkululeko bohloko, o dula a itlhaganetše.”
Nkululeko o be a na le lebelo kudu go ka ba khudu. Mesong ye ya lehono, o be a hlotletša dithokgwa kua thokonyana ka tšhengwaneng. Batswadi ba gagwe ba ile ba šikinya dihlogo, efela Nkululeko o be a le gare a bapala mokgobong o mogolo wa matlakala a go gwašagwaša gomme a sa lemoge seo.
Nkululeko o ile a bona selo sa go phadima mokgobong wa matlakala. E be e le khoine ye kgolo ya gauta. “Ke tšhelete!” a realo ka myemyelo. “Ke tla e diriša go ya go tša bohlagahlaga.”
Gomme Nkululeko o ile a thoma go sepela. O ile a sepela ka tšhengwaneng le go putla mabjang, go fihlela a fihla keiting ye e išago mmileng. O ile a khukhumela ka tlase ga yona.
Go be go emaemiwa mmileng. O ile a sepela pheibementeng gore a se gatwe ke batho ba go itlhaganela. O ile a ema sekhutlwaneng gomme a khutša. Ke moo Nkululeko a ilego a bona selo sa botse.
Lefelong leo dinamelwa di phakago go lona le lennyane, dithekisi tše dikgolo di be di tšea batho di ba iša fao go kwagalago eke ke mafelo a mabotse kudukudu – toropokgolo, lebopo le thaba. Nkululeko o ile a tshela mmila a ya lefelong le dinamelwa di phakago go lona.
O ile a ya thekising ya mathomo ye kgolo gomme ka lentšwana la gagwe la tlase a re, “Thobela, ke rata go bona toropokgolo, goba lebopo goba le ge e le thaba. Naa le ka nthuša?”
Mootledi wa thekisi ke yo motelele yo moswa. O ile a inama a lebelela khudu ye nnyane yeo e bego e swere khoine ya gauta ye kgolo. Mootledi o ile a sega. “Khudu ye e nyaka thekisi. E a segiša!” a realo. “Ke mang yo a ilego a kwa taba ye bjalo?”
Nkululeko o ile a iša hlogo tlase ka manyami gomme a sepela. Morago ga fao, motho yo mongwe o ile a bolela. “Ke’tla go iša,” la realo lentšu.
Nkululeko o ile a lebelela godimo gomme a bona mokgalabje a eme pele ga thekisi ya gagwe.
“Namela, khudu ye nnyane,” a realo mokgalabje ka myemyelo, “gomme ke tla go bontšha tšohle.”
Nkululeko o ile a myemyela kudu gomme a ya thekising. Mokgalabje o ile a mo kuka gomme a mo nametša thekisi.
Nkululeko o ile a retolla hlogo gore a bone ka kua ntle ka lefasetere la thekisi, efela le be le le godimo kudu go yena. “E re ke go fe dikhušene tše di lego ka putung gore o dulele godimo o kgone go bona bokaone,” mokgalabje a realo.
Ba ile ba sepela, ba otlela mmileng wa go tlala difatanaga tša go letša dipele le batho ba go sepela ka go itlhaganela. Mokgalabje o be a bolela ge a le gare a otlela. O ile a botša Nkululeko gore leina la gagwe ke Bra Will, le gore o otletše dithekisi mengwaga ye masomehlano.
“Tate o šetše a na le mengwaga ye masomeseswai, Bra Will. Dikhudu di phela nako ye telelee, wa tseba,” gwa hlaloša Nkululeko.
Bra Will a dumela ka hlogo. Ka ntle dintlo di be di gola. Bra Will o rile ba tla fihla toropongkgolo ka pela.
“Ke ka lebaka la eng o nyaka go bona mafelo a ka moka ga ona?” Bra Will a botšiša.
“Nnete ke gore,” a realo Nkululeko, “dikhudu di sepela ka go nanya kudu gomme ka nako ye nngwe ke lewa ke bodutu ge ke sepela ka tšhengwaneng fela. Ke nyaka bohlagahlaga!”
Bra Will o ile a ponya leihlo. “Ke a kwešiša,” a realo.
Toropokgolo ke ye kgolo gomme e na le lešata. Meago ye metelele e nameletše marung. Gohle go be go tletše batho le difatanaga gomme go na le lešata le lentši!
“Se se a makatša,” a realo Nkululeko.
“Ga se selo mo,” a realo Bra Will, “ema go fihlela o bona lebopo. toropokgolo e na le lešata kudu, efela lebopo, le a kgahliša.”
Ba ile ba tloga toropongkgolo.
“Bula lefasetere,” a realo Bra Will, “gomme o tlo kwa monkgo wa lewatle.”
Nkululeko o ile a bula lefasetere ka go nanya. “Le nkga letswai,” a realo ka myemyelo.
Ba rile ge ba fihla sekhutlwaneng selo se sengwe se segolo se setalalerata sa phatlalala pele ga bona. “Ke eng sela?” Nkululeko a botšiša gomme molomo wa šala o ahlame.
“Ke lewatle,” a realo Bra Will, a sega.
“Le a makatša,” a realo Nkululeko.
Thekisi e ile ya ema lefelong le lennyane leo dinamelwa di phakago go lona kgauswi le mohlaba wo mošweu wa go elela ka lewatleng.
“Gomme se ke lebopo,” a realo Bra Will. “Nkane re sa emenyana ra sepela mo mohlabeng wa boleta.”
Bra Will o ile a thuša Nkululeko go ya lebopong. Gohle batho ba be ba bapala goba ba kaname letšatšing. Go be go fiša kudu. Nkululeko o ile a sepela ka go nanya, a tsena ka meetseng a tlasana, gomme a lebelela dikgopa tše dibotse tša lebopong.
Go ile gwa fihla nako ya gore ba ye thabeng. Nkululeko o bone thaba a le ka tšhengwaneng ya gabo, efela gase a ka A YA thabeng. Go otlela go ya fao go be go namelela go tšwa lebopong. Thabeng go be go na le moya o montši. Nkululeko o bone le mongatse wa monna o tšewa ke moya!
Thekisi e rile go ema, Nkululeko a fologa a hemelana. O be a kgona go bona toropokgolo ka moka ga yona a le fao. O be a kgona go bona lewatle le lebopo le legae la gagwe le lennyane ka tšhengwaneng. O ile a gopola mmagwe le tatagwe.
“Lefelo le ke le lebotse kudu, Bra Will,” a realo khudu, “leeto la rena e bile bohlagahlaga, efela ke nagana gore bjale ke swanetše go boela gae go mma le tate.”
Bra Will o ile a penya leihlo gomme a otlela thekisi ba boela renkeng ya dithekisi. Nkululeko o ile a mo leboga a ntšha khoine ya gauta ka kgopeng ya gagwe.
Bra Will o ile a šikinya hlogo a re, “O se mphe tšhelete yeo, Nkululeko. Ke ipshinne ka go sepela le wena. Lethabo la gago ke tefo ye kgolo go nna.”
Nkululeko o ile a emiša seatla a mo šadiša gabotse, gomme a thoma go sepela ka go nanya a lebile gae. O ile a bona morekiši wa dikenywa tseleng gomme a reka lepokisi la stroperi tša go butšwa ka khoine ya gauta, gomme a le rwala ka mokokotlong. O fihlile tšhengwaneng ka leswiswana. Mmagwe le tatagwe ba be ba mo emetše.
“O be o ile kae?” gwa botšiša Tate. “Re be re tshwenyegile kudu.”
Nkululeko o ile a ba gokara ka bobedi bja bona. Ba ile ba ja distroperi gomme a ba botša ka bohlagahlaga bja gagwe bja ka thekising.
“Ke taba ya go kgahliša yeo,” a realo Mma, “efela ke thabetše gore o boile, Nkululeko.”
“Le nna,” a realo. “wa tseba bjale ke tšwa gohlegohle – leboa, borwa, bohlabela le bodikela, efela gare ga mafelo a ka moka … ga go lefelo la go phala gae.”
A tsenya hlogo ya gagwe le maoto ka gare ga kgopa a swarwa ke boroko.
E ba le boitlhamelo!
* E re bana ba gago ba diriše dikhathone tša mae, khatepote, pente le sekgomaretši go dira dikhudu ka kanegelong. Ba ka diriša tše dingwe tša maratha (go swana le dikhurumelo tša mabotlelo, mapokisi a diserele le a dipisikiti) go dira thekisi. Ba hlohleletše gore ba anege kanegelo leswa ka tsela ya bona ba diriša didirišwa tša kanegelo.
* Šišinya gore bana ba gago ba thale mmepe wa mafelo ao Nkululeko a ilego go ona ka bohlagahlaga bja gagwe ka tatelano.


text:
71Ge Jesu a feditše go botša batho ditaba tšeo ka moka, a ya motseng wa Kapernaume. 2Molaolalekgolo yo mongwe moo o be a na le mohlanka yo a bego a mo hola. Mohlanka yo o be a lwala a bile a le makgatheng. 3Ge molaolalekgolo yoo a ekwa ka ga Jesu, a roma bagolo ba Bajuda go yo mo kgopela gore a tle a fodiše mohlanka wa gagwe. 4Ge ba fihla go Jesu ba mo kgopela ba phegeletše ba re: “Go lebane gore o mo thuše, 5gobane o rata setšhaba sa gaborena, ebile ke yena a re agetšego sinagoge.”
6Ka gona Jesu a ya le bona. Ya re a sa le kgojana le lapa la gona, molaolalekgolo yola a roma bagwera ba gagwe gore ba yo botša Jesu ba re: “Morena, o se itapiše ka go tlo fihla mo. Ga se ka swanela gore o tsene ka lapeng la ka; 7ke ka lebaka leo le go tla go wena ka bonna ke bonego go se gwa ntshwanela. Eno bolela lentšu le tee, gomme mohlanka wa ka o tla fola. 8Gobane le nna, ke le motho yo a bušwago, ke na le bahlabani ba ke ba bušago. Ge ke re go mohlabani: ‘Eya,’ o a ya; ge ke re go yo mongwe: ‘Etla,’ o a tla; ge ke re go mohlanka wa ka: ‘Dira se,’ o a se dira.”
9Ge Jesu a ekwa a realo, a mo kgotsa; a retologa a botša lešaba le le bego le mo latela a re: “Ke a le botša, ga se ka ka ka hwetša motho yo a nago le tumelo ye kaaka mo go Baisraele.”
10Ge baromiwa bale ba boela go molaodi yola ba hwetša mohlanka wa gagwe a fodile.
11Ka moragonyana Jesu a ya motseng wo ba rego ke Naine a na le barutiwa ba gagwe le lešaba le lentši. 12Ge a batamela kgorong ya motse a bona go etšwa batho ba rwele mohu go yo mmoloka. Mohu yoo e be e le yena morwa motswalwanoši wa mmagwe, yo e bego e le mohlologadi, gomme lešaba le lentši la batho le be le na le yena. 13Ge Morena a mmona a mo kwela bohloko, a re go yena: “O se ke wa lla.” 14Ke moka a batamela, a kgwatha leako la mohu, gomme barwadi ba lona ba ema. Jesu a re: “Lesogana, ke a go botša ke re: Tsoga!” 15Mohu a tsoga mme a thoma go bolela. Jesu a mo iša go mmagwe.
16Bohle ba boifa mme ba tumiša Modimo ba re: “Re tlišeditšwe moprofeta yo mogolo!” Ba bangwe ba re: “Modimo o tlile go phološa setšhaba sa gagwe!”
17Taba ye ya Jesu ya phatlalala le naga yohle ya Bajuda le mathoko a yona.
18E rile ge barutiwa ba Johanese Mokolobetši ba mmotša ditaba tše ka moka, a bitša ba babedi ba bona, 19a ba roma go Morena gore ba yo mmotšiša ba re: “Na ke wena yo go lebeletšwego gore o tla tla, goba re letele yo mongwe?”
20Ge ba fihla go Jesu ba re: “Johanese Mokolobetši o re romile gore re tle re go botšiše ge eba ke wena yo go lebeletšwego gore o tla tla, goba re letele yo mongwe.”
21Yona nakong yeo Jesu o be a fodiša batho ba bantši malwetši le mafokodi a bona, a ntšha le meoya ye mebe, a fodiša le ba bantši ba ba foufetšego. 22
Jes. 61:1
A araba baromiwa ba Johanese ka go re: “Eyang le botše Johanese tše le di bonago le tše le di kwago: difofu bjale di a bona, digole di a sepela, ba ba swerwego ke malwetši a letlalo a go ba tšhilafatša ba a fodišwa, ditholo di a kwa, bahu ba a tsošwa, le badiidi ba begelwa Taba ye Botse ya mmušo wa Modimo. 23Go lehlogonolo yo a sa kgopišegego ka nna!”
24Ge baromiwa ba Johanese ba seno tloga, Jesu a šala a botšiša lešaba mabapi le Johanese a re: “Mola le etšwa motseng le eya lešokeng le be le yo bonang? Kgane le be le yo bona lehlaka le le tšokotšwago ke phefo? 25Ke re le be le tšwetše go yo bonang? Afa le be le sa re le tla bona monna yo a aparago diaparo tše dibotse? Etse ba ba aparago diaparo tša botšhephi ba bile ba ipshina ka mahumo ba dula ka dintlong tša mošate. 26Ke re le be le tšwetše go yo bonang? Afa le be le se la yo bona moprofeta? Ruri, ke le botša gore le bone wa go feta le moprofeta. 27
Gobane Johanese ke yena yo Mangwalo a Makgethwa a mmolelago a re: ‘Ke tla roma motseta wa ka a go eta pele a go kgorela tsela.’ 28Ke le botša gore ga se gwa ka gwa tswalwa motho wa go feta Johanese. Eupša yo e lego yo monnyane mmušong wa Modimo o a mo feta.”
29
Luk. 3:12
Batho ka moka gotee le balekgetho ge ba seno kwa Johanese, ba phetha tše di nyakwago ke Modimo, ba ba ba mo kgopela gore a ba kolobetše. 30Bafarisei le boramangwalo bona ka go gana go kolobetšwa ke yena, ba ganne go dira se Modimo a bego a re ba se dire.
31Jesu a tšwela pele a re: “Na batho ba mehleng yeno nka ba swantšha le eng? Ba etšang? 32Ba swana le bana ba ba dutšego lepatlelong la motse, ba goelelana ba re: ‘Re le leleditše dinaka, la se bine! Ra le retela sereto sa mahloko, la se lle!’ 33Johanese Mokolobetši o be a ikona dijo a bile a sa nwe beine, eupša la re: ‘O na le modemone.’ 34Gwa tla Morwamotho a eja, a bile a enwa, gomme la re: ‘Bonang motho wa sejagobe, wa go nwa kudu, mogwera wa balekgetho le badiradibekabona!’ 35Bohlale bja Modimo bjona bo hlatselwa ke bana ba bjona.”
36Mofarisei yo mongwe o kile a laletša Jesu gore a tle a je le yena. Ka fao Jesu a ya ga Mofarisei yoo, a fihla a dula le yena dijong. 37
Mar. 14:3
Joh. 12:3
Gona moo motseng woo go be go na le mosadi yo mongwe wa modiradibe. O ile a kwa gore Jesu o ka lapeng la Mofarisei yoo o a ja. A napa a tla le sedibelo sa leswika le le bitšwago alapastere,7:37 “alapastere” Ke leswika le boleta le le atišago go ba la mmala wa lebebe, mme le šomišwa go dira dipitša. se swere senkgabose, 38a ema ka morago ga Jesu, kgauswi le maoto a gagwe, a lla, mme a kolobiša Jesu maoto ka meokgo. A mo phumola ka moriri, a mo atla maoto, a napa a mo tšhela ona ka senkgabose sela. 39Ge Mofarisei yola a di bona, a re ka pelong: “Etse monna yo ge e ka be e le moprofeta, a ka be a tseba gore mosadi yo a mo kgomago yo ke mang, le gore ke motho wa mohuta mang, a ka be a tseba gore ke modiradibe.”
40Jesu a re go yena: “Simone, ke na le taba ye ke nyakago go go botša yona.”
Simone a re: “Go lokile, Moruti, mpotše.”
41Jesu a re: “Go be go na le banna ba babedi ba ba bego ba adimilwe tšhelete ke moadimiši. Yo mongwe o be a adimilwe dipapetlana tše makgolo a mahlano tša silibera, mongwe a adimilwe tše masome a mahlano. 42Ya re ge ba palelwa ke go buša tšhelete ye ba e adimilwego, a ba phumolela molato wa bona ka babedi. Bjale ge, ke ofe mo go bona yo a ilego a mo leboga le go feta?”
43Simone a mo fetola a re: “Ke bona gore ke yo a phumoletšwego molato wo mogolo go feta yola yo mongwe.”
Jesu a re: “O nepile.” 44Ke moka a retologela go mosadi yola, a re go Simone: “Mosadi yo o a mmona? Ke tlile ka mo ga gago, wa se mphe meetse a go hlapa maoto, eupša yena o ntlhapišitše maoto ka meokgo ya gagwe, a mphumola ona ka moriri. 45Wena ga se wa nkganela ka go nkatla, eupša yena e sa le a tsena ka mo ga se a lesa go nkatla maoto. 46Ga se wa ntlotša hlogo ka makhura a mohlware, eupša yena o ntšhetše ka senkgabose maotong. 47Bjale ge, a ke go botše: Yena o bontšhitše gore o na le lerato le legolo ka gobane o swaretšwe dibe tša gagwe tše e bego e le tše dintši.7:47 “Yena o bontšhitše ... tše dintši.” goba “Yena o swaretšwe dibe tša gagwe tše e bego e le tše dintši, ka gobane o be a na le lerato le legolo.” Yo a swaretšwego sebe se senyenyane fela, le lerato la gagwe ke le lenyenyane.”
48Ya ba o botša mosadi yola a re: “O swaretšwe dibe tša gago.”
49Ba ba bego ba eja le yena ba botšišana ba re: “Ke mang yena yo a bilego a swarela batho dibe?”
50Jesu yena a re go mosadi yola: “Tumelo ya gago e go phološitše; sepela gabotse.”


text:
Hawkfish
Hlapi ya ntšhu
Leina la lapa la tlwaelo
Hlapi ya ntšhu
Leina la tša thutamahlale
Cirrhitidae
Bogolo
Go fihla disentimetara tše 30, palogare ya disentimetara tše 15.
Boitšhupo
Mmele o lelefaditšwe le hlogo le mmele wa godimo wa go hloka hloga le matsogo di kgolo go feta mmele ka moka. Mahlasedi a ka lethekeng a mapheko a hlapi a makoto go feta ka mehla. Mekgabišo mo ntlheng ye nngwe le ye nngwe ya mokotlo wa tlase. E mmala wo botse wa go fapana le go tšwa go botšhweu le bokhubedu go ya go mmala wa namune le botsothwa. Tše dingwe di na le dipatšo goba methalo godimo ga mmele.
Tshedimošo ya Kakaretšo
Lapa la Cirrhitidae le bopša ke 9 ya tša kakaretšo le 32 ya diphedi. Di hwetšwa di kotame mo go maphegwana a hlapi a ka lethekeng ka mekekemong, go swana le dintšhu. Maphegwana a hlapi a tloga a le maatla kudu gomme a ka di swara ka ka mesepelong ye e makgwakgwa. Ditshadi di ka fetoga go ba dipoo ge poo ye e bušago e ka hwa. Di ntšhetša mae ka ntle lewatleng la go bulega.
Phepo
Di ja dihlapi tše di nnyane, melaba, dishrimp le dikhrustašiene tše dingwe.
Phatlalatšo
E direga ka dithempheratšheng ka moka le mawatleng a borutho a lefase.
Mehuta ye e tlwaelegilego
Hlapi ya ntšhu ya go pipiwa - Paracirrhites forsteri
Hlapi ya ntšhu ya go nko ye telele - Oxycirrhites typus
Hlapi ya ntšhu ya sehlako sa pere - Paracirrhites arcatus


text:
11
Tše ke diema tša Kgoši Solomone wa Israele, morwa wa Dafida.
2Ke diema tše di tlago go thuša go lemoga bohlale le dikeletšo tše botse,
le go kwešiša dika tše di nyakago tsebo ya mmakgonthe.
3Di ka go ruta go phela ka bohlale le ka moo o ka botegago ka gona,
wa dira dilo ka toka,
wa se kgethologanye batho.
4Di ka hlalefiša ba ba se nago tsebo,
gape tša ruta bafsa kwešišo le temogo.
5Dihlalefi le tšona a di theetše mme di oketše tsebo ya tšona,
gomme bao ba rutegilego ba tla hlahlwa,
6gore ba tle ba kwešiše diema le dika tše ba bohlale ba di bolelago,
le dithai tša bona.
7
Pes. 111:10
Diema 9:10
Go boifa Morena ke ona mathomo a bohlale.
Ditlatla di nyatša bohlale,
di gana go rutwa.
8Ngwanaka,
o ele tše tatago a go rutago tšona hloko,
o se hlokomologe tše o di rutwago ke mmago.
9Dithuto tša bona di tla go dira mothomotho bjalo ka ge kefa ye botse goba pheta e swanela motho.
10Ngwanaka,
ge badiradibe ba go gokagoketša, o gane.
11Mohlomongwe ba ka re:
“Yaa le rena re yo lalela motho yo re ka mmolayago!
Re kgahlwa ke go khukhunela ba ba se nago molato.
12Re tla ba hwetša ba phela gabotse ba iketlile,
gomme re ba bolayeng ba swane le ba ba theogelago bodulabahu!
13Re tla hwetša mahumo a mehutahuta,
gomme ra tlatša nywako ya rena ka dithebola!
14Yaa le rena,
gomme re tla abelana dilo tšeo le wena.”
15O se ke wa sepela le batho ba mohuta woo, ngwanaka,
o ba tšhabe!
16Ba kitimela go dira dilo tše mpe,
ba itlhaganela le go bolaya motho.
17Ga go thuše selo go rea molaba mola nonyana ye o nyakago go e tanya e o bona,
18eupša bona ka bobona ba itheela molaba,
molaba woo o tlago ba tanya.
19Ka wona mokgwa woo mohlakodi o bolawa ke se a se hlakotšego –
seo ke se se hlagelago mang le mang yo a hlakolago.
20
Theetšang! Bohlale bo goeletša mekgotheng,
bo hlaboša lentšu mapatlelong,
21bo bitša bo le dikhutlong tša mekgotha ye megolo le masorong a motse bo re:
22“Lena bahlokatsebo!
Le tla rata go hloka tsebo go fihla neng?
Lena bakweri,
le tla lesa neng go kgahlwa ke dikwero?
Lena ditlatla,
le tla tlogela neng go nyatša tsebo?
23Le theetšeng ge ke le kgala;
ke tla le fa bohlale bja ka ka bontši,
ka le ruta tše ke di tsebago.
24Ke kgale ke le bitša,
eupša lena le a gana;
ke le bitša le ka letsogo,
go se yo a ntšhetšago.
25Le hlokomologile dikeletšo tša ka gomme la gana ge ke le sola.
26Ka gona ge le welwa ke masetlapelo,
nna ke tla le sega.
Ke tla le kwera ge le swarwa ke letšhogo,
27ge letšhogo le le wela bjalo ka magadima,
ge tahlego e le tlela boka ledimo gomme le gakanegile le tlaletšwe.
28Ke mo le tlago mpitša,
eupša ka se arabe;
le tla nnyaka,
eupša le ka se nkhwetše.
29Le be le hloile tsebo,
le ikgethetše go se boife Morena.
30Le be le sa nyake keletšo ya ka,
le gona le nnyatša ka mehla ge ke le sola.
31Ka fao le tla hwetša se se le swanetšego,
gomme la šišingwa maanonyana ale a lena.
32Batho ba go hloka tsebo ba bolawa ke go gana bohlale.
Mašilo a fedišwa ke go se šetše ga ona.
33Eupša yo a ntheetšago o tla dula a bolokegile.
O tla iketla a se boife kotsi.”


text:
Kgalekgale, ge nonyana e be e ehwa mo lefaseng, moya wa yona o be o etšwa mmeleng wa fofela marung go yo phela bjalo ka mothomaru, a hlokomela dinonyana le diphoofolo tša mo lefaseng.
Dinonyana le diphoofolo di be di tseba ka ga bathomaru ba.
Go ile gwa hlokega pula ngwaga ka moka. Bjang bo ile bja oma, melete ya meetse ya oma gomme diphoofolo tša bolawa ke tlala. Diphoofolo le dinonyana di ile tša kopana tša bolela gore go dirwe eng ka komelelo ye šoro ye.
“Ke nagana gore re je Mpšhe,” a realo Tau a latswa melomo ya gagwe.
“Aowa!” a realo Mpšhe.
“Ke nagana gore re hudugele lefelong le lengwe,” a realo Kgabo.
“Ga go mo re ka yago go phela gona,” Mpša ya Nageng ya realo. “Komelelo e gohle fa.”
“Re hloka go bolela le bathomaru,” a realo Makgohlo. “Ba tlo tseba gore go dirwe eng.”
Dinonyana le diphoofolo tša kwana gore dinonyana di tlo fofela marung tša ya go bolela le bathomaru. Mo gongwe ba tlo romela dijo lefaseng go fepa dinonyana le diphoofolo tša go bolawa ke tlala.
Khudu le mosadi wa gagwe ba be ba tlile kopanong. Khudu o be a tshwenyegile kudu. O be a tseba gore ge bathomaru ba ka romela dijo lefaseng, o tlo palelwa ke go di fihlelela ka pela. O be a swerwe ke tlala gomme a sa nyake go hlaelwa.
“Eya,” a realo. “O nagana gore bathomarung ba ka hlokomela sehlopha sa dinonyana? Ba hloka kgoši ya go sepela le bona. Motho wa go bontšha bohlokwa bja kgopelo ya rena. Ke tla ba kgoši ya bona. Ke tla bolelela rena ka moka.”
Dinonyana tša ithera. Mafelelong dinonyana di ile tša nagana go ya le Khudu bjalo ka kgoši ya bona.
Gateetee Kgokgoropo a ngwaya hlogo ya gagwe. “Khudu re tla e iša bjang marung?” a botšiša. Phiri ya sega gomme Kgabo ya goeletša. Ga go yo a ilego a nagana ka bothata bjo. Go be go na le dikgopolo tše dintši. Mafelelong Makgohlo a šišinya gore dinonyana di tsenye mafofa maotong a Khudu. Ge a ka ba le mafofa a mantši a ka kgona go fofa.
Khudu e ile ya lebelelega ka tsela ye nngwe ka mafofa maotong. Diphoofolo tše dingwe di be di nyaka go sega, efela di be di tseba gore thušo e go Khudu fela.
Bohle ba pitlela moya ge Khudu a phaphasetša maoto a gagwe. E ile ya emelela ya fofela lefaufaung. Diphoofolo di ile tša reta gomme dinonyana tša opela ge Khudu e fofela godimodimo marung.
Khudu le dinonyana ba rile go fihla marung, bathomarung ba thabela go bona dinonyana, le go bona gore ba kgethile go tla le kgoši ya bona. Bathomarung ba ile ba beakanya moletlo – dienywa tša todi le merogo ya bose yeo dinonyana di nago le sebaka se setelele di sa e bone.
“Dijo tše ke tša mang?” gwa botšiša nonyana ye nngwe ka lethabo.
“Kgane, ke tša lena ka moka,” ba realo bathomarung.
Khudu ga se ya senya nako. E ile ya kitimela pele ka megabaru ya ja lešaledi le lengwe le le lengwe la dijo, mola dinonyana di lebeletše. Bathomarung ba be ba makatšwa ke gore dinonyana di be di sa je efela tša nagana gore ke setlwaedi sa dinonyana go dumelela kgoši ya bona goja pele.
Dinonyana di be di befetšwe kudu ebile di swerwe ke tlala kudu! Di kitimetše Khudu tša hlomola mafofa a gagwe ka moka. Gomme tša fofela morago lefaseng go botša diphoofolo tše dingwe ka ga boradia bja Khudu.
Mafofa a Khudu a ile a wela tlase gomme a ikhwetša a gakanegile marung. O ile a lealea ka go gakanega. Ge a ka fofela lefaseng o tlo hwa. Gateetee a bona Lepapagai a fatafata fase go bona ge a ka se hwetše leratha la dijo leo Khudu a sego a le bona.
“Ka kgopelo, Lepapagai,” gwa kgopela Khudu, “botša mosadi wa ka gore a age mokgobo wa matlakala gore ke fofe go tšwa mo marung ke se ke ka hwa ge ke wela mmung wa bothata.”
Lepapagai o be a befetšwe ka ge Khudu a jele dijo ka moka. O rile go fihla lefaseng a botša mosadi wa Khudu gore monna wa gagwe o kgopela gore a mo agele mkgobo wa maswika wo a tlo welago go ona.
Mosadi wa Khudu o ile a aga mokgobo wa maswika. Khudu o ile a lebelela go tšwa lefaufaung gomme a bona mosadi wa gagwe a eme kgauswi le selo se sengwe. O ile a akanya gore ke mokgobo wa matlakala, gomme a tswalela mahlo a gagwe, a pitlela moya a fofa.
Mmejana wa gagwe wa nkgokolo wa wela lefaseng gomme wa betha maswika. O ile a lla ge kgapetla ya gagwe e pšhatlega.
Mosadi wa Khudu o ile a batamela gomme a lebelela ka letšhogo kgapetla ye botse ya monna wa gagwe yeo e senyegilego. O ile a mo hlokomela go fihlela a fola, efela menga ya mo kgapetleng ke mabadi a go ya go ile – ke leswao la se a se dirilego dinonyana tša batho.
Ka nako yeo, bathomarung ba be ba nyamišitšwe ke ka fao dinonyana di radiilwego ka gona. Ba ile ba lla, gomme megokgo ya bona ya rotha go tšwa lefaufaung ya thapiša lefase bjalo ka pula. Bjang le mehlare di ile tša hloga gape gomme dinonyana le diphoofolo tša ba le dijo. Efela dinonyana ga se nke tša hlwa di sa tshepa dikhudu, le lehono, dikhudu di fihla dihlogo ka gare ga dikgapetla ka dihlong ge di bona nonyana.
E ba le boitlhamelo!
* Botšiša bana ba gago, “Ge nkabe Khudu a abelane dijo tša bathomarung le dinonyana, kanegelo nkabe e fapane bjang?” Ba hlohleletše go anega kanegelo leswa gomme ba tšame ba e fetoša.
* Khudu e lewa ke dihlong mafelelong a kanegelo, go ra gore o ithutile se sengwe ka seo se diregilego! E re bana ba gago ba thale seswantšho sa Khudu gomme ba feleletše lefoko le le latelago ka puduleng ya polelo kgauswi le seswantšho sa bona: Ke ithutile gore ke …


text:
Taolo ya Meetse
The Gariep Dam forms the largest storage reservoir in South Africa, it supplies water to part of the Vaal, Fish and Sundays catchments as well as irrigation along the Orange River.
Phesente tše 70 tša bokagodimo bja mmu, di akareditšwego ke meetse. Phesente tše 97 ya meetse ka moka mo lefaseng ke meetse a letswai. Ka fase ga diphesente tše thar tša meets ka moka a ka meetse a a hlwekilego.
3% ya meetse a a hlwekilego, 0.3% fela ya meetse ye e hwetšagalago bonolo go rena go nwa goba go šomiša mo tšweletšong ya dijo le diphahlo e tšweletša go phela. Tše dingwe ke:
69% - Go kgahlwa
0.7% - Ka lefaufaung
30% - Ka tlase ga mmu
Meetse ke mothopo wo sa felego. Palo ya meetse ye e bego e le gona lefaseng mengwaga ye e fetilego, e sa le gona ebile e ka oketšege. Seo se swanetšego go fetoga ke ka moo re šomišago methopo wo wa bophelo go phela. Re swanetše go ithuta go se senye. Meetse a a hlwekilego ao re a šomišago:
70% a šomišwa go temo
20% mešomo yam o intastering le
10% ka lapeng le go nwa.
Go tšweletša dijo re swanetše go thomiša ka go kgaotše go hwetša ditsela tše mpsha tša go fokotša go senya ka mo tšweletšong ya dijo.
O tšweletša kilokramo ye tee ya nama ya kgomo tšea meetse a dilitara tša go lekana 15 000 goba 15 m³.
Go tšweletša kilokramo ye tee ya reise go tšea meetse a dilitara tša go lekana 3 500 goba 3.5 m³.
Re na le mahlatse gore mo temong ya sebjale, dihlama di tlišitše ditsela tša go hlokomela meetse a kager ga mmung. Se se dumelela nošetšo ka mekgwa ye mefša, ya go se senye go swana le nošetšo ya godimo ga mobu le ka tlase. Le ge go le bjalo, palo e fetago 60% ya meetse e dirišwago go nošetša mo temong e a sennywa ka ka go se šomišwe gabotse. Go ela meetse ao a lego gona mo medu ya dibjalo tša go fapafapana, go tla thuša go fokotša ditahlegelo.
Go kgoboketša meetse goba ‘puno ya meetse a pula’ go tšwa marulelong ka lebaka la ka ntlong le serapa go dirišwa ka bophara go kgabaganya Aforika Borwa – ka mafelong a dinagamagaeng le go oketšega kud ka ditoropokgolong....more
Mekgwa ye e fokolago ya pabalelo ya mabu le phedišo ya dikgwa di iša go kgogolego ye kgolo ya mabu le go fokotšega ga boleng bja naga....more
Nošetšo ke kabo ya meetse ya maitirelo go naga go godiša dibjalo goba dimela tše dingwe ka mokgwa wa mekero, dikanale goba diphaephe, moo pula e sa kgonego go fa meets a...more
Go bohlokwa go tseba maemo a monola mabung gore motšweletši a ka nošetša dibjalo ka nako ya maleba go netefatša gore go na le monola wo nyakegago o gona gore medu...more
Go na le ditshepedišo tše tharo tša go buna meetse a pula. Kgoboketšo ye kgolo ya kgoboketšo ya meetse a pula go tšwa ka ntle ga mellwane ya polasa....more
Meetse ka moka a fihlelela ka fase ka mehuta ya go fapana ya dibopego sa go swana le lehlwa (kapoko), pula, sefako, lehlwapula goba mouwane. Go na le methopo ya meetse ye mabedi ye...more
Go buna meetse a pula ke go sepetša le poloko ya meetse a pula go tšwa lefaseng goba marulelong a meago ka dipeipe goba meedi ya marulelo go ya tankeng ya go boloka meetse....more


text:
Lenyalo mo Setšhabeng sa Basotho
Ditshepedišo tša Lenyalo
Rulaganyo manyalo di be di tlwaelegile magareng ga baetapele bja Basotho le bana bokgošing, dikgokaganyo magareng ga bokgoši le ancestry di be di le bohlokwa go laola dikamano tša setšhaba le semolao. Ka tlwaelo tate wa mošemane o tla ya go boledišana le batswadi ba mosetsana. Ge ba ka mo amogela, o be a kgopela sego ga meetse. Ge batswadi ba mosetsana ba ka dumela, mošemane le bagwera ba gagwe ba mmalwa ba ya go etela mosetsana semmušo. Ge mosetsana a ka dumela o fa mošemane sekhafo (moqhaka). Ka tlwaelo mosetsana o tla fa mošemanae dijo eupša o tla di gana kagobane ba tla nagana gore 'o tletše dijo e sego lerato'. Le ge e le gore bobedi ga se ba hlakana, ba be ba dumelelana le kgetho ya batswadi, eupša ka dinako tša pele ba be ba swanetše go nyalana ba rata goba ba sa rate. Mo nakong tša lehono lešoko – lehono kgetho ya bona ke setlwaedi ebile basadi ba bantši ba nyetšego ba ba bomme.
Mo nakong ye e fetilego ka tlwaelo lenyalo le be le amogelwa semmušo bohali (lehumo la makoti) go tšwa go lapa la monna go ya go bomosadi. Ditefo tša dikgomo le diruiwa di be di laetša gore bana ba tla ba ba ga bo tate le sehlopha sa lapa e sego ga bomme. Palo ya bohali e be e le dikgomo tše 20, pere e tee, le dinku goba dipudi tše 10, eupša ga se gantši e be e lefelwa ka botlalo. Ka morago ga go fetiša dikgomo tše 10, ditefelo tše latelago di be di thuša dihlopha go bopa segwera.
Mo nakong ye e fetilego ka tlwaelo a lenyalo le be le dirwa ka pejana ka morago ga dirulaganyo. Pele ga lenyalo bobedi bja boba ba be ba sa swanela go ba le thobalano goba go dula mmogo. Lehono, manyalo a mantši a direga ka morago ga go tšgaba goba ge monna le bagwera ba gagwe ba utšwa mosetsana (shobela) ba mo tšea ba mo iša ka gae, fao a amogelwago bjalo o ka re lenyalo le dirilwe. Phoofolo e ka bolawa go keteka tiragalo ye, mola dithoto tša mosadi moemedi di romelwa ka morago ga gagwe. Bohali bja mathomo bja dikgomo tše selelago goba tšhelete e lekanago ya bona, ke go lemoša kamano ya thobalano magareng ga monna le mosadi wa gagwe, eupša ga se tokelo ya go dira kleime ya bana ba gagwe ba bjalo ka maloko a sehlopha sa gagwe; go se dikgomo tše 10 (goba tšhelete ya go lekana) e swanetše go fetišetšwa go amogela pele ga setšhaba.
Maikarabelo a Makoti
Lehono, baratane ga ba holofela go ba le lapa la bona. Makoto o dula le batswadi bja monna. O a apea, o thuša ka mešomo ya ka gae, le go šoma mašemong, ka dinako ka moka o swanetše go hlopha melawana ya tlhompho (hlonipho) ya tate, tšeo di akaretšago le go se bolele leina la gagwe goba lentšu le le ka kwagalago go swana le lona. Mo nakong ye e fetilego monna o be a ka dira kgopelo ya naga le lefelo la kago mo mathomong a sehla sa morago ga lenyalo, gomme e be go ba le tšweletšo ya Lapa. Kgatelelo ya naga lehono e ra gore o ka ema go feta ngwaga. E fela, bomakoto ba bantši ganetšana le se, ba nyaka malapa a bona ka pela ga lenyalo ka morago ga lenyalo.
Translated by Lebogang Sewela


text:
Goldie Rockcod
Cod ya Leswika
Leina la lapa la tlwaelo
Cod ya leswika, tša dihlopha – ya gauta
Leina le lengwe la yona
Fairy bassletts
Leina la tša thutamahlale
Anthiinae
Bogolo
Go fihla disentimetara tše 25, palogare ya disentimetara tše 12.
Boitšhupo
E lebelega bjalo ka hlapi ya gautu ya meetseng a hlwekilego le ge e le go mebala e hlagelela kudu ka bopinki mmala, wa namune, le botala bja leratadima bjo bo bonagalago. Dipoo le ditshadi di na le mebalabala kudu le mesela ke ye megolo ya sebopego sa kresente.
Tshedimošo ya Kakaretšo
Lapa la ka fase la Anthiinae le bopša ke 25 ya tša kakaretšo le 82 ya mehuta ya diphedi. Ke lapa la dibass le tša dihlopha. Dihlopha tše kgolo di ka bonwa mo mekekemong. Dihlopa tša ditshadi tše nnyane ka gare ga dihlopha tša dihlpapi le poo ye tee ye bušago le 2-12 ya ditshadi. Dipoo di rata kudu go laola selete gomme di bontšha mekgwatatelano ya tšhireletšo yeo e le go ya go lwa. Dianthia ka moka ke ditshadi. Tshadi ya go laola selete e tla fetola bong ge poo ya go laola selete e hwa. Di ntšhetša mae ka ntle lewatleng la go bulega.
Phepo
Di ja zooplankton.
Phatlalatšo
E direga dithempheretšheng ka moka le mawatleng a borutho a lefase.
Mehuta ye e tlwaelegilego
Harlequin goldie - Pseudanthias connelli
Goldie ya lephegwana la hlapi la thapo - Nemanthias carberryi
Goldi ya lewatleng - Anthias squamipinnis


text:
51
Jes. 29:11
Ka bona puku ka seatleng sa go ja sa yo a dutšego setulong sa bogoši. Yona e be e ngwadilwe ka mo le ka mo, gomme e tswaletšwe ya kgomaretšwa ka dikgomaretši tše di šupago. 2Ka bona morongwa wa senatla a goelela a botšiša a re: “Ke mang yo a lokelago go kgomarolla dikgomaretši tša puku le go e bula?” 3Eupša gwa hlokega motho legodimong le lefaseng le ka fase ga lefase yo a lokelago go e bula le go e bala. 4Nna ka lla gabohloko ge go se yo a lokelago go e bula le go e bala. 5
Jes. 11:1,10
Fela yo mongwe wa bagolo bale a re go nna: “O se ke wa lla. Bona, Tau ya go tšwa kgorong ya Juda, e lego setlogolokhukhu sa Dafida, o fentše manaba a gagwe, gomme ke yena a kgonago go kgomarolla dikgomaretši tše di šupago tšeo le go bula puku.”
6
Sak. 4:10
Mo gare ga bagolo bale le setulo sa bogoši se se bego se dikaneditšwe ke diphedi tšela tše nne, ka bona go eme Kwana ye nkego e bolailwe, e na le manaka a a šupago le mahlo a a šupago ao e lego meoya ye e šupago ya Modimo ye e bego e romilwe lefaseng ka moka. 7Kwana yela ya tla ya tšea puku yela ka seatleng sa go ja sa yo a dutšego setulong sa bogoši. 8
Ge e e tšea bjalo, diphedi tšela tše nne le bagolo bale ba masome a mabedi le ba bane ba itahlela fase mo pele ga Kwana, ba e lotšha, mongwe le mongwe a swere harepa, ba swere le dibjana tša gauta tše di tletšego seorelo; ke tšona dithapelo tša badumedi. 9
98:1
Jes. 42:10
Ba be ba opela sefela se sefsa ba re:
“O lokela go tšea puku yeo le go e kgomarolla dikgomaretši.
Gobane o ile wa bolawa,
gomme ka madi a gago wa rekollela Modimo batho ba go tšwa dikgorong tšohle,
le malemeng ohle,
le ditšhabeng tšohle,
le merafeng yohle;
10
Kut. 1:6
wa ba dira mmušo wa baprista ba go hlankela Modimo wa rena,
gomme ba tla buša lefaseng.”
11
Ge ke ntše ke lebeletše, ka kwa mantšu a barongwa ba diketekete tša go se balege. Ba be ba eme ba dikaneditše setulo sa bogoši le diphedi tšela tše nne le bagolo bale, 12ba goelela ba re:
“Kwana ye e bego e bolailwe e lokela go fiwa maatla le lehumo
le bohlale le bonatla le tlhompho le letago le tumišo!”13Ka kwa le dihlolwa tšohle tša legodimong le tša lefaseng le tša ka fase ga lefase le tša ka lewatleng – a ke re diphedi ka moka tše di lego mo gohle – ka di kwa di goelela di re:
“Go yo a dutšego setulong sa bogoši le go Kwana
go išwe theto le tlhompho le tumišo le maatla go ya go ile!”
14Diphedi tšela tše nne tša fetola tša re: “Amene!” Bagolo bale bona ba itahlela fase ba khunamela Modimo le Kwana.


text:
Ke Banareng ba ga Letswalo la Mmatau’a magasha.
Re boya kwa ga Mmapelega batho, ga Mmathari’a Namane.
Re balaudi ba mmatsela tswako ba bo Mmamotopo’a noga machosha le mohla e hwile.
Ba bo mma-a re-hlale- motho, motho re hlala moloi.
Ke rena ba bo Mmashila, Malesela¬†¬†le Marothi’a Mmafefere,
Nkadime leselo bana ba ka ba letje ka tlala maleng.
A re rete marete a motho, marete re reta a khomo podile a reteletja Mogale,Mogale wa Khuto le Nkong.
Se bone sebe mashupeletja a shupeletja shako la hwa.
Legadima morwa’ maboke diatla di hlaba ka makgolo marumo o tla swara bjang? banareng wee! ke bohlabirwa motlokwabahwa pele babulela bangwe dibaka.


text:
Taba ye a e lwelago tsatsi ka tsatsi,
Setlwaedi sago gomela mantsu,
Ge re le mararankoding a leago,
Ke re aowa go baneng ba rena,
Ke re le ba laetsang mantsu a ponoka,
Kgane ke ye jwang nelete yeo?
Nke re hlabetswe ka tshwana tswafa,
A re sa kgona go ngwala mantsu ka botlalo,
Ke ra rena re ipitsang batswadi ba bana,
Ao wee, nke o bone molaets wa gona,
Mogwalo wa gona ke mahlabisa dihlong,
Le ditlogolo le ditloglwana e ba tseni.
Ka nnete re thupilwe bana ba thari ye ntsho,
Kgopolo e tshetswe ke mpholo o kotsi,
Kgopolo e tshetswe ke seja bohloko,
Ka molomo wa goja lehlabula a re,
Ke boloka nako kago dira bjalo.
Ra botsiso ya re tlela ra re,
Ra kgotsa kgotsang yela ya kgale,
Ra re yeo ae lebakabaka samma,
O kitimetsi kae ga naga re tsebe,
Ngwala mantsu ka moka ga ona,
Ka mopeleto wa maleba.


text:
Mokgatlo wa sepolotiki wa Sezulu o be o agilwe go swana le tlase. Ka tlase ga sebopego go be go na le dintlo tša batho (imizi), tšeo di akareditšego diyuniti tše nnyane tša sepolotiki ka mo Mmušo wa setšhaba. Umuzi ye nngwe le ye nngwe e be e le ka fase ga taolo ya umnumzane (hlogo ya lapa), yo a bego a na le maikarabelo a go bea melao le go šoma ka taelo efe goba efe ya ka gae goba dithulano tša tikologo tšeo di ka tšwelelago. O be a na le maikarabelo induna - hlogo ya selete e (isigodi) ka mo umuzi e bego e le gona.
Hlogo ya selete e be e na le maikarabelo a melao ka moka le toka mo seleteng sa gagwe ebile ba be ba rarolla dithulano tšeo dihlogo tša lapa di be di sa kgone go di rarolla, ka lebaka la gore di be di le tše kgolo kudu goba bohlokwa go yena go ka di rarolla. Selete ka morago e be e le karolo ya gare ga selete se se golo, isifunda, seo se be se se laolwa ke hlogo yr bohlokwa ya selete goba kgoši (inkosi), yo e bego a hlokomela kgoši. Mo nageng le nako yeo tsela ya go boledišana e be e le boima go fihlelela dikgokagano, sebopego se sa dipolotiki se tlišitše ka tsela ye e kgontšhago kgoši go tiragatšo ya sepolotiki sa mmušo wa gagwe.
Bontši bja tshepedišo ye bo phologile khuetšo ya bathobašweu, le mmušo wo mofsa wa temokrasi ya Afrika Borwa, ye e kgethilwego ka 1994, e ile ya dumela bohlokwa bja go thekga le go hlokomela dibopego tša setšo sa taolo ka kgahlego ya magaeng. Le ge go le bjalo, ditiro tša setšo tše dingwe di thulanago le ditlhagišo tša molao wa Afrika Borwa, tšeo di tiišetša tšwelo pele ya tekatekano go sa lebelelwe mohlobo, sedumedi se tsenetšwego goba bong. Kabelo ya naga go basadi, yeo e ka ba e sa dumelelwa mo nakong ye e fetilego, bjale e tlwaelegile.
Translated by Lebogang Sewela


text:
Nontsikelelo Thethiwe e be e le ngwana wa bobedi gare ga bana ba bahlano o belegwe go Bonilizwe le Monikazi Thethiwe ka Oktoboro 1918 21, mo tsomong ya Transkei. Mmagwe o be hlwa a babja ka morago ga beke ge a phologa letadi la Spain, Nontsikelelo o be a swanetše go hlokomela bana ba thari ba gabo.
Ge a be a na le mengwaga ye 11, tate wa gagwe o ile a hlokofala, ka nako yeo o be a na le mengwaga ye 15 mmagwe a be a hlokofala le yena, gomme ba mo tlogela gore a tšee karolo ya go ba mme a fepa bana ba thari ba ba raro. O amogetše leina la Albertina ge a thoma go tsena sekolo mo Xolobe.
Ka nako ye a fihlago mafelelong a Sekolo sa Poraemari sa o be le mengwaga ye mebedi ya go feta bana ba mphato wa gagwe ka lebaka ka go phela a se tle sekolong. Ka ntle ga se, o be a dira botse mo ditirong tša setšo le dipapadi e bile o ile a ba mosetsana yo a kgethilwego go ba hlogo/moetapele.
Nako e tee fela ge mengwaga ya gagwe e ilego ya mo gatelela ke ge ba ile ba gana go mo fa pasari ya go tsena sekolo se se Phagamego sa mengwaga ye mene, le ge e le gore o be a le wa mathomo ka go thopa Phadišanong. Barutiši ba Albertina ba be ba befetšwe ka tshwaro ya sa sekolo ye sa lokago gomme ba ngwalela kuranta ya seXhosa , imvo zabantsundu, ba be ba holofela go maatlafatša taba ya bona gore a kgone go thopa sefoka.
Athekele e hwetše šedi ya Moruti wa kantorong ya selegae aa Roma yo a ilego a bolela le Moruti Bernard Huss mo kholetšheng ya Mariazell. Albertina o ile a hwetša pasari ya mengwaga ye mene mo Mariazell gomme motse wa gagwe ka moka wa keteka.
Maemo a mo nageng e be e le gore ga se bana ba bantši ba ilego ba fiwa sebaka sa go ithuta. Buti wa gagwe wo mogolo ga a tsena sekolo. Eupša, o be a na le diruiwa le mošomo wa dijo tša gore a fepe ba lapa la gabo.
Mafelelong a sekolo se se Phagamego; Albertina o be o lebane le sephetho gore o tla dira eng ka morago ga sekolo. Toro ya gagwe e be e le go ba morutiši, eupša maomo a be a sa mo dumelele. O ile a ba mocatholicism ge a be a sa le mo Mariazell gomme a na le maikemišetšo a go dula a sego a nyalwa, o tšere sephetho sa go ba mokgethwa.
Ka fase ga papatšo ya Moruti Huss, o ile a lemoga gore go ba mokgethwa go tla dira gore go be boima go thekga lapa la gagwe. Bakgethwa ga ba gole moputso e bile ga ba tloge mo lefelong la mošomo. Seo se be se ra gore, Albertina o tla palelwa ke go thuša lapa la gagwe ka tšhelete goba go ba bona ge ba mo hloka. Bjale o tšere sephetho sa go ba mooki.
Ka tšhelete ye a bego a e hwetša ge a be a šoma bjalo ka mooki o be a kgona go thuša le go hlokomela bobuti di kgaetšedi tša gagwe, a ba iša sekolong. O thomile go hlahla mo sepetlele sa Johannesburg ka 1940 gomme a thoma bjalo ka mooki wa go belegiša ka 1946. Gantši o ile a swanelwa ke go sepela go etela balwetši mo makheišeneng, a sepela a swere didirišwa tša gagwe ka mo mokotleng godimo ga hlogo ya gagwe.
Ge Albertina a ntse a šoma bjalo ka mooki ke gona fao a ilego a hlakana le monna wa gagwe, Walter Sisulu. Bjalo ka leloko la mokgatlo wa African National Congress (ANC) yo mongwe wa morutiši wa Nelson Mandela, Walter o a le gare ga dipolotiki kudu, ka morago ga nako Albertina o ile a gogelwa gare ga dipolotiki le yena.
O tšwetše pele go ba sedirišwa sa tshenyo ya pušo ya kgethollo, a lebeletše mengwaga ya gagwe ya mmušo, le mathata a ona le golego. O ile a tsebja bjalo ka mme wa setšhaba.
Albertina Sisulu fihlile mafelelong a bophelo bja gagwe ka 2 June 2011 ka mengwaga ye 92. O be a le ntlong ya gagwe mo Linden, Johannesburg a lebeletše TV le ditlogolo tša fao a thomilego go babja. Ke ge ba di paramedics ba kitimile mo tiragalong, eupša ba paletšwe ke go mo tsošološa.
E be Mopresidente wa Afrika Borwa, Jacob Zuma, a etela lapa la gagwe go lefa hlompho ya gagwe. O ba tsebagaditše gore o tla hwetša naga ya setšhaba le gore o tla fofiša difolaga ka fao go swanetšego go thoma ka 4 June go fihla ka letšatši la poloko ya gagwe. Albertina o phologile ka bana ba gagwe, Max, Mlungisi, zwelakhe, Lindiwe le nonkululeko gammogo le ditlogolo tše 26 le ditlogolokgolo tše tharo.Translated by Lebogang Sewela


text:
Maburu a Go Sepela a ka Richtersveld
Ke Bomang Baoe bego e le Maburu a go Sepela?
Gomme ke bomang bao e bego e le maburu a go sepela? Gabotse, mathomong, balemrui ka moka ba Yuropa ba be ba gapeletšwa go phela bokgole bja boripana bjo bokae go tšwa ka Fort ka Motse Kapa, gore Khamphani ya go hlagelela mafelong ka moka e ka bea leihlo go bona. Ka mathomo a bo1700, le ge go le bjalo, bodulo bo be bo godile go feta baabedi ba yona le naga ya tlaleletšo di be di nyakega go fihlelela nyakego ya dijo le nama. Ka fao balemirui ba bašweu ba be ba dumelelwa go sepela le go dira khuetšo ya mašemo a mafsa godimo ga dithaba.
Se e bile go tšwelela ga Trekboers (thwii, balemirui ba go sepela) le bašweu ba Yuropa bao ba tiilego ba tšwetše pele go tšea mollwane ka Motse Kapa ka moka. Ka moragonyana, go tšewa ga naga go beilwe bjalo ka molao wa tshepedišo ya kadimo ya dipolase, seo se dumeletšego go dira dikhuetšo tša dikarolo tše kgolo tša mollwane ka neelano ya tefelo ya khiro ye e fase ya ngwaga ka ngwaga go Khamphani. Ditokelo tša naga tša setlogo di be e le, ka nnete, di hlokomolotšwe. Le Bahloka Ditšhupo bao ba bego ba hlompega nnyana ba gapeleditšwe go neelana ka dinaga tša bona ge ba kopana le dikhuetšo tša balemirui ba bašweu.
Katološo ya Bašweu
Le ge go le bjalo, maburu a go sepela a thomile go phatlalala, mathomong ka Overberg ye e nonnego ka bohlabela le go ya ka nageng ya Waveren ka lebowa-bodikela. Le ge go le bjalo, ka Namaqualand le klelaemate ya yona ye omilego, e be e sa angwa mathomong ke katološo ya bašweu, MaKhoikhoi a mantšhi le dihlopha tša Bahloka Ditšhupo di be di kgotoletšwe ka ntle ga mašemo a bona ke maburu a sepelago gomme ba ile ba ya lebowa. Se se beile kgatelelo ya tlaleletšo mo nageng le seriti sa dipolotiki sa Namaqua.
Mo nakong ye e sa fetšego pelo, mabauru a sepelago le balaodi ba MaDutch ka Motse Kapa le bona ba ne ba amegile mo go dikgoši tša MaKhoikhoi, le go ba neela ka ‘ofisi ya bašomi’ ya hlogo ya koporo ka neelano ya tirišano le thekgo ya bona ka masolo a kgwebo. Se se tšwetše pele go nyatša boetapele bja setšo sa MaKhoikhoi. Go tloga fao, ka bo1750, tshepelo ya maburu ya mathomo e thomile go tsena ka Namaqualand moo ba khueditšeng dipolaseng tše dintšhi tša bona.
Phadišano ya Naga
Ka tlwaelo, balemirui ba ba Yuropa ba ne ba sa fapana kudu go balemirui ba setlogo ba go sepela bao ba bego ba šoma naga nakong ye e fetilego. Ka seleteng sa Namaqualand sa go omelela, go fa mohlala, bontšhi bja bona bo amogetše setšo sa matjieshuise bjalo ka yuniti ya bodulo ye e kgethilwego. Gape ba hudušitše diruiwa tša bona,go sepela le dihla go nyaka naga ya mafulo a a kaone, yeo.
Go molaleng gore se se ba bea phadišanong thwii le badiši ba ka Namaqua mo methopong ye e hlaelago ya tlhago. Le ge go le bjalo, Balemerui ba Yuropa ba ne ba na le Modimo le mmušo ka lehlakoreng la bona le, kgopolo ya bona ya bong bja naga ya poraebete bo tloga bo tiile, ba ile ba tsea nagamagaeng ka moo go sa thibelwego. Ka gona, mo mengwageng ye e latelago ye 100, maburu a go sepela ba kgonne go dira batho ba setlogo ba ka Namaqua ba se na lentšu go tšwa mo mafulong a bona a kgalekgale.
Bafaladi ba BaNamaqua, Barwana, BaKhoikhoi le Bahloka Ditšhupo ba kgotholetšwe kgole mafelelong ka lebowa, moo ba ikhweditšego ba phadišana ka bobona. Go sepela ga batho go go bego go hlaloša maphelo a bona go be go feditšwe le mananeokgoparara a bona a go hudugela a setšo a be a sentšwe. Ba bangwe ba bile ba ineela gomme ba ya go nna bašomi ba maburu a sepelago, goba go šoma bjalo ka bašomi ba ka dipolaseng tša bona.
Dipoloko tša Setlogo
Ba bangwe ba tšhabetše ka tšhireletšong ye e nnyane ya diteišene tša baromiwa goba ka mafelong a kgole ao a tlilego go bitšwa bjalo ka ‘dipoloko tša setlogo’, kudukudu go dikologa boromiwa bja Leliefontein ka Kamiesberg le ka Richtersveld (tšeo, go fihlela ka 1847, e be e le go putla mellwane ya semmušo ya Bothopi bja ka Motse Kapa). Lehono, mafelo a a setšhaba a akaretša 25% ya Namaqualand gomme e na le 40% ya setšhaba sa yona.
Dihlopha tše dingwe di ne fetogela bo ba baeki gomme ba thoma go phuruphuša ka mašakeng le metseng ya baagišane ba bona. Ka nnete, mollwane wa Noka ya Mmala wa Namunenba e fetogile go ba se sengwe sa ‘lesoka la bodikela’ mo nakong ye, ka bontšhi bja methalo ya bahlakodi ba merafe ya go fapafapana, ba ralala ka lefelong go hlola mathata.
Tiragalo ye nngwe ye e sa lokago kudukudu ye e dutšego ka kgopolo ya Namaqualand e diragetšego ka bogare bja bo1800, ge komelelo ye kgolo e tsene moo lefelong leo. Ka lebaka le, batho ka seteišeneng sa baromiwa sa Steinkopf ba ile ba huduša ba malapa a bona le mehlape ka lefelong le ka bago dikhilometara tše 15 kgole. Go tloga fao, ka Sontaga o mongwe ka ge batho ba bagolo ba le kerekeng, sehlopha sa bahlasedi ba Barwana ba tsene gare ga kampa, go bolaya 32 ya bana ba MaNama. Lefelo le le swailwe ka leswika ebile le tsebja bonolo, bjalo ka Kinderlê (moo bana ba robetšego).
Translated by Lawrence Ndou


text:
Tilefish
Hlapi ya Thaele
Leina la lapa la tlwaelo
Hlapi ya thaele
Leina la tša thutamahlale
Malacanthidae
Bogolo
Go fihla disentimetara tše 125, palogare ya isentimetara tše 18.
Boitšhupo
Mmele wa sebopego sa sikara, ya go ba sesana go ya moseleng. Dihlogo tše nnyane tša nkgkolo. Lephegwana la hlapi la ka morago le tšwelela pele. Mokokotlo wa leswafohlapi ka dikhupetšong (operculum).
Maphegwana a hlapi a mosela a fokoditšwe ka go bopega bjalo ka foroko. Lephegwana la hlapi mosela le na le mekokotlo ye me bedi. Mmala wa serolane wa meriti, botsothwa le boputšwa ke tša go hlagelela kudu.
Tshedimošo ya Kakaretšo
Lapa la Malacanthidae le bopša ke 5 ya tša kakaretšo le 42 ya mehuta ya diphedi. Di nna ka sehlabeng le meleteng yeo e epilwego ka bo tšona. Gape e hwetšwa ka koral yeo e sa šomišego.
Ka pono yeo e lego ya go b aka godimo kudu. Tše dingwe di ka fetola mmala go feketša dibatana. E hwetšwa e le nnoši goba ka dihlophaneng tše nnyane. Di ntšhetša mae ka ntle lewatleng la go bulega.
Phepo
Di ja zooplankton dikhrustašiene tše nnyane, diboko le diphoofolo tša go hloka mekokotlo.
Phatlalatšo
E direga dithempheretšheng ka moka le mawatleng a borutho a lefase.
Mehuta ye e tlwaelegilego
Hlapi ya thaele ya methapo ye khubedu - Hoplolatilus marcosi
Hlapi ya thaele ya Santa - Malacanthus latovittatus
Hlapi ya thaele ya mothapo moseleng - Malacanthus brevirostris


text:
***Sereto sa ga Magoro***
Ba ga Magoro ke dikolobe.
Nna ke kolobe kgolo setshaba meetse,
Lerageng nkaralokela sedula se shutsa.
Dimpana mararampana go khora ake gotsebe,
Samma tshila ga e bolae.
Dinko ke mafamo,
Moselana nkoko.
Dikolobe tsa ga Magoro ke batho babo mosere homotsa dibatana,
Gobane dilo tsa melwane di a re seleka,
Ke batho babo kgomo a Mokgadi batho ba gore ge ba e ja ba ala mokgopa gore go se be le mpesa yeo ekago topa marathana,
Gobane maratha go topa mpsa ya bohlale fela.
Keilalo nna Magatlo magatlola,
Dintwa tsa lesaka,
Nna motho wabo Maswara a tiisa sefolosa nkwe thabeng,
Nna sehunulla ngwaga,
Samma ka se bonwe ngwaga ka moka lesaka lea swiswing moo le yo hwetsago marumo a louditswe.
Reba ila mosela wa pudi mothopo reja,
Ya shiya shiya kolobe dimpa e yaya.
Re diseku.
Mahlatji weee!!
***KAPA***
Bakone wee!
Rena re baga Magoro a Mangwakong
Dithamaga tsa mereto Maswiri a mupudung a mahubedu
Rena Bakone ga re nyana re ba botlana re ja mmutla a lale
Rena re batho ba gabo Mpholo Mmadumane Phaka dimakanka Maila-go-fenywa,
Rangwato Magoro and Mmino wa Koša:
Ba re ganka nkabe di adingwana ra nea Mpholo wa ga Magoro a di epiša Lekgwara
Ke babo Sela Ntshathuma
Seale ke Mmamosela wa Matuba
Bare Seala tshela gabedi laboraro o we fase
Rangwane a Mmakoloi tsa makgowa
Seala ke lephodisa ka Morišane
Mapogo kotsa motse ke sebo sa banna
Ke batho ba gaabo Tomane Mogale
A tomatomela makgopho a Ramogola a Molala
Re batho ba gaabo Nkgodi a tšwago Phupu
Rena Bakone ga re gole re purakela
Go gola ba Magakale ba menotlo e metelele
Rena baga Magoro re re eja re ala mekgopa
Re tshaba dimpša go topa marapo
Ke babo Phaswane a Leswene Ntsikitsane ya Maja
Ka leleme thitelwana a hano.
Bakone wee!!
Babina hlanhlagane!!***


text:
Bohlatse bja histori bo šišinya gore ka ngwaga wa 1593 go be go na le batho ba go belela sethosa mo nokeng ya Mthatha ka moo lefelong la go tsebaga lehono bjalo ka Kapa Bohlabela, le gore ba be ba šetše ba le ka seleteng sebaka nyana. Go ya ka setšo sa polelo, Thembu, Sethosa le batho ba Mpondomise ba tšere Kapa Bohlabela mo Nokeng ya Umzimvubu ya meloko ya pele ga ge ba tla go lebopong la lewatle.
Tše ka moka di akanya gore digopolo tša dirutegi mabapi le go huduga ga batho ga bolela sethosa- go tšwa go bja Afrika ya Bohlabela mo nakong ye fetilego di a nyakišišwa. Nyakišišo ya dinyakišišo, magareng ga tše dingwe, ka ntle le pelaelo e tla araba dipotšišo tša go swana le še ka moso. Go fa mohlala, go epolla bjo bo dirilwego ka mo polaseng ya lefelo la kgauswi le Canasta lehono le tsebega bjalo ka East London go šišinya gore, go tloga ka ngwagakgolo wa 7 AD batho ba go bolela sethosa ba be ba dula kgauswi le Noka ya Nare.
Mo nakong ya ngwagakgolo wa 19 batho ba Hlubi, Zizi, Tolo le Bhele ba ile ba ya seleteng seo se ilego sa bitšwa Transkei (bjalo ke karolo ya Kapa Bohlabela). Batho ba ba, bao mafelelong ba ile ba tsebja bjalo ka Mfengu, e be e le bana ba Kgoši ya Mothosa ye Kgolo ya Hintsa. Ka 1835 ba ile ba bela ke Baruti le bafaladi ba bokoloniale ya British bjalo ka ‘sebo ba go tšwa Mfecane’ i.e kgoši ya Mazulu Shaka' ‘ntwa’ ya 1820s. Ba ile ba golegwa ka tlase ga tšhireletšo ya bokoloniale kudu ka nepo ya go godiša dirapa tša bašomi.
Batho ba Mfengu ba Transkei ba be ba le badirišani ba sešole ba bafaladi ba bathošweu kgahlanong le Mathosa mo Dintweng ya Mellwane tša 1846-7, 1850-3 le 1877-8. Ka lebaka la maitapišo a bona ka tšhireletšo ya Cape Colony, Mfengu ba ile ba hwetšwa ditšhelete tša naga tšeo di be di le tša Mathosa, go tšwa go batho ba taolo.
Ka thulanong ye e golago ya mabapi le mellwane le dithulano tša batho ba go tšwetša pele le British le sehlopha sa bokoloniale, dikgoši tša Mathosa, magareng ga bona Sandile le Maqoma, ba tšweletše bjalo ka bangwe bao ba bego ba elwa go swara mašemo a bona, le balatedi ba bona.
Maqoma, ke motho wa meano yo bohlale le yo maatla wa go kgona go lwa, o ile a hwa a le kgolegong ya Robben Island ka 1873. Sandile o ile a gobatšwa mo ntweng le sesole sa Mfengu mo Isidenge Forest ka Mei 1878. Ka lebaka la mahu a bona, mašole a sethosa ao a bego a setše go buša a ile a wa. Mathomong a 1880s Mpondo e be e le mmušo w amafelelo wa Cape Nguni wa go tlišwa ka fase ga bokoloniale.
Translated by Lebogang Sewela


text:
Sereto baTau ba ga Mabitsela
Kgomo e a tshwa!
E Kgangwa ke mang ? E Kgangwa ke Motsomele wa Meriti menga mebedi maloba, tau ya Tsomela.
Ke Motho wa bo Mabitsela a bo di kgosi,
Tau se jela Leopeng,
Se gakantšha diphukubje le magokobu.
Ditau ge di e ja di a bopa tša etša maloba ge dibola.
O se bone Madidimalo go didimala ,
Pelo bohloko e bokwele.
Batho ba Motsomele o Mohwibidu.
Ke rena Batho ba Morua kgomo a Tsomele,
Ke rena batho ba go phušumana dithaba,
Mathabatha a bo Mosima.
Batho ba bo-Tšhika makatse wa Tsomele.
Retlogile Tsomele re phumegile,
Batho ba ka re bona ba re sega.
Ba dia methito yela ye mentši e ile kae?
Re šetše re seba ka fore mmammaswi. Batau weee
Ba bina šoro wee!
Kapa*
DiTau
Matsumela a ma hwibidu Rita wee la morokobala la itšwe le mahufa gobedi
Ke Mabitsela wa ramme Tau sejela leopeng.
Le ge o ka e jela leopeng, magokobu a go bona.
Ke batho ba bo tlhatla phokeng,
Motho wa Mokgoshi wa mosegare.
Ke batho ba bo tshikamatsepe ramano.
Kgwading se kokotela lebitsi mokgotheng.
Ko tsumele e tshwetse ka mosela Ke Rita la mmaMokgadi le Rita selemo,
Lehlabula e be mehudi ya phoka-noka.
Ba re o se bone Rita go ifala bonanana bja yona e bo humane.
Ke ba sekurumane sa ya lla se se rego nkaba Matome a Rita ka opela koma borethe le macheru a motlapema e mothata modula maeba.
Banye bja lefe Matome bja nkgahla ka ya kumula ka leba nabjo;
Sekuruwe se se makgolo se se marotholodi a pula ke batlogolo ba Mathupi a di kgwetšwe seketane.
Yo a thapetšego manthata di tswetše o mošweu a šala a lla tšiu o yo montšhi a šitwa ke go nkgatoga ge a tia lekgopolotše, ke letlankana o papa Ngwakoana Mabitsela. Ke batlogolo ba Matebe kgomomothoan’ e monnyane a mmalekakana bare Matebe a gabo ba mmitša. Moka o bitšwa ke mmamaropene a boile leeto o re e tla o khunele bana dithokgolo.
Monna ke thopi mmaMošibudi a ramme…. Tsumele wee!
Ke tjhaba baDiti
Inama se go tshele!
Kapa*
DiTau
Ke bo Mabitsela a bo Dikgoši,
Tau sejela leopeng
Se gakantšha magaka le magokobu a mahlaka Rampuwele ke a tloga,
Motau wa bo dikatana.
Motau o lebelo go lwa ka thipa o se lahle,
Maremela wa bo Masai,
Tlou remela o sepela,
Kabu-kabu lenyama le fe ya batho Le loma la kgora ya bo mosela yo mošweu.
O thitsa a fiwa ke mang Mmasekgotse a ile badimong,
Pula ya mola wa kgomo ke seotše Marothobolong,
Pula ya bosasa a Mabitsela,
Ke Batho ba boyago lefa-laolo la mpata a kgori leotla dipororo,
Ke Motsomele o mohwibidu wa Machika a Matsepe


text:
Thoko o ile a ya bokgobapukung le Koko. O be a rata monkgo wa moago o moswa. O be a rata dišelefo tša dipuku le ditafola tša go phadima. Lehono, o holofela gore o tla hwetša se sengwe sa go bala sa go kgethega. Puku ya dikanegelo … ya go ba le diswantšho!
O be a swere seatla sa Koko sa borutho ge ba tsena ka phapošing ya go ba le dipuku tša bana ka moka. Lekgarebe la mo tesekeng le ile la ba lebelela la myemyela. Le be le apere petšhe ye nnyane. E be e ngwadilwe gore,“Mo-šomi-wa-bo-kgo-ba-pu-ku”.
“Thoko o nyaka go adima puku mo bokgobapukung,” a realo Koko.
“Naa Thoko o na le karata ya bokgobapuku?” gwa botšiša mošomi wa bokgobapuku. Thoko o ile a šikinya hlogo. “Agaa, morago ga ge Koko wa gago a tladitše foromo o ka diriša karata ya bokgobapuku go tšea dipuku,”a realo mošomi wa bokgobapuku.
Koko o ile a dula fase setulwaneng se seserolane tafolaneng ye talamorogo a thoma go tlatša foromo. Thoko o ile a dula setulong se sehubedu a lealea. Go be go na le ditulo le ditafola tša mebala ya go fapanafapana tše dintši. Mabotong go be go tletše diswantšho tša mebalabala le diphousetara. Mo dišelefong go be go na le dipuku tše dintšintši.
“Ke a go rata felo fa,” Thoko a hebaheba. Koko o ile a lebelela gomme a myemyela.
“Lebelela puku ye botse ye o ka yago le yona gae,” a realo Koko.
Thoko o ile a sepela ka phapošing ka go nanya. O be a sa fihlelele dišelefo tše dingwe tša dipuku.Tše dingwe o be a di fihlelela efela di be di na le mantšu a mantši di se na diswantšho.
“Etla ke go bontšhe mo re beago dipuku tša diswantšho, Thoko,” a realo mošomi wa bokgobapuku wa go loka, wa go bitšwa Nadia.Thoko o ile a latela Nadia go ya dišelefong tša go lekana le yena ka botelele.
“Tšea nako ya gago,” a realo Nadia. “Ke dumela gore o tla hwetša puku ye o e ratago.”
Ge Koko a iša foromo, ke ge Thoko a fetša go hwetša puku ye a e ratago – puku ya go bolela ka legotlo, phukubje, leribiši, noga LE ntatauwane ye šoro ya go ba le manaka.
“E a tšhoša. A re bone ge eba go na le ye e ka se go lorišego ditoro tša go tšhoša,” a realo Koko. Koko o ile a hwetša puku ya go ba le lekgata le lebotse. E be e na le seswantšho sa mamaphegwana wa go apara roko ye pinki ya palei le maphego a go bekenya.
“E bonala e le puku ya go ratega,” a realo Koko. Efela Thoko o ile a šikinya hlogo. O be a tseba gore o rata eng le gore o nyaka eng. Ka fao, o ile a kgwahliša puku ya gagwe ka diatleng.
“Agaa, batho bohle ba rata puku yeo,”mošomi wa bokgobapuku a realo ge a bona puku ye e kgethilwego ke Thoko. Thoko o ile a lebelela ka tlhokomelo ka ge puku ya gagwe e na le setempe sa go laetša letšatšikgwedi le a swanetšego go e buša ka lona. “Ke ye yona!” a realo Nadia, ge a efa Thoko puku ya gagwe ya bokgobapuku ya mathomo le karata ya gagwe ya bokgobapuku ya mathomo.
“Bjale o leloko la bokgobapuku,” a realo Nadia. Thoko o be a thabile kudu!
“Swara puku gabotse,” a realo Koko ge ba tloga.
Puku yeo! Kanegelo ye bose! Diswantšho tše dibotse! Le Koko o rile ke kanegelo ya bana ye kaonekaone yeo nkilego a e bala. Gomme e rile ge Thoko a botša bana ba bangwe sekolong ka ga kanegelo, ka moka ba duma go bona diswantšho tša yona.
Bjale, ka Labohlano le lengwe, Thoko o ile a ya le puku sekolong go ya go bontšha morutiši wa gagwe Moh Rhode gore a e bale a be a bontšhe barutwana diswantšho. Bana ba ile ba e rata ba be ba segišwa ke kanegelo, kudu Themba, yo a bego a nyaka gore e balwe gape le gape. Efela Moh Rhode o ile a tswalela puku a efa Thoko gore a e boloke ka mokotleng wa gagwe.
Mathapameng ao ka nako ya go ya malaong Koko a re, “Thoko, gosasa ke letšatši la go bušetša puku ya gago ya bokgobapuku morago. Gomme, bošego bja lehono ke bošego bja go bala kanegelo ya go segiša la mafelelo.” Ka lethabo, Thoko o ile a bula mokotla wa gagwe efela a hwetša puku e se gona!
“Ijoo, Thoko,” a realo Koko, “o swanetše go ba o e tlogetše sekolong!”
“Aowa,” a realo Thoko, “Moh Rhode o rile go mpha yona ka e bušetša ka mokotleng!”
Thoko o be a nyaka go lla. Mošomi wa bokgobapuku o tlo reng ge a sa buše puku ka moswane? O ile a thoma go lla!
“Ke mang yo a ka e tšeago ka mokotleng wa gago?” gwa botšiša Koko. Thoko o ile a nagana a ba a nagana.
“Themba Nombela!” a realo Thoko. “O ratile kanegelo ye kudu a ba a nyaka gore e balwe gape le gape!”
“Naa Themba o a utswa?” Koko a botšiša.
“Themba ka nako ye ngwe o tšea dilo a se a di kgopele, efela o phela a di buša,” gwa fetola Thoko.
Mesong ya go latela Koko le Thoko ba ile ba ya lapeng la ga Nombela go botšiša ge eba Themba o swere puku ya bokgobapuku.
“Ee,” a realo Themba, “Ke be ke tlile go bušetša, efela Linzi Dube a re ke mo adime yona.”
Gomme Themba a bontšha Koko le Thoko fao Dube a dulago gona. E rile ge ba fihla lapeng leo, ba hwetša Linzi a le gona … efela puku e be e sego!
“Tata o e swere,” a realo Linzi. “Ga a kgone go bala efela o be a nyaka go lebelela diswantšho.”
Gomme Linzi, Themba, Thoko le Koko ba ya lapeng la boTata. Ba mo hweditše a dutše pele ga lebati la ka pele a omile ka disego.
“Ha, ha, ha! Linzi, puku ye e a segiša! Ke ipshina kudu ka yona,” mokgalabje a realo. Koko o ile a hlaloša gore ke puku ya bokgobapukung le gore ba šaletšwe ke metsotso ye mmalwa fela gore e fihle bokgobapuku ka nako.
Thoko o be a thoma go bona Koko a sepediša ka tsela ye. Efela ba rile ga ba fihla bokgobapukung, ba hwetša lebati le tswaletšwe. Koko o badile tsebišo ya go re, “Go tlo bulwa gape ka Mošupologo.”
“Efela Koko, mošomi wa bokgobapuku o tlo befelwa ka gobane puku e be e swanetše go boa lehono.”
“O se belaele ka seo,” a realo Koko.“Ke tla hlalosetša mošomi wa bokgobapuku gore go diregile eng. Ke dumela gore o tlo kwešiša gore go diragala eng ge puku e le bose bjalo ka ye. Batho bohle ba nyaka go e bala! Re tla ipshina ka yona gape go fihlelela re e buša ka Mošupologo.”
Koko le Thoko ba iša puku bokgobapukung ka Mošupologo mosegare. Nadia o ile a lemoga gore e latetšwe. Efela e rile ge Koko a hlaloša mabaka a go dira gore e se boye ka nako ye e beilwego, Nadia a myemyela a re, “Ke kanegelo ye bose! Thoko, ka moso o tle le bagwera ba gago le bona ba diriše bokgobapuku … le rakgolo wa Linzi. Mesong ya Labohlano re ruta batho go bala.”
Gomme seo ke se se diregilego.
Ga se Themba fela yo a ratago go adima dipuku, efela Linzi le bagwera ba Thoko ba bantši bao a tsenago le bona sekolo ba ile ba thoma go diriša bokgobapuku. Rakgolo wa Linzi le yena o ile a dira bjalo! O rata mantšu a maswa ao a ithutago ona Labohlano le lengwe le le lengwe. Efela, dipuku tše a di ratago go feta tšohle, ke tša go ba le diswantšho tša go mo segiša!