c: text/html

collection: archivebot

text:
basically there are 5 groups of people that hate the CIS. If you are one of them post here.
The Battleground (CIS fails here)
Posts (35)
-
#9995645 - 9 years ago
-
#9996000 - 9 years ago
en.wikipedia.org/wiki/CIS_%28disambiguation%29
You've lost me.
-
#9996204 - 9 years ago
I hate you
Does that count?
-
-
#9996899 - 9 years ago
In reply to Texamaloboos, #1:
So now you are admitting that you have Clinically Isolated Syndrome?
Post edited 6/12/08 2:53PM
-
-
#9996990 - 9 years ago
Nevermind. I got it now.
You're calling us the "Collective Intelligence Society".. Your'e also calling us trolls..
Well, excuse me, "Professional JediJesus Hunter", for sounding so intelligent that we failed to acknowledge your expertise in one of the fields of e-drama.
Post edited 6/12/08 2:56PM
-
-
-
-
-
#10003317 - 9 years ago
Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go 7616 die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go die Go d
-
#10003321 - 9 years ago
Would you kindly?
-
-
-
#10007239 - 9 years ago
In reply to AFKeeker, #14:
Character limit fail actually.
-
-
-
#10052582 - 9 years ago
BEST THREAD EVER!.
Just kidding, you suck.
-
#10052616 - 9 years ago
No, this is the best Thread ever. Good job man.
-
-
#10056389 - 9 years ago
Texamaloboose you just suck why would you even make a thread this bad.
-
#10056414 - 9 years ago
In reply to syber9999999, #22:
why would breath
-
-
#10059105 - 9 years ago
Because he like to live.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
African National Congress
African National Congress (ANC) ke mokgatlo wo e lego mmušo wa Afrika Borwa go tloga ka ngwaga wa 1994. ANC e kopane le Congress of South African Trade Unions (COSATU) le South African Communist Party (SACP) go ba tripartite alliance go tloga mathomong a mmušo wa batho ka Mei 1994.
Maloko a thomile mokgatlo wo o bitšwa South African Native National Congress (SANNC) ka 8 Janaware 1912 Bloemfontein, nepo e le go oketša ditokelo tša bathobaso ba Afrika Borwa. John Dube, e bile mopresidente wa pele wa mokgatlo, ge sereti le mongwadi Sol Plaatje e bile yo mongwe wa maloko a pele. Mokgatlo o fetotšwe leina go ba ANC ka 1923, wa thoma lefego la wona e lego Umkhonto we Sizwe ("Spear of the Nation") ka 1961.
Mateng
- 1 African National Congress ke eng?
- 2 NA MAIKALELO LE MAIKEMIŠETŠO A ANC KE AFE?
- 3 NA MOLAOTSHEPEDIŠO WA ANC O LATELA ENG?
- 4 NA MASWAO A ANC A BOLELA ENG?
- 5 NA MAIKARABELO A LELOKO LA ANC KE AFE?
- 6 NA DIPOPEGO TŠA ANC KE DIFE?
- 7 NA SEBOKA SA MAKALA A MARARO KE ENG?
- 8 NA ANC O KA E FIHLELA KAE?
- 9 Ditšhupetšo
African National Congress ke eng?[lokiša | edit source]
- ANC ke seboka sa setšhaba sa go lwela tokologo. E hlomilwe ka 1912 gore e kopanye batho ba Afrika le go eta pele ntwa ya go lwela phethogo ye e bonagalago ya sepolotiki, ya batho le ya ikonomi.
- Mo mengwageng ye masomesenyane ye e fetilego ANC e bile ketapele kgahlanong le ntwa ya semorafe le kgatelelo, gomme e rulagantše masole ao a bego a le kgahlanong le tše ka moka, e kalatša mafase a ka ntle kgahlanong le mmušo wa kgethollo le go lwa ka marumo
- ANC e ile ya fihlelela phenyo ye kgolo go dikgetho tša 1994, fao e ilego ya fiwa borongwa bjo bo tiilego bja go rerišana ka Molaotheo wo moswa wa temokrasi, ka mono Afrika Borwa. Molaotheo wo moswa wo o amogetšwe ka 1996.
- Ka ngwaga wa 1999, ANC e ile ya kgethwa gape go ba mmušo wa setšhaba le wa diprofense ka palo ya godimo ya babouti.
- Melaotshepedišo ya ANC e dirwa ke maloko, gomme boetapele bjo bo ikarabela go maloko
- Boleloko bja ANC bo buletšwe batho ka moka ba Afrika Borwa, ba mengwaga ya go feta ye 18, go sa šetšwe morafe le mmala, gomme batho bao ba swanetše go amogela ditheo, melaotshepedišo le mananeo tša ANC.
NA MAIKALELO LE MAIKEMIŠETŠO A ANC KE AFE?[lokiša | edit source]
- Maikemišetšo a magolo a ANC ke go bopa setšhaba se se kopanego, se se se nago kgethollo ya bong le ya morafe, e bile e le sa temokrasi.
- Se se ra gore go swanetše go ba le tokologo ya batho ba Afrika gagolo ba baso go tšwa go kgatelelo ya sepolotiki le ya ikonomi go kaonafatša bophelo bja batho ba Afrika Borwa, gagolo bao ba tlogago ba diila.
- Go katanela go fihlelela tše, go bitšwa Phetošo ya temokrasi ya Setšhaba
NA MOLAOTSHEPEDIŠO WA ANC O LATELA ENG?[lokiša | edit source]
Tokomane ya Freedom Charter yeo e ilego ya amogelwa ke Kopanokgothekgothe ya Batho ya 1955, ke yona tokomane ya Motheo ya ANC.
Freedom Charter e bolela gore:
- Batho ba tla buša
- Dihlopa ka moka tša merafe di tla ba le ditokelo tše di lekanago
- Batho ba tla abelanwa mahumo a naga
- Lefase le tla abelanwa gare ga bao ba le šomelago
- Batho ka moka ba tla lekana pele ga molao
- Batho ka moka ba tla ipshina ka ditokelo tše di swan 1000 ago
- Go tla ba le mešomo le tšhireletšo
- Mejako ya thuto le setšo e tla bulelwa bohle
- Go tla ba le dintlo, tšhireletšo le boiketlo
- Go tla ba le khutšo le setswalle
Ka ngwaga wa 1994 ANC e ile ya amogela Lenaneo la Kagoleswa le Tlhabollo (RDP), bjalo ka motheo wo o tlago hlahla ANC go diphethogo tša Afrika Borwa. Mananeo a bohlokwa a RDP ke:
- go fihlelela dinyakwa tša motheo tša batho
- tlhabollo ya bokgoni bja batho
- kago ya ikonomi
- go tliša temokrasi go pušo le naga.
NA MASWAO A ANC A BOLELA ENG?[lokiša | edit source]
- Folaga ya ANC e dirilwe ka methaladi yeo e lekanago ya mmala wo moso, wo motalamorogo le wa gauta. Mmala wo moso o emela batho ba Afrika Borwa bao ba bego ba lwela tokologo mo mengwageng ye mentšhi ye e fetilego. Mmala wo motala o emetše mabu ao a re fago bophelo gape re bile re tšeetšwe wona ke mebušo ya bokoloniale. Gauta e emela diminerale le mahumo a mangwe a naga, ao e lego a batho ka moka, gomme wona a ile a šomišwa fela ke sehlophana se sennyane.
- Maswao a na le lerumo le kotse tšeo di emelago dintwa tša go lwantšha bokoloniale, ntwa ya marumo ya lephaga la sešole la ANC, Umkhonto we Sizwe, le ntwa ye e tšwelago pele ya ANC ya go lwantšha kgatelelo ka sehlopa se sennyane sa morafe. Leotwana le tlogela go Kopanokgothekgothe ya batho, yeo e amogetšego Freedom Charter, gomme lona le emela kopano ya ditšhaba ka moka tša Afrika Borwa go ntwa ya go katanela tokologo. Gape le bontšha setšo sa ANC sa go se kgetholle go ya ka mmala. Seatla se se swerego lerumo se emetše maatla a batho bao ba kopanego ntweng ya go katanela tokologo le tekatekano.
- Mmolelwana wa ANC wa 'Amandla ngawethu' goba 'Matla ke a rena' o ra gore 'maatla a swanetše go fiwa batho', gomme se se bontšha maikemišetšo a magolo a Freedom Charter a gore batho ba swanetše go buša. Ke tsebagatšo ya boithaopo bja ANC bja go aga le go tiiša temokrasi le go tšea karolo ga batho go ntwa ya go katanela kaonafatšo ya maphelo a bona.
NA MAIKARABELO A LELOKO LA ANC KE AFE?[lokiša | edit source]
Ditlwaedi le metheo tša leloko la ANC di akaretša:[lokiša | edit source]
- boikokobetšo le go ineela ka b 1000 otlalo go lesolo la go katanela setšhaba sa temokrasi seo se se nago kgethollo ya mmala le ya bong
- go ela dinyakwa le dikgahlego tša batho hloko, tšeo di lego go tokomane ya Batho Pele,
- boithaopo bja go phethagatša dipholisi tša seboka le diphetho tša sona.
Maloko a ANC a letelwa:[lokiša | edit source]
- go ba maloko a lekala la ANC, go lefela tšhelete ya boleloko le go thuša go aga ANC,
- go tšea karolo go ditherišano tša go dira melaotshepedišo le mananeo tša ANC gammogo le phethagatšo ya tšona,
- go amogela le go emela diphetho tša dipopego tša mokgatlo,
- go aga kopano ya ANC le seboka sa temokrasi le go lwantšha bomenemene, go šoma gore go be le setswalle le go hlola dihlophanahlophana
- go lwantšha semorafe, kgethollo ya bong, go se kgotlelelane ga sedumedi le ga sepolotiki goba kgethollo efe goba efe,
- go dula o na le tsebo ya ditiragalo tša sepolotiki, go kaonafatša tsebo ya bona bjalo ka karolo ya go ithuta ga go ya go ile,
- go dula o le kgauswi le batho le go tšea karolo go merero ya motse,
- go itshwara ka tsela ya maleba tšatši ka tšatši le go se šomiše maemo ka merero ya go ikhola.
NA DIPOPEGO TŠA ANC KE DIFE?[lokiša | edit source]
- Lekala ke yuniti ya mathomo ya ANC, fao maloko a tšeago karolo go ditiro tša ANC le ditherišano tša sepolotiki. Lekala ke ketapele ya motse, gomme e emela dikgahlego, dinyakwa le go šomela tlhabollo ya motse. Lekala le lengwe le le lengwe le kgetha Komitiphethiši ya Lekala nakong ya Kopanokgothekgothe ya ngwaga ka ngwaga.
- Komitiphethiši ya selete e kgethwa ka morago ga mengwaga ye mebedi ka Kopano ya Selete, gomme yona e kgethwa ke dikemedi tša makala tše di bopago selete.
- Komitiphethiši ya Profense e kgethwa ka morago ga mengwaga ye meraro ke maloko a makala ka profensing.
- Komitiphethiši ya Setšhaba ke sebopego sa ka godimo sa ANC gomme yona e sepediša merero ya mokgatlo ge go se no swarwa dikopano. E kgethwa ka morago ga mengwaga ye mehlano go Kopano ya Setšhaba. Dikemedi tša makala di bopa dipersente tša go ka ba 90 tša dikemedi tše di boutago go Kopano ya Bosetšhaba. Khansele ya Setšhaba ya Bohle e swarwa ge go se no swarwa Kopano ya Setšhaba ya go lekola mananeo a mokgatlo.
- Lliki ya Basadi ya ANC e šoma ka go ikemela ka gare ga ANC. Maikemišetšo a yona ke go tšwetša pele le go šireletša ditokelo tša basadi le go netefatša gore basadi ba raloka karolo ya bona ka botlalo ka gare ga mokgatlo. Boleloko bja Lliki bo buletšwe basadi ka moka bao ba lego maloko a ANC.
- Lliki ya Baswa ya ANC le yona e šoma bjalo ka sebopego se se ikemetšego, gomme maikemišetšo a yona ke go etela baswa pele le go šomana le mathata a a ba lebanego. Lliki gape e netefatša gore baswa ba ba le seabe go ANC. Boleloko bja Lliki ya baswa bo buletšwe b 1000 atho ba magareng ga mengwaga ye 14 le 35.
NA SEBOKA SA MAKALA A MARARO KE ENG?[lokiša | edit source]
ANC e šomišana le South African Communist Party (SACP) le Congress of South African Trade Unions (COSATU). Lekala le lengwe le le lengwe le ikemetše, gomme le na le molaotheo wa lona le mananeo a lona. Seboka se hlomilwe godimo ga boithaopo go Diphetogo tša Setšhaba tša Temokrasi, le tlhokego ya go kopanya bontšhi bja batho ba Afrika Borwa go ya ka boithaopo bjo.
NA ANC O KA E FIHLELA KAE?[lokiša | edit source]
Makala a ANC a hwetšwa go ditoropo ka moka, ditoropo tše nnyane le mebotwaneng ya Afrika Borwa. ANC e na le ofisi ye kgolo, diofisi tše senyane tša diprofense le diofisi tše mmalwa tša dilete.


text:
Europa
Europa ke lefasana le lengwe la mafasana a šupa lefaseng. Europa e bapane le lefasana leo le bitšwago Asia, ebile e ka thokong ya leboa la Afrika.
Leboa la Europa, go na le lewatle leo le bitšwago Arctic Ocean, bodikela bja lewatle le go na le Atlantic Ocean.
Europa ke lefasana la bobedi ka bonnyane lefaseng ge go lebelelwa sekgoba. Lefasana la pele ka bonnyane ke Australia. Ge re lebelela badudi, Europa ke lefasana la boraro, e latela Asia le Afrika. Europa e na le badudi bao ba ka bago 731,000,000 e lego 11% ya batho lefaseng ka bophara.


text:
Dihlatse tsa Jehofa—Ke Rune Bomang?
Re tšwa mehlobohlobong ya go tlala le mebolabolo, mara re gahlanisiye ke dilo tsa go tshwana. Sa go di feta ka moka ke gore re nyaka go thanaka Jehofa, Modimo ye go bolabodiwang ka yene ka Baebeleng wa go Maka dilo ka moka. Re leketsa ka mokg’o re ka kgonang ka gona go yekisela Jeso Kreste fote re jabolela go bitsiwa Bakreste. Ye mongwana le ye mongwana wa rune o fetsa nako ya go tlala a gelepa batho go tšhuta Baebele le go tšhuta ka Mmušo wa Modimo. Ka gore re bolabola le go nêya bohlatse ka Jehofa le Mmušo wa Modimo, re bitsiwa Dihlatse tsa Jehofa.
Fatafata tsa ka teng ga wepsaete ya rune. Bala Baebele wepsaeteng. Tšhuta tsa go tlala ka rune le so re se dumelang.


text:
Dihlatse tša Jehofa—Re Bomang?
Re tšwa ditšong tše di fapafapanego e bile re bolela maleme a mantši kudu, eupša re kopantšwe ke dipakane tšeo di swanago. Ka godimo ga tšohle, re nyaka go godiša Jehofa Modimo wa Beibele yoo e lego Mmopi wa dilo ka moka. Re dira sohle seo re ka se kgonago go ekiša Jesu Kriste e bile re ikgantšha ka go bitšwa Bakriste. Ka mehla yo mongwe le yo mongwe wa rena o fetša nako a thuša batho go ithuta ka Beibele le ka Mmušo wa Modimo. Ka baka la ge re nea bohlatse goba re bolela ka Jehofa Modimo le Mmušo wa gagwe, re tsebja re le Dihlatse tša Jehofa.
Fetleka Wepesaete ya rena. Bala Beibele Inthaneteng. Ithute ka mo go oketšegilego ka rena le ka ditumelo tša rena.


text:
Bibele
Bibele ke puku ye kgethwa ya Sekriste.
E na le ditestemente tše pedi: ye Kgale le ye Mpsha.
Ye kgale e dumelelwe ke Bajuda le Bamoslem.
Ye Mpsha e bolela mabapi le go belega le bo phela, le go hlokafala ga Jesu. E tšwelapele go hlaloša go thoma ga Kereke le e na le mangwalo a badumedi ba mathomong.
Bibele ke puku ya kereke. Ke kereke yeo e be e dumelela gore mangwalo afe a be a swanetše go kgobokantšwe go 1000 dira Bibele. Kereke e dumela gore ka maatla le tlahlo ya Moya o mokgethwa, e be e kgona go dira mošomo wo.


text:
Seisimane
Seisimane ke polelo yeo setlogo sa yona e lego Engêlanê. Lehono batho ka bontšhi ba šomiša polelo ye bjalo ka polelo ya bona ya pele, dinageng tša go swana le
- Australia,
- Canada,
- Ireland,
- New Zealand,
- United Kingdom le
- United States of America. Dinaga tše di šomiša polelo ye bjalo ka polelo ya bona ya pele.
Seisimane ke polelo ya bobedi lefaseng ka bophara, ebile ke leleme la mmušo dinageng tše swanago le India, Sri Lanka, Pakistan le Afrika Borwa.
Seisimane ka gare Afrika Borwa[lokiša | edit source]
Palo ya batho ya 2011 ya Afrika Borwa e bontšha se:


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Le ge re dutše re tseba gore seriti seo motho a belegilwego ka sona le tekatekanelo gammogo le ditokelo tšeo di sa tšeelwego kgang tša batho ka moka ke motheo wa tokologo ya toka le khutšo lefseng ka bophara.
Le ge re dutše re tseba gore go se elwe hloko le go phaelwa ka thoko ga ditokelo tša botho go tlišitše dilešadihlong tšeo di rumutšego le go šišinya maikutlo le letswalo la botho bathong, go tla ga pono le tebelelo ye mpsha mo lefaseng yeo e ikemišeditšego go ela hloko gore batho ba swanetše go ipshina ka tokologo ya polelo, ya bodumedi gammogo le go se tšhoge selo goba gona go duma, go dirile gore se se boletšwego ka mo godimo e be dinyakwa tša maemo a godimodimo tša batho ka moka.
Le ge re dutše re tseba gore go bohlokwa, ntle le ge motho a gapeletšwa ke mabaka, go thibela ka gohlegohle pušo ya mmušakatshipi le kgatelelo gore ditokelo tša botho di swanetše go šireletšwa ke molao.
Le ge re dutše re tseba gore go bohlokwa go godiša tšweletšopele ya segwera magareng a ditšhaba.
Le ge re dutše re tseba gore batho ba Ditšhaba Kopano ka gare ga Molao wa Ditokelo tša bona ba tiišetša tshepo ya bona motheong wa ditokelo tša botho, ka seriti le bohlokwa bja motho le gona go ba gona ga tekatekanelo gare ga banna le basadi, ba ikemišeditše go godiša tšweletšopele ya setho gammogo le kaonafatšo ya maemo a bophelo ka gare ga tokologo ye kgolo.
Le ge re dutše re tseba gore Maloko a Ditšhaba Kopano a ikanne go fihlelela, ka thušo ya Ditšhaba Kopano, kgodišo ya tšweletšo ya tlhompho le kelohloko ya ditokelo tša botho gammogo le theo ya ditokologo.
Le ge re dutše re tseba gore kwešišo yeo e kopanetšwego ya ditokelo le ditokologo tše ke taba ye bohlokwa gore go tle go kgonwe go fihlelela boikano bjo bo dirilwego.
KA FAO, GE
Lekgotla Kopanokakaretšo
Le tšea sephetho sa gore Boikanokakaretšo bjo bja Ditokelo tša Botho ke kelo ya batho ka moka ya go ela bokgoni bja batho gammogo le ditšhaba ka moka go fihla, mafelelong, fao mang le mang yo e lego setho sa setšhaba, ba na le Boikano bjo dikgopolong tša bona mme ba leka ka mešogofela, ka go ruta le mo thutong, go godiša tlhompho ya ditokelo le ditokologo tše ka mekgwa ya sebjalebjale ya go ela, setšhabeng le gare ga ditšhaba tše dingwe, go bona gore tsebego ya tšona lefaseng ka bophara di a tsebega e bile di elwa hloko ke batho ba Mebušomaloko ka bobona gammogo le batho ba nagadilete tšeo di lego ka tlase ga pušo ya bona.
Batho ka moka ba belegwe ba lokologile le gona ba na le seriti sa go lekana le ditokelo. Ba filwe monagano le letswalo mme ba swanetše go swarana ka moya wa bana ba mpa.
Mang le mang o swanetše ke ditokelo le ditokologo ka moka tše go boletšwego ka tšona ka mo Boikanong bjo, ntle le kgethollo ya mohuta wo mongwe le wo mongwe bjalo ka morafe, mmala, bong, polelo, bodumedi, dipolitiki goba ka kgopolo, botšo go ya ka setšhaba goba maemo, diphahlo, matswalo goba maemo a mangwe le a mangwe.
Go feta fao, ga go kgethollo yeo e swanetšego go dirwa go ya ka maemo a dipolitiki, tokelo ya boahlodi, goba maemo a ditšhabatšhaba goba lefelo leo motho a dulago go lona, goba ke naga ye e ipušago, trasete, naga ya go se ipuše goba se sengwe le se sengwe seo se ka fokotšago maemo a go ikemela ga naga ya gabo.
Mang le mang o na le tokelo ya bophelo, tokologo le tšhireletšo ya gagwe.
Ga go motho ya a swanetšego go swarwa bjalo ka lekgoba goba mohlanka. Bokgoba le go gweba ka makgoba go tla thibelwa ka gohlegohle.
Ga go motho yo a swanetšego go gobošwa goba a swarwa ka mokgwa wo mobe wa go nyefola seriti sa gagwe goba a otlwa gabohloko.
Mang le mang o na le tokelo ya go tsebja lefelong le lengwe le le lengwe bjalo ka motho pele ga molao.
Batho ka moka ba a lekana pele ga molao mme ba dumeletšwe ntle le kgethollo go šireletšwa ka go lekana pele ga molao. Ka moka ba swanetše go fiwa tšhireletšo ya go lekana maleba le kgethollo yeo e tshelago goba e robago Boikano bjo le maikemišetšo a mangwe le a mangwe ao a bonalago a rata go kgetholla.
Mang le mang o na le tokelo ya go hwetša phošollo ya nnete yeo e tlago ka bao ba tsebago ditokelo tša botho maleba le ditiro tšeo di phaelago ditokelo tša batho ka thoko tšeo a di fiwago ke molaotheo goba molao.
Ga go motho yo a swanetšego go no swarwa, go hlahlelwa goba go rakwa nageng ka mokgwa wo o sa kwešišegego.
Mang le mang o dumeletšwe go fiwa tsebe ke lekgotla leo le sa kgethego mahlakore go bona ge eba ditokelo tša gagwe le dinyakwa tša setšhaba go yena gammogo le molato wo mongwe le wo mongwe wo a pharwago ka wona ga se tša maitirelo.
1. Mang le mang yo a pharwago ka molato o na le tokelo ya go se bonwe molato go fihla ge go laetšwa gore o na le molato go ya ka molao le gona mo kgorong ya phatlalatša yeo a nago le ditokelo ka moka tša tšhireletšo.
2. Ga go motho yo a tla bonwago molato go ya ka tiro goba tlogelo yeo e sa bopego karolo ya molato wo a pharwago ka wona, ka tlase ga molao wa setšhaba goba wa ditšhabatšhaba ka nako yeo molato o dirwa. Goba a fiwa kotlo ye boima go feta yeo a bego a tla e fiwa ka nako ya ge molato o dirwa.
Ga go motho yo a swanetšego go šalwašalwa morago fao e bilego a se sa na sephiri ka boyena, ka lapeng, mangwalong a gagwe, goba fao go mo šalašala morago go tshwenyanago le maemo le go tsebega ga gagwe. Motho yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go šireletšwa ke molao maleba le go šalašalwa morago ka tsela ye goba go hlaselwa.
1. Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya mosepelo le mo a dulago gona ka gare ga naga ye nngwe le ye nngwe.
2. Mang le mang o na le tokelo ya go tlogela naga ye nngwe le ye nngwe, go akaretšwa le ya gabo, le go boela go yona naga yeo ya gabo ge a rata.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go nyaka le go ipshina ka tšhireletšo dinageng tše dingwe maleba le tshekišo.
2. Tokelo ye e ka se dirišwe ge tshekišo e tšwelela mo molatong wo o sa amanego le dipolitiki goba mo molatong wo o thulanago le melao le maikemišetšo a Ditšhaba Kopano.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go ba wa setšhaba seo se itšego.
2. Ga go yo a ka amogwago, ka go rata, mohlobo wa gagwe goba a ganetšwa ka tokelo ya go fetola mohlobo wa gagwe.
1. Basadi le banna ba ba godilego, ka ntle le go beelwa mellwane go ya ka mohlobo goba bodumedi, ba na le tokelo ya go nyala le go thea lapa. Ba loketšwe ke ditokelo tše di lekanego tša lenyalo, ka nako ya tšeano le ge lenyalo le fedišwa.
2. Lenyalo le tla diragatšwa fela ka tumelelo ye e lokologilego le gona ya go tlala go tšwa go banyalani.
3. Lapa ke tlhago le motheo wa sehlopha sa botee bja setšhaba gomme le loketše go šireletšwa ke setšhaba le mmušo.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go ba le phahlo a nnoši goba go di hlakanela le ba bangwe.
2. Ga go yo a ka amogwago phahlo ka mabaka a go se kwagale.
Mang le mang o na le tokelo ya kgopolo ye e se nago mellwane gammogo le letswalo le bodumedi, tokelo ye e akaretša tokologo ya go ka fetola borapedi goba tumelo, le tokologo, a nnoši goba ka kopano le ba bangwe phatlalatša goba sephiring, go tšweletša pepeneneng bodumedi goba tumelo ya gagwe go ruteng, phethagatšong, borapeding le bohlokomeding.
Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya kgopolo le tlhagišo ya kgopolo ye: tokelo ye e akaretša tokologo ya go ba le dikgopolo, ka ntle le thibelo le go nyakišiša, go amogela le go tšwleletša dikgopolo le dikakanyo ka sephatlalatši se sengwe le se sengwe ntle le mellwane.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go kgona go ka swara kopano ya khutšo le go tsenela makgotla ao a a ratago.
2. Ga go yo a ka gapeletšwago go ba leloko la lekgotla ge yena mong a sa rate.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go tšea karolo mmušong wa naga ye, ka nnoši, goba ka boemedi bjo bo kgethilwego ka tokologo.
2. Mang le mang o na le tumelelo ye e tletšego ya go ipshina ka ditirelo tša mmušo wa naga ya gabo.
3. Thato ya batho e tla ba motheo wa maatla a mmušo. Thato ye e tla tšweletšwa ka go swara dikgetho tša kgonthe kgafetšakgafetša. Dikgetho tše di tla ba tša kakaretšo le gore mang le mang o tla ba le tokelo ya go bouta. Dikgetho tše di swanetše go dirwa ka kgetho ya sephiri goba ke mekgwa ye mengwe ya go bouta ye e swanetšego le gona e amogelegago.
Mang le mang, yo e lego leloko la setšhaba, o na le tokelo ya tšhireletšo ya setšhaba e bile o lokela go fihlelela ditumo tša gagwe maitekong a setšhaba le ka go šomišana le ditšhaba tše dingwe. Taba ye e ama gape le thulaganyo le dithušo tša lefase le lengwe le le lengwe, tša ekonomi, kgwerano le ditokelo tša setho. Dintlha tše ka moka di swanetše go godiša seriti le botho bja gagwe ka mokgwa wo o lokologilego.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go šoma, go kgetha mošomo ka tokologo, ditlamo tše di kaone tša mošomo, le tšhireletšo maleba le go hloka mošomo.
2. Mang le mang, ka ntle le kgethollo, o na le tokelo ya go amogela moputso wa go lekana le mošomo wo a o dirago.
3. Mang le mang yo a šomago o na le tokelo ya go amogela moputso wo o kgotsofatšago wa go mo kgoniša go phela ka tlhompho gammogo le lapa la gagwe. Tokelo ye e swanetše go tlaleletšwa, ge go kgonagala, ka dithušo tše dingwe tša tšhireletšo ya setšhaba.
4. Mang le mang o na le tokelo ya go thoma le go ba leloko la mokgatlo wa bašomi go šireletša dikgahlego tša gagwe.
Mang le mang o na le tokelo ya go khutša le go itketla, go akaretšwa le nako ye e swanetšego ya diiri tša mošomo le matšatši a maikhutšo ao a lefelwago ka mehla ge a le boikhutšong.
1. Mang le mang o na le tokelo ya maemo a bophelo a swanetšego bophelo le boiketlo bja gagwe gammogo le lapa la gagwe. Maemo a a bophelo a akaretša dijo, diaparo, kago ya dintlo le tlhokomelo ya kalafo le ditirelo tše dingwe tše bohlokwa tša setšhaba, tokelo ya tšhireletšo maleba le tlhokego ya mošomo, bolwetši, bofokodi, bohlologadi, botšofadi goba ditšhitišo tše dingwe tša bophelo tše di sa laolegego.
2. Botswadi le bongwana di swanetše go fiwa tlhokomelo ya moswananoši le thušo. Bana ka moka bao ba belegwago e ka ba ka lenyalong goba ka ntle ga lenyalo ba swanetše go amogela tšhireletšo ya setšhaba ya go swana.
1. Mang le mang o na le tokelo ya thuto. Thuto e tla ba e sa lefelwe mefatong ya ka fase le ya go thoma. Thuto ya mathomo e tla ba ya kgapeletšo. Thuto ya thekniki le thuto ya profešene di tla hwetšwa gabonolo ka kakaretšo. Thuto ya godimo le yona e tla hwetšwa ke bohle go ya ka bokgoni bja bona.
2. Thuto e tla lebantšhwa kgodišong ye e tletšego ya botho le tiišong ya tlhompho ya ditokelo tša botho le motheo wa ditokologo. E tla tšweletša kwešišo, kgotlelelo le segwera gare ga ditšhaba, dihlopha tša morafe goba tša bodumedi gomme e tla thuša go tšweletša gape le ditiro tša Ditšhaba Kopano mo phegelelong ya go lota khutšo.
3. Batswadi ba na le tokelo ya pele ya go kgetha mohuta wa thuto ye e tla rutwago bana ba bona.
1. Mang le mang o na le tokelo ya go tšea karolo meetlong ya setšhaba, go ipshina ka bokgabo, le go abelana ka tšwelopele ya thutamahlale le dithutišo tša yona.
2. Mang le mang o na le tokelo ya tšhireletšo ya setho le phišegelo ya didirišwa tše di tšwago thutamahlaleng, dingwalong goba dipoelong tša bokgabo tšeo a lego mongwadi wa tšona.
Mang le mang o lokelwa ke bophelo bjo bo lokilego setšhabeng le lefaseng ka bophara moo ditokelo le ditokologo tše di theilwego Boikanong bjo di kgonago go tšweletšwa.
1. Mang le mang o na le ditshwanelo tšeo a di phethago setšhabeng fao go lego bonolo go tšweletša le go godiša ka botlalo botho bja gagwe.
2. Mo tšweletšong ya ditokelo tša gagwe le ditokologo, mang le mang ga a swanela go tshela mellwane ye e beilwego fela ke molao ka mabaka a go boloka kwešišo le tlhompho ya ditokelo le ditokologo tša ba bangwe le go amogela dinyakego tše lokilego tša setho. Ga di a swanela gape go tshela molao wa botho, polokego ya setšhaba le maemo a bophelo ka kakaretšo mmušong wa setšhaba wa demokrasi.
3. Ditokelo tše le ditokologo ga di a swanela go ka šomišwa thulanong le mehola le maikemišetšo a Ditšhaba Kopano.
Ga go selo mo Boikanong bjo se se ka kwešišwago bjalo ka seo se lebanego le mmušo ofe kapa ofe, sehlopha goba motho go dira mošomo ofe goba ofe wo o lebišitšwego pšhatlaganyong ya ditokelo le ditokologo tše di beilwego mokhwi.


text:
[ Home ]
[ Speeches & statements ]
Polelo ya Maemo a Setšhaba ka Mopresidente wa Afrika Borwa, Kgalema Motlanthe, go Kopano ya Mohlakanelwa ya Palamente, Cape Town
6 Hlakola 2009
Mohumagadi Sepikara sa Seboka sa Maloko a Palamente;
Modulasetulo wa Komiti ya Lekgotla la Setšhaba la Diprofense;
Motlatša Mopresidente;
Motlatša Sepikara le Modulasetulo wa Komiti ya Lekgotla la Setšhaba la Diprofense;
Moahlodimogolo Langa;
Motlatša Mopresidente wa peleng wa Repabliki ya Afrika Borwa le Mopresidente wa ANC;
Ditonakgolo tša Diprofense;
Maloko a Kabinete le Mohumagadi Sepikara sa Lekgotlapeamelao la Diprofense;
Moahlodimogolo wa peleng le Basepedišamodiro ba Palamente;
Bahlomphegi, Baambasadara le Makomišenara a Godimo le baemedi ba dinaga tša ntle bao ba re etetšego;
Baetapele ba ba hlomphegago ba Mekgatlo ya Dipolotiki le Maloko a Palamente, Baetapele ba Setšo;
Mmeyara wa toropokgolo ya Cape Town;
Baetapele ba sedumedi le Baemedi ba Setšhaba;
Makhomoreite le bagwera;
Baeng bao ba hlaolegilego:
Ke ikwa ke hlomphilwe go alela Tulokopanelwa ye ya Repabliki ya Afrika Borwa polelo, mo mathomong a kopano ya mafelelo ya Palamente ya Boraro ya Temokrasi.
Ke ema mo pele ga batho ba Afrika Borwa ka boikokobetšo sebakeng se ke ilego ka swanelwa ke go swara maemo a godimodimo ka mo nageng e le ditlamorago tša moswananoši tšeo di tšweletšego sephethong sa mokgatlo wo o bušago sa go lokolla Mopresidente wa peleng mošomong.
Ke maikarabelo a ka, mo dikgweding di se kae go eta pele Bophethišo bja Setšhaba go phethagatša morero wo o fihleletšwego ke African National Congress ka dikgetho tša 2004 ka go hloma motheo wa tiragatšo wa ka morago ga dikgetho gore go thome go šoma.
Gore re kgonne mo dikgweding tše hlano tša go feta go netefatša neeletšano ya go hloka dikgohlano le tšwetšopele mo tshepetšong ya mmušo, re leboga tielelo ya tshepetšo ya molaotheo yeo e bontšhwago ka tšhomišano ya maloko a Bophethišo – a kgale le a mafsa – le letsogo leo le sa tekatekego la balaodi ba makala a mmušo.
Ge re lebelela morago mo mengwageng ye lesomehlano ye e fetilego, ke rata go leboga boikgafo le go šoma ka maatla ga Bapresidente Nelson Mandela, Thabo Mbeki la banna le basadi bao ba bapetšego karolo ya bona mo bolaoding bja sekepe sa mmušo ka tlase ga temokrasi: mo go Bophethišo le tiragatšo, makgotlapeamelao go kgabaganya ditikologong tše tharo tša mmušo le lefapha la boahlodi, ba šušumetšwa ke kganyogo ya go kaonafatša boleng bja bophelo bja maAfrika Borwa ka moka.
Godimo ga tše ka moka, ke ema pele ga lena ka boikgantšho le boitshepo bja gore Afrika Borwa ye re e ketekago lehono – e ikamologanya le dikarogano, dintwa le kgethologanyo ya mengwaga ye 15 ya go feta – ke setšweletšwa sa mešomo le maitapišo a basadi le banna ba Afrika Borwa go tšwa mahlakoreng ka moka a naga.
MaAfrika Borwa a ka moka a emetše tshepo le kgotlelelo tšeo di hlalošago naga ya rena.
Mo gare ga sehlopha sa MaAfrika Borwa a a ikgethilego go na le Maloko a Palamente ya rena ao ka go hloka mahlatse go tloga ka Hlakola ngwageng wa go feta re ilego ra swanelwa ke go laelana le bona la mafelelo. Bona ba akaretša Brian Hunting, Billy Nair, Ncumisa Kondlo, John Gomomo, Joe Nhlanhla, Cas Saloojee, John Schippers le Jan van Eck.
Mo go bona, ke rata gape go tsenyeletša Helen Suzman, MoAfrika Borwa wa go ikgetha ka nnete yo a emetšego tekatekano ya Palamente ya rena ye mpsha mo diphapošeng tša Palamente ya kgale.
Ke bona ba le ba bangwe ba go rata naga ye bao ba swanetšwego ke go abelana ditumišo ge re bolela ka se – le ge madimo a ikonomi a ka šwahlaganya mabopo a rena – le ge go se iketle ga seemo sa dipolotiki go etela menagano ya rena ka moka ka go fapana – naga ya rena e maemong a mabotse.
Le ge go le bjalo, ga se ra swanela go nyatša dihlohlo tše re lebaganego le tšona. Go se iketle ga seemo sa ikonomi lefaseng ka bophara go bontšha kotsi ye kgolo ya ikonomi ya rena ge go etla tobong ya mešomo le boleng bja bophelo bja batho ba rena.
Ka tlhago, go se iketle ga phetogo dipolotiking go ka tliša dipotšišo tše ntši go feta dikarabo tše di lego gona.
Ka go realo, ba bangwe ba rena re ka gakantšhwa ke maphoto a lebekanyana a boso bja ledimo la re gogela tebanyong memoya ya go se iketle ya ikonomi le kgakanegong ya sepolotiki.
Fela sa rena leeto la tshepo le kgotlelelo.
Re ka no re gape ka tiragalo ya go se tlwaelege ya pheletšo, mahlakore a mantši a lenaneotshepedišo la molaotheo a ile a lekwa kua moragonyana, ka moka a tšweletše ditekong go utolla temokrasi ya kgotlelelo ye e phethagetšego.
Temokrasi ya rena e phelegile. E maatlafala letšatši le letšatši, e thekgwa ke Molaotheo woo o sa lekanywego gabonolo mo lefaseng.
Ka kgonthe, maatlafalo ya tshwaragano ya sepolotiki nakong ye phadišano ya dikgetho ye ka moka re dumelelanago gore di swanetše go ba le seriti le khutšo – ye ke netefatšo ye e tletšego ya tšwelopele le tsenelelo ya temokrasi ya rena.
Ke batho ba Afrika Borwa bao ba netefaditšego kgatelopele ya yona, ebile ke bona bao batla šireletšago temokrasi ya rena mo mengwageng ye e tlago.
Mohumagadi Sepikara le Mohlomphegi Modulasetulo, ntumeleleng mo boemong bjo go hlohleletša maAfrika Borwa a go ba le maswanedi go ingwadišetša go kgetha mo dikgethong tša bosetšhaba le diprofense tše di tlago gore re kgone go bopa bokamoso bja rena ka borena.
Se re swanetše go se dira letšatši le lengwe le le lengwe la mošomo mo dikantorong tša mmasepala pele lenaneo la bakgethi le tswalelwa. Gape re swanetše go šomiša boingwadišo bja go ikgetha bja mafelelo a beke bjo bo beakantšwego ke Khomišene ye e Ikemego ya Dikgetho (IEC) ya Afrika Borwa gosasa le ka Sontaga, 7 le 8 Hlakola.
Ke swanetše gape go tšea sebaka se go šupetša gore ke tla mo matšatšing a mmalwa a tlago ka feleletša dikopano le Khomišene ya Dikgetho le Ditonakgolo tša Diprofense gomme ka bega letšatši la dikgetho.
Maloko a a lompheagago;
Re kolota bogona bja rena bjalo ka temokrasi bathong ba Afrika Borwa, bao ka la 27 Moranang 1994 ba beilego bokamoso bja bona ka matsogong a bona.
Mo tirong yeo ye bonolo fela ye bohlokwa ya go thala letlakala la go bouta go mmušo wa batho ka moka ba naga ya rena, re furaletše wa kgale wo o bego o sa re sware bjalo ka batho.
Bjale, go a swanela mo tiragalong ye go keteka ngwaga wa bo 20 wa Phethišo ya Pego ya OAU ya Komititebanyamodiro ka Borwa bja Afrika Potšišong ya Afrika Borwa ye e amogetšwego ka Phato, 1989 – ye e tsebjagokudu ka Pego ya Harare.
Boithomedi bjo bo hlomile motheo wa tumelelano ya lefase ka bophara, ka thušo ya Dinaga tše di Kopanego ka kgopelo ya ditherišano mo Afrika Borwa.
Mo Afrika Borwa, e sedimošitše gape ka bokagare bja khonferense ya 1989 ya Bokamoso bja Temokrasi – e kopanya batho bao ba ratago naga ya bona go tšwa mahlakoreng ka moka a naga.
Tše ka moka di re fihlišitše tshepedišong ya ditherišano tšeo di tswetšego dikgetho tša mathomo tša temokrasi ka 1994.
Ka go realo, e swanetše go tlotla mohu Mopresidente wa African National Congress, Oliver Reginald Tambo ka go thoma le go otlela magareng ga makgotla a kontinente le a lefase ye e bilego tšhupatsela ya tharollo ya khutšo go dintwa tša naga ya rena.
Boithomedi bjoo bja tlhohleletšo go beakanya tlhako yeo e tla nyakago khutšo le poelano, mo lefelng la dintwa le dikgohlano e fetoletše mahube a maaka a mengwaga ye lekgolo ya go feta bobotseng: e lego, thumo ka 1909 ya Tumelelano ya Semmušo ya Bosetšhaba ye phafošitšego Yunione ya Afrika Borwa.
Ge tumelelano ye e hlalošitše lefase le le ipheditšego la Afrika Borwa bjalo ka ge re le tseba lehono, le be theilwe godimo ga kgatelelo ya bosemorafe le karogano.
Bjale, mengwaga ye 15 ka gare ga temokrasi, re ka bolela gore letšhogo lela, go se šireletšege le go hloka maikemišetšo ga mengwaga ye 100 ya go feta di tswetše khutšo ya moswananoši gare ga balaodi ba makoloneale di be di sa thekgwe ka mabaka fela, bonneting di be di sa bewe gabotse.
Matšhogo ao le go se šireletšege di ile tša tswala kgwabo ya mengwaga. Ka go realo, re tlotla morwa yo bogale wa batho ba rena, Solomon Kalushi Mahlangu yo a ilego a hwa thapong mengwaga ye 30 ya go feta, hlogo ya gagwe e emišitšwe ka boikgantšho ka tsebo ya gore madi a gagwe a tla nošetša mohlare wa tokologo.
Ntumeleleng go leboga Lucas Mahlangu, morwarre wa Kalushi yo a emetšego lapa la ga Mahlangu.
Solomon Mahlangu o be a tšwetša pele setšo sa bahlabani ba mengwageng ya maloba, magareng ga bona re bala bao ba bego ba le tlase ga Kgoši Cetshwayo yo a hlokofetšego ka 1879 ba fentše sešole sa Brithane kua Isandlwana, ba šireletša tokologo ya batho ba setlogo ba naga ya rena le taolo ya lefase la bona. Mengwaga ye lekgolo masometharo (130) e ile, re ka no thakgafatša kholofelo le kgotlelelo tšeo di tladitšego dipelo tšeo tša go ba le sebete.
Mo mafelong a go ithuta, kgwabo ka seboka sehleng sa go tonya sa marega ka morago ga go ganetšwa ga mokgatlo wa tokologo le go lahlelwa kgolegong ga boetapele bja wona.
Sehlopha sa baithuti ba sebete se tšwile mokgatlong wa NUSAS go ithomela Mokgatlo wa Baithuti ba Afrika Borwa (SASO) mengwageng ye 40 ya go feta.
Molokong wo go na le baetapele ba maloba ba SASO, bao ba akaretšago: Strini Moodley, Profesa Barney Pityana, Steve Biko, Onkgopotse Tiro, Harry Nengwekhulu, Themba Sono, Mapetla Mohapi, Mosioua Lekota, Johnny Issel le Mthuli ka Shezi. Ka kholofelo ye e makatšago mo nakong ya tlhobogo, re a batlotla. Ka go realo, re leboga motswala wa Onkgopotse Tiro, Pat Tlhangwana.
Ka mantšu a re rata gape go leboga mohu Ephraim Mogale, Mopresidente yo a thomilego Mokgatlo wa Baithuti ba Afrika Borwa (Cosas) le bagwera ba gagwe mengwageng ye 30 ya go feta.
Mo segopotšong sa baithuti ba mengwageng ya maloba go dutše molaetša wa go obamela, woo lenyora la tokologo le tsebo le fišago dikgara tša bafsa le go feta pele.
Molaetša wa ditiro tša bogale bja bona o kwagala ka nnete lehono go no swana le mengwaga e mentši ya go feta, wa gore re swanetše go godiša magomo a dibaka tše re nago le tšona; gore ka kgonthe, ka mantšu a Lengwalo la Tokologo, bula kutšwana “mabati a go ithuta le setšo”!
Re biletša mekgatlo ye le baetapele go gatelela moya wa kholofelo le sebopego yeo e hlohleleditšego katano ya tokologo le ge dilo ka moka di bedi bonala di sa kgahliše; go se tšweletše maikarabelo ao a beilwego magetleng a rena go tšwetša pele dikganyogo tše bontši bo ineetšego ka baka la tšona, ba gana go tlengwa ke diemapele le maima/mohlako.
Bjale, Mohumagadi Sepikara le Mohlomphegi Modulasetulo, re swanetše go ipotšiša gore: na ditiro tša rena di hlalošitše tsela ya botšo bja setšhaba sa Afrika Borwa mo mengwageng ye lesomehlano go tloga ka matswalo a temokrasi, le ka moo re kaonafaditšego tlholo ya tlhabollo le seriti sa batho go tloga ka taolelo ya temokrasi ya 2004!
Lehono re na le tshepedišo ya temokrasi ye e šomago gabotse, ye e theilwego godimo ga dintlha tša nnete tše di lego pepeneneng le go lokologa, ka mafelo a a balegago a kgatha tema ga setšhaba le mafelo ao a ikemetšego ao a angwago ke Molaotheo go thekga temokrasi.
Mo mengwageng ye, re kaonafaditše dibopego tša pušo. Re agile tshepedišo ye e phelegilego ya dikamano tša mebušo go kgabaganya mahlakoreng ka moka, le tomagano ye e kaonafaditšwego magareng ga yona.
Ka kgonthe, mmušo o ka ikgantšha ka gore re fetotše palo ya peakanyo ya ditirelo tša setšhaba, yeo ka gohlegohle e nyakilego go nepa semelo sa setšhaba sa rena.
Le ge go le bjalo, ge basadi ba sa bopa 34% mo maemong a godimo a ditirelo tša mmušo, se se sa hlaelela go tebanyo ya tekatekano ye re ipeetšego yona.
Mo maemong a lekgotlapeamelao la bosetšhaba le diprofense, ditaetšo tše tša gore naga e tla re ngwageng wo kemedi ya basadi ya feta 32% ye e fihleletšwego ka 2004, le 40% ye e fihleletšwego ka dikgetho tša pušoselegae tša 2006.
Re holofela gore mekgatlo ka moka ya dipolotiki, ge e ntše e feleletša mananeo a yona a dikgetho, e tla dira gore seabe sa yona go se, e be maitapišo a go se ikhole.
Le ge go bile le kgatelopele go 0,2%, seemo ga se kgahliše gakaalo go lebeletšwe batho ba go se itekanele bao ba thwetšwego ke mmušo, ye e lekanyetšwago le 2% ye re ipeetšego yona.
Dipalong tše ka bobedi, makala a poraebete a šaletše morago kudu.
Ditekanyetšo tše dintši di beilwe madulong go kaonafatša go šoma gabotse ga ditirelo tša setšhaba, go akaretšwa taolo ya ditšhelete, Thusong Services Centres le dikgopolo tše mpsha tša go tliša ditirelo, izimbizo le boetapele bja bjale bjo bo tiilego bja Kgoro ya Merero ya Selegae.
Le ge go le bjalo, go gontši go swanetše go dirwa go kaonafatša setšo sa ditirelo le tlhahlo ya bašomi ba mmušo, kudu bao ba lego kua tlase bao ba lebanego thwii le setšhaba.
Bjale ka ge Maloko a a Hlomphegago le ka lemoga, mmušo wa rena o bile le dintwa kgahlanong le bomenetša, ye nngwe ya mafelo a bohlokwa a a šeditšwego.
Se se bonagetše, gare ga tše dingwe, mo peamelaong, melao le taolo ye e bušago bašomi ba mmušo go no swana le bao ba swerego maemo a sepolotiki, tšhomišanommogo ya setšhaba le dikgwebo tša setšhaba, gammogo le megala ya twantšho ya bomenetša.
Go ka no ba gape gore tshepedišo ya thibelo le kotlo ya bomenetša ga sešo tša lekana, fela go tloga botibong bja tebelelo ya ditshepetšo tša mmušo, re ka no ikhomotša ka gore melato ye e fetago ye 70% ya bomenetša ye e begilwego mo ditlabelong tša tshedimošo e tsebja ka lebaka la ge mmušo o hweditše diphošo tše di dirwago ebile o šoma kgahlanong le tšona.
Makala a poraebete le wona a lebane le ditlhohlo tše. Mafelelong, tlhohlo e ba mabapi le taolo; bjalo ka ge e le mabapi le tshwaro ye e swanago.
Maloko a a Hlomphegago;
Ke a tshepa ka moka re dumelelana gore go iketla ga setšhaba sa rena go itshamile, kudu, mo go kgatelopele ye re e dirago go godiša lehumo la setšhaba le go netefatša gore dipuno tša kgolo ya ikonomi di abelanwa ke batho ka kakaretšo.
Go tlwaelegile gore, morago ga go ema felo go tee ga ikonomi mengwageng ya moragonyana ya bo 1980 le ya mathomong ya bo 1990, Afrika Borwa e itemogetše nako ye telele ya kgolo ya ikonomi go tloga ge go ngwala ga dipalopalo go thomile ka 1940.
Mo Ngwagasomeng ya Mathomo ya Tokologo, kgolo ya ikonomi e lekantšhitše 3% ka ngwaga, ebile se se kaonafaditšeditšwe go 5% ka ngwaga ka tekanyo go tloga ka 2004 go fihla 2007.
Mola moreki a lla, ka baka la namelelo ya mošomo le meputso, le infleišene le ditswalwa tša tlase, e ralokile karolo ya yona mo go se, re hlohleletšwa ke kgoeletšo ya dibaka tša go tšwetša pele kgodišo ye e yago pele.
Tše di akaretša, mohlaleng wa mathomo, tswalo ya godimo ya peeletšo ya makala a mmušo le a poraebete. Mo mantšung a, mengwageng ye mehlano ye e fetilego re be re eme mo go 16% ya tlhamo ya tšhelete ya peeletšotlengwa bjalo ka dipersente tša Palomoka ya Ditšweletšwa tša mo Gae (GDP). Seo e bile koketšo ya lebelo peeletšong yeo lehono palo ye e emego go 22%, kgauswinyana le 25% ye re beakantšego go e fihlelela ka 2014. Se ke ditlamorago tša mananeo a maikemišetšo a mmušo go godiša thoto ya setšhaba.
Gape ke dipoelo tša molaotshepedišo wa go kaonafatša boemo bja dipeeletšo bja makala a poraebete, le go kgokaganya lenaeotshepedišo la tšhelete ya setšhaba le la ditšhelete ka mokgwa wa go godiša phihlelelo ya ditirelo le go fokotša morwalo wa infleišene mola ka lehlakoreng le lengwe re netefatša ikonomi ye e sa tekatekego ebile e tielela.
Šedi mo go bopeng gape ga ikonomi ya dilwana tše nnyane mo ngwagasomeng wa go feta, le maitapišo, kudu go tloga ka 2004 go tloša mehuta ya diemapele go kgolo go bile le seabe se se kgahlišago.
Mo ga se mo re ka rego Boithomedi bja go Akgofiša Kabelano ya Kgolo (AsgiSA) e a diragatšwa, go netefatša gore diemapele ka moka bjalo ka tšhitišo ya tšwelopele ya meago, tomagano ya lenaneotshepedišo la diintaseteri le mananeo, tlhohlo ya mabokgoni, go laolega ga dilo tše di sa šuthego le go šoma gabotse ga ditirelo tša mmušo di a begwa ka mokgwa wa šedi le wa maleba.
Ikonomi ya rena e fetogile yeo e bulegilego, ebile go tloga ka 1994 e ile ya lomaganywa le tshepetšo ya lefase ka moka. Mafelo a rena a ditšhelete ke mohlala wo mobotse wo o re šireleditšego mo madimong a ikonomi ya lefase.
Magomo a phihlelelo setšhabeng sa rena a feta ka moo re bego re lebeletše. Ikonomi ya rena e dula e botile kudu dimaene le tša temo ka diromelwantle. Ka ntle le lefapha la ditirelo, ga se ra bona kgolo ye e lekanego mo go mafapha a bohlokwa, kudu a go hlama.
Se se ra gore, kgolo ya diromelwantle ga se ya ba godimo go swana le dinaga tše re ipapetšago le tšona. Bofokodi bjo ke bjona bo rwalago maikarabelo a poelamorago a Akhaonte ya Bjale kudu ge re tsene maemong a godimo a kgolo.
Le gona ka baka la gore re na le tswalo ya tlase ya tšeo di bolokilwego, re ile ra swanelwa ke go bota dikelo tša ditšhelete tša lebakanyana go lefela poelamorago gammogo le mananeo a peeletšo.
Tše ke ditlhohlo tše naga ya rena e netefatšago go di hlagiša.
Tlhobaboroko ye bohlokwa ke potšišo: ke eng seo kgolo ya ikonomi e swanetšego go ba ka sona? Lehumo le hlolwa go kaonafatša boleng bja maphelo a batho.
Se se ra go re, potšišo ya gore ekaba kgolo ye e abelanwago ka go lekana e swanetše e bope kokwane ya tlhokomelo ka moka ya ikonomi.
Kabelano ya dipoelo tša kgolo e swanetše go hlaloša gore nwelelo ya mošomo, e netefatša gore go na le mošomo wo mokaone.
Ka kgonthe ke rekhoto ya boikgantšho ya gore magareng ga 1995 le 2003, ikonomi e hlotše tekano ya mešomo ye e ka bago milione le seripa; gape seo se sa tlwaelegago, mešomo ye e ka bago 500 000 ka ngwaga magareng ga 2004 le 2007.
Nakong ye re sa tšwago go bolela, la mathomothomo go tloga phihlelelong ya temokrasi, mešomo ye mentši e hlotšwe go feta palo ya batho ba bafsa ba ba thomago go tsena mo go tša mediro, go fokotša palo ya tlhokego ya mešomo go tloga go 31% ka 2003 go fihla go 23% ka 2007.
Ke nnete, se ga se sa swanela go re tloša boitlamong bja go tšwela pele go botšološa taba ya boleng bja mešomo ye, go akaretšwa ditokelo le dipoelo tšeo bašomi ba ka ipshinago ka tšona.
Go abelana dipoelo tša kgolo go swanetše go akaretša tiragatšo ye e akgofišwago ya tirišotokišo, ye e akaretšago thekgo ye e theilwego kudu Maatlafatšo ya Bathobaso Ikonoming.
Se ga se modirwana wa se se bitšwago direrwa tša semorafe. Bonneteng naga yeo e sa netefatšego go tsenyokarolo ya setšhaba sa yona ka moka mo maemong ka moka a modirwana wa ikonomi e ya go šoma gabotse mo go sa belaetšego ka tlase ga bokgoni bja bona bja nnete.
Lebaka la gore makala a poraebete a sa šaletše morago ka go fetola palo ya ditulo tša taolo le tša batho bao ba hlamilwego ka bokgoni, mo tlhabollong ya tša kgwebo bjalobjalo, di dira naga ya rena kolobe ya mašalamorago mo ngwathelanong ya kgolo ya godimo.
Go abelana dipoelo tša kgolo gape go ra karolo ya go šoma gabotse le ka tshwanelo ga mmušo o diriša tšhelete ya setšhaba go bjalo ka setlabelo sa kabo le kabelano ya morwalo wa go aba diphalo tša setšhaba.
Maloko a a Hlomphegago ba tla tseba bontši bja tshedimošo ya ditaba tše di amanago le moputso wa leago. Le ge go le bjalo, ke tla fa mehlala e se mekae gape go swantšha sa semelo sa kgatelopele ye re dirilego le ditlhohlo tše re lebanego le tšona.
Mmušo o lemogile ka pelobohloko gore bodiidi bjo bo kwešago bohloko bo sa ikadile mo setšhabeng sa gaborena; le maemo a go hloka tekatekano a godimo kudu.
Mo mengwageng ye lesomehlano re dirile ka maatla go lwantšha tlhokofalo ye ka moputso wa leago. Go tsopola mošomo wo o dirilwego ke sehlopha sa dirutegi sa Yunibesithi ya Stellenbosch, se etilwego ke Profesa Servaas van der Berg:
“Sa mathomo, bodiidi go ditekanyetšo tša ditšhelete di theogile kudu go tloga tshokologong ya ngwagakgolo. Phokotšego e hlotšwe kudu ke koketšego ye kgolo ya thušo ya ditšhelete tša leago go tloga ka 2002 go ya pele. Kaonafalo ye bonwa mo go phihlelelo ya ditirelo tša motheo – kwelotlase ye kgolo ya dithoto ebile e latetše kwelotlase ya bodiidi go ditekanyetšo tša ditšhelete. Sa bobedi, le ge phokotšego ya bodiidi bja ditekanyetšo tša ditšhelete bo theogile gagolo, palogohle ya go se lekalekane e oketšegile ka bo1990. Sa boraro, go fetogafetoga mo go hlolago bodiidi le go se lekalekane ga diphetogo go huetša lenaneotshepedišo la seo se letetšwego…Bodiidi bo theogile go tloga ka neeletšano, fela …go se lekalekane ga se gwa kaonafatšwa.
(Poverty Since the transition: What we know, p.8: van der Berg et al, August 2007)
Mo tabeng ye ya tlhobaboroko, banyakišiši ba tšwelapele go lekola:
“…Magareng ga malapa ao a akaretšago bana (ba hlalošitšwego bjalo ka bao bal ego mengwageng ye 17 go fase), palo ya malapa ao a begago gore ngwana o ile a wa ka baka la go swarwa ke tlala (go tloga ka godimo ga dipersente tše 31 go fihla ka dipersente tše 16) magareng ga 2002 le 2006. Se se šišinya gore maemo a bodiidi a oketšegile ka mo go makatšago, kudu gare ga batho bao ba itemogelago maemo a godimo a kganetšo ya bophelo bjo bokaone. Dipalopalo tša tlala magareng ga bana di fokoditšwe ka seripa mo mengwageng ye mene.”
(Poverty since the transition: What we know, p.25: van der Berg et al, August 2007)
Ka kgonthe, ditekolo di tiišetšwa ke dinyakišišo tša rena, tše di laetšago gore bodiidi kudu mo mafelong a Bathobaso le Bammala e wetše fase, bonnyane ka baka la dipoelo tša kelo ya godimo ya mešomo le phihlelelo ya dithušo tša leago. Ge palo ya batho bao ba amogelago tšhelete ya thušo e be e le dimilione tše 2,5 ka 1999, ka 2008 e oketšegile go dimilione tše 12,4.
Se se dirwa ke koketšo ye kgolo ya phihlelelo go Tšhelete ya Thekgo ya Bana, ye e oketšegilego go tloga go bafepša ba dikete tše 34 go tloga ka 1999 go fihla go dimilione tše 8,1 ka 2008.
Bjalo ka karolo ya seabe mo mogolong wa bao ba hlokago, tebanyo ya dibaka tša mešomo tše milione ka Lenaneo le le Tlhabolotšwego la Mešomo ya Mmušo e fihleletšwe ka 2008, ngwaga pejana ga ge go beakantšwe mo taolelong ya 2004. Se se hlotše kgonagalo ya go oketša kudu lenaneo go kaonafatša boleng bja lona.
Mabapi le phihlelelo ya malapa go ditirelo tša motheo, dipalo di ipolelela. Mohlala, phihlelelo ya meetse go hlweka, e kaonafaditšwe go tloga go 62% ka 1996 go ya go 88%, mohlagase (58% go ya go72%); le dintlwana tša boithomelo (52% go ya go 73%).
Bohlatse bja tšhelete ya leago bo bonala gape mo kaonafatšo ye kgolo ya phihlelelo ya ditirelo tša motheo tša maphelo. 95% ya maAfrika Borwa gabjale ba dula tekanong ya dikilometara tše 5 tša ditirelo tša maphelo; ebile re begelwa gore dikliniki ka moka gabjale din a le meetse a go hlweka. Thibelamalwetši ya bana e oketšegile ka 85%, le dipego tša malaria di wetše tlase.
Re a hlohleletšega gape ka gore dinyakišišo mabapi le dipalopalo tša HIV di laetša taolego le phokotšego ye nnyane ya phetetšo.
Go tšwela pele, lenaneo la rena la kalafi ya antiretroviral ga se lona fela le legolo mo lefaseng; fela le a gola ka dinako tšohle, ka balwetši ba go feta 690 000 ba ba thomilego kalafi ya antiretroviral go tloga mola lenaneo le le thomago.
Le ge ditirelo tše ntši di sa dule di na le dihlare, bašomi ba maemo a maleba, le thekgo ya ka mehla ya ditirelo tša motheo bjalo ka meetse a dithepe a a hlwekilego le mohlagase. Mo go tše dingwe tša tšona, taolo e a fokola le mekgwa ya bašomi e nyaka go kaonafatšwa.
Mo go tša thuto, re bone kwelotlase ya tekano ya morutiši le moithuti; ke phihlelelo ya mang le mang go ingwadiša sekolong sa poraemari; le kaonafalo ya baithuti bao ba tšwelelago dithutong tša mmetse, go tsopola mehlala e se mekae.
Gape, maitapišo a mantši a tseneleditšwe go kaonafatša meago mo mafelong ao go itlhakelwago.
Ee, re a tseba gore palo ya bao ba tlogelago sekolo kua dikolong tše di phagamego le mafelong a go ithutela mešomo e godingwana ka moo go sa amogelegego, ebile tshepetšo ya thuto e tlo tliša mehuta ya mabokgoni ao a nyakwago ke setšhaba.
Go tlaleletša, diphetogo mo tšhomong, go ruta le ithuta ka bobedi ga tšona di laetša phegelelo ye e belaetšago ya dikarogano tša leago tša nakong ya go feta.
Sa go tlaba, moo thuto e hlokegago kudu go thuša go roba setlwaedi se sa bodiidi, ke moo meago, bokgoni bja tiragatšo le barutiši ga di kgahliše.
Mananeo a tša tlhabollo a mmušo le wona a kaonafaditše thoto ya bahloki, ka sebopego sa dintlo – ka dintlo tše dimilione tše 2,6 tša go thekgwa ka mašeleng tšeo di abilwego.
Re swanetše go hlagiša gore lenaneo puetšo ya lefase gammogo le thekgo ya ka morago ga pušetšo e ka be e ile ya sepetša ka pejana le gona bokaone.
Go tše ka moka, re a ikgantšha ka kaonafatšo ya mananeo a rena a tlhabollo. Eupša re ka se ikgotsofatše fela ka phetogo ya bontši.
E ka ba ka go thuto, maphelo, dintlo, meetse le dintlwana tša boithomelo, potšišokgolo ye e e re tshwenyago letšatši le letšatši ke gore re ya go kaonafatša bjang boleng bja ditirelo tše! Mo go se re sa na le tsela yeo re swanetšego go e šepela.
Maloko a a Hlomphegago;
Modu wo wa bosenyi o dula o le mothopo o mogolo wa go se šireletšege ga maAfrika Borwa. Maitemogelo a letšatši le letšatši, mo go bahloki le baagišane bao ba nago le sa bona, ke se sengwe sa letšhogo la kgonagalo ya tlhaselo.
Mo mafelong a setšhaba le a poraebete, kgonagalo ya ditlamo tšeo di ohamolago didirišwa ka bomenetša ka mehla ke mothopo wa pelaelo ye kgolo.
Ee, palomoka ya bosenyi, ye e ilego godimo ka 2002, e theogile. Dipalopalo ka moka di ka fiwa go tiišetša se.
Eupša re a tseba gore phokotšego ga se ya sepela ka lebelo ka moo go lekanego, le 7-10% ye re ipeetšego yona mo mafapheng a a fapanego a dikopano tša bosenyi. Lebaka la gore ditiragalo tša bohlakodi bja dikgoka bja ka dintlong le dikgwebong di oketšegile; le bosenyi kgahlanong la basadi le bana ga se bja šutha ka kelo ye e lemogegago, ke taba ye e belaetšago.
Se se šupa bofokodi go boagišane bja rena, kudu ka go aga tswalano ya thekgano ya setšhaba ye e tla thušago go thibela le go lwantšha bosenyi. E tšweletša le mabofokodi a tshepetšo ya toko ya bosenyi, go tloga ka nyakišišo ya bosenyi go ya go fihla poetšong ya seemo ya basenyi. E tšweletša gape mabofokodi a go šoma ka tshwanelo a tšhepetšo ya kgorotsheko, ka sethekniki le meago ye mengwe le taolo.
Tše ke dilo tše di dirago gore go be le diphetogo mo tšhepetšong ya toko ya bosenyi.
Gape, ge re fetleka ka go se rapeletše, re swanetše go se tšeiše phefo taba ya gore se re lekolago ke tshepetšo ye e ipshinago ye e sa kago ya itemogelwa mo nageng ya rena.
Se ke ka baka phetogo ye mafelo a a e sepetšego, mabapi le botšo bjo bo theilwego go setšo sa ditokelo tša botho, dipalopalo tša batho, le tshepetšo ya go rwala maikarabelo.
Eupša a re se keng ra iphora: ka ge bophelo bja rena bja leago, bjalo ka phetogo bo sa le mo kgatong ya tielelo. Re sa na le tsela ye telele ye re swanetšego go e sepela.
Ke na le bonnete bja gore Maloko a a Hlomphegago re kwana gore botho bja go fa bja temokrasi ya rena bo swanetše go hwetša go ntšha maikutlo go fihlela mo re tla fago tsebe setšhaba seo kwago bohloko.
Mabapi le se, ka lekgotlapeamelao, ditumelelano tša boditšhabatšhaba, taolo le masolo, re netefaditše gore maitapišo a nnete a a dirwa go kaonafatše seemo sa bana, basadi, batho ba go se itekanele le ba bagolo.
Ka masolo a boemedi le ka baka la tšhomišanommogo re agile mekgatlo ye e emetšego dihlopha tše di kwago bohloko, re kaonafaditše temogo mo ditabeng tše di ba amago, gape re tšwela pele go hlohleletša go tšea kgato mabapi le dipelaelo tše.
Ke ntlha ya pego ya boikgantšho ya gore, go fa mohlala, malapa ao a hlokometšwego ke basadi a amogetše kabo ye kgolo go feta ye e lekanego ya tšhelete ya leago go akaretšwa le tlhokomelo ya tša maphelo; ebile gare ga mananeo ao a atlegilego e bile a masolo a thibelamalwetši ya bana le phepo.
Le ge go le bjalo, phihlelelo ya mešomo e boima go basadi ba dinagamagaeng, bafsa le batho ba go se itekanele. HIV e ikadile kudu mo basadi ba bannyane. Dintwa kgahlanong le basadi le bana di godimo kudu.
Tše ka moka ke mešomo ya nako ye e tlago.
Mohumagadi Sepikara le Mohlomphegi Modulasetulo;
Tše bjale ke tše dingwe tša dikaonafatšo tše temokrasi e di tlišitšego; le kgatelopele ye mmušo e e dirilego ka go phethagatša taolelo ya bakgethi.
Ga go na kganetšo ya gore, ka tekanyetšo ye nngwe le ye nngwe, kgatelopele ye e dirilwego go tloga ka 1994 e a kgahliša. Eupša gape ga go na kgonono ya gore ditlhohlo di dula e le tše kgolo.
Bjale go a swanela gore re ikgopotše ka tebeledišo ya taelo ya kholofelo le kgotlelelo, tšwelopele le phetogo, ka Mopresidente wa maloba Nelson Mandela, mo kanegelophelong ya gagwe ya Long Walk to Freedom:
“Ke sepetše tsela yeo ye telele ya tokologo. Ke lekile go se šuthe; ke gatile gampe mo tseleng. Eupša ka utolla sephiri sa gore ka morago ga go namela mmoto o mogolo, motho ke gona a humanago gore go na le meboto ye mentši ye a swanetšego go e namela. Ke tše nako mo go khutša, go utswa pono ya bobotse bja lefelo leo le ntukulogilego, go lebelela morago bokgole bjoo ke bo fihlilego. Eupša nka khutša fela lebakanyana, gobane tokologo e tla le maikarabelo, ebile ga ke na go diega, gobane mosepelo wa ka wo motelele ga se wa fela.”
Mo dikgweding tše mmalwa go tloga bjale, batho ba naga ya rena ba tla ba ba bolela boetapele bjo ba nyakago bo tšwetša pele mošomo wo wa go se ikhole wa molwedi yo mogolo yo wa tokologo le bahwetši ba bangwe ba temokrasi.
Bjalo ka ge mokgwa wa rena wa go dira dilo o ka fapana, dinepo tše re swanetšego go di filhlelela di beilwe gabotse le ka go se gakantšhe ka gare ga Molaotheo: go hlola setšhaba se se kopanego, aa go hloka bosemorafe, sa go se kgetholanye go ya ka bong, sa temokrasi le katlego.
Mengwageng ye tshela ya go feta, baetapele ba kopane go Samiti ya Kgolo le Tlhabollo gomme ba fihlelela sephetho sa mešomo ye ka moka re swanetšego go e dira go kaonafatša boleng bja maphelo a maAfrika Borwa, kudu go fokotša tlhokego ya mošomo le bodiidi ka seripa ka 20014. Tše di akaretša:
* go hlola mešomo ye mengwe, mešomo ye mekaone ya batho ka moka ka tswalo ya godimo ya peeletšo, mananeo a mešomo ya mmušo, tšhomišanommogo le maano a lefapha, thekgo ya selegae, tlhatlošo ya dikgwebo tše nnyane le thekgo ya tirišano.
* go bega tlhohlo ya peeletšo ka go kaonafatša dilo tše di bolokilwego, go beakanya gabotse didirišwa mo go matlotlo a botšofadi le ao a bolokilwego go šomišwa ge go hlokega, dintlo, seabe sa mafapha ditšheleteng le maatlafatšo ya bathobaso ikonoming;
* go kaonafatša tekatekano, gohlabolla mabokgoni, hlola dibaka tša ikonomi le go oketša ditirelo; le
* tiro le tiragatšo ya selegae ya tlhabollo, go akaretšwa kabelo ya meago le phihlelelo ya ditirelo tša motheo.
Ke na le bonnete, bja gore, bjalo ka karolo ya gape tlaleletšong ya, dinepo tše maAfrika Borwa di ka se fapane gakaalo mabapi le hloko ya go kaonafatša tshepetšo ya rena ya thuto; go abela gabotse, tlhokomelo ye e swanago ya maemo ya maphelo; tlhabollo ya dinagamagae le netefatšo ya tšhireletšego ya dijo; le go maatlafatša ntwa kgahlanong le bosenyi le bomenetša.
Ke bolela dilo tše e se ka gobane ka moka di na le dipelaetšo goba gore go di tseba go tla re thuša gore re alafe malwetši ka moka a setšhaba sa rena. Eupša ke kgethile go dira bjalo go gatelela ntlha ya gore Afrika Borwa ga e fokole dikganyogong tša bodiidi. Tlhohlo ya rena ke hlalošetša dikganyogo tše mananeong le diporotšekeng gore go be le tiragatšo ye e swanetšego.
Dikganyogo tše di abelanwa gabotse ke batho ka moka, bjalo ka ge go hlagišitšwe Dinepo tša Tlhabollo ya Mileniamo tša Dinaga tše di Kopanego.
Gape batho lehono ba lebagane le kotsi ya gore phihlelelo ya dinepo tše go ka boetšwa morago ka mengwaga ye mentši, ge e ka se be mengwagasome, bjalo ka ditlamorago tša mathata a ikonomi ye e meditšego lefase.
Ye, mo bogodimo, e thomilego bjalo ka mathata a ditšhelete magareng ga baadimiši ba se kae ba ditšhelete e thuntšheditšwe ka mokitlaneng wa lefase, ye e nago le ditlamorago tša go šiiša tša tšweletšo le bogwebi.
Re ka no ganana le megabaru, bja lebakanyana le go hloka šedi ga balaodi ba dikhamphani tše kgolo tše di wešitšwego ke mathata. Re ka no ganetša mananeotshepedišo a mebušo yeo e tlošitšego mahlo a bona mo kgweleng gomme ba dumelela go tša ka dikgoka ga mebaraka ye e sa laolwego go tliša tshenyo ya mahlomola mo tshepetšong ya ditšhelete. Re ka dira tše ka moka; gomme re tla lokišwa ka mo go phethagetšego.
Le ge go le bjalo, mošomo wa rena wo bohlokwa ebile o potlakilego ke go amogela ditlamorago tša ditlhabollo tše mo ikonoming le tikologong ya rena, le go tla ka dikarabo tše di tla fokotšago seabe sa tšona kudu mo mafapheng a a kwelego bohloko a setšhaba sa rena.
Se re se tsebago ke gore tikologo ya taolo mo nageng ya rena le mananeotshepedišo ao a lego kgahlanong le tekanyetšo ye e ipušeletšago tše re ithuetšego tše di re thušitšego go efoga seabe se sešoro sa mathata.
Eupša ka moka re a lemoga gore, ka baka la ge re lomagantšwe le ikonomi ya lefase, nyakego ya diromelwantle e theogile; phihlelelo ya ditšhelete le kelo ye e tsenago ya matlotlo e fetogile go ba ye mpe; nyakego ye nnyane e akgofišitše theogo ya tšweletšo; tlholo ya mešomo e amegile gampe ebile mafapheng a mangwe go lokollwa mošomong go fetogile nnete.
Maima a a kopane le nako ye infleišene le dikelo tša tswala di sa lego godimo kudu.
Ge di kopantšwe, ditlhabollo tše di laetša bobe go matlotlo a re nyakago go oketša kabo ya ditirelo le go diragatša diprotšeke tša meago. Ka go realo, re ile ra gapeletšega go fokotša ditetelelo tša rena mabapi le kgolo le tlholo ya mešomo.
Re a tseba gape gore Afrika Borwa e amegile gannyane ge e bapetšwa le dinaga tše dingwe. Ka kgonthe, ka nako ye ba bangwe ba itemogelago seswantšho sa mathata a tša kgwebo, Afrika Borwa le kontinente ka bophara mogau wa kgolo, le ge e nanya.
Mabapi le se, Maloko a a Hlomphegago, ke thabile go bega gore dikamano magareng ga Mopresidente le baetapele ba bašomimmogo ba tlhabollo ba go fapana, re kwane ka moka go loga leano le le ka thušago go nyenyefatša seabe sa kotsi ye ya setšhaba sa rena. Sehlophatšhomo se se swaraganego le kgakgathi ye se sa le mošomong o motona; le mafapha a a ikadilego a dikarabo a sa le dipoledišanong:
Sa mathomo, mmušo o tla tšwela pele go šoma le diprotšeke tša peeletšo tša setšhaba, mo boleng bo okeditšwego ka R690 bilione mo mengwageng ye meraro ye e tlago. Mabapi le se, mo go kgonegago, re tla hwetša ditsela tša boitlhamelo tša go kgoboketša tšhelete.
Se se tla akaretša thekgo ya tlhabollo ya ditšhelete le go adima tšhelete go tšwa go dikgwebo tša boditšhabatšhaba, gammogo tšhomišanommogo le lekala la poraebete gomme ra phatlalatša didirišwa tše di laolwago ke bašomi bjalo ka ditšhelete tša botšofadi.
Sa bobedi, re tla oketša mananeo a mešomo mo makaleng a mmušo. Ka letsogong le lengwe, maano a go katološa mešomo ka makaleng a go swana le a maphelo, bodirelaleago, thuto le mafapheng a tsenyeletšo ya molao di tla tšwela pele. Ka go le lengwe, re tla kitimiša tlhagišo ya kgato ye e latelago ya Lenaneo la Katološo ya Mešomo ya Setšhaba.
Sa boraro, dikgato tšeo di ka tšewa gape mo lekaleng la poraebete go thibela go nanya ga peeletšo le mapheko ao a sa rego selo le ditsela tša tšweletšo goba mafelo a tšweletšo.
Karolong ya wona, mmušo o tla fetola botlhagiši bja ditšhelete le ditlabelo tša tlhohleletšo go thuša go lebana le ditlhohlo makaleng a a fapanego, gape go hlohleletša tlhabollo ya mafelo a ditšhelete go thuša difeme tše di lego kgatelelong ka baka la kotsi ye.
Dikimollo mo go hlokago mešomo di tla hlagišwa, go akaretšwa maikhutšo a mateletšana, koketšo ya tlhahlo, mešomo ya nakwana le ya go abelana. Se se tla kopanywa le phetišo ya lesolo la Boikgantšho bja Afrika Borwa (Proudly South African) le magato a boima mo go ditšwantle tše di sego molaong.
Sa bone, mmušo o tla bešeletša le go godiša tšhelete ya tša tlhabollo, go akaretšwa le go tšwela pele go godiša phihlelelo ya tšhelete ya thekgo ya bana ba mengwaga ye 18 le go fokotša mengwaga ya tokelo ya go hwetša phenšene ya botšofadi go ye 60 go banna.
Go tlaleletša, re tla phatlalatša kutšwana Setlamo sa Leago sa Tlhakodišo ya ba ba Tlaišeilego le magato a tšhireletšego ya dijo gape go šetša bao ba sa šireletšwago ke Sekhwama sa Inšorense ya go se Thwalwe, goba bao ba feditšego manamane.
Re tla tšwela pele gape go theeletša ka šedi ditlhohlo tša maitshwaro a go se ikemišetše mo karolong ya a mangwe a ditirišano. Mabapi le se, re rata go tlotla Khomišene ya Phadišano ka letsogo la yona la go tia leo ba le bontšhago go netefatša gore basenyi ba a ngwalwa.
Re holofela gore setšhaba se tla kaonafatša maemo a sona go šoma go netefatša, gareng ga tše dingwe, gore ge ditefelo tša dibeeletšwa di theoga, dipoelo di kwa ke setšhaba.
Ditekanyetšo tše tša semeetseng di tla sedimošwa ke molawana wa lenaneotshepedišo la le lego kgahlanong le tekanyetšo ye e ipušeletšago ya tša ditšhelete. Le ge go le bjalo, re tla netefatša gore maemo a kadimo a mmušo a hlokometšwe le gogo tšwetšwa pele. Se gape hlaloša phokotšego ye kgolo mo sekolotong sa mmušo ge ikonomi e ka boa ya ba ye botse.
Maitapišo a rena a tla sedimošwa ke kamogelo ya ditekanyetšo go šireletša tikologo le go pebofatša ya seabe sa phetogo ya tša boso di ka thuša ka tlholo ya mešomo.
Dikopanong tša G20 gammogo le dipoledišano le dinaga tše di fapanego, mmušo wa rena o ile wa goeletša tsenelelo ya maswanedi le bonako kudu mo dinageng tšeo di hlabologilego mo bothata bjo bo thomilego ebile e lego mpe le go feta. Re dumela gore nako e fihlile ya go maatlafatša taolo ya mo gae le bookamedi bja tshepetšo ya ditšhelete; fela go feta mo, tlhokomelo ya semolao ye e tiilego le kgato ya maemo a lefase ga di phemege.
Re swanetše go šireletša bobjohle bja tshepedišo ya bogwebi ya lefase, e feleletša ditherišano tša bjale tša Doha Round wa ditherišano ta lefase tša bogwebi, go netefatša gore thušo ya tlhabollo ga e senywe.
Dithuto tša go obamela go tšwa maitemogelong a ke gore re hloka tšhomišanommogo ya go tia magareng ga batšeakarolo ba ikonomi mo gae le lefase ka bophara, e sego fela go lweša seabe sa mathata a ikonomi; eupša go bea madulong ditekanyetšo tšeo di tla bea pepeneneng poeletšo ya se.
Mo nageng ya rena, re tla thoma mo go ditshepišong tše bjalo ka tsela ya bea setšhaba sa rena mo kgolong ye kgolo le tsela ya tlhabologo. Botelele bja nako ya go fihlelela phihleleo ye kgolo e ka no ba e katološitšwe ka mogongwe. Fela ga re na kgonono ya gore nako yeo e tla fihla go se goye kae.
Mabapi le se, ka moo re beago naga ya rena go šomiša dibaka tša moswananoši tše di tlilego ka lehlakoreng le rena, go tla ba bohlokwa kudu. Ke bolela mo ka Sebjana sa Lefase sa 2010 gammogo le Sebjana sa Lekgotlakopano mo dikgweding dise kae go tloga bjale. Go tloga ka mapatlelo, dinamelwa, magato a tšhiteletšego, ditaba tša bodulo, go fihla go maphelo le maano a bofaladi – go tiišetša boitshepo bja kwano ya gore papadi ya boditšhabatšhaba ya rena e tla ba phadišano ye e atlagilego.
Gape re dumela gore, morago ga go atlega makgetlo a go latelana a mahlano, sehlopha sa naga sa kgwele ya maoto gabjale se itokišetša ka boitshepo go šoma go feta ka moo go lebeletšwego!
Eupša go feta mo, sa nnete se tla dulago le rena go ya go ile ke bokgoni bja rena bja laetša botho le kamogelo ya boAfrika Borwa le boAfrika – go fetola la mafelelo ka moo naga ya rena le kontinente ya rena e bonwago ke lefase ka gona. Seo se re ama ka moka, ebile go se re ka se bee moputso!
Re rata gape go lebogiša dihlopha ka moka tša dipapadi tše di tlišitšego boipshino bja Afrika ka go šoma gabotse mo ngwageng wo o fetilego. Ditumišo tša go ikgetha di lebišwa go sehlopha sa khirikhete se se nametše ntlhoreng ya go maemo a lefase.
Ka nnete ke rena Dinkgwete tša Lefase tša Rakibi; Giniel de Villiers le sehlopha sa gagwe ba thopile Dakar Rally; Dibapadi tša rena tša go se itekanele di tšwela pele go re fa boikgantšho; le sehlopha sa rena sa kgwele ya maoto sa ka tlase ga mengwaga ye 20 se šomile gabotse.
Mohumagadi Sepikara le Mohlomphegi Modulasetulo;
Dibeke tše pedi tša go feta, Afrika Borwa e phethile le Mali go aba tše dingwe tša bolotadingwalwa go boloka dingwalwa tša kgalekgale tša Timbuktu.
Bohwa bjo bja go huma bo šupa Afrika seka sa saense le dingwalwa, Filosofi le tša khomese, tše di ilego tša šitišwa ke bogwebi bja bokgoba ka šwahlaganya lehumo la Afrika.
Boithomedi bjo bo swanetše go re dira gore kgathe tema le dinaga tše dingwe mo kontinenteng y arena. Le go tšwela pele go ya kgole go kaonafatša maemo a batho.
Sa kgonthe, mo mengwageng ye 15 ya go feta ga se ra ngamela maitapišo a go netefatša gore Afrika e itemogela mpshafatšo ya yona ka seo ka setlwaedi re ka se bitšago gore ke Ngwagakgolo wa Afrika. Gannyane, gannyane fela ka netefatšo, kontinente y arena e gatela pele go ya tsošološong, ka dikganyogo tša batho ba yona di namelela godimo mo lenaneotherong la baetapele ba yona, e tiišetša kholofelo ya yona le kgotlelelo mo sefaleng sa lefase.
Ke se, gape sona fela se se sedimošitšego ka phegelelo ya rena ya go thuša batho ba Zimbabwe go hwetša tharollo ya mathata a naga yela. Mabapi le re duma go lebogi ša mekgatlo ka moka ya Zimbabwe go phetha ditherišano, go fihliša sefoka se ka mehla e bego e le tumo ya badudi ba naga yeo le kontinente ka bophara: seo ke, mmušo wo o sa tekatekego wo o lego molaong wo o ikemišeditego go bolela ka ditlhohlo tše batho ba lebanego le tšona. Re a thaba ka nnete gore, maabane Mmušo wa Zimbabwe o tšweletše go Phetošo ya 19 ya Molaotheo, e aga motheo wa aga mmušo wa bohle.
Mantšu a go ikgetha mabapi le se a swanetše monolofatši wa SADC, Mopresidente wa maloba Thabo Mbeki le sehlopha sa gagwe bao ba ka go se lape le go kgotlelelo ba thušitšego go fihliša tshepedišo thumong ya katlego.
Bjale mošomo wa kagolefsa o ka thoma ka maikemišetšo; Afrika Borwa le yona e ikemišeditše go thuša mo e kgonago. Mo go se, go na le tlhokego ya ka pela go thuša go šomana le mathata a ka nageng yela. Re holofela gore, ka ge e šetša, baagi ba boditšhabatšhaba batla gwerana le batho ba Zimbabwe ge ba thoma go kganya tseleng ya bona ye mpsha.
Re a hlohleleletšega gape go re, se se dirwago le go thongwa di ka bonala di hlaloša kgatelopele go batho ba Democratic Republic of Congo mo mosepelong wa bona wa ya tielelong le katlegong, kgatelopele yeo e a kgotsofatša.
Tšhomišanommogo ye e agilwego mo nakong ye magareng ga boetapele bja DRC le Rwanda e sware tshepišo ya kaonafalo mo ditabeng tša tšhireletšego le go šomana le mathata a setho; fela, ka kholofelo, gape ka poledišano ya sepolotiki.
Ka tekanyetšo ye e swanago le, re tla tšwela pele go šoma le dinaga tše dingwe le Yunione ya Afrika go fihlelela dinepo tša kua Burundi, Sudan, Bodikela bja Sahara, Cote d’Ivoire, Somalia le gohle.
Ka ge go hlatselwa ke ditlhabollo di fapanego mo dikgweding tše mmalwa tša go feta, Afrika Borwa e tla dirisa sebaka sa bodulasetulo bja SADC go maatlafatša tikologo ye, ya kgatelelo ye e itšeng ya go diragatša ditharollo tša Samiti le go botsefatša mokgatlo leano wa tikologo.
Ka go le lengwe re tla kaonatša tsenelelo ya SADC ya Mmaraka wa Tshwano wa Bohlabela le Borwa bja Afrika (COMESA) le Baagi ba Bohlabela bja Afrika (EAC). Boithomedi bjo bo tla diragatšwa gore go katološa go feta go fokotša maatla a setswalle se re ipshinago ka sona mo SACU.
Re rata mo modirong wo go iša ditebogišo go batho ba le boetapele bja Zambia, Ghana, Dinaga tše Kopanego tša Amerika ka dikgetho, seka sa phetogo se se bulago mellwane ye mesesane ya naga.
Re tla dula ka mehla re nyaka go maatlafatša tšhomišano le tše gammogo le dinaga tše dingwe ka go latela seo se loketšego batho.
Re ikwa re le ba mahlatse ngwageng wo go ruma meketeko ya ngwagasome wa setswalle sa bodiplomatiki le Batho ba Repabliki ya China. Mo mengwageng ye, go bonagetše gabotse go feta pele gore setswalle sa kgauswi se re se thomilego le Brazil le India ka IBSA; ke kgonthe go maatlafatša setswalle seo naga ya rena e se thomilego le Russia, le dinaga tše dingwe tša kua Asia, Bohlabelagare, gammogo le Latin le Borwa bja Amerika.
Mo makgetlong a mantši re hlagišitše pelaelo ka tšwelopele ya dintwa ka Bohlabelagare ka bohara le Israel gammogo le Palestine. Boteng bja manyami a rena ke bja dintwa tša bjale le tobo ya maphelo a mašabašaba, kudu a badudi – go akaretšwa bana, basadi le batho ba bagolo – ka nnete ga di hlalošege.
Go ka se be tokafatšo ya ditiro tšeo tša tshenyo le go se hlabologe. Gape re holofela gore nakong, maitapišo ao a mpshafaditšwego a baagi ba boditšhabatšhaba go hwetša ditharollo tša go ya go ile mo dintweng tše a tla tšweletša dienywa, bjale maIsiraele le maPalestina ba ka ipshina ka khutšo le tšhireletšego bjalo ka baagišaneng gare mafelo a pušo.
Ditebogišo tša rena tša go ikgetha go mmušo le batho ba Cuba mo ketekong ya mengwaga ye 50 ka phihlelelo ya pušo ya bona, ye e nago le tokologo ya go kgetha tsela ya bona ya tlhabologo.
Re kgonne mo ngwageng wa go feta go phetha ditherišano le Europian Union ka maano a tšhomišanommogo ya rena, ebile re holofela gore moya wo o hueditšego tshwaragano yeo o tla atlega ge re ntše re feleletša ditherišano tša dinaga tše di fapanego ka Tumelelano ya Tšhomišanommogo Ikonoming le dinaga tše dingwe tše di lego tikologong ya rena.
Re lebeletše go tšwela pele go maatlafatša kgwerano ye ge re eba baamogedi ba EU Summit ya Afrika Borwa moragonyana ngwageng wo.
Mmogo le dinaga tše dingwe tša Borwa re tla tšwela pele go leka go hwetša modu wa fetola sebopego sa Dinaga tše di Kopanego, Sekhwama sa Boditšhabatšhaba sa Ditšhelete le mafelo a dinaga tše di fapanego ba ile ba tšweletša lefase le le fetogilego le le fetogago gomme ba šoma ka tsela ya temokrasi, ya tekatekano le ya pepeneneng.
Gape re a itlama go lebanana le dinepo tša ditumelelano tša bodithabatšhaba, go akaretša Tshepedišo ya Kyoto le balatedi ba gagwe go thuša meloko ye e sa tlago magareng ga batho ba rena le batho ba lefase.
Mohumagadi Sepikara le Mohlomphegi Modulasetulo,
Go fa tshedimošo ya tša maitapišo a rena ke a dintlha tše pedi: tlhokego ya rena go feleletša taolelo ye e kwanetšwego ke mmušo ya 2004; phišegelo go netefatša gore mmušo wo o tsenago ka morago ga dikgetho o hwetša dinepo tše di šetšego di lokišitšwe gore o diragatše mananeo a wona ka ntle le tikatiko.
Mo dikgweding tše mmalwa tše di tlago dikgetho tše di sa tlogo begwa tša bosetšhaba le diprofense, re tla itapiša go feleletša taolelo wo o wa tsebega. Bjalo ka karolo ya diprotšeke tše di hlakilego mo go Lenaneo la Tšhomo la mmušo, re tla hlokomela tše di latelago:
* go hlola kelo ye e nyakegago kaonafatšong ya kabo ya ditirelo le tomagano ye kaone go kgabaganya mahlakore ka moka a mmušo, go akaretšwa leano la peakanyo la mmušo;
* go tšwela pele ka lesolo la Ntwa go Bodiidi le feleletša sethalwa se se kwešišegago sa Leano la kgahlanong le Bodiidi ka go ikgokaganya le setšhaba go mo maemong;
* go diragatša lenaneo le le kwešišegago le re lokišitšego go fediša taba ya cholera mo dikarolong tše fapanego tša naga;
* go tšwela pele go nyakišiša le go dira dikgokaganyo ka Tshepetšo ye e Kwešišegago ya Tlhabollo ya Tšhireletšego, go akaretšwa tabeng ya Inšorense ya Maphelo ya Bosetšhaba;
* go netefatša katlego ya lesolo la go boloka mohlagase, e le go hlokomela mathata a re nago le wona le fetola maitshwaro a rena, mola ka go le lengwe re akgofiša diprotšeke tša go aga kelo e mpsha le go phatlalatša methopo ya enetši – re lebeletše gore mo tlaleletšong ya phetogo ya tša boso, didirišwa bjalo ka makhura a fosili le meetse di theoga ka kelo ye e swanago ge nyakego e oketšega;
* lomaganya mo mešomong ya dihlopha tše di sepelelanago dipoelo tša nyakišišo ditsenelelo ka Ikonomi ya Bobedi bjalo ka mananeo a mešomo ya baagi, thekgo go dikgwebo tše nnyane le boithomedi bja tlhabollo ya dinagamagae;
* tiisa maitapišo a go mphshafatšo lenanego la kgoro ya tša toka go akaretsa bokgoni jwa forensiki, koketšego ya ka pela ya palo ya matseka, tšhomišo ye tletšego ya theknolotši ya tšhedimošo le kgokagano, le taolo ye kaone ya dikgorotsheko;
* go nolofatša ditshepedišo go lebeletšwe maatlafatšo mekgwa ya go lebagana le ditaba tša tekatekano ya bona bjalo ka kemedi ya 50/50 mo go tšeeng diphetho, tlhabollo ya bafsa, ditokelo tša batho bao ba sa itekanelago le ditokelo tša bana – go akaretšwa go feleletša dikgokaganyo ka Lenaneotshepedišo Bosetšhaba la Bafsa, go lokišetšwa tiragatšo ya Lengwalo la Bafsa ba Afrika ge le se no fetšwa ke Palamente, le peakanyo ya Boleledi bja Tlhabollo ya Bosetšhaba ya Bafsa; go ifihliša Tshepedišo ya SADC ka Bong le Tlhabollo go Palamente, go maatlafatša boemedi bja ditokelo tša batho ba go se itekanele; le go godiša palo ya mebasepala ye e thomilego Dintlha tša Šiiši tša Ditokelo tša Bana go feta 60%.
Tše le mananeo a mangwe, go akaretšwa dilo tše Bohlokwa tša Apex tše di tšweleditšwego Mmušo mo Pegong ya Bosetšhaba ka Hlakola ngwageng wa go feta, di bopa motheo wa maitapišo a rena a go ruma taolelo wo o tsebegago le go aga motheo wa bokamoso.
Re tla netefatša gore maitapišo a rena a hlohleletšwa ke mafolofolo, kholofelo le kgotlelelo ya batho ba Afrika Borwa go hwetša seo se re loketšego ka moka. Se, gape se ka gohle, ke mothopo wa boitshepo bja rena ge re re naga e mo boemong bjo bobotse. Temokrasi ya rena e phelegile. E gola ka go maatlafala tšatši ka tšatši.
Bjale, ka mantšu a Mopresidente wa maloba Mandela, “[re] ga se ra swanela go goga maoto, ka go re [wa rena] mosepelo w arena wo motelele ga se wa hlwa o fela.”
Ke a leboga.
Issued by: The Presidency
6 February 2009


text: Lebone la Kreiti ya 12 ke mogwera yo mofsa kgatong ya TTT (thuto le tlhahlo tse di tsweletsego), le gona ke katoloso ya hlogo ya go swana le ye, yeo e lego Sehlopheng sa Gogimo. Tlhatlamano ye ya maleme e fa baithuti bao Sepedi e lego Leleme la bona la ka Gae sebaka sa go itemogela maatla a polelo ka botlalo. Tlhatlamano ye e tloga e amana ka moo go sa belaetsego le Thuto yeo e theilwego godimo ga Dipoelo tsa go Ithuta. Tshedimoso gammogo le mesomotlwaetso yeo e tsweletswago ka pukung ye e dumelela baithuti gore e be batho bao ba naganago gammogo le go nyakisisa ka boikemelo. Barutisi le bona ba ka boledisana le baithuti ka mokgwa woo o ka kwesiswago ke yo mongwe le yo mongwe ka phaposing.


text:
Microsoft Office Language Interface Pack 2007 – Sesotho sa Leboa e fa mošomiši wa lenaneo la Sesotho sa Leboa ka mananeo a mantši a Microsoft Office 2007.
-
Microsoft Office Language Interface Pack 2007 - Sesotho sa Leboa se fa Sesotho sa Leboa lefasetere la mošomiši go:
- Microsoft Office Excel 2007
- Microsoft Office Outlook 2007
- Microsoft Office PowerPoint 2007
- Microsoft Office Word 2007
-
Ditshepedišo tše Šomago tše Thekgwago:
Windows Vista, Windows XP
-
Softewere e a nyakega: Bešene ya English e nngwe le e nngwe ye e nago le didirišwa tša Microsoft Office 2007 e nago le Excel, Outlook, Powerpoint goba Word.
- Dinyakwa tša sekgoba sa tiske: Tlaleletšong go sekgoba sa tiske e kgolo seo gabjale se šomišwago ke mananeo ao a hlomilwego a Office 2007, dimekapaete (MB) tše 20 tša sekgoba sa tiske e kgolo se se lego gona di a nyakega.
-
Go tsenya lenaneo le khomphutheng:
- Tsenya LanguageInterfacePack.exe ka go klika konope ya Tsenya ka go klika konope ya Tsenya (ka godimo) le go boloka faele ye mo disking ya khomphutha ya gago.
- Klika gabedi mo disking ya khomphutha ya gago gore o thomiše lenaneo la Thulaganyo LanguageInterfacePack.exe mo disking ya khomphutha ya gago gore o thomiše lenaneo la Thulaganyo.
- Latela ditaelo tše di lego mo sekrineng gore o phethe morero wa go tsenya lenaneo.
- Ge o šetše o le tsentše, faela ya readme (mpale) ya Microsoft Office 2007 Language Interface Pack e tlo hwetšwa mo go C:\Program Files\Common Files\microsoft shared\OFFICE12\LCID\LIPread.htm
- Go fetola Office 2003 ka Office 2003 Language Interface Pack le go ya go Office 2007 le Office 2007 Language Interface Pack ga go kgonege. Ge o nyaka go fetola lenaneo la gago la Office 2003 ka Office 2007 le go ya go Office 2007 Language Interface Pack o swanetše go:
- Ntšha Office 2003 Language Interface Pack
- Ya go thulaganyo ya Office 2007 setup gomme o kgethe aekhone ya mpshafatša.
- o Ge thulaganyo ya Office 2007 e phethilwe, tsenya o be o beakanye Office 2007 Language
Interface Pack
Go tsenya tirišong lenaneno la Office:
- Ge o swara bothata go bala Khoutu ka moka mo go taeloko ya "Microsoft Office Activation Wizard", goba ge khoutu ka moka ya go tsenya lenaneo e sa bonale gabotse ge o šomiša Microsoft® Office Language Interface Pack 2007 ya gago, o kgopelwa go khansela wisate gomme o boele lenaneong la gago la peleng gore o tsenye tirišong Microsoft Office product. Ditaelo.
Ditaelo:
Go fetolela Lenaneokhomphutha la gago go Microsoft Office Language Interface Pack 2007 – [Sesotho sa Leboa], latela ditaelo tše:
Dithulaganyo tša polelo ye o e kgethilego di tlo thoma go šoma nakong ya ge o thoma go tšhuma ka lefsa khomphutha ya gago.
- Lontšha Microsoft Office 2007 Language Settings go tšwa go menyung wa Start\All Programs\Microsoft Office\Microsoft Office Tools menyu.
- Kgetha thepo ya Display Language gomme mo go Display Microsoft Office menus and dialog boxes in: lenaneong la go ya fase, kgetha polelo ye o nyakago e tšwelela. Polelo ye o e kgethilego e swanetše go ba ye e tlogo dirišwa go ya go ile.
- Mo go thepo ya Bontšha Polelo o na le kgetho ya gore pontšho ya Office e swane le pontšho ya Windows ya gago. Polelo ya gago ya bjale ya Windows e tlo tsenywa lenaneong la dipolelo. Ge o nyaka gore pontšho ya Office e swane le pontšho ya Windows ya gago kgetha Set the Microsoft Office display language to match the Windows display language Thulaganyo ye e khansela kgetho ye o e dirilego malebana le lenaneo la Display Microsoft Office menus and dialog boxes lenaneo.
- Mo go Dipolelo tša Thulaganyo (Editing Languages) kgetha polelo ye o e nyakago go tšwa lenaneong la Dipolelo tše di lego gona tša thulaganyo (Available Editing Languages) gomme o klike Oketša. Polelo ye o e kgethile e swanetše go ba mo lenaneong la Dipolelo tše di Kgontšhitšwego tša Thulaganyo lenaneo.
- Mo thepong ya Dipolelo tša Thulaganyo (Editing Languages) kgetha polelo ye o nyakago e eba Polelotheo ya Thulaganyo go tšwa lenaneong la Polelotheo ya Thulaganyo (Primary Editing Language) lenaneo.
- Klika konope ya OK konope.
Hlokomela: Lenaneo la Thušo (Help) ga le kgone go fetolelwa polelong ya Microsoft Office Language Interface Pack 2007 – Sesotho sa Leboa. Thušo e tla dula e la ka tsela yeo e bego e le ka gona peleng.
Kgonthiša gore lenaneo la thušo le dula le le ka polelotheo.
Go tloša lenaneo le le tsentšwego:
Latela dikgato tše mo go Windows XP Home goba Professional Edition:
- Etšwa go mananeo ka moka.
- Kgotla gabedi aekhone ya Tsenya goba Tloša Mananeo ka go Phanele ya Taolo ya Windows.
- Kgotla Microsoft Office Language Interface Pack 2007 ka go lepokisi la Mananeo ao a hlomilwego gabjale gomme o kgotle ya Tloša konope.
- Latela ditaelo sekerining.
Latela dikgato tše go Windows Vista:
- Etšwa mo mananeong ka moka.
- Klika gabedi mo go aekhone ya oketša goba Tloša Mananeo ka go ya Windows mo phaneleng ya taolo ya Windows.
- Ka go Hlomolla goba Fetoša Lenaneo klika Microsoft Office Language Interface Pack 2007 , gomme o klikle konope ya TlošaMicrosoft Office Language Interface Pack 2007 – Sesotho sa Leboa mo lepokisaneng la Mananeo a a sa tšogo tsenywa gomme o klikle konope ya Tloša kgetho.
- Latela ditaelo tše di lego mo sekrineng.
Ditaollo tše Tumilego


text:
Newton
Newton e be e le Mofisika wa Seisimane. Leina la gagwe le le tletšego ke Sir Isaac Newton. O belegilwe ka di 4 Pherekgong 1643 gape o hlokofetše ka di 31 Hlakola 1727.
O hlomile melao ya mosepelo ye e tumileng kudu. Melao ye ke motheo wa kwešišo ya rena ya mosepelo. Kwešišo ye e fetošitšwe ke Albert Einstein ka mo gare ga 1904 le 1920.
Mateng
Melao ya go mosepelo ya Newton[lokiša | edit source]
Molao wa pele[lokiša | edit source]
Selo se tla dula se khutšitše goba se le mosepelong wa belositi ya go se fetoge ntle le ge kgapeletšo ya go se lekalekane e ka dirwa mo go sona.
Molao wa bobedi le wa boraro[lokiša | edit source]
Re ka tšea mohlala wo o latelago ya thumano ya kgapetla le bomorago bja lephaka go laetšwa molao wa bobedi le wa boraro wa Newton.
Traka, e sepela ka 30m/s goba 108 km/h go leba bohlabela mo mothalong thwii tseleng ye e lekanetšego , e rwele 300kg ya kgapetla ya khonkhoriti kgauswi le bomorago bja yona bjalo ka ge go laeditšwe. Traka e thumana ka hlogo le mohlare ya ema. Kgapetla ya khonkhoriti e thelela morago ga lephaka mme ya le potela 50cm ka gare pele e ema. Re ka tšea gore kgapeletšo ya kgohlano gare ga lebato le kgapetla e a hlokomologwa.
Go tšwa molaong wa bobedi wa Newton kgapeletšo ya go se lekalekane ye e dirišwago ke lephaka mo kgapetleng e abaganywa ka tekanyo le mmase wa kgapetla le kakgofišollo ya kgapetla.
Go tšwa molaong wa boraro wa Newton, lephaka le dira kgapeletšo-kgahlano mo go kgapetla ye e lekanago le kgapeletšo ye e dirišwago ke kgapetla mo go lephakeng. Kgapeletšo ye e fokotša belositi ya kgapetla. Kgapeletšo ya kgapetla mo go lephaka e potetša lephaka
Molao wa pabalelo ya momentamo[lokiša | edit source]
Mo go kgoboko ye e tlhaotšego go se na le go kgapeletšo ya ka ntle momentamo wa mothalo-thwii ga o fetoge.


text:
Europa
Europa ke lefasana la mafasana a šupa Lefaseng. Europa e bapane le lefasana leo lebitšwago Asia, ebile e lebowa ga Afrika.
Lebowa ga Europa, go humanega lewatle leo libitšwago Arctic Ocean, bodikela ga lewatle le go humanega Atlantic Ocean.
Europa ke lefasana la bobedi ka bonnyane lefaseng gego lebelelwa sekgoba, lefasana la pele ka bonnyane ke Australia. Ge re lebelela badudi, Europa ke lefasana la boraro, e latela Asia le Afrika. Europa enale badudi bao baka bago 731,000,000 elego 11% ya batho lefase ka bophara.


text:
Pherekgong
Pherekgong ke kgwedi ya pele ya ngwaga go Tšhupamabaka ya Gregorian. Pherekgong ke ye tee ya dikgwedi tše šupa tša goba le matšatši a masome tharo tee(31).
Letšatši la pele kgweding ya Pherekgong le tsebja bjale ka Letšatši la Mathomo la Ngwanga.
Boso bja Pherekgong[lokiša | edit source]
Ka kakaretšo, ye ke kgwedi ye e tonyago kudu karolonog ya ka godimo ya lefase (Northern Hemisphere), mola karolong ya ka tlaase ya lefase (Southern Hemisphere) e le kgwedi e fišago.
Matšatši kgweding ya Pherekgong[lokiša | edit source]
Pherekgong e thoma letšatši-bekeng le le swanago le Diphalane. Ka mohlala, ge e ba letšatši la pele la Pherekgong e le Labobedi, Diphalane le yona e tla thoma ka Labobedi, le gona bobedi bja tšona di fela letšatši-bekeng le le swanago ka ge bobedi di e na le matšatši a masome tharo tee. Le gaešita Pherekgong e sa thome letšatši-bekeng la go swana le la Dibokwane, di fela ka letšatši-beke le le swanago. Ka gona Pherekgong, Dibokwane le Diphalane di fela letšatši-bekeng le le swanago.


text:
Tshere-tshere
Tshere-tshere ke papadi yago bapalwa kudu ke makgarebe. E bapalwa kudu magaeng le ge nakong yengwe e bapalwa ditoropong. Papadi ye e nyakilo go swana le papadi ya leina Hopscotch.
Papadi ye e thomilwe mengwareng mentšhi yago feta. Batho ba bangwe ba gonona gore baswa gaba sa bapala papadi ye [1].
Mateng
Melao ya moraloko[lokiša | edit source]
Gago tsebege gabotse gore melao ya tshere-tshere e fetogile ga kae mengwageng, efela ka se sebaka papadi ye e bapalwa ke baraluki ba ba bedi goba gofeta. Go thongwa ka go thala sebopego seo se lego letsogong la goja. Baraluki ba tla šumiša leswika, boga koti koti ya nthokologo.
- Leswika goba koti-koti e tla lahlelwa go sekhutlothwi sa pele
- Mmapadi a tshela sekhutlothwi sa pele ka leoto le tee, tshelela go sekhutlothwi sa bobedi.
- Ge a gata fase ka maoto a mabedi goba a gata mothalo, papadi ya mofelela.
- Mmapadi o tla tšwelapele goya go sekhutlothwi sa boraro go fihlela go sekhutlothwi sa mafelelo.
- Ge a fihla go sekhutlothwi sa mafelelo, o tla boela go nkgokolo yeo e laeditšwego sebopegong seo se lego letsogong la goja.
- Mmapadi o tlare ge a bowa a raga leswika goba kotikoti gore e wela gare ka nkgokolo yeo e laeditšwego sebopegong seo se lego letsogong la goja.
- Ge leswika goba koti-koti e wela ka ntle ga nkgokolo, o tla swanela ke go thoma fase gape.
- Ka wona mongwa wo, mmapadi o tla lahlela leswika goba koti-koti ya bobedi, a nama a ya pele ka leoto le tee, a tshela ya bobedi a yago ya boraro.
Tsela tše dingwe tša go bapala moraloko[lokiša | edit source]
Tsela ya mathomo[lokiša | edit source]
Dikhutlothwi tše seswai dithalwa fase, tše nne ka lehlakore.
- Mmapadi o tla lahlela leswika sekhutlothwi sa pele, sa letsogong la goja.
- Mmapadi o tla tshelela sekhutlothwing sa pele a šumiša leoto le tee. Ge a ka gata fase ka leoto la bobedi, o loba papadi. Ge a gata mothalo wa sekhutlothwi, o loba papadi.
- Mmapadi o tla leka go ragela leswika sekhutlothwi sa bobedi, a šumisa leoto le tee. Ge leswika le tla tšhwela ka ntle ga sekhutlothwi goba la wela mothalong, o loba papadi.
- Mmapadi o tla tshelela sekhutlothwing se selatego go fihlela a felela ka sa mafelelo letsogong la nngele.
Tsela ya bobedi[lokiša | edit source]
Tsela ya mobedi e nyakile go swana le ya pele[2]. Gabotsetse, babapadi bao ba sa lobang papadi (tsela ya pele) ba tšwelapele.
- Mmapadi wa pele o tla thala leloba baraloki bao ba sa lobang papadi (tsela ya pele) ba tšwelapele. sa pele.
- Mmapadi o tla lahlela leswika sekhutlothwi sa pele seo se senago le leloba.
- Mmapadi o tla tshelela sekhutlothwi sa pele seo se senago le leloba.
- Mmapadi o tla tšhwelapele a bapala bjalo ka tsela ya pele, phapang e ele ge a sa gate sekhutlothwi sa lelomo.
Tsela ya boraro[lokiša | edit source]
Tsela ya boraro e swana le ya bobedi, efela babapadi bao ba sa lobang papadi (tsela ya pele) ba tšwelapele.
- Mmapadi o ponya mahlo a tsena sekhutlothwi sa pele a bolela gore o tsene. Ge a ka gata mothalo, o loba papadi.
- Mmapadi o tšwelapele a tswaletše mahlo a gata magareng ga dikhutlothi go fihlela sa mafelelo.
Mohuta wa boraro ke tsela yeo mmapadi wa bokgone a tšwelelago.
Melao Mengwageng[lokiša | edit source]
Melao ya papadi ye e fetogile mengwageng[3].
Histori ya Papadi[lokiša | edit source]
Go nale taetšo ya gore papadi e be o bapalwa mengwageng ye mentšhi kudu, go feta mengwaga ye masome seswai.


text:
Choose which style of button you'd like on your webpage:
O mošomo o tsentšwe laesense ka tlase ga Creative Commons Tsebagatšo - E sego ya Kgwebo - Mohlakanelwa 3.0 United States License.
O nale wepesaete ya gago?
Kopiša mongwalo wo o lego ka mo tlase Wepesaeteng ya gago gore o tsebiše baeti ba gago gore ke laesense efe yeo e šomago mešomong ya gago.
Kgetha dikagare tša lepokisi leo le lego ka mo godimo gomme o di kopiše. Goba, wena ithomelele yona ka emeile. Need more help? Read our tutorial.
Creative Commons is a non-profit organization.
We need your support to continue providing these tools.
Donate today!


text:
Modimo
Bakreste, Bajuda, le Bamoslem ba dumela gore Modimo ke o tee yo a lego Tate yo maatla ka moka, Mohlodi wa legodimo le lefase, wa tšohle tše di bonwago le tše de sa bonwego. GENESI (Tlhôlô)
1:1 Mathomong Modimo o hlodile legodimo le lefase
1:2 Lefase le be le gobelane le se na selo; godimo ga bodiba go le leswiswi; moya wa Modimo o alametše meetse.
1:3 Modimo a re: Seetša a se be gona! Seetša sa na sa ba gona.
1:4 Modimo a bona seetša e le se botse; mme a aroganya seetša le leswiswi.
1:5 A re seetša ke Mosegare; leswiswi a re ke Bošego. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la pele.
1:6 Modimo a re: A go be le leratadima gare ga meetse le meetse; e be go aroganya meetse le meetse.
1:7 Mme Modimo a dira leratadima. Meetse a ka tlase ga leratadima a a aroganya le meetse a ka godimo ga lona. Mme gwa ba bjalo.
1:8 Modimo. lo a re leratadima ke Legodimo. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši labobedi.
1:9 Modimo a re: Meetse a ka tlase ga legodimo a a kgobokane felo gotee, gore go bonale mo go omilego. Mme gwa ba bjalo.
1:10 Modimo a re mo go omilego ke Lefase; mogobe wa meetse a re ke Lewatle. Mme Modimo a bona e le mo gobotse. " Modimo a re: Lefase a le mele bjang le dimela tša go enywa peu, le dihlare tša dienywa, tše di yago ka mehuta ya tšona ge di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:11 Ke mo lefase le medišitšego bjang le dimela tša go enywa dipeu di eya ka mehuta ya tšona, le dihlare tše di yago ka mehuta ya tšona di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:13 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la boraro.
1:14 Modimo a re: Lerateng la legodimo a go be le dietša tša go aroganya masegare le mašego, tša go ba ditaetšo tša mabaka le tša matšatši le tša nywaga.
1:15 E be dietša lerateng la legodimo tša go bonegela lefase. Mme gwa ba bjalo.
1:16 Ke mo Modimo a dirilego dietša tše pedi tše kgolo, seetša se segolo sa go buša mosegare, le seetša se senyenyane sa go buša bošego; a dira le dinaledi.
1:17 Dietša tše o di beile lerateng la legodimo, ya ba tša go bonegela lefase,
1:18 le tšago buša mosegare le tša go buša bosego, tša go aroganya seetša le leswiswi. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:19 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bone.
1:20 Modimo a re: Meetse a a nyeunye dinyeunya tše di phelago, le nonyana di fofe godimo ga lefase di lebane le lerata la legodimo.
1:21 Ke mo Modimo a hlodilego dihlapi tše kgolo, le nyabanyabe ya diphedi ka moka tše di nyeunyago meetseng di eya ka mehuta ya tšona, le dinonyana ka moka tša diphego di eya ka mehuta ya tšona. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:22 Modimo a na a di šegofatša a re: Tswalang le ate le tlale meetseng a lewatle; nonyana tšona di ate faseng.
1:23 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bohlano.
1:24 Modimo a re: Lefase a le tšweletše diphedi di eya ka mehuta ya tšona, diruiwa le digagabi le diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:25 Ke mo Modimo a dirilego diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya tšona, le diruiwa di eya ka mehuta ya tšona, le digagabi ka moka tša nageng di eya ka mehuta ya tšona. Modimo a bona e le mo gobotse.
1:26 Bjale Modimo a re: A re direng motho ka go swantšha ka rena, a swane le rena; a buše dihlapi tša lewatle le nonyana tša godimo, le diruiwa, le lefase ka moka, le digagabi ka moka tše di gagabago lefaseng.
1:27 Ke mo Modimo a bopilego motho, a mmopa ka go itshwantšha, a mmopa ka go swantšha ka yena Modimo; a ba bopa monna le mosadi.
1:28 Modimo a ba šegofatša, a bolela le bona a re: Tswalang le ate, tlalang lefase, le le fenye le buše hlapi tša lewatle le nonyana tsa godimo, le nyabanyaba yohle ya diphedi mo faseng.
1:29 Modimo a re: Sedio, ke le neile dimela ka moka tsa go enywa peu tša mo lefaseng kamoka, le dihlare tšohle tse di lego mo go lona tša dienywa tša dipeu tša tšona; e be dijo tša lena,
1:30 1e tsa diphoofolo ka moka le nonyana tšohle tša godimo, le tšohle tše di gagabago mo lefaseng di na le moya o phelago. Ke di neile dimela ka moka tše ditala e be dijo tša tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:31 Ya re ge Modimo a lebelela tšohle tše a di dirilego, a bona e le tše botse kudu. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la go selela.
2:1 Ke gona go phethega ga legodimo le ga lefase le ga makoko ohle a tšona.
2:2 Ka letšatši la go šupa Modimo a ba a phethile modiro wa gagwe wo a o dirilego; mme ka tšatši la go šupa a khutša a
feditše modiro wa gagwe ka moka wo a o dirilego.
2:3 Mme tšatši la go šupa Modimo o le šegofaditše a le dira le lekgethwa, ka gobane ka lona o khutšitše a feditše modiro wa gagwe ka moka wa tlholo wo a o dirilego.
2:4 Šedi ditaba tša tlholo ya legodimo le lefase, tša mehleng ya ge Morena Modimo a dira lefase le legodimo.
Methopo[lokiša | edit source]
Bibele Kgatišo ya boraro 1988 - Lekgotla La Bibele La Afrika-Borwa 1986