text:
‘Bjale le Setšhaba sa Modimo’
“Le kile la se be setšhaba sa Modimo, eupša bjale le setšhaba sa Gagwe.”—1 PET. 2:10.
1, 2. Ke phetogo efe yeo e diragetšego ka Pentekoste ya 33 C.E., gona ke bomang bao e ilego ya ba ditho tša setšhaba se sefsa sa Jehofa? (Bona seswantšho se se lego ka mo godimo.)
LETŠATŠI la Pentekoste ya 33 C.E. e bile le legolo kudu historing ya batho ba Jehofa mo lefaseng. Go ile gwa direga phetogo e kgolo kudu. Letšatšing leo, Jehofa o ile a diriša moya wa gagwe o mokgethwa go tswala setšhaba se sefsa—Isiraele ya moya, yona “Isiraele ya Modimo.” (Bagal. 6:16) E be e tla ba lekga la mathomo ga e sa le go tloga mehleng ya Aborahama moo batho ba Modimo ba bego ba ka se sa hlaolwa ka lebollo la nama. Go e na le moo, Paulo o ngwadile mabapi le setho se sengwe le se sengwe sa setšhaba seo se sefsa gore: “Lebollo la gagwe ke la pelo ka moya.”—Baroma 2:29.
2 Ditho tša mathomo tša setšhaba se sefsa sa Modimo e bile baapostola le barutiwa ba bangwe ba Kriste ba ka godimo ga ba lekgolo bao ba bego ba bokane gotee ka phapošing ya ka godimo kua Jerusalema. (Dit. 1:12-15) Ba ile ba amogela moya o mokgethwa, woo o ba dirilego gore e be barwa ba Modimo bao ba tloditšwego ka moya. (Baroma 8:15, 16; 2 Bakor. 1:21) Se e be e le bohlatse bja gore kgwerano e mpsha e thomile go šoma, e lego kgwerano yeo mmoelanyi wa yona e lego Kriste le yeo madi a gagwe a dirilego gore e šome. (Luka 22:20; bala Baheberu 9:15.) Ka go re’alo, barutiwa ba ba ile ba fetoga ditho tša setšhaba se sefsa sa Jehofa, batho bao a sa tšwago go ba kgetha. Moya o mokgethwa o ile wa dira gore ba kgone go bolela ditaba tše dibotse ka maleme a fapafapanego ao a bego a bolelwa ke Bajuda le batho bao ba bego ba sokologetše tumelong ya Sejuda bao ba bego ba tlile Jerusalema ba etšwa dileteng ka moka tša Mmušo wa Roma go tlo bina Monyanya wa Dibeke wa Bajuda, goba Pentekoste. Batho ba ba ile ba kwa le go kwešiša ka maleme a gabo bona “matete a Modimo” ao a bego a bolelwa ke Bakriste bao ba tloditšwego ka moya.—Dit. 2:1-11.
SETŠHABA SE SEFSA SA MODIMO
3-5. (a) Ke’ng seo Petro a ilego a se botša Bajuda letšatšing la Pentekoste? (b) Ke megato efe e latelanago yeo e dirilego gore setšhaba se sefsa sa Jehofa se gole nywageng ya ge se be se sa tšwa go tswalwa?
3 Jehofa o ile a diriša moapostola Petro go etelela pele go bulela Bajuda le bao ba bego ba sokologetše tumelong ya Sejuda tsela ya go ba ditho tša setšhaba se seo se sa tšwago go tswalwa, e lego phuthego ya Bokriste. Ka letšatši la Pentekoste, Petro o ile a botša Bajuda ka sebete gore ba swanetše go amogela Jesu, yena yo ba mo “[kokotetšego] koteng,” ka gobane “Modimo o mo dirile Morena le Kriste.” Ge lešaba leo le be le botšiša gore le dire eng, Petro o ile a araba ka gore: “Itsholeng gomme yo mongwe le yo mongwe a kolobetšwe leineng la Jesu Kriste bakeng sa tebalelo ya dibe tša lena, ke moka le tla amogela mpho e sa lefelelwego ya moya o mokgethwa.” (Dit. 2:22, 23, 36-38) Letšatšing leo, batho ba e ka bago ba 3 000 ba ile ba tlaleletša setšhaba se sefsa sa Isiraele ya moya. (Dit. 2:41) Ka morago ga moo, go nea bohlatse ka mafolofolo ga baapostola go ile gwa tšwela pele go tšweletša dienywa tše dintši. (Dit. 6:7) Setšhaba seo se sefsa se be se gola.
4 Ka morago, ditaba tše dibotse di ile tša botšwa le Basamaria, gomme gwa ba le mafelelo a mabotse. Ba bantši ba bona ba ile ba kolobetšwa ke moebangedi Filipi, eupša ba se tšhollelwe moya o mokgethwa ka yona nako yeo. Sehlopha se bušago kua Jerusalema se ile sa romela moapostola Petro le moapostola Johane go Basamaria bao ba sokologilego, “ba ba bea diatla gomme ba amogela moya o mokgethwa.” (Dit. 8:5, 6, 14-17) Ka baka leo, Basamaria le bona ba ile ba fetoga ditho tše di tloditšwego ka moya tša Isiraele ya moya.
5 Ka 36 C.E., Petro o ile a dirišwa gape go bulela ba bangwe tsela ya go ba ditho tša setšhaba se sefsa sa Isiraele ya moya. Se se diragetše ge a be a nea bohlatse go tona ya madira a Roma e lego Koronelio le go metswalo ya gagwe gotee le bagwera. (Dit. 10:22, 24, 34, 35) Beibele e re: “Eitše ge Petro a sa bolela . . . , bohle [bao e sego Bajuda] bao ba kwago lentšu ba amogela moya o mokgethwa. Ke moka badumedi ba ba bolotšego bao ba bego ba tlile le Petro ba makala, gobane mpho e sa lefelelwego ya moya o mokgethwa e be e tšhollelwa le go batho ba ditšhaba.” (Dit. 10:44, 45) Ka go re’alo, ga bjale badumedi bao ba bego ba se ba bolla ba Bantle le bona e be e ka ba ditho tša setšhaba se sefsa sa Isiraele ya moya.
“BATHO BA LEINA LA GAGWE”
6, 7. Ke ka ditsela dife ditho tša setšhaba se sefsa di bego di tla ba “batho ba leina la [Jehofa],” gona di ile tša dira seo go fihla bokgoleng bofe?
6 Sebokeng sa sehlopha se bušago sa Bakriste ba lekgolong la pele la nywaga seo se ilego sa swarwa ka 49 C.E., morutiwa Jakobo o itše: “Simeoni [Petro] o laodišitše ka botlalo kamoo Modimo ka lekga la pele a ilego a retologela ditšhabeng go amogela batho ba leina la gagwe go tšwa go tšona.” (Dit. 15:14) Batho ba bao ba bego ba sa tšwa go kgethwa bao ba bitšwago ka leina la Jehofa ba be ba tla akaretša Bajuda le badumedi bao e sego Bajuda. (Baroma 11:25, 26a) Ka morago, Petro o ile a ngwala gore: “Le kile la se be setšhaba sa Modimo, eupša bjale le setšhaba sa Gagwe.” Petro o boletše morero wa setšhaba seo ka gore: “Lena le ‘morafo wo o kgethilwego, boperisita bja bogoši, setšhaba se sekgethwa, batho ba e lego leruo le le kgethegilego, gore le bolele gohle mabothakga’ a yo a le biditšego leswiswing gomme a le biletša seetšeng sa gagwe se se makatšago.” (1 Pet. 2:9, 10) Setšhaba se se be se swanetše go tumiša Yo se mo emelago le go tumiša leina la gagwe phatlalatša. Se be se swanetše go ba dihlatse tšeo di nago le sebete tša Jehofa, yena Mmuši wa Legohle.
7 Go etša ge go be go le bjalo ka Baisiraele ba nama, ditho tša Isiraele ya moya ke tšona tšeo Jehofa a ilego a di bitša “batho bao ke ipopetšego bona e le gore ba ntumiše.” (Jes. 43:21) Bakriste bao ba lekgolong la pele la nywaga ba ile ba bolela ka sebete gore Jehofa ke yena Modimo a nnoši wa therešo e le ge ba bontšha gore medimo ka moka yeo e bego e rapelwa mehleng yeo e be e le ya maaka. (1 Bathes. 1:9) Ba ile ba nea bohlatse ka Jehofa le ka Jesu kua “Jerusalema, Judea ka moka le Samaria le go fihla karolong ya kgole ya lefase.”—Dit. 1:8; Bakol. 1:23.
8. Ke temošo efe yeo moapostola Paulo a ilego a e nea batho ba Modimo lekgolong la pele la nywaga?
8 Moapostola Paulo e be e le setho seo se nago le sebete sa “batho ba leina la [Jehofa]” ba lekgolong la pele la nywaga. Ge a be a eme pele ga boradifilosofi ba baheitene, o ile a lwela bogoši bja Jehofa ka sebete, yena “Modimo yo a dirilego lefase le dilo ka moka tše di lego go lona, ka ge yena Yo e le Morena wa legodimo le lefase.” (Dit. 17:18, 23-25) Go ya mafelelong a leeto la gagwe la boraro la boromiwa, Paulo o ile a lemoša batho ba leina la Modimo ka gore: “Ke a tseba gore ka morago ga ge ke tlogile, diphiri tše di gatelelago di tla tsena gare ga lena gomme di ka se sware mohlape ka bonolo, le gona gare ga lena ka noši go tla tsoga banna bao ba tlago go bolela dilo tše di kgopamego gore ba goge barutiwa gore ba ba šale morago.” (Dit. 20:29, 30) Bohlanogi bjo bjo go bego go boletšwe ka bjona e sa le pele bo be bo šetše bo bonagala gabotse mafelelong a lekgolo la pele la nywaga.—1 Joh. 2:18, 19.
9. Go ile gwa direga’ng ka “batho ba leina la [Jehofa]” ka morago ga lehu la baapostola?
9 Ka morago ga lehu la baapostola, bohlanogi bjoo bo ile bja gola gomme bja tšweletša dikereke tša Bojakane. Go e na le gore Bakriste ba bahlanogi ba itlhatsele e le “batho ba leina la [Jehofa],” ba ile ba ba ba ntšha leina la Modimo ka diphetolelong tša bona tše dintši tša Beibele. Ba be ba latela meetlo ya boheitene gomme ba nyatša Modimo ka dithuto tša bona tšeo di sa thewago Mangwalong, dintwa tšeo ba bego ba re ke tše kgethwa le ka boitshwaro bja bona bjo bo gobogilego. Ka go re’alo, ka nywagakgolo, Jehofa o be a na le barapedi ba botegago ba sego kae feela mo lefaseng eupša go se na sehlopha seo se rulagantšwego sa “batho ba leina la gagwe.”
GO TSWALWA LEFSA GA BATHO BA MODIMO
10, 11. (a) Ke’ng seo Jesu a ilego a se bolela e sa le pele seswantšhong sa gagwe sa korong le mefoka? (b) Seswantšho sa Jesu se ile sa phethagala bjang ka morago ga 1914, gona ka mafelelo afe?
10 Seswantšhong sa gagwe sa korong le mefoka, Jesu o boletše e sa le pele gore bohlanogi bo be bo tla dira gore go be thata go tseba bodumedi bja therešo. O itše “ge batho ba robetše,” Diabolo o be a tla bjala mefoka tšhemong yeo Morwa wa motho a bjetšego korong go yona. Dilo tše di be di tla gola gotee go fihlela “bofelong bja tshepedišo ya dilo.” Jesu o hlalositše gore “peu e botse” e emela “barwa ba Mmušo” le gore “mefoka” ke “barwa ba yo kgopo.” Mehleng ya bofelo, Morwa wa motho o be a tla romela “babuni,” e lego barongwa gore ba tlo aroganya korong ya seswantšhetšo go mefoka. Barwa ba Mmušo ba be ba tla kgoboketšwa. (Mat. 13:24-30, 36-43) Se se phethagetše bjang, gona se kgoma bjang taba ya gore Jehofa o na le batho ba gagwe mo lefaseng?
11 “Bofelo bja tshepedišo ya dilo” bo thomile ka 1914. Ntweng yeo e thomilego ngwageng woo, Bakriste ba dikete tše sego kae bao ba tloditšwego, e lego “barwa ba Mmušo,” ba be ba le bokgobeng bja moya Babilona o Mogolo. Ka 1919, Jehofa o ile a ba lokolla, a dira gore go bonagale phapano magareng ga bona le “mefoka,” goba Bakriste ba mankekišane. O ile a kgoboketša “barwa ba Mmušo” gore e be sehlopha se se rulagantšwego, e le go phethagatša boporofeta bja Jesaya bjo bo rego: “Na naga e ka belegwa ka lešoko ka letšatši letee? Goba na setšhaba se ka belegwa ka nako e tee? Tsione e šokilwe ya ba ya belega bana ba yona.” (Jes. 66:8) Tsione, e lego mokgatlo wa Jehofa wa dibopiwa tša moya, e ile ya belega barwa ba yona ba moya gomme ya ba rulaganya gore e be setšhaba.
12. Batlotšwa ba ipontšhitše bjang e le “batho ba leina la [Jehofa]” lehono?
12 Go fo swana le Bakriste ba lekgolong la pele la nywaga, “barwa ba Mmušo” bao ba tloditšwego ba be ba swanetše go tlo ba dihlatse tša Jehofa. (Bala Jesaya 43:1, 10, 11.) Ka go re’alo, ba be ba tla fapana le batho ba bangwe ka boitshwaro bja bona bja Bokriste le ka go bolela “ditaba tše tše dibotse tša Mmušo . . . gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle.” (Mat. 24:14; Bafil. 2:15) Ka go dira bjalo, ba thušitše batho ba dimilione gore e be bao ba lokilego pele ga Jehofa.—Bala Daniele 12:3.
“RE TLA SEPELA LE LENA”
13, 14. Batho bao e sego ditho tša Isiraele ya moya ba swanetše go dira’ng gore ba rapele le go hlankela Jehofa ka tsela yeo a e amogelago, gona se se ile sa bolelwa bjang e sa le pele boporofeteng bja Beibele?
13 Sehlogong se se fetilego re bone gore Isiraeleng ya bogologolo batho bašele ba be ba ka rapela Jehofa ka tsela yeo a e amogelago, eupša batho bao ba be ba swanetše go dira seo ba na le batho bao Jehofa a dirilego kgwerano le bona. (1 Dikg. 8:41-43) Ka mo go swanago lehono, bao e sego ditho tša Isiraele ya moya ba swanetše go rapela gotee le batho ba Jehofa, “barwa ba Mmušo,” e lego Dihlatse tša Jehofa tše di tloditšwego.
14 Go tla ga batho ba bantši go tlo hlankela Jehofa le batho ba gagwe mehleng ye ya bofelo go ile gwa bolelwa e sa le pele ke baporofeta ba babedi ba bogologolo. Jesaya o porofetile ka gore: “Meraforafo e tlo ya go yona e re: ‘Etlang re rotogeleng thabeng ya Jehofa, ntlong ya Modimo wa Jakobo; o tla re ruta ditsela tša gagwe gomme ra sepela mebileng ya gagwe.’ Gobane molao o tlo tšwa Tsione gomme lentšu la Jehofa la tšwa Jerusalema.” (Jes. 2:2, 3) Ka mo go swanago, moporofeta Sakaria o boletše e sa le pele gore “meraforafo le ditšhaba tše matla di tla tla di tsoma Jehofa wa madira Jerusalema le go kgopela go gaugelwa ke Jehofa.” O ile a ba swantšha le “batho ba lesome bao ba tšwago bathong ba maleme ka moka” bao ka tsela ya seswantšhetšo ba tlago go itshwarelela morumong wa seaparo sa Isiraele ya moya gomme ba re: “Re tla sepela le lena ka gobane re kwele gore Modimo o na le lena.”—Sak. 8:20-23.
15. “Dinku tše dingwe” di “sepela le” Baisiraele ba moya modirong ofe?
15 “Dinku tše dingwe” di “sepela le” Baisiraele ba moya modirong wa go bolela ditaba tše dibotse tša Mmušo. (Mar. 13:10) E ba karolo ya batho ba Modimo, “mohlape o tee” le batlotšwa, ka tlase ga “modiši yo boleta” e lego Kriste Jesu.—Bala Johane 10:14-16.
ŠIRELETŠWA LE BATHO BA JEHOFA
16. Jehofa o tlo tliša bjang karolo ya mafelelo ya “masetlapelo a magolo”?
16 Ka morago ga go fedišwa ga Babilona o Mogolo, batho ba Jehofa ba tlo hlaselwa o šoro, gomme ka nako yeo re tlo hloka tšhireletšo yeo Jehofa a tlago go e nea bahlanka ba gagwe. Ka ge tlhaselo yeo e tla thoma karolo ya mafelelo ya “masetlapelo a magolo,” Jehofa ke yena a tla bego a laola dilo gomme o tla kgetha nako ya tiragalo ye. (Mat. 24:21; Hesek. 38:2-4) Nakong yeo, Gogo o tla hlasela “[batho] bao ba kgobokeditšwego go tšwa ditšhabeng,” e lego batho ba Jehofa. (Hesek. 38:10-12) Ge seo se direga, gateetee Jehofa o tla tsena ditaba gare gomme a hlakodiša batho ba gagwe ka go lwa le Gogo le lešaba la gagwe. Jehofa o tla godiša bogoši bja gagwe le go kgethagatša leina la gagwe, ka gobane o re: “Ke tla . . . itsebiša pele ga mahlo a ditšhaba tše dintši; ke moo di tlago go tseba gore ke nna Jehofa.”—Hesek. 38:18-23.
17, 18. (a) Ge Gogo a hlasela batho ba Jehofa, ba tla hwetša ditaelo dife? (b) Re swanetše go dira’ng ge e ba re nyaka tšhireletšo ya Jehofa?
17 Ge Gogo a thoma tlhaselo ya gagwe, Jehofa o tla botša bahlanka ba gagwe gore: “Sepelang batho ba ka, le tsene diphapošing tša lena tša ka gare le tswalele mejako ya lena. Ikuteng ka nakonyana go fihla kgalefo e feta.” (Jes. 26:20) Nakong yeo ya tlalelo, Jehofa o tla re nea ditaelo tšeo di tlago go re thuša go phologa, gomme ‘diphapoši tša ka gare’ di ka ba di šupa go diphuthego tša gabo rena.
18 Ka go re’alo, ge e ba re nyaka go hwetša tšhireletšo ya Jehofa nakong ya masetlapelo a magolo, re swanetše go lemoga gore Jehofa o na le batho ba gagwe mo lefaseng, bao ba rulagantšwego ka diphuthego. Re swanetše go tšwela pele re le ngatana e tee le bona gomme re dule re kgomaretše phuthego ya gabo rena. Eka re ka bolela ka dipelo ka moka gotee le mopsalme gore: “Phološo e tšwa go Jehofa. Tšhegofatšo ya gago e go batho ba gago.”—Ps. 3:8.


c: text/html

text:
MAHUMO AO A LEGO KA LENTŠUNG LA MODIMO | JESAYA 24-28
Jehofa o Hlokomela Batho ba Gagwe
Go swana le motho yo a amogelago baeng yoo a ratago go fa, Jehofa o re fepa ka dijo tše dintši tša moya.
“Jehofa wa madira o tla direla merafo ka moka monyanya wa dijo tša makhura”
Mehleng ya Beibele, ge batho ba be ba e ja dijo mmogo, seo se be se swantšhetša gore go na le khutšo le segwera
“Wa dijo tša makhura tšeo di nago le moko, wa beine e bose yeo e hlotlilwego”
Dijo tša makhura le beine e hlotlilwego di swantšhetša dijo tše kaonekaone tša moya tšeo Jehofa a re fepago ka tšona

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NA BO HLAMILWE?
Bogolo bja Bobolokelo bja DNA
BADIRIŠI ba dikhomphutha ba tšweletša tsebišo e ntši kudu dikhomphutheng yeo e swanetšego go bolokwa bakeng sa gore e hwetšagale ge e nyakega. Borathutamahlale ba holofela gore ba tla fetoša mekgwa ya gona bjale ya bobolokelo bja dikhomphutheng ka go ekiša tshepedišo ya maemo a godimo kudu ya go boloka tsebišo yeo e hwetšwago tlholong, e lego DNA (deoxyribonucleic acid).
Ela hloko: DNA, yeo e hwetšwago diseleng, e rwele dikarolwana tše dibilione tša tsebišo ya thutaphedi. Nick Goldman wa Mokgatlo wa European Bioinformatics, o re: “Re kgona go e ntšha marapong a diphoofolo tše dikgolo tša boya . . . gomme re kgona go e bala le go e kwešiša. Gape ke e nyenyane ka mo go makatšago, e bofagane e bile ga e nyake mohlagase bakeng sa go boloka tsebišo, ka gona go bonolo go e romela go gongwe le go e boloka.” Na DNA e ka boloka tsebišo yeo e dirilwego ke batho? Banyakišiši ba re go bjalo.
Borathutamahlale ba itiretše DNA yeo e nago le mongwalo o fetošitšwego gotee le diswantšho le difaele tša go theetšwa, go fo swana le kamoo mekero ya ditaba ya go diriša dikhomphutha e bolokago tsebišo ka gona. Ka morago banyakišiši ba ile ba kgona go fetoša tsebišo yeo e bolokilwego ka go nepagala mo go feletšego. Borathutamahlale ba dumela gore ge nako e dutše e eya, ka go diriša mokgwa wo, grama e tee ya DNA ya maitirelo e ka kgona go boloka tsebišo ya di-CD tše 3 000 000 le gore tsebišo ye e ka bolokwa lebaka la nywaga e makgolo ge e ba e se e dikete. Go na le kgonagalo ya gore tshepedišo ye e ka boloka tsebišo ya lefase ka moka yeo e bolokilwego dikhomphutheng. Ka baka leo DNA e bitšwa “bobolokelo bja tsebišo bja maemo a godimo kudu bja khomphutheng (hard drive).”
O nagana eng? Na bogolo bja bobolokelo bja DNA bo bile gona ka tlhagelelo? Goba na bo hlamilwe?


text:
Go Thwe’ng ge e ba ke Gatelelwa go ba le Thobalano?
O ka ipotšiša gore: “Na ga go kaone go ineela? Go ba gona, na batho ka moka ga ba be le thobalano?”
Ema o nagane!
Therešo: Ga se batho ka moka ba bago le thobalano.
Therešo ke gore o ka bala ka dipalo tša godimo tša bao ba bago le thobalano. Ka mohlala, nyakišišo e dirilwego United States e utollotše gore ge bafsa ba fetša sekolong se se phagamego, ba babedi go ba bararo nageng yeo ba ba ba bile le thobalano. Eupša seo gape se bolela gore motho o tee go ba bararo—e lego palo e nyenyane—ga ba dire bjalo.
Go thwe’ng ka bao ba bago le thobalano? Banyakišiši ba hweditše gore bafsa ba bantši ba bjalo ba phafošwa gabohloko ke e tee goba go feta moo ya dilo tše di latelago.
Kgateletšego. Bafsa ba bantši ba ba bilego le thobalano pele ga lenyalo ba bolela gore ba ile ba itshola ka morago.
Go se botane. Ka morago ga go ba le thobalano, yo mongwe le yo mongwe o thoma go ipotšiša gore: ‘Ke motho ofe yo mongwe yo a robetšego le yena?’
Go iphora. Ka garegare banenyana ba bantši ba ka kgetha go ba le motho yo a tlago go ba šireletša e sego yo a tlago go ikhola ka bona. Le gona bašemane ba bantši ga ba nape ba kgahlwa ke ngwanenyana yo a ineelago dikgoketšong tša bona.
Therešo e sa fetogego: Mmele wa gago o bohlokwa kudu gore o ka fo o gafela motho yo mongwe. Bontšha gore o na le sebete sa go kwa taelo ya Modimo ya gore o ile bootswa. Ke moka, ge e ba ka letšatši le lengwe o ka tsena lenyalong, o ka ba le thobalano. Le gona o tla e thabela ka botlalo, o sa belaele, o sa itshole e bile o ikwa o šireletšegile go ditlamorago tšeo gantši di tlišwago ke go ba le thobalano ya pele ga lenyalo.—Diema 7:22, 23; 1 Bakorinthe 7:3.
Ithute ka mo go oketšegilego
Dipotšišo tša Bafsa, Bolumo 2
Tše dingwe tša ditaba tšeo di ahlaahlwago ka pukung ye di mabapi le sekolo, boitapološo, dithaka, batswadi, diphetogo bophelong, maikwelo a gago le batho ba bong bjo bo fapanego le bja gago.


text:
NA LE HLAMILWE?
Lephego la Serurubele Leo le Swarago Phišo
E LE gore borathutamahlale ba fokotše go dirišwa ga dibešeletši, ba fagahletše go kaonefatša bokgoni bja didirišwa tša go goga matla a seetša sa letšatši. Rathutamahlale yo mongwe o re: “Go ka direga gore tharollo ya bothata bjo . . . ke kgale e le mo pele ga rena.”
Ela hloko: Ge go tonya, dirurubele di ruthela ka go phurulla maphego a tšona letšatšing. Maphego a mehuta e mengwe ya dirurubele tša swallowtail a na le bokgoni bjo bo makatšago bja go swara phišo le go goga mahlasedi a letšatši. Bokgoni bja diphedi tše bo tšwa mmaleng wa tšona o moso le go dikgapetla tša go hlatlagana tšeo di bonwago ka maekrosekopo tšeo di apešitšego maphego a tšona. Dikgapetla tšeo gape di na le mašoba ao a swanago le mamapo a dinose, gomme mašoba ao a arogantšwe ke methaladi ya sebopego sa tlhaka ya V yeo e dumelelago phišo go tsena ka gare. Popego yeo ya bokgwari e swara seetša sa letšatši, gomme ya dira gore maphego a serurubele e be a maso kudu gaešita le go se ruthetša.
Wepesaete ya Science Daily e re: “Lephego la serurubele ke le lengwe la dilo tše boreledi kudu tša tlhago, eupša le neile banyakišiši bohlale bja go tšweletša dilo tše difsa tša thekinolotši tšeo di oketšago gabedi tšweletšo ya kgase ya hydrogen, e lego sebešeletši se sego kotsi sa nakong e tlago seo se tšwago meetseng le seetšeng sa letšatši.” Go ka tšweletšwa dilo tše dingwe tše bjalo ka metšhene yeo e dirišago seetša go bona dilo tše dinyenyane le ya go fehla mohlagase.
O nagana eng? Na lephego la serurubele leo le nago le bokgoni bja go swara phišo le bile gona ka tlhagelelo? Goba na le hlamilwe?
Ithute ka mo go oketšegilego
Serurubele Seo se Bitšwago Painted Lady
—Sephiri se Utolotšwe
Banyakišiši ba Brithania ke kgale ba kgahlwa ke dirurubele tše tša mebalabala. Banyakišiši ba sa tšwa go utolla sephiri sa go timelela ga tšona ga ngwaga le ngwaga.


text:
Madireng a Lefase
Sepania
Sehlopha sa borathutamahlale se dumela gore mediro ya batho e ka ba e bakile tšhišinyego ya lefase ya 2011 kua Lorca, ka borwa bja Sepania, yeo e bolailego batho ba senyane gomme ya gobatša ba bantši. Borathutafase ba lemogile gore tšhišinyego yeo e kotsi e bakilwe ke go ntšhwa ga meetse a mantši a ka tlase ga lefase ao a bego a dirišetšwa go nošetša.
China
Ka 2012 baeti ba tšwago China ba šomišitše dibilione tše 918 tša diranta ba etela dinaga tše dingwe. Go ya ka Mokgatlo wa Baeti wa Lefase wa UN, China e bile maemong a pele gare ga dinaga tšeo di dirišitšego tšhelete e ntši go etela dinaga tše dingwe, e lego seo se bolelago gore e fetile Jeremane le United States. Bao ba etelago dinageng tše dingwe go tšwa Jeremane le United States ba dirišitše dibilione tše 756 tša diranta.
Japane
Nyakišišo e nngwe yeo e begilwego makasineng wa Brithania wa tša kalafo wo o bitšwago BMJ, e ile ya hlahloba bophelo bja batho ba 68 000 kua Japane ka nywaga e ka bago e 23. Banyakišiši ba hweditše gore basadi bao ba belegwego magareng ga 1920 le 1945 bao ba thomilego go kgoga ba na le nywaga e 20, bophelo bja bona bo ile bja fokotšega ka nywaga e lesome ge ba bapetšwa le bao ba sa kgogego; bophelo bja banna bo ile bja fokotšega ka nywaga e seswai.
Mauritania
Go reka mekotlana ya dipolasitiki, go e dira le go e šomiša go thibetšwe ka ge go šireletšwa diphedi tša ka meetseng le diphoofolo tša naga, tšeo di ka bolawago ke go ja mekotlana ya dipolasitiki. Go e na le moo mmušo o kgothaletša gore go dirišwe mehuta e mengwe ya mekotlana.
Lefase
Mekgatlo ya diinšorense e lefelela mo e ka bago dibilione tše 450 tša diranta ka baka la dikotsi tša boemo bja leratadima. Ditshenyagalelo tše bjalo di hlatlogile go feta gabedi nywageng e mengwe le mengwe e lesome ga e sa le go tloga ka bo-1980.


text:
Jesu Kriste ge e le Gabotse ke Mang?
“Bjale ge a tsena Jerusalema motse ka moka wa huduega, wa re: ‘Ke mang yo?’ Mašaba a dulela gore: ‘Ke Jesu wa moporofeta, wa go tšwa Natsaretha ya Galilea!’”—MATEO 21:10, 11.
KE KA baka la’ng go goroga ga Jesu Kriste * ka lehlabula la 33 C.E. go ile gwa baka khuduego? Ba bantši mo motseng ba be ba kwele ka Jesu le ka dilo tšeo di sa tlwaelegago tšeo a bego a di dirile. Ba be ba tšwela pele ba botša ba bangwe ka yena. (Johane 12:17-19) Lega go le bjalo, mašaba a be a sa tsebe gore gare ga bona go be go na le monna yoo tutuetšo ya gagwe e bego e tla phatlalala lefaseng le go ba gona go theoša le nywagakgolo go ba go fihla mehleng ya rena!
Ela hloko mehlala e mmalwa ya tutuetšo e kgolo yeo Jesu a bilego le yona historing ya motho.
Almanaka yeo ka tlwaelo e dirišwago dikarolong tše dintši tša lefase e theilwe ngwageng woo go naganwago gore Jesu o belegwe ka wona.
Batho bao e ka bago ba dimilione tše dikete tše pedi—mo e ka bago teetharong ya badudi ba lefase—ba ipitša gore ke Bakriste.
Bomoseleme bjo bo nago le ditho tše fetago tše dimilione tše sekete lefaseng ka bophara, bo ruta gore Jesu ke “moporofeta yo mogolo go feta Aborahama, Noa le Moshe.”
Dipolelo tše dintši tše bohlale tša Jesu di dirišwa letšatši le letšatši ka ditsela tše di sa swanego. Gare ga tšona go na le tše di latelago:
‘Mo retološetše lerama le lengwe.’—MATEO 5:39.
‘Eya le yena khilomithara e nngwe.’—MATEO 5:41.
‘Ga go motho yo a ka bago lekgoba la marena a mabedi.’—MATEO 6:24.
“Le se ke la nea dimpša se sekgethwa.”—MATEO 7:6.
“Dilo tšohle tše le nyakago batho ba le dira tšona, le lena le ba dire tšona.”—MATEO 7:12.
“Bala ditshenyegelo.”—LUKA 14:28.
Ga re belaele gore Jesu o be a ena le tutuetšo e kgolo. Lega go le bjalo, batho ba na le dipono le ditumelo tše fapafapanego ka yena. Ka baka leo, mohlomongwe o ka ipotšiša gore, ‘Ge e le gabotse Jesu Kriste ke mang?’ Ke Beibele feela yeo e re botšago moo Jesu a tšwago gona, kamoo a phetšego ka gona le lebaka leo ka lona a ilego a hwa. Go tseba ditherešo tšeo ka yena go ka ba le tutuetšo e bohlokwa bophelong bja gago—gona bjale le nakong e tlago.
^ ser. 3 Leina la moporofeta yo yo a tšwago Natsaretha e lego “Jesu” le bolela gore “Jehofa ke Phološo.” Lentšu “Kriste” ke sereto seo se bolelago “Motlotšwa,” seo se hlatselago gore Jesu o be a tloditšwe goba o be a kgethilwe ke Modimo bakeng sa boemo bjo bo kgethegilego.


text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Na go Latswana Ditho tša Pelego go ka Lebelelwa e le Thobalano?
Go ya ka pego yeo e dirilwego ke mokgatlo wa tša maphelo wa U.S. Centers for Disease Control and Prevention, mo e ka bago seripa sa bafsa bao ba lego mengwageng ya magareng ga e 15 go ya go e 19 bao ba ilego ba botšišwa mabapi le mokgwa, e be e le bao ba šetšego ba dirile mokgwa wo wa go latswana ditho tša pelego. Mongwadi wa puku ya Oral Sex Is the New Goodnight Kiss e lego Sharlene Azam o boletše gore: “Ge o ka bolela le bafsa ka mokgwa wa [go latswana ditho tša pelego] ba tla go botša gore seo ga se taba ya go tshwenya. Ge e le gabotse ga o tšewe e le thobalano.”
O nagana eng ka mokgwa wo?
Araba dipotšišo tše di latelago ka ee goba aowa.
Na ngwanenyana a ka ima ge a ka dira mokgwa wo?
Ee
Aowa
-
Na mokgwa wo o ka baka malwetši?
Ee
Aowa
-
Na go latswana ditho tša pelego go ka lebelelwa e le thobalano?
Ee
Aowa
-
Therešo mabapi le wona ke efe?
Bapiša dikarabo tša gago le tše di latelago.
Na ngwanenyana a ka ima ge a ka dira mokgwa wo?
Karabo: Aowa. Ye ke tsela e fošagetšego yeo batho ba bantši ba naganago ka yona gore mokgwa wo ga o na mathata.
Na mokgwa wo o ka baka malwetši?
Karabo: Ee. Motho yo a dirago mokgwa wo a ka swarwa ke bolwetši bja sebete bja hepatitis (A goba B), le malwetši ao a fetelago ka thobalano a bjalo ka genital warts, gonorrhea, herpes, HIV le syphilis.
Na go latswana ditho tša pelego go ka lebelelwa e le thobalano?
Karabo: Ee. Mokgwa o mongwe le o mongwe wo o akaretšago ditho tša motho tša pelego e ka ba thobalano, go latswana ditho tša pelego, go tsenya setho sa bonna ka morago le go tsoša ditho tša pelego tša motho yo mongwe, ka moka e lebelelwa e le thobalano.
Ke ka baka la’ng e le taba ya go tshwenya?
Ela hloko mangwalo a sego kae ka Beibeleng ao a bolelago ka taba ye.
Beibele e re: “Gobane thato ya Modimo ke gore . . . le ile bootswa.”—1 Bathesalonika 4:3.
Lentšu la mathomo leo le fetoletšwego e le “bootswa” le bolela mekgwa ka moka ya thobalano ka ntle ga lenyalo, go latswana ditho tša pelego, go tsenya setho sa bonna ka morago le go tsoša ditho tša pelego tša motho yo mongwe. Motho yo a dirago bootswa a ka ba le mafelelo ao a sa kgahlišego, kudukudu a ka lahlegelwa ke tswalano ya gagwe le Modimo.—1 Petro 3:12.
Beibele e re: “Yo a tlwaetšego go dira bootswa o direla mmele wa gagwe sebe.”—1 Bakorinthe 6:18.
Go latswana ditho tša pelego go ka ba le ditlamorago tša mpe mmeleng le go senya tswalano ya gago le Modimo. Go ka go dira gape gore o tshwenyege maikwelong. Puku ya Talking Sex With Your Kids e bolela gore: “Thobalano e ka go dira o ikwe eka o šomišitšwe, o itshola gape o feletšwe ke matla. Maikwelo ao motho a ka bago le ona ka morago ga thobalano a ka ba gona le ka morago ga go dira mokgwa le ge e le ofe wa thobalano. Go sa šetšwe gore motho o kgetha mokgwa ofe woo o sepedišanago le mekgwa ye, ka moka e tšewa e le thobalano.”
Beibele e re: “Nna, Jehofa, ke Modimo wa lena, Yo a le rutago gore le holege.”—Jesaya 48:17.
O nagana gore melao ya Modimo mabapi le thobalano e ka tloga e go hola? Goba o nagana gore e a go gatelela? Go go thuša go araba dipotšišo tše, nagana ka tsela ya sephethephethe yeo e nago le maswao a go lekanyetša lebelo le maswao a mangwe a tsela. Na o lebelela maswao a e le a gatelelago goba e le a šireletšago? Go tla direga’ng ge eba wena goba baotledi ba bangwe le hlokomologa maswao a?
Se se swana le melao ya Modimo. Ge o e hlokomologa, o tla buna seo o se bjetšego. (Bagalatia 6:7) Puku ya Sex Smart e re: “Ge o lahla ditumelo tša gago le boitshwaro bjo bo botse gomme o dira dilo tšeo o sa di ratego, o tla inyatša.” Go fapana le se, ge o phela ka melao ya Modimo, o tla hlomphega. Go feta mo, o tla dula o na le letswalo le le hlwekilego.—1 Petro 3:16.
Ithute ka mo go oketšegilego
Beibele e Re’ng ka Batho Bao ba Kgahlegelago Batho ba Bong bjo bo Swanago le bja Bona?
Pono ya Modimo ke efe ka ditiro tša batho bao ba kgahlegelago batho ba bong bjo bo swanago le bja bona? Na motho yo a kgahlegelago batho ba bong bjo bo swanago le bja gagwe a ka kgahliša Modimo?
Na Thobalano ya Pele ga Lenyalo e Fošagetše?
Ithute seo Beibele e se bolelago mabapi le thobalano ya pele ga lenyalo le mehuta e mengwe ya ditiro tše di sepedišanago le thobalano.


text:
Go Fetoša Maphelo a Bagolegwa
Kua Spain, Dihlatse tša Jehofa di etela dikgolego tše 68 gomme bagolegwa ba 600 ba swarelwa thuto ya Beibele.
Yo mongwe wa Dihlatse yo a etelago dikgolego tšeo ke Miguel yo a feditšego nywaga e 12 a le kgolegong pele a eba Hlatse. Matšatši a o ya kgolegong beke e nngwe le e nngwe. Lebaka? E le gore a thuše batho ba bangwe go fetoša maphelo a bona go swana le yena.
Nywageng e seswai e fetilego, Miguel o ithutile Beibele le bagolegwa ba bantši. O re: “Ke kgahlišwa kudu ke go thuša batho bao ba lego kgolegong yeo ke bego ke le go yona. Sa go nthabiša le go feta ke ge ke bona ba tloga ba nyaka go tlogela bosenyi.”
Ge Miguel a be a na le nywaga e mene, mootledi o mongwe wa letagwa o ile a thula tatagwe ka koloi gomme a hlokofala. Ke moka mmagwe wa mohlologadi o ile a swanelwa ke go šoma ka thata gore a hlokomele lapa.
Miguel le mogolwagwe ba ile ba thoma go tšhaba sekolo gomme ba thuba dintlo le dikoloi tša batho ba ba utswetša. Ge Miguel a be a na le nywaga e 12, o be a šetše a le sesenyi. Ge a na le nywaga e 15, o be a dira tšhelete e ntši ka go rekiša dihlaretagi. Ka ge a be a diriša heroin le cocaine kudu, o ile a feleletša a utswa le go feta gore a kgone go di lefelela. Ge a na le nywaga e 16, o be a dulela go tšwa le go tsena ka kgolegong gomme a feleletša e le sesenyi se sešoro. Miguel o re: “Ke be ke ipotša gore ke tlo hwela kgolegong goba ke bolawe ke go diriša dihlaretagi kudu. Ke be ke ikwa eka ke ntši e tantšwego ke bolepu bja segokgo.”
Eupša ka 1994, yo mongwe wa bagwera ba Miguel o ile a kgopela Hlatse e nngwe gore e ngwalele Miguel yo a lego kgolegong lengwalo. Lengwalong leo Miguel o ile a ithuta ka morero wa Modimo wa go tsošološa lefase gore e be Paradeise. Mongwadi wa lengwalo leo o ile a kgothaletša Miguel gore a dire diphetogo bophelong bja gagwe gore le yena a tle a bone go phethagala ga kholofetšo yeo. Miguel o re: “Mantšu a gagwe a ile a nkgoma pelo. Dilo di ile tša thoma go fetoga letšatšing leo gomme ka phetha ka gore ke ithute Beibele, le ge go be go ka se be bonolo.”
Miguel o be a tseba gore go be go ka se be bonolo ka gobane o be a diriša dihlaretagi le motšoko kudu. O be a di hwetša gabonolo. Motho yo a bego a dula le yena ka kgolegong o be a mo nea dihlaretagi letšatši le letšatši. Ka mehla Miguel o be a rapelela matla a go tlogela dihlaretagi tše gomme mafelelong o ile a kgona.
Ka morago ga dikgwedi tše tharo, Miguel o ile a thoma go abelana ditumelo tša gagwe le bagolegwa ba bangwe. Ngwageng woo o ilego wa latela, Miguel o ile a lokollwa gomme a kolobetšwa gore e be yo mongwe wa Dihlatse tša Jehofa. O be a rerile gore a nyale eupša go ile gwa hlaga mathatanyana. Kgwedi pele ga lenyalo la gagwe, kgoro ya tsheko e ile ya ahlolela Miguel nywaga e lesome ka baka la melato e mengwe yeo e bego e sa emišitšwe. Lega go le bjalo, o ile a lokollwa ka morago ga nywaga e meraro le seripa ka baka la ge a be a itshwere gabotse. Mafelelong o ile a nyala. Ga e sa le go tloga ka nako yeo Miguel ga se a ka a boela kgolegong.
Ithute ka mo go oketšegilego
Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?
Beibele e hlalosa lebaka leo Modimo a bopilego lefase, tlaišego e tla fela neng, gomme bokamoso ke bofe ka lefase le bao ba dulago go lona.


text:
Dipotšišo tše Tšwago go Babadi
Na ke ga maleba gore Bakriste ba fiše ditopo?
Mangwalo ga a nee mabaka le ge e le afe a motheo a go iletša mokgwa wa go fiša ditopo.
Go na le dipego tša ka Beibeleng tšeo di re botšago gore ditopo goba marapo a bahu a be a fišwa. (Josh. 7:25; 2 Dikor. 34:4, 5) Se se ka ba se be se e ra gore batho bao ba be ba sa swanelwe ke go bolokwa ka seriti. Eupša ga se ka mehla moo go fišwa ga ditopo go bego go e ra gore batho bao ga ba swanelwe ke go bolokwa ka seriti.
Re ka bona se pegong ya lehu la Kgoši Saulo le barwa ba gagwe ba bararo. Bone bja bona ba hwile ge ba be ba elwa le Bafilisita. Yo mongwe wa barwa bao e be e le Jonathane, mogwera wa paale le mothekgi yo a botegago wa Dafida. Ge bagale ba Baisiraele bao ba bego ba dula Jabeshe-gileada ba ekwa ka seo se diragetšego, ba ile ba yo tšea ditopo tšeo tše nne, ba di fiša ke moka ba boloka marapo a tšona. Ka morago Dafida o ile a reta Baisiraele bao ka seo ba se dirilego.—1 Sam. 31:2, 8-13; 2 Sam. 2:4-6.
Mangwalo a holofetša gore bahu ba tlo tsoga, ke gore Modimo o tlo bušetša batho bophelong. Go sa šetšwe gore mohu o fišitšwe goba go se bjalo, seo ga se re gore Jehofa a ka palelwa ke go mmušetša bophelong ka go mo nea mmele o mongwe. Baheberu ba bararo bao ba botegago bao ba bego ba tlo bolawa sebešong sa mollo ka taelo ya Kgoši Nebukadinetsara, ba be ba sa swanela go boifa gore ge ba ka hwela moo mollong, Modimo o be a ka se kgone go ba tsoša. (Dan. 3:16-18) Go be go le bjalo le ka bahlanka ba Jehofa ba botegago bao ba ilego ba bolawa dikampeng tša tshwenyo tša Nazi gomme ka morago ditopo tša bona tša fišwa. Bahlanka ba bangwe ba botegago ba Modimo ba hwile methuthupong e itšego goba ka ditsela tše dingwe tšeo go sa kago gwa hwetšwa ditopo tša bona. Lega go le bjalo, re kgodišegile gore ba tla tsošwa.—Kut. 20:13.
Ga se gore Jehofa o tlo swanelwa ke gore a kgomaganye lefsa mmele wa kgale wa motho e le gore a kgone go mo tsoša. Seo se hlatselwa ke go tsošetša ga Modimo Bakriste bao ba tloditšwego bophelong bja legodimong. Go etša Jesu, yoo a ilego “a phedišwa moyeng,” Bakriste ba tloditšwego ba tsošwa ka mmele wa moya. Ga ba ye legodimong ba na le karolo le ge e le efe ya mebele ya bona ya nama.—1 Pet. 3:18; 1 Bakor. 15:42-53; 1 Joh. 3:2.
Kholofelo ya rena ya tsogo ga se ya ithekga ka seo se dirilwego ka setopo sa motho, eupša e ithekgile ka tumelo yeo re nago le yona ya gore Modimo o na le bokgoni le kganyogo ya go phethagatša dikholofetšo tša gagwe. (Dit. 24:15) Ke therešo gore re ka fo se kwešiše ka botlalo kamoo Modimo a ilego a dira mohlolo wa go tsoša batho nakong e fetilego goba kamoo a tlago go dira seo nakong e tlago. Go dutše go le bjalo, re a mmota. O “tiišeditše” seo ka go tsoša Jesu.—Dit. 17:31; Luka 24:2, 3.
Bakriste ba swanetše go naganišiša pele ka seo se tlwaetšwego go dirwa setšhabeng, dipolelo tša batho ba tikologong ya gabo bona le dinyakwa tša semolao tša mabapi le go bolokwa ga bahu. (2 Bakor. 6:3, 4) Ke moka, taba ya ge e ba setopo sa motho se tla fišwa goba se tla bolokwa ke phetho ya motho ka noši goba ya lapa.


text:
DOMINICAN REPUBLIC
Motho wa Pele wa Sefoa wa go Amogela Therešo
José Pérez
O BELEGWE KA 1960
O KOLOBEDITŠWE KA 1982
PEGO YA BOPHELO BJA GAGWE Ge José e sa le mošemanyana, o ile a gogelwa therešong ke lerato la bana babo rena gaešita le ge phuthego ka moka e be e sa tsebe polelo ya diatla.
KE BILE sefoa ge ke sa le ngwana, gomme ka ithuta polelo ya diatla sekolong sa difoa. Ke thomile go tseba therešo ge ke na le nywaga e 11, ge lapa la Dihlatse tikologong ya gešo le be le ntaletša go ya dibokeng tša phuthego. Le ge ke be ke sa kwe dipolelo, ke ile ka amogelwa ka borutho gomme ka phetha ka gore ke tšwele pele ke eya. Ba bantši ka phuthegong ba be ba ntaletša dijong le medirong e mengwe.
Ke bile mogoeledi ka 1982, gomme ka morago ngwageng woo ka kolobetšwa. Ka 1984, ke ile ka nyalana le Eva, yoo le yena e lego sefoa. Le ge re be re sa kwešiše ditherešo tše dingwe tša Beibele ka botlalo, re ile ra tseba mokgatlo wa Jehofa ka leswao la wona la lerato gomme re be re thabela go ba ka phuthegong.—Joh. 13:35.
Ka 1992 go ile gwa dirwa dithulaganyo tša gore bana babo rena ba bangwe le dikgaetšedi ba ithute Polelo ya Diatla ya Amerika. Go se go ye kae bagoeledi ba ba ile ba thoma go nyaka difoa gomme ba di nea bohlatse. Ke moka ka 1994, mošomo tšhemong ya polelo ya diatla o ile wa oketšega ka lebelo ge banyalani ba tšwago Puerto Rico ba be ba laletšwa lekaleng gore ba rute bana babo rena le dikgaetšedi ba 25 polelo ya diatla.
Ka moragonyana ngwageng woo, nna le Eva re ile ra thoma go ya dibokeng tša sehlopha se sefsa sa polelo ya diatla. E bile ka morago ga gore re thome go ya dibokeng tša polelo ya diatla moo re ilego ra thoma go kwešiša ka mo go tseneletšego dithuto tša Beibele tše bjalo ka go hlohlwa ga bogoši bja Jehofa bja legohle ke Sathane le karolo yeo e kgathwago ke Mmušo wa Mesia morerong wa Modimo.
Ka December 1, 1995, go ile gwa hlongwa diphuthego tša Polelo ya Diatla ya Amerika kua Santo Domingo le Santiago. Ka August 2014, go be go na le diphuthego tše 26 tša polelo ya diatla le dihlopha tše 18.
Nna le Eva re ile ra ruta bana ba rena ba bararo polelo ya diatla gore e be leleme leo ba le dirišago kudu. Morwa wa rena yo mogolo e lego Éber, o thuša go fetolela polelo ya diatla kua lekaleng la United States. Ke hlankela bjalo ka mohlanka wa bodiredi ka phuthegong, gomme Eva ke mmulamadibogo wa ka mehla.


text:
MOROKAMI MARCH 2015
Jesu o a Phološa—Go Eng?
Na o re phološa go Diabolo, bogaleng bja Modimo goba selong se itšego?
Lebaka Leo ka Lona re Nyakago go Phološwa
Na Modimo yo lerato o be a ka tsenya ka go rena kganyogo ya go phela ka mo go sa felego fela a dira gore kganyogo yeo e se ke ya kgotsofatšwa?
Lehu la Jesu le Tsogo ya Gagwe—Seo di ka se Bolelago go Wena
Ditherešo tše tshelelago tša motheo tša Beibele di hlalosa kamoo lehu la motho o tee le ka tlišetšago ba bantši bophelo.
Lehu la Jesu le a Gopolwa—Kae le Gona Neng?
Ka 2015, Segopotšo sa Lehu la Jesu se tla ba ka Labohlano, April 3, ka morago ga ge letšatši le sobetše.
Na Ruri Easter ke Monyanya wa Bokriste?
Ke eng seo diithuti tša histori di se bolelago ka letšatši le la maikhutšo leo le tumilego?
Mahlo a Jairo—Tsela ya Gagwe ya go Hlankela Modimo
Go sa šetšwe gore o tlaišwa ke mohuta o šoro wa bolwetši bja kgobalo ya bjoko, Jairo o thabile e bile o na le morero bophelong.
Na o be o Tseba?
Moapostola Paulo o hotšwe bjang ke tshwanelo ya gagwe ya go ba modudi wa Roma? Badiši ba be ba lefša bjang mehleng ya ge go ngwalwa Beibele?
Dimpho Tšeo di Swanetšego Kgoši
Gaešita le ge dilo tše ka moka di ka ba di tlwaelegile lehono, mehleng ya ge go ngwalwa Beibele tše dingwe di be di le bohlokwa go swana le gauta.
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Monyanyeng wa go gopola lehu la Jesu, ke bomang bao ba swanetšego go ja senkgwa le go nwa beine?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Na re Swanetše go Rapela Diswantšho?
Na Modimo o na le taba le gore re diriša diswantšho ge re mo rapela?


text:
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Na go a kgonega go kwešiša Beibele?
Beibele ke Lentšu la Modimo. E swana le lengwalo leo le tšwago go tate yo lerato. (2 Timotheo 3:16) Ka Beibeleng, Modimo o hlalosa kamoo re ka mo kgahlišago ka gona, lebaka leo a dumelelago bobe, le seo a tlago go se direla batho nakong e tlago. Eupša baruti ba bodumedi ba kgopamišitše thuto ya Beibele; ka baka leo, batho ba nagana gore ba ka se tsoge ba kwešišitše Beibele.—Ditiro 20:29, 30.
Jehofa Modimo o nyaka re tseba therešo ka yena. Ka baka leo, o re neile puku yeo re ka kgonago go e kwešiša.—Bala 1 Timotheo 2:3, 4.
O ka kwešiša Beibele bjang?
Go tlaleletša tabeng ya go re nea Beibele, Jehofa o re nea thušo ya go e kwešiša. O ile a roma Jesu gore a tlo re ruta. (Luka 4:16-21) Jesu o thušitše batheetši ba gagwe go kwešiša Mangwalo, a hlalosa ditemana ka go latelana.—Bala Luka 24:27, 32, 45.
Jesu o ile a hloma phuthego ya Bokriste e le gore modiro woo a o thomilego o tšwele pele. (Mateo 28:19, 20) Lehono, balatedi ba Jesu ba kgonthe ba thuša batho go kwešiša seo Beibele e se rutago ka Modimo. Ge e ba o ka rata go kwešiša Beibele, Dihlatse tša Jehofa di tla thabela go go thuša.—Bala Ditiro 8:30, 31.
Ithute ka mo go oketšegilego
Beibele—Puku e Tšwago go Modimo
Beibele e ka go thuša bjang gore o lebeletšane le mathata a motho ka noši? Ke ka baka la’ng o swanetše go bota diporofeto tša yona?
Go Hwetša Thušo ya go Kwešiša Beibele
Ge e ba Beibele e ngwaletšwe gore e kwešišwe, ke ka baka la’ng go nyakega gore o thušwe go e kwešiša?


text:
Na o a Gopola?
Na o badile ka kelohloko ditokollo tša morago bjale tša Morokami? Bona ge e ba o ka kgona go araba dipotšišo tše di latelago:
Kwana ya Paseka e be e swanetše go hlabja ka nako mang ka Nisani 14?
Diphetolelo tše dingwe tša Beibele di re e be e swanetše go hlabja “magareng ga mantšiboa a mabedi,” ke gore ge šwahlane e tšeatšea goba pele leswiswi le swara—ka morago ga ge letšatši le diketše eupša go sa bona. (Ek. 12:6)—12/15, matlakala 18-19.
Bafsa ba ka diriša melao efe ya motheo ya Beibele go dira diphetho tše bohlale?
Melao ya motheo e meraro ke ye: (1) Tsoma Mmušo wa Modimo pele le toko ya gagwe. (Mat. 6:19-34) (2) Hwetša lethabo ka go hlankela ba bangwe. (Dit. 20:35) (3) Thabela go hlankela Modimo bofseng bja gago. (Mmo. 12:1)—1/15, matlakala 19-20.
Ke banamedi bafe ba bane ba dipere bao ba bego ba dutše ba kata ga e sa le go tloga ka 1914?
Jesu, e lego monamedi wa pere e tšhweu, o gatile mogato wa go raka Sathane le batemona ba gagwe legodimong. Monamedi wa pere ya mmala wa bohwibidu bja mollo o swantšhetša dintwa tšeo e bego e dutše e le tlhobaboroko bathong. Monamedi wa pere e ntsho o swantšhetša tlala. Monamedi wa pere e tshehla o tliša lehu ka bolwetši bjo bo bolayago, a bolaya batho ba dimilione. (Kut. 6:2-8)—2/1, matlakala 6-7.
“Lenyalo la Kwana” le tla ba neng? (Kut. 19:7)
“Lenyalo la Kwana” le tla ba gona ka morago ga ge Kgoši Jesu Kriste a feleleditše phenyo ya gagwe, ke gore, ka morago ga go fedišwa ga Babilona o Mogolo le ka morago ga ntwa ya Haramagedone.—2/15, letlakala 10.
Ke ka baka la’ng Bajuda ba mehleng ya Jesu ba be ba “letile” Mesia? (Luka 3:15)
Re ka se nape re kgonthišega gore Bajuda ba lekgolong la pele la nywaga ba be ba kwešiša boporofeta bja Daniele bja mabapi le Mesia ka tsela yeo re bo kwešišago ka yona ga bjale. (Dan. 9:24-27) Lega go le bjalo, ba ka ba ba kwele ka tsebišo yeo morongwa a e boditšego badiši ba itšego goba ba kwele ka seo Anna moporofeta wa mosadi a ilego a se bolela ge a se na go bona Jesu yo monyenyane ka tempeleng. Le gona balepi ba dinaledi ba ile ba tla ba nyaka “yo a belegwego e le kgoši ya Bajuda.” (Mat. 2:1, 2) Ka morago, Johane Mokolobetši o ile a bolela gore Kriste o be a le kgauswi le go tla.—2/15, matlakala 26-27.
Re ka dira’ng gore Ee ya rena e se be Aowa? (2 Bakor. 1:18)
Ke therešo gore ka dinako tše dingwe go ka tšwelela maemo ao re ka se kgonego go a laola ao a ka dirago gore re se sa kgona go phetha seo re bego re se rulagantše. Eupša re swanetše go dira sohle seo re ka se kgonago go phetha kholofetšo goba keno yeo re e dirilego.—3/15, letlakala 32.
Re ka ganetša bjang teko ya go bogela diswantšho tšeo di kgothaletšago bootswa?
Megato e meraro yeo e ka thušago ke ye: (1) Re swanetše go lebelela thoko kapejana ge e ba re ka wela diswantšho tšeo di tsošago kganyogo ya thobalano. (2) Re swanetše go diša dikgopolo tša rena ka go nagana ka dilo tše di agago le ka go rapela Modimo. (3) Re swanetše go diša dikgato tša rena ka go phema difilimi goba Diwepesaete tše di nago le diswantšho tšeo di kgothaletšago bootswa.—4/1, matlakala 10-12.
Go ka ba le ditlamorago dife tše di bego di sa letelwa ge Mokriste a tlogela lapa la gagwe gore a yo šoma nageng e šele?
Ge batswadi ba dira phetho ya gore lapa le se dule gotee, bana ba ka gobala maikwelong le boitshwarong. Ba ka galefela motswadi goba batswadi ba bona. Le gona batho ba bagolo bao ba sa dulego le balekane ba bona ba ka lebeletšana le dikgoketšo tša botona le botshadi.—4/15, matlakala 19-20.
Ke ka baka la’ng disenyi tšeo di bego di bolaelwa koteng di be di robja maoto?
Baroma ba be ba bolaela disenyi tše dingwe koteng. Bajuda ba ile ba kgopela gore maoto a disenyi tšeo di bego di kokotetšwe kgauswi le Jesu a robje. Seo se be se tla dira gore disenyi tšeo di thatafalelwe ke go hema gomme di hwe kapejana. Ka go re’alo, di be di ka se robale bošego ka moka koteng. (Doit. 21:22, 23)—5/1, letlakala 11.
Ke dipotšišo dife tše nne tšeo re swanetšego go dula re di gopola ge re boledišana le batho bodireding?
Ke boledišana le bomang? Ke boledišana le bona kae? Nako ya go boledišana le bona ke efe? Ke swanetše go boledišana le bona bjang?—5/15, matlakala 12-15.
Go kgoga go bile le mafelelo afe a kotsi?
Nywageng e lekgolo e fetilego, go kgoga go bolaile batho ba 100 000 000. Gona bjale, go bolaya batho ba e ka bago ba 6 000 000 ka ngwaga.—6/1, letlakala 3.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE
Kamoo o ka Dirišago Nako ya Gago ka Bohlale
“Ke duma ge nkabe ke na le nako!” Ke gakae o bolela mantšu ao? Ge e le gabotse, ka moka re a swana ge go tliwa tabeng ya nako, ka ge batho ba nago le matla le ba humilego ba se na nako e oketšegilego go feta batho ba tlasana le ba diilago. Go feta moo, batho ba humilego le ba diilago ba ka se oketše nako ya bona. Ge nako e fetile, e fetile. Ka gona, ke gabohlale go diriša nako yeo re nago le yona gabotse. Bjang? Ela hloko ditsela tše nne tšeo di thušitšego batho ba bantši gore ba diriše nako ya bona ka bohlale.
Tsela ya Pele: Eba le Thulaganyo
Dira gore dilo tše bohlokwa di tle pele. Beibele e eletša ka gore: “Le kgonthišetše dilo tše bohlokwa kudu.” (Bafilipi 1:10) Dira lenaneo la dilo tšeo o swanetšego go di dira tšeo di lego bohlokwa goba tšeo di akgofilego, goba mohlomongwe tšeo di lego maemong ao ka bobedi. Ka mohlala, go reka merogo go ka no ba go sa akgofa. Le gona seo se ka bonagalago se akgofile—go bogela lenaneo leo o le ratago thelebišeneng ge le thoma—se ka no ba se se bohlokwa. *
Naganela pele. Mmoledi 10:10 e re: “Ge selepe se kubegile gomme motho a sa se loutše, gona o tla diriša matla a gagwe a mantši,” gomme e oketša ka gore: “Ka gona go dirišetša bohlale gore o atlege go a hola.” O ithuta’ng go se? Go ka thwe loutša selepe sa gago ka go rulaganya dilo e sa le pele e le gore o tle o diriše nako ya gago gabotse. Beela ka thoko goba o tlogele dilo tše di sego bohlokwa, tšeo di go jelago nako le matla. Ge o hwetša gore o sa na le nako ka ge o feditše mošomo wa gago, ke ka baka la’ng o sa dire mošomo o mongwe woo o bego o swanetše go o dira ka morago? Ka go naganela pele, o ka kgona go dira mošomo o montši, bjalo ka mošomi yo bohlale yo a loutšago selepe sa gagwe.
Nolofatša bophelo bja gago. Itlwaetše go se dire dilo tšeo di sego bohlokwa goba tšeo di go jelago nako. Go ba le mediro e mentši le mabaka a mantši go ka go okeletša kgateletšego go sa nyakege gwa ba gwa go amoga lethabo.
Tsela ya bobedi: Phema Dilo Tšeo di go Jelago Nako
Go bea dilo molatša le go se dire phetho. “Yo a šeditšego phefo a ka se bjale peu; yo a lebeletšego maru a ka se bune.” (Mmoledi 11:4) O ithuta’ng go se? Go bea dilo molatša go go jela nako le go dira gore o se fihlelele selo. Molemi yo a letelago gore maemo a kaonefale a ka no se tsoge a bjetše goba a bunne selo. Ka mo go swanago, re ka dumelela dipelaelo tša bophelo di re thibela go dira diphetho. Goba re ka nagana gore re swanetše go leta go fihlela re na le tsebišo e nyakegago pele re dira phetho e itšego. Ke therešo gore pele re dira diphetho tše bohlokwa go nyakega gore re nyakišiše le go naganišiša ka taba. Diema 14:15 e re: “Yo bohlale o šetša dikgato tša gagwe.” Eupša therešo ke gore re dira diphetho tše dintši re sa kgonthišege.—Mmoledi 11:6.
Go nyaka go dira dilo ka tsela e phethagetšego. Jakobo 3:17 e re: “Bohlale bjo bo tšwago godimo [goba go Modimo] . . . bo lekalekane.” Ke therešo gore go kganyoga go dira dilo gabotse ke selo seo se retwago! Lega go le bjalo, ka dinako tše dingwe re ka ipeela ditekanyetšo tše phagamego kudu moo re feleletšago re nyama goba re palelwa ke go di fihlelela. Ka mohlala, motho yo a ithutago leleme le lengwe o swanetše go tseba gore o tla dira diphošo le go lemoga gore o tla ithuta go tšona. Lega go le bjalo, motho yo a nyakago go dira dilo ka tsela e phethagetšego a ka tšhaba go bolela selo ka tsela e fošagetšego, e lego mokgwa woo o ka mo dirago gore a se be le tšwelopele. Go kaone kudu gore re be le tekatekano dilong tšeo re di letetšego! Diema 11:2 e re: “Bohlale ke bja baipoetši.” Go oketša moo, batho bao ba nago le boipoetšo le boikokobetšo ga ba itebelele e le ba bohlokwa kudu gomme gantši ba sega dilo tšeo ba di dirago.
“Ge e le gabotse ga o lefelele dilo ka tšhelete. o di lefelela ka nako.”—Puku ya What to Do Between Birth and Death
Tsela ya boraro: Eba yo a Nago le Tekatekano le yo a Lebelelago Dilo ka Tsela ya Kgonthe
Eba le tekatekano mošomong le boitapološong. “Seatla se se tletšego khutšo se phala diatla tše pedi tše di tletšego boitapišo gotee le go kitimiša phefo.” (Mmoledi 4:6) Batho bao e lego makgoba a mošomo gantši ba itima meputso ya “diatla [tša bona] tše pedi tše di tletšego boitapišo.” Ba feleletša ba se na nako goba matla. Ka lehlakoreng le lengwe, bao ba tšwafago, ba ba le “diatla tše pedi” tša go khutša gomme ba senya nako e bohlokwa. Beibele e re kgothaletša gore re be le pono e lekalekanego: Šoma ka thata gomme o thabele meputso. Lethabo le bjalo ke “mpho ya Modimo.”—Mmoledi 5:19.
Robala ka mo go lekanego. Mongwadi yo mongwe wa Beibele o itše: “Ke tla sekama ka ba ka robala ka khutšo.” (Psalme 4:8) Batho ba bantši ba godilego ba swanetše go robala diiri tše e ka bago tše seswai bošego gore ba dule ba phetše gabotse mmeleng, maikwelong le monaganong. Tabeng ya mafelelo, go robala go bohlokwa kudu ka ge go dira gore o tsepamiše kgopolo le gore o se lebale dilo, gomme seo sa dira gore o thabele go ithuta. Lega go le bjalo, go se robale go ka go thatafaletša go ithuta, gwa ba gwa go bakela dikotsi, gwa go diriša diphošo le go go dira gore o be sefelapelwana.
Ipeele dipakane tšeo o ka kgonago go di fihlelela. “Go bona ka mahlo go phala go ya le dikganyogo.” (Mmoledi 6:9) Se se ra gore’ng? Motho yo bohlale ga a dumelele dikganyogo di laola bophelo bja gagwe, kudukudu tšeo e sego tša kgonthe goba tšeo a ka se kgonego go di kgotsofatša. Ka go re’alo, ga a gokwe ke dipapatšo tša bofora goba go reka ka sekoloto. Go e na le moo, o ithuta go kgotsofalela seo a ka kgonago go se fihlelela—‘seo mahlo a gagwe a se bonago.’
Tsela ya bone: Phela ka Ditekanyetšo tše Dibotse
Hlahloba ditekanyetšo tšeo o phelago ka tšona. Ditekanyetšo tša gago di go thuša gore o tsebe se se lokilego, se bohlokwa le seo se holago. Ge nkabe bophelo bja gago e be e le mosebe, ditekanyetšo tša gago di be di tla nepa bjalo ka mosebe woo. Ka gona, ditekanyetšo tše dibotse di go thuša gore o be le dilo tše bohlokwa tšeo di tlago pele bophelong le go diriša iri e nngwe le e nngwe ya nako ya gago ka bohlale letšatši le letšatši. O ka hwetša kae ditekanyetšo tše bjalo? Batho ba bantši ba di tsoma ka Beibeleng, e le ge ba lemoga gore e na le bohlale bjo bo phagamego.—Diema 2:6, 7.
Dira gore lerato e be selo se bohlokwa. Bakolose 3:14 e re lerato ke “setlemo se se phethagetšego sa botee.” Ga go kgonege gore re thabe e le ka kgonthe le go ikwa re šireletšegile maikwelong ka ntle le lerato, kudukudu ka lapeng. Batho bao ba hlokomologago taba ye, mohlomongwe ka go etiša pele go phegelela mahumo goba mošomo, ge e le gabotse ba ka se thabe. Ee, Beibele e na le lebaka le kwagalago la go bolela gore lerato ke selo se bohlokwa kudu, ka go bolela ka lona ka makga a makgolo.—1 Bakorinthe 13:1-3; 1 Johane 4:8.
Ipeele nako ya go tseba Modimo. Monna yo a bitšwago Geoff o be a na le mosadi yo a mo ratago, bana ba babedi ba thabilego, bagwera ba babotse le mošomo wo a bego a o rata wa go nea thušo ya pele ka tša kalafo (paramedic). Lega go le bjalo, mošomo wa gagwe o be o dira gore a bone batho ba tlaišega e bile ba ehwa. O ile a botšiša gore, “Na bophelo bo swanetše go ba ka tsela ye?” Ke moka ka letšatši le lengwe o ile a bala dikgatišo tše itšego tšeo di theilwego Beibeleng tšeo di gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa gomme a hwetša dikarabo tše kgotsofatšago.
Geoff o ile a hlalosetša mosadi wa gagwe le bana seo a bego a ithuta sona gomme le bona ba thoma go kgahlwa ke seo. Lapa leo le ile la thoma go ithuta Beibele, e lego seo se ilego sa humiša maphelo a bona gomme sa ba thuša go diriša nako ya bona ka bohlale kudu. Go ithuta ga bona Beibele gape go dirile gore ba be le kholofelo e kgahlišago ya bophelo bjo bo sa felego lefaseng leo le nago le morero le leo le se nago tlaišego.—Kutollo 21:3, 4.
Seo se diregilego ka Geoff se re gopotša mantšu a Jesu Kriste, a rego: “Go thaba bao ba lemogago gore ba nyaka dilo tša moya.” (Mateo 5:3) Na o ikemišeditše go beela nako e nyenyane ka thoko gore o tsebe Modimo? Seo o swanetšego go se tseba ke gore ga gona selo se sengwe seo se ka go neago bohlale bja go diriša nako, e sego feela letšatši le letšatši, eupša bophelong bja gago ka moka.
^ ser. 5 Bona sehlogo se se rego, “Ditsela tše 20 tša go Boloka Nako e Oketšegilego,” ka tokollong ya Phafoga! ya April 2010.


text:
PONO YA BEIBELE
Bofelo bja Lefase
Johane wa pele 2:17 e re: “Lefase le a feta gomme go bjalo le ka kganyogo ya lona.” “Lefase” leo ke’ng? Le tlo feta bjang le gona neng?
“Lefase” leo le tlago go fela ke eng?
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Ka ge lefase leo go bolelwago ka lona le na le ‘dikganyogo’ tša go dira seo Modimo a sa se nyakego, go molaleng gore ga go bolelwe ka polanete ya kgonthe. Go e na le moo, go bolelwa ka batho bao ba sa kwego Modimo, bao ba itirago manaba a gagwe. (Jakobo 4:4) Batho bao ba bopago lefase leo “ba tla welwa ke kotlo ya kahlolo ya tshenyego ya ka mo go sa felego.” (2 Bathesalonika 1:7-9) Ka lehlakoreng le lengwe, batho bao ba kwago Jesu Kriste gomme ba dula e se “karolo ya lefase,” ba na le tebelelo ya bophelo bjo bo sa felego.—Johane 15:19.
Ka gona, 1 Johane 2:17 e phetha ka gore: “Yo a dirago thato ya Modimo o dula a le gona ka mo go sa felego.” Ee, yena yoo o na tebelelo ya bophelo bjo bo sa felego gona mo lefaseng, bjalo ka ge Psalme 37:29 e bontšha gore: “Baloki bona e tla ba beng ba lefase, ba tla dula mo go lona ka mo go sa felego.”
“Le se ke la rata lefase goba dilo tše di lego lefaseng. Ge e ba motho a rata lefase, lerato la Tate ga le gona go yena.”—1 Johane 2:15.
Lefase le tla fela bjang?
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Bofelo bo tlo tla ka dikarolo tše pedi. Ya pele, Modimo o tla fediša bodumedi bja maaka bjo bo rulagantšwego, bjo bo swantšhetšwago ke mogweba ka mmele yo a bitšwago “Babilona o Mogolo.” (Kutollo 17:1-5; 18:8) O ile a gwerana le baetapele ba lefase ba dipolotiki, mola a ipolela gore o botegela Modimo. Lega go le bjalo, baetapele ba ba tla mo fetogela. ‘Ba tla hloya mogweba-ka-mmele ba mo šwalalanya le go mo hlobodiša gomme ba ja dinama tša gagwe goba mahumo a gagwe, ba ba ba mo fiša ka mo go feletšego ka mollo.’—Kutollo 17:16.
Ya bobedi, Modimo o tla lebiša tlhokomelo go baetapele ba dipolotiki ka go lebanya, e lego “dikgoši tša lefase ka moka.” Dikgoši tšeo le batho ba babe ka kakaretšo, di tla fedišwa “ntweng ya letšatši le legolo la Modimo Ramatlaohle,” yeo gape e bitšwago “Haramagedone.”—Kutollo 16:14, 16.
“Tsomang Jehofa, lena bohle ba boleta ba lefase . . . Tsomang go loka le boleta. Mohlomongwe le ka šireletšwa letšatšing la bogale bja Jehofa.”—Tsefanya 2:3.
Lefase le tla fela neng?
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Bofelo bo tla tla ge lefase ka moka le tla be le lemošitšwe ka Mmušo wa Modimo, e lego pušo ya lefase yeo e tlago go tšeela pušo ya batho legato. (Daniele 7:13, 14) Jesu Kriste o itše: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle, ke moka bofelo bo tla tla.” (Mateo 24:14) Modiro woo wa boboledi wo o bontšhago toka le kgaugelo ya Modimo, ke karolo ya “maswao” ao a bontšhago mehla ya bofelo. Maswao ao gape a akaretša dintwa tša lefase ka moka, ditšhišinyego tša lefase, tlala le bolwetši.—Mateo 24:3; Luka 21:10, 11.
Ka ntle le go bolela e sa le pele ka ditiragalo tša lefase, Beibele gape e re botša ka mohuta wa batho ba “mehleng ya bofelo.” Re bala gore: “Go tla ba le dinako tše di hlobaetšago tšeo go lego thata go lebeletšana le tšona. Gobane batho e tla ba baithati, barati ba tšhelete, . . . ba go se kwe batswadi, . . . ba se nago boitshwaro, ba bogale, ba go se rate go loka, . . . ba ratago maipshino go e na le go rata Modimo.” *—2 Timotheo 3:1-5.
Ditiragalo tšeo ka moka di swaya mehla yeo e thomilego nakong ya Ntwa I ya Lefase ka 1914. Go oketša moo, ga e sa le go tloga ka ngwaga woo, Mmušo wa Modimo o tsebaditšwe dikarolong ka moka tša lefase, gomme Dihlatse tša Jehofa di tšea e le tokelo go dira modiro wo. Ge e le gabotse, makasine wa tšona o mogolo o na le sehlogo seo se rego Morokami o Tsebatša Mmušo wa Jehofa.
“Ka gona, dulang le phakgame, gobane ga le tsebe letšatši le ge e le iri.” —Mateo 25:13.
^ par. 14 Bakeng sa tsebišo e oketšegilego, bona kgaolo 9 ya puku ya Ke Eng Seo ge e le Gabotse Beibele e se Rutago? yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa. E hwetšagala le go www.jw.org/nso.
Ithute ka mo go oketšegilego
Ditiragalo tša Beibele di Utolla Eng ka Ngwaga wa 1914?
Boporofeta bja “mabaka a šupago” bjoo bo lego go Daniele kgaolo 4 bo bolela ka dinako tše thata tša pušo ya batho.
Ba Bantši ba tla Phologa Bofelo
—Le Wena o ka Phologa
Eupša bjang? Na ke ka go kgoboketša dilo tša motheo goba go dira ditokišetšo tše dingwe bakeng sa letšatši la kahlolo?


text:
Abstract:
The opponents of the death taxes stand in the left hand corner of the ring and the proponents in the right hand corner. When the bell rings, these two opposing sides exchange blows over the death taxes. The death tax debate lingers in the background of all social conversations and flares up at critical times, such as in election years. To date, no amount of arguing has seen an end to the death tax debate. Although both sides agree that death taxes have shortcomings they cannot agree on the appropriate course of action – no side is willing to concede defeat. However, the death tax debate needs to end; precious time and energy should be focused on issues that are relevant to the current times. The only way in which this debate will end, is if an alternative to the death taxes is found – an alternative that is suitable in the eyes of both the opponents and proponents of the death taxes. There is, nevertheless, a lack of contemporary research aimed at finding death tax alternatives. The existing literature has focused on developing approaches to finding alternative taxes, as opposed to studying the alternative taxes themselves. The primary purpose of this study was to conduct a search for alternative taxes that could replace the death taxes. This search transcended national borders in order to identify international solutions to the age-old problem of death taxes. The suitability of the alternative (in the eyes of both the opponents and proponents of the death taxes) was measured by comparing the advantages and disadvantages associated with the tax alternative identified, to the advantages and disadvantages associated with the death taxes. The secondary purpose of this study was to evaluate whether any of the identified alternatives would be suitable for South Africa. SEPEDI : Baganetši ba lekgetho la lehu ba eme ka lehlakoreng la nngele mola bao ba dumelago go lona, bona ba ipeile ka lehlakoreng la go ja. Ge malokwane a letša phala, go kwagala marumo fela ge ditlhopa tše pedi tše, di botšišana tšeo ba di jelego ngwageng wa tlala. Matswele ona, a kgeila moya. Kganetšo ya lekgetho la lehu kgale entše e swerwe mo maswiswing, e re nyame, e tle e ihlagiše ka dinako tše di kopa kopaneng bjalo ka ngwaga wa dikgetho. Mme fela, ga gona kganetšo efe e kilego ya leka go fetša ntwa ye. Ka bobedi dihlopa di dumelana gore lekgetho la lehu ga se la loka, gomme ga lena kakarêtšô. Empa ga di dumelelane ka tsela ya maleba ye e ka rarollago bothata bjo. Ga gona setlhopa se se ikemišeditšego go beya marumo fase, sa re se fentšwe. Ruri ruri kganetšo ye ya lekgetho la lehu, e swanetše go fela, gomme maatla le nako, di šomišwe mo ditabeng tša sebjale bjale. Tsela ye tee feela yeo e ka fedišago kganetšo ye, ke ge go ka nyakíšíšwa mokgwa o mongwe, wo o ka emelago lekgetho la lehu, selo se tee seo se ka kgotsofatšago dithlopa tše pedi tše. Modiro wo, o thatafatšwa ke gore ga gona dínyakíšíšo tša sebjale bjale mo hlabollong ya lekgetho la lehu. Dingwalwa tšeo di lego gona di lebeletše fela ditsela tše di fapanego tša go ka kgethiša, e sego gore lekgetho la lehu le ka hlabollwa bjang. Ntlha ya pele ya dínyakíšíšo tše, ke go nyakíšíša ditsela tšeo lekgetho la lehu le ka hlabollwago ka gona. Dínyakíšíšo tše, di tshetše mellwane ya setšhaba sa Afrika borwa le ditšhaba tše dingwe tša dinaga mabapi, tšeo di rarollago bothata bjo bjwa lekgetho la lehu. Toka ya tsela e engwe ya go hlabolla lekgetho la lehu, e bonwe ka go nyakíšíša mohola le go lahlega ga mokgwa wo moswa wo. Seo se lebantšhitšwe mahlong a dihlopa tše pedi tše tša lekgetho la lehu. Ntlha ya bobedi ya dínyakíšíšo, ke go bona gore a therešo ruri, ga gona le tsela yeo e kaonafetšego ya lekgetho la lehu, yeo e ka lekanetšwago setšhaba sa rena sa Afrika borwa.


text:
Boitsebišo ka go Bona Ofisi le Moago
Re go laletša ka borutho gore o tlo bona diofisi tša rena le mafelo a go gatiša. Hwetša mafelo le dinako tša go bona meago.
Hong Kong
Watch Tower Bible and Tract Society
22/F, 1 Hung To Road,
Kwun Tong,
KOWLOON, HONG KONG
+852 3950-3500
Dinako tša go Bona Meago ya Lekala
Mošupologo go fihla Labohlano
Go thoma ka 8:00 a.m. go ya go 11:00 a.m. le go thoma ka 1:00 p.m. go ya go 4:00 p.m.
Go bona meago go tšea metsotso e 45
Mešomo yeo e dirwago
Go fetolelwa dikgatišo tše di theilwego Beibeleng ka se-China (Se se nolofaditšwego le sa setlogo). Go rekhotwa dilo tše di theetšwago ka se-China (Mmolelo wa se-Cantonese) le dibidio ka Polelo ya Diatla ya Hong Kong.


text:
DITSELA TŠA GO HWETŠA LETHABO LA LAPA
Boledišana le Ngwana wa Gago yo a Lego Mahlalagading—Ntle le go Ngangišana le Yena
“Ge morwedi wa ka a be a na le nywaga e 14, o ile a thoma go fetolana le nna. Ge ke be ke mmotša gore, ‘Ke nako ya go ja dijo tša mantšiboa,’ o be a mphetola ka gore, ‘Ke tla ja ka nako ya ka.’ Ge ke be ke mmotšiša ge e ba a be a feditše go dira mešomo ya ka gae, o be a mphetola ka gore, ‘Tlogela go ntshwenya!’ Ka makga a mantši, nna le yena re be re hlabelana mašata gomme re kgadimotšana.”—MAKI, JAPANE. *
Ge e ba o le motswadi wa ngwana yo a lego mahlalagading, diphapano di ka leka bokgoni bja gago bja go godiša ngwana—gaešita le kgotlelelo ya gago. Maria, e lego mma wa mosetsana wa nywaga e 14 wa kua Brazil, o re: “Ke befelwa kudu ge morwedi wa ka a sa ntlhomphe bjalo ka motswadi. Re ferekana kudu moo e lego gore re thoma go omanyana.” Carmela wa kua Italy, o lebane le bothata bjo bo swanago. O re: “Ka mehla ge nna le morwa wa ka re ngangišana, re ngangišana o šoro moo a feleletšago a itswaleletše ka phaphošing ya gagwe.”
Ke ka baka la’ng bafsa ba bangwe ba bonagala ba rata dingangišano? Na bothata ke dithaka tša bona? Mohlomongwe. Beibele e bolela gore bagwera ba motho ba ka ba le tutuetšo e matla, e ka ba e mpe goba e botse. (Diema 13:20; 1 Bakorinthe 15:33) Boithabišo bjo bontši bja bafsa lehono bo bontšha moya wa borabele le wa go se hlomphe e le dilo tšeo di amogelegago.
Eupša go na le dintlha tše dingwe tšeo di swanetšego go elwa hloko, e lego dintlha tšeo go sego thata go swaragana le tšona ge o šetše o kwešišitše kamoo di tlago go kgoma ngwana wa gago yo a lego mahlalagading ka gona. Ela hloko mehlala e mengwe.
MOFSA O THOMA GO BONTŠHA “MATLA . . . A TLHAOLOGANYO”
Moapostola Paulo o ngwadile gore: “Ge ke be ke le ngwana, ke be ke bolela bjalo ka ngwana, ke nagana bjalo ka ngwana, ke eleletša bjalo ka ngwana; eupša ka ge bjale ke le monna, ke lahlile mekgwa ya ngwana.” (1 Bakorinthe 13:11) Bjalo ka ge mantšu a Paulo a bontšha, bana le batho ba bagolo ga ba nagane ka go swana. Bjang?
Bana ba na le go nagana dilo ka tsela ya go lebanya le ya go di tšea e le tše nepagetšego goba tše fošagetšego. Ka mo go fapanego, batho ba bagolo ba kgona go bea mabaka ditabeng tšeo di sa kwagalego gabotse gomme ba naganišiša ka mo go tseneletšego ge ba swanetše go dira diphetho. Ka mohlala, gantši batho ba bagolo ba hlahlobišiša ditaba tša boitshwaro le go nagana kamoo ditiro tša bona di tlago go kgoma ba bangwe ka gona. Ba ka no ba ba tlwaetše go nagana ka tsela yeo. Ge re bapetša le bafsa bao ba lego mahlalagading, bona ba sa ithuta mokgwa wo.
Beibele e kgothaletša bafsa gore ba hlagolele “tlhaologanyo.” (Diema 1:4) Ge e le gabotse, Beibele e kgothaletša Bakriste ka moka go diriša ‘matla a bona a tlhaologanyo.’ (Baroma 12:1, 2; Baheberu 5:14) Lega go le bjalo, ka dinako tše dingwe bokgoni bja ngwana wa gago yo a lego mahlalagading bja go bea mabaka bo ka mo dira gore a ngangišane le wena, gaešita le tabeng yeo go bonagalago e se bohlokwa. Goba a ka bolela pono yeo e bontšhago gore ga a na kahlolo e botse. (Diema 14:12) Boemong bjo bjalo, ke bjang o ka beelanago mabaka le yena go e na le gore le ngangišane?
LEKA SE: Ela hloko gore ngwana wa gago yo a lego mahlalagading a ka ba a sa ithuta go diriša tsela ya gagwe ya go bea mabaka, gomme go ka direga gore a se tšwele pele a swareletše ponong ya gagwe. E le ge o leka go bona seo a se naganago, sa pele reta ngwana wa gago yo a lego mahlalagading bakeng sa tlhaologanyo ya gagwe. (“Ke rata tsela yeo o naganago ka yona, gaešita le ge ke sa dumelelane le diphetho ka moka tšeo o di dirago.”) Ke moka, mo thuše gore a hlahlobe tsela yeo a naganago ka yona. (“Na o nagana gore seo o sa tšwago go se bolela se šoma maemong ka moka?”) O ka makatšwa ke tsela yeo ngwana wa gago yo a lego mahlalagading a hlahlobago dikgopolo tša gagwe lefsa ka gona le go di kaonefatša.
Temošo: Ge o beelana mabaka le ngwana wa gago yo a lego mahlalagading, o se ke wa nagana gore ge o boletše ke moka go fedile. Le ge a bonagala a sa amogele seo o mmotšago sona, go ka direga gore ngwana wa gago yo a lego mahlalagading o tla ithuta se sengwe go tšwa poledišanong ya lena go feta kamoo o ka bago o letetše ka gona—goba go feta kamoo yena a ka bago a dumela gore a ka ithuta se sengwe. O se ke wa makatšwa ke ge ka morago ga matšatši a sego kae, ngwana wa gago yo a lego mahlalagading a dumelelana le pono ya gago—mohlomongwe e bile a bolela gore e tlile ka yena.
“Ka dinako tše dingwe nna le morwa wa ka re be re ngangišana ka dilo tšeo di sa rego selo—ka mohlala, mabapi le gore a se senye dilo goba ka go kwera kgaetšedi ya gagwe. Eupša mabakeng a mantši go be go bonagala a nyaka gore ke mmotšiše seo yena a bego a se nagana le go bontšha gore ke a mo kwešiša gomme ke re, ‘Ke a bona bjale, ditaba di eme ka tsela yeo’ goba ke re ‘Ka gona se ke seo o se naganago.’ Ge ke lebelela morago, ke a lemoga gore ge nkabe ke ile ka bolela selo sa go swana seo, mohlomongwe nkabe re ile ra phema dingangišano tša rena tše dintši.”—Kenji, Japane.
MOFSA O BA LE DIPONO TŠA GAGWE
Karolo e kgolo ya go godiša ngwana yo a lego mahlalagading ke go mo lokišeletša mohlang a tloga ka gae gomme a thoma go phela bjalo ka motho yo mogolo yo a nago le boikarabelo. (Genesi 2:24) Karolo e nngwe ya mogato woo e akaretša go itseba seo a lego sona—dika tša semelo sa gagwe, ditumelo tša gagwe le ditekanyetšo tšeo di hlalosago seo a lego sona. Ge a lebane le kgateletšo ya go dira se se fošagetšego, ngwana yo a lego mahlalagading yoo a šetšego a phethile gore o nyaka go ba motho wa mohuta mang, o tla dira se se fetago go fo nagana ka ditlamorago tša seo. O tla ipotšiša le gore: ‘Ke motho wa mohuta mang? Ke phela ka ditekanyetšo dife? Motho yo a phelago ka ditekanyetšo tša mohuta woo o be a tla dira’ng boemong bjo?’—2 Petro 3:11.
Beibele e re botša ka Josefa, e lego lesogana leo le bego le tloga le itseba seo le lego sona. Ka mohlala, ge mosadi wa Potifara a be a mo phegelela gore a robale le yena, Josefa o ile a fetola ka gore: “Nka dira bjang bobe bjo bjo bogolo gakaakaa gomme ka direla Modimo sebe?” (Genesi 39:9) Gaešita le ge go be go se molao woo o iletšago bootswa woo o bego o šetše o neilwe Baisiraele, Josefa o be a na le pono e swanago le ya Modimo ka taba yeo. Go feta moo, mantšu a rego “nka dira bjang” a bontšha gore o be a na le pono e swanago le ya Modimo—karolo ya mohuta wa motho yo a bego a le yena.—Baefeso 5:1.
Ngwana wa gago yo a lego mahlalagading e bile o mogatong wa go itseba seo a lego sona. Se ke se sebotse, ka gobane dipono tša gagwe di tla mo thuša go lebeletšana le kgateletšo ya dithaka tša gagwe gomme o tla emela dipono tšeo. (Diema 1:10-15) Ka lehlakoreng le lengwe, boemo bjoo bja go itseba seo a lego sona bo ka mo dira gore a se dumelelane le wena. O ka dira’ng ge seo se direga?
LEKA SE: Go e na le gore o tsoše ngangišano, boeletša seo a se boletšego. (“E re ke kgonthišetše gore ke a go kwešiša. O be o re . . . ”) Ke moka, botšiša dipotšišo. (“Ke’ng seo se dirago gore o ikwe ka tsela yeo?” goba “O tutueleditše ke’ng gore o fihlelele phetho yeo?”) Dira gore ngwana wa gago yo a lego mahlalagading a ntšhe dipono tša gagwe. Mo dire gore a bolele dipono tša gagwe. Ge e ba go se swane ga dipono tša lena go bakwa feela ke taba ya gore motho o rata eng, e sego gore ngwana wa gago o tloga a fošitše, gona bontšha ngwana wa gago yo a lego mahlalagading gore o ka hlompha pono ya gagwe—gaešita le ge o sa dumelelane le yona ka botlalo.
Go itseba seo motho a lego sona—gaešita le dipono tšeo di sepedišanago le gona—ga e fo ba selo se se tlwaelegilego eupša gape go a hola. Go ba gona, Beibele e re Bakriste ga se ba swanela go swana le bana ba banyenyane bao ba ‘akgaakgwago bjalo ka ge eka ba akgaakgwa ke maphoto le go išwa kua le kua ke phefo e nngwe le e nngwe ya thuto.’ (Baefeso 4:14) Ka gona dumelela le go kgothatša ngwana wa gago yo a lego mahlalagading gore a hlagolele go itseba seo a lego sona le go hlagolela go ba le dipono tše tiilego.
“Ge ke bontšha barwedi ba ka gore ke ikemišeditše go ba theetša, gantši ba ela hloko pono ya ka gaešita le ge e sa swane le ya bona. Ke šetša gore ke se ke ka ba gapeletša gore ba dumele seo ke se naganago eupša ke ba dumelela gore ba be le dipono tša bona.”—Ivana, Czech Republic.
BATSWADI BA SWANETŠE GO TIA, EUPŠA BA BE LE TEKATEKANO
Go swana le bana ba banyenyane, bafsa ba bangwe bao ba lego mahlalagading ba ithutile bokgoni bja go opelela batswadi ba bona ka selo setee e le ge ba leka go ba lapiša. Eba šedi ge seo se direga leboelela ka lapeng la gago. Gaešita le ge go ineela go ka lokiša ditaba ka nakwana, go dira bjalo go ruta ngwana wa gago gore ngangišano ke yona tsela e nnoši ya go hwetša seo a se nyakago. Tharollo ke’ng? Latela keletšo ya Jesu e rego: “ ‘Ee’ ya lena e be ee, ‘aowa’ ya lena e be aowa.” (Mateo 5:37) Ga se gantši bana bao ba lego mahlalagading ba ka ngangišanago le wena ge ba tseba gore ga o fetofetoge.
Ka nako e swanago, eba le tekatekano. Ka mohlala, e re ngwana wa gago yo a lego mahlalagading a go hlalosetše lebaka leo ka lona a naganago gore nako yeo o mmeetšego yona ya go boa gae e fetošwe boemong bjo itšego. Boemong bjo bjalo, ga se gore o ineela kgateletšong, eupša o fo ba o latela keletšo ya Beibele e rego: “Anke go lekalekana ga lena go tsebje.”—Bafilipi 4:5.
LEKA SE: Dira gore go be le seboka sa lapa seo go sona le ahlaahlago dinako tša go boa gae le melao e mengwe ya ka gae. Bontšha gore o ikemišeditše go theetša le go hlahloba dintlha ka moka tšeo di akaretšwago pele go ka dirwa phetho. Roberto, e lego tate wa kua Brazil o šišinya gore: “Bana bao ba lego mahlalagading ba swanetše go bona gore batswadi ba bona ba ikemišeditše go ba nea seo ba se kgopelago ge feela se sa thulane le molao wa motheo wa Beibele.”
Ke therešo gore ga go na motswadi yo a phethagetšego. Beibele e re: “Ka moka ga rena re kgopša gantši.” (Jakobo 3:2) Ge e ba o lemoga gore bonyenyane o ile wa tsenya letsogo ngangišanong ya lena, o se ke wa dikadika go kgopela tshwarelo ngwaneng wa gago yo a lego mahlalagading. O bea mohlala wa boikokobetšo ge o dumela phošo ya gago gomme se se tla bula tsela ya gore ngwana wa gago a dire se se swanago.
“Ka morago ga ngangišano e nngwe, ge maswafo a be a ile fase, ke ile ka kgopela morwa wa ka gore a ntshwarele ka ge ke ile ka galefa. Seo se ile sa mo thuša gore le yena a iše maswafo fase gomme sa mo nolofaletša gore a ntheetše.”—Kenji, Japane.
^ ser. 3 Maina sehlogong se a fetotšwe.
IPOTŠIŠE GORE . . .
Ke ka ditsela dife nka bago ke tsenya letsogo dingangišanong tša ka le ngwanaka yo a lego mahlalagading?
Nka diriša bjang dintlha tšeo di lego sehlogong se go kwešiša ngwanaka yo a lego mahlalagading gakaone?
Nka dira’ng gore ke boledišane le ngwanaka yo a lego mahlalagading—ntle le gore re ngangišane?


text:
POLEDIŠANO | WENLONG HE
Rathutamahlale yo a Dirago Diteko o Hlalosa Tumelo ya Gagwe
WENLONG HE o ithutetše tša thutamahlale la mathomo kua Suzhou, Profenseng ya Jiangsu, China. O thuša go beakanya makasine wa lefase ka bophara wa thekinolotši le gona o phatlaladitše dikuranta tše dintši tšeo di bolelago ka thutamahlale. Ga bjale Wenlong He o šoma Yunibesithing ya Scotland ya Strathclyde. Ge e be e sa le mofsa, o be a dumela thutong ya tlhagelelo, eupša ka morago o ile a phetha ka gore bophelo ga se bja ba gona ka mohlolo. Phafoga! e mmotšišitše ka tumelo ya gagwe.
Re botše ka setlogo sa gago.
Ke belegwe ka 1963 gomme ka golela China, motseng o lego ka borwa bja Noka ya Yangtze Profenseng ya Jiangsu. Ka ge e le lefelo leo le ruthetšego e bile le tletše ka dipula leo le tsebjago ka go tšweletša dijo, gantši le bitšwa naga ya reisi le hlapi. Ge ke sa le ngwana, ke be ke ipotšiša gore: ‘Ke ka baka la’ng tlhago e tšweletša dijo tše dintši tše dibose? Na di bile gona ka mohlolo? Ke’ng seo se bilego gona pele—na ke kgogo goba lee?’ Batho ba bantši ke bailaModimo kua China, ka gona sekolong ke ile ka rutwa ka tlhagelelo.
Go thwe’ng ka lapa la geno?
Batswadi ba ka e be e le bailaModimo. Mma o be a šoma dipolaseng, mola tate a be a thala dipolane gomme a feleletša a thomile khamphani ya tša go aga. Ke nna morwa wa bona wa mathomo go ba bahlano. Ka manyami, barwarre ba ka ba babedi ba hlokofetše e sa le ba banyenyane. Seo se ile sa nnyamiša kudu, ke moka ka ipotšiša gore: ‘Ke ka baka la’ng batho ba ehwa? Na ke tla tsoga ke bone barwarre ba ka gape?’
Ke ka baka la’ng o ithutetše thutamahlale?
Ke ithutetše thutamahlale ka gobane ke be ke kgahlwa ke tlhago gomme ke nagana gore thutamahlale e ka hlalosa dilo tšeo di bego di mmakaditše go tloga bjaneng.
O dira dinyakišišo ka eng?
Ke leka go hwetša ditsela tša go oketša lebelo la dikarolwana tše bjalo ka di-electron gore di lekane le lebelo la seetša. Ke dira se e le gore ke ithute sebopego sa diathomo. Le gona ke hlahloba kamoo go ka tšweletšwago mahlasedi a matla kudu ka go diriša maphoto a microwave le a phišo yeo e tšwago dilong. Le ge dinyakišišo tšeo ke di dirago di tsentšha tšhelete, gape di kgokagane le maiteko a go kwešiša kamoo legohle le thomilego ka gona.
Go tlile bjang gore o kgahlegele Beibele?
Ka 1998, Dihlatse tša Jehofa tše pedi di ile tša etela legaeng la ka. Di ile tša ithaopela go araba dipotšišo tša ka ka Beibele. Mosadi wa ka, Huabi, yoo le yena e lego rathutamahlale yo a dirago dinyakišišo o ile a tla a dula le rena. E be e le la mathomo re bona Beibele, eupša re be re makatšwa ke keletšo ya yona e šomago. Re lemogile kamoo banyalani ba Dihlatse bao ba bego ba re etela ba hotšwego ke go diriša melao ya motheo ya Beibele. Ba be ba thabile e bile ba iphelela bophelo bjo bonolo. Eupša seo Beibele e se bolelago ka Modimo se ile sa dira gore ke ipotšiše gape ge e ba legohle le bopilwe. Ka ge ke le rathutamahlale, go kwešiša tlhago ke mošomo wa ka. Ka gona ke ile ka bona go le kaone gore ke naganišiše ka kelohloko ka ditaba tše.
Ka ge ke le rathutamahlale, go kwešiša tlhago ke mošomo wa ka. Ka gona ke ile ka bona go le kaone gore ke naganišiše ka kelohloko ka ditaba tše
O naganišišitše ka ditaba dife?
Sa pele, ke be ke tseba gore sehlopha sa dilo se ka se fo ba le thulaganyo goba sa dula se na le thulaganyo ka ntle le ge e ba se na le yo a se hlahlago. Woo ke molao wa bobedi wa tswalano magareng ga phišo le matla. Ka ge legohle le bophelo lefaseng di rulagantšwe ka tsela e phagamego, ke ile ka phetha ka gore go swanetše go ba go na le yo a di dirilego, e lego Mmopi. Taba ya bobedi ke ya gore legohle le lefase di bonagala di hlamilwe ka mo go kgethegilego gore di be le bophelo.
O na le bohlatse bofe bja gore di hlamilwe?
Ge e le gabotse bophelo ka moka lefaseng bo ithekgile ka matla a tšwago letšatšing. Matla ao a feta sebakabakeng e le mahlasedi. A tla lefaseng ka maphoto a botelele bja go fapafapana. Maphoto a makopana a bitšwa mahlasedi a gamma ao a lego kotsi. Ka morago gwa latela X-rays, mahlasedi a ultraviolet, seetša se bonagalago, seetša seo se sa bonagalego, di-microwave, le maphoto a matelele go ona ka moka a radio. Se se makatšago ke gore lefaufau la rena le thibela mahlasedi a mantši a kotsi gomme la dumelela mahlasedi a nyakegago gore a fihle lefaseng.
Ke ka baka la’ng seo se go makaditše?
Ke kgahlilwe ke Beibele ge e bolela ka pego ya tlholo le ka seetša. E re: “Modimo a re: ‘Seetša a se be gona.’ Ke moka seetša sa ba gona.”1 Ke feela karolo e nyenyane ya mahlasedi a magolo a letšatši ao a bonagalago, eupša seetša se bohlokwa bakeng sa bophelo. Dimela di hloka seetša gore di tšweletše dijo, gomme rena re hloka seetša gore re bone. Taba ya gore lefaufau ga le šire seetša ga se ya fo itiragalela ka mohlolo. Seo se makatšago le go feta ke gore ke karolo e nyenyane feela ya seetša sa ultraviolet yeo e fihlago lefaseng.
Ke ka baka la’ng seo se le bohlokwa?
Mahlasedi a mangwe a ultraviolet a bohlokwa. Re hloka karolo e nyenyane ya ona letlalong la rena gore re tšweletše bithamine D, yeo e lego bohlokwa bakeng sa marapo a rena le go re šireletša bolwetšing bja kankere le malwetšing a mangwe. Lega go le bjalo, mahlasedi a bjalo a mantši a ka re bakela kankere ya letlalo le legapi la mahlo. Lefaufau le dumelela feela karolo e nyenyane yeo e lekanego ya mahlasedi a ultraviolet gore e fihle lefaseng. Go ya ka nna, seo ke bohlatse bja gore motho yo mongwe o hlamile lefase gore le be le bophelo.
Ganyenyane-ganyenyane nna le Huabi re ile ra kgodišega gore go na le Mmopi le gore ke yena a buduletšego Beibele. Ka 2005, re ile ra ba Dihlatse tša Jehofa, gomme ga bjale re tšea karolo go ruteng ba bangwe Beibele.


text:
THUTO 3
Therešo ya Beibele e Ile ya Utollwa Lefsa Bjang?
Beibele e boletše e sa le pele gore ka morago ga lehu la Kriste, go be go tla tsoga barutiši ba maaka gare ga Bakriste ba pele gomme ba šilafatša therešo ya Beibele. (Ditiro 20:29, 30) Ge nako e dutše e eya, go ile gwa direga sona seo. Ba ile ba tswaka dithuto tša Jesu le dikgopolo tša boheitene tša bodumedi gomme gwa tšwelela Bokriste bja mankekišane. (2 Timotheo 4:3, 4) Re ka kgonthišetša bjang gore lehono re na le kwešišo e nepagetšego ya seo ge e le gabotse Beibele e se rutago?
Go ile gwa fihla nako ya Jehofa ya go utolla therešo. O be a boletše e sa le pele gore ‘mehleng ya bofelo, tsebo ya therešo e be e tla ata.’ (Daniele 12:4) Ka 1870, sehlopha se senyenyane sa batho bao ba tsomago therešo se ile sa lemoga gore dithuto tše dintši tša kereke di be di sa thewa Mangwalong. Ka baka leo, se ile sa thoma go tsoma kwešišo ya dithuto tša mathomong tša Beibele, gomme Jehofa o ile a se šegofatša ka kwešišo ya dilo tša moya.
Banna ba botegago ba ile ba ithuta Beibele ka kelohloko. Barutwana bao ba Beibele ba botegago, bao ba bilego gona pele ga rena, ba ile ba diriša mokgwa wa go ithuta wo re sa dutšego re o diriša le lehono. Ba be ba ahlaahla Beibele go ya ka ditaba tše sa swanego. Ge ba be ba kopana le ditemana tša Beibele tšeo go bego go le thata go di kwešiša, ba be ba nyaka ditemana tše dingwe tša go di hlalosa. Ge ba be ba fihlelela phetho yeo e dumelelanago le Mangwalo a mangwe ka moka, ba be ba e ngwala fase. Ka gona, ka go dumelela Beibele gore e itlhatholle, ba ile ba utolla lefsa therešo ka leina la Modimo le Mmušo, morero wa gagwe ka batho le lefase, boemo bja bahu gotee le kholofelo ya tsogo. Go tsoma ga bona go ile gwa ba lokolla ditumelong tše dintši tša maaka gotee le mekgweng ya gona.—Johane 8:31, 32.
Ka 1879, Barutwana ba Beibele ba ile ba lemoga gore go be go fihlile nako ya gore ba phatlalatše therešo. Ka gona ngwageng woo, ba ile ba thoma go tšweletša makasine woo re sa dutšego re o gatiša le lehono, wa Morokami o Tsebatša Mmušo wa Jehofa. Ga bjale re botša batho ditherešo tša Beibele dinageng tše 239 le ka maleme a e ka bago a 700. Tsebo ya therešo ga se ya ka ya ata gakaakaa peleng!
Ka morago ga lehu la Kriste, go ile gwa direga’ng ka therešo ya Beibele?
Ke’ng se se dirilego gore re kgone go utolla lefsa therešo ya Lentšu la Modimo?


text:
JULY 2, 2015
RWANDA
Kgoro ya Tsheko ya Rwanda e Ganetšana le Kgethollo ya Bodumedi
Kgoro ya Tsheko ya Karongi nageng ya Rwanda e ile ya hlompha tokologo ya bodumedi ya barutwana ba seswai ba Dihlatse tša Jehofa. Bothata e be e le gore barutwana ba ba gana go tšea karolo ditirelong tša bodumedi tšeo di dirwago ka klaseng ka ge matswalo a bona a sa ba dumelele go di dira.
Dikolo tše dintši nageng ya Rwanda di ngwadišitšwe ka tlase ga mekgatlo ya bodumedi. Tše dingwe tša dikolo tše di nyaka barutwana ba tšea karolong ditirelong tša bodumedi le go lefa makgetho a kereke. Ka ge bana ba Dihlatse ba sa dumele go dira dilo tše, balaodi ba dikolo ba ile ba raka bana ba 160 magareng ga ngwaga wa 2008 le 2014. Ka ge bjo e le bothata bjo bo tšwelago pele nageng ka moka, molato wo o bilego Karongi Profenseng ya ka Bodikela, o bontšha gore balaodi ba mmušo wa Rwanda ba tloga ba le kgahlanong le kgethollo ya bodumedi.
Kgethollo ya Bodumedi e Tutuetša go Rakwa ga Bana Sekolong
Ka May 12, 2014, balaodi ba sekolo ba ile ba raka bana ba seswai ba Dihlatse ba mengwaga ya magareng ga e 13 go ya go e 20, *ka ge ba ile ba gana go tšea karolo ditirelong tša bodumedi sekolong sa Groupe Scolaire Musango seleteng sa Karongi. Ka morago ga gore bana ba ba rakwe batswadi ba bona ba ile ba bega taba ye go Moemedi wa Mmušo wa Rwankuba, yo a ilego a laela gore bana ba Dihlatse ba bušetšwe sekolong. Ka go se kgotsofatšwe ke phetho ye, balaodi ba sekolo ba ile ba fetola maano a bona ka go latofatša barutwana ba ka gore ga se ba hlomphe koša ya setšhaba ka ge ba ganne go e opela. Ka June 4, 2014, matšatši a mabedi ka morago ga gore barutwana ba bušetšwe sekolong, maphodisa a ile a tla sekolong go ba golega.
Maphodisa a ile a golega barutwana ka matšatši a tshela, a ba tšhošetša, a ba roga le go betha ba babedi ba bagolo ka ge a be a bolela gore ke bona ba tutuetšago bana ba banyenyane. Go sa šetšwe go swarwa gampe, bana ba ka moka ba ile ba gana go dira selo seo se sa dumelelanego le ditumelo tša bona.
Kgoro ga se ya Bona Barutwana ba Molato
Maphodisa a ile a lokolla barutwana ba šupa ka June 9, 2014, gomme motšhotšhisi o ile a phumola molato wa bana ba banyenyane. Lega go le bjalo, maphodisa a ile a tšwela pele a golegile o mogolo ka matšatši a mangwe a senyane. Moahlodi o ile a laela gore yo mogolo a lokollwe ka nakwana le go bewa leihlo a sa letetše go sekišwa ka October 14, 2014.
Nakong ya tsheko, moahlodi o ile a botšiša barutwana ba ka moka dipotšišo tše mmalwa. Morutwana yo mongwe o ile a bolelela barutwana ka moka ka go hlalosetša moahlodi gore lebaka le legolo leo le dirilego gore ba rakwe sekolong ga se gore ba ganne go opela koša ya setšhaba eupša e be e le gore ba ganne go lefa makgetho a kereke le go ba karolo ya ditirelo tša bodumedi tšeo di dirwago sekolong.
Moahlodi o ile a kgopela motšhotšhisi go tliša bohlatse bjo bongwe pele ga kgoro bja go thekga ditatofatšo tša gore barutwana ba ga se ba hlomphe koša ya setšhaba. Ge motšhotšhisi a tšwela pele go botšiša barutwana ba dipotšišo, ba ile ba hlalosa gore ga se ba ka ba bontšha go se hlomphe koša ya naga ge bana ba bangwe ba be ba opela.
Kahlolong ya Kgoro ya Tsheko ya Karongi yeo e lokolotšwego ka November 28, 2014, kgoro e boletše gore go gana go opela koša ya naga “ga se gwa swanelwa go tšewa e le go se e hlomphe.” Kahlolo ya kgoro e ile ya dumelelana le molao ka go phumola molato wa bana ba gomme se se ka thuša go fediša kgethollo ya bodumedi dikolong tša Rwanda.
Boipiletšo bja go Hlompha Ditokelo tša Motheo
Dihlatse tša Jehofa nageng ya Rwanda di thabišwa kudu ke gore mafelelo a molato wa barutwana ba Sekolo sa Groupe Scolaire Musango e bile a mabotse. Lega go le bjalo, melatong e mengwe bana ba Dihlatse bao ba rakilwego dikolong ka baka ditumelo tša bona ga ba na kgetho eupša ba swanelwa ke go tloga dikolong tšeo ba ye go tše dingwe. Bana ba bangwe ba swanelwa ke go tlogela sekolo ka ge ba ka se kgone go ya dikolong tšeo e sego tša mmušo ka baka la gore di bitša kudu.
Go swana le batswadi ka moka, batswadi ba Dihlatse le bona ba nyakela bana ba bona bokamoso bjo bo botse. Ba nyaka gore ba ithute e le gore e tle e be batho ba bakaone setšhabeng. Dihlatse tša Jehofa di holofela gore kahlolo ye e botse ya kgoro ya seleteng sa Karongi e tla dira gore dikolo tša Rwanda di hlomphe tokelo ya letswalo le ya bodumedi ya bana ba.
^ par. 5 Nageng ya Rwanda, motho o ikemela le go tšewa e le yo mogolo ge a na le mengwaga e 21 (Article 360 of the Civil Code).


text:
KGAOLO 92
Go Balephera ba Lesome ba Fodišitšwego, go Leboga o Tee
JESU O FODIŠA BALEPHERA BA LESOME
Jesu o folodiša maano a ditho tša kgoro ya Sanhedrine a go mmolaya ka go ya motseng wa Efuraime, wo o lego ka leboabohlabela bja Jerusalema. O dula moo le barutiwa ba gagwe, kgole le manaba a gagwe. (Johane 11:54) Lega go le bjalo, nako ya Paseka ya 33 C.E. e a batamela, ka gona go se go ye kae Jesu o tla be a ya moo. O ya ka leboa a phatša Samaria gomme a tsena Galilea, e lego ketelo ya gagwe ya mafelelo lefelong le pele ga lehu la gagwe.
Pejana leetong, ge Jesu a sepela go tloga motsaneng o mongwe go ya go o mongwe, o gahlana le banna ba lesome bao ba nago le lephera. Dibopego tše dingwe tša bolwetši bjo ganyenyane-ganyenyane di ka ja ditlhalenama tša mmele, tše bjalo ka tša menwana ya diatla, menwana ya dinao goba tša ditsebe. (Numeri 12:10-12) Molao wa Modimo o laela gore molephera a goeletše ka gore: “Ga se ka hlweka, ga se ka hlweka!” E bile o swanetše gore a dule thokwana.—Lefitiko 13:45, 46.
Ka baka leo, balephera ba lesome ba emela kgole le Jesu. Lega go le bjalo, ba goeletša ka go hlaboša ba re: “Jesu, Morutiši, re gaugele!” Ge Jesu a bona balephera, o a ba laela o re: “Eyang le iponagatše go baperisita.” (Luka 17:13, 14) Ka gona o bontšha go hlompha Molao wa Modimo, wo o dumelelago baperisita gore ba tsebiše batho gore balephera bao ba fodile. Ka go re’alo ba ka buša ba phela le batho bao ba phetšego gabotse mmeleng.—Lefitiko 13:9-17.
Balephera ba ba lesome ba bota matla a Jesu a go dira mehlolo. Ba ya go baperisita le pele ba ka fodišwa. Ge ba le tseleng, ba putswa ka baka la go dumela ga bona go Jesu. Ba thoma go lemoga le go kwa gore ba fodile!
Balephera ba senyane bao ba fodišitšwego ba a itshepelela. O tee ga a sepele. Monna yo yo e lego Mosamaria, o boela morago go yo nyaka Jesu. Ka baka la’ng? Monna yo o tloga a leboga Jesu ka baka la seo se diregilego. Monna yo e bego e le molephera o “reta Modimo ka lentšu le le hlabošago,” a lemoga gore ge e le gabotse Modimo ke yena yo a mo fodišitšego. (Luka 17:15) Ge a hwetša Jesu, o wela pele ga gagwe, a mo leboga.
Jesu o botša bao a nago le bona, o re: “Na ga se gwa hlwekišwa ba lesome? Bjale ba bangwe ba senyane ba kae? Na go hlokile ba ba boago go tla go reta Modimo, ge e se motho yo wa setšhaba se sengwe?” Ke moka Jesu o botša Mosamaria yo o re: “Ema o sepele; tumelo ya gago e go fodišitše.”—Luka 17:17-19.
Ka go fodiša balephera ba lesome, Jesu o bontšha gore o thekgwa ke Jehofa Modimo. Ga se feela gore o tee wa ba lesome o ile a fodišwa ka tiro ya Jesu eupša o ile a tsena tseleng ya go tlo hwetša bophelo. Ga re phele nakong yeo Modimo a dirišago Jesu go dira diphodišo tše bjalo. Lega go le bjalo, ka go dumela go Jesu, re ka ba tseleng ya go tlo hwetša bophelo, e lego bophelo bjo bo sa felego. Na re bontšha gore re a leboga, go swana le ge monna yola wa Mosamaria a dirile?


text:
KGAOLO 56
Ke Eng Seo ge e le Gabotse se Šilafatšago Motho?
MATEO 15:1-20 MAREKA 7:1-23 JOHANE 7:1
JESU O PEPENTŠHA METLWAE YA BATHO
Ge Paseka ya 32 C.E. e dutše e batamela, Jesu o swaregile ka go ruta kua Galilea. Ka gona go ka direga gore o lebile Pasekeng kua Jerusalema, ka go dumelelana le Molao wa Modimo wa go ba gona Pasekeng. Lega go le bjalo, Jesu o dira seo a le šedi kudu ka ge Bajuda ba nyaka go mmolaya. (Johane 7:1) Ka morago ga moo o boela Galilea.
Mohlomongwe Jesu o Kaperenaume ge Bafarisei le bamangwalo ba etla go yena ba etšwa Jerusalema. Ke ka baka la’ng ba tšea leeto leo? Ba nyaka mabaka ao ka ona ba ka beago Jesu molato wa go tshela ditumelo tše itšego. Ba mmotšiša gore: “Ke ka baka la’ng barutiwa ba gago ba tshela tlwaelo ya batho ba mehleng ya bogologolo? Ka mohlala, ga ba hlape diatla tša bona ge ba tlo ja dijo.” (Mateo 15:2) Le ka mohla Modimo ga se a botša batho ba gagwe gore ba latele motlwae wo, wa ‘go hlapa diatla tša bona go fihla ditšung.’ (Mareka 7:3) Eupša Bafarisei ga ba lebelele seo e le molato o mogolo.
Go e na le gore Jesu a arabe tatofatšo ya bona ka go lebanya, o bontšha kamoo ba robago Molao wa Modimo ka boomo. O ba botšiša gore: “Ke ka baka la’ng le lena le tshela taelo ya Modimo ka baka la tlwaelo ya lena? Ka mohlala, Modimo o itše: ‘Godiša tatago le mmago,’ a buša a re: ‘Yo a rogago tatagwe goba mmagwe a feleletše ka go hwa.’ Eupša lena le re: ‘Mang le mang yo a botšago tatagwe goba mmagwe a re: “Selo le ge e le sefe seo ke nago le sona seo se ka go holago ke mpho yeo ke e neetšego Modimo,” ga go nyakege gore a godiše tatagwe le gatee.’”—Mateo 15:3-6; Ekisodo 20:12; 21:17.
Bafarisei ba bolela gore tšhelete, thoto goba selo le ge e le sefe seo se newago Modimo e le mpho ke sa tempeleng, ka gona se ka se dirišetšwe morero o mongwe. Lega go le bjalo, ge e le gabotse mpho yeo e neetšwego e sa dutše e swerwe ke motho yo a e neetšego. Ka mohlala, morwa a ka bolela gore tšhelete goba thoto ya gagwe ke “korobane,” e lego mpho yeo e neetšwego Modimo goba tempele, go le bjalo ka ge eka bjale tempele ke yona e ka nyakago mpho yeo. Morwa o sa dutše a ka diriša tšhelete goba thoto yeo, fela o bolela gore e ka se dirišetšwe go thuša batswadi ba gagwe bao ba tšofetšego ba ba diilago. Ka go re’alo o široga boikarabelo bjo a nago le bjona ka bona.—Mareka 7:11.
Jesu o befedišitšwe ka tshwanelo ke go kgopamišwa mo ga Molao wa Modimo gomme o re: “Le dirile lentšu la Modimo lefeela ka tlwaelo ya lena. Lena baikaketši, Jesaya o porofetile ka mo go swanetšego ka lena, ge a be a re: ‘Batho ba ba nkgodiša ka melomo, fela dipelo tša bona di kgole le nna. Ke ga lefeela ge ba dutše ba nthapela, gobane ba ruta ditaelo tša batho e le dithutatumelo.’” Bafarisei ga ba arabele tsholong ya Jesu e matla. Ka gona o biletša lešaba kgauswi le yena. O re: “Theetšang le kwešiše: Motho ga a šilafatšwe ke seo se tsenago molomong wa gagwe, eupša motho o šilafatšwa ke seo se tšwago molomong wa gagwe.”—Mateo 15:6-11; Jesaya 29:13.
Ka moragonyana ge ba le ka ntlong, barutiwa ba botšiša Jesu gore: “Na o a tseba gore Bafarisei ba kgopišegile ge ba ekwa seo o se boletšego?” O a ba araba o re: “Semela se sengwe le se sengwe seo se sa bjalwago ke Tate wa legodimong, se tla tumolwa ka medu. A ba kgopišege. Ke bahlahli ba foufetšego. Ka gona, ge e ba sefofu se hlahla sefofu, di tla wela moleteng ka bobedi.”—Mateo 15:12-14.
Jesu o bonagala a maketše ge Petro a kgopelela barutiwa tlhaloso ya mabapi le seo se šilafatšago motho. Jesu o a araba o re: “Na ga le lemoge gore se sengwe le se sengwe seo se tsenago ka molomong se fetela maleng gomme sa ntšhetšwa moo go elelelago ditšhila? Eupša dilo tše di tšwago ka molomong di tšwa pelong gomme tšona dilo tšeo di šilafatša motho. Ka mohlala, pelong go tšwa dikeleletšo tše kgopo, dipolao, bohlotlolo, bootswa, bohodu, bohlatse bja maaka le dithogako. Tšeo ke dilo tše di šilafatšago motho, eupša go ja dijo ka diatla tše di sa hlapiwago ga go šilafatše motho.”—Mateo 15:17-20.
Jesu ga a ganetše mokgwa o tlwaetšwego wa tša maphelo, e bile ga a bolele gore motho ga se a swanela go hlapa diatla pele a lokiša dijo goba a eja. Go e na le moo, o sola boikaketši bja baetapele ba bodumedi bao ba lekago go efoga melao e lokilego ya Modimo ka go phegelela metlwae ya batho. Therešo ke gore ditiro tše kgopo tše di tšwago pelong ke tšona di šilafatšago motho.


text:
PHAFOGA! JUNE 2014
Mogwera wa Kgonthe ke wa Mohuta Mang?
Ka manyami, lehono batho ba bantši ga ba sa na segwera sa kgonthe. Eupša na dilo di swanetše go ba ka tsela yeo? Go nyakega’ng gore o be le segwera se se swarelelago? Ela hloko keletšo e šomago ya Beibele.
Madireng a Lefase
Ditaba di akaretša: bothata bja molao le bja go se tsebe gore di dire’ng ka mae a batho bjoo dikliniki tša kua Canada di lebeletšanego le bjona, seo se kgahlišago ka mohuta o mongwe o sa tlwaelegago wa nama gotee le ditirelo tše mpsha tša manyalo tšeo di dirwago ke bailaModimo kua Ireland.
Mogwera wa Kgonthe ke wa Mohuta Mang?
Batho ba bantši ba nagana gore go bohlokwa gore motho a be le bagwera ba kgonthe. O ka ba mogwera wa kgonthe bjang go ba bangwe? Sehlogo se se ahlaahla melao ya motheo e mene yeo e hwetšagalago ka Beibeleng.
Lehu
Go direga’ng ge re ehwa? Na go na le kholofelo ya gore re tla kopanywa gape le baratiwa ba rena bao ba hwilego? Ela hloko dikarabo tše di homotšago tša Beibele mabapi le lehu.
Joseph Priestley
Go sa šetšwe gore o be a ngwala ka thutamahlale goba bodumedi, Joseph Priestley o be a ganetša dikgopolo le setšo gomme a thekga dintlha tše bohlokwa le therešo. Bona kamoo dilo tšeo a di utolotšego le tšeo a di ngwadilego di šušumeditšego batho go fihla lehono.
Bolwetši bja Marinini
—Na o Kotsing?
Bolwetši bja marinini ke bjo bongwe bja malwetši a legano ao a tlwaelegilego lefaseng. Bo bakwa ke’ng? O ka tseba bjang gore o na le bjona? Le gona o ka phema bjang bolwetši bja marinini?
Kamoo le ka Dirišago Tšhelete ka Gona
Naganang ka mekgwa ya lena ya go diriša tšhelete le pele e ka fela. Ithute gore o ka diriša tšhelete bjang pele e go tšwa ka matsogong.
Bokgoni bja go Bona Tsela bja Kgobaboloko
Kgobaboloko e diriša tshepedišo efe ya go bona tsela ge e sepela? Le gona batho ba ka ithuta’ng go yona?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Na ke Loketše go Tloga Gae?
O ka tseba bjang gore ruri o ka kgona go dula o le noši? Ipotšiše dipotšišo tše tharo tše bohlokwa.
Nka Thušwa ke’ng Gore ke se ke ka Dula ke Nagana ka Thobalano?
O ka dula bjang o hlwekile boitshwarong ge o dula o naganne ka thobalano? Hwetša thušo e šomago ka Beibeleng.
Seo Bafsa ba se Bolelago ka Difouno
Bafsa ba bantši ba lebelela founo e le selo sa go ikgokaganya le bagwera. Mehola le dikotsi tša go ba le founo ke dife?
Moshe o Golela Egipita
Re ka ithuta’ng go Moshe ge e be e sa le yo monyenyane kua Egipita? Taonelouta mešongwana ye gomme le e ahlaahle le lapa.


text:
KGAOLO 10
Lapa Labo Jesu le ya Jerusalema
JESU WA NYWAGA E 12 O BOTŠIŠA BARUTIŠI DIPOTŠIŠO
JESU O BITŠA JEHOFA “TATE”
Ke seruthwane. Ka go re’alo, ke nako ya gore lapa la Josefa gotee le bagwera le ba leloko ba tšee leeto la bona la ngwaga le ngwaga la go ya Jerusalema. Ba ya moo go yo keteka Paseka, go ya ka taelo ya Molao. (Doiteronomio 16:16) Go tloga Natsaretha go theogela Jerusalema ke leeto la dikhilomithara tše e ka bago tše 120. Ke nako ya leemaema le yeo bohle ba e thabelago. Ka ge bjale Jesu a na le nywaga e 12, o fagahletše monyanya ka kgahlego e kgethegilego gotee le sebaka sa go ba kgauswi le tempele gape.
Monyanya wa Paseka ga e fo ba tiragalo ya letšatši le letee go Jesu le ba lapa labo. Letšatši la ka morago ga Paseka, e lego “letšatšing la pele la dinkgwa tše di sa omelwago,” ke mathomo a Monyanya wa Dinkgwa tše di sa Omelwago wa matšatši a šupago. (Mareka 14:12) O tšewa e le karolo ya sehla sa monyanya wa Paseka. Leeto la bona go thoma ge ba tloga gae kua Natsaretha, nako yeo ba e dulago Jerusalema le ge ba boela gae, le tšea dibeke tše e ka bago tše pedi. Eupša lenyaga leeto le le tšea nako e teletšana ka baka la tiragalo yeo e kgomago Jesu. Ke bothata bjo bo bago gona ge go boelwa gae go tšwa Jerusalema.
Ge ba le leetong, Josefa le Maria ba nagana gore Jesu o gare ga sehlopha sa ba leloko le bagwera bao ba sepelago gotee ba lebile ka leboa. Lega go le bjalo, ga ba mo hwetše ge ba khutša bošego. Ka gona ba yo mo nyaka gare ga bao ba ba tlwaetšego, eupša ga ba mo hwetše. Mošemanyana wa bona ga a hwetšagale! Ke moka Josefa le Maria ba boela Jerusalema go yo mo nyaka.
Ba mo nyaka letšatši ka moka eupša ga ba mo hwetše. E bile ga ba mo hwetše le letšatšing la bobedi. Mafelelong, letšatšing la boraro ba hwetša morwa wa bona ka tempeleng yeo e nago le diholo tše dintši. Ba bona Jesu a dutše gare ga barutiši ba bangwe ba Bajuda. O theeditše, o botšiša dipotšišo e bile o ba makatša ka kwešišo ya gagwe.
Maria o mmotšiša ka gore: “Ngwanaka, ke ka baka la’ng o re dirile ka tsela ye? Nna le tatago re be re go nyaka re tshwenyegile kudu.”—Luka 2:48.
Jesu o bontšha a maketše gore ba be ba sa tsebe gore a ka ba a be a le kae. O ba botšiša ka gore: “Ke ka baka la’ng le be le nnyaka? Na le be le sa tsebe gore ke swanetše go ba ntlong ya Tate?”—Luka 2:49.
Ka ge bjale ba kopane, Jesu o boela gae Natsaretha le Josefa le Maria gomme o tšwela pele a ikokobeletša bona. O tšwela pele a gatela pele bohlaleng le go goleng mmeleng. Le ge e sa le yo monyenyane, o kgahla Modimo le batho. Ee, go tloga bjaneng bja gagwe go ya pele, Jesu ga a bee mohlala feela tabeng ya go tsoma dikgahlego tša moya eupša o o bea le tabeng ya go hlompha batswadi ba gagwe.
Ithute ka mo go oketšegilego
Jesu o Ithutile go kwa
Ka ge Jesu a be a phethagetše, ke ka baka la’ng a ile a swanelwa ke go ithuta go kwa?