text:
Seo o Swanetšego go se Tseba ka Malaria
Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o akanyetša gore ka ngwaga wa 2013 mo e ka bago batho ba dimilione tše fetago tše 198 ba ile ba fetelwa ke bolwetši bja Malaria, gomme bja bolaya ba e ka bago ba 584 000. Go batho ba ba hlano bao ba hwilego, ba ba bane go bona e be e le bana ba ka tlase ga nywaga e mehlano. Bolwetši bjo bo bea maphelo a batho bao e ka bago ba dibilione tše 3,2 kotsing, dinageng tše e ka bago tše lekgolo go dikologa lefase.
1 MALARIA KE ENG?
Malaria ke bolwetši bjoo bo fetelago motho ge a lomilwe ke monang woo o nago le twatši yeo. Maswao a wona a akaretša letadi, go kwa go tonya, go fufulelwa, go rengwa ke hlogo, go opelwa ke mmele, go feroga dibete le go hlatša. Ka dinako tše dingwe, maswao a gona a ka bonagala ka morago ga di iri tše 48 go ya go tše 72 go ithekgile ka mohuta wa twatši yeo le gore ke nako e kaakang motho a na le bolwetši bjoo.
2 BOLWETŠI BJA MALARIA BO PHATLALA BJANG MMELENG?
Twatši ya malaria yeo e tšweletšago diphedi tšeo di bitšwago di-protozoan, e tsena mading a motho ka morago ga gore a longwe ke monang woo o bitšwago Anopheles.
Twatši ye e tsena ka gare ga disele tša sebete, gomme ya ikatiša.
Ge sele ya sebete e phatloga e ntšha twatši yeo e hlaselago disele tše dikhwibidu tša madi. Twatši yeo e tšwela pele e ikatiša ka gare ga disele tšeo.
Ge sele e khwibidu ya madi e phatloga, e ntšha twatši yeo e hlaselago disele tše dingwe tše dikhwibidu tša madi.
Modikologo wo wa go hlaselwa le go phatloga ga disele tše dikhwibidu o tšwela pele o direga. Nako le nako ge disele tše dikhwibidu tša madi di phatloga, maswao a malaria a thoma go bonagala mothong yoo a fetetšwego ke twatši yeo.
3 O KA ITŠHIRELETŠA BJANG?
Ge e ba o dula nageng yeo bolwetši bja malaria bo atilego . . .
Diriša nete ya go thibela menang. E swanetše go
tšhelwa khemikhale yeo e bolayago menang.
se be le mašoba goba go kgeiga.
šwametšwa ka tlase ga materase.
-
Diriša khemikhale ya go fothela ka ntlong.
Ge e ba go kgonega, tsenya sefo ya go thibela menang mo mabating le mo mafasetereng, gomme o diriše metšhene ya go fehla moya yeo e thušago go raka menang.
Apara diaparo tšeo di khupetšago letlalo la gago.
Ge e ba go kgonega phema go ba mafelong ao menang e atilego, le moo meetse a emago gona moo menang e tswalago.
Hwetša kalafo ka pelapela, ge e ba o tsene ke twatši ya malaria.
Ge e ba o nyaka go etela nageng yeo bolwetši bja Malaria bo atilego . . .
Hwetša tsebišo yeo e lego nakong pele o tšea leeto. Mohuta wa twatši ya malaria o fapana go ya ka mafelo gomme se se thuša go tseba gore ke mohuta ofe wa kalafo wo o swanetšego. Gape, e ka ba ga bohlale go boledišana le ngaka ya gago mabapi le dilo tšeo o swanetšego go di ela hloko go ya ka maemo a gago a tša maphelo.
Nakong ya ketelo, latela tlhahlo yeo e newago sehlogong se bakeng sa bao ba dulago nageng yeo bolwetši bja malaria bo atilego.
Ge e ba o ka fetelwa ke malaria, hwetša kalafo ka pelapela. Ela hloko gore maswao a ka bonagala ka morago ga beke goba tše nne o fetetšwe ke twatši.


c: text/html

text:
Ke ka Baka La’ng Dihlatse tša Jehofa di sa Keteke Easter?
Dikgopolo tše di tlwaelegilego tše di fošagetšego
Maaka: Dihlatse tša Jehofa ga di keteke Easter ka gore ga se Bakriste.
Therešo: Re dumela gore Jesu Kriste ke Mophološi wa rena, e bile re dira sohle seo re ka se kgonago gore re “
latele dikgato tša gagwe kgauswi.”—1 Petro 2:21; Luka 2:11.
Maaka: Ga le dumele gore Jesu o tsošitšwe bahung.
Therešo: Re dumela tsogong ya Jesu; re a kwešiša gore ke ya bohlokwa kudu tumelong ya Mokriste e bile re bolela ka yona kudu ge re ruta ba bangwe Beibele.—1 Bakorinthe 15:3, 4, 12-15.
Maaka: Ga le na taba le gore bana ba lena ba fetwa ke monate wa go keteka letšatši la maikhutšo la Easter.
Therešo: Re rata bana ba rena—re dira sohle seo re ka se kgonago go ba ruta le go ba thuša e le gore ba thabe.—Tito 2:4.
Ke ka baka la’ng Dihlatse tša Jehofa di sa keteke Easter?
Go keteka letšatši la maikhutšo la Easter ga se gwa thewa Beibeleng.
Jesu o laetše gore re gopole lehu la gagwe e sego tsogo ya gagwe. Re ba gona Segopotšong sa lehu la gagwe ngwaga le ngwaga ka letšatši leo a hwilego ka lona go ya ka khalentara ya Beibele.—Luka 22:19, 20.
Re dumela gore metlwae ya Easter yeo e thomilego meletlong ya bogologolo ya pelego, ga e kgahliše Modimo. Modimo o nyaka gore re mo nee “
boineelo bjo bo feletšego,” e bile ga a kgahlišwe ke borapedi bjoo bo nago le metlwae yeo a sa e amogelego.—Ekisodo 20:5; 1 Dikgoši 18:21.
Re dumela gore phetho ya rena ya go se keteke Easter e theilwe ka go tia Beibeleng, yeo e re kgothaletšago gore re diriše “
bohlale le tlhaologanyo” go e na le go fo latela ditlwaelo tša batho. (Diema 3:21; Mateo 15:3) Ge re dutše re botša ba bangwe ka ditumelo tša rena mabapi le Easter ge ba re botšiša, re boetše re hlompha phetho yeo motho yo mongwe le yo mongwe a e dirago ka taba ye.—1 Petro 3:15.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Beibele Inthaneteng | PHETOLELO YA LEFASE LE LEFSA YA MANGWALO A MAKGETHWA
O ka rata go bala sehlogo se ka leleme lefe? %%
1 Samuele 30:1-31
30 Ya re ge Dafida le banna ba gagwe ba be ba etla Tsikilaga+ ka letšatši la boraro, Baamaleke+ ba šwahlela ka borwa le motseng wa Tsikilaga; ba hlasela Tsikilaga gomme ba e fiša ka mollo,2 ba thopa basadi+ le dilo ka moka tša yona, go tloga ka motho yo monyenyane go ya go yo mogolo. Ba se bolaye le o tee wa bona eupša ba tloga le bona ba wela tsela.3 Ge Dafida le banna ba gagwe ba fihla motseng, motse o be o šetše o fišitšwe ka mollo, ge e le basadi ba bona le barwa le barwedi ba bona, ba be ba thopilwe.4 Dafida le batho bao ba bego ba na le yena ba kgitla sello+ go fihlela ba se sa kgona go lla.5 Basadi ba babedi ba Dafida e lego Ahinoama+ wa Jeseriele le Abigaile+ mosadi wa Nabala wa Karamele, ba be ba thopilwe.6 Dafida a tlalelwa kudu+ ka ge batho ba be ba nyaka go mo kgatla ka maswika;+ batho ka moka ba be ba galefile+ ka baka la barwa le barwedi ba bona. Dafida a imatlafatša ka Jehofa Modimo wa gagwe.+7 Dafida a re go moperisita Abiathara,+ morwa wa Ahimeleke: “Hle ntlišetše efoda.”*+ Ke moka Abiathara a tliša efoda go Dafida.8 Dafida a botšiša Jehofa+ a re: “Na nka rakediša bahlasedi ba? Na ke tla ba swara?” Modimo a re go yena:+ “Ba rakediše, ka gobane o tla ba swara gomme wa thopolla tšeo di thopilwego.”+9 Kapejana Dafida le banna ba makgolotshela+ bao ba bego ba na le yena ba wela tsela, ba sepela ba fihla moeding wa mafula wa Besora gomme banna ba bangwe ba šala moo.10 Dafida le banna ba makgolonne ba rakediša bahlasedi,+ eupša banna ba makgolopedi bao ba bego ba lapile gore ba ka tshela moeding wa mafula wa Besora+ ba šala moo.11 Ba hwetša monna wa Moegipita+ kua nageng. Ba mo iša go Dafida gomme ba mo nea senkgwa gore a je le meetse gore a nwe.12 Ba mo nea le sephatlwana sa senkgwa sa makwapi a mago le dinkgwa tše pedi tša makwapi a morara.+ A ja gomme a ba le matla;+ o be a tšere matšatši a mararo le mašego a ona a sa je senkgwa goba go nwa meetse.13 Dafida a re go yena: “O wa mang le gona o tšwa kae?” Yena a re: “Ke mohlanka wa Moegipita, lekgoba la monna wa Moamaleke, eupša mong wa ka o ntlogetše gobane ke be ke babja matšatšing a mararo a fetilego.+14 Ke rena re hlasetšego ka borwa bja Bakereta+ le nageng ya Juda gotee le ka borwa bja Kalebe;+ Tsikilaga ra e fiša ka mollo.”15 Dafida a re go yena: “Na o tla nkiša go bahlasedi bao?” Monna yoo a re: “Nkenele+ ka Modimo gore o ka se mpolaye le gore o ka se nkgafele seatleng sa mong wa ka,+ ke moo ke tlago go go iša go bahlasedi bao.”16 Ke moka a mo iša go bahlasedi bao,+ ba be ba gašagane nageng ka moka ba eja le go nwa ba bile ba dirile monyanya+ ka baka la dithebola tše dintši tšeo ba di thopilego nageng ya Bafilisita le nageng ya Juda.+17 Dafida a ba bolaya go tloga ka mahube go fihla mantšiboa gore a ba fediše; gwa se phonyokge le o tee wa bona+ ge e se feela masogana a makgolonne ao a ilego a tšhaba a nametše dikamela.18 Dafida a tšea dilo ka moka tšeo Baamaleke ba bego ba di tšere,+ a hlakodiša le basadi ba gagwe ba babedi.19 A tšea tšohle tšeo ba bego ba di thopile, go tloga ka tše dinyenyane go fihla ka tše dikgolo le barwa le barwedi le dithebola, dilo tšohle tšeo ba bego ba di thopile.+ Dafida a di tšea ka moka.20 Dafida a tšea mehlape ka moka ya dihuswane le ya dikgomo, ba e gapa gotee le mehlape e mengwe. Ke moka ba re: “Tše ke tšeo di thopilwego ke Dafida.”+21 Dafida a fihla go banna ba makgolopedi+ bao ba bego ba lapile kudu gore ba ka sepela le yena, bao ba bego ba šetše moeding wa mafula wa Besora; ba tla go tlo gahlanetša Dafida le batho bao ba bego ba na le yena. Ge Dafida a fihla go bona a ba botšiša gore ba šetše bjang.22 Lega go le bjalo, banna ba babe le bao e sego ba selo+ go banna bao ba sepetšego le Dafida ba re: “Ka ge ba se ba sepela le rena, ga go dithebola tšeo re tlago go ba nea tšona tšeo re di thopilego, eupša yo mongwe le yo mongwe re tla mo nea feela mosadi wa gagwe le barwa ba gagwe gore ba sepele le bona.”23 Dafida a re: “Bana bešo, le se ke la dira bjalo ka seo Jehofa a re neilego sona,+ ka ge a re šireleditše+ gomme a gafela bahlasedi bao ba bego ba elwa le rena ka diatleng tša rena.+24 Ke mang yo a tlago go le theetša ka taba ye? Seo se tlago go hwetšwa ke yo a tšwago ntweng se tla hwetšwa le ke yoo a šetšego le merwalo.+ Ka moka ga bona ba tla hwetša se itšego.”+25 Go tloga letšatšing leo go ya pele a dira taba yeo gore e be molao le moahlolelo+ wa Isiraele go ba go fihla letšatšing le.26 Ge Dafida a fihla Tsikilaga a romela tše dingwe tša dithebola go banna ba bagolo ba Juda, bagwera ba gagwe,+ a re: “Še mpho+ ya lena ya tšhegofatšo yeo e tšwago ditheboleng tša manaba a Jehofa.”27 A di romela go bao ba lego Bethele,+ bao ba lego Ramothe+ ya ka borwa, bao ba lego Jathiri,+28 bao ba lego Aroere, bao ba lego Shifimothe, bao ba lego Eshithemoa,+29 bao ba lego Rakale, bao ba lego metseng ya Bajerahamiele,+ bao ba lego metseng ya Bakeni,+30 bao ba lego Horoma,+ bao ba lego Borashane,+ bao ba lego Athaka,31 le bao ba lego Heburone+ gotee le mafelong ka moka ao Dafida le banna ba gagwe ba sepetšego go wona.
Mengwalo ya tlase
^ Mohlomongwe ke seaparo seo se swanago le thetho seo se nago le bokamorago le bokapele.


text:
Beibele Inthaneteng | PHETOLELO YA LEFASE LE LEFSA YA MANGWALO A MAKGETHWA
O ka rata go bala sehlogo se ka leleme lefe? %%
Psalme 47:1-9
Go moopediši. Psalme ya barwa ba Kora. Koša.47 Lena merafo ka moka, opang magoswi.+Gobelang Modimo ka mokgoši wa go hlalala.+2 Gobane Jehofa, yena Yo Godimodimo, o a boifiša,+Ke Kgoši e kgolo lefaseng ka moka.+3 O tla fenya merafo gore e be ka tlase ga rena+Gomme a fenya ditšhaba gore di be ka tlase ga dinao tša rena.+4 O tla re kgethela bohwa bja rena,+E lego bjoo Jakobo yoo a mo ratilego+ a ikgantšhago ka bjona. Seʹlah.5 Modimo o rotogile ka megobo,+Jehofa o rotogile ka modumo wa phalafala.+6 Opelelang Modimo, opelang.+Opelelang Kgoši ya rena, opelang.7 Gobane Modimo ke Kgoši ya lefase ka moka;+Opelang le bontšha temogo.+8 Modimo ke kgoši ya ditšhaba.+Modimo yena o dutše godimo ga sedulo sa gagwe sa bogoši se sekgethwa.+9 Bakgomana ba merafo bona ba kgobokane gotee+Le batho ba Modimo wa Aborahama.+Gobane bao ba etšago dikotse* tša lefase ke ba Modimo.+Yena o godimodimo boemong bja gagwe bjo bo phagamego.+
Mengwalo ya tlase
^ Go bonagala di šupa go babuši goba bao ba šireletšago batho.


text:
KGAOLO 95
O Ruta ka Tlhalo le go Rata Bana
MATEO 19:1-15 MAREKA 10:1-16 LUKA 18:15-17
JESU O HLALOSA PONO YA MODIMO KA TLHALO
MPHO YA GO SE TSENE LENYALONG
GO NYAKEGA GORE RE SWANE LE BANA BA BANYENYANE
Ge ba tloga Galilea, Jesu le barutiwa ba gagwe ba tshela Noka ya Jorodane gomme ba tšea tsela yeo e phatšago Perea yeo e yago borwa. La mafelelo ge Jesu a be a le Perea, o ile a botša Bafarisei molao wa Modimo wa mabapi le tlhalo. (Luka 16:18) Bjale ba tsoša taba yeo gape e le gore ba leke Jesu.
Moshe o ngwadile gore monna a ka hlala mosadi ka baka la “selo se sengwe seo a se bonego se sa hlomphege” go yena. (Doiteronomio 24:1) Go na le dipono tše di sa swanego mabapi le mabaka a tlhalo. Ba bangwe ba dumela gore motho a ka hlala le ka baka la dilo tše di sa rego selo. Ka gona Bafarisei ba botšiša gore: “Na go dumelelwa ke molao gore monna a hlale mosadi wa gagwe ka lebaka le lengwe le le lengwe?”—Mateo 19:3.
Go e na le gore Jesu a ye ka dikgopolo tša batho, ka bokgwari o hlalosa morero wa Modimo wa lenyalo. O re: “Na ga se la bala gore yo a ba bopilego mathomong o ba dirile e le yo motona le yo motshadi, gomme a re: ‘Ka lebaka le monna o tla tlogela tatagwe le mmagwe, a kgomarela mosadi wa gagwe gomme ba babedi ba e tla ba nama e tee’? Ka gona, ga e sa hlwa e le ba babedi, eupša ke nama e tee. Ka baka leo, se Modimo a se tlemagantšego jokong go se be le motho yo a se aroganyago.” (Mateo 19:4-6) Ge Modimo a be a nyadiša Adama le Efa, ga se a rulaganya gore lenyalo la bona le fele.
Bafarisei ba ngangišana le Jesu ka taba ye, ba botšiša gore: “Ka gona, ke ka baka la’ng Moshe a laetše gore mosadi a newe lengwalo la bohlatse la go mo raka le go mo hlala?” (Mateo 19:7) Jesu o re go bona: “Moshe o le dumeletše gore le hlale basadi ba lena ka baka la bopelothata bja lena, eupša go be go se bjalo go tloga mathomong.” (Mateo 19:8) Lentšu “mathomong” le be le sa šupe mehleng ya Moshe; le be le šupa ge Modimo a thoma lenyalo kua Edene.
Ke moka Jesu o tšweletša therešo e bohlokwa, o re: “Ke re go lena: Mang le mang yo a hlalago mosadi wa gagwe ge e se ka lebaka la bootswa [Segerika, por·neiʹa], a nyala yo mongwe, o a hlotlola.” (Mateo 19:9) Ka gona, boitshwaro bjo bo gobogilego bja botona le botshadi ke lebaka le nnoši la ka Mangwalong la gore motho a hlale.
Seo se tutuetša barutiwa gore ba re: “Ge e ba boemo bo le bjalo ka monna le mosadi wa gagwe, gona ga se bohlale go nyala.” (Mateo 19:10) Ga go pelaelo gore motho yo a naganago go tsena lenyalong o swanetše go lemoga gore ke tlemo ya sa ruri!
Ge e le tabeng ya go se tsene lenyalong, Jesu o hlalosa gore ba bangwe ba tswetšwe ba opafetše, ba ka se kgone go thabela ditswalano tša lenyalong. Ba bangwe ba opafaditšwe ke batho, ba golofatšwa ditho tša bona tša pelego. Lega go le bjalo, ba bangwe ba gatelela kganyogo ya bona ya go thabela dikopano tša botona le botshadi. Ba dira se e le gore ba gafe nako ya bona ka botlalo ditabeng tšeo di sepedišanago le Mmušo wa Modimo. Jesu o kgothaletša batheetši ba gagwe ka gore: ‘Yo a ka amogelago go se tsene lenyalong a a go amogele.’—Mateo 19:12.
Bjale batho ba thoma go tliša bana ba bona ba banyenyane go Jesu. Lega go le bjalo, barutiwa ba a ba kgalemela, mohlomongwe ba sa nyake gore ba tshwenye Jesu. Ge Jesu a bona se, o a galefa gomme o re go bona: “Lesang bana ba tle go nna; le se leke go ba thibela, gobane Mmušo wa Modimo ke wa ba bjalo ka bona. Ruri ke re go lena: Mang le mang yo a sa amogelego Mmušo wa Modimo go swana le ngwana, a ka se tsene go wona le gatee.”—Mareka 10:14, 15; Luka 18:15.
Ruri ye ke thuto e botse! E le gore re amogele Mmušo wa Modimo, re swanetše go ba ba ikokobeditšego le ba rutegago go swana le bana ba banyenyane. Bjale Jesu o bontšha gore o rata bana ka go ba gokarela le go ba šegofatša. Le gona o rata bohle bao ba “[amogelago] Mmušo wa Modimo go swana le ngwana.”—Luka 18:17.


text:
Mokgatlo wa Watch Tower Bible and Tract Society ke Eng?
Mokgatlo wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania ke mokgatlo wo o sa dirego letseno woo o hlomilwego ka 1884 ka tlase ga melao ya Commonwealth of Pennsylvania, U.S.A. O dirišwa ke Dihlatse tša Jehofa bakeng sa go thekga modiro wa tšona wa lefase ka bophara, wo o akaretšago go gatiša Dibeibele, dipuku le dipukwana tšeo di theilwego Beibeleng.
Merero ya mokgatlo wo ke “go dira mediro ya bodumedi, go ruta le go thuša,” kudukudu ke “go bolela le go ruta ebangedi ya Mmušo wa Modimo ka taelo ya Kriste Jesu.” Bao ba hlankelago mokgatlong ba tla ka taletšo feela e sego ka gore motho o neela gakaakang. Ditho tša mokgatlo wo gotee le bahlahli ba wona ba thuša Sehlopha se Bušago sa Dihlatse tša Jehofa.
Mekgatlo ya Molao Yeo e Dirišwago
Ntle le mokgatlo wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Dihlatse tša Jehofa di diriša mekgatlo ya molao e mentši dinageng tše fapafapanego. E mengwe ya mekgatlo ye e akaretša “Watch Tower,” “Watchtower,” goba tsela e nngwe yeo maina a dirišwago ka yona.
Mekgatlo ye ya molao e re thušitše go phetha dilo tše dintši ga e sa le e hlongwa, bjalo ka:
Go ngwala le go gatiša. Re šetše re gatišitše Dibeibele tše dimilione tše 220 gotee le dipuku le dipukwana tšeo di theilwego Beibeleng tše dibilione tše 40, ka maleme a fetago 700. Wepesaete ya jw.org e dira gore batho ba kgone go bala Beibele inthaneteng mahala ka maleme a fetago a 120 le go hwetša dikarabo tša dipotšišo tša Beibele tše bjalo ka “Mmušo wa Modimo ke Eng?”
Go ruta. Re swara dikolo tša go fapafapana tša go ithuta Beibele. Ka mohlala go tloga ka 1943, Dihlatse tša Jehofa tše fetago 8 000 di ile tša holwa ke tlwaetšo ya Sekolo sa Beibele sa Watchtower sa Gilead, seo se di thušitšego go hlankela e le baromiwa goba go tšwetša pele le go matlafatša modiro wa rena wa lefase ka bophara. Beke e nngwe le e nngwe, batho ba dimilione go akaretša le bao e sego Dihlatse ba a rutwa dibokeng tša diphuthego tša rena. Re swara gape le diklase tša go ruta batho go bala le go ngwala le go gatiša puku yeo e rutago batho go bala le go ngwala ka maleme a 110.
Go thuša. Re ile ra nea batho bao ba wetšwego ke mathata dilo tšeo ba di hlokago—go sa šetšwe gore ba wetšwe ke dikotsi tšeo di bakwago ke batho go swana le nageng ya Rwanda nakong ya dipolao tša molokwanarite ka 1994 goba dikotsi tša tlhago go swana le tšhišinyego ya lefase ya 2010 nageng ya Haiti.
Le ge mekgatlo ye le mekgatlo ya molao yeo re e dirišago e fihleletše dilo tše dintši, modiro wa rena wa go bolela ka Beibele ga se wa ithekga ka mekgatlo ye. Mokriste yo mongwe le yo mongwe o na le boikarabelo bja go phethagatša thomo yeo re e neilwego ke Modimo ya go bolela le go ruta ditaba tše dibotse. (Mateo 24:14; 28:19, 20) Re dumela gore Modimo o thekga modiro wa rena le gore o tla tšwela pele a ‘godiša’—1 Bakorinthe 3:6, 7.


text:
Prejudice as moral action in Christian ethical decision-making
Published: 06 May 2010
Abstract
--- Abstract translated into Sipedi ---
Khuetšo ya dikakanyo tša mosekaseki e le tiro ya maitshwaro mo go tšeeng diphetho ka maitshwaro a maleba
Senaganwa
Ge re šeditše ditsela tša go fapana tša ka fao Bibele e šomišwago ka gona, mošomo wa maitshwaro a maleba tlhathollong le tshekakong ya Bibele le mošomo wa go tshwenyega ka taba ya maitshwaro a maleba ao a huetšago Mokriste bjalo ka moemedi wa maitshwaro di ka se aroganywe. Pampiri ye e tlo swaragana le tswalano magareng ga mosekaseki bjalo ka moemedi wa maitshwaro, a diriša Bibele mo go tšeeng diphetho tša maitshwaro a maleba le mafapa ao a bopago motheo wa mathomo fao go tšewago diphetho tša maitshwaro a maleba, mabapi le tokologo ya maitshwaro a botse e le seo se kgonagatšago kwešišo ya tiro ya maitshwaro. Mo pampiring ye re tšea gore maitshwaro a botse ao a sepedišanago tsela le ka fao maitshwaro a botse a Mokriste a hlathwago ka maikarabelo a gagwe ka gona ka kakaretšo, a dira gore Bibele e šomišwe ka maikarabelo mo go tšeweng ga diphetho ka maitshwro a botse. Dikakanyo tša mosekaseki(kwešišo ya motheo) tšeo di theilwego godimo ga maitshwaro a botse a maikarabelo di dumelela mosekaseki go itshwarelela ka therešo ye e akanywago ya temana, tšeo di tšwago go modiro wa tshekatsheko woo o hlohleletšago maitshwaro a maleba ka tsela ya maikemišetšo le go hlotla e le tswalano magareng ga digwalo tšefetilego le mosekaseki wa ga bjale.
--- End of translation ---


text:
Translation of wait for in Northern Sotho
wait for
emela
phrasal verb
1emelaemetšeletaletela‘They will wait for you at the bus stop’ — Ba tla go emela boemapese‘All these people are waiting for the train to Polokwane’ — Batho ba ka moka ba emetše setimela sa go ya Polokwane‘Mašilo will wait for his friends after school’ — Mašilo o tla leta bagwera ba gagwe ge sekolo se tšwele‘The children wait for their parents to come and fetch them from school’ — Bana ba letela batswadi go tla go ba tšea sekolong‘We left Makoša there waiting for her husband’ — Re tlogetše Makoša moo a letile monna wa gagwe‘Kgarebo waited for Motšhitšhi to continue talking’ — Kgarebo o be a letetše gore Motšhitšhi a tšwele pele ka polelo


text:
Go Hlankela Modimo Ntle le go Itshola
“Ke lebala dilo tša morago gomme ke obelela dilo tša pele.”—BAFIL. 3:13.
1-3. (a) Re bolela’ng ge re re motho o na le dilo tšeo a itsholelago tšona, gomme seo se ka mo kgoma bjang? (b) Re ithuta’ng go tšwa go Paulo tabeng ya go hlankela Modimo ntle le go itshola?
SERETI se sengwe se ngwadile gore: “Go mantšu ka moka ao motho a ka a bolelago goba go a ngwala, lentšu le bohloko kudu go ona ka moka ke ‘nkabe!’” Sereti seo e be e le J. G. Whittier, gomme o be a bolela ka dilo tšeo re itsholelago tšona, dilo tšeo re dumago ge nkabe re ka di dira gape ka tsela e fapanego. “Go itshola” ke go nyama monaganong, go tlaišega monaganong ka baka la selo seo re se dirilego goba mohlomongwe seo re sa se dirago, e bile go ka bolela gore motho “o lla gape gabohloko.” Ka moka ga rena re dirile dilo tšeo re dumago ge nkabe re ka boela morago gomme ra di dira ka tsela e fapanego. Ke dilo dife tšeo o itsholelago tšona?
2 Batho ba bangwe ba dirile diphošo tše dikgolo maphelong a bona, gaešita le dibe tše dikgolo. Ba bangwe ga se gore ba dirile selo se itšego se sebe kudu, eupša ba ipotšiša ge e ba dikgetho tšeo ba di dirilego bophelong e be e tloga e le tše kaone goba go se bjalo. Batho ba bangwe ba kgonne go lebeletšana le diphošo tšeo ba kilego ba di dira bophelong gomme ba tšwela pele ka bophelo ntle le bothata. Ba bangwe ba dula ba itsholela gore “nkabe” ba dirile dilo tše itšego. (Ps. 51:3) Na wena o wela legorong lefe? Na o duma ge o ka hlankela Modimo ntle le go itshola—mohlomongwe go tloga lehono go ya pele? Na go na le mohlala wa kgonthe wa motho yo re ka mo ekišago gomme ra phela ka tsela yeo? Re na le wona mohlala woo, gomme ke wa moapostola Paulo.
3 Paulo o ile a dira diphošo tše dikgolo le dikgetho tše bohlale bophelong bja gagwe. O ile a itshola e le ka kgonthe ka baka la dilo tše mpe tšeo a ilego a di dira, eupša o ile a ithuta le go atlega tirelong ya gagwe ya go hlankela Modimo ka potego. Anke re boneng kamoo mohlala wa gagwe o ka re rutago go hlankela Modimo ntle le go itshola.
DILO TŠEO PAULO A ILEGO A ITSHOLELA TŠONA
4. Ke dilo dife tšeo Paulo a ilego a itsholela tšona?
4 Nakong ya ge e be e le mofsa wa Mofarisei, Paulo o ile a dira dilo tšeo ka morago a ilego a itsholela tšona. Ka mohlala, o ile a etelela pele lesolo la go tlaiša o šoro barutiwa ba Kriste. Pego ya Beibele e bontšha gore gateetee ka morago ga gore Stefano a bolaelwe tumelo, “Saulo [yoo ka morago a ilego a bitšwa Paulo, o ile] . . . a hlokofatša phuthego. O be a šwahlela ntlo le ntlo, a goga banna le basadi a ba gafela kgolegong.” (Dit. 8:3) Seithuti Albert Barnes se boletše gore lentšu la Segerika leo le fetoletšwego e le go “hlokofatša” ke “lentšu le matla, leo le bolelago phišego le pefelo yeo [Saulo] a ilego a tlaiša Bakriste ka yona.” Ka gona, Barnes o itše: “Saulo o ile a lwa le kereke bjalo ka sebata.” Ka ge e be e le Mojuda yo a ineetšego, Saulo o be a na le tumelo ya gore Modimo o mo neile boikarabelo bja go fediša Bokriste. Ka gona, o ile a hlomara Bakriste le go ba tlaiša o šoro, ‘a ba tšhošetša e bile a nyaka go bolaya bobedi banna le basadi,’ a nyaka go ba fediša.—Dit. 9:1, 2; 22:4. *
5. Hlalosa kamoo Saulo a ilego a thoma go botša ba bangwe ka Kriste gomme a tlogela go tlaiša balatedi ba Jesu.
5 Saulo o be a ikemišeditše go ya Damaseko, go yo šwahlela barutiwa ba Jesu dintlong tša bona gomme a ba gogele Jerusalema gore ba yo otlwa ke Sanhedrine. Eupša o ile a palelwa ka gobane o be a lwantšha Hlogo ya phuthego ya Bokriste. (Baef. 5:23) Ge Saulo a be a le tseleng ya go leba Damaseko, Jesu o ile a mo thibela gomme a mo foufatša ka seetša se se makatšago. Ke moka Jesu o ile a romela Saulo Damaseko go fihlela a mo nea ditaelo tše oketšegilego. Re tseba gabotse seo se ilego sa direga ka morago ga moo.—Dit. 9:3-22.
6, 7. Ke eng seo se bontšhago gore Paulo o be a tseba gabotse dilo tše mpe tšeo a kilego a di dira?
6 Boitshwaro bja Paulo bo ile bja fetoga gateetee ka morago ga gore e be Mokriste. Go e na le gore e be lenaba le šoro la Bokriste, o ile a ba mothekgi yo a fišegago wa bjona. Lega go le bjalo, ka morago o ile a ngwala ka yena gore: “Ee, le kwele ka boitshwaro bja ka bja pele Bojudeng, gore ke ile ka dula ke tlaiša phuthego ya Modimo o šoro e bile ke leka go e šwalalanya.” (Bagal. 1:13) Ka morago o ile a ngwalela Bakorinthe, Bafilipi le Timotheo ka dilo tšeo a bego a itsholela tšona. (Bala 1 Bakorinthe 15:9; Bafil. 3:6; 1 Tim. 1:13) Paulo o be a sa ikgantšhe ka dilo tše bjalo tšeo a bego a di ngwala ka yena, le gona o be a sa phele bjalo ka ge eka ga se tša ka tša direga. O be a tseba gabotse gore o ile a dira diphošo tše dikgolo.—Dit. 26:9-11.
7 Seithuti sa Beibele e lego Frederic W. Farrar se ile sa bolela ka tema yeo Saulo a ilego a e kgatha “tlaišong yeo e sehlogo.” Farrar o okeditše ka gore ke feela ge re nagana ka karolo ye e bohloko ya bophelo bja Paulo moo “re bonago boitsholo bjo bogolo bjoo a ka bago a bile le bjona, gotee le dikwero tšeo a ilego a kwerwa ka tšona ke manaba a gagwe a magolo.” Go ka direga gore ka dinako tše dingwe Paulo o be a batamelwa ke bana babo bao ba bego ba mmona ka lekga la pele go tšwa diphuthegong tšeo a bego a di etela gomme ba mo dumediša ka gore: ‘Ooo, ke wena Paulo—yo a bego a re tlaiša!’—Dit. 9:21.
8. Paulo o ile a ikwa bjang ka kgaugelo le lerato tšeo Jehofa le Jesu ba mmontšhitšego tšona, gomme seo se re ruta thuto efe?
8 Lega go le bjalo, Paulo o ile a lemoga gore tsela feela ya gore a phethagatše bodiredi bja gagwe e be e le ka baka la botho bjo bogolo bja Modimo. O boletše ka seka seo sa kgaugelo ya Modimo ka makga a ka bago a 90 ka mangwalong a gagwe a 14, e lego palo e kgolo go feta ya mongwadi le ge e le ofe yo mongwe wa Beibele. (Bala 1 Bakorinthe 15:10.) Paulo o ile a tšeela godimo tsela yeo a ilego a bontšhwa kgaugelo ka yona, gomme o be a nyaka go kgonthišetša gore go bontšhwa ga gagwe botho bja Modimo e be e se ga lefeela. Ka gona o ile a ‘itapiša go feta’ baapostola ba bangwe ka moka. Mohlala wa Paulo o bontšha gabotse gore ge e ba re ipobola dibe tša rena gomme re fetoša tsela ya rena ya bophelo, Jehofa o ikemišeditše go phumola gaešita le dibe tša rena tše dikgolo motheong wa sehlabelo sa Jesu sa topollo. Yeo e tloga e le thuto e botse go motho le ge e le ofe yoo a thatafalelwago ke go dumela gore mehola ya sehlabelo sa Kriste e ka dirišwa go yena ka go lebanya! (Bala 1 Timotheo 1:15, 16.) Gaešita le ge Paulo e be e le motlaiši yo šoro wa Kriste, o ile a kgona go ngwala gore: “Morwa wa Modimo o nthatile gomme a ikgafela nna.” (Bagal. 2:20; Dit. 9:5) Ee, Paulo o ile a ithuta tsela ya go hlankela Modimo ntle le go ipakela dilo tše dingwe gape tšeo a tlago go itsholela tšona. Na o ithutile go dira seo?
NA GO NA LE DILO TŠEO O ITSHOLELAGO TŠONA?
9, 10. (a) Ke ka baka la’ng bahlanka ba bangwe ba Jehofa ba itshola? (b) Ke ka baka la’ng go fošagetše gore motho a dule a tshwenyega ka dilo tšeo di diregilego nakong e fetilego?
9 Na go na le dilo tšeo o itsholelago gore o kile wa di dira? Na o kile wa senya matla a gago le nako ya gago e bohlokwa o dira dilo tša go se re selo? Na o kile wa dira selo se itšego seo se ilego sa feleletša se kwešitše ba bangwe bohloko? Goba mohlomongwe go na le selo se sengwe seo o itsholelago sona. Potšišo ke gore: Ke eng seo o ka se dirago boemong bjoo?
10 Selo seo batho ba bantši ba se dirago ke gore ba tshwenyege! Go dula o tshwenyegile go bolela go ikimetša ka bothata, go ikopiša hlogo le go itlaiša. Go bakela motho dipelaelo tše dikgolo. Na go tshwenyega ga motho go ka lokiša bothata bjo a nago le bjona? Go ka se lokiše le bjo tee! Go e na le gore re tshwenyege, go kaone go dira selo seo se ka kaonefatšago boemo. O ka kgopela tshwarelo go motho yo o mo fošeditšego, gomme seo mohlomongwe se ka lokiša tswalano ya lena e botse. O ka phema go dira selo seo se dirilego gore o dire bobe bjoo, ka go re’alo wa phema mathata ao a ka tlago ka morago. Godimo ga moo, go ka nyakega gore o kgotlelele maemo a mangwe bophelong. Eupša go tshwenyega go ka golofatša motho moyeng gomme a palelwa ke go hlankela Modimo ka botlalo. Le gona motho ga a boelwe ke selo ge a tshwenyega!
11. (a) Jehofa a ka re bontšha bjang kgaugelo le botho? (b) Tsela ya Modimo ya gore re be le khutšo ya monagano ka diphošo tša rena tša nakong e fetilego ke efe?
11 Ba bangwe ba itlwaeditše go dumelela diphošo tša bona tša nakong e fetilego di ba imela go fihla bokgoleng bja gore ba ikwa ba se sa na mohola pele ga mahlo a Modimo. Ba ka ba ba nagana gore Modimo a ka se ba gaugele, mohlomongwe ka gobane ba dirile dibe tše dikgolo kudu goba ba di dirile ka makga a mantši kudu. Lega go le bjalo, therešo ke gore go sa šetšwe gore seo ba se dirilego nakong e fetilego ke sefe, ba ka sokologa, ba fetoga gomme ba kgopela go lebalelwa. (Dit. 3:19) Jehofa a ka ba gaugela le go ba bontšha botho, go etša ge a dirile bjalo ka batho ba bangwe ba bantši. Jehofa o kwela motho yo a ikokobeditšego le yo a botegago bohloko, e bile o tšeela godimo boitsholo bja gagwe bja go tšwa pelong. Modimo o dirile sona seo go Jobo yo a itšego: “Ke itshola ke le leroleng le meloreng.” (Jobo 42:6) Ka moka ga rena re swanetše go latela tsela ya Modimo ya go hwetša khutšo ya monagano ya gore: “Yo a bipago dikarogo tša gagwe a ka se atlege, eupša yo a ipobolago tšona gomme a di tlogela o tla gaugelwa.” (Die. 28:13; Jak. 5:14-16) Ka gona, re ka ipobola go Modimo, re rapelele gore a re lebalele gomme re gate megato ya go lokiša diphošo tša rena. (2 Bakor. 7:10, 11) Ge e ba re dirile dilo tše, gona re ka gaugelwa ke Yoo a ‘lebalelago kudu.’—Jes. 55:7.
12. (a) Mohlala wa Dafida o re ruta eng ka tsela e kaone ya go swaragana le letswalo le molato? (b) Jehofa o ile a itshola ka kgopolo efe, gomme go tseba ga rena seo go re thuša bjang? (Bona lepokisi.)
12 Thapelo e ka re fa matla a gore Modimo a re thuše. Dafida o ile a ntšha sa mafahleng a gagwe ge a be a rapela a na le tumelo thapelo e botse yeo re e hwetšago ka gare ga Dipsalme. (Bala Psalme 32:1-5.) Go etša ge Dafida a bontšha, go leka go gatelela letswalo le molato go ile gwa mo fetša matla! Go bonagala a ile a tlaišega monaganong le mmeleng gomme a felelwa ke lethabo ka baka la go palelwa ke go ipobola dibe. Ke eng seo se dirilego gore Dafida a lebalelwe gomme a imologe? Ke ka go ipobola go Modimo. Jehofa o ile a araba dithapelo tša Dafida gomme a mo matlafaletša gore a tšwele pele ka bophelo gomme a dire dilo tšeo di nago le mohola. Ka mo go swanago, ge e ba o rapela ka pelo ka moka, o ka kgodišega gore Jehofa o tla go theetša ka kelohloko ge o mo lopa. Ge e ba o tlaišwa ke diphošo tšeo o di dirilego nakong e fetilego, di lokiše go fihla bokgoleng bjoo o ka kgonago gomme o dumele ge Jehofa a go kgonthišetša gore o go lebaletše!—Ps. 86:5.
O SE LEBELELE MORAGO
13, 14. (a) Ke selo sefe se segolo seo re swanetšego go tshwenyega ka sona gona bjale? (b) Ke dipotšišo dife tšeo di ka re šušumeletšago gore re hlahlobe tsela yeo re phelago ka yona gona bjale?
13 Ke therešo gore re ka ithuta go dilo tša nakong e fetilego, eupša ga se ra swanela go dula re tshwenyega ka tšona. Go e na le go tshwenyega ka dilo tša nakong e fetilego, re swanetše go tshwenyega ka dilo tša gona bjale le tša ka moso. Ke eng seo re se dirago gona bjale, goba seo re palelwago ke go se dira, seo nywaga e mentši go tloga bjale re ka tlago ra duma ge nkabe re se ra se dira goba re se dirile ka tsela e fapanego? Na re phela bophelo bja go botega bjoo bo tlago go re thuša gore re se ke ra tla ra itshola ka tsela le ge e le efe nakong e tlago?
14 Ge masetlapelo a magolo a dutše a batamela, ga re nyake gore re tshwenywe ke dipelaelo tše bjalo ka tše rego: ‘Na mohlomongwe nkabe ke ile ka dira mo go oketšegilego tirelong ya Modimo? Go re’ng motho a ile a se tsenele bobulamadibogo ge nako e be e mmulegetše? Ke eng seo se mpaledišitšego go hlankela ke le mohlanka wa bodiredi? Na ke ile ka dira boiteko bjo bogolo bja gore ke be le semelo se sefsa? Na ke mohuta wa motho yoo Jehofa a mo nyakago lefaseng la gagwe le lefsa?’ Go e na le gore re tshwenyege ka dipotšišo tšeo tše bohlokwa, re swanetše go di dirišetša go itlhahloba gomme re kgonthišetše gore re dira sohle seo se lego matleng a rena tirelong ya Jehofa. Ge e ba re sa dire bjalo, re tla ba re phela ka tsela yeo e ka feleletšago ka gore re itshole le go feta.—2 Tim. 2:15.
LE KA MOHLA LE SE KE LA ITSHOLELA TIRELO YA LENA E KGETHWA
15, 16. (a) Ba bantši ba gafile dilo dife e le gore ba etiše pele tirelo ya bona go Modimo maphelong a bona? (b) Ke ka baka la’ng re sa swanela go itsholela boikgafo le ge e le bofe bjoo re bo dirilego e le gore re etiše Mmušo pele?
15 Go thwe’ng ka lena bao le ikgafilego gore le hlankele Jehofa ka go ba tirelong ya nako e tletšego? Mohlomongwe o ile wa kgetha go tlogela go phegelela mošomo o lefago tšhelete e ntši goba kgwebo e atlegilego e le gore o nolofatše bophelo bja gago gomme o be le nako e ntši ya go phegelela dikgahlego tša Mmušo. Goba mohlomongwe o ile wa se tsene lenyalong, goba ge e ba o le lenyalong, o ile wa kgetha go se be le bana e le gore o ka tsenela tirelo ya nako e tletšego yeo o bego o ka se kgone go e tsenela ge e ba o na le bana—e ka ba e le tirelo ya Bethele, modiro wa go aga wa ditšhabatšhaba, modiro wa tikologo goba tirelo ya boromiwa. Na o swanetše go itsholela diphetho tšeo ka ge bjale o tšofalela tirelong ya Jehofa? Na o swanetše go nagana gore boikgafo bjoo o bo dirilego bo be bo sa nyakege goba o bo dirile ka nako e sa swanelago? Le gatee!
16 O dirile diphetho tšeo ka gobane o rata Jehofa ka mo go tseneletšego le ka gobane o be o tloga o kganyoga go thuša bao ba bego ba nyaka go mo hlankela. O se ke wa nagana gore dilo nkabe di le kaone kudu ge nkabe o ile wa phela bophelo bja gago ka tsela e nngwe e fapanego. O swanetše go kgotsofatšwa kudu ke gore o dirile seo o bego o tseba gore se lokile go ya ka maemo a gago. Thabišwa ke gore o dirile sohle seo o ka se kgonago gore o hlankele Jehofa. A ka se tsoge a lebetše boikgafo bjoo o bo dirilego bophelong. Bophelong bja kgonthe bjo bo tlago, o tla go putsa ka ditšhegofatšo tšeo di phalago kgole tšeo o ka bago o di nagana ga bjale!—Ps. 145:16; 1 Tim. 6:19.
KAMOO RE KA HLANKELAGO MODIMO NTLE LE GO ITSHOLA
17, 18. (a) Ke eng seo se thušitšego Paulo gore a hlankele Modimo ntle le go itshola? (b) O ikemišeditše go dira eng ka tirelo ya gago go Jehofa ya nakong e fetilego, ya gona bjale le ya nakong e tlago?
17 Ke selo sefe seo Paulo a ithutilego sona seo se mo thušitšego gore a hlankele Modimo ntle le go itshola? Go etša ge phetholelo ya J. B. Phillips e bontšha, Paulo o ngwadile gore: “Tša kgale ke di tlogela kua morago gomme ke otlollela matsogo a ka go selo le ge e le sefe seo se lego kua pele e le gore ke fihlelele pakane ya ka.” (Bala Bafilipi 3:13, 14.) Paulo ga se a ka a dulela go nagana ka tsela e fošagetšego yeo a phetšego ka yona bodumeding bja Sejuda. Go e na le moo, o ile a fetša matla a gagwe ka moka a katanela gore a swanelegele moputso wa nakong e tlago wa bophelo bjo bo sa felego.
18 Ka moka ga rena re ka ithuta selo se sengwe mantšung ao a Paulo. Go e na le gore re dule re nagana ka dilo tša nakong e fetilego gomme ra tshwenyega ka dilo tšeo re ka se di dirollego, re swanetše go phegelela dilo tšeo di letšego kua pele. Go ba gona, re ka no se lebale diphošo tša rena tša nakong e fetilego, eupša ga se ra swanela go dula re ikopiša hlogo ka tšona. Re ka katanela go lebala ka dilo tša kgale, re dire sohle seo re ka se kgonago go hlankela Modimo gomme re fagahlele go bona bokamoso bjo bo kgahlišago!


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Batho ba Masomepedi-pedi ba Ile ba Tlogela Kereke
GERMAN GOMERA e be e le ngwana wa bo-10 yo monyenyane go bana ba 11. Ka morago ga gore tatagwe le dikgaetšedi tša gagwe tše pedi di hlokofale, mmagwe e lego Luisa, o ile a hudušetša lapa toropong. Ge ba le moo, ba ile ba tsena Kereke ya Mamenno, yeo dikgaetšedi tša Luisa le malapa a tšona di bego di e tsena.
German o re: “Ka 1962, banyalani bao e bego e le babulamadibogo ba kgethegilego ba ile ba fihla toropong ya gabo rena. Go be go thwe ba aroša batho ba motse ka ‘dithuto tše mpe.’ Lega go le bjalo, ge banyalani bao ba etela legaeng la ga Piña, ba ile ba amogelwa. Lapa la ga Piña e be e le le legolo. Ka ge le be le makaditšwe ke botho le bogwera bja babulamadibogo bao, le ile la theetša thero ya bona ka kelohloko. Ka baka la ketelo yeo, lapa la ga Piña le dikgaetšedi tša ka tše tharo ba ile ba thoma go ithuta.”
German o tšwela pele ka gore: “Ka letšatši le lengwe ge babulamadibogo ba be ba etetše lapa la ga Piña, mma le yena o ile a laletšwa. Di ile tša bala ditemana tša Beibele tšeo di bego di bolela ka kholofelo ya go phela ka mo go sa felego lefaseng. Mma o ile a botšiša gore, ‘Bjale ke ka baka la’ng kerekeng ya ka ba re re ya legodimong?’ Ka morago ga gore ngwanabo rena a arabe a diriša Beibele le go hlalosa seo Mangwalo a se bolelago ka tsogo ya lefaseng, mma o ile a rata ditaba tšeo gomme a thoma go botša ba bangwe ka seo a ithutilego sona.
“Ge baruti ba Kereke ya Mamenno ba ekwa gore ditho tše dingwe tša kereke ya bona di be di ithuta le Dihlatse tša Jehofa, ba ile ba di kgothaletša gore di kgaotše go ithuta. Eupša ba ile ba dira bjalo ka go di gapeletša le go di tšhošetša. Mma Piña, e lego Maximina o ile a ba botša gore, ‘Bonang mo! Ke motho yo mogolo, ke tseba go itirela diphetho.’”
German o re: “Mafelelong, batho ba 22 ba ile ba tlogela Kereke ya Mamenno gomme ba thoma go ya dibokeng tša phuthego lefelong leo le hirilwego. Mma o kolobeditšwe ka 1965, gomme nna ka kolobetšwa ka 1969 e lego nywaga e mene ka morago, ke na le nywaga e 13.”


text:
Being told stories and being read to leads children to develop the rich storehouse of language, grammar and vocabulary they need to bring to texts when learning to read and write.
Try our multilingual stories below or send us your own stories to share with others.
Ntatauwane ya ditlakala
Mesong ye mengwe le ye mengwe, tatago Siraaj o otlela theraka. Ga se theraka ya go tlwaelega ka ge e ntšha meetse ebile e na le diporaše tša nkgokolo tše dikgolo botlaseng bja yona kgauswi le maotwana. Tatago Siraaj o re ke ntatauwane ya ditlakala ye kgolo ya go ja ditlakala tša go tlogelwa ke batho mebileng gomme ya hlatswa ya ba ya gohla mebila! O re ke ntatauwane ya botse ka gore e swara ditlakala fela le ditšhila gomme ge nkabe e se gona re be re tla ba bothateng bjo bogolo!
Tatago Siraaj o rata go anega kanegelo ya letšatši le lengwe ge ntatauwane ya ditlakala ya botse e be e fokola gomme ya swanela go išwa karatšheng go lokišwa. Letšatšing leo o tsogile, a hlapa a apara go itokišetša go ya mošomong, a ja difihlolo, a thoma leeto la gagwe le le telele go ya mošomong ka iri ya 5 mesong. Ge a le gare a sepela, tatago Siraaj o ile a lemoga se sengwe sa go mmotša gore letšatši la lehono le ka se swane le matšatši a mangwe a mošomo. O ile a bona…


text:
Tshere-tshere
Tsheretshere ke papadi ya go bapalwa kudu ke basetsana. E bapalwa kudu magaeng le ge nakong ye nngwe e bapalwa ditoropong. Papadi ye e nyakile go swana le papadi ye e bitšwago Hopscotch ka Seisimane.
Papadi ye e thomilwe mengwageng ye mentšhi ya go feta. Batho ba bangwe ba gonona gore baswa ga ba sa bapala papadi ye [1].
Mateng
Melao ya moraloko[lokiša | edit source]
Ga go tsebege gabotse gore melao ya tsheretshere e fetogile gakae mo mengwageng, gabjale moraloko wo o bapalwa ke baraloki ba babedi goba go feta. Go thongwa ka go thala khutlonne ye kgolo fase, ya go ba le diphapošana go swana le seswantšho seo se lego letsogong la go ja. Baraloki ba tla šomiša leswikana goba kotikoti yeo e bewago le go ragelwa ka diphapošaneng tšeo.
- Leswikana goba kotikoti e tla lahlelwa phapošaneng ya pele.
- Moraloki a kolakoletša ka leoto le tee, go tshelela phapošaneng ya bobedi.
- Ge a gata fase ka maoto a mabedi goba a gata mothalo, o ntšhwa moralokong.
- Moraloki o tla tšwela pele go ya phapošaneng ya boraro go fihlela a tsena go ya mafelelo.
- Ge a fihla phapošaneng ya mafelelo, o tla boela nkgokolong yeo e laeditšwego sethalong seo se lego letsogong la go ja.
- Moraloki o tla re go boa a raga leswikana goba kotikoti gore e wele ka gare ka nkgokolo yeo e laeditšwego sethalong seo se lego letsogong la go ja.
- Ge leswikana goba kotikoti e wela ka ntle ga nkgokolo, o tla swanela ke go thoma mathomomg.
- Ka wona mongwa wo, moraloki o tla lahlela leswikana goba kotikoti ya bobedi, a nama a ya pele ka leoto le tee, a tshela ya bobedi a ya go ya boraro.
mekgwa ye mengwe ya go bapala moraloko wo[lokiša | edit source]
mokgwa wa mathomo[lokiša | edit source]
Dikhutlonne tše seswai di thalwa fase, tše nne lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
- Moraloki o tla lahlela leswikana ka go khutlonne ya pele, ya letsogong la go ja.
- Mmapadi o tla kolakoletša ka leoto le tee a ya phapošaneng ya pele. Ge a ka gata fase ka leoto la bobedi, o a tšwa gore yo mongwe a fiwe sebaka sa go raloka. Ge a gata mothalo wa phapošana, o loba papadi.
- Moraloki o tla leka go ragela leswikana phapošaneng ya bobedi, a thankobela ka leoto le tee. Ge leswikana le ka tšwela ka ntle ga phapošana goba la wela mothalong, o loba papadi.
- Moraloki o tla kolakoletša go ya phapošaneng ye e latelago go fihlela a felela ka ya mafelelo ya letsogong la nngele.
mokgwa wa bobedi[lokiša | edit source]
Mokgwa wa bobedi o nyakile go swana le wa pele[2]. Gabotsebotse, baraloki bao ba sa lobang thaloko (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki wa pele o tla thala leloba gore baraloki bao ba sa lobang thaloko (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki o tla lahlela leswikana phapošaneng ya pele yeo e se nago le leloba.
- Moraloki o tla thankolela phapošaneng ya pele yeo e se nago le leloba.
- Moraloki o tla tšwela pele a bapala bjalo ka mokgwa wa pele, phapang e le ge a sa gate ka gare ga phapošana yeo e nago le leloba.
Mokgwa wa boraro[lokiša | edit source]
Mokgwa wa boraro o swana le wa bobedi, efela baraloki bao ba sa lobang papadi (mokgwa wa pele) ba tšwela pele.
- Moraloki o ponya mahlo a tsena phapošaneng ya a bolela gore o tsene. Ge a ka gata mothalo, o loba thaloko.
- Moraloki o tšwela pele a tswaletše mahlo a gata ka gare ga diphapošana go fihlela go ya mafelelo.
Mokgwa wa boraro ke tsela yeo moraloki yo a nago le bokgoni a tšwelelago ka gona.
Melao mengwageng[lokiša | edit source]
Melao ya moraloko wo e fetogile mengwageng[3].
Histori ya moraloko[lokiša | edit source]
Go na le taetšo ya gore moraloko wo o be o ralokwa mengwageng ye mentšhi kudu, go feta mengwaga ye masomeseswai.


text:
MOROKAMI—KGATIŠO E ITHUTWAGO September 2016
Tokollo ye e na le dihlogo tše ithutwago tšeo di tlago go ahlaahlwa ka October 24 go fihla ka November 27, 2016.
“O se ke wa Nyema Moko”
Jehofa o matlafatša le go kgothatša bjang bahlanka ba gagwe? O ka dira bjang se se swanago?
Dula o Lwela Gore Modimo a go Šegofatše
Batho ba Modimo ba kopana le mapheko a mantši ge ba dutše ba nyaka gore a ba amogele. Eupša ba ka fenya!
Dipotšišo tše Tšwago go Babadi
“Lentšu la Modimo” leo Baheberu 4:12 e bolelago gore “le a phela e bile ke le matla” ke lefe?
Go Lwela Ditaba tše Dibotse Pele ga Bahlankedi ba Bagolo
Re ka ithuta tseleng yeo moapostola Paulo a ilego a dirišana le bahlankedi ba mehleng.
Na Moaparo wa Gago o Tagafatša Modimo?
Melao ya motheo ya Mangwalo e ka re hlahla.
Holwa ke Tlhahlo ya Jehofa
Dihlatse tša kua Poland le tša kua Fiji di dira diphetho tše bohlale.
Bafsa, Tiišang Tumelo ya Lena
Na o kwa o gateletšega go dumela dithuto tšeo batho ba bantši ba di dumelago, tše bjalo ka thuto ya gore dilo di itirile, go e na le go dumela go tlholo? Ge e ba go le bjalo, sehlogo se se tla go hola.
Batswadi, Thušang Bana ba Lena go ba le Tumelo
Na ka dinako tše dingwe o ikwa o sa swanelwe ke go ba le mathata? Ditsela tše nne tšeo di ka go thušago go atlega.


text:
Mesong ye mengwe le ye mengwe Koketso o thuša Koko go fepa dikgogo ka hokong ye e lego ka jarateng ya bona.
“Kip, kip, kip,” Koko o bitša dikgogo gomme di tlo kitimela legoreng. “Kip, kip, kip,” ba realo. “Paak, paak, paaaak!” Gomme ge Koko le Koketso ba ithekga ka legora la tlase gore ba gaše peu, dikgogo di a kgarametšana, tša phaphatha maphego, tša fofafofa, di leka go fofana gore ye nngwe le ye nngwe e fihle dijong pele.
Koketso o be a dula a balela dikgogo. “Ke dikgogo tše tee, pedi, tharo, nne,” a realo, “le ye nngwe ye tee, pedi, tharo, nne. Di gona ka moka, Koko!”
Mesong ye mengwe Koketso o rile ge a tsoga a bona koko wa gagwe a apere jase ye botse kudu le lephephe.
“Lehono ke swanetše go thuša Mtšana Solomon kua kliniking,” Koko a hlaloša, “ka fao, ga ke na nako ya go fepa dikgogo. Naa o tla di fepa, Koketso? O tseba se o swanetšego go se dira.”
Koko o ile a tšea mokotla wa gagwe a bula lebati la ka pele. Morago a retologela go Koketso a re, “Bjale, o se lebale go fa dikgogo meetse, gomme se o se ratago, O SE di ntšhe ka hokong!”
“Aowa, Koko,” a realo Koketso, “ke tseba SEO!”
“Ke holofela bjalo,” a realo Koko. “O hlokomele, hle! Ke tla go bona ka morago. Šala gabotse, Koketso.”
Koko wa gagwe o rile go tšwa, Koketso a dula fase a ja dijo tša go fihlola. “Ke swerwe ke tlala kudu,” a ipotša bjalo. “Dikgogo tšela di swanela go emanyana!”
Koketso o ile a ja bogobe bja go tlala sekotlelo se segolo a nwa le galase ya maswi. Morago a dula setupung sa ka pele gomme a ja apola.
“Dumela!” a realo go Malome Koos yo a bego a feta ka teroli ya gagwe ya mabenkeleng le mpšanyana ya gagwe.
“Dumela, Mme!” a realo a emišetša Mtšana Zihlangu yo a bego a putla tseleng seatla.
“Etla o bapale le nna, Pinky,” a bitša motswala wa gagwe, yo a bego a etšwa ka lebenkeleng la mo sekhutlwaneng, a swere lofo ya borotho.
“Tshwarelo hle, nka se kgone, ke na le mešomo ye ke swanetšego go e dira,” Pinky a fetola. “Wena ga o na mošomo?”
Gateetee, Koketso a gopola gore ga se a fepa dikgogo. “Ijoo,” a realo, “dikgogo tša batho, tša go swarwa ke tlala!”
Ka nnete, dikgogo di be di lla ka hokong. Koketso o ile a bula keiti ya tlase ka tlhokomelo ye kgolo. “Kip, kip, kip,” a realo. “Le ntshwareleng, dikgogo, dijo tša lena ke tše.” Gomme a gaša dipeu mo fase.
“Ke dikgogo tše tee, pedi, tharo nne,” a balela, “le ye yengwe ye tee, pedi, tharo, nne.”
O ile a lemoga gore sekotlelo sa meetse a dikgogo se omile gomme a sepediša a ya go kga meetse ka moraleng – efela a lebala go tswalela keiti ge a etšwa!
“Aowaowa!” a realo Koketso ge a boa le meetse a bona dikgogo di kitima gohle ka jarateng. “Aowaowa, aowa, aowa! Dikgogo tše di be! Boang gona BJALO!”
Efela dikgogo tša tšwela pele ka go kitima – go ya ka thoko ga ntlo, tselaneng ye kopana, tša ya mmileng!
Go ile gwa tšwelela monna a reila paesekele ye serolane.
“Thuša! Thuša!” a realo Koketso. “Nthuše go swara dikgogo tša Koko hle!”
“Ke tla go thuša,” monna a realo, gomme a di kitimiša ka paesekele, a tšama a letša pele ya gagwe.
E rile ge Koketso a kitima ka morago ga gagwe, a nyaka go thula teroli ya Malome Koos.
“Thuša! Thuša!” a realo Koketso a hemelana ebile a fegelwa. “Malome Koos, nthuše go swara dikgogo tša Koko hle!”
“Ke tla go thuša,” a realo Malome Koos, a kitimiša dikgogo le monna wa paesekele ye serolwane. Mpšanyana ya gagwe e ile ya mo šala morago, e goba kudu.
E rile ge Koketso a kitima mo tseleng ka morago ga Malome Koos, a bona mogwera wa gagwe, Dikeledi. Dikeledi o be a itlwaetša makatika ka sekeitiboto sa gagwe.
“Thuša! Thuša, Dikeledi!” a realo Koketso. “Nthuše go swara dikgogo tša Koko hle!”
“Ke tla go thuša,” a realo Dikeledi a šetše dikgogo morago.
E rile ge Koketso a kitima ka morago ga Dikeledi a nagana ka dilo tše dimpe ka
moka tšeo di ka hlagelago dikgogo. Di ka gatwa goba tša jewa ke dimpša. Goba di
ka wela ka nokeng tša nwelela. “Aowaowa, Koko o tla reng?” a fegelwa. Koketso o
be a nyaka go lla.
“Bona gore ke swere eng!” lentšu la realo. E be e le monna wa paesekele ye serolane. O be a swere dikgogo tše pedi ka mokotleng wa go ya mabenkeleng.
“Ke dikgogo tše tee, pedi,” Koketso a balela. “Ijoo, ke a leboga! Bjale ke swanetše go hwetša tše dingwe.”
Ka nako yeo Malome Koos a fihla le tše dingwe dikgogo ka gare ga lepokisi la khatepote la go bulega a le tsentše ka teroling ya gagwe. “Ke tše, moratiwa!” a realo, a felelwa ke moya.
“Ke dikgogo tše tee, pedi, tharo nne,” Koketso a balela. “Go ra gore ke na le dikgogo tše tee, pedi go tšwa go monna wa paesekele, le tše dingwe tše tee, pedi, tharo, nne go tšwa go Malome Koos. Ijoo, ke a leboga, ke a leboga! Bjale, ke swanetše go hwetša tše dingwe.”
Ka nako yeo Dikeledi a tšwelela ka sekeitipoto sa gagwe. “Lebelela gore ke hweditše eng, Koketso!” a realo a swere kgogo ka lehwafeng.
“Ke dikgogo tše tee, pedi, tharo, nne,” a realo Koketso, “le dikgogo tše dingwe tše tee, pedi, tharo. Ijoo, ke a leboga, ke a leboga, ke a leboga! Efela go sa timeletše kgogo e tee!”
Bagwera ba Koketso ba ile ba mo thuša go bušetša dikgogo ka hokong. Ka morago ba mo thuša go lebelela kgogo ye nngwe gohle, efela ga se ba e hwetša.
E rile ge Koko a boa kliniking, Koketso a mo direla teye. “Dula fase, Koko,” a realo Koketso. “O swanetše go ba o lapile kudu! Dula fase o nwe teye ya bose ka pisikiti!”
Koko a tsitsinkela Koketso. “Naa tšohle di sepela gabotse?” a botšiša. “Ga o ke o ntirela teye.”
Koketso o ile a lla. “Aowa, Koko,” a hlaba mokgoši. “Go diregile se sengwe se sebe ge o sepetše!” A anegela Koko wa gagwe ditaba ka moka. “Gomme, gomme, gomme,” a se kgitla sello, “kgogo ye nngwe ga e gona. Gomme ke ye o e ratago kudu – ya go ba le marontho.”
“Tšeo di ješa dihlong, Koketso,” Granny a realo a tiišitše. “E be e bea mae a mantši go di feta ka moka. Efela, ke dumela o ithutile go ba le tlhokomelo ye ntši!”
“Ee, ke ithutile, Koko,” a sekhumula Koketso. “Ke ithutile ka nnete!”
Ka nakao yeo gwa kwagala sello sa kgogo khoneng ya morale. E rile ge Koko le Koketso ba lebelela, ba bona kgogo ye e bego e timeletše. E be e dutše e thabile godimo ga mokgobo wa diaparo tša go hlatswiwa ka gare ga manki wa go swara diaparo!
Koko o ile a swara kgogo a e kgwatha molomo. “Ke a thaba ge o boile,” a realo Koko.
“Lebelela, Koko,” a realo Koketso a šupa manki wa diaparo, “e beile lee!”
Go be go na le lee la marontho le letsotho, le legolo, mo godimo ga diaparo!
“Re tla lalela ka lona,” Koko a realo a efa Koketso kgogo. “Bušetša kgogo ye ka hokong,
hle – gomme gabjale o se lebale go tswalela keiti!”


text:
SEPTEMBER 22, 2015
CANADA
Bahlankedi ba Mmušo ba Leboa la Canada ba Leboga Dihlatse tša Jehofa ka Lesolo la Tšona le le Kgethegilego la go Ruta Beibele
TORONTO—Mo e ka bago Dihlatse tša Jehofa tše 150 di ile tša thoma lesolo le le kgethegilego la go ruta batho Beibele, leo le rulagantšwego ke ofisi ya lekala la Canada ka September le October 2014. Go dirilwe dithulaganyo tša go etela metse e 35 e lego kgole go dikologa naga ka moka.
Dihlatse di ile tša rulaganywa ka dihlopha gore di etele ditoropo le metsana go tloga Aklavik, Northwest Territories, ka bodikela go ya Kangiqsualujjuaq le Quebec ka bohlabela, e lego leeto la dikhilomithara tše 3 300. Bao ba bilego le karolo lesolong le ba ile ba ipatelela ditshenyagalelo tša leeto, go akaretša le dithekete tša difofane tšeo di bitšago diketekete tša ditolara.
Pele lesolo le thoma, Sehlopha se Bušago sa Dihlatse tša Jehofa se ile sa dumelela gore go fetolelwe bidio ya Ke ka Baka la Eng o Swanetše go Ithuta Beibele? ka Seinuktitut. Leleme le la Seinuit le bolelwa ke batho ba Canada ba ka bago ba 35 000 gomme le tšewa e le leleme la semmušo tikologong ya Nunavut le Northwest Territories.
Mohumagatšana Velma Illasiak, e lego hlogo ya sekolo kua Aklavik, o boletše mabapi le ketelo ya Dihlatse gore: “Barutwana ba thabetše seo le ba rutilego sona e bile ba dula ba nagana ka [dithuto tšeo] . . . Re nagana gore re swanetše go otarela bafsa ba mo sekolong dikopi tša dibolumo tše pedi tša puku ya Dipotšišo tša Bafsa le Dikarabo tše Šomago . . . Re le leboga kudu ka go diriša nako ya lena bakeng sa go tla sekolong le motseng wa rena.”
Ka morago ga go boledišana le Dihlatse le go bogela bidio ya Ke ka Baka la Eng o Swanetše go Ithuta Beibele?, Mna. Peter Iyaituk, e lego meyara wa toropo ya Ivujivik yeo e lego ka leboa la Quebec, o ile a fetša diiri tše pedi a bontšha baeng motse ka koloi ya gagwe. O ile a ba a ba iša boemafofaneng ka letšatši leo ba bego ba boela morago ka lona ke moka a ba leboga ka ketelo ya bona.
Matthieu Rozon, e lego mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa kua Canada, o boletše gore: “Dihlatse tša Jehofa di thabela go ruta batho Beibele mahala. Bao ba bilego le karolo lesolong le ga ba itshole ka go diriša nako ya bona.”
Lesolong le leo le tšerego dikgwedi tše pedi, Dihlatse di fane ka dipuku tša ka godimo ga tše 37 000. Batho ba ka bago 600 ba kgopetše Dihlatse gore di ba etele gape gore ba tšwetše pele poledišano ya bona ka Beibele.
Boemafofane bja Kuujjuarapik, Quebec
Dihlatse di fihla Kuujjuarapik, e lego toropo yeo e lego ka bohlabela bja Boemakepe bja Hudson.
Salluit, Quebec
Salluit e ka leboa la Quebec, e bile e na le badudi ba ka godimo ga 1 300.
Ivujivik, Quebec
Ivujivik le yona e ka leboa la Quebec gomme e na le badudi ba ka bago 400.
Ivujivik, Quebec
David Creamore o bontšhwa toropo ke meyara wa Ivujivik, Mna. Peter Iyaituk.
Ivujivik, Quebec
Mofsa wa Moinuit o bogetše bidio ya Ke ka Baka la Eng o Swanetše go Ithuta Beibele?
Paulatuk, Northwest Territories
Dintlo tšeo di fihlago Lewatleng la Beaufort nageng e nyenyane yeo e nago le badudi ba ka bago 300.
Umiujaq, Quebec
Banyalani ba Mainuit ba amogetše Julien Pinard, e lego Hlatse ya Jehofa, legaeng la bona gore ba boledišane ka Beibele. Toropo ye e na le badudi ba ka bago 450.
Umiujaq, Quebec
Badudi ba toropong e lego ka leboa la Quebec ba tšea senepe le Roxanne Pinard (yo a lego ka la go ja) e lego Hlatse ya Jehofa.
Puvirnituq, Quebec
Motseng wo o lego ka leboa la Quebec go dula batho ba ka bago 1 700.


text:
Sita o be a dula ka ntlong ye nnyane ya sekwere, mmileng o mosese ka thoko ga mmoto. Ba lapa la gabo ba be ba šoma kudu. Mmagwe o be a direla basadi disari tše dibotse gomme tatagwe a direla banna disutu tše dibotse.
Ka lebaka la gore mmagwe le tatagwe ba be ba šoma botse kudu, batho ba bantši ba ba kgopetše gore ba ba direle diaparo. Ba be ba dula ba na le mošomo o montši, ka fao Sita le sesi wa gagwe ba be ba thuša batswadi ba bona go roka. Basetsana ba babedi ba dutše ka phapošiborobalelong ya bona ba šoma mmogo. Efela ka nako ye nngwe sekgoba se be se eba se sennyane sa go lekana bona bobedi LE go roka gomme ba thome go ngangišana.
Ka letšatši le lengwe Sita o ile a tlelwa ke kgopolo. E be e le mathapama a selemo gomme a nagana go yo roka ka marulelong a papetla a ntlo ya bona ye nnyane ya sekwere. Ge a be a le kua marulelong o be a bona toropo kua tlase gomme kua kgakala a bona mmoto. Efela sebakeng sa go ba le dintlo tše dintši mmotong ola, mo godimo go be go agilwe ntlo e tee fela.
Ge letšatši le dikela gomme Sita a feditše mošomo wa gagwe, leihlo la gagwe le ile la tanywa ke seetša sa gauta. E be e le ntlo ya godimo ga mmoto, gomme e le botse. Mafasetere a yona a be a phadima bjalo ka gauta.
“Ijoo,” a realo Sita. “O kare nkabe ke dula ka ntlong ya go swana le yela. Ntlo yela e swanetše go ba e na le diphapoši tše dikgolo le sekgoba se segolo. E swanetše go ba e phala ya rena kgole.” Gomme bošegong bjoo Sita a lora ka ntlo ya mafasetere a gauta.
Mesong ya go latela, Sita le sesi wa gagwe ba jele dijo tša go fihlola mo tafoleng ka moraleng o monnyane. “Lena basetsana le šomile ka bobedi ga lena,” a realo mmago bona, “re naganne gore ka bobedi bja lena le be le maikhutšo lehono. Sepelang gomme le dire se le se nyakago!”
“Ee,” a realo tatago bona. “Ipshineng ka letšatši la lena, gomme le le diriše gabotse.”
Sesi wa Sita o ile a goeletša ka lethabo. “Go na le dilo tše dintši tšeo ke nyakago go di dira! Ga ke tsebe gore ke thome ka eng!” gomme a tšwa ka moraleng ka lebelo.
Sita o ile a myemyela. O be a tseba se a nyakago go se dira. O be a eya go nyaka ntlo ya lefasetere la gauta.
O rile ge a sepela tseleng, a akanya ka fao e tlo bogegago ka gona ge a le kgauswi. Ga se a ka a bona gauta. O sepetše sebaka se setelele pele a fihla ntlhoreng ya mmoto. O makaditšwe ke go bona ntlo yeo e sa fete ya gabo kudu … gomme o be a sa bone mafasetere a gauta.
“Mogongwe ke swanetše go ya ka kua pele,” a nagana. O fihlille lebating la ka pele, efela go be go se na gauta le gatee.
Gona fao mošemanyana a bula lebati. Sita a botša mošemanyana gore o bone ntlo ya go ba le mafasetere a gauta a le marulelong a ntlo ya gabo. A mmotšiša gore o tseba fao ntlo yeo e lego gona na.
“Ee, ke a tseba!” a realo ka lethabo. “O tlile lefelong la go fošagala. Ntatele!” O ile a mo iša mohlareng wa gagwe wa mmamoratwa. “O tla e bona ge o le kua godimo.” A šupa lekala la godimodimo. Ba ile ba namela ntlhoreng ya mohlare mmogo.
“O a e bona?” a botšiša.
Sita o be lebelela ntlo ya mošemane yoo ka tiišetšo. “Aowa,” a realo ka manyami.
Mošemane o ile a sega. “Nkane o lebeletše ntlo ya gešo? Lebelela kua …” gomme a šupa mmoto wa kua kgakala. Ke mmoto woo Sita a dulago go ona. O be a bona dintlo tšohle tše dinnyane tša sekwere ka thoko ga mmoto gomme a bona le ya gabo. Seetša sa letšatši leo le sobelago se be se dira gore mafesetere a phadime bjalo ka gauta ya go kganya ye botse.
“Ke a e bona!” a sega.
“E bonala bjalo ka lefelo la go kgethega,” a realo mošemane.
“Go bjalo,” a myemyela gomme ba fologa mohlare bobedi.
Swahlane e be e swara ge Sita a eya gae. O be a ekwa mantšu a lethabo a mmagwe, tatagwe le sesi wa gagwe ka ntlong. O thabetše go fihla gae.
“O bile le letšatši le lebotse?” gwa botšiša tatagwe.
Sita a myemyela. “Ee!” a realo. “Gomme ke bone gore re na le ntlo ye botse, gomme ka nako ye nngwe e na le mafasetere a gauta.”
Gomme ka moka ba dula tafoleng ya ka moraleng, Sita a ba anegela ka ga letšatši la gagwe le gore o thabile bjang ge ba dula ka ntlong ya bona ye nnyane ya sekwere, ka thoko ga mmoto.
E ba le boitlhamelo!
Anegela bana ba gago kanegelo ka ga nako ye o be o ikwa o na le dihlong gomme morago o ba hlohloletše go anega kanego ya ge ba be ba jewa ke dihlong.


text:
Kgaolo ya 11: Ditirelo tša Tšhireletšo (198-210)
198. Metheotaolo
- Metheo ye e latelago e laola tšhireletšo ya setšhaba ya Repabliki:
- Tšhireletšo ya setšhaba e swanetše go bontšha maikemišetšo a MaAfrika Borwa, bjalo ka batho ka sebele le bjalo ka setšhaba, go phela bjalo ka batho bao ba lekanago, ba go phela ka khutšo le kagišo, ba go phela ka ntle le letšhogo le tlhaelelo le go tsoma bophelo bjo bokaone.
- Maikemišetšo a go phela ka khutšo le kagišo a thibela moagi yo mongwe le yo mongwe wa Afrika Borwa go kgatha tema dithulanong tša marumo, ka nageng ya rena goba ditšhabatšhabeng, ka ntle le ge seo se dumeletšwe ke Molaotheo goba molao wa naga.
- Tšhireletšo ya setšhaba e swanetše go dirwa go latelwa molao; go akaretšwa le molao wa boditšhabatšhaba.
- Tšhireletšo ya setšhaba e ka fase ga taolo ya Palamente le khuduthamaga ya setšhaba.
199. Tlhomo, tlhamo le maitshwaro a ditirelo tša setšhaba
- Ditirelo tša tšhireletšo tša Repabliki di bopilwe ke lesolo le tee la sešole, tirelo e tee ya sephodisa, le ditirelo dife goba dife tša bohlodi tše di hlomilwego go ya ka Molaotheo.
- Mašole a tšhireletšo ke lesolo le nnoši la bošole ka Repabliking.
- Ka ntle le ditirelo tša tšhireletšo tšeo di hlomilwego ke Molaotheo, mekgatlo goba ditirelo tše di itlhamilego di ka hlongwa fela go ya ka molao wa naga.
- Ditirelo tša tšhireletšo di swanetše go bopša le go laolwa go ya ka molao wa naga.
- Ditirelo tša tšhireletšo di swanetše go phethagatša, gomme di be di rute le go gapeletša gore maloko a tšona a phethagatše go ya ka Molaotheo le molao, go akaretšwa molaosetlwaedi wa boditšhabatšhaba le dikwano tša boditšhabatšhaba tšeo di tlamago Repabliki.
- Ga go leloko lefe goba lefe la tirelo ya tšhireletšo leo le swanetšego go obamela taelo yeo go bonalago e tloga e se molaong.
- Ga go ditirelo tša tšhireletšo goba ba bangwe ba maloko a tšona, di ka, phethagatšong ya mešomo ya tšona-
- kgethollago dikgahlego tša phathi ya dipolitiki yeo e lego molaong go ya ka Molaotheo; goba
- tša tšwetšapele, ka mokgwa wa go tšea lehlakore, dikgahlego tše itšego tša phathi ya dipolitiki.
- Go diragatša metheo ya ponagatšo le maikarabelo, dikomiti tša palamente tša diphathintši, go hlokomela ditirelo tša tšhireletšo ka tsela yeo e beilwego ke molao wa naga goba melawana le ditaelo tša Palamente.
Tšhireletšo
200. Mašole a tšhireletšo
- Mašole a tšhireletšo a swanetše go bopša le go laolwa bjalo ka sešole seo se itshwerego gabotse.
- Maikemišetšomagolo a mašole a tšhireletšo ke go phemela le go šireletša Repabliki, seriti sa mellwane ya yona le batho ba yona go ya ka Molaotheo le metheo ya molao wa boditšhabatšhaba yeo e laolago tšhomišo ya madira.
201. Maikarabelo a Sepolitiki
- Leloko la Kabinete le swanetše go rwala maikarabelo a mašole a tšhireletšo.
- Ke Mopresidente fela, bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba yoo a ka dumelelago go šomišwa ga mašole a tšhireletšo-
- ka tšhomišano le tirelo ya maphodisa;
- tšhireletšong ya Repabliki; goba
- phethagatšong ya boitlamo bja boditšhabatšhaba.
- Ge mašole a tšhireletšo a šomišetšwa lebaka le lengwe le le lengwe le lego karolwaneng ya (2), Mopresidente o swanetše go tsebiša Palamente ka bonako le gona ka botlalo ka ga -
- mabaka a go šomišwa ga mašole a tšhireletšo;
- lefelo lefe goba lefe moo mašole a šomišwago gona;
- palo ya batho bao ba amegago; le
- nako yeo go emetšwego gore a tlo šomišwa ka yona.
- Ge Palamente e sa dule mo matšatšing a šupago morago ga go šomišwa ga mašole bjalo ka ge go ukangwe karolwaneng ya (2), Mopresidente o swanetše go tšweletša tshedimošo ye e nyakegago go ya ka karolwana ya (3) go komiti ya maleba ye e hlokometšego taba ye.
202. Taolo ya Mašole a Tšhireletšo
- Mopresidente, bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba ke Molaodimogolo wa mašole a tšhireletšo, gomme o swanetše go kgetha Molaodi wa Sešole wa mašole a tšhireletšo.
- Taolo ya mašole a tšhireletšo e swanetše go phethagatšwa go ya ka ditaelo tša leloko la kabinete le le rwelego maikarabelo a tšhireletšo ka tlase ga bolaodi bja Mopresidente.
203. Maemo a tšhireletšo ya setšhaba
- Mopresidente, bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba a ka goeletša seemo sa tšhireletšo ya setšhaba, gomme o swanetše go tsebiša Palamente ka bonako le gona ka botlalo ka ga-
- mabaka a kgoeletšo yeo;
- lefelo lefe goba lefe moo mašole a šomišwago gona; le
- palo ya batho bao ba amegago.
- Ge Palamente e sa dule nakong yeo maemo a tšhireletšo a goeletšwago, Mopresidente o swanetše go biletša Palamente tulong ye e sego ya mehleng mo matšatšing a a šupago morago ga kgoeletšo.
- Kgoeletšo ya seemo sa tšhireletšo ya setšhaba e a fela ntle le ge go amogetšwe ke Palamente mo matšatšing a šupago morago ga kgoeletšo.
204. Bongwaledi bja tšhireletšo ya baagi
Bongwaledi bja tšhireletšo ya baagi bo swanetše go hlomiwa go ya ka molao wa naga go šoma ka fase ga taolo ya leloko la Kabinete le le rwelego maikarabelo a tšhireletšo.
Maphodisa
205. Tirelo ya Maphodisa
- Tirelo ya Setšhaba ya maphodisa e swanetše go hlangwa gore e šome mo makaleng a setšhaba, profense, le moo go lebanego, lekaleng la tikologo la mmušo.
- Molao wa naga o swanetše go beakanya maatla le mediro ya tirelo ya maphodisa gomme o kgontšhe tirelo ya maphodisa go phethagatša maikarabelo a yona ka bokgoni, go lebeletšwe kudu dinyakwa tša diprofense.
- Maikemišetšo a tirelo ya maphodisa ke go thibela, go lwantšha le go nyakišiša bosenyi, go lota kagišo ya setšhaba, go šireletša le go boloka baagi ba Repabliki le dithoto tša bona le go thekga le go phethagatša molao.
206. Maikarabelo a sepolitiki
- Leloko la Kabinete le swanetše go rwala maikarabelo a bophodisa gomme le swanetše go rulaganya molaotshepetšo wa setšhaba wa bophodisa morago ga go rerišana le mebušo ya diprofense gomme le hlokometše dikgahlego le dinyakwa tša diprofense ka ge go laolwa ke khuduthamaga ya profense.
- Molaotshepetšo wa setšhaba wa bophodisa o ka fa peakanyetšo ya melaotshepetšo ya go fapana mabapi le diprofense tša go fapana morago ga go ela hloko dinyakwa tša bophodisa le ditlapele tša diprofense tše.
- Profense ye nngwe le ye nngwe e na le tokelo ya-
- go hlapetša maitshwaro a maphodisa;
- go hlokomela go šoma gabotse le phethagatšo ya bona ka bokgoni, go akaretšwa go amogela dipego tša tirelo ya maphodisa;
- go tšwetšapele moya wo mobotse gare ga maphodisa le setšhaba;
- go sekaseka go šoma gabotse ga go ba pepeneneng ga tlhapetšo ya maphodisa;
- go boledišana le leloko la Kabinete leo le rwelego maikarabelo a tša sephodisa mabapi le bosenyi le sephodisa profenseng.
- Khuduthamaga ya profense e na le maikarabelo a mešomo ya bophodisa -
- ye e e filwego ke kgaolo ye;
- ye e e filwego go ya ka molao wa naga; le
- ye e e abetšwego ka go molaotshepetšo wa setšhaba wa bophodisa.
- Gore e tle e kgone go phethagatša mešomo ye e beilwego ka go karolwana ya (3), profense-
- e ka nyakišiša, goba ya hloma khomišene ya dinyakišišo mabapi le dingongorego dife goba dife tša go šitwa ga maphodisa goba tlhokego ya kgokagano gare ga maphodisa le setšhaba sefe goba sefe; gomme
- e swanetše go dira ditigelo go setho sa Kabinete se amanego le bophodisa.
- Ge e amogela ngongorego ye e tšwago go khuduthamaga ya profense, mokgatlo wo o ikemego ka noši wa dingongorego tša maphodisa, o swanetše go nyakišiša bosenyi bjoo bo ukangwago goba molato woo o obilwego ke leloko la tirelo ya maphodisa ka profenseng.
- Molao wa naga o swanetše go beakanyetša tlhako ya go hloma, maatla, mešomo le taolo ya ditirelo tša maphodisa tša bommasepala.
- Komiti ye e hlamilwego ke leloko la Kabinete le maloko a Khuduthamaga tše di nago le maikarabelo a maphodisa e swanetše go thewa go kgonthišiša tlemagano ye e nepagetšego ya tirelo ya maphodisa le tlemagano ye e nepagetšego ka gare ga makala a mmušo.
- Lekgotlapeamelao la profense le ka nyaka gore komišenare wa profense go tšwelela pele ga yona goba ye nngwe le ye nngwe ya dikomiti tša yona go fetola dipotšišo.
207. Taolo ya Tirelo ya Maphodisa
- Mopresidente bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba o swanetše go bea monna goba mosadi bjalo ka Komišinare ya Setšhaba wa tirelo ya maphodisa, go laola le go sepediša tirelo ya maphodisa.
- Komišinare ya Setšhaba o swanetše go laola le go sepediša tirelo ya maphodisa go ya ka morero wa setšhaba wa bophodisa le ditaelo tša leloko la Kabinete le le rwelego boikarabelo bja bophodisa.
- Komišenare ya Setšhaba, ka tirišano le khuduthamaga ya profense, o swanetše go kgetha mosadi goba monna go ba Komišenare ya profense yeo, efela ge Komišenare ya Setšhaba le khuduthamaga ya profense di palelwa ke go kwana ga go thwalwa ga Komišinare, leloko la Kabinete leo le rwelego maikarabelo a bophodisa le swanetše go ba motseta gareng ga bao ba amegago.
- Dikomišenare tša diprofense di na le maikarabelo a maphodisa diprofenseng tša tšona-
- bjalo ka ge go beilwe molaong wa naga; le
- ka maatla a Komišenare ya Setšhaba, go laola le go sepediša tirelo ya maphodisa go ya ka karolwana ya (2).
- Komišenare wa profense o swanetše go bega go lekgotlapeamelao la profense ngwaga ka ngwaga mabapi le bophodisa ka profenseng, gomme o swanetše go romela khopi ya pego go Komišenare ya Setšhaba.
- Ge Komišenare ya profense e se sa tshepša ke khuduthamaga ya profense, khuduthamaga yeo e ka hloma ditshepedišo tša maleba tša go mo tloša goba go mo šutiša, goba go tšea magato a kgalemo, kgahlanong le Komišenare yeo, go ya ka molao wa naga.
208. Bongwaledi bja maphodisa a baagi
Bongwaledi bja maphodisa a baagi bo swanetše go hlomiwa go ya ka molao wa naga go šoma ka fase ga taolo ya leloko la Kabinete le le rwelego maikarabelo a bophodisa.
Bohlodi
209. Tlhomo le taolo ya ditirelo tša bohlodi
- Tirelo efe goba efe ya bohlodi, ka ntle le karolo ya bohlodi ya madira a tšhireletšo goba tirelo ya maphodisa, e ka hlongwa fela ke Mopresidente bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba, le gona fela go ya ka molao wa naga.
- Mopresidente bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba o swanetše go bea mosadi goba monna bjalo ka hlogo ya tirelo ya bohlodi yeo e hlomilwego go ya ka karolwana ya (1), ebile o swanetše go rwala maikarabelo a sepolitiki taolong le tšhupetšong ya ditirelo tše, goba go kgopela leloko la Kabinete go rwala maikarabelo ao.
210. Maatla, mešomo le tlhokomelo
- Molao wa naga o swanetše go beakanya le go laola maatla le mešomo ya ditirelo tša botseka, go akaretšwa karolo ya mašole a tšhireletšo goba tirelo ya maphodisa, gomme o fe tumelelo ya-
- go kgokaganya ditirelo ka moka tša bohlodi; le
- tlhokomelo ya baagi mabapi le ditirelo ka mohlahlobi yo a beilwego ke Mopresidente, bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba, gomme a amogetšwe ke sephetho se se tšerwego ke Seboka sa Maloko a Palamente ka bouto ya bonyane ye e thekgwago ke peditharong ya maloko a yona.


text:
Borwa ba Afrika
Borwa bja Afrika ke selete sa Afrika seo se lego ka Borwa bja naga. Thutafase le dipolotiki tša dinaga di a fapana go ya ka dinaga tšeo di lego seleteng se.
Tlhalošišo ya Serepa[lokiša | edit source]
Go ya ka [[Dilete tša UN], dinaga tše tlhano tšeo di welago seleteng sa Borwa bja Afrika ke:
Ditlhalošo tše dingwe di re dinaga tše di latelago di wela seleteng se:
- Angola – e wela gape seleteng sa bogare bja Afrika
- Mozambique le Madagascar – e wela gape seleteng sa Afrika Bohlabela
- Malawi, Zambia le Zimbabwe – e wela gape seleteng sa Afrika Bohlabela
- Comoros, Mauritius, Seychelles, Moyotte le Réunion – dihlakahlaka tšeo di lego go Lewatle la Intia
Go ya ka SADC (Appropos), Democratic Republic of the Congo (e wela seleteng sa bogare bja Afrika) le Tanzania e wela seleteng sa Afrika Bohlabela), di wela seleteng sa Borwa bja Afrika. Apropos, Southern African Development Community (SADC) e hlomilwe ka 1980 go hlohleletša tšhomišano gare ga dinaga (tše lesomehlano) seleteng.


text:
Kgaolo ya 2: Molao wa Ditokelo (7-39)
7. Ditokelo
- Molao wo wa ditokelo ke motheo wa temokrasi Afrika Borwa. O šireletša ditokelo tša batho ka moka nageng ya rena gomme o tiišetša dikelo tša temokrasi tša tlhompho ya setho, tekatekano le tokologo.
- Mmušo o swanetše go hlompha, go šireletša, go tšwetšapele le go phethagatša ditokelo tšeo di lego ka go Molao wa Ditokelo.
- Ditokelo tšeo di lego ka Molaong wa Ditokelo di na le mellwane yeo e hwetšwago goba yeo e hlalošitšwego karolong ya 36, goba go gongwe Molaong.
8. Tirišo
- Molao wa Ditokelo o šoma melaong ka moka mme o tlama peomolao, khuduthamaga, lekgotlatoka, le makala ka moka a mmušo.
- Taelo ya Molao wa Ditokelo o tlama motho wa tlhago goba wa semolao ge, le go fihla, ge go kgonagala, go hlokomelwa mohuta wa tokelo goba mohuta wa tshwanelo ye nngwe le ye nngwe yeo e gapeletšwago ke tokelo.
- Ge go dirišwa melawana ya Molao wa Ditokelo go motho wa tlhago goba wa semolao go ya ka karolwana ya (2), kgorotsheko -
- gore e tle e diragatše tokelo ka Molaong, e swanetše go kgontšha, goba ge go hlokega e dire, molaosetlwaedi go fihla moo e lego gore peomolao ga e diragatše tokelo yeo; gomme
- e ka dira melao ya molaosetlwaedi go fokotša tokelo, ge fela phokotšo e sepelelana le karolo ya 36(1).
- Motho wa semolao o swanetše ke ditokelo tšeo di lego ka go Molao wa Ditokelo go ya ka mohuta wa ditokelo le mohuta wa motho yoo wa semolao.
9. Tekatekano
- Batho bohle ba a lekana pele ga molao, mme ba na le tokelo ya tšhireletšo le kholego ya tša molao tše di lekanago.
- Tekatekano e akaretša go ba le boipshino ka botlalo bja ditokelo ka moka le ditokologo. Go tšwetša phihlelelo ya tekano pele phihlelelo ya tekano, magato a semolao le a mangwe ao a hlamilwego ka nepo ya go šireletša le go tšwetšapele batho goba dihlopha tša batho, tšeo di hlokago ka lebaka la kgethollo ya go se loke a ka tšewa.
- Mmušo ga wa swanela go kgetholla thwii goba ka mokgwa wa tharedi motho mang goba mang, lebakeng le itšego goba mabakeng ao a akaretšago mohlobo, bong, kamano, boimana, seemo mabapi le lenyalo, morafe goba setšo, mmala, tshekamelo ya bong, bogolo, bogole, bodumedi, letswalo, tumelo, setšo, polelo le matswalo.
- Ga go motho yo a swanetšego go kgetholla thwii goba ka mokgwa wa tharedi motho yo mongwe ka lebaka le tee goba a mantši go ya ka karolwana ya (3). Molao wa setšhaba o swanetše go dirišwa gore o thibele goba go iletša kgethollo ya go se loke.
- Kgethollo go ya ka lebaka le tee goba a mantši ao a tšweleditšwego go karolwana ya (3) ga se ya loka, ntle le ge go tšweleditšwe gore kgethollo yeo e lokile.
10. Seriti sa botho
Motho mang le mang o na le seriti sa gagwe sa seng, le tokelo ya gore seriti sa gagwe se hlomphiwe le go šireletšwa.
11. Bophelo
Motho mang le mang o na le tokelo ya go phela.
12. Tokologo le tšhireletšego ya motho
- Mang le mang o na le tokelo ya tokologo le tšhireletšo bjale ka ge e le motho, yeo e akaretšago tokelo ya –
- go se amogwe tokologo ka go rata goba ntle le lebaka la go kwagala;
- go se golegwe ntle le tsheko;
- go se angwe ke mehuta yohle ya dintwa e ka ba go tšwa setšhabeng goba mathokong a praebete;
- go se hlorišwe ka mokgwa ofe goba ofe; le
- go se swarwe goba go se hlokofatšwe ka mokgwa wa sehlogo, wa go hloka botho goba wa go nyefola.
- Mang le mang o na le tokelo ya maemo a mmele le a monagano, yeo e akaretšago tokelo ya-
- go tšea diphetho mabapi le tša pelegi;
- tšhireletšo le taolo ya mebele ya bona; le
- go se dirwe diteko tša kalafo goba tša saense ntle le tsebo le tumelo ya bona.
13. Bokgoba, bohlanka le go šomišwa ka kgapeletšo
Ga go motho yoo a swanetšego go dirwa lekgoba, mohlanka goba go šomišwa ka kgapeletšo.
14. Sephiri
- Mang le mang o na le tokelo ya sephiri, yeo e akaretšago tokelo ya gore go se be le-
- phuruphutšo ya bona goba ya magae a bona;
- phuruphutšo ya dithoto tša gagwe;
- go amogwa diphahlo tša gagwe; goba
- tsenatseno dikgokaganong tša bona tša sephiri.
15. Tokologo ya bodumedi, tumelo le kgopolo
- Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya letswalo, bodumedi, maikutlo, tumelo le kgopolo.
- Merero ya bodumedi e ka phethagatšwa ditlhongweng tša mmušo goba ditlhongweng tšeo di thušwago ke mmušo, ge fela ele gore -
- merero yeo e latela melao yeo e beilwego ke ditaolo tša maleba tša setšhaba;
- e phethagatšwa ka mokgwa wa go lekana; le
- tsenelo ya yona ga se ya kgapeletšo ebile ke ya boithaopo.
-
- Karolo ye ga e thibele molao wo o amogelago -
- manyalo ao a phethagatšwago ka fase ga setšo sefe goba sefe, goba tshepedišo ya sedumedi, molao wa motho ka nama goba wa lapa; goba
- ditshepedišo tša molao wa motho ka boyena le molao wa lapa ka fase ga setšo sefe goba sefe, goba seo se latelwago ke batho bao ba latelago tumelo ye itšego.
- Kamogelo go ya ka temana ya (a) e swanetše go sepedišana le karolo ye gammogo le melawana e mengwe ya Molaotheo.
16. Tokologo tlhagišong ya maikutlo
- Mang le mang o na le tokelo ya go ntšha maikutlo, yeo e akaretšago -
- tokologo ya kgašo le diphatlalatši tše dingwe;
- tokologo ya go amogela goba go abela tshedimošo goba dikgopolo;
- tokologo ya boithomelo bja tša bokgabo; le
- tokologo ya tša thuto le dinyakišišo tša saense.
- Tokelo mo karolwaneng ya (1) ga e akaretše -
- tlhohleletšo ya ntwa;
- tlhohleletšo ya kgaruru ye e okaokago; goba
- khuetšo ya lehloyo leo le itshamilego godimo ga mohlobo, morafe, bong goba bodumedi, leo le tsošago tlhohleletšo ye e ka hlolago kotsi.
17. Kgobokano, tšhupetšo, kgwabo le ngongorego
Mang le mang o na le tokelo, ka khutšo ka ntle le go itlhama, go kgobokana, go dira ditšhupetšo, go gwaba, le go tliša dingongorego.
18. Tokologo ya kwano
Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya go kwana le ba bangwe.
19. Ditokelo tša dipolitiki
- Moagi yo mongwe le yo mongwe o lokologile go dira dikgetho tša dipolitiki, tšeo di akaretšago tokelo ya -
- go hlama phathi ya dipolitiki;
- go kgatha tema medirong ya, goba go kalatša maloko legatong la phathi ya dipolotiki; le
- go dira lesolo la phathi ya dipolitiki goba lebakeng la yona.
- Moagi yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go kgatha tema dikgethong tše di lokologilego tša ka mehla tša lekgotlapeamelao leo le hlomilwego go ya ka Molaotheo.
- Moagi yo mogwe le yo mongwe yo mogolo o na le tokelo ya -
- go bouta dikgethong tša lekgotlapeamelao lefe goba lefe leo le hlomilweng go ya ka Molaotheo, le go dira bjalo sephiring; le
- go ba nkgetheng ditirelong tša setšhaba gomme, ge a kgethilwe, a tšee maemo ao.
20. Boagi
Ga go na moagi yo a swanetšego go amogwa boagi.
21. Tokologo ya mosepelo le madulo
- Mang le mang o na le tokologo ya mosepelo.
- Mang le mang o na le tokelo ya go tloga Repabliking.
- Moagi yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go tsena, go ba gona le go dula kae le kae ka Repabliking.
- Moagi mang le mang o na le tokelo ya go ba le pasporoto.
22. Tokologo ya go gweba, mošomo le profešene
Moagi yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go ikgethela kgwebo ya gagwe, mošomo goba profešene ka tokologo. Ditiro tša kgwebo, mošomo goba profešene di ka laolwa ke molao.
23. Dikamano medirong
- Mang le mang o na le tokelo ya go swarwa gabotse dikamanong tša modiro.
- Mošomi yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya -
- go hloma le go ba leloko la yunione ya bašomi;
- go kgatha tema mererong le mananeong a yunione ya bašomi; le
- go straeka mošomong.
- Mongmošomo yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go -
- hloma le go ba leloko la mekgatlo ya bengmešomo; le
- kgatha tema medirong le mananeong a mekgatlo ya bengmešomo.
- Yunione ye nngwe le ye nngwe ya bašomi le mokgatlo wo mongwe le wo mongwe wa bengmešomo o na le tokelo ya -
- go laola tshepedišo ya yona, mananeo le mediro;
- go beakanya; le
- go hloma le go ba maloko a fetereišene.
- Yunione ye nngwe le ye nngwe ya bašomi, mokgatlo wa bengmešomo le mongmošomo ba na le tokelo ya go tsenela ditherišano ka seboka. Molao wa setšhaba o ka bewa go laola ditherišano ka seboka. Bogolo bjoo molao o ka direlago tokelo mollwane mo Kgaolong ye, mollwane woo o swanetše go sepelelana le karolo ya 36 (1).
- Molao wa setšhaba o ka amogela dipeakanyo tša tšhireletšo tša yunione tšeo di hwetšwago ka ditumelelanong tša seboka. Bogolo bjoo molao o ka direlago tokelo mollwane mo Kgaolong ye, mollwane woo o swanetše go sepelelana le karolo ya 36 (1).
24. Tikologo
- Mang le mang o na le tokelo-
- go ba tikologong yeo e se nago le kotsi bophelong bja gagwe goba go pheleng gabotse ga gagwe; le
- go šireletša tikologo, kholegong ya meloko ya bjale le ya ka moso, ka magato a melao ya maleba le e mengwe yeo e-
- thibelago tšhilafatšo ya tikologo le phokodišo ya tlhago;
- tšwetšago pele pabalelo ya tlhago; le
- lotago le go hlabolla tlhago ye e tlogo tšea lebaka le letelele le tšhomišo ya methopo ya tlhago ka nepo ya go tšwetšapele tlhabollo ya maleba ya ekonomi ya setšhaba.
25. Thoto
- Ga go motho yo a swanetšego go tšeelwa thoto ntle le go ya ka molao woo o amago mang le mang, le gona ga go molao woo o swanetšego go dumelela go tšeelwa ga thoto ka go rata.
- Thoto e ka amogwa fela ka go latela molao wo o amago mang le mang–
- morerong wa setšhaba goba go phetha dikgahlego tša setšhaba; le
- go ya ka go lefa, seroto seo e lego gore nako le mokgwa wa tefo wo e lego gore o ka ba o kwanetšwe ke bao ba amegago goba o rerilwe goba o amogetšwe ke kgorotsheko.
- Seroto sa pušetšo, nako le mokgwa wa tefo di swanetše go ba tša toka le tše di lekanago, di bontšha tekatekano gare ga dikgahlego tša setšhaba le dikgahlego tša bao ba amegago, go šetšwa mabaka a a swanetšego, go akaretšwa-
- tšhomišo ya bjale ya thoto;
- histori ya khwetšo le tšhomišo ya thoto;
- boleng bja mmaraka bja thoto;
- maemo a dipeeletšothwii tša mmušo le dithušo khwetšong le tlhabollong ya mohola ya kapitale ya thoto; le
- lebaka la kamogo.
- Mabakeng a karolo ye-
- kgahlego ya setšhaba e akaretša boikgafo bja setšhaba kabongleswa ya naga, le dikabongleswa tšeo di tla tlišago tekatekano phihlelelong ya methopo ya tlhago ya Afrika Borwa; le gore
- thoto ga e ame naga fela.
- Mmušo o swanetše go tšea magato ao a kwagalago a peomolao le amangwe, ka maatla a wona, go tliša maemo ao a tla kgontšhago baagi go ikhweletša lefase ka go lekana.
- Motho goba setšhaba seo bodulo bja sona bo tekatekišwago ke melao ya peleng ya kgethollo ya semorafe goba ditiro, se swanetše, go ya ka Molao wa Palamente, go hwetša bodulo bjo bo tiišitšwego ke molao goba go hwetša thušo e nngwe yeo e swanago ya peakanyoleswa.
- Motho goba setšhaba seo se amogilweng naga morago ga la 19 Juni 1913 ka lebaka la melao ya peleng ya kgethollo ya semorafe goba ditiro, se swanetše, go ya ka Molao wa Palamente, go bušetšwa naga yeo goba go hwetša peakanyoleswa ye e lekanego.
- Ga go tlhagišo efe goba efe ya karolo ye yeo e ka thibelago mmušo go tšea magato a semolao le a mangwe go hwetša naga, meetse le dikaboleswa tše dingwe tša go swana le tšona, nepo e le go beakanyaleswa dipoelo tša kgethollo ya semorafe, ge fela e le gore phapogo efe goba efe ditlhagišong tša karolo ye di sepelelana le ditlhagišo tša karolo ya 36(1).
- Palamente e swanetše go bea molao wo o ukangwego karolwaneng ya (6).
26. Kago ya Dintlo
- Mang le mang o na le tokelo ya go ba le ntlo ya maleba.
- Mmušo o swanetše go tšea magato a maleba a molao le a mangwe, ka maatla a wona, go fihlela phethagatšo ya kgato ka kgato ya tokelo ye.
- Ga go motho yo a swanetšego go ntšhwa ka ngwakong wa gagwe goba ngwako wa gagwe o phušulwe ntle le taelo ya kgorotsheko yeo e dirilwego ka morago ga go ela hloko mabaka ka moka a a amegago. Ga go molao wo o swanetšego go dumelela go ntšhiwa ga batho magaeng ka boithatelo.
27. Tlhokomelo ya tša maphelo, dijo, meetse le tšhireletšo ya leago
- Mang le mang o na le tokelo ya phihlelelo ya-
- ditirelo tša tlhokomelo ya tša maphelo, go akaretšwa le tlhokomelo ya maphelo go tša pelegi;
- dijo le meetse tše di lekanego; le
- tšhireletšo ya tša leago, go akaretšwa, ge e le gore ga ba kgone go ithuša ka bobona le bao ba ba tshepilego, thušo ya selegae yeo e swanetšego.
- Mmušo o swanetše go tšea magato a maleba a semolao le a mangwe, ka maatla a wona, go fihlela phethagatšo, kgato ka kgato ya ye nngwe le ye nngwe ya ditokelo tše.
- Ga go motho yo a swanetšego go ganwa ka kalafo ya tšhoganyetšo.
28. Bana
- Ngwana yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya-
- leina le tokelo ya go ba wa naga ye a belegetšwego go yona;
- go hlokomelwa ke lelapa goba motswadi, goba hlokemelo ye swanetšego ge a tlošitšwe lelapeng;
- phepo ya motheo, madulo, ditirelo tša maphelo tša motheo le ditirelo tša leago;
- go šireletšwa go swarompe, hlokomologo, tlaišo goba go se hlokomelwe;
- go šireletšwa go tlaišo ya tša go šoma
- go se dirišwe goba go se dumelelwe go dira mošomo goba go abela ditirelo tšeo di -
- sa swanelago go motho wa mengwaga ya go lekana le ya ngwana yo; goba
- ka beyago kotsing go phela gabotse ga ngwana, thuto, boitekanelo bja mmele le monagano, goba semoya, maitshwaro goba tšwelopele setšhabeng;
- go se golegwe, ntle le ge seo e le kgato fela yeo e ka tšewago, gomme ge go le bjalo, godimo ga ditokelo tšeo ngwana yoo a di fiwago ka fase ga dikarolo tša 12 le 35, ngwana yoo a ka golegwa fela nakwana e nnyane ya maleba; le gona o na le tokelo ya go -
- hlaolwa bagolegweng bao ba nago le mengwaga ya ka godimo ga 18; gomme
- a swarwe ka mokgwa wo, a bewe maemong ao a tšeago šedi ya bogolo bja ngwana;
- gore ngwana yoo a be le ramolao wa mmušo yoo ebilego a lefša ke mmušo, melatong yeo e amago ngwana, ge e le gore tlhokego ya toka e ka tšwelelela; le
- go se šomišwe thwii dithulanong tšeo go itlhamilwego gape le go šireletšwa mabakeng a dithulano tšeo go itlhamilwego.
- Dikgahlego tša ngwana di bohlokwa kudu mererong e mengwe le e mengwe ye e amago ngwana yoo.
- Mo karolong ye lentšu le “ngwana” le šupa motho yo a lego ka fase ga mengwaga e 18.
29. Thuto
- Mang le mang o na le tokelo ya -
- go hwetša thuto ya motheo, go akaretšwa thutomotheo ya ba bagolo; le
- go tšwetša pele thuto yeo mmušo, go ya ka mabaka a a kwešišegago, o swanetše go tšea magato a maswanedi go dira gore e hwetšwagale le go fihlelelwa.
- Mang le mang o na le tokelo ya go hwetša thuto ka leleme la semmušo goba maleme a boikgethelo bja bona dihlongweng tša thuto tša setšhaba moo thuto yeo e tlogago e kgonagala. Go kgonthišiša phihlelelo le phethagatšo ya tokelo ye, mmušo o swanetše go hlokomela maano ka moka a thuto, go akaretšwa dihlongwa tša thuto ya go rutwa ka polelo e tee, go hlokometšwe -
- tekatekano;
- kgonagalo; le
- phišegelo ya go nyaka go beakanyaleswa ditlamorago tša melao ya maloba ya kgethollo ya semorafe le mekgwa.
- Motho yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go hloma le go lota, ka ditshenyegelo tša gagwe, dihlongwa tša thuto tše di ikemetšego tšeo di -
- sa kgethollego ka lebaka la morafe;
- ngwadišitšwego le mmušo; le
- go lota maemo a thuto ao a sego ka fase ga ao a lego dihlongweng tša thuto tša setšhaba.
- Karolwana ya (3) ga e thibele dithušo tša mmušo dihlongweng tše di ikemetšego tša thuto.
30. Leleme le setšo
Mang le mang o na le tokelo ya go šomiša leleme la gagwe le go kgatha tema bophelong bja setšo sa kgetho ya gagwe, efela ga go yo a diragatšago ditokelo tše a ka dirago bjalo ka tsela ye e lego kgahlanong le mabaka a itšego a Molao wa Ditokelo.
31. Ditšhaba tša setšo, bodumedi le tša maleme
- Batho ba e lego ditho tša setšhaba sa setšo, bodumedi goba sa leleme ga ba swanela go ganetšwa tokelo, le maloko a mangwe a setšhaba seo -
- go ipshina ka setšo sa bona, go latela bodumedi bja bona le go šomiša leleme la bona; le
- go hloma, go itswalanya le go lota setšo, bodumedi le ditlemagano le mekgatlo e mengwe ya setšhaba.
- Ditokelo karolwaneng ya (1) di ka no se šomišwe ka tsela yeo e tla bago kgahlanong le ditlhagišo tše dingwe tša Molao wa Ditokelo.
32. Phihlelelo ya tshedimošo
- Mang le mang o na le tokelo ya go fihlelela -
- tshedimošo efe goba efe yeo e swerwego ke mmušo; le
- tshedimošo efe goba efe yeo e swerwego ke motho o mongwe yeo e tsomegago gore go phethagatšwe goba go šireletšwe tokelo efe goba efe.
- Molao wa setšhaba o swanetše go bewa gore go phethagatšwe tokelo ye gomme o ka fa magato a maleba go imolla mmušo mathateng a taolo le a ditšhelete.
33. Kgatotaolo ye e lokilego
- Mang le mang o na le tokelo ya go hwetša kgatotaolo yeo e lego molaong, ye e kwalago, yeo e sepedišwago ka tsela ya maleba.
- Mang le mang yo ditokelo tša gagwe di amilwego gampe ke kgatotaolo o na le tokelo ya go fiwa mabaka ao a ngwadilwego.
- Molao wa setšhaba o swanetše go bewa go maatlafatša ditokelo tše, gomme o swanetše-
- go hlagiša tekololefsa ya kgatotaolo ke kgorotsheko goba, ge e le gore go swanetše, kgoro ya go ikemela ya go se tšee lehlakore;
- go bea maikarabelo go mmušo go maatlafatša ditokelo tšeo di beilwego dikarolwaneng tša (1) le (2); le
- go tšwetšapele taolo ye e šomago gabotse.
34. Tumelelo go dikgorotsheko
Mang le mang o na le tokelo ya gore phapano efe goba efe yeo e ka rarollwago ka tirišo ya molao, e theetšwe phatlalatša pele ga kgoro ya tsheko goba, moo go kgonegago, lekgotla goba foramong e nngwe ye e ikemetšego ya go se tšeye lehlakore.
35. Batho bao ba swerwego, ba golegilwego le ba latofatšwago
- Mang le mang yo a swerwego ka go oba molato o na le tokelo ya -
- go homola;
- go tsebišwa ka bonako -
- ka tokelo ya gagwe ya go homola; le
- go lemošwa ka ditlamorago tša go se homole;
- go se gapeletšwe go dira boipobolo bofe goba bofe goba go dumela se sengwe seo se ka šomišwago bjalo ka bohlatse kgahlanong le yena;
- go tlišwa pele ga kgorotsheko ka pela ka mo go ka kgonegago, fela e sego ka morago ga -
- diiri tše 48 ka morago ga go swarwa; goba
- mafelelong a letšatši la pele la tsheko morago ga ge diiri tše 48 di fetile, ge e le gore diiri tše 48 di fela ka ntle ga diiri tša tlwaelo tša kgorotsheko goba ka letšatši leo e sego la tlwaelo la tsheko;
- ka letšatši la mathomo la go tšwelela pele ga kgorotsheko, a latofatšwe goba a tsebišwe lebaka leo le dirago gore go golegwa ga gagwe go tšwelepele goba a lokollwe; le
- go lokollwa kgolegong ge dikgahlego tša toka di dumela, go ya ka mabaka a a kwalago.
- Mang le mang yo a golegilwego, go akaretšwa le mogolegwa yo a ahlotšwego, o na le tokelo ya -
- go tsebišwa ka pele lebaka leo le mo dirilego gore a swarwe;
- go kgetha le go boledišana le ramolao, le go tsebišwa ka tokelo ye ka bonako;
- gore mmušo o mo fe ramolao o a lefšago ke mmušo, ge go hloka toka go ka tšwelela, le go tsebišwa ka tokelo ye ka bonako;
- go ganetšana le go ba molaong ga go swarwa ga gagwe pele ga kgorotsheko gomme, ge go swarwa go se molaong, a lokollwe;
- go mabaka a kgolego ao a sepelelanago le seriti sa botho, go akaretšwa bonnyane go diragatša le tlhagišo, ka ditshenyegelo tša mmušo, tša bodulo bjo bo lekanego, phepo, ditlabelo tša go bala le kalafo; le
- go kgokagana le go etelwa ke -
- mogatša goba molekane;
- wa leloko;
- moeletši yo a ikgethetšego yena wa sedumedi; le
- ngaka yeo a ikgethetšego yona.
- Mang le mang yo a latofatšwago o na le tokelo ya go sekišwa ka tsela ya toka, yeo e akaretšago tokelo ya -
- go tsebišwa ka ga tatofatšo ya gagwe le dintlha tše di lekanego go mo kgontšha go fetola tatofatšo yeo;
- go fiwa nako le ditlabelo tšeo di lekanego gore a kgone go itokišetša tsheko;
- go sekišwa phatlalatša pele ga kgoro ya tsheko ya mehleng;
- go ba le tshekišo yeo e thomago e bile e felago ka ntle le titelo yeo e sa kwešišagalego;
- go ba gona ge a sekišwa;
- go kgetha, le go emelwa ke ramolao, le go tsebišwa ka tokelo ye ka pela;
- gore mmušo o mo fe ramolao o a lefšago ke mmušo, ge go hloka toka go ka tšwelela, le go tsebišwa ka tokelo ye ka bonako;
- go tšewa bjalo ka motho yo a se nago molato, go homola, le go se fe bohlatse nakong ya tshepedišo ya tsheko;
- go fa bohlatse, le go ganetšana le bohlatse;
- go se gapeletšwe go fa bohlatse bjo a ka ipofago ka bjona;
- go sekišwa ka leleme leo yena molatofatšwa a le kwešišago goba, ge e le gore seo ga se kgonagale, go dira gore ditshepedišo di hlathollelwe lelemeng leo;
- go se bonwe molato ka tiro goba go se phethagatše moo go sego gwa ba tlolo ya molao ka fase ga molao wa setšhaba goba wa ditšhabatšhaba ka nako yeo o sego wa dirirwa goba o sego wa phethagatšwa;
- go se sekišwe tlolong ya molao ka lebaka la tiro goba go se phethagatše moo e lego gore mosekišwa o šetše a kile a se bonwe molato goba a ilego a golegelwa yona;
- go holegeng ga dikotlo tše di sego tše kgolo tšeo di laetšwego, ge dikotlo tše di laetšwego tša tlolo ya molao di fetošitšwe gareng ga nako yeo tlolo ya molao e dirilwego le nako ya go kwebja; le
- go dira boipiletšo bja, goba go lekola lefsa ka kgorokgolo ya tsheko.
- Neng le neng ge karolo ye e nyaka gore tshedimošo e fiwe motho, tshedimošo yeo e swanetše go fiwa ka leleme leo motho a yoo a le kwešišago.
- Bohlatse bjo bo hweditšwego ka tsela yeo e ganetšanago le tokelo efe goba efe ye e lego ka go Molao wa Ditokelo bo swanetše go phaelwa thoko ge e le gore go amogela bohlatse bjoo go tla dira gore tsheko e se be le toka goba mohlomongwe bo be kgahlanong le tirišo ya toka.
36. Mollwane wa ditokelo
- Ditokelo tše di lego ka Molaong wa Ditokelo di ka ba le mellwane fela go ya ka molao wo o akaretšago mang le mang ge e le gore mollwane wo o a kwala e bile o molaong setšhabeng seo se lokologilego sa temokrasi seo se theilwego ka seriti sa botho, tekatekano le tokologo, go elwa hloko mabaka ka moka ao a amegago, go akaretšwa -
- mohuta wa tokelo;
- bohlokwa le maikemišetšo a mollwane;
- mohuta le bogolo bja mollwane;
- kamano magareng ga mollwane le maikemišetšo a yona; le
- mokgwa woo o sa šitišego phihlelelo ya maikemišetšo ao.
- Ka ntle le ge go hlagišitšwe karolwaneng ya (1) goba ditlhagišong tše dingwe tša Molaotheo, ga go molao wo o swanetšego go direla tokelo yeo e tiišeditšwego ka go Molao wa Ditokelo mollwane.
37. Maemo a tšhoganetšo
- Maemo a tšhoganetšo a ka goeletšwa fela go ya ka Molao wa Palamente, le gona fela ge -
- bophelo bja setšhaba bo tšhošetšwa ka ntwa, tlhaselo, tsogelokakaretšo, tlhakahlakano, masetlapelo a tlhago goba maemo a mangwe tšhoganetšo a setšhaba; le
- kgoeletšo e hlokega go tliša khutšo le kagišo.
- Kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo, le molao ofe goba ofe woo o dirilwego goba magato a mangwe ao a tšerwego go latela kgoeletšo yeo, di ka šoma fela -
- kholofelong; le
- mo matšatšing ao a sa fetego a 21 go tloga letšatšing la kgoeletšo, ntle le ge Seboka sa Maloko a Palamente se ka tšea sephetho sa go katološa kgoeletšo. Seboka sa Maloko a Palamente se ka tšea sephetho sa go katološa maemo a tšhoganetšo ka dikgwedi tše sa fetego tše tharo ka nako e tee. Katološo ya mathomo ya kgoeletšo ya tšhoganetšo e swanetše go tšewa ka sephetho seo go dumelelwanego ka sona ke bontši bja dibouto tša maloko a Seboka sa Maloko a Palamente. Katološo ye nngwe le ye nngwe yeo e latelago e swanetše go tšewa ke bouto ya bonyane diperesente tše 60 tša maloko a Seboka sa Maloko a Palamente. Sephetho seo se tšewago go ya ka temana ye se swanetše go tšewa fela morago ga ngangišano ya phatlalatša ya setšhaba Kgobokanong ya Palamente.
- Kgoro efe goba efe ya tsheko e ka ahlola go ba molaong ga -
- kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo;
- katološo efe goba efe ya kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo; goba
- molao ofe goba ofe wo o dirilwego goba kgato ye e tšerwego go latela kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo.
- Molao wo mongwe le wo mongwe wo o dirwago go latela kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo o ka fapoga go Molao wa Ditokelo go fihla fela ge -
- go fapoga go tlogago go tsomega ka kgoeletšo ya tšhoganetšo; le ge
- molao -
- o sepelelana le ditlamego tša Repabliki go ya ka molao wa boditšhabatšhaba woo o šomišwago ge go na le kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo;
- o kwana le karolwana ya (5); ebile
- o phatlaladitšwe ka Kuranteng ya Mmušo wa setšhaba ka pela ka mo go kgonegago morago ga go bewa.
- Ga go Molao wa Palamente woo o dumelelago kgoeletšo ya tšhoganetšo, ebile ga go molao woo o dirwago goba kgato efe goba efe yeo e ka tšewago go latela kgoeletšo ya tšhoganetšo, yeo e ka dumelago goba go dumelela go-
- go lebalela mmušo, goba motho mang goba mang yo a dirilego tiro ye e sego molaong;
- go fapoga go gongwe le go gongwe karolong ye; goba
- go fapoga go gongwe le go gongwe karolong yeo e ukamilwego kholomong ya 1 ya Lenaneo la Ditokelo tšeo Go sa swanelwago go Fapogwa go Tšona, go bogolo bjo bo bontšhwago go lebana le karolo ya kholomo ya 3 ya lenaneo.
Lenaneo la Ditokelo tše Go sa swanelago go Fapogwa go Tšona##
- Ge motho mang goba mang a golegilwe ntle le tsheko go latela phapogo go ditokelo tša gagwe ka lebaka la kgoeletšo ya maemo a tšhoganetšo, mabaka a a latelago a swanetše go hlokomelwa:
- Leloko la lapa la motho o mogolo goba mogwera wa motho yo a golegilwego o swanetše go tsebišwa ka pela ka moo go kgonegago, a tsebišwe goremotho yoo o golegilwe.
- Tsebišo e swanetše go gatišwa ka Kuranteng ya Mmušo ya setšhaba pele ga ge matšatši a mahlano a morago ga ge motho a swerwe a fela, a bolela leina la mogolegwa le lefelo la kgolego le go bolela ka magato a tšhoganetšo ao motho yoo a golegilwego ka fase ga wona.
- Mogolegwa o swanetše go dumelelwa go ikgethela, le go etelwa nako ye nngwe le ye nngwe ye e kwalago, ke ngaka.
- Mogolegwa o swanetše go dumelelwa go ikgethela, le go etelwa nako ye nngwe le ye nngwe ye e kwalago, ke ramolao.
- Kgorotsheko e swanetše go lekodišiša mabaka a kgolego ka pele ka moo go kgonegago, e fela e sego morago ga matšatši a 10 morago ga gore motho yoo a golegwe, gomme kgorotsheko e swanetše go lokolla mogolegwa ka ntle le ge go hlokega go tšwelapele ka go golega go tliša khutšo le molao.
- Mogolegwa yo a sa lokollwego go ya ka tekolo ya ka fase ga temana ya (e), goba yoo a sa lokollwego go ya ka tekolo ya temana ye, a ka dira kgopelo go kgorotsheko go lekodišiša lefsa go tšwelapele ka kgolego ya gagwe nako ye nngwe le ye nngwe morago ga ge matšatši a 10 a tekolo ya pele a fetile, gomme kgorotsheko e swanetše go lokolla mogolegwa ntle le ge go sa hlokega go tšwelapele ka kgolego go tliša khutšo le toka.
- Mogolegwa o swanetše go dumelelwa go tšwelelapele ga kgorotsheko efe goba efe ka sebele pele kgorotsheko yeo e lekodišiša maemo a gagwe a go golegwa, go emelwa ke ramolao tshekong yeo, le go dira dikgopelo kgahlanong le go tšwetšwapele ga kgolego ya gagwe.
- Mmušo o swanetše go tšweletša mabaka ao a ngwadilwego pele ga kgorotsheko ao ka ona o hlalošago mabaka a go tšwetšapele kgolego ya mogolegwa yoo, ebile o swanetše go fa khopi ya mabaka ao go mogolegwa bonyane matšatši a mabedi pele kgorotsheko e lekola lefsa go swarwa ga motho yoo.
- Ge kgorotsheko e lokolla mogolegwa, motho yoo ga a swanela go golegwa gape mabakeng ao a swanago le ao a bego a golegilwe ka ona, ntle le ge mmušo o ka tliša mabaka a go kwagala a go golega motho yoo gape.
- Dikarolwana tša (6) le (7) ga di šomišwe bathong bao e sego baagi ba Afrika Borwa bao ba golegilwego ka lebaka la phapano ya ntwa ya boditšhabatšhaba. Eupša mmušo o swanetše go obamela maemo ao a tlamago Repabliki ka fase ga molao wa setho wa boditšhabatšhaba mabapi le kgolego ya batho bao.
38. Phethagatšo ya ditokelo
- Mang le mang yoo a ngwadilwego karolong ye o na le tokelo ya go ya go kgorotsheko
ya maswanedi moo a tlilego go bega gore tokelo ya ka Molaong wa Ditokelo e tshetšwe goba e nyaditšwe, le kgorotsheko e ka mo fa kimollo yeo e swanetšego, go akaretšwa le go tsebagatšwa ga ditokelo tšeo. Batho bao ba ka boledišanago le kgoro ke -
- mang le mang yoo a emelago dikgahlego tša gagwe ka nama;
- mang le mang yoo a emelago batho ba bangwe bao ba palelwago ke go ikemela ka bobona;
- mang le mang yoo a emego bjalo ka leloko la, goba a emetšego dikgahlego tša sehlopha goba legoro la batho;
- mang le mang yoo a emelago dikgahlego tša setšhaba; le
- mokgatlo wo o emelago dikgahlego tša maloko a wona.
39. Tlhathollo ya Molao wa Ditokelo
- Ge go hlathollwa Molao wa Ditokelo, kgorotsheko, lekgotlatshekišo la setšo goba foramo -
- e swanetše go tšwetšapele melao yeo e laolago setšhaba seo se lokologilego sa temokrasi se se theilwego godimo ga seriti sa botho, tekatekano letokologo;
- e swanetše go hlokomela molao wa boditšhabatšhaba; le
- go ka no diriša molao wa dinaga tše dingwe.
- Ge go hlathollwa molao ofe goba ofe, le ge go dirwa molaotlwaelo goba molao wa setšo, kgorotsheko efe goba efe, kgorotshekišo efe goba efe ya setšo goba foramo di swanetše go tšwetšapele phišego, sephetho le maikemišetšo a Molao wa Ditokelo.
- Molao wa Ditokelo ga o ganetše go ba gona ga ditokelo tše dingwe goba ditokologo tšeo di amogelwago goba di fiwago ke molaotlwaelo, molao wa setšo goba molao, ge fela di nyalelana le Molao wo.


text:
METHALOTLHAHLI YA KGONAGALO YA TŠHOMIŠO YA PORAOSA
Methalotlhahli ya kakaretšo
- Dibešene tša bjale tša Adobe Flash player le Adobe Reader di swanetše go dirišwa bakeng sa eFiling le bešene ya bjale ya Adobe AIR bakeng sa e@syFile™ Employer:
- Na o hwetša molaetša go eFiling wa 'Loading...busy preparing your form?'
O swanetše go tloša cache ya gago gomme o time ‘pop-up blocker’ ya gago, o latele dikgato tša rena tše bonolo.
- Bjale ka ge Adobe e se sa thekga Linux, o ka tlhoma poraosa ya Chrome bjalo ka ya go šomela go mokgwatšhomo wa tshepetšo ya Linux. Poraosa ya Chrome e na le ditsenya (plug in) tša go agelwa ka gare bakeng sa bešene ya bjale ya Flash.
Go lebelela di-PDF ka go poraosa
Poraosa enngwe le enngwe e na le peakanyo (setting) ya yona ya go laola ka fao di-PDF di bulegago ka gona go letlakala la wep. Go lebelela PDF ka katlego go poraosa e itšeng, kgotla poraosa ya gago ya maleba mo fase: