text:
KGAOLO 82
Bodiredi bja Jesu Kua Perea
GO KATANELA GO TSENA KA MOJAKO O PITLAGANEGO
JESU O SWANETŠE GO HWELA JERUSALEMA
Jesu o be a dutše a ruta e bile a fodiša batho kua Judea le Jerusalema. Ke moka o tshela Noka ya Jorodane gore a yo ruta metseng ka go latelelana seleteng sa Perea. Lega go le bjalo, go se go ye kae o tla be a boetše Jerusalema.
Ge Jesu a sa le Perea, monna yo mongwe o botšiša gore: “Morena, na bao ba phološwago ke ba sego kae?” Monna yo a ka ba a tseba ka dingangišano tšeo baetapele ba bodumedi ba nago le tšona tša mabapi le ge e ba go tla phološwa ba bantši goba ba sego kae. Jesu ga a bolele ka taba ya gore ke ba bakae bao ba tlago go phološwa, eupša o bolela ka taba ya seo motho a swanetšego go se dira gore a phološwe. O re: “Katanang ka matla gore le tsene ka mojako o pitlaganego.” Ee, go nyakega boiteko, gona go katana. Ka baka la’ng? Jesu o a hlalosa o re: “Ba bantši ba tla nyaka go tsena eupša ba ka se kgone.”—Luka 13:23, 24.
E le go bontšha go nyakega ga go dira boiteko bjo bogolo, Jesu o re: “E tla re ge mong wa ntlo a tsogile a notlela mojako, lena la ema ka ntle la thoma go kokota mojakong la re: ‘Morena, re bulele.’ . . . Eupša o tla re go lena: ‘Ga ke tsebe moo le tšwago gona. Tlogang go nna, lena ka moka badiri ba tše di sa lokago!’”—Luka 13:25-27.
Se se bontšha tlalelo ya motho yo a tlago ka morago ga nako—mohlomongwe nakong yeo maemo a gagwe a mo dumelelago—fela a hwetša mojako o tswaletšwe e bile o notletšwe. Nkabe a ile a tla pejana, gaešita le ge maemo a gagwe a be a sa mo dumelele. Go bjalo ka batho ba bantši bao ba ka bego ba ile ba holwa ke go ba gona ga Jesu moo ge a be a ba ruta. Ba paletšwe ke go ikhola ka sebaka sa go dira gore borapedi bja therešo e be morero wa bona o mogolo bophelong. Ge e le ba bantši bao Jesu a rometšwego go bona ga se ba amogela tokišetšo ya Modimo ya phološo. Jesu o re ba tla ‘lla le go tsikitlanya meno’ ge ba lahlelwa ka ntle. Lega go le bjalo, batho “ba tla tla ba etšwa ka bohlabela, ka bodikela, ka leboa le ka borwa,” ee, go tšwa ditšhabeng ka moka, gomme “ba tla dula tafoleng Mmušong wa Modimo.”—Luka 13:28, 29.
Jesu o hlalosa gore: “Go na le ba mafelelo [ba bjalo ka bao e sego Bajuda le Bajuda bao ba gateletšwego] bao e tlago go ba ba pele gomme go na le ba pele [Bajuda ba e lego batho ba bodumedi bao ba ikgantšhago ka go ba ditlogolo tša Aborahama] bao e tlago go ba ba mafelelo.” (Luka 13:30) Go ba ga bona “ba mafelelo” go bolela gore batho bao ba sa lebogego ba ka se be gona le gatee Mmušong wa Modimo.
Bjale Bafarisei ba bangwe ba tla go Jesu ba mo eletša ka gore: “Etšwa mo o tloge gobane Heroda [Antipase] o nyaka go go bolaya.” Mohlomongwe Kgoši Heroda ka boyena ke yena a thomilego mabarebare a go dira gore Jesu a tloge tikologong yeo. Heroda a ka ba a boifa gore ka tsela e itšego o tla kgatha tema lehung la moporofeta yo mongwe, go etša ge a ile a e kgatha go bolaweng ga Johane Mokolobetši. Eupša Jesu o botša Bafarisei o re: “Sepelang le botše phukubje yeo ya moradia le re: ‘Bona! Ke leleka batemona le go fodiša lehono le gosasa, gomme ka letšatši la boraro ke tla be ke feditše.’” (Luka 13:31, 32) Jesu ka go bitša Heroda gore ke “phukubje,” a ka ba a bontšha kamoo diphukubje di ka bago le boradia ka gona. Lega go le bjalo, Jesu a ka se laolwe goba go dirišwa dilo ka go akgofa ke Heroda goba motho yo mongwe. O tlo phetha kabelo yeo a e filwego ke Tatagwe, a dira bjalo go ya kamoo Modimo a rulagantšego ka gona, e sego go ya ka thulaganyo ya motho.
Jesu o tšwela pele leetong la gagwe a lebile Jerusalema ka gobane, bjalo ka ge a bolela, “ga se gwa dumelelwa gore moporofeta a bolaelwe ka ntle ga Jerusalema.” (Luka 13:33) Ga go na boporofeta bja Beibele bjo bo itšego Mesia o swanetše go hwela motseng woo, ka gona ke ka baka la’ng Jesu a bolela gore o tla bolaelwa moo? Ka gobane Jerusalema ke motsemošate, moo kgorokgolo ya ditho tše 71 tša Sanhedrine e lego gona, e bile ke moo bao ba latofatšwago ka go ba baporofeta ba maaka ba tlago go sekišwa gona. Go oketša moo, ke moo go direlwago dihlabelo tša diphoofolo. Ka gona, Jesu o lemoga gore go be go ka se amogelege gore a bolawe lefelong le lengwe.
Jesu o goeletša ka gore: “Hee Jerusalema, hee Jerusalema, wena mmolai wa baporofeta le yo a kgatlago ka maswika bao ba rometšwego go wena—ke gantši gakaakang ke nyaka go bokanya bana ba gago gotee ka mokgwa woo kgogo e bokanyago matswiana a yona ka tlase ga diphego tša yona, eupša lena ga se la ka la nyaka! Bonang! Modimo o tla lahla ntlo ya lena.” (Luka 13:34, 35) Setšhaba se se gana Morwa wa Modimo gomme se tla lebeletšana le ditlamorago tša seo e le ruri!
Pele Jesu a ka fihla Jerusalema, moetapele wa Bafarisei o mo laletša dijong ntlong ya gagwe ka Sabatha. Bao ba laleditšwego ba mo šetša gore ba bone seo Jesu a ka se dirago ka monna yo a lego gona yo a swerwego ke bolwetši bja go ruruga (e lego go tlala meetse o šoro, gantši maotong le dinaong). Jesu o botšiša Bafarisei le ditsebi tša Molao, o re: “Na go dumeletšwe ke molao go fodiša ka Sabatha goba ga go a dumelelwa?”—Luka 14:3.
Ga go na yo a arabago. Jesu o fodiša monna yoo gomme o ba botšiša gore: “Ke mang go lena yo e ka rego ge morwa wa gagwe goba poo ya gagwe e wela ka sedibeng a ka se kego a e ntšha gateetee ka letšatši la Sabatha?” (Luka 14:5) Le gona mo, ga ba arabe ka ge ba ekwa gore mabaka a gagwe a a kwagala.
Ithute ka mo go oketšegilego
Mmušo wa Modimo ke Eng?
Ge Jesu a be a le mo lefaseng, o neile ponagatšo e botse kudu ya seo Mmušo woo o tlago go se dira.
Jesu o Ruta ka Mmušo wa Modimo
Jesu o be a ruta ka’ng? O bontšhitše bjang gore pušo ya gagwe e tla ba le lerato le toka?


c: text/html

text:
Madireng a Lefase
Isiraele, Jorodane le Palestina
Lewatle le le Hwilego le gopa ka tekanyo ya mo e ka bago mithara ka ngwaga. Ba bangwe ba tšhoga gore letsha le le ka gopa ka mo go feletšego ka ngwaga wa 2050. Balaodi ba tsomana le tharollo. Nyakišišo e nngwe e šišinya gore go hlwekišwe meetse a lego Lewatleng le le Hwibidu bakeng sa gore a nwewe ke moka meetse a letswai ao a šetšego go tšwa go ao a hlwekišitšwego a tšhelwe ka Lewatleng le le Hwilego. Baswaya diphošo ba tšhoga gore leano le le ka baka kotsi dipheding tša moswananoši tšeo di lego ka Lewatleng le le Hwilego.
Jeremane
Nyakišišo e nngwe ya khamphani ya inšorense, e bontšha gore mo e ka bago tee tharong ya koketšego ya balwetši bao ba hlaselwago ke bolwetši bja pelo e amogelwa sepetlele ka Letšatši la Keresemose go feta nako le ge e le efe mo ngwageng. Khampani ye e šišinya gore dibaki tše dikgolo tša bolwetši bjo ke kgateletšego yeo e bago gona ge go tsongwa dimpho tša Keresemose gotee le go letelwa ga dimpho tše di bitšago kudu ke ba lapa le bagwera.
Brithania
Borathutamahlale ba Brithania ba tsebišitše gore sephedi se se bitšwago mollusk sa Iceland seo go bego go naganwa gore se na le nywaga e ka bago e 405, ge e le gabotse se be se na le nywaga e 507 nakong ya ge se be se ehwa go sa letelwa ka 2006. Se se bolela gore ke phoofolo e phetšego nako e telele * yeo e kilego ya ba gona. Sephedi se se hwile ge banyakišiši ba be ba se tsentše ka setšidifatšing e le gore ba se iše laporatoring.
Latin Amerika le Caribbean
Sebokeng seo se bego se swaretšwe kua Havana, Cuba, pejana ngwageng wo ditho tša ditšhaba tše masometharo-tharo tša kua Latin Amerika le tša Caribbean di tsebišitše gore dinaga tša tšona ke ‘lefelo la khutšo’ ka ge di dumelelane gore di tla rarolla diphapano tša tšona ntle le go lwa. Gare ga bao ba bego ba le gona e be e le Mongwaledi-pharephare wa Ditšhaba tše Kopanego e lego Ban Ki-moon.
^ ser. 7 Mo polelwana e rego “phoofolo e phetšego nako e telele” ga e akaretše diphedi tšeo di phelago e le sehlopha go swana le di-coral, tšeo go naganwago gore di phetše nywaga e dikete.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MATLAKALA A GO ITEKOLA A BAFSA
MATLAKALA A GO ITEKOLA
Go Lebeletšana le Mathata a go Gola
Letlakala le la go itekola le tla go thuša go lebeletšana le mathata ao a bago gona nakong ya go gola.
Tše di Oketšegilego go tšwa Dihlogong tše
Kgodišega ka Dilo Tšeo o di Dumelago: Go se Dire Thobalano Pele ga Lenyalo
Letlakala le la go itekola le ka go thuša go dira dikgetho tše dibotse, le ge o le ka tlase ga kgateletšego.
Go Naganišiša ka Melao
Naganišiša ka melao yeo o thatafalelwago ke go e latela.
Go Boledišana ka Mmino
Batswadi ba gago ba ikwa bjang ka mmino woo o theetšago? O ikwa bjang ka mmino wa batswadi ba gago? Diriša letlakala le la go itekola go bapiša le go boledišana ka dikarabo tša lena.


text:
Opelela Jehofa—Dikopelo tše Difsa
Ipshine ka dikopelo tše difsa tša go tumiša le go rapela Jehofa Modimo. Taonelouta mmino le mantšu, gomme o itlwaetše dikopelo tše tše dibotse.
KOPELO 136
Mmušo o Hlomilwe—A o tle!
Kopelo ye e botse kudu e tumiša Jehofa Modimo ka baka la go lemoga pušo ya Mmušo wa gagwe ka Kriste Jesu.
KOPELO 137
Re Nee Sebete
Tšea karolo kgopelong ye ya gore Modimo a re nee sebete sa go hlatsela leina la gagwe ka sebete.
KOPELO 138
Leina la Gago ke Jehofa
Tumiša leina la Jehofa la letago gomme o tsebiše batho ka moka gore ke yena Yo a Phagamego Kudu.
KOPELO 139
Ba Ruteng Gore ba Eme ba Tiile
Go lopa Jehofa Modimo gore a ba hlokomele le go ba thuša gore ba kgotlelele lebelong le la go ya bophelong.
KOPELO 140
Bophelo bja Mmulamadibogo
Bontšha gore ruri o rata Jehofa le gore o thabišwa ke mošomo wo o kgotsofatšago le go phela bophelo bjo o bo ratago.
KOPELO 141
Go Tsoma Bagwera ba Khutšo
Kopelo e kgahlišago le yeo e thabišago ya mabapi le tsela yeo re ratago batho ka yona le go katanela go hwetša dinku tše bohlokwa tša Modimo.
KOPELO 142
Go Bolela go Batho ba Mehuta Yohle
Opela mabapi le go loka ga Jehofa le tema yeo re e kgathago tabeng ya go amogela mehuta yohle ya batho gore e be bagwera ba Modimo.
KOPELO 143
Seetša Lefaseng la Leswiswi
Molaetša wa rena o phadima leswiswing, go etša seetša.
KOPELO 144
Molaetša wo o Phološago Maphelo
Re swanetše go bolela molaetša wa Modimo nako e sa le gona.
KOPELO 145
Go Itokišeletša Bodiredi
Go ka ba bonolo go itulela, eupša re hwetša matla ao re a nyakago gore re atlege.
KOPELO 146
Le Diretše Nna
Jesu o lebelela tiro le ge e le efe ya lerato le thekgo go bana babo bao ba tloditšwego go le bjalo ka ge eka e direlwa yena.
KOPELO 147
Leruo le le Kgethegilego
Jehofa o tšeela godimo barwa ba gagwe bao ba tloditšwego ka moya e bile ba rata go dira seo a se nyakago.
KOPELO 148
O Gafile Morwa wa Gago yo a Tswetšwego a Nnoši
Leboga Jehofa ka mpho e bohlokwa kudu go feta tšohle. E nea bohle kholofelo.
KOPELO 149
Go Leboga Topollo
Lerato le legolo leo Modimo a re bontšhitšego lona ka go romela Jesu gore a tlo re hwela, le dira gore re mo leboge ka mo go sa felego.
KOPELO 150
Go Katana ka Gohle
Bontšha gore o thabela go hlankela Jehofa ka tsela yeo a nyakago go go diriša ka yona.
KOPELO 151
Go Utollwa ga Barwa ba Modimo
Re fela pelo ya go bona letšatši leo Jehofa a tlago go tsošetša bana babo Kriste bophelong bja legodimong, gore ba be le yena ge a fenya le go hwetša moputso.
KOPELO 152
Matla le Kholofelo ya Rena
Ge mathata a bophelo a re bakela poifo, Modimo a ka re nea matla le kholofelo.
KOPELO 153
Na ga o Thabe?
O ikwa bjang ge o katana o tsoma batho bao ba swanelegago?
KOPELO 154
Re tla Dula re Kgotlelela
Kopelo yeo e tla re thušago go kgotlelela mathata gomme re hlankele Jehofa ka potego kamoo go nyakegago ka gona.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
Diswantšho tša Batho Bao ba sa Aparago—Na ga di Kotsi Goba na ke Mpholo?
Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di tletše kudu lefaseng lehono. * Di ka hwetšwa dipapatšong, fešeneng, difiliming, mminong le dimakasineng gotee le thelebišeneng, dipapading tša dibidio, megalathekeng ya maemo yeo e bitšwago di-smartphone, didirišweng tša elektroniki, Diwepesaeteng gomme ga bjale di hwetšwa le ditirelong tša go abelana dinepe Inthaneteng. Go bonagala diswantšho tša batho bao ba sa aparago di tlwaelegile kudu bathong ba mehleng yeno. Batho ba bantši mafelong a mantši ba nwelela kudu diswantšhong tša batho bao ba sa aparago go feta le ge e le neng pele historing.—Bona lepokisi le le rego, “Ditherešo Mabapi le Diswantšho tša Batho Bao ba sa Aparago.”
Mehuta ya diswantšho tša batho bao ba sa aparago le yona e a fetoga. Moprofesara Gail Dines o ngwala gore: “Diswantšho tša lehono di thomile go fetelela kudu mo e lego gore tšeo di bego di lebelelwa e le diswantšho tše di feteletšego tša batho bao ba sa aparago ga bjale di tšewa e le diswantšho tše di tlwaelegilego tša batho bao ba sa aparago.”
Wena o re’ng ka mekgwa e bjalo? Na diswantšho tša batho bao ba sa aparago ke ditlošabodutu tše di sego kotsi, mpholo o bolayago goba di fo ba magareng? Jesu o itše: “Sehlare se sengwe le se sengwe se sebotse se enywa dienywa tše dibotse, eupša sehlare se sengwe le se sengwe se se bodilego se enywa dienywa tše di hlokago mohola.” (Mateo 7:17) Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di enywa dienywa tša mohuta mang? A re hwetšeng karabo ka go hlahloba dipotšišo tše itšego tša motheo tša mabapi le diswantšho tša batho bao ba sa aparago.
Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di kgoma batho bjang?
SEO DITSEBI DI SE BOLELAGO: Go bonolo kudu go lemalela diswantšho tša batho bao ba sa aparago, e bile banyakišiši ba bangwe le dingaka ba di swantšha le seokobatši seo se bitšwago cocaine yeo e sekišitšwego.
Brian, * yo a ilego a tanywa ke diswantšho tša batho bao ba sa aparago Inthaneteng o re: “Go be go se na seo se ka nthibelago. Ke be ke ikwa eka ke lefelwaneng le itšego la ditoro. Ke be ke thothomela moo ke bego ke feleletša ke opša ke hlogo. Go be go le thata go kgaotša, le ka morago ga nywaga e mentši ke be ke sa dutše ke di lemaletše.”
Batho bao ba lemalelago diswantšho tša batho bao ba sa aparago gantši ba uta mokgwa wa bona. Ba na le sephiri e bile ba na le maaka. Ga go makatše ge batho ba bantši bao ba tlaišwago ke mokgwa wo ba rata go ipea lekatana, ba lewa ke dihlong, ba dula ba tshwenyegile, ba eba le kgateletšego e bile ba galefa. Maemong a mangwe, ba ka feleletša ba eba le tshekamelo ya go nyaka go ipolaya. Serge, yo mo e ka bago letšatši le letšatši a bego a taoneloutela diswantšho tša batho bao ba sa aparago mogalathekeng wa gagwe, o re: “Ke be ke inyaka ke nnoši e bile ke tlaletšwe. Ke be ke ikwa ke se na mohola, ke na le letswalo le molato, ke lewa ke bodutu e bile ke kgakgetšwe. Ke be ke lewa ke dihlong kudu e bile ke tšhaba go kgopela thušo.”
Gaešita le go fo gaša mahlo ka motsotswana diswantšhong tša batho bao ba sa aparago goba go di bona ka phošo go ka ba le tutuetšo e mpe. Ge Ngaka Judith Reisman, yo e lego monyakišiši yo mogolo ditabeng tša diswantšho tša batho bao ba sa aparago a be a nea bohlatse pele ga komiti ya Senate ya United States, o itše: “Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di gatišega bjokong gomme tša bo fetoša, tša dira gore motho a dule a di gopola ka go fo itlela feela a sa itebetše ka baka la dikhemikhale tšeo di lego monaganong wa gagwe [gomme] go thata goba ga go kgonege go di phumola.” Susan wa nywaga e 19, yo a ilego a tsena Diwepesaeteng tša diswantšho tša batho bao ba sa aparago, o re: “Diswantšho tšeo di gatišegile monaganong wa ka. Di fo tla ke sa itebetše. Ke ikwa eka nka se tsoge ke kgonne go di phumola ka mo go feletšego.”
THEREŠO E SA FETOGEGO: Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di dira bao ba di bogelago makgoba e bile di a ba senya.—2 Petro 2:19.
Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di kgoma malapa bjang?
SEO DITSEBI DI SE BOLELAGO: “Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di aroganya banyalani le malapa.”—The Porn Trap, ka Wendy le Larry Maltz.
Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di senya manyalo le malapa
Ka go dira gore banyalani ba se sa botana, ba se sa ba le tswalano ya kgauswi le go se sa ratana.—Diema 2:12-17.
Ka go kgothaletša moya wa boithati, go se be le taba le molekane wa gago le go se kgotsofatšwe ke yena.—Baefeso 5:28, 29.
Ka go gakatša dikakanyo tše di sa hlwekago tša thobalano le dikganyogo.—2 Petro 2:14.
Ka go goketša bao ba di bogelago gore ba gapeletše balekane ba bona go ba le thobalano ka tsela e sa amogelegego.—Baefeso 5:3, 4.
Ka go kgothaletša go se botegelane maikwelong le ka tsela ya kgonthe.—Mateo 5:28.
Beibele e botša banyalani gore ba se ke ‘ba radiana.’ (Maleaki 2:16) Go se botegelane ke mohuta wa boradia wo o ka hlafišago boemo lenyalong gomme wa baka karogano le tlhalo. Ka morago, dikarogano tše bjalo di ka gobatša bana ba lenyalong leo.
Le gona, diswantšho tša batho bao ba sa aparago di ka senya bana ka go lebanya. Brian, yo go boletšwego ka yena pejana, o re: “Ge ke be ke na le nywaga e ka bago e lesome, ke ile ka wela dimakasine tša tate tša diswantšho tša batho bao ba sa aparago ge re be re bapala papadi ya go khutelana. Ke ile ka thoma go di bogela ka sephiring, le ge ke be ke sa nape ke kwešiša gore ke be ke gogelwa ke eng diswantšhong tše bjalo. Ke moo go ilego gwa thoma mokgwa wo o senyago wo ke bilego le wona go fihlela ke le yo mogolo.” Dinyakišišo di bontšha gore diswantšho tša batho bao ba sa aparago di ka dira gore bafsa bao ba lego mahlalagading ba be le thobalano e sa le ba banyenyane le go ba le yona le batho ba bantši, e be ba šoro ditabeng tša thobalano le ba sa tsepamago maikwelong le monaganong.
THEREŠO E SA FETOGEGO: Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di fetoga mpholo ditswalanong tše lerato gomme di feleletša ka manyami le bohloko.—Diema 6:27.
Beibele e re’ng ka diswantšho tša batho bao ba sa aparago?
LENTŠU LA MODIMO LE RE: “Ka gona bolayang mekgwa . . . yeo e lego dithong tša mebele ya lena, e lego bootswa, go se hlweke, kganyogo e fošagetšego ya go robala ga monna le mosadi, kganyogo e gobatšago le megabaru, e lego borapedi bja medimo ya diswantšho.”—Bakolose 3:5.
Ge re bea taba phaa, re ka re Jehofa * Modimo o hloile diswantšho tša batho bao ba sa aparago. Ga se ka gobane a tšhošwa ke thobalano. Ke yena a dirilego gore re be le kganyogo ya thobalano ka morero wa gore banyalani ba e dirišetše go thabišana, go batamelana maikwelong le go tšea karolo mohlolong wa go tliša bana lefaseng.—Jakobo 1:17.
Eupša ke ka baka la’ng re re Jehofa o hloile kudu diswantšho tša batho bao ba sa aparago? Ela hloko mabaka a sego kae feela.
O a tseba gore diswantšho tša batho bao ba sa aparago di ka senya maphelo.—Baefeso 4:17-19.
O a re rata e bile o nyaka go re šireletša gore re se ke ra gobala.—Jesaya 48:17, 18.
Jehofa o nyaka go šireletša manyalo le malapa.—Mateo 19:4-6.
O nyaka gore re hlweke boitshwarong le go hlompha ditshwanelo tša ba bangwe.—1 Bathesalonika 4:3-6.
O nyaka gore re hlomphe matla a rena a go kgona go ikatiša gomme re a diriše ka tsela e hlomphegago.—Baheberu 13:4.
Jehofa o a tseba gore diswantšho tša batho bao ba sa aparago di bontšha pono e kgopamego, ya boithati le ya bosathane mabapi le thobalano.—Genesi 6:2; Juda 6, 7.
THEREŠO E SA FETOGEGO: Diswantšho tša batho bao ba sa aparago di senya segwera sa motho le Modimo.—Baroma 1:24.
Lega go le bjalo, Jehofa o šokela kudu bao ba nyakago go tšwa molabeng wa diswantšho tša batho bao ba sa aparago. Beibele e re: “Jehofa o a gaugela e bile o a šokela, o diega go galefa e bile o tletše botho. Gobane yena o tseba gabotse kamoo re bopegilego ka gona, a gopola gore re lerole.” (Psalme 103:8, 14) O laletša bao ba ikokobeditšego gore ba retologele go yena gore ba “hwetše kgaugelo gotee le botho bjoo e le gore [ba] thušwe ka nako e swanetšego.”—Baheberu 4:16; bona lepokisi le le rego, “Go Kgaotša go Bogela Diswantšho tša Batho Bao ba sa Aparago.”
Batho ba bantši kudu ba ile ba amogela thušo ya Modimo. Na thušo ya gagwe e a hola? Ela hloko seo Beibele e se bolelago ka ba bangwe ba bao ba ilego ba fenya mekgwa e mebe ge e re: “Le hlatswitšwe la hlweka, . . . le kgethagaditšwe, . . . go boletšwe gore le lokile leineng la Morena wa rena Jesu Kriste le ka moya wa Modimo wa rena.” (1 Bakorinthe 6:11) Batho ba bjalo ba ka bolela go swana le moapostola Paulo ba re: “Dilong tšohle ke na le matla ka baka la yo a mphago matla.”—Bafilipi 4:13.
Susan, yo a ilego a fenya mokgwa wa gagwe wa go lemalela diswantšho tša batho bao ba sa aparago o re: “Jehofa ke yena feela a ka go thušago go boela sekeng. Ge o ka mo kgopela thušo le tlhahlo, o ka boela wa hlweka pele ga gagwe. A ka se go nyamiše.”
^ ser. 3 Polelwana e rego “diswantšho tša batho bao ba sa aparago” e šupa dilong tšeo di pepentšhago thobalano tšeo di reretšwego go tsoša kganyogo ya yo a di bogetšego, a balago ka tšona goba a theeditšego ge go bolelwa ka tšona. Di ka akaretša dinepe, dilo tše di ngwadilwego le dilo tše di theetšwago.
^ ser. 8 Maina sehlogong se a fetotšwe.
^ ser. 25 Jehofa ke leina la Modimo bjalo ka ge le utolotšwe ka Beibeleng.
Ithute ka mo go oketšegilego
O ka Ganetša Teko!
O ka thušwa ke megato e meraro gore o be le boikemišetšo.


text:
Afrikaner Christianity and the concept of empire
Published: 03 August 2010
Abstract
Bokriste bja Maafrikanere le kgopolo ya mmušo wo maatla
Ga se dinaga tše ntši tša Protestante mo lefaseng tše di hueditšwego ke tumelo go swana le ka fao naga ya Afrika-Borwa e hueditšwego ke tumelo ka gona. Le ge Afrika-Borwa e sa ka ya ba naga ya Sekriste semmušo, dipolitiki, tlhabollo ya tša ekonomi, bophelo bja leago le setšo sa ‘setšhaba sa molalatladi’, se ka ba se bopegile godimo ga, goba se hueditšwe ke Bokriste bja Secalvine bjo bo tlilego le bagwebi ba Yuropa. Maemo a go phagama ao a bego a filwe tumelo ya Sekriste a fedile ka ngwaga wa 1994 ge Afrika-Borwa e eba naga ya kemelathoko ya go fa bohle tokologo ya bodumedi. Le ge diphesente tša go feta 80 tša setšhaba di ipitša Bakriste, go bonala nke lentšu leo ga le sa šomišwa go hlaloša tumelo ye e nago le meetlo le maitshwaro a itšeng a setho, eupša le no šomišwa e le seka sa go re mponeng ke Mokriste. Lebaka la thulano magareng ga teori le mediro ya ka mehla le swanetše go nyakišišwa. Le lengwe la mabaka ao e ka ba ge dikereke tša setšo tša Maafrikanere di na le seabe le go hlohleletša kgopolo ya ‘mmušo wo maatla’ goba ‘bogoši’. Maikarabelo a motho yo mongwe le yo mongwe go phela go ya ka tumelo ya gagwe a ile a fedišwa ke maatla a magolo a mmušo le a kereke.


text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Ke Eng Seo ke Swanetšego go se Tseba ka Dipapadi?
Dipapadi di ka go hola goba tša go gobatša. Go ya le gore ke papadi efe yeo o e bapalago, kamoo o e bapalago ka gona le gore o fetša nako e kaakang o e bapala.
Mehola ke efe?
Mathata e ka ba afe?
Seo dithaka tša gago di se bolelago
Mehola ke efe?
Go bapala dipapadi go ka dira gore o phele gabotse mmeleng. Beibele e re ‘go tlwaetša mmele go a hola.’ (1 Timotheo 4:8) Lesogana leo le bitšwago Ryan le re: “Go bapala dipapadi ke tsela e botse ya gore o dule o le mafolofolo. Go kaone go feta go dula ka ntlong gomme wa bapala dipapadi tša dibidio.”
Go bapala dipapadi go ka dira gore o kgone go šoma le batho ba bangwe le go dira gore o kgone go ba le maikarabelo. Beibele e diriša papišo e itšego yeo e theilwego papading go re ruta taba ya bohlokwa. E re: “Bakitimi lebelong ba kitima ka moka, eupša ke o tee feela yo a hwetšago moputso.” E tšwela pele ka gore: “Motho yo mongwe le yo mongwe yo a tšeago karolo phenkgišanong o diriša boitshwaro dilong tšohle.” (1 Bakorinthe 9:24, 25) Re ithuta eng go se? Re ithuta gore go nyakega boitshwaro le tirišano gore motho a latele melao ya papadi ge a bapala. Mofsa yo a bitšwago Abigail o dumelelana le taba yeo. O re: “Go bapala dipapadi go nthutile go ba le tirišano le go boledišana le batho.”
Go bapala dipapadi go ka dira gore o be le bagwera. Papadi e dira gore batho ba be gotee. Lesogana leo le bitšwago Jordan le re: “Go na le phadišano mo e ka bago dipapading ka moka, eupša ge o bapala ka morero wa go itloša bodutu, papadi e ka ba tsela e botse ya go hwetša bagwera.”
Mathata e ka ba afe?
Seo o se bapalago. Beibele e re: “Jehofa yena o hlahloba moloki gotee le yo kgopo, moya wa Gagwe o hloile le ge e le mang yo a ratago bošoro.”—Psalme 11:5.
Dipapadi tše dingwe di na le bošoro. Ka mohlala, kgarebe yeo e bitšwago Lauren e re: “Morero wa papadi ya matswele (boxing) ke go itia motho yo mongwe. Rena Bakriste, ga re lwe, ka gona ke ka baka la’ng re ka ithabiša ka go bogela batho bao ba itianago?”
Seo o ka naganago ka sona: Na o lokafatša go bapala goba go lebelela dipapadi tšeo di nago le bošoro ka go nagana gore di ka se go dire motho yo šoro? Ge e ba go le bjalo, gopola gore Psalme 11:5 e re Jehofa o hloile motho “yo a ratago bošoro,” e sego feela yo a dirago bošoro.
Kamoo o bapalago ka gona. Beibele e re: “Le se dire selo ka tshele goba ka go ikgopola, eupša ka boikokobetšo le tšee gore ba bangwe ba le feta ka bogolo.”
Ke therešo gore papadi e nngwe le e nngwe yeo e bapalwago ke dihlopha tše pedi, e tla ba le phadišano ka tsela e itšego. Eupša ge e ba re dira sohle seo re ka se kgonago gore sehlopha sa rena se fenye, re ka se sa ipshina ka papadi. Mofsa yo a bitšwago Brian o re: “Moya wa phadišano o ka go fetela kapejana. Ka gona ge e ba o kgona papadi e itšego, go nyakega gore o be le boikokobetšo.”
Seo o ka naganago ka sona: Lesogana leo le bitšwago Chris le dumela ka gore: “Re bapala kgwele beke le beke, gomme go ba le dikgobalo.” Ka gona ipotšiše gore: ‘Ke dilo dife tšeo di ka dirago gore go be le dikgobalo? Nka dira’ng gore go se be le dikgobalo tše dintši?’
O fetša nako e kaakang o bapala. Beibele e re: “Le kgonthišetše dilo tše bohlokwa kudu.”
Tseba dilo tšeo di tlago pele; mediro yeo e lego mabapi le tswalano ya gago le Modimo e swanetše go tla pele. Dipapadi tše dintši di tšea nako e telele, go sa šetšwe gore o a di bapala goba o di bogetše. Kgarebe yeo e bitšwago Daria e re: “Mma o be a elwa le nna gantši ka ge ke be ke fetša nako e ntši ke lebeletše dipapadi thelebišeneng. O be a re nako yeo nka e diriša go dira mešomo e mengwe yeo e nago le mohola.”
Seo o ka naganago ka sona : Na o a theetša ge batswadi ba gago ba go nea keletšo ka dilo tšeo o swanetšego go di etiša pele? Kgarebe yeo e bitšwago Trina e re: “Ge nna le bana bešo re be re lebelela dipapadi gomme re sa dire mešomo ya bohlokwa, mma o be a re gopotša gore batho bao ba bapalago dipapadi tšeo ba a patelwa go sa šetšwe gore re a ba bogela goba ga re ba bogele. Mma o be a tla re botšiša gore: ‘Lena le patelwa ke mang?’ O be a e ra gore dibapadi tšeo di šetše di na le mošomo. Eupša ge e ba re sa dire mešomo ya sekolo yeo re swanetšego go e dira re le gae le mešomo e mengwe, re ka se kgone go itlhokomela ge re godile. Ge e le gabotse, mma o be a re botša gore go lebelela dipapadi goba go di bapala ga se ya swanela go ba selo seo se tlago pele maphelong a rena.”


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
inie
czas
jest
dzień
zawsze
ciebie
wszystko
świecie
świat
życia
wiele
się
będzie
oczy
siebie
razem
serce
serca
chwilę
domu
słowa
urodziny
Tobie
marzenia
lat
świata
rana
miłości
Rymy do szukanego
babranego, badanego, bajanego, bąkanego, beczanego, bełtanego, bieganego, bijanego, błaganego, branego, bratanego, brukanego, brzanego, bujanego, bułanego, bzykanego, cacanego, cackanego, ceglanego, chapanego, chcianego, chlanego, chowanego, chwianego, ciapanego, ciąganego, ciepanego, ciosanego, ciskanego, ciukanego, ciułanego, ciupanego, cmokanego, cochanego, cofanego, cwanego, cyckanego, cykanego, czekanego, czesanego, cznianego, czytanego, ćpanego, ćwikanego, danego, dawanego, deptanego, dłubanego, dobranego, dodanego, dognanego, dogranego, dolanego, dooranego, dopranego, dorwanego, dosianego, dosłanego, dospanego, dostanego, doznanego, drapanego, dukanego, dyganego, dymanego, dzianego, dźganego, fajtanego, fikanego, fiukanego, Fontanego, fryganego, gadanego, ganianego, gibanego, giglanego, gilganego, gnanego, granego, grywanego, grzanego, hajdanego, hepanego, huśtanego, iglanego, iłowanego, irszanego, iskanego, jadanego, jaglanego, jaranego, jąkanego, jebanego, jednanego, kaflanego, kalanego, karanego, kaszanego, kąpanego, kąsanego, kićkanego, kidanego, kiwanego, kizianego, klepanego, klękanego, klikanego, kłamanego, knowanego, kochanego, kopanego, kopsanego, krajanego, kucanego, kudłanego, kuksanego, kulanego, kumanego, lanego, lizanego, lnianego, lubianego, lulanego, łachanego, łajanego, łamanego, łapanego, łatanego, łganego, łubianego, łupanego, łuskanego, łykanego, macanego, machanego, maczanego, majdanego, majtanego, mamlanego, mamłanego, maślanego, mawianego, mazanego, mazianego, memłanego, mianego, miewanego, miganego, mijanego, miotanego, mizianego, motanego, muskanego, mydlanego, nabranego, naćkanego, naćpanego, nadanego, naddanego, nadlanego, nagnanego, nagranego, nalanego, nałganego, napranego, narwanego, nasianego, nasłanego, nasranego, nassanego, natkanego, nawianego, nazwanego, nękanego, nicianego, niedanego, nielanego, nizanego, nurzanego, obadanego, obalanego, obijanego, oblanego, oboranego, obranego, obsianego, obsranego, obuwanego, obwianego, ocalanego, ochlanego, ocucanego, ocykanego, oddanego, odlanego, odsianego, odstanego, odwianego, odymanego, odzianego, ofukanego, ogacanego, ognanego, ogranego, ogrzanego, okalanego, okapanego, okazanego, okiwanego, okopanego, okutanego, okuwanego, olanego, olewanego, ołganego, omacanego, omijanego, omotanego, omywanego, opadanego, opalanego, opasanego, opchanego, opętanego, opijanego, opinanego, opisanego, oplwanego, opranego, opukanego, opylanego, oranego, osikanego, osranego, osuwanego, osypanego, otulanego, otupanego, owianego, owijanego, owsianego, ozuwanego, ozwanego, pacanego, paćkanego, paplanego, papranego, pasanego, pchanego, pędzanego, pętanego, pianego, pijanego, pikanego, pisanego, pizganego, plątanego, płatanego, płukanego, pobranego, podanego, poddanego, podlanego, pognanego, pojmanego, polanego, pooranego, popranego, porwanego, posianego, posłanego, pospanego, posranego, possanego, potkanego, poznanego, pozwanego, poźganego, pożganego, pranego, psikanego, pukanego, pykanego, pyrganego, pytanego, rąbanego, rozdanego, rozlanego, równanego, różanego, ruchanego, Rucianego, rucianego, ruganego, rumianego, ruszanego, rwanego, ryczanego, rypanego, rzezanego, rzucanego, rżanego, sadzanego, scalanego, schlanego, sfukanego, sianego, siekanego, siepanego, skalanego, skaranego, skazanego, skażanego, skąpanego, skonanego, skopanego, skubanego, skulanego, skumanego, skuwanego, słanego, smaganego, smykanego, smyranego, spajanego, spalanego, spasanego, spawanego, spękanego, spętanego, spijanego, spinanego, spisanego, spranego, spylanego, spytanego, ssanego, steranego, stężanego, stukanego, stulanego, stykanego, styranego, supłanego, suwanego, swatanego, syczanego, sykanego, sypanego, szamanego, szklanego, szukanego, szuranego, ścibanego, ściganego, ścinanego, śmiganego, tachanego, taczanego, targanego, tarzanego, taskanego, teranego, tkanego, trącanego, trykanego, tupanego, turlanego, tykanego, tyrpanego, tytłanego, ubijanego, ubranego, ubrdanego, uchlanego, ucinanego, udanego, udawanego, ugadanego, uginanego, ugranego, ugrzanego, ujadanego, ujebanego, ujrzanego, ukapanego, ukaranego, ukazanego, ukąpanego, ukopanego, ukuwanego, ulanego, ulewanego, ulęganego, ulizanego, ululanego, ułamanego, ułupanego, umajanego, umazanego, umianego, umilanego, umywanego, unikanego, upajanego, upalanego, upasanego, upchanego, upijanego, upinanego, upranego, urażanego, urąbanego, urwanego, urywanego, usianego, usłanego, usranego, ustanego, usuwanego, usypanego, utajanego, utkanego, utulanego, utykanego, utyranego, uwalanego, uważanego, uznanego, użynanego, używanego, wacianego, wahanego, walanego, wąchanego, wbijanego, wcinanego, wdanego, wdawanego, wdzianego, wegnanego, wesłanego, wessanego, wezwanego, wginanego, wgranego, wianego, wiązanego, wikłanego, wiślanego, witanego, wjebanego, wkopanego, wkulanego, wkuwanego, wlanego, wlewanego, władanego, włamanego, wmotanego, wnęcanego, wołanego, wpajanego, wpijanego, wpinanego, wpisanego, wpylanego, wracanego, wrażanego, wrąbanego, wrypanego, wsianego, wsuwanego, wsypanego, wsysanego, wtulanego, wtykanego, wwalanego, wwianego, wybranego, wydanego, wygnanego, wygranego, wylanego, wyłkanego, wyoranego, wypranego, wyrwanego, wysianego, wysłanego, wyspanego, wysranego, wyssanego, wystanego, wytkanego, wywianego, wyznanego, wyzwanego, wzuwanego, wzywanego, wżynanego, zabranego, zaćpanego, zadanego, zadbanego, zagnanego, zagranego, zalanego, załganego, zaoranego, zapranego, zarwanego, zasianego, zasłanego, zaspanego, zasranego, zassanego, zastanego, zatkanego, zaufanego, zawianego, zaznanego, zaźganego, zażganego, zbadanego, zbijanego, zbywanego, zdanego, zdawanego, zdybanego, zebranego, zegnanego, zełganego, zepranego, zerwanego, zesłanego, zeznanego, zgalanego, zginanego, zgnanego, zgranego, zgrzanego, zhasanego, zjadanego, zjebanego, zjeżanego, zlanego, zlatanego, zlecanego, zlewanego, zlizanego, złajanego, złamanego, złapanego, zmacanego, zmazanego, zmącanego, zmotanego, zmywanego, znanego, znęcanego, znękanego, zniżanego, zoranego, zrażanego, zrąbanego, zrucanego, zruganego, zrypanego, zrywanego, zsuwanego, zsyłanego, zsypanego, zwalanego, zwanego, zwężanego, zwianego, zwijanego, zwołanego, zyskanego, zzuwanego, zżeranego, zżuwanego, zżynanego, źganego, żądanego, żebranego, żegnanego, żganego, żłopanego


text:
PONO YA BEIBELE
Go Naganišiša
Go naganišiša ke eng?
“Ke tla naganišiša ka mediro ya gago ka moka, ka tshwenyega ka ditiro tša gago.”—Psalme 77:12.
SEO BATHO BA SE BOLELAGO
Go na le ditsela tše dintši tša go naganišiša, gomme tše dingwe tša tšona di theilwe ditumelong tša bogologolo tša ka Bohlabela. Ge mongwadi yo mongwe a be a bolela ka taba ye, o itše: “Gore o bone dilo gabotse, ga se wa swanela go nagana dilo tše dintši.” Mantšu a gagwe a thekga taba ya gore go se nagane ka dilo tše dingwe ge o tsepamišitše kgopolo mantšung goba diswantšhong tše itšego, go go tlišetša khutšo ya ka gare le go hlaphogelwa monaganong.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Beibele e hlalosa go naganišiša e le selo se bohlokwa. (1 Timotheo 4:15) Lega go le bjalo, mohuta wa go naganišiša woo o kgothaletšwago ke Beibele ga o akaretše go se nagane ka selo goba go boaboeletša lentšu goba lefoko le itšego, e lego seo se bitšwago mantra. Eupša Beibele e bolela ka mokgwa wa go naganišiša woo o akaretšago dilo tše di holago tše bjalo ka dika, ditekanyetšo le tlholo ya Modimo. Monna yo mongwe yo a botegago o rapetše Modimo ka gore: “Ke naganišišitše ka mediro ya gago ka moka; ke ile ka nagana ka modiro wa diatla tša gago.” (Psalme 143:5) Gape o itše: “Ke go gopotše ke le malaong, ke naganišiša ka wena dinakong tša bošego tša go hlapetša.”—Psalme 63:6.
Go naganišiša go ka go hola bjang?
“Pelo ya moloki e a naganišiša gore e kgone go araba.”—Diema 15:28.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Go naganišiša ka dilo tše di holago go kaonefatša motho yo re lego yena ka gare, gwa re nea bokgoni bja go laola maikwelo a rena—se sa dira gore dipolelo le ditiro tša rena di bontšhe temogo. (Diema 16:23) Ka gona, go naganišiša ka tsela yeo go dira gore bophelo e be bjo bo thabišago le bjo bo holago. Ge Psalme 1:3 e bolela ka motho yo a naganišišago ka mehla ka Modimo, e re: “O tla etša sehlare se se bjetšwego kgauswi le melapo ya meetse, seo se enywago dienywa tša sona ka lebaka la gona le seo matlakala a sona a sa ponego. Gomme se sengwe le se sengwe seo a se dirago se tla atlega.”
Gape go naganišiša go re thuša go kaonefatša kwešišo ya rena le mogopolo. Ka mohlala, ge re ithuta karolo e itšego ka tlholo goba taba e itšego ka Beibeleng, re ba le tsebo ka dilo tše dintši tše di kgahlišago. Eupša ge re naganišiša ka dilo tšeo, re kgona go bona kamoo di tswalanago ka gona le seo re ithutilego sona nakong e fetilego. Ka gona, go swana le ge mmetli a fetoša dilo tša go hloka mohola gore a dire selo se se kgahlišago, go naganišiša go dira gore re latelanye dikgopolo ka lenaneo goba ka thulaganyo.
Na re swanetše go laola seo re naganišišago ka sona?
“Pelo e boradia kudu go feta selo le ge e le sefe e bile ke e kgopo. Ke mang yo a ka e tsebago?”—Jeremia 17:9.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
“Gobane ka gare, e lego ka dipelong tša batho, go tšwa dikeleletšo tše di gobatšago tšeo di feleletšago ka mediro ya bootswa, bohodu, dipolao, bohlotlolo, megabaru, ditiro tša bokgopo, bofora, boitshwaro bjo bo hlephilego, leihlo le le nago le mona, . . . le go hloka tlhaologanyo.” (Mareka 7:21, 22) Ee, bjalo ka mollo, motho o swanetše go laola seo a naganišišago ka sona! Ge e ba a sa dire bjalo, dikgopolo tše sa swanelago di ka mmakela dikganyogo tše gobatšago tšeo di ka feleletšago di sa laolege gomme tša mo wetša medirong e mebe.—Jakobo 1:14, 15.
Ka baka leo Beibele e re kgothaletša go naganišiša ka ‘dilo tša therešo, tše di lokilego, tše di sekilego, tše di rategago, tšeo go bolelwago gabotse ka tšona, tša bokwala le dilo le ge e le dife tše di tumišegago.’ (Bafilipi 4:8, 9) Ge re tsenya dikgopolo tše bjalo menaganong ya rena, re tlo buna dika tše dibotse, polelo e kgahlišago le go ba le ditswalano tše di kgahlišago le batho ba bangwe.—Bakolose 4:6.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
Na Bofelo bo Kgauswi?
Na Modimo o tla dumelela batho go tšwela pele ba bušana le go bea bokamoso bja batho kotsing? Le gatee; ka ge re šetše re bone, o tla tsena ditaba gare e le gore a fediše manyami le kgatelelo tšeo di tšerego nywagakgolo e mentši. Mmopi wa batho le lefase o nyaka gore o tsebe gore nako ya gagwe ya go gata mogato e a batamela. O utolla bjang tsebo yeo e bohlokwa?
Ela hloko papišo ye: Ge o tšea leeto ka koloi, o ka thoma ka go lebelela methopo ya tsebišo yeo e lego Inthaneteng, mebapa le ditaelo tšeo di ngwadilwego tša moo o yago gona. Ge o bona maswao ao a sepedišanago le seo ditaelo tšeo di se bolelago, ke moka o thoma go kgodišega gore o kgauswi le moo o yago gona. Ka mo go swanago, Modimo o re neile Lentšu la gagwe leo go lona a hlalosago ditiragalo tše di makatšago tšeo di diregago lefaseng ka bophara. Ge re dutše re bona maswao ao a tšwelela, re a kgodišega gore re phela nakong yeo e išago bofelong.
Beibele e hlalosa gore histori ya lefase e be e tla fihla nakong ya moswananoši, e bohlokwa kudu yeo e tlago go feleletša ka bofelo. Nakong yeo go be go tla ba le ditiragalo le maemo tša lefase ka bophara tšeo di sa kago tša direga peleng historing ya batho. Ela hloko tše dingwe tša dibopego tšeo go boletšwego ka tšona Lentšung la Modimo.
1. DIKHUDUEGO TŠA LEFASE KA BOPHARA Boporofeta bjo bo begilwego go Mateo kgaolo 24 bo lokeletša ditiragalo tša mo lefaseng tšeo di bego di tla bopa pontšho yeo e nago le dikarolo tše mmalwa. Pontšho yeo e be e tla swaya “bofelo bja tshepedišo ya dilo” gomme ya lebiša nakong yeo ‘bofelo bo tlago go tla’ ka yona. (Ditemana 3, 14) Dibopego tše di akaretša dintwa tše dikgolo, tlhaelelo ya dijo, ditšhišinyego tša lefase lefelong le lengwe ka morago ga le lengwe, go oketšega ga go hloka molao, go hloka lerato le maiteko a bohwirihwiri a baetapele ba bodumedi a go aroša batho. (Ditemana 6-26) Ke therešo gore go fihla bokgoleng bjo itšego, ditiragalo tše di be di dutše di direga ka nywagakgolo e mentši. Lega go le bjalo, ge bofelo bo dutše bo batamela, ditiragalo tše ka moka di be di tla direga nakong ya dikhuduego. Le gona di be di tla sepedišana le maswao a mararo a temošo ao a latelago.
2. MEKGWA YA BATHO Beibele e bolela gore ‘mehla ya bofelo,’ e lego nako yeo e lebišago bofelong, e be e tla swawa ke go phuhlama kudu ga mekgwa ya batho. Re bala gore: “Batho e tla ba baithati, barati ba tšhelete, ba go ikgantšha, ba ikgogomošago, barogaki, ba go se kwe batswadi, ba go se leboge, ba go se botege, ba ba se nago lerato la tlhago, ba ba sa ikemišetšago go amogela tumelelano le ge e le efe, bathomeletši, ba se nago boitshwaro, ba bogale, ba go se rate go loka, baeki, ba hlogothata, ba tletšego boikgantšho, ba ratago maipshino go e na le go rata Modimo.” (2 Timotheo 3:1-4) Ke therešo gore go se hlomphane ga batho go tlwaelegile, eupša ke feela “mehleng ya bofelo” moo mokgwa o bjalo o bego o tla fetelela moo e lego gore nako yeo e be e ka hlaloswa e le “dinako tše di hlobaetšago tšeo go lego thata go lebeletšana le tšona.” Na o lemogile tshekamelo ye ya go phuhlama e sa kgahlišego mekgweng ya batho?
3. LEFASE LE A SENYWA Beibele e re Modimo o tla “senya bao ba senyago lefase.” (Kutollo 11:18) Ke ka ditsela dife batho ba bego ba tla senya lefase? Beibele e bontšha gore nako ya ge Noa a be a phela le yona e be e hlaloswa ka tsela e swanago, ge e re: “Lefase le be le senyegile pele ga mahlo a Modimo wa therešo e bile le tletše bošoro. Ka gona Modimo ge a lebelela lefase a bona le senyegile.” Ka gona, ge Modimo a bolela ka lekoko leo la batho leo le senyegilego, o itše: “Ke tlo fediša batho.” (Genesi 6:11-13) Na o lemogile bohlatse bjo bo oketšegago bjo bo bontšhago gore lefase le tletše ka bošoro? Go oketša moo, batho ba phela nakong ya moswananoši ya historing ya motho: Ba ka kgona go senya lefase e le ka kgonthe ka go fediša maphelo a batho ka moka bao ba phelago go lona. Ba swere dibetša ka diatleng tša bona. Le gona lefase le tšwela pele le senywa ka tsela e nngwe. Dilo tšeo di thekgago bophelo mo lefaseng—moya woo re o hemago, tswalano ya diphoofolo le ya dibjalo gotee le mawatle—ganyenyane-ganyenyane di a phuhlama ka baka la go palelwa ga batho ke go di hlokomela.
Ipotšiše gore: ‘Lebakeng la ka godingwana ga nywaga e lekgolo e fetilego, na batho ba kile ba ba le matla a go fediša batho ba bangwe ka mo go feletšego?’ Eupša ga bjale batho ba diriša matla ao ka go kgoboketša dibetša tša maemo a godimo le go senya tikologo. Go bonagala diphetogo tše dikgolo thekinolotšing tšeo di diregago ka lebelo di šia bokgoni bja batho bja go kwešiša goba go laola ditlamorago tša diphetogo tšeo. Lega go le bjalo, motho ga se yena a dirago phetho ka bokamoso bja lefase goba a bo laolago. Pele ga ge bophelo ka moka bo ka fedišwa mo lefaseng, Modimo o tla tsena ditaba gare gore a fediše bao ba senyago lefase. Ruri se ke seo a se holofetšago!
4. MODIRO WA BOBOLEDI WA LEFASE KA BOPHARA Karolo e nngwe ya pontšho ya bofelo e boletše e sa le pele mabapi le modiro wo o sa kago wa ba gona wo o bego o tla dirwa, ge e re: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle, ke moka bofelo bo tla tla.” (Mateo 24:14) Modiro wo wa boboledi o be o tla fapana kudu le wa go sokolla batho woo o bego o dutše o dirwa ke madumedi a mantši ka nywaga e makgolo. Mehleng ya bofelo, go be go tla tsebatšwa molaetša o bohlokwa, e lego “ditaba tše tše dibotse tša Mmušo.” Na o tseba sehlopha le ge e le sefe sa bodumedi seo se tsebatšago molaetša woo o bohlokwa? Le gona gaešita le ge ba bangwe ba bonagala ba tsebatša molaetša o bjalo, na ke ba sehlopha sa lefelong leo, goba na ba phatlaladitše ditaba tše tše dibotse “lefaseng ka moka gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle”?
Wepesaete ya www.jw.org/nso e tsebatša “ditaba tše tše dibotse tša Mmušo.” Wepesaete ye e na le dikgatišo tšeo di hlalosago molaetša wo ka maleme a fetago a 700. Na o tseba maiteko le ge e le afe ao a dirwago a go tsebatša ditaba tše dibotse tša Mmušo ka tekanyo e kgolo yeo e dirwago lefaseng ka bophara? Kgale le pele ga ge Inthanete e ka ba gona, Dihlatse tša Jehofa di be di dutše di tsebja ka maiteko a tšona a go tsebatša ditaba tše dibotse tša mabapi le Mmušo wa Modimo. Ga e sa le go tloga ka 1939, letlakala la ka ntle la tokollo e nngwe le e nngwe ya makasine wa Morokami le na le mantšu a rego, “O Tsebatša Mmušo wa Jehofa.” Puku e nngwe yeo e bolelago ka madumedi e bontšha gore modiro wa boboledi wa Dihlatse tša Jehofa ke “wo o ka se kego wa bapišwa mabapi le go tsenelela ga wona le bogolo bja wona.” Modiro wo wa go nea bohlatse o tsebatša ditaba tše dibotse tša gore kgauswinyane ‘bofelo bo tla tlišwa’ ke Mmušo wa Modimo.
NAKO E BOHLOKWA KUDU HISTORING YA LEFASE
Na o lemogile gore dipontšho ka moka tše nne tša ditemošo tša Beibele tšeo di hlalositšwego sehlogong se di bonagetše bophelong bja gago? Ka nywaga e fetago e lekgolo, makasine wo o be o dutše o nea babadi ba wona tsebišo ya mabapi le ditiragalo tša lefase go ba thuša go bona gore re kgauswi le bofelo. Ke therešo gore baswayadiphošo ba bangwe ga ba dumelelane le seo, e le ge ba bolela gore ditherešo le dipalopalo di ithekgile ka dipono tša batho e bile di ka dirišwa gampe. Le gona ba bolela gore ka ge batho lefaseng ka bophara ba tšwela pele ba boledišana, maemo a lefase a bonagala a mpefala. Lega go le bjalo, go na le bohlatse bjo bo dulago bo oketšega bja gore re phela nakong ya moswananoši historing ya batho.
Ditsebi tše dingwe di nagana gore re kgauswi le nako ya diphetogo tše dikgolo tša lefase le. Ka mohlala, ka 2014, Lekgotla la tša Thutamahlale le Tšhireletšego la makasine wa Bulletin of the Atomic Scientists le lemošitše Lekgotla la tša Tšhireletšego la Ditšhaba tše Kopanego mabapi le dilo tšeo di beago go ba gona ga batho kotsing. Borathutamahlale bao ba hlatsela ka gore: “Ka morago ga gore re sekaseke lefsa dikotsi tše, re fihleletše phetho ya gore go leka go hlabolla batho ka thekinolotši go sa dutše go beile maphelo a batho kotsing e kgolo kudu.” Batho ba bantši ba kgodišegile kudu gore re phela nakong e bohlokwa kudu historing ya lefase. Bangwadi ba makasine wo le babadi ba wona ba bantši ga ba na pelaelo ya gore ruri nako ye ya moswananoši ke mehla ya bofelo le gore bofelo bo kgauswi. Eupša go e na le go boifa bokamoso, o ka thabišwa ke mafelelo a bjona. Ke ka baka la’ng go le bjalo? Ka gobane o ka kgona go phologa bofelo e le ruri!


text:
Moshe
—Monna wa Tumelo
TUMELO KE ENG?
Bjalo ka ge e dirišitšwe ka Beibeleng, “tumelo” e akaretša go dumela ka go tia selong se itšego mo go theilwego bohlatseng bjo bo tiilego. Motho yo a dumelago go Modimo o kgodišegile gore O tla phethagatša dikholofetšo tša Gagwe ka moka.
MOSHE O ILE A BONTŠHA TUMELO BJANG?
Moshe o be a theile bophelo bja gagwe dikholofetšong tša Modimo. (Genesi 22:15-18) O be a ena le sebaka sa go phela ka boiketlo gare ga matsaka a Egipita, eupša o ile a tlogela sebaka seo, “a kgetha go swarwa gampe le setšhaba sa Modimo go e na le go thabela boipshino bja nakwana bja sebe.” (Baheberu 11:25) Na phetho yeo e be e le ya go tšewa ke maikwelo, yeo a bego a tla itshola gore o e dirile ka morago? Aowa, ka gobane Beibele e re Moshe “o ile a tšwela pele a tiile go etša ge eka o bona Yo a sa bonagalego.” (Baheberu 11:27) Moshe ga se a ka a itshola ka baka la diphetho tšeo a di dirilego ka tumelo.
Moshe o be a ikemišeditše go matlafatša tumelo ya ba bangwe. Ka mohlala, ela hloko seo se ilego sa direga ge Baisiraele ba be ba bonagala ba kgakgetšwe gare ga madira a Farao le Lewatle le Lehwibidu. Ka ge Baisiraele ba be ba tšhošitšwe ke masetlapelo ao a bego a bonagala a le kgauswi le go direga, ba ile ba llela Jehofa le Moshe. Moshe o be a tla arabela bjang?
Moshe a ka no ba a be a sa tsebe gore Modimo o be a tlo aroganya Lewatle le Lehwibidu ka bogare, ke moka a bulela Baisiraele tsela ya go tšhaba. Lega go le bjalo, Moshe o be a kgodišegile gore Modimo o be a tla dira se sengwe go phološa batho ba Gagwe. Le gona Moshe o be a nyaka gore Baisiraelegotee le yena ba be le kgodišego e swanago. Re bala gore: “Moshe a re go setšhaba: ‘Le se ke la boifa. Emang le tiile gomme le bone phološo ya Jehofa yeo a tlago go le bontšha yona lehono.’” (Ekisodo 14:13) Na Moshe o ile a atlega go matlafatša tumelo ya Baisiraelegotee le yena? Ee, ka gobane Beibele e bolela mabapi le Moshe le Baisiraele ka moka gore: “Ka tumelo ba ile ba phatša Lewatle le Lehwibidu go etša eka ke nageng e omilego.” (Baheberu 11:29) Tumelo ya Moshe e ile ya hola yena gotee le yo mongwe le yo mongwe yoo a ilego a ithuta go yona.
RE ITHUTA ENG?
Re ka ekiša Moshe ka go thea maphelo a rena dikholofetšong tša Modimo. Ka mohlala, Modimo o holofetša gore o tla kgotsofatša dinyakwa tša rena tša dilo tše di bonagalago ge e ba re etiša borapedi bja gagwe pele maphelong a rena. (Mateo 6:33) Ke therešo gore re ka thatafalelwa ke go gana moya wa go rata dilo tše di bonagalago woo o atilego lehono. Eupša re ka kgodišega gore ge re dira sohle seo re ka se kgonago go boloka maphelo a rena a le bonolo e bile re swaregile kudu ka borapedi bja rena, Jehofa o tla kgotsofatša dinyakwa tša rena ka moka. O nea tiišetšo e rego: “Le ka mohla nka se ke ka go tlogela le ge e le go go lahla.”—Baheberu 13:5.
Gape re katanela go thuša ba bangwe gore ba gole tumelong. Ka mohlala, batswadi ba bohlale ba lemoga sebaka se sebotse seo ba nago le sona sa go aga tumelo baneng ba bona. Ge ba dutše ba gola, bana ba nyaka tsebo e bohlokwa ya gore Modimo o gona le ya gore o neile ditekanyetšo mabapi le se se nepagetšego le se se fošagetšego. Go oketša moo, ba swanetše go kgodišega gore go latela ditekanyetšo tša gagwe ruri ke tsela e kaonekaone ya bophelo. (Jesaya 48:17, 18) Batswadi ba nea bana ba bona mpho e bohlokwa ge ba ba thuša go ba le tumelo ya gore Modimo “o gona e le ka kgonthe le gore o putsa bao ba tlogago ba leka go mo hwetša.”—Baheberu 11:6, Holy Bible—Easy-to-Read Version.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | KAMOO O KA FETOSAGO MEKGWA YA GAGO
1 Lebelela Dilo ka Tsela ya Kgonthe
O ka lekega go nyaka go fetoša dilo ka moka bophelong bja gago ka nako e tee. O ka ipotša gore, ‘Bekeng ye ke kgaotša go kgoga, go rogana le go robala bošego gomme ka thoma go itšhidulla, go ja gabotse le go founela bomakgolo le borakgolo.’ Eupša ge o leka go fihlelela dilo ka moka tšeo o nyakago go di dira ka nako e tee, gona ga go na seo o ka tsogago o se fihleletše!
MOLAO WA MOTHEO WA BEIBELE: “Bohlale ke bja baipoetši.”
Motho yo a nago le boipoetšo o lebelela dilo ka tsela ya kgonthe. O lemoga gore nako ya gagwe, matla a gagwe le dilo tšeo a nago le tšona di na le moo di felelago gona. Ka gona, go e na le gore a leke go fetoša dilo ka moka ka nako e tee, o di kaonefatša ganyenyane-ganyenyane.
Ge o leka go fihlelela dilo ka moka tšeo o nyakago go di dira ka nako e tee, gona ga go na seo o ka tsogago o se fihleletše!
SEO O KA SE DIRAGO
Šomela mokgweng o tee goba e mebedi ka nako e tee. Megato e latelago e ka go thuša:
Ingwalele ‘mananeo’ a mabedi a mekgwa e mebotse yeo o nyakago go šomela go yona le mekgwa le ge e le efe e mebe yeo o nyakago go e tlogela. O se ke wa ipeela tekanyo; lenaneong le lengwe le le lengwe ngwala mekgwa e mentši yeo o e naganago.
Thoma ka go ngwala dilo tšeo di tlago pele, o di ngwale ka go latelana go ya ka tšeo di lego bohlokwa go wena.
Kgetha mekgwa e sego kae, le ge e ka ba o tee goba e mebedi, go yeo o e ngwadilego mananeong ka bobedi ke moka o šomele go yona. Ke moka o fetele mokgweng o mongwe goba e mebedi yeo o e ngwadilego mananeong ao.
Gore megato yeo e šome ka pela dira gore mokgwa o mobe o tšeelwe legato ke o mobotse. Ka mohlala, ge e ba mekgwa e mebe yeo o e ngwadilego e akaretša go bogela thelebišene kudu, ke moka mekgwa e mobotse e akaretša go ikgokaganya le bao o ba ratago, gona o ka phetha ka gore: ‘Go e na le gore ke thome ka go tšhuma thelebišene ge ke boa mošomong letšatši le letšatši, ke tlo ikgokaganya le mogwera goba wa leloko ra boledišana.’


text:
BOPHELO BJA BOKRISTE
Ruta Batho Therešo
Go thoma ka September, Pukwana ya Seboka sa Bophelo bja Rena le Bodiredi bja Bokriste e tla ba le mohuta o mofsa wa thero ya mohlala ya sehlogo se rego, “Ruta Batho Therešo.” Morero wa rena e tla ba go ruta batho therešo ya Beibele ka tsela e bonolo re diriša potšišo le lengwalo.
Ge e ba re bona gore motho o a thabela, re ka dira gore a letele gore re boa neng ka go mo tlogelela kgatišo e itšego goba ka go mmontšha bidio yeo e lego jw.org/nso. Re swanetše go leka go boela go yena pele go feta matšatši a mantši gore re tšwetše pele poledišano ya rena. Dithero tšeo tše difsa le dikabelo tša barutwana di tla thewa karolong ya kakaretšo ya sehlogo se sengwe le se sengwe yeo e lego ka pukung ya Beibele e re Ruta Eng? Karolong yeo go na le dipotšišo tše dingwe le mangwalo tšeo di ka re thušago go dira maeto a go boela goba go swara thuto re diriša Beibele feela.
Go na le tsela e tee feela yeo e išago bophelong. (Mt 7:13, 14) Ka ge re bolela le batho ba madumedi a fapafapanego le bao ba sa swanego, re swanetše go ba botša ditherešo tša Beibele tšeo di tlago go kgahla yo mongwe le yo mongwe wa bona. (1Ti 2:4) Ge re kgona go boledišana le batho ka ditaba tše di sa swanego tša Beibele e bile re kaonefatša bokgoni bja rena bja go “[swara] lentšu la therešo ka tshwanelo,” re tla thaba le go feta gomme ra atlega ge re ruta ba bangwe therešo.


text:
Tša Borala: A Sepedi/ Sesotho sa Leboa poetry anthology
Pages: 246 pages
ISBN: 978-0-9869991-6-1
Publisher: Timbila Poetry Project, 2014.
Editor: David wa Maahlamela
Price: R230
Timbila Poetry Project, baphatlalatši ebile e le mokgahlokgoparara wa boreti mo Afrika Borwa, ba gatišitše pukuthetomohlakanelwa ya moswananoši, Tša Borala, yeo e lego katlegokgolo mo legorong la kgatišo ya dipuku tša maleme a kaparaswana Afrika ka bophara. Pukuthetomohlakanelwa ye ya Tša Borala, ya go ba le direto tše 202 tša Sepedi/Sesotho sa Leboa, e hlaotšwe le go rulaganywa ke moreti wa mothopadifoka, ebile ga bjalo e le moithutelabongaka Yunibesithing ya Rhodes, David wa Maahlamela. Yona e tla morago ga tlhahlo yeo e tseneletšego ya tša bongwadi yeo e ilego ya swara ka 2010 go la Polokwane. Go swana le beine ye monate, pukuthetomohlakanelwa ye e tšere mengwaga ye mene e hlotlwa diatleng tša morulaganyi gape a boledišana le bareti bao mešomo ya bona e akareditšwego. Todi ye ya boreti e tlile go ketekwa le go hlomamišwa ka la 11 Lewedi/Setemere go moketeko wa tša bongwadi wa Polokwane Literary Fair.
Setlogong sa boreti bja Sepedi/Sesotho sa Leboa go fihla ga bjale, Tša Borala ke yona pukuthetomohlakanelwa e nnoši ya go lekalekanya bong le bogolo. Go fapanafapana ga dibopego, dikagare, le mengalelo, go akaretša le lehumopolelo la dipolelo-semmotwana tšeo molaotheo o di tshedišago mahlo go swana le Khelobedu, Setlokwa le Sepulane. Mateng a itheile go thoma ka dikgopolo tša bophelo bja magaeng go fihla go tša setoropong, go dumelela gore theto yeo e hlamilwego ka molomo, le tša sebjale tšeo di ngwalwago gape di nontšhwa ke dikhuwetšo tše fapanego; go ka ipapatša ntle le tšhitišo.
Ge go be go beakanywa puku ye, go be go šeditšwe pele boleng bja sereto, esego bja moreti. Ke ka lebaka leo direto tša bokomangkanna le dikonokono bongwading go swana le Matshedisho Aletta Motimele, Phomelelo Moshapo-Machika, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng le Mankgase Shadrach Mashabela di kgethilwe, e se ka baka la setumo sa bona, efeela ka baka la go kgodiša le bokgwari bja direto tšeo. Go le bjalo, mengwaga e ile ya šetšwa, efela le mo esego mengwaga ya moreti efeela mengwaga yeo sereto se ka e phelago. Morago ga mengwaga ye mene, direto tše di sa kwala tše nkego di ngwadilwe lehono, tše nkego monono wa motšhaotšhele. Mooko le hlogotaba tše bohlokwa efela di nyenyefatšwago le go katogwa go dingwalwa tša maleme a SeAfrika ka bophara, tša go lebelelwa e kare ke bohlola go ngwala ka tšona; mo go pukuthetomohlakanelwa ya Tša Borala di filwe šedi le go ahlaahlwa.
Bareti bao mešomo ya bona e lego ka go pukuthetomohlakanelwa ye ba akaretša baithuti, ditsebi tša polelo, bagaši ba seyalemoya, bašomedi ba tša maphelo, dientšenara tša meepong, bakgabi ba tša bokgabo, gape le banyakišiši ba thuto ya tša bongwadi—ka moka ga bona ba tšweletša bohloko le lethabo tša phatlalatša le tša boteng, ntle le go dikologa seolwana. Go tloga go pannwe pitsi tša mebala ye e fapafapanego ka joko e tee, seo se tloga se kgonthišiša dibopego le tatso tše fapafapanego tšeo re sa gononego gore di tla akaretša babadi ka moka go ya ka mehutahuta ya bona. Lehumo leo le sa lekantšhego le selo ke sereto mabapi le lehu seo se ngwadilwego ke Pontšho Marumo Motimele beke pele a ithobalela boroko bja mafelelo, go laetša gore boreti bo na le boporofeta ka gare gape bo tloga bo le bohlokwa maphelong a rena a sedumedi.
Pukuthetomohlakanelwa ye, ka kakaretšo, e na le direto tša bareti ba 28, bona ke: Mpho Godfrey Molapo, Phomelelo Moshapo-Machika, Matete Motsoaledi, Pontšho Marumo Motimele, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng, Madihlare Christobeth Molapo, Makwaya Piet Madula, Matshediso Aletta Motimele, Magoja Humphrey Hlaka, Motjidibane Bapela, Thabo Letwaba, Makosha Dimo, James Mashupu, NS Sebati, Malehu Agnetia Molewa, Tiego Phillimon Tjale, Moloko Mahuma, Lesley Ramushu, Mankgase Shadrack Mashabela, Magosechaba Violet Mamabolo, Lethunya Mmuroa, Ngwanamohuba Wilhemina Sebati, Amos Tebeila, Peter Moruthane, Mamoleme Jacob Mokaba, Makwena Manamela, Makgadi Grace Koma le David wa Maahlamela.
Kgatišo ya maemo a godimodimo ya Tša Borala—ye e fapanego gape e thulana le setlwaedi sa kgatišo ya go fokola, ya ‘solanka,’ go dipuku tša maleme a kaparaswana—ke ka thušo ya tša mašeleng gotšwa go National Lottery Distribution Trust Fund (NLDTF) sehleng sa yona sa 2012/2013 sa lenanego la Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP). Lenanego la Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP) ke kgwerano magareng ga South African Book Development Council (SABDC) le Department of Arts and Culture (DAC).
Go otara puku ye, ikgokagantšhe le ba ga Timbila Poetry Project mo go 015 291 2088 goba 072 1296 496 goba [email protected]
Go rulaganya poledišano mabapi le puku, o ka ikgokagantšha le morulaganyi, David wa Maahlamela mo go 074 628 5247 goba [email protected]
The Timbila Poetry Project, the leading poetry movement in South Africa has once again added a riveting anthology of poetry, Tša Borala, a remarkable feat in the tapestry of indigenous publishing in Africa. Tša Borala, an anthology of 202 poems in Sepedi/Sesotho sa Leboa, compiled and edited by the award-winning poet and Rhodes University PhD candidate, David wa Maahlamela is a result of an intensive creative writing workshop which was held in 2010 in Polokwane. Like good wine, it took four years fermenting in the hands of the editor and in dialogue with the featured poets. This collector’s item will be launched on 11th September during the Polokwane Literary Fair.
In the history of Sepedi/ Sesotho sa Leboa poetry, Tša Borala up to so far, is the only poetry anthology with a balanced gender and age representation. Its multidimensional variety in forms, content and approach, encompasses the rich diversity of dialects including the constitutionally overlooked ones such as Khelobedu, Setlokwa and Sepulane. Subject varies from traditional to urban life, enabling both the rich orally composed and the modern which is enormously seasoned by different influences to flourish without any restraint.
In the making of this book, it is the size of the poem, rather than that of a poet, which was prioritized. It is on this basis that the book features legendary wordsmiths such as Matshediso Aletta Motimele, Phomelelo Moshapo-Machika, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng and Mankgase Shadrach Mashabela not for their names, but for the credibility and intriguing poems. However, age did matter, but also not of a poet, but rather the age the poem would survive. Four years later, these poems still taste fresh, like timeless treasures. Underplayed and avoided yet crucial themes such as feminism, which have, in African language literary repertoire, been treated like taboos, are dearly embraced and deeply explored in Tša Borala.
Tša Borala comprises ordinary stories told in unordinary ways that redefine Sesotho sa Leboa/Sepedi poetry. It is a perfect blend of dialects, forms, voices, cultural outlooks, gender and age, that form a culturally and literary density. It preserves the past while critically exploring the present and its dynamics. Seasoned poets are meshed with fresh yet striking voices to take Sepedi poetry to new heights. As if it was not enough, the anthology is, throughout, sandwiched with rarely used yet intriguing Sepedi/Sesotho sa Leboa proverbs, so as to encourage the preservation of folklore within the realm of creative and artistic literature.
Featured poets include students, language experts, radio presenters, health professionals, industrial engineers, art practitioners and of course and literary scholars – all pouring out public and private pain and moments of bliss without holding back. Such a wide range attests to a wider outlook that is bound to a general readership from all spheres of life. One priceless feature is a poem about death written by Pontšho Marumo Motimele a week before she passed on: confirming the prophetic nature of poetry and its social and spiritual relevance in our lives.
All in all, the anthology features poems by the following 28 poets: Mpho Godfrey Molapo, Phomelelo Moshapo-Machika, Matete Motsoaledi, Pontšho Marumo Motimele, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng, Madihlare Christobeth Molapo, Makwaya Piet Madula, Matshediso Aletta Motimele, Magoja Humphrey Hlaka, Motjidibane Bapela, Thabo Letwaba, Makosha Dimo, James Mashupu, NS Sebati, Malehu Agnetia Molewa, Tiego Phillimon Tjale, Moloko Mahuma, Lesley Ramushu, Mankgase Shadrack Mashabela, Magosechaba Violet Mamabolo, Lethunya Mmuroa, Ngwanamohuba Wilhemina Sebati, Amos Tebeila, Peter Moruthane, Mamoleme Jacob Mokaba, Makwena Manamela, Makgadi Grace Koma and David wa Maahlamela.
The high quality production of Tša Borala which defies the shoddiness that is associated with makeshift books published in indigenous languages was funded by the National Lottery Distribution Trust Fund (NLDTF) during the 2012/2013 phase of the Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP). The Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP) is a joint initiative of the South African Book Development Council (SABDC) and the Department of Arts and Culture (DAC).
To order the book, please contact Timbila Poetry Project on 015 291 2088 or 072 1296 496 or email [email protected]
To arrange an interview, contact the editor, David wa Maahlamela on 074 628 5247 or [email protected]
Tša Borala launches at the Polokwane Literary Festival, 11 September 2014 in the Auditorium, Polokwane city Library, 3pm.


text:
Kgaolo 99: Phapošing ya ka Godimo
GA BJALE e be e le mantšiboa a Labone, ka morago ga ge go fetile matšatši a mabedi ba be ba le thabeng. Jesu le baapostola ba gagwe ba 12 ba tlile ka mo phapošing ye e kgolo ya ka godimo go tlo ja Paseka. Monna yo o mmonago mo seswantšhong a tloga ke Judase Isikariote. O yo botša baperisita kamoo ba ka swarago Jesu ka gona.
Letšatši pele ga moo, Judase o ile a ya go baperisita bao gomme a ba botšiša a re: ‘Le tla nnea eng ge nka le thuša go swara Jesu?’ Bona ba re: ‘Re tla go nea ditsekana tše masometharo tša silifera.’ Ka gona Judase gona bjale o be a yo gahlana le baperisita bao e le gore a ba iše go Jesu. Na seo Judase a se dirago ga se se sebe?
Ga bjale ba be ba feditše go ja Paseka. Eupša mo nakong ye Jesu o thoma tiragalo e nngwe e kgethegilego. O ile a nea baapostola ba gagwe senkgwa gomme a re go bona: ‘Se jeng, ka gobane se se bolela mmele wa ka wo o tlago go newa ka baka la lena.’ Ka morago a ba nea le beine ka galase gomme a re go bona: ‘Enwang, ka gobane se se bolela madi a ka ao a tlago go tšhollelwa lena.’ Beibele e bitša tiragalo ye gore ke ‘selalelo sa Morena.’
Baisiraele ba be ba eja Paseka go ikgopotša nako ya ge morongwa wa Modimo a be a ‘feta’ dintlong tša bona kua Egipita gomme a bolaya bana ba maitšibulo dintlong tša Baegipita. Eupša mo nakong ye, Jesu o be a nyaka gore balatedi ba gagwe ba gopole yena le kamoo a ilego a neela bophelo bja gagwe bakeng sa bona. Ke ka baka leo a ilego a ba botša gore ba gopole tiragalo ye e kgethegilego ngwaga o mongwe le o mongwe.
Ka morago ga ge ba jele Selalelo sa Morena, Jesu o ile a botša baapostola ba gagwe gore ba be le sebete le gore ba tie tumelong. Ba ile ba phetha tiragalo ye ka go opelela Modimo dikopelo ke moka ba tloga. E be e šetše e le bošego kudu, mohlomongwe e šetše e le matlagosa. Anke re bone moo ba yago gona.
Mateo 26:14-30; Luka 22:1-39; Johane dikgaolo 13 go ya go 17; 1 Bakorinthe 11:20.
Dipotšišo
- Go etša ge go bontšhitšwe mo seswantšhong, ke ka baka la’ng Jesu le baapostola ba gagwe ba 12 ba le ka phapošing e kgolo ya ka godimo?
- Monna yo o mmonago mo a tloga ke mang, gona o yo dira’ng mo a yago?
- Ke tiragalo efe e kgethegilego yeo Jesu a ilego a e thoma ka morago ga ge yena le baapostola ba gagwe ba feditše go ja Paseka?
- Paseka e be e gopotša Baisiraele tiragalo efe, eupša tiragalo ye e kgethegilego e gopotša balatedi ba Jesu eng?
- Ka morago ga Selalelo sa Morena, ke eng seo Jesu a ilego a se botša balatedi ba gagwe, gomme ba ile ba dira’ng ka morago ga moo?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Mateo 26:14-30.
Mateo 26:15 e bontšha bjang gore Judase o ekile Jesu ka boomo?
Madi a Jesu ao a tšholotšwego a phethile merero efe e mebedi? (Mat. 26:27, 28; Jer. 31:31-33; Baef. 1:7; Baheb. 9:19, 20)
- Bala Luka 22:1-39.
Ke ka kgopolo efe Sathane a ilego a tsena go Judase? (Luka 22:3; Joh. 13:2; Dit. 1:24, 25)
- Bala Johane 13:1-20.
Go ya ka pego yeo e lego go Johane 13:2, na Judase a ka bewa molato ka seo a se dirilego, gona ke thuto efe yeo bahlanka ba Modimo ba ka ithutago yona go se? (Gen. 4:7; 2 Bakor. 2:11; Bagal. 6:1; Jak. 1:13, 14)
Ke mohlala ofe o matla woo Jesu a re beetšego wona? (Joh. 13:15; Mat. 23:11; 1 Pet. 2:21)
- Bala Johane 17:1-26.
Jesu o be a era gore’ng ge a be a rapelela gore balatedi ba gagwe e be “batee”? (Joh. 17:11, 21-23; Baroma 13:8; 14:19; Bakol. 3:14)
Ithute ka mo go oketšegilego
Selalelo sa Morena
Jesu o hloma segopotšo seo balatedi ba gagwe ba swanetšego go se swara ngwaga le ngwaga ka Nisani 14.


text:
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Ke eng seo se tutuetšago batho ba bantši gore ba naganišiše ka go ba gona ga Mmopi?
Mo e ka bago nywaga e 3 000 e fetilego, sereti se sengwe se ngwadile gore: “Ke dirilwe ka tsela e makatšago yeo e mpoifišago.” (Psalme 139:14) Ge o nagana kamoo ngwana a golago go tšwa seleng e tee, na seo ga se go makatše? Batho ba bantši ba dumela gore Mmopi ke yena a dirilego dilo tše di phelago.—Bala Psalme 139:13-17; Baheberu 3:4.
Motho yo a bopilego legohle le yo a dirilego gore lefase le dulwe ke batho ke yena a bopilego dilo tše di phelago. (Psalme 36:9) O boledišane le batho gomme a re botša ka yena.—Bala Jesaya 45:18.
Na re tšwa diphoofolong?
Mebele ya rena e swana le ya diphoofolo ka ditsela tše dintši. Eupša lebaka ke gore Mmopi o bopile batho gotee le diphoofolo bakeng sa go phela mo lefaseng. O ile a bopa motho wa pele ka lerole la mmu, e sego a etšwa phoofolong.—Bala Genesi 1:24; 2:7.
Batho ba fapane le diphoofolo ka ditsela tše pedi tše bohlokwa. Ya pele, batho ba kgona go tseba, go rata le go hlompha Mmopi. Ya bobedi, le ge diphoofolo di be di sa bopelwa go phela ka mo go sa felego, eupša batho bona ba be ba bopetšwe go phela ka mo go sa felego. Eupša ga bjale, batho ka moka ba abetše lehu ka baka la gore motho wa pele o ganne tlhahlo ya Mmopi.—Bala Genesi 1:27; 2:15-17.
Ithute ka mo go oketšegilego
Kanegelo Yeo e sa Tsebjego ka Tlholo
Na pego ya Beibele ya tlholo e dumelelana le dinyakišišo tša thutamahlale?
Therešo ke Efe ka Modimo?
Na o nagana gore Modimo o tshwenyegile ka wena? Ithute ka semelo sa gagwe le kamoo o ka batamelago kgaufsi le yena.


text:
MAHUMO AO A LEGO KA LENTŠUNG LA MODIMO | DIEMA 12-16
Bohlale bo Phala Gauta
Ke ka baka la’ng bohlale bjo re bo hwetšago ka go bala Lentšu la Modimo bo le bohlokwa kudu? Ka gobane bo thuša bao ba bo hwetšago gore ba se dire dilo tše mpe gomme bo ba nea bophelo. E bile bo kaonefatša semelo sa bona, polelo le ditiro.
Bohlale bo šireletša motho gore a se ikgantšhe
Motho yo bohlale o lemoga gore Jehofa ke yena Mothopo wa bohlale ka moka
Bao ba atlegago goba bao ba hwetšago boikarabelo bjo bo oketšegilego ba swanetše go itlhokomela gore ba se ikgantšhe goba go ikgogomoša
Bohlale bo dira gore motho a bolele dilo tše di agago
Motho yo bohlale o diriša temogo go bona dika tše dibotse go ba bangwe le go bolela gabotse ka bona
Mantšu a bohlale a a kgothatša e bile a bose bjalo ka todi ya dinose, ga a hlabe goba go kgopiša


text:
Boitsebišo ka go Bona Ofisi le Moago
Re go laletša ka borutho gore o tlo bona diofisi tša rena le mafelo a go gatiša. Hwetša mafelo le dinako tša go bona meago.
New Caledonia
236, rue Georges Lèques
Normandie
98800 NOUMEA
NEW CALEDONIA
+687 43-75-00
Dinako tša go Bona Meago ya Lekala
Mošupologo go fihla Labohlano
Go thoma ka 8:00 a.m. go ya go 11:00 a.m. le go thoma ka 1:00 p.m. go ya go 4:00 p.m.
Go bona meago go tšea metsotso e 45
Mešomo yeo e dirwago
Go okamelwa modiro wa Dihlatse tša Jehofa New Caledonia, Vanuatu le Dihlakahlakeng tša Wallis le Futuna. Go fetolelwa dikgatišo tše di theilwego Beibeleng ka Sewallisi, Selifu, Sebislama le ka maleme a mangwe a mahlano a lefelong leo.


text:
July 25-
31
Dipsalme 79-86
Kopelo 138 le Thapelo
Mantšu a go Bula (3 mets. goba ka tlase ga moo)
MAHUMO AO A LEGO KA LENTŠUNG LA MODIMO
“Motho wa Bohlokwa Kudu Bophelong bja Gago ke Mang?”: (10 mets.)
Ps 83:1-5
—Re swanetše go tshwenyega kudu ka leina la Jehofa le bogoši bja gagwe (w08 10/15 13 ¶7-8)
Ps 83:16
—Potego ya rena le kgotlelelo di tumiša Jehofa (w08 10/15 15 ¶16)
Ps 83:17, 18
—Jehofa ke Motho wa bohlokwa kudu legohleng (w11 5/15 16 ¶1-2; w08 10/15 15-16 ¶17-18)
-
Go Epa Matlotlo a Moya: (8 mets.)
Mmalo wa Beibele: (4 mets. goba ka tlase ga moo) Ps 85:8–86:17
DIRA SOHLE BODIREDING
Leeto la Pele: (2 mets. goba ka tlase ga moo) fg thuto 7 ¶1
Leeto la go Boela: (4 mets. goba ka tlase ga moo) fg thuto 7 ¶3
Thuto ya Beibele: (6 mets. goba ka tlase ga moo) fg thuto 7 ¶7-8
BOPHELO BJA BOKRISTE
Kopelo 111
Na Modimo o na le Leina?: (15 mets.) Thoma ka go bapala bidio yeo e lego go jw.org/nso ya Na Modimo o na le Leina? (Eya go DIKGATIŠO > DIPUKU LE DIPOROUTŠHA. Ke moka nyaka poroutšha ya Ditaba tše Dibotse. Bidio ye e ka tlase ga thuto yeo e rego “Modimo ke Mang?”) Ka morago ga moo, ahlaahlang dipotšišo tše di latelago: Bidio ye e ka dirišwa bjang ge re nea bohlatse bjo bo sa rulaganyetšwago, re nea bohlatse phatlalatša le ge re le ka ntlo le ntlo? O bile le diphihlelo dife tše dibotse ge o be o diriša bidio ye?
Thuto ya Beibele ya Phuthego: (30 mets.) ia kgao. 20 ¶14-26 le poeletšo go letl. 179
Ka Morago ga Kakaretšo ya Seboka, Bolela Seo re Tlago go Ithuta Sona Bekeng e Latelago (3 mets.)
Kopelo 143 le Thapelo
Kgopotšo: Hle bapala mmino gatee, ke moka o kgopele phuthego go opela kopelo e mpsha.


text:
KGAOLO YA LESOMENNE
O Ile a Ithuta go ba le Kgaugelo
1. Jona o be a lebanwe ke leeto la mohuta mang, gona o be a ikwa bjang ka lefelo leo a bego a eya go lona?
JONA o be a tlo ba le nako e ntši ya go nagana. O be a le kgauswi le go tšea leeto la dikhilomithara tša ka godimo ga tše 800, e lego leeto leo le bego le tla mo tšea mo e ka bago kgwedi a sepela ka maoto, mohlomongwe gaešita le go feta moo. Sa pele, o be a swanetše go kgetha go tšea tsela ya go kgaoletša goba e bolokegilego eupša e le e telele gomme ganyenyane-ganyenyane a tshele meedi e bile a namele le dithaba. O be a swanetše go dikologa Leganata le legolo la Siria, a tshele dinoka tše dikgolo tše bjalo ka Noka ya Eforate ke moka a nyake moo a ka latšago hlogo gona bathong ba šele metseng le metsaneng ya Siria, Mesopotamia le Asiria. Ge matšatši a dutše a eya, o be a naganišiša ka lefelo leo a yago go lona leo a bego a le boifa kudu, e lego motse wa Ninife woo a bego a dutše a o batamela ge a sepela.
2. Jona o ithutile bjang gore a ka se sa tšhabela kabelo ya gagwe?
2 Go na le selo seo Jona a bego a tloga a se tseba: O be a ka se gomele morago gomme a tšhabela kabelo ye. O ile a leka seo pele. Go etša ge re bone kgaolong e fetilego, ka go se fele pelo Jehofa o ile a ruta Jona a diriša ledimo ka lewatleng ke moka ka mohlolo a mo phološa ka hlapi e kgolo. Matšatši a mararo ka morago, hlapi yeo e ile ya hlatšetša Jona lebopong la lewatle, ka nako yeo a maketše le go hlakahlakana.
3. Jehofa o bontšhitše Jona seka sefe, gona ke potšišo efe e rotogago?
3 Ge Jehofa a be a laela Jona ka lekga la bobedi gore a ye Ninife, ka boikokobetšo moporofeta yo o ile a leba bohlabela gomme a tšea leeto leo le letelele. (Bala Jona 3:1-3.) Lega go le bjalo, na o ile a dumelela tayo ya Jehofa e mo fetoša ka mo go feletšego? Ka mohlala, Jehofa o ile a mmontšha kgaugelo, a mo phološa gore a se ke a kgangwa ke meetse, a se mo otle ka baka la borabele bja gagwe a ba a mo nea sebaka se sengwe sa gore a phethe kabelo ya gagwe. Ka morago ga dilo tše ka moka, na Jona o ile a ithuta go bontšha batho ba bangwe kgaugelo? Gantši kgaugelo ke seka seo go lego thata gore batho ba sa phethagalago ba ithute sona. Anke re boneng seo re ka ithutago sona go tšwa go seo Jona a ilego a lebeletšana le sona.
Molaetša wa Kahlolo le Karabelo e sa Letelwago
4, 5. Ke ka baka la’ng Jehofa a ile a bolela ka Ninife gore ke “motse o mogolo,” gona seo se re ruta’ng ka yena?
4 Jona ga se a ka a lebelela Ninife ka tsela yeo Jehofa a bego a e lebelela ka yona. Re bala gore: “Ninife yona Modimo o be a e lebelela e le motse o mogolo.” (Jona 3:3) Pego ya Jona e tsopola Jehofa ka makga a mararo a bolela ka “motse o mogolo wa Ninife.” (Jona 1:2; 3:2; 4:11) Ke ka baka la’ng motse wo e be e le o mogolo, goba o le bohlokwa go Jehofa?
5 Ninife e be e le motse wa bogologolo, e le o mongwe wa metse ya mathomo yeo Nimirode a ilego a e hloma ka morago ga Meetsefula. E be e le o mogolo, e le toropo yeo go bonagalago e be e akaretša ditorotswana tše mmalwa, yeo e bego e nyaka gore motho a sepele matšatši a mararo go tloga mathomong a yona go fihla mafelelong a yona. (Gen. 10:11; Jona 3:3) Ninife e be e kgahliša kudu, e na le ditempele tše dikgolo, merako e megolo gotee le meago e mengwe. Eupša ga go le setee sa dilo tše seo se ilego sa dira gore motse wo o be bohlokwa go Jehofa Modimo. Seo se bego se le bohlokwa go yena e be e le batho. Ka nako yeo, Ninife e be e na le badudi ba bantši kudu go feta ba metseng e mengwe. Gaešita le ge batho bao ba be ba dira dilo tše mpe, Jehofa o ile a ba kwela bohloko. O rata motho yo mongwe le yo mongwe e bile o kganyoga gore batho ka moka ba itshole gomme ba ithute go dira se se lokilego.
6. (a) Ke ka baka la’ng Jona a ile a tšhošwa ke Ninife? (Bona le mongwalo wa tlase.) (b) Taba ya gore Jona o ile a dira boboledi e re ruta’ng ka yena?
6 Ge mafelelong Jona a fihla Ninife, a ka ba a ile a tšhošwa kudu ke go ba motseng wo o nago le badudi ba ka godimo ga ba 120 000. * O ile a sepela letšatši ka moka, a tsenelela ka gare ga motse wo woo o nago le batho ba bantši, mohlomongwe a nyakana le lefelo leo le swanelegago la ka gare ga motse moo a ka thomago go bolela molaetša wa gagwe. O be a tla boledišana bjang le batho ba? Na o be a ithutile go bolela leleme la Baasiria? Goba na Jehofa o be a mo file bokgoni bjoo ka mohlolo? Ga re tsebe. Mohlomongwe Jona o ile a bolela molaetša wa gagwe ka leleme la gabo la Seheberu gomme motho yo mongwe a tolokela Baninife. Go sa šetšwe seo se diregilego, molaetša wa gagwe o be o le bonolo e bile ba bantši ba be ba ka se o rate, o be o re: “Go šetše feela matšatši a masomenne gore Ninife e fedišwe.” (Jona 3:4) O o boletše ka sebete le ka makga a mantši. Ka go dira bjalo, o ile a bontšha go ba le sebete le tumelo, e lego dika tšeo Bakriste lehono ba swanetšego go ba le tšona go feta le ge e le neng pele.
Molaetša wa Jona o be o le bonolo e bile e se wa go inyakela tumišo
7, 8. (a) Batho ba Ninife ba ile ba arabela bjang molaetšeng wa Jona? (b) Kgoši ya Ninife e ile ya dira’ng ka morago ga go kwa molaetša wa Jona?
7 Jona o ile a tanya šedi ya Baninife. Ka ntle le pelaelo o be a nagana gore ba be ba tla mo swara gampe le go mo galefela ka baka la molaetša wa gagwe. Go e na le moo, go ile gwa direga selo seo se makatšago. Batho bao ba ile ba mo theetša! Molaetša wa gagwe o ile wa phatlalala bjalo ka mollo wa hlaga. Go se go ye kae, motse ka moka o be o bolela ka boporofeta bja Jona bja kahlolo. (Bala Jona 3:5.) Bahumi le badiidi, batho ba tiilego le ba fokolago, bafsa le ba bagolo ka moka ba be ba bontšha moya o swanago wa go itshola. Ba ile ba ikona dijo. Kapejana, kgoši e ile ya kwa gore batho ba a itshola.
8 Kgoši le yona e ile ya itshola ge e ekwa molaetša wa Jona. Ka ge e boifa Modimo, e ile ya ema sedulong sa bogoši, ya apola diaparo tša bogoši ya apara mankgeretla go swana le batho ba yona, ya ba “ya dula meloreng.” Kgoši le “matona a yona,” goba bakgomana, ba ile ba phetha ka gore go ikona dijo moo batho ba bego ba šetše ba go thomile e be taelo ya semmušo. E ile ya laela gore batho ka moka ba apare mekotla, gaešita le diruiwa. * Ka boikokobetšo e ile ya dumela gore setšhaba sa yona se na le molato wa go dira bobe le bošoro. Go bontšha gore e dumela gore Modimo wa therešo o be a tla ba bontšha kgaugelo ge a bona go itshola ga bona, e ile ya re: ‘Modimo a ka . . . gomiša bogale bja gagwe, ra se ke ra fedišwa.’
9. Baswayadiphošo ba ile ba belaela’ng ka Baninife, eupša re tseba bjang gore ba be ba fošitše?
9 Baswayadiphošo ba bangwe ba belaela ge e ba Baninife ba ka ba ba ile ba fetoga ka lebelo ka tsela yeo. Lega go le bjalo, diithuti tša Beibele di ile tša bolela gore karabelo ya mohuta woo e be e dumelelana le go rata ditumelakhwele le go se tsepame ga batho ba ditšo tše bjalo mehleng ya bogologolo. Go oketša moo, re a tseba gore baswayadiphošo bao ba be ba fošitše ka gobane Jesu Kriste ka morago o ile a bolela ka go itshola ga Baninife. (Bala Mateo 12:41.) O be a tseba seo a bego a bolela ka sona, ka gobane o phetše legodimong gomme o bone ge ditiragalo tšeo di dutše di direga. (Joh. 8:57, 58) Therešo ke gore ga se ra swanela go phetha ka gore ga go kgonege gore batho ba itshole
Phapano Magareng ga Kgaugelo ya Modimo le go se Fetofetoge ga Batho
10, 11. (a) Jehofa o ile a arabela bjang ge Baninife ba be ba itshola? (b) Ke ka baka la’ng re ka kgodišega gore Jehofa o be a se a dira phošo ka kahlolo ya gagwe?
10 Jehofa o ile a arabela bjang ge Baninife ba be ba itshola? Jona ka morago o ile a ngwala gore: “Modimo wa therešo a bona mediro ya bona, gore ba lahlile tsela ya bona e mpe; ka gona Modimo wa therešo a šegama ka baka la masetlapelo ao a bego a boletše gore o tla ba tlišetša wona; a se ke a a tliša.”
11 Na se se bolela gore Jehofa o ile a lemoga gore kahlolo ya gagwe malebana le Baninife e be e fošagetše? Aowa. Beibele e bolela gore kahlolo ya Jehofa e phethagetše. (Bala Doiteronomio 32:4.) Go be go se sa hlokagala gore Jehofa a galefele Baninife. O ile a bona gore batho bao ba fetogile le gore kotlo yeo a bego a tlo ba tlišetša yona e be e se sa ba swanela. Ye e be e le nako ya gore Modimo a ba bontšhe kgaugelo.
12, 13. (a) Jehofa o bontšha bjang gore o na le tekatekano, o fetofetoga le maemo e bile o na le kgaugelo? (b) Ke ka baka la’ng boporofeta bja Jona e be e se bja maaka?
12 Jehofa ga se Modimo yo a sa fetofetogego, yo a se nago kwelobohloko goba gaešita le yo šoro bjalo ka ge baetapele ba bodumedi gantši ba umaka. Ka mo go fapanego, ke yo a lekalekanego, yo a fetofetogago le maemo e bile o na le kgaugelo. Ge a dirile phetho ya gore o tla otla batho ba kgopo, o thoma ka go diriša baemedi ba gagwe ba lefaseng go lemoša batho, ka gobane o fagahletše go bona batho ba kgopo ba dira seo Baninife ba se dirilego
Modimo o fagahletše go bona batho ba kgopo ba itshola gomme ba fetoša ditsela tša bona go swana le ge Baninife ba dirile
13 Na boporofeta bja Jona e be e le bja maaka? Aowa; bo phethile morero wa bjona wa go lemoša batho seo se bego se tla direga ge e ba ba sa itshole. Temošo yeo e be e le mabapi le ditsela tše mpe tša Baninife, tšeo mafelelong ba ilego ba di tlogela gomme ba itshola. Ge Baninife ba be ba ka thomološa ditsela tša bona tše mpe, kahlolo ya Modimo e be e tla ba wela. Se ke seo se ilego sa direga ka morago.
14. Jona o ile a arabela bjang ge Jehofa a be a bontšha Baninife kgaugelo?
14 Jona o ile a arabela bjang ge phedišo e sa tle ka nako yeo a bego a letetše gore e tle ka yona? Re bala gore: “Jona yena a selekwa ke seo o šoro gomme a tuka bogale.” (Jona 4:1) Jona o ile a ba a rapela ka tsela yeo e bego e kwagala eka o phošolla Ramatlaohle! Jona o ile a šišinya gore nkabe a ile a itulela gae. O ile a bolela gore o be a dutše a tseba gore Jehofa o be a ka se fediše Ninife, gaešita le gore se ke sona seo mathomong se mo dirilego gore a tšhabele Tarashishi. Ke moka o ile a kgopela go hwa, a bolela le gore go kaone ge a ka hwa, a se hlwe a phela.
15. (a) Ke’ng seo se ka bago se galefišitše le go gateletša Jona? (b) Jehofa o ile a dirišana bjang le moporofeta wa gagwe yo a gateletšegilego?
15 Ke’ng seo se bego se tshwenya Jona? Re ka se kgone go tseba dilo ka moka tšeo Jona a bego a di nagana, eupša re a tseba gore Jona o ile a botša batho ka moka ba Ninife molaetša wa kahlolo. Ba ile ba mo kgolwa. Ga bjale kahlolo e be e se sa tla. Na o be a boifa go kwerwa goba go bitšwa moporofeta wa maaka? Go sa šetšwe gore boemo e be e le bofe, ga se a ka a thabišwa ke go itshola ga batho goba ke kgaugelo ya Jehofa. Go e na le moo, go bonagala a ile a nyama kudu, a ikwela bohloko e bile a bona botumo bja gagwe bo senyegile. Lega go le bjalo, go bonagala Modimo wa Jona yo a nago le kgaugelo a ile a bona se sengwe se sekaone go moporofeta yo yo a gateletšegilego. Go e na le go otla Jona ka baka la go se hlomphe, Jehofa o ile a mmotšiša potšišo e botho yeo e bego e nyaka gore a ntšhe sa mafahleng, e rego: “Na o na le lebaka le le kwagalago la gore o tuke bogale?” (Jona 4:4) Na Jona o ile a araba? Beibele ga e re nee karabo.
16. Ba bangwe ba ka ikhwetša ba sa dumelelane le Modimo ka ditsela dife, gomme re ithuta’ng mohlaleng wa Jona?
16 Go bonolo go ahlola Jona ka baka la boitshwaro bja gagwe, eupša re swanetše go gopola gore go tlwaelegile gore batho bao ba sa phethagalago ba ganetšane le Modimo. Ba bangwe ba nagana gore Jehofa a ka ba a ile a thibela kotsi goba a ahlola ba kgopo ka go akgofa gaešita le gore nkabe ga bjale a fedišitše tshepedišo ye ka moka ya dilo. Mohlala wa Jona o re gopotša gore ge re sa dumelelane le Jehofa Modimo, ke rena bao re sa bonego dilo gabotse
Kamoo Jehofa a Ilego a Ruta Jona Thuto
17, 18. (a) Jona o ile a dira’ng ka morago ga go tloga Ninife? (b) Mehlolo ya Jehofa e akaretšago go dirišwa ga sehlare sa mokhure e ile ya kgoma bjang Jona?
17 Moporofeta yo yoo a nyamilego o ile a tloga Ninife gomme a leba ka bohlabela, e sego gae, moo dithaba tša gona di bego di okametše tikologo yeo. O ile a aga mošašana, a dula ka go wona gore a lete gomme a lebelele Ninife. Mohlomongwe o be a sa na le kholofelo ya gore o tla bona motse woo o fedišwa. Jehofa o be a tla ruta bjang monna yo wa hlogo e thata gore a be le kgaugelo?
18 Ka bošego botee feela, Jehofa o ile a dira gore mokhure o mele. Ge Jona a tsoga, o ile a bona sehlare se se se kgahlišago sa matlakala a magolo sa moriti o mobotse wa go phala mošašana o fokolago woo yena a o agilego. O ile a thaba kudu. “Jona a thabela mokhure woo kudu,” mohlomongwe a lebelela go ba gona ga wona ka mohlolo e le pontšho ya gore Modimo o a mo šegofatša le go mo amogela. Lega go le bjalo, Jehofa o be a nyaka go direla Jona mo gontši go feta go fo mo phološa phišong le go befelweng ga gagwe. O be a nyaka go kgoma pelo ya Jona. Ka gona, Modimo o ile a dira mehlolo e mengwe. O ile a diriša seboko go hlasela le go bolaya sehlare seo. Ke moka o ile a tsoša “phefo e fišago ya bohlabela” go fihlela Jona “a nyaka a idibala” ka baka la phišo. Jona o ile a nyama gape, gomme a kgopela Modimo gore a hwe.
19, 20. Jehofa o ile a nea Jona mabaka bjang a diriša sehlare sa mokhure?
19 Jehofa o ile a botšiša Jona gape ge e ba a na le lebaka le le kwagalago la go befelwa, lebakeng le a befedišitšwe ke go hwa ga sehlare sa mokhure. Go e na le go itshola, Jona o ile a itokafatša ka go bolela gore: “Ke na le lebaka le le kwagalago la gore ke tuke bogale moo ke nyakago le go hwa.” Ga bjale e be e le nako ya gore Jehofa a rute Jona thuto.
20 Modimo o ile a nea Jona mabaka, a re moporofeta yo o kwešwa bohloko ke go hwa ga sehlašana seo se metšego ka bošego botee, seo Jona a sa kago a se bjala goba go dira gore se gole. Ke moka Modimo o ile a phetha ka gore: “Bjale o re nna ke se kwele motse o mogolo wa Ninife bohloko, woo o nago le badudi ba fetago dikete tše lekgolo-masomepedi (120 000) bao le gatee ba sa tsebego phapano magareng ga seatla sa bona sa le letona le sa le letshadi, re sa bale diruiwa tše dintši tša moo?”
21. (a) Jehofa o ile a diriša mohlala ofe go ruta Jona? (b) Pego ya Jona e ka re thuša bjang go itlhahloba?
21 Na o bona ntlha e bohlokwa thutong ye ya Jehofa? Jona ga se a dira selo go hlokomela sehlare seo. Ka lehlakoreng le lengwe, Jehofa e be e le Mothopo wa bophelo go Baninife bao gomme o be a ba hlokomela go swana le ge a hlokomela dibopiwa ka moka lefaseng. Jona o be a ka tšeela bjang sehlare seo setee godimo kudu go feta maphelo a batho ba 120 000 go akaretša le diruiwa tša bona ka moka? Na ga se ka baka la gore Jona o ile a itumelela go ba le boithati? Go ba gona, o ile a kwela sehlare seo bohloko ka ge se be se mo hola. Na go befelela ga gagwe Baninife ga se gwa tlišwa ke boithati
22. (a) Go bonagala Jona a kgomilwe bjang ke thuto e bohlale ya Jehofa ya mabapi le kgaugelo? (b) Ke’ng seo rena ka moka re swanetšego go ithuta sona?
22 Na Jona o ile a ithuta phihlelong ye? Puku yeo e bitšwago ka leina la gagwe e re šia ka potšišo ya Jehofa
^ par. 6 Go ile gwa akanyetšwa gore Samaria e lego mošate wa Isiraele, e ka ba e be e na le badudi ba 20 000 go ya go ba 30 000 mehleng ya Jona
^ par. 8 Taba ye e ka bonagala e makatša, eupša e be e kile ya direga mehleng ya bogologolo. Radihistori wa Mogerika Herodotus o boletše gore Baperesia ba bogologolo ba ile ba nyamišwa ke lehu la molaodi wa madira yo a bego a tumile gomme ba akaretša le diruiwa tša bona metlwaeng ya go llela mohu.
^ par. 20 Taba ya gore batho bao ba be ba sa tsebe phapano magareng ga le letona le le letshadi e ra gore ba be ba sa tsebe ditekanyetšo tša Modimo bjalo ka bana bao ba sa tsebego selo.


text:
Go kgothatšwa ke “Melomo ya Bana”
Ka December 2009, Kgorokgolo ya Tsheko ya Russia e ile ya dumelelana le phetho ya gore go fedišwe mokgatlo wa bodumedi wa Dihlatse tša Jehofa kua Taganrog, Russia, o amogwe Holo ya Mmušo gomme go tsebatšwe gore dikgatišo tša rena tše 34 di kotsi kudu. Tiragalo ye e makatšago e ile ya phatlalatšwa Wepesaeteng ya Dihlatse tša Jehofa gotee le dinepe tša Dihlatse tša moo tšeo di bego di kgongwa ke phetho ye, go akaretša le dinepe tša bana ba banyenyane.
Dikgwedi tše sego kae ka morago, Lefelo la Taolo la Dihlatse tša Jehofa kua Russia le ile la hwetša lepokisana le lengwalo go tšwa go lapa la Dihlatse la Queensland, kua Australia, leo le bonego pego ya phetho ye e dirilwego ke kgoro. Lengwalo leo le be le re: “Bana babo rena ba rategago, bana ba rena e lego Cody le Larissa ba kgomilwe kudu ke tumelo le ditlhohlo tšeo bagwera ba bona ba lebeletšanego le tšona moo Russia. Ba ngwadile dikarata le mangwalo, gomme re dirile dimpho tše dinyenyane tšeo re ratago go di romela bana ba lego Taganrog, gore ba tsebe gore bana ba bangwe ba dulago kgole le bona bao ba hlankelago Jehofa ka potego ba tshwenyegile ka bona. Ba a ba dumediša e bile ba ba rata ka moka ga bona.”
Ge bana bao ba lego Taganrog ba hwetša dimpho tšeo, ba ile ba ngwalela lapa le lego Australia mangwalo a nago le diswantšho gore ba le leboge. Ka ge Hlatse yeo e hlankelago lekaleng la Russia e be e kgomilwe ke dikgothatšo tše tšwago ‘melomong ya bana,’ e ile ya ngwalela Cody le Larissa gore: “Go a nyamiša go bona batho ba godilego le bana ba otlwa ka baka la selo seo ba sa kago ba se dira. Ga go phošo yeo bana babo rena le dikgaetšedi ba Taganrog ba e dirilego, eupša ba amogilwe Holo ya bona ya Mmušo. Se se ba nyamišitše kudu. Ba tla kgothatšega ge ba ekwa gore motho yo mongwe go tšwa nageng e nngwe ya kgole o tshwenyegile ka bona. Re leboga ge le bontšhitše moya o borutho le wa go nea!”—Ps. 8:2.
Ruri re karolo ya borwarre bja lefase ka bophara, gomme lerato leo re ratanago ka lona le dira gore re kgone go kgotlelela ge re lebeletšane le diteko le mathata. Le ge dikgoro tša tsheko di ngangišana ka gore dikgatišo tša Dihlatse tša Jehofa di hlohleletša lehloyo, bana ba rena ba bontšhana lerato ka ditsela tše bonolo, gomme ka go dira bjalo ba tshela mellwane ya botšhaba le ya ditšo, e bile ba bontšha gabotse therešo ya mantšu a Jesu a rego: “Bohle ba tla tseba ka se gore le barutiwa ba ka, ge e ba le ratana.”—Joh. 13:35.


text:
DINAGA LE BATHO
Go Etela Belize
BELIZE e nyenyane e na le dilo tša go fapafapana, go tloga ka dithokgwa tša dipula go ya go meetse a mmala wa thekoise ao a dikologilego dihlakahlaka tše dintši lebopong la yona. Eupša bokgabo bja go fapafapana bja tlhago ke feela mathomomayo a bobotse bja Belize.
Go na le dinonyana le diphoofolo tše makgolo nageng ye. Go diphoofolo tša yona tša naga go na le nonyana ya mebala ya go taga e bitšwago keel-billed toucan (Ramphastos sulfuratus) le phoofolo e bitšwago Baird tapir (Tapirus bairdii), e lego ya legoro la bo tšhukudu, ya nko e boreledi le e telele e bile e kgona go kitima ka ntle le ka gare ga meetse! Gape go na le solitary jaguar (Panthera onca). Ge e le gabotse, Belize e ikgantšha ka go ba naga ya pele lefaseng ya go šireletša di-jaguar.
Belize e kile ya ba karolo ya Maya yeo e hlabologile. Lekgolong la bo-16 la nywaga, bafenyi ba Masepania ba ile ba fihla eupša ga se ba ka ba fenya batho ba Maya ka mo go feletšego. Ka morago, Mabrithania a ile a lwela go laola naga gomme a e thopa ka mo go feletšego ka 1862 gore e be koloni ya British Honduras ka molao. Belize e ile ya thoma go ipuša ka 1981.
Batho ba Belize ba ikgabiša ka mebala go swana le naga ya bona. Merafo e mengwe e tlwaelegilego ke maCreole, Maindia a Bohlabela, Magarifuna, Mamaya le Mamestizo. Batho ba yona ba na le bogwera e bile ba na le tlhompho. Ge bana ba bolela le batho ba bagolo, gantši ba diriša mantšu a rego “Mma” goba “Morena” gomme ba araba ka gore, “Ee, mma” goba “Aowa mohlomphegi.”
Kua Belize, go na le diphuthego tša Dihlatse tša Jehofa ka Polelo ya Diatla ya Amerika, Sekriol sa Belize, Seisemane, se-China sa Mandarin, Sejeremane sa ka Bodikela, Semaya (Mopán) le Sepanishi. Ka 2013, mo e ka bago motho o tee go ba 40 kua Belize o ile a ba gona Segopotšong sa Dihlatse sa ge go gopolwa lehu la Jesu.
NA O BE O TSEBA? Coral reef ya Belize ke ya botelele bja dikhilomithara tše 290. Ke karolo ya barrier reef ya bobedi ka bogolo lefaseng yeo e latelago Great Barrier Reef ya Australia.


text:
Kgaolo 40: Moshe o Itia Leswika
GO ILE gwa feta nywaga e mentši—e 10, e 20, e 30 le e 39. Baisiraele ba be ba sa dutše ba le lešokeng. Eupša nywageng yeo ka moka, Jehofa o ile a hlokomela setšhaba sa gagwe. O be a se fepa ka manna. O be a se eta pele ka thololo ya leru mosegare gomme bošego a se eta pele ka thololo ya mollo. Le gona nywageng yeo ka moka, diaparo tša sona ga se tša ka tša onala e bile maoto a sona ga se a ka a ruruga.
Ga bjale ke kgwedi ya pele ya ngwaga wa bo-40 ga e sa le Baisiraele ba tlogile Egipita. Ba ile ba hloma mešaša ya bona gape Kadeshe. Mo ke moo ba bego ba le gona ge dihlodi tše 12 di be di romelwa go yo hlola naga ya Kanana mo e ka bago nywaga e 40 e fetilego. Miriamo kgaetšedi ya Moshe o ile a hwela gona mo Kadeshe. Ka gona go etša peleng, mo Kadeshe go ile gwa ba le mathata.
Setšhaba se ile sa se hwetše meetse. Ka gona sa ngongoregela Moshe sa re: ‘Go ka ba go bile kaone ge nkabe re hwile. Ke ka baka la’ng o re ntšhitše Egipita wa re tliša lefelong le le lebe leo go sa melego selo go lona? Ga go na mabele, mago, diterebe le digarenate. E bile ga go na le ka meetse a go nwa.’
Ge Moshe le Arone ba be ba eya taberenakeleng go yo rapela, Jehofa o ile a re go Moshe: ‘Kgoboketša setšhaba. Ke moka o bolele le leswika lela pele ga sona ka moka. Go tla tšwa meetse a lekanego go lona bakeng sa setšhaba le diruiwa tša sona ka moka.’
Ka gona Moshe a kgoboketša setšhaba gomme a re go sona: ‘Theetšang lena batho ba go se bote Modimo! Na le nyaka gore nna le Arone re le ntšhetše meetse leswikeng le?’ Ke moka Moshe a itia leswika leo ka lepara gabedi gomme gwa tšwa meetse a mantši go lona. Gwa ba le meetse a lekanego bakeng sa setšhaba le diruiwa ka moka.
Eupša Jehofa o ile a galefela Moshe le Arone. Na o a tseba gore ke ka baka la’ng? Ke ka gobane Moshe le Arone ba boletše gore bona ba be ba tla ntšha meetse leswikeng leo. Ge e le gabotse, Jehofa ke yena yo a bego a a ntšhitše. Le gona, ka baka la ge Moshe le Arone ba se ba bolela therešo ka taba ye, Jehofa o ile a re o tlo ba otla. A re go bona: ‘Le ka se tsenye setšhaba sa ka nageng ya Kanana.’
Go se go ye kae, Baisiraele ba ile ba tloga Kadeshe. Ka moragonyana, ba fihla Thabeng ya Horo. Arone o ile a hwela gona moo godimo ga thaba. O be a na le nywaga e 123 ge a ehwa. Baisiraele ba nyama kudu gomme ba llela Arone matšatši a 30. Eleasara morwa wa gagwe o ile a ba moperisita yo mogolo wa setšhaba sa Isiraele.
Numeri 20:1-13, 22-29; Doiteronomio 29:5.
Dipotšišo
- Jehofa o ile a hlokomela Baisiraele bjang ge ba be ba le lešokeng?
- Baisiraele ba ile ba ngongorega ka eng ge ba be ba hlomile mešaša Kadeshe?
- Jehofa o ile a nea bjang setšhaba le diruiwa tša sona meetse?
- Ke mang monna yo a itšhupilego mo seswantšhong, gomme ke ka baka la’ng a ile a itšhupa?
- Ke ka baka la’ng Jehofa a ile a galefela Moshe le Arone, gona ba ile ba otlwa bjang?
- Ke’ng seo se ilego sa direga Thabeng ya Horo, gomme ke mang yo ka morago a ilego a ba moperisita yo mogolo wa Isiraele?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Numeri 20:1-13, 22-29 le Doiteronomio 29:5.
Re ithuta’ng tseleng yeo ka yona Jehofa a ilego a hlokomela Baisiraele lešokeng? (Doit. 29:5; Mat. 6:31; Baheb. 13:5; Jak. 1:17)
Jehofa o ile a re’ng ge Moshe le Arone ba be ba palelwa ke go mo kgethagatša pele ga setšhaba sa Isiraele? (Num. 20:12; 1 Bakor. 10:12; Kut. 4:11)
Re ka ithuta’ng tseleng yeo Moshe a ilego a arabela ka yona tayong yeo a ilego a e newa ke Jehofa? (Num. 12:3; 20:12, 27, 28; Doit. 32:4; Baheb. 12:7-11)
Ithute ka mo go oketšegilego
FEBRUARY 2013 Seo re Ithutago Sona go Moshe
Hlahloba tše tharo tša dika tše dibotse tšeo Moshe a di bontšhitšego le seo re ka ithutago sona mohlaleng wa gagwe.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | JESU O A PHOLOŠA—GO ENG?
Lebaka Leo ka Lona re Nyakago go Phološwa
“Motho yo a belegwego ke mosadi o phela nako e kopana gomme o tlaletšwe ke pherekano. O thunya bjalo ka letšoba gomme a ripša, o tšhaba bjalo ka moriti gomme ga a tšwele pele a le gona.”—Jobo 14:1, 2.
Go tloga mehleng ya bogologolo, batho ba be ba dutše ba lora kamoo go ka kgahlišago ka gona gore motho a dule e le yo mofsa e bile a phetše gabotse mmeleng ka mo go sa felego. Lega go le bjalo, ka manyami therešo e sa thabišego še: Re a hwa. Mantšu ao a lego ka mo godimo a Jobo, ao a boletšwego nywageng e ka godimo ga e dikete tše tharo e fetilego, a sa šoma le lehono.
Kganyogo ya go phela ka mo go sa felego ke e matla e bile ke ya batho bohle. Beibele e re botša gore Modimo o tsentše ka dipelong tša rena kganyogo ya bosafelego gotee le kganyogo ya go bo kwešiša. (Mmoledi 3:11) Ka ge go le bjalo, na o bona e le mo go kwagalago gore Modimo yo lerato o be a ka tsenya ka go rena kganyogo yeo e ka se kego ya kgotsofatšwa? Ge e ba karabo ya gago e le aowa, gona o nepile. Lentšu la Modimo le bitša lehu gore ke lenaba gomme le holofetša gore lenaba leo ‘le tlo fedišwa.’—1 Bakorinthe 15:26.
Ga go na pelaelo gore lehu ke lenaba. Ga go na motho yo a nago le tlhaologanyo yo a ka le amogelago. Ge kotsi e etla, re a e efoga, re a ikuta goba re a tšhaba. Ge re babja, re tsoma ditsela tša gore re fole. Re dira sohle seo re ka se kgonago go phema dilo tše di ka re bakelago gore re hwe.
Na go na le lebaka le ge e le lefe la go dumela gore lenaba le la kgalekgale le tla fedišwa? Ee, le gona. Jehofa Modimo, yena Mmopi, ga se a bopela batho gore ba fo phela nywaga e sego kae ke moka ba hwe. Go hwa ga batho e be e se karolo ya morero wa gagwe wa mathomong. O be a rerile gore batho ba phele ka mo go sa felego mo lefaseng, gomme o phetha seo a se rerilego.—Jesaya 55:11.
Ka gona, lehu le tla fedišwa bjang? Go theoša le histori, batho ba be ba dutše ba katana le go rarolla bothata bja lehu, eupša ga se ba atlega. Le lehono, batho ba sa phegelela go rarolla bothata bjoo. Borathutamahlale ba hlamile meento le dihlare tšeo di fentšego malwetši a mangwe. Ba hlahlobišišitše kagego ya dikarolwana tša leabela tša diphedi. Mafelong a mantši, lehono batho ka kakaretšo ba phela nako e teletšana go feta nywageng e lekgolo e fetilego. Lega go le bjalo, lehu le kgole le go fenywa, ka ge Beibele e bolela gore “ka moka di boela leroleng.”—Mmoledi 3:20.
Ditaba tše dibotse ke gore ga go nyakege gore re ithekge ka bokgoni bja batho bja go hlama dilo tša go rarolla bothata bjo bjoo e lego kgale bo le gona. Jehofa Modimo o šetše a re diretše thulaganyo ya go re phološa goba go re hlakodiša lehung, gomme motho yo a kgathago tema ya motheo thulaganyong yeo ke Jesu Kriste.


text:
MAHUMO AO A LEGO KA LENTŠUNG LA MODIMO | DIPSALME 60-68
Tumiša Jehofa, Yena Mokwi wa Thapelo
Rapela Jehofa gomme o mmotše dilo tšeo o nyakago go mo direla tšona
Bontšha gore o botile Jehofa ka go mo ntšhetša sa mafahleng ge o rapela
Thapelo e tšwago pelong e akaretša go bolela ka dilo tšeo di lego ka garegare ga dipelo tša rena
Ge re rapelela dilo tše itšego ka go lebanya, re kgona go bona gabotse ge Jehofa a re araba
Jehofa ke Mokwi wa dithapelo tša batho ka moka ba dipelo tše dibotse
Jehofa o theetša dithapelo tša “batho ba mehuta ka moka” bao ba tlogago ba nyaka go mo tseba le go dira thato ya gagwe
Re ka rapela Jehofa nako e nngwe le e nngwe
Dilo tšeo ke nyakago go di bolela dithapelong tša ka: