text:
Ka ntle le ditaelo tša go thibela mesepelo ya gagwe, Winnie tšwetše pele go šoma ka mafolofolo go lwela tokologo. Ka 1969 o ile a golegwa ka fase ga karolo ya 6 ya Molao wa Botšhošetši yeo e šupeditšwego gore motho yo mongwe le yo mongwe a ka golegilwe ka ntle le bogale gomme a sware ka ntle le thušo ya semolao ge e le gore ba le kotsi go molaong le toka.
O be a le kgolegong ya sephiri dikgwedi tše lesomepedi šupa, matšatši a 200 mathomo o be a sa bone batho ba ka ntle le batho ba go mo sekiša bao ba bego ba mo hlakiša kudu. Sellathekeng sa gagwe se be se na le mpete wa mafele, mapai a go ba le sepatso sa moroto; lebotlelo la plastiki ya meetse; komiki le pakete ya sanitary ya go hloka mokgoko .
Go be go na le lebone ka godimo leo le be le mofahla, o be a sa kgone go bona bošego goba mosegare. Hlaselo ye e be e šoro kudu. O be a sa dumelelwa go robala ya matšatši a mahlano gore batho ba tsekišo ba hwetše tshedimošo. Yo mongwe wa bagolegwa gore a lebelele ge ba mo sotla. Ba mmoditše gore twantšho ya gagwe ke yona e tlo hlolago tlaišo le bohloko bja bagolegwa ba bangwe.
Mafelelong, Winnie o ile a kgaoga a ba tshepiša go fetola dipotšišo. Teko ya gagwe e thomile ka Desemere gomme o ile a lokollwa ka ntle le go bonwa molato. O ile a fiwa kiletšo ya taelo ye mpsha. Ye e be e mo thibela go feta ya pela. O be a se dumelelwa go tlogela ntlo ya gagwe magareng ga iri ya 6am le 6pm.
O ile a etela tate wa gagwe mo Transkei pele kiletšo e thoma go šoma, yo a thomilego go hlakahlakana ka lebaka la melao ya gae. Le ge e le gore kiletšo ya taela ya gagwe e be e šoma, o ile a ya go etela monna wa gagwe mo Robben Island. Maemo a be a se botse gomme o sepetše a le nngele.
Morago kua gae o ile a palelelwa ke go beakanya. Maphodisa a be a hlwa a hlasela ntlo ya gagwe e bile ba fela ba senya, ba thuba goba go pomiwa. Ka ntle le tše ka moka, tumelo ya gagwe e ile ya ba le maatla gomme o tšwetše pele go tliša molaetša wa gore a ka se tšhošetšwe.
Winnie o golegilwe gape ka 1973 ka lebaka la gore o kopane le yo mongwe yo a ganetšwago, motšeaseswantšho, Peter Magubane. Kahlolo ya gagwe ya kgweding tšee lesomepedi o be e a swanetše go e direla mo kgolegonga ya basadi mo Kroonstad, eupša o hweditše gore maemo a madula a kaone gomme a lokollwa ka morago ga dikgwedi tše tshela.
Ge kiletšo ya taelo e felela ka 1975 ga se ya mpshafatšwa. O tšwetše pele go itapiša mo thulanong ya baithuti ya Soweto ka 1976. O thušitše go hloma Soweto Parents’ Association’ e be e hlokomela bao ba ilego ba golegwa le go gobala ka dihlaselo.
Le ge e le gore Winnie o be a šoma bjalo ka thekgo ya borabele, mmušo o mo dirišitše bjalo ka sekepe sa go tšhaba. Ba ile ba mo golegwa gomme ba mo swarwa dikgwedi tše hlano pele ba mo fa kiletšo ya taelo ka 1977.
Ngwaga wa 1997 o be a ileditšwego go ya toropo ya Brandfort ya Freistata. E be e le fao mo a tlo dulago mengwaga ye seswai. Bahlankedi ba mmušo o boditše badudi ba toropo gore Winnie o kotsi, gomme ba swanetše go mo ila. Le ge go le bjalo, Winnie o be a šoma ka maatla mo kamanong ya gagwe gomme a kgona go hlagola setšhaba tikologong ya gagwe.
Ge a sa le fao o ile a thoma khitšhini ya sopo, serapana sa gae, dillathekeng, senthara ya maphelo, mekgahlo wa go loga, sehlopha sa ditšhiwana le baswa ba basenyi.Translated by Lebogang Sewela


c: text/html

text:
31Ntwa ya bahlabani ba ba bego ba eme le lapa la Saulo le bao ba bego ba eme le la Dafida e ile ya tšea nako ye telele. Ge Dafida a tia maatla go iša pele, bao ba lwago le yena bona ba be ba fokola go ya pele.
2Dafida o ile a belegelwa barwa ba ba selelago ge a le Hebrone. Bona šeba ka go latelana ka matswalo: Amnone, yo mmagwe e bego e le Ahinoamo, wa go tšwa Jesriele; 3Kileabe, yo mmagwe e bego e le Abigaile, mohlologadi wa Nabale, wa go tšwa Karmele; Absalomo, yo mmagwe e bego e le Maaka, morwedi wa Kgoši Talmai wa Geshure; 4Adonia, yo mmagwe e bego e le Hagite; Shefatia, yo mmagwe e bego e le Abitala; 5Jitreamo, yo mmagwe e bego e le Egla. Barwa ba ba gagwe ba belegwe Hebrone.
6Ge madira a Dafida le ao a bego a eme le lapa la Saulo a elwa, Abnere o ile a ba le maatla kudu gare ga balatedi ba Saulo.
7Ka letšatši le lengwe Ishboshete, morwa wa Saulo, a bona Abnere molato a re o robala le motlabo wa Saulo, Ritsepa, morwedi wa Aya. 8Taba yeo ya befediša Abnere kudu. A galefela Ishboshete a re: “A o gopola gore nka kgalwa ke wena? Na ke nna ditšhila? Ke nna selo fela? Go tloga mathomong ke botegetše lapa la Saulo, tatago, le bona bomorwarragwe le bagwera ba gagwe, mme ke go thušitše gore o se ke wa fenywa ke Dafida; gomme lehono o mpona molato ka mosadi wa mosadisadi! 9-10
Morena o enetše Dafida gore o tla amoga Saulo le ditlogolo tša gagwe mmušo gomme a bea Dafida kgoši ya naga ka moka ya Israele le ya Juda, go tloga Dane go ba go yo fihla Beresheba. Bjale a Modimo a mpolaye thoo ge nka se phethe taba yeo!” 11Ishboshete o be a boifa Abnere kudu mo e lego gore o ile a se ke a iphetolela.
12Abnere a roma batseta go Dafida gore ba re go yena: “A naga ye ga se ya gago? Kwana le nna, gomme ke tla go thuša gore o gogolele Baisraele ka moka go wena.”
13Dafida a mo fetola a re: “Go lokile! Ke tla kwana le wena ge o ka dira taba e tee ye: O swanetše go tliša Migale, morwedi wa Saulo, go nna ge o etla go mpona.” 14
Gomme Dafida le yena a roma batseta go Ishboshete gore ba re go yena: “Nneele mosadi wa ka, Migale. Ke mo nyetše ka dintlhana tše lekgolo tša merotwana ya Bafilista.” 15Ka gona Ishboshete a roma banna gore ba yo mo tšea go Paltiele, monna wa gagwe, morwa wa Laishe. 16Paltiele a šala Migale morago go ba go yo fihla motseng wa Bahurime a tšama a lla. Eupša ge Abnere a re: “Boela gae,” o ile a boela.
17Abnere a ya go baetapele ba Israele a re go bona: “Ke kgale le dutše le nyaka gore Dafida e be kgoši ya lena. 18Bjale ge, phethang taba yeo ka gobane le Morena o itše: ‘Ke tla phološa setšhaba sa ka sa Israele go Bafilista le go manaba a sona ka Dafida, mohlanka wa ka.’ ” 19Abnere a ba a bolela le batho ba kgoro ya Benjamene, mme a tsebo ya Hebrone go yo botša Dafida seo batho ba Benjamene le ba Israele ba se dumetšego.
20Ge Abnere a fihla go Dafida kua Hebrone le banna ba masome a mabedi, Dafida a ba direla monyanya. 21Abnere a re go Dafida: “Bjale a ke yo botša Baisraele ka moka gore ba tle ba kgobokane go wena, kgoši, mong wa ka. Ba tla kwana le wena mme o tla hwetša se o se nyakago, e lego go buša naga ye ka moka.” Dafida a laelana le Abnere mme Abnere a tloga a se a tshwenywa ke motho.
22Ka morago Joaba le bahlabani ba bangwe ba Dafida ba goroga ba etšwa go hula, ba swere thoto ye ntši. Abnere yena o be a sa hlwe a le moo Hebrone le Dafida, ka gobane Dafida o be a laelane le yena mme yena a sepetše a se a tshwenywa ke motho. 23Ge Joaba a fihla le banna ba gagwe, o ile a botšwa gore Abnere o be a tlile go Kgoši Dafida mme kgoši o laelane naye a sepela a se a tshwenywa ke motho. 24Ka gona Joaba a ya go kgoši a re go yena: “A o dirile eng? Abnere o be a tlile go wena – ke ka lebaka lang o mo lesitše a no itshepelela? 25O be a tlile mo go tlo go foraforetša, le go tlo nyakišiša se sengwe le se sengwe se o se dirago, le go tseba mo gongwe le mo gongwe mo o sepelelago gona. Wena o tseba taba yeo gabotse!”
26Ge Joaba a seno tloga go Dafida, o ile a roma batseta gore ba late Abnere, gomme ba mo gomiša a le sedibeng sa Sira; eupša Dafida o be a sa tsebe selo ka taba yeo. 27Ge Abnere a fihla Hebrone, Joaba a mo iša thokwana kgorong ya motse, mo nkego o nyaka go bolela le yena thopeng, gomme moo a mo hlaba dimpa. Ka gona Abnere a bolawa ka gobane a bolaile Asahele, morwarragoJoaba. 28Ge Dafida a ekwa ditaba tšeo a re: “Morena o a tseba gore nna le batho ba ka ga re na le molato wa go bolaya Abnere le gatee. 29A kotlo ya polao ye e wele godimo ga Joaba le lapa la gagwe ka moka. Molokong wo mongwe le wo mongwe a go be le monna lapeng la gagwe yo a nago le bolwetši bja tšhofela, goba yo a swerwego ke bolwetši bjo bobe bja letlalo, goba yo e lego segole, goba yo a bolawago ntweng, goba yo a diilago!” 30Ka gona Joaba le Abishai, morwarragwe, ba lefeletša morwarragobona Asahele, yoo Abnere a mmolailego ntweng kua Gibeone.
31Ke moka Dafida a laela Joaba le banna ba gagwe gore ba gagole diaparo tša bona, ba apare diaparo tša go ilela, ba llele Abnere. Gomme ge ba eya go mmoloka Kgoši Dafida o be a šetše leako morago. 32Abnere a bolokwa Hebrone, gomme kgoši a hlaboša lentšu a lla lebitleng, mme setšhaba ka moka le sona sa lla. 33Kgoši a hlaba sefela sa go llela Abnere a re:
“Abnere, o reng o hwile bjalo ka sekebeka?
34O be o se wa tlengwa matsogo,
o se wa kgokwa maoto ka diketane;
o hwile bjalo ka yo a bolailwego ke dikebeka!”Gomme batho ba mo llela go feta pele.
35Letšatši ka moka batho ba kgopela Dafida gore a je, eupša yena a ena a re: “A Modimo a mpolaye thoo ge nka lahlela lerathana la senkgwa goba la sejo se sengwenyana ganong pele ga ge letšatši le dikela!” 36Ge setšhaba ka moka se bona a dira bjalo, sa thaba. Gabotsebotse, se sengwe le se sengwe se kgoši a bego a se dira ba be ba se thabela. 37Batho bohle ba Juda le ba Israele ba lemoga ka tšatši leo gore polao ya Abnere ga e ame kgoši. 38Kgoši a re go bahlankedi ba gagwe: “A ga le bone gore letšatši le go wele moetapele yo mogolo mo Israele? 39Le ge ke le kgoši ke tloditšwe, ke ikwa ke fokola lehono. Barwa ba ba Tseruya ba sehlogo, ba a mpalela. A Morena a otle mmolai yoo go ya ka mo go mo lebanego.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tebego ya Naga ya Mapungubwe
Toropo ya Mathomo ya Afrika Borwa
Ka 1250 AD, Sefoka sa Mapungubwe e be e le ka godimo ga maatla a ona. Batho ba ba 5000 ba be ba dula mo mmotong, gomme se se e dumelela gore e be toropo ya mathomo ya Afrika Borwa. Mafelo a mangwe a mmalwa ao a theilwego go tšwa metsemešateng (ye bohlokwa e lego Mmamagwa mo Botswana), gomme se se akanya gore Sefoka sa Mapungubwe e be e le Borwa bja Afrika bja mathomo bja naga.
Letsopa le tlo dula le le setšo sa Sefoka sa Mapungubwe gomme se hweditšwe mo lefelong leo, dikilometara tše di ka bago tše 30 000, bogolo bja go swana le ba kgale bja mmušo wa SeZulu le ta bjale ya Lesotho. Ka maikarabelo a tlaleletšo le go oketša taolo ya go šoma, kgoši bonagetšego o kare o tšenelela e bile o tšwela pele ka gare ga kgethologanyo.
Mo magareng a 1250, tatelano ya leswika ya maboto le dilokelwa di ile tša agiwa godimo ga samiti ya go maatlafatša sephiri sa bogošing.
Ka go itloša mo mahlong a setšhaba, kgoši le yena o ile a itloša mo bophelong bja tšatši le letšatši bja setšhaba. Mo ditšong tše dingwe, toka ka tlwaelo ke yona e golo mo bogošing, eupša mo Sefoka sa Mapungubwe, dikgoro di be di beilwe mo maotong a mmoto.
Kgoši a ka be a sa hwetšwa a sepela a hlokofetše magareng a matlakala a magolo, ka fao abuti wa kgoši o ka re o ile a laola mo kgorong gomme a gaša toka legatong la balaodi bao ba bego ba dula mo godimo.
Kgoši ya Mmoto
Go epolla godimo ga mmoto go be go tšwela pele go tloga ka 1940, gomme go naganwa gore ga go na le magato a mabedi mo tlhabollong ya sekhutlwaneng sa ka gare. Kgoši ya mathomo e e be a dula mo Leboa Bodikela, mafelelong a mmoto, moo molokoloko a ntlo a mabato a šupilwego. Diphapantšho tše mo tikologong ya mašoba tšeo di fokotšwang mo leswikeng go thekga dikota tša mošaša. Go na le phatlalatšo tše mmalwa tša moela godimo ga mmotp tšeo di dirilwego ka mokhukhung wa maboto.
Huffman o hlaloša kalo ya lefelo la tsela ka go latela: “Sebopego seo se sa tlwaelegago se be se na le mathudi le mafelo a mollo a mabedi (di bitšwa ‘curbs’) ka thokong ya setulo. Setupu se kgobokanetšego phapoši ye nnyane ka letsopamo fase ka maatla la go diriwa gabotse ba epi ba ibitša ‘samente’. Ntlo ye nngwe ya go fišwa ka lebati la go swielwa lebati e dutše go lebana le lefelo la mollo. Ge dibopego tše ka morago di ile tša letela makgwai a Zimbabwe, gomme ntlwana ya lebati e be e le phapoši ya go robala ya kgoši, mola diviner e kgethegilego ya kgoši e ka šomiša ntlwana e nnyane le lefelo la mollo la ka ntle. Mo go nngwe kgauswi le moo, go ka ba ngwako wa kgoši wa amogela baeng ka semolao. Sa mafelelo, motseta wa kgoši o tla be a beile ofisi ya mo pele moo o ka amogelago baeng pele.
Tora ya Kgoši
Magareng a 1250, le ge go le bjalo, peakanyo ye nnyane ye e be e se maleba go kgoši ya bobedi, gomme mošate o be o šutetšwa bogareng bja godimo bja mmoto. Maswika a maboto, badimo gohle go itlema kua Zimbabwe, di agilwe go dira gore lefelo le be bohlokwa, le go maatlafatša tirelo ya karoganyo ya kgoši. Huffman, ka go latela morago karolo ya maemo a zimbabwe, o akanya gore kgoši bjale, e be e beilwe setung ke banamoledi; a messenger ba tla kopana le baeti ba be iše mo diviner ya kgoši go bona ge e le gore ba be ban a le maikemišetšo a bošula. Ge e le gore ke tla tlošwa ke batho ba tšhireletšo, batheeletši ba tla fiwa le kgoši, bao ba dutšego ka thokong ye nngwe ya moraleng, yeo e hlahlobilwego go tšwa go lebotong goba sekirini.
Sehlopha sa ye nnyane sa bahlapetši (‘leihlo’ la kgoši), diopedi le diopedi tša go tumiša ba ka be e le gore ba dutše mo mmotong - bjalo ka ge e laeditšwe ke mašaledi diboto tša papadi ya Mancala, tše loketšwego mo maswikeng. Fapana e bontšhitše gore mosadi o tee goba ba babedi ba tsebalega ba dula ka morago ka karolo ya lefelo, mola basadi ba bangwe ba be dula lefelong godimo ga mmotong. Lefelo la tiragalo la dilo tše bohlokwa gomme go naganwa gore pula e feditše tora ya kgoši.
Dira le Kgwebišano
Le ge go le bjalo, ka ntle ga motheo yo mofsa, ga go na se se fetogilego tloga matšatši a k2. Batho ba be ba sa rutwa motswako wa bophelo bja polasa (mohlamongwe bo thekga ke metse ya kgauswi le noka) le diruiwa tša go lema (go na le bohlatse bja dikgomo, dinku, dipudi le dimpša). Mašaledi a go boloka mengwako e bontšha gore phahlo ya dipeu tša (millet), mabelethoro le leokodi. Eupša e be e le go tšweletša le go bapatša Sefoka seo Mapungubwe se atlilego.
Translated by Lebogang Sewela


c: text/plain

text:
Go na le dinako tše dingwe tšeo dilo ka moka di bonalago eke ga di sepele gabotse bophelong bja gago. E ka ba sengwe le sengwe go tloga go hlokofaleng ga motho yo o mo ratago, tlhalo, go lahlegelwa ke segwera, go fihla go tobo ya mošomo. Ditobo tše goba maswabi a a ka dira gore o nyame, o ikwe o hloka thušo ebile o na le lehloyo.
O homotša ba ba nyamilego,
o ba kgothatša manyaming a bona.
DIPESALOME 147:3
O tla fudiša mohlape wa gagwe boka modiša;
o tla kgoboketša dikwanyana,
a di kuka, a di gokarela,
a eta bommagotšona pele a iketlile.
JESAYA 40:11
“O tla ba phumola meokgo yohle. Go ka se sa ba le lehu goba manyami goba dillo goba bohloko. Dilo tšela tša kgale di fetile.”
Yo a dutšego setulong sa bogoši a re: “Bona, dilo tšohle ke di dira tše mpsha!”
KUTOLLO 21:4-5a
Ka dinako tšeo re lego mathateng, maikutlo a rena a a re fenya. Re ba le kgatelelo mola re sola Modimo gore o re lahlile. Eupša O re tiišeletša gore o tla ba le rena ka mehla gomme a re thoba maswafo.
Modimo o rile: “Nka se tsoge ke le tlogetše, ebile nka se tsoge ke le lahlile.” Ka gona, a re boleleng re holofetše re re:
“Morena ke mothuši wa ka,
nka se boife selo;
motho wa nama yena a ka ntirang?”
BAHEBERU 13:5b-6
“Ditaba tše ke le boditše tšona gore le beege dipelo ka ge le le ba tee le nna. Mo lefaseng le tla hlorišwa, fela le bete dipelo; nna lefase ke le paletše!”
JOHANESE 16:33
Ge re le bohlokong, re ikhwetša re lebeletše tšohle ka moka tšeo di phošagetšego gomme re sa kgone go bona tsela ya go di rarolla. Efela Bibele e re hlohleletša go lebelela ka lehlakoreng le lebotse le go lebala tše di fetilego:
“Ge o ka sokologela go Modimo,
wa otlolla matsogo a gago wa mo rapela;
ge o ka tlogela go dira dibe,
wa se dumelele bobe ka lapeng la gago,
ke mo o tlago ba o hloka bosodi,
wa kgona go lebanya mahlo le batho,
wa ba le maatla, wa se boife.
O tla nama wa lebala mahloko a gago,
wa a gopola e le fela lefula le le fetilego.
Bophelo bja gago bo tla taga
go feta letšatši la mosegare wa sekgalela;
manyami a gago a tla go tlogela
go etša leswiswi ge le tlogela masa.”
JOBO 11:13-17
*Ditemana tša mangwalo a makgethwa di tšerwe ka go Bibele ya Sepedi 2000.
E gatišitšwe le go phatlalatšwa ke ba Bible Society of South Africa.
www.biblesociety.co.za


text:
Mapungubwe ke lefelo la kgale la tlhabologo ya Afrika leo le atlegilego mo dipankeng tša Noka ya Limpopo go tšwa go 900 AD go fihla 900 AD. Ke mmušo wa pele wa go tsebega mo Borwa bja Afrika gomme khuetšo ya lona e phatlaletše mo lefelong le, ya tlala dikarolo tše di akaretšago Afrika Borwa, bjalo ka Botswana le Zimbabwe.
Go feta fao, ka dikgatong tša ka morago, Mapungubwe e be e le mmušo wa maatla yo o bego o na le kamano le dikgwebo tša China, Arabic le India, bao ba bego ba dira kgwebo mo East Coast ya Afrika mengwaga ye mmalwa ye 4000, ye fetilego.
Ge setšhaba sa Mapungubwe se phuhlamile ka pejana ka 1290 AD, badudi ba ile ba tloga ba ya go mafelong a kaone a go swana le toropo ya Legendary Stone ya Zimbabwe. Bjale go a amogelwa gore batho ba pele ba Mapungubwians ba magareng ga batho ba lehono ba Shona le Venda (mohlomongwe e na le seabe gape go setšhaba sa Sotho-Tswana). Ka fao, Mapungubwe e kgatha tema ye bohlokwa kudu mabapi le tiragalo ya mathomo ya histori ya rena ye lebetšwego.
Ka ntle le rekoto ya histori, le ge go le bjalo, Mapungubwe le batho ba yona ba tšwile mo tlhabologong, bobedi magareng ga tikologo ya setšhaba sa gae seo se bego se dula mo lefelong leo le batho ba Yuropa bao ba sa tlago go fihla. Le ka mrago ga kutollo ka 1930, Kanegelo ya Mapungubwe e be e tšewa fase bjalo ka taba ye e sa tshepagalego mo tše fifetšego, tše fetilego tša Afrika Borwa, gomme e beilwe mo historing ya ka morago. Eupša tše ka moka di ile tša fetoga.
Ka ngwaga wa 1994, ka temokrasi ye mpsha, go be go na le kgahlego ye mpshafaditšwego mo mmušong wa histori ya Afrika (se sengwe le se sengwe seo se bego se le gona pela ga go fihla ga Van Riebeeck). Go be go na le nyakego ya go hwetša le go hwetša dika tša dilo tše fetilego tša Afrika tšeo di tla šomago bjalo ka motheo wa go Renaissance ya Afrika. Mapungubwe e be e no ba thekete.
Gomme bohlokwa bja lefelo bo putla go feta mellwane ya selegae. Ka gona, ka morago ga tshepedišo ye e atlegilego; naga ya setšo ya Mapungubwe e ile ya bitšwa lefelo la Bohwa bja Lefase nomoro ya 1099 ka Janaware 2002. Bjalo ka ICOMOS (Khansele ya Boditšhabatšhaba ya monument le mafelo) e boletše mo pegong ya bona ya UNESCO, Mapungubwe e na le mohola wa mo gohle ka tsela yeo e bontšhago go gola le go wa bja mmušo wa pele wa tlholego ya Afrika Borwa.
Ka gare ga lefelo go na le metsemešate ye meraro, madula a yona a sathalaete, le mašemo tikologong ya kopano ya Limpopo le dinoka tša Shashe dinoka, monono wa yona o thekgile setšhaba se se golo ka gare ga mmušo. “Boemo bja Mapungubwe mo sefapanong sa ditsela tša leboa/borwa le bohlabela/bodikela mo Borwa bja Afrika di kgontšhitše go laola kgwebo ya bohlabela bja Afrika go India le China le ka ka gare ga Afrika Borwa.
Go tloga mo tikologong ya yona e ile ya buna gauta le aebori - diphahlo ga di hwetšagale go gongwe le go gongwe lehumo, yeo e tlišitšego lehumo leo le bontšhitšwego mo nageng gagologolo mo China porseleine le diphetha tša galase tša Persian.” “Go hwa bja Mapungubwe, bjo bo tlišitšego ke maemo a boso ao a fapafapanego, le go tlogelwa ga motsemogolo, go ra gore mašaladi a mmušo a hlokometšwe.
Boemo bja Mapungubwe bjalo ka maatla a Afrika Borwa a šuteletše go leboa go Zimbabwe ye kgolo le khami. Mapungubwe e swanetše go bonwa bjalo ka ya moetapele wa memmušo ye mebedi ye.”
Bjale Mapungubwe le lefelo le le bohlwaka la bohwa bja bosetšhaba le maemo a bohwa bja lefase. Eupša lerero la Tebego ya naga ya setšo le tšena kae? Gabotse, go tloga ka 1992, bakgahlegi ba bohlokwa ka magareng ga batho le tikologo ya tlhago di lemogwa bjalo ka dipeakanyo tša setšo, gomme Mapungubwe e swanela ke tlhalošo ye.
Bjalo ka ge Jane Curruthers, mohlomphegi wa histori ya ya tikologo a e bea: “Mapungubwe ga se lefelo la tlhago, eupša tikologo ye e agilwego go bontšha setšhaba seo se dirišwego. Mootledi wa setlogo sa setšhaba o be a le mošomiše, tšhomišobošaedi le maximisation ya methopo ya tlhago go segwera sa setšhaba, tša sepolotiki le ikonomi.
Carruthers o tšwela pele go tsopola mogaši, P. Fowler, yo a re: “bontši bja karolo ya bokagodimo bja lefase, ke godimo goba fase, tebego ya naga ya setšo’ [le] ntlha ye bohlokwa kudu ya mehola ya kakaretšo ya dipeakanyo tša setšo ka fase ga tumelelano ya bohwa bja lefase ke gore e swanetše go thuša go tšwetša pele le go gongwe temošo ye kgolo ya Ditaba tša Naga. Ka fao rena ka moka!Translated by Lebogang Sewela


text:
MANKWENG: Mo mengwageng ye 9 Monene Ramonyai o be a gapeletšega go bepula morwa wa gagwe wa go ba le bogolofadi, Mamagana (9), ka ge a palelwa ke go reka setulo sa go thetha. Lekgarebe le la mengwaga ye 28 go tšwa motseng wa Makwalaneng go la Mankweng ka ntle ga Polokwane le belege Mamagana a na le bogolofadi bja cerebral palsy.
SOLLY MALATSI FOUNDATION E NTOKOLOTŠE!
Ga a kgone go sepela, go bolela le go dula. Ka lebaka la seemo sa morwa wa gagwe, ga a kgone go etela bagwera ba gagwe, go dira mešomo ya ka gae le go ya toropong ka ge a swanetše go emaema le yena.
"Go be go le boima ge ke swanetše go mo iša kliniking ka ge a imela mme ke swanetše go mmepula. Leeto la ka e bile le boima ka gore ke palelwa ke go mo rekela setulo sa go thetha seo se tla mo swanelago," a realo.
Nakong ya ge a abela badudi dijo, modulasetulo wa mokgatlo wa Solly Malatsi Legacy Foundation, Solly Malatsi, o ile a lemoga ka mathata a ngwana wa Monene.
Go bušetša seriti sa Monene le ngwana wa gagwe, Malatsi o ba abetše setulo sa go thetha, sa go swanela dinyakwa tša gagwe. Gonabjale Monene o kgona go sepela le ngwana wa gagwe a lokologile.
Monene o ile a thaba kudu ge ngwana wa gagwe a dula setulong se. O lebogile Malatsi ka setulo se ka ge a tšere mengwaga a hlaka.
"Gonabjale ke kgona go dira mešomo ya ka ke lokologile. Le ngwanaka o tla kgona go bethwa ke moya ka ntle ka ge be a phela a le mpeteng nako e ntši,"
"Ke tla kgona go ya toropong le yena. Ke thakgetše kudu ka gore Malatsi o rarolotše mathata a ka ka moka. Pelo ya ka e be e le bohloko kudu ge ngwana wa ka a hlaka," gwa realo Monene.
Malatsi o re go be go le bohlokwa go netefatša gore ba bušetša seriti sa Mamagana.
"Ga go na motho, kudu ngwana, yo a swanetšego go sotlega. Re leboga Amitofo Care Centre ka thušo ye ba re abetšego yona ya setulo se," gwa realo Malatsi.


text:
Ke pesalome ya Dafida.
271Morena ke seetša sa ka le Mophološi wa ka –
nka se boife motho.
Morena ke botšhabelo bja ka –
nka se tšhoge motho.
2Ge batho ba babe ba ntlhasela gore ba mpolaye,
e lego bona batlaiši le manaba a ka, go thetšwa bona ba wa.
3Le ge madira a ka ntikanetša,
nka se ke ka boifa;
le ge manaba a ka ntlhasela,
ke tla no fela ke botile Modimo.
4Ke selo se tee se ke se kgopetšego Morena,
seo ke sona ke tlago se nyaka:
ke go ba ka ngwakong wa Morena bophelo bja ka ka moka,
go bogela botho bja gagwe,
le go kgahlwa ke bjona.
5Mohla wa matshwenyego o tla ntšhireletša ka ngwakong wa gagwe,
o tla nkutamiša ka Tempeleng ya gagwe ka bolokega;
o tla nkuka a mpea godimo ga lerako.
6Ka gona ke tla fenya manaba a a ntikologilego;
ke tla duduetša mekgolokwane ke dira dihlabelo Tempeleng;
ke tla opela ke tumiša Morena!
7Ntshekegele tsebe, Morena,
ge ke go llela,
nkgaugele o nkarabe!
8Ke gopola taelo ya gago ye e rego:
“Tlaang le nkhunamele.”
Ka gona ke tletše go go khunamela,
wena Morena.
9O se ke wa nkhutela, hle!
O se ke wa nthaka o nkgalefetše,
nna, mohlanka wa gago.
O hlwa o nthuša;
hle, se ntlogele, se ntahle,
wena Modimo, Mophološi wa ka!
10Le ge tate le mme ba ka ntahla,
Morena yena o tla mpabalela.
11Nthute ditsela tša gago, Morena,
mme o ntlhahle tseleng ya polokego,
gore manaba a ka a se atlege.
12Hle, se nkgafele thatong ya manaba a ka,
gobane dihlatse tšeo tša maaka di nkemetše ka maoto,
di ntsošetša mpherefere.
13Ge nkabe ke se ka dumela gore ke tla bona botho bja Morena
mo bophelong bjo nkabe ke hwile.27:13 “nkabe ke hwile” Seheberu ga se ne mantšu a.
14Bota Morena! O se ke wa tlalelwa!
Ee, bota Morena.


text: Cheche Legari : Makxota and Sebothoma is and the samething..Edited by Makoboti Makgota/MakxotaCheche: Magare weee Magare weee, ke magare a mma moshala shuping. Bare ke batho ba bo mongadi wa bo ledisa mongalela lefokeng. Bare monna ga se ka motima ke mo letje ka moleba disha ke tema go shalele. Magare wee, magare wee Mmbado ba bo madla-kxulu'a ga nnaSebothoma sa bo cheche, lo wa nnyogoh e sebe nnghoba a re to tega sebogho aya ghe sebayeni are do kha bologho ya nnyana a ile. Demmodo wa bo bothe bothegha sthogati. Nna Cheche e khethu gha Sedogha Ndonghi e lobola mofati e mo ghodose nkhaya, mokxodo wame o hla ndoda maphahla tighati te djame te mogasha.. Thena ghe s'khethu ge sedla a se kxwatimi ghe hlagho. Smagariii magarii weee !! thena ghe skhethu ghe seGariii a se lle se ya bogholela..Mbhooooooo Mbhoooooooo..0726112472


text:
DITŠHABA TŠA METSEMABAPI
Ditšhaba tša rena tša Metsemabapi
Mafarahlahla a Lebaleo a ikadile sebakeng se e ka bago dikilomitara tše 110 go bapela le mokokotlo wa ka Bohlabela mo Profenseng ya Limpopo gomme a akaretša metse mabapi ya tekanyo ya dikilomitara tše 105. Metsemabapi ye e akaretša batho ba fapanego, ba ditšo tše fapanego le metsana e fapanego.
Batho ba bantšhi ba metsemabapi ba itemogela ditlhotlo tše dintši; go swana le tlhokego ya mešomo, HIV/AIDS, tlhokego ya mohlagase, bokgole bja mabenkele goba dijo, gammogo le tlhaeletšano ya go fokola ya megala.
Go fihlelela maikaelelo a yona, Lebalelo e kwešiša go re boitekanelo bja batho ba mo e šomago gona bo swanetše go ba ka sehloeng. Kgato ye ke ye bohlokwa go Lebalelo, gomme e sehloeng sa maikaelelo a rena a go kaonafatša botho le leruo la mo re šomelago gona. Go fihlelela se Lekgotla la Lebalelo le kgethile dikgato tše tshela:
MAATLA
MEETSE
THUTO
PHIHLELELO
BOITAPOLOŠO
TEMO
Lebalelo, ka tšhomišano le Mmušo le lehlakori la meepo, e thuša go thoma Foramo ya Tšwelopele ya Botho le Leruo, gore dikgato tše tše tshela di diragatšwe. Foramo ye ya tšhomišanommogo e tla thuša Lebalelo go tiiša tshepho ya setšhaba le go fihlelela leano la yona la Tšwelopele ya Botho le Leruo.


text:
81Solomone o ile a tšea mengwaga ye masome a mabedi a aga Tempele le mošate, ga gagwe. 2A tsošološa le metse ye Kgoši Hiramo a bego a mo file yona, gomme a dudiša Baisraele ba bangwe go yona. 3A thopa motse wa Hamate-Tsoba 4gomme a tiiša motse wa Tadmoro kua leganateng le metse ka moka ya bobolokelo ye a ilego a e aga nageng ya Hamate. 5Solomone a tsošološa le metse ye e latelago: Bethe-Horone ya ka Tletlolo le Bethe-Horone ya ka Tlase, metse ye e bego e ageleditšwe ka merako ya masoro ao a phekelwago, 6motse wa Baalate, le metse ka moka ya bobolokelo, le metse ka moka ye dikoloi tša gagwe tša ntwa le banamedi ba dipere ba bego ba le go yona. A aga le tšohle tše a bego a nyaka go di aga Jerusalema le kua Lebanone, le gohle mmušong wa gagwe. 7-8Solomone, moo medirong ya gagwe, a gapeletša ditlogolo tša batho ba Kanana bao Baisraele ba bego ba se ba ba bolaya mola ba thopa naga ya bona. Bona e be e le Bahete, Baamore, Bahibe le Bajebuse, bao ditlogolo tša bona e sa lego makgoba le lehono. 9Baisraele bona ba ile ba se ke ba gapeletšwa mediro yeo, fela ba dirwa bahlabani, balaodi ba madira, balaodi ba dikoloi tša ntwa, le banamedi ba dipere. 10Go be go na le balaodi ba bagolo ba makgolo a mabedi le masome a a fetšago seatla ba ba bego ba hlokometše mediro ya kgapeletšo.
11Solomone a tloša mosadi wa gagwe, morwedi wa kgoši ya Egepeta, motseng wa Dafida, a mo iša ngwakong wo a bego a mo agetše wona. A re: “Mosadi wa ka a ka se dule ka ntlong ya Dafida, kgoši ya Israele, ka gobane mo Polokelo ya Kgwerano e kilego ya ba gona ke mo gokgethwa.”
12Ke moka Solomone a direla Morena dihlabelo aletareng ye a bego a e agile pele ga Tempele. 13
34:22-23
Num. 28:9
29:39
Doit. 16:16
A dira dihlabelo tša go tšhungwa ka moka go ya ka se melao ya Moshe e se nyakago tšatšing le lengwe le le lengwe le lekgethwa e lego ka Disabatha, ka Menyanya ya Lebalana, le ka menyanya ye meraro ya ngwaga ka ngwaga – Monyanya wa Dinkgwa tše di se nago komelo, Monyanya wa Puno, le Monyanya wa Mešaša. 14Ka go phetha ditaelo tše di beilwego ke Dafida, tatagwe, o ile a beakanya mediro ya letšatši ka letšatši ya baprista le Balefi ba ba bego ba swanetše go tumiša Morena ka dikopelo, le go thuša baprista medirong ya bona. A beakanya le baleti ba masoro a dikgoro tša Tempele ka dihlophanahlophana lesorong le lengwe le le lengwe, go ya ka ditaelo tša Dafida, monna wa Modimo. 15Ditaelo tše Dafida a bego a di file baprista le Balefi mabapi le mengwako ya polokelo le dilo tše dingwe di ile tša phethwa, gwa se tshelwe le e tee.
16Ka nako yeo ke ge mešomo ka moka ya Solomone e phethilwe, go tloga ge go bewa motheo wa Tempele ya Morena go fihlela ge e feleletšwa.
17Ka morago Solomone a ya Etsione-Gebere le Elate, maemakepe a lebopong la kgogometšana ya Akaba, nageng ya Edomo. 18Kgoši Hiramo a mo romela maselawatle ka banna ba gagwe a otlelwa ke boramawatle ba gagwe ba tsebo. Ba sepela ka ona ba na le bahlankedi ba Solomone ba ya nageng ya Ofire. Ge ba boa ba tlela Solomone gauta ya dikilokramo tše dikete tše lesome le tše tharo le tše makgolo a mahlano.


text:
231Ge moprista Joyada a seno letela mengwaga ye e selelago, a beta pelo a loga maano. A kwana le balaodi ba ba latelago ba ba lekgolo: Asaria, morwa wa Jerohamo, Ishmaele, morwa wa Johanane, Asaria, morwa wa Obede, Maasea, morwa wa Adaya, le Elishafate, morwa wa Sikri. 2Ba sepela le metse ya Juda ka moka, ba kgobokanya Balefi le mantona a dikgorwana, gomme ba boela nabo Jerusalema.
3
Ka moka ba bokana ka Tempeleng gomme moo ba dira kgwerano le Joase, morwa wa kgoši. Joyada a re go bona: “Šo morwa wa kgoši ye e hlokafetšego. Bjale e tla ba kgoši, bjalo ka ge Morena a boletše mabapi le ditlogolo tša Dafida. 4Se le swanetšego go se dira sese: Ge baprista le Balefi ba tsena modirong ka letšatši la Sabatha, karolo ya boraro ya bona e lete masoro a dikgoro tša Tempele, 5karolo ye nngwe ya boraro e lete ngwako wa kgoši, gomme ba ba šetšego ba bewe Lesorong la Motheo. Batho ka moka ba bokane ka kgorong ya Tempele. 6Go se ke gwa ba le yo a tsenago ka Tempeleng ntle le baprista le Balefi ba ba lego modirong. Bona ba ka tsena ka gobane ba neetšwe Morena, fela batho ba bangwe ka moka ba phethe ditaelo tša Morena gomme ba be ka ntle. 7Balefi ba dikologe kgoši ba mo lete ba swere dihlabano tša bona, gomme ba ye le yena gohle mo a yago gona. Yo mongwe yo a ka lekago go tsena ka Tempeleng a bolawe.”
8Balefi le batho ba Juda ka moka ba phetha ditaelo tšohle tša Joyada. Joyada a se ke a lokolla banna bale go ya gae ge ba etšwa modirong ka Sabatha, ka gona balaodi bale ba tšea banna ba bona go ba ba tsenago modirong gotee le go ba ba tšwago. 9Joyada a neela bahlankedi marumo le dikotse le dikotsana tšela e bego e le tša Kgoši Dafida mme di bolokilwe ka Tempeleng. 10A bea banna ba ba swerego matsolo ba teile lenaka pele ga Tempele ba tietše aletare gare, gore ba šireletše kgoši. 11Ke moka Joyada a eta Joase pele a mo ntšha ka Tempeleng, a mo rweša mphapahlogo, gomme a mo neela puku ya melao ye e laolago bogoši. Ya ba ge ba mmea kgoši. Moprista Joyada le barwa ba gagwe ba tlotša Joase, gomme ba goa ba re: “A kgoši a re phelele!”
12Athalia a kwa mešito ya batho ba kitimela Tempeleng ba tiela kgoši mekgolokwane, ka gona le yena a itlhaganela a ya ntshe. 13Fao a bona kgoši ye mpsha kgorong ya Tempele e eme ka thoko ga kokwane ya magoši e dikologilwe ke balaodi ba madira le baletši ba diphala. Setšhaba ka moka se be se thabile se letša diphala, gomme baopedi ba Tempeleng ba hlabelela ka diletšo tša bona. A gagola diaparo tša gagwe ka manyami, gomme a goa a re: “Ke go uša mmušo! Ke go uša mmušo!”
14Joyada a se ke a rata gore Athalia a bolaelwe Tempeleng, ka gona a bitša balaodi ba madira gomme a re go bona: “Mo tlošeng a putle gare ga melokoloko ya baleti, gomme le bolayeng yo mongwe le yo mongwe yo a ka lekago go mo phološa.”
15Ba mo swara, ba mo iša mošate, gomme ba mmolaela moo Lesorong la Dipere.
16Moprista Joyada a dira kgwerano le Kgoši Joase le setšhaba gore yena le kgoši le setšhaba e tla ba setšhaba sa Morena. 17Setšhaba ka moka sa ya tempeleng ya Baale gomme ba e kgereša. Ba phušola dialetare le medimo ya diswantšho moo, mme ba bolaela Mathane, moprista wa Baale, fao pele ga dialetare tšeo. 18Joyada a bea baprista le Balefi gore ba hlokomele modiro wa Tempele. Ba be ba swanetše go phetha mediro ye ba e filwego ke Kgoši Dafida, le go tšhuma dihlabelo tše di direlwago Morena go ya ka melao ya Moshe. Le gona ba be ba hlokometše moopelo le menyanya ka taelo ya Dafida. 19Joyada a bea baleti masorong a dikgoro tša Tempele gore go se ke gwa tsena motho yo a tšhilafetšego.
20Balaodi ba madira, le baetapele ba setšhaba, le bahlankedi ba bagolo, le setšhaba ka moka ba dira molokoloko ba ya le Joyada go yo tšea kgoši Tempeleng ba mo tliša mošate. Ba tsena ka Lesoro la ka Tletlolo, gomme ba dudiša kgoši setulong sa bogoši. 21Setšhaba ka moka se be se thabile, gomme bjale motse o fodile ka ge Athalia a be a bolailwe.


text:
Dithuto tša Bibele
Contact us for any questions, mistakes, or study requests.
Isiraele ke seemanako sa Modimo
Modimo o šomiša Isiraele bjalo ka seemanako [stopwatch]. Ga a dire bjalo le rena bantle (ba e sego Bajuda).
Kolobetšo ya Meetse
Kolobetšo ke seka sa lehu, poloko le tsogo.
Luka o ala taba ya Jesu bjale ka Monna wa makgonthe -- Karolo ya mathomo
“Sephedi sa boraro se be se na le sefahlego sa motho”
Luka o ala taba ya Jesu bjale ka Monna wa makgonthe -- Luka Karolo ya bobedi
“Sephedi sa boraro se be se na le sefahlego sa motho”


text:
Tlhalošo
Go 1-2-3 Flip o tšea Flippie le Bagwera ka bohlagahlaga bja go balela, gomme bagwera ba ba ntši bao ba kgethegilego ba tsenela papadi.
Mongwadi
Charlotte Ewins
Baswantšhetši
Riaan Retief & Lindsey van Heerden
Diponego tše bohlokwa tša tlhatlamano di akaretša:
- Ponagalo ya tlhagišo ya go kgahliša
- E lebantšwe go dihlopha tša go fapana tša mengwaga ye magareng ga (4 – 7)
- Tsenelelano ya diteng
- Di thuša tšwetšopele ya polelo le kgopolo
- Dipolelo tše fapanego di ka dirišwa bakeng sa thuto ya polelo ya bobedi le ya boraro ka mokgwa wo o sa tšhošego.


text:
Online Dictionaries on the Internet: An Overview for the African Languages
AbstractAbstract: The main purpose of this research article is rather bold, in that an attempt is made at a comprehensive overview of all currently available African-language Internet dictionaries. Quite surprisingly, a substantial number of such dictionaries is already available, for a large number of languages, with a relatively large number of users. The key characteristics of these dictionaries and various cross-language distributions are expounded on. In a second section the first South African online dictionary interface is introduced. Although compiled by just a small number of scholars, this dictionary contains a world's first in that lexicographic customisation is implemented on various levels in real time on the Internet.Keywords: LEXICOGRAPHY, TERMINOLOGY, DICTIONARIES, INTERNET, ONLINE, LOOK-UP MODE, BROWSE MODE, AFRICAN LANGUAGES, SESOTHO SA LEBOA, SIMULTANEOUS FEEDBACK, FUZZY SF, CUSTOMISATIONSenaganwa: Dipukuntšu tša online tše di lego mo Inthaneteng: Ponokakaretšoya maleme a Afrika. Morero wo mogolo wa taodišwana ye ya nyakišišo ke wo otiilego ka ge teko e dirilwe ka tebelelo ya kakaretšo ye e tletšego go dipukuntšu ka moka tša Inthanetetšeo di šetšego di le gona mo malemeng a Afrika. Sa go makatša ke gore go šetše go na le paloye ntši ya dipukuntšu tše bjalo mo malemeng a mantši gape di na le badiriši ba bantši. Go hlalošwadipharologantšho tše bohlokwa tša dipukuntšu tše le ka moo diphatlalatšo di dirwago ka gonagare ga maleme a mantši a go fapana. Mo karolong ya bobedi go tsebišwa pukuntšu ya online ye elego ya pele gape e lego ya makgonthe ya Afrika Borwa. Le ge e le gore pukuntšu ye e hlamilwe kedirutegi di se kae, e šetše e tšea sefoka lefaseng ka bophara. Se ke ka lebaka la gore pukuntšu ye edirilwe ka tsela yeo e lego gore dilo di ka beakanywa gore di itšweletše ka botšona gomme tšalokela batho ka moka bao ba e dirišago mo Inthaneteng ka yona nako yeo.Mantšu a bohlokwa: TLHAMO YA DIPUKUNTŠU, TLHAMO YA MAREO, DIPUKUNTŠU,INTHANETE, ONLINE, MOKGWA WA GO NYAKA, MOKGWA WA GO LEKOLA,MALEME A AFRIKA, SESOTHO SA LEBOA, SIMULTANEOUS FEEDBACK, FUZZY SF, GOBEAKANYA DILO GORE DI BE KA MOKGWA WO O LEGO GORE O TLA GO LOKELA
Copyright of all material published in Lexikos will be vested in the Board of Directors of the Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Authors are free, however, to use their material elsewhere provided that Lexikos (AFRILEX Series) is acknowledged as the original publication source.
Creative Commons License CC BY 4.0


text:
Go Utolla Mapungubwe
Temošo ya mathomo ya sebjalebjale ya kgwebišano ya Mapungubwe e godile ka 1930, ge bathošweu ba ile ba thoma go hlotletša mmotong la mathomo. Ba ile ba kgotleletša ke ditumelo tša mošate gomme seo ba bego ba nagana gore ke tumela-khwele ya botlaela ya badimo, banyakišiši ba pele ba hweditše bodulabahu bjo bo na lego mabitla a 23. Bontši bja dipoloko di be di tlwalegile, eupša tše thara di hweditše šedi ya bona. Ye nngwe ya tšona, e be e le nomoro ya bo 14, e be le mosadi yo a bego a bolokilwe a dutše fase, e sego ka lehlakoreng la gagwe. Seo se be se kgahliša kudu, e be e le dikgabišo ya molaetša wa gagwe.
O be a apere diseka tše 100, tša gauta mo kgokgoilaneng bja gagwe gomme lebitla la gagwe le be le na le diphetha tša gauta tše 12 000 (tše di kalagp 2.2 ya dikilogramo) le diphetha tša digalase tše 26 000. Balemogi ba be ba swanetše go gagwe go rwala matlotlo ka pakete. Lebitla la bobedi le bohlokwa kudu ya bobedi e be e le la monna, yoo le yena a bolikilego a dutše fase, a apere sefaha sa dipheta tša gauta le kgopa ya cowrie. Go feta fao o ile a swanela ke go phela le yena mo bophelelong bjo bo tlago, dilo tše dingwe tša gauta tša go dirwa ka foele ya gauta - ye nngwe yeo e swana le kwena.
Motho yo ba mo hweditšego wo tumeligo, ke yo mongwe yo bong ba gagawe bo sa tsebegego o be a bolokilwe ka dilo tša gauta tše tharo: Sejana (mohlomongwe e be e šomišwa bjalo ka mohuta wa bjang goba seaparo sa hlogo), sceptre (goba molamo) le ditšhukudu e nnyane. Ba ile ba hwetša gape tlaleletšo ya mašaled a gauta ditšhukudu mo bodulabahung, eupša baepi ga se ba ngwala gob aba rekoto fao ba ilego ba utolla. Ka ge mabitla a mangwe mo mmotong a se nago le dilo tša bohlokwa, go ka akanywa gore batho ba bararo ba, ba be ba le bohlokwa kudu go bolela nnete, le ge e le gore maemo a bona a nnet a sa tsebja. Mosadi, go fa mohlala, e ka ba gore e le mma wa segoše, mosadi, sesii, sangoma goba kgošigadi ya Mapungubwe.
Moemedi Wa Boditšhabatšhaba
Gauta ya ditšhukudu bjale e lemogwa bjalo ka sebopego sa boditšhabatšhaba. Ke sebopego se se nnuane, eupša ke tiroatla ya go raragana, e dirilwe ka foele ya gauta mo tikologong ya sehlwaseeme sa legong (yeo e bodilego kgale). Malakene a masese a foele ya gauta, a mangwe ke 0.5 mm ka bokoto, fao di kgomaganya mmogo ka bontši bja dipikiri maswikana a gauta.
Le ge e le gore ditšhukudu e na le lenaka le le tee (yeo ba bangwe ba be ba šišinya gore ke ditšhukudu ya Sumatran ya lenaka le le tee, yeo e be e adima tumelo go dithuto tša mošomo wa ka ntle mo letagong la Mapungubwe), kemedi ya yona e nepagetšego. Huffman e bile o tlhalošitše gore gore e ka ba tšhukudu ye ntsho. Ditšhukudu tše dingwe tše mmalwa di hweditšwe mo thabeng ya Mapungubwe, eupša ga di a felela.
Ka ntle le bohlokwa bjo tsebegago bja gauta, go swanetše go lemogwa gore ga re tsebe goreditšhukudu e be e le seka se se bohlokwa goba seemed sa batho ba Mapungubwe. Kemedi ya diruiwa tše dingwe e hweditšwe mo thabeng, gomme tšhukudu e no ba seka fela sa semoya. Gape ga go tsebege gabotse gore gauta e ile ya tološa e be ya šomiwa mo lefelong, goba mo diintastering ye nngwe ya lefelo la mo nageng ye.
Le ge go le bjalo, gauta ya tšhukudu ke se sa histori ya Afrika se se ka se tšhentšhwe le naledi ya kgahlišo ya Musiamo wa Mapungubwe.
Boleng bja Semoya le Ditšhelete
Ka gore Mapungubwians ba tlhompho batho ba bona ba ba hlokofetšego ka dika tš gauta le dipheta go bontšha gore metale e be e se sa hlwa wa kgwebo; ke hweditše ya selegae, yeo e ilego ya bay a semoya gammogo le ditšhelete. Le ge go le bjalo, go be go na le dikgwebo ntši magareng ga Mapungubwe le lewatle.
Bjale ka mo k2, batho ba Mapungubwe rekešitše gauta ya bona, aebori, makgopaboya le koporo ya diphetha tša digalase tša maemo, tšeo di šomišwago go dira dilo tša go kgabiša setšhaba. Diketekete tša dipheta tše, gammogo le dipapetlasediko, tše dirilwego ka mae a mpšhe le dipheta tša bokoa tše dirilwego ka kgopa, di a hwetšagala mo lefelong leo. Ka nako ye nngwe, pitša e kgolo ya letsopa e tladitšwego ka diphetha e hweditšwe mo lewang la kgauswi. Kopa ya Cowrie, ye nngwe ta tšhelete yeo e bego e šomišwa ka bophara mo lefaseng la kgalekgale, e ile ya hwetšwa mo lebitleng le lengwe la bogošo.
Dikarolo tše mmalwa tša China Celadon di ile tša huetšwa mo thabeng, yeo e ka bago go ba tše dingwe tša dikela tša teye tše kgethegilego tša kgošigadi. Letsopa la spindle whorls le tšwelela la mathomo mo Mapungubwe, gomme se se akanya gore batho mo Mapungubwe ba be ba dira diaparo tša bona. Khothone e be e le sebjalo sa setšo, eupša theknolotši ya go se loga mohlomongwe e be e tšwa dinageng tša ka ntle go tšwa lebopong la lewatle.
Translated by Lebogang Sewela


text:
Ke dumedisa go khumbulekhaya. Leina laka ke DIpolelo mabilu,maiden name ke serage.ke kgopela khumbulekhaya e ‘re nyakise Rakgadi,leina ka gagwe ke BAKOTILE SERAGE.o sa le a nyamelela ke sa be ka belegwa.go kwala gore o sepetse le monna wa ga chauke go ya zimbabwe/Giyani,bana babo ke PAPI le ROSSOUW SERAGE .Babe ba dula motloulela ,batwsadi ba bona ke SEKGORO le LETJEDI SERAGE.,gona bjalo ba dula maandagshoek Ga-mpuru.le ge re ka hwetsa bana bagawe ‘reka Thaba kudu. Rakgadi ge e ba o saphela boya gae hlee…. re a go hloka
Looking for my Aunt
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
Go tšweletša Baithuti ba go ba le Bokgonikakaretšo
Go na le dinepo tše nne tša baithuti ba go ba le bokgonikakaretšo, gomme nepo ye nngwe le ye nngwe e akaretša maikemišetšo a go ithuta. Le ge e le gore tše dingwe tša dinepo tša bokgonikakaretšo di hlagiša melawana ya bokgoni bja tshedimošo bjo e lego kgale bo tšweletšwa, tše dingwe ke tše diswa, gomme tšona di hlagiša seemo sa lehono sa tshedimošo ye e tšwelelago. Bontši bja maikemišetšo ao a itšego a go ithuta a tšwa kgole kudu go bokgoni bja tshedimošo ya setlwaedi, gomme a fana ka dipoelo tšeo di ka dirišwago ka maemong ao a fapafapanego a thuto.
Go ithuta bokgonikakaretšo go wela ka go dikarolo tše nne: maitshwaro (seo baithuti ba swanetšego go kgona go se dira ge ba feditše mešongwana ya go ithuta—mabokgoni, botsebi), kgopolo (seo baithuti ba swanetšego go se tseba ge ba feditše mešongwana ya go ithuta—kwešišo, peakanyo, tirišo, tshekatsheko), kamego (diphetogo ka go maikutlo goba ditebelelo tša moithuti ka go šoma ka mešongwana ya go ithuta), le boitemogokgopolo (seo baithuti ba naganago ka sona mabapi le kgopolo ya bona—e lego kwešišo yeo e laetšwago mabapi le ka fao ba ithutago ka gona le gore ba ithuta bjang, seo ba se tsebago le seo ba sa se tsebego, dikwešišo tša bona tša peleng, le gore ba ka tšwela pele bjang go ithuta). Maikemišetšo a mangwe le a mangwe a go ithuta ka mo fase a tsena ka go legoro le tee goba a mantši go a, gomme a leipotšwe bjalo ka (B e rago maitshwaro, C e rago kgopolo, A e rago kamego, M e rago boitemogokgopolo).
Maikemišetšo a a go ithuta a lemoga gore “baithuti,” ba bokgonikakaretšo ka ge ba bitšwa ka tsela ye mo, ba swanetše go tšwela pele go ithuta, ka lebaka la seemo sa tshedimošo seo se tšwelelago kgafetšakgafetša le ka lebelo. Barutiši le baithuti ba ka fihlelela maikemišetšo a ka ditsela tša mehutahuta, go eya ka seemo sa go ithuta, fao ba kgethago go sehlopha sa mešongwana ya go ithuta. Maikemišetšo a bonwa ka kakaretšo, gore a dule a kgona go aroganywa, go tšweletšwa leswa, le go fihlelelwa ka maemong a mehutahuta.
Nepo ya 1: Sekaseka diteng ka mafolofolo mola ka go lengwe gape go sekasekwa go tšea lehlakore ga motho
- Tiišetša botsebi eupša le go lemoga gore ditsebi di gona. (A, C)
- Lemoga gore diteng ka mehla ga di tšweletšwe ka mabaka ao a kwagalago, le gore go tšea lehlakore go gona, bobedi ka fao go hlakahlakanego le ga phatlalatša. (C)
- Gopodišiša ka fao o ikwago ka gona mabapi le tshedimošo goba le gore seemo sa Tshedimošo se lemoge maikutlo ao a farologanego. (A, M)
- Nyaka tshedimošo go mehutahuta ya maikutlo le methopo. (B)
- Tseba ka fao maikemišetšo a methopo, mohuta wa sengwalwa, le mokgwa wa phethagatšo di amago boleng bja yona ka seemong se itšego. (B, C)
- Farologanya magareng ga tshwaotshwao ye e ngwadilwego le maikutlo ao a theilwego go dinyakišišo, go realo e le go lemoga gore boleng le ditumelo di akareditšwe ka go tshedimošo ka moka. (C)
- Tseba boleng bja tshedimošo ya semmušo le ye e sego ya semmušo go tšwa methopong ye e farologanego ya inthaneteng, ya go swana le dinyakišišo, ye e tšweletšwago ke mošomiši, le di-OER. (C)
- Sekaseka tsheedimošo ye e tšweleditšwego ke mošomiši ka maemong a kgašo ya setšhaba le go farologanya magareng ga maikutlo le ntlha. (B, C)
- Sekaseka tshedimošo ka tsinkelo go tšwa go methopo ka moka, go akaretšwa diteng tše di fetogago tšeo di phatlalatšwago inthaneteng. (B)
- Lekodišiša ka fao o ikwago ka gona ka ga tshedimošo ye e hlagišitšwego le ka fao se se amago phetolo ya gago. (A, M)
Nepo ya 2: Lekodišiša thoto ka moka ya bohlale ka maitshwaro le ka maikarabelo
- Farologanya magareng ga go tšweletša tshedimošo ya mathomong le go kopanya leswa diteng tšeo di diretšwego laesentshe phatlalatša. (C)
- Itlhohla gore o hlame mekgwa ya maitshwaro le ya go dirišwa la mathomo ka nepo ya go aga go dikgopolo tša ba bangwe tšeo o di hweditšego di le gona ebile o rerišana ka tšona. (A, M)
- Gopodišiša mabapi le ka fao o ka kopanyago thoto ya bohlale ya motho yo mongwe gabotse le ka maitshwaro ka gare ga ditšweletšo tša gago tša mathomong le tšeo di kopantšwego le tše dingwe. (M)
- Tšweletša le go abelana ka maikarabelo tshedimošo ya peleng le go kopanyo diteng tšeo di diretšwego laesentshe phatlalatša ka maitshwaro le go e beakanya leswa. (B)
- Farologanya magareng ga tshedimošo ya phatlalatša le ya sephiri le go tšea diphetho tša maitshwaro a makaone le tšeo di nago le tsebo mabapi le go abelana tshedimošo inthaneteng ka maleba. (C)
- Farologanya magareng ga khopiraete, Creative Commons, le dilaesentshe tša phatlalatša ka go bobedi tlhamong le go fa diteng tša mathomong le tša go beakanya leswa dilaesentshe. (B, C)
- Tseba le go latela dikemelo tše itšego tša dika tša thoto ya bohlale ka seemong seo o šomago go sona. (B, C)
Nepo ya 3: Tšweletša le go abelana tshedimošo ka maemong a tirišano le a go kgatha tema
- Ipona bjalo ka motšweletši gammogo le bjalo ka modiriši wa tshedimošo. (A, M)
- Kgatha tema ka boikgopolo le ka maitshwaro a makaone ka maemong a tirišano. (B)
- Šireletša sephiri sa gago le go šireletša tshedimošo ya gago ya inthaneteng ka mafolofolo. (B, C)
- Abelana tshedimošo ka fao go nepagetšego le gabotse ka go tšweletša diteng o šomiša mekgwa le mafelwana a maleba le a sebjalebjale. (B)
- Fetošetša tshedimošo ye e hlagišitšwego ka mokgwa o mongwe go ya go mokgwa o mongwe ka nepo ya go fihlelela bokaone dinyakwa tša batheeletši ba itšego. (B, C)
- Lemoga gore baithuti le bona ke barutiši le gore o ruta se o se tsebago goba ba ithuta ka maemong a tirišano. (A, B, C)
- Sekaseka ka tsinkelo le go tiišetša diteng tšeo di tšweleditšwego ke mošomiši le go di diriša ka maleba ge go hlangwa tshedimošo ye mpsha. (B, C)
- Lemoga ditlwaedi le mekgwa ya setšo yeo e fapafapanego ka nepo ya go hlama le go abelana tshedimošo go bašomiši ba yona ba lefase ka bophara. (B, C)
Nepo ya 4: Hlama mekgwa ya go ithuta go fihlelela dinepo tša bophelo ka moka tša sephiri le tša sephrofešenale
- Lemoga gore go ithuta ke tshepedišo le gore go gopodišiša ka ga diphošwana goba ka ga diphošo go feletša ka tsebo le dikutollo tše diswa. (M)
- Sekaseka go ithuta ka nepo ya go tseba bobedi tsebo ye e hweditšwego le dikgoba tše di lego gona ka go kwešišeng. (C, M)
- Lemoga gore go nagana ka tsinkelo go laolwa ke tsebo ya hlogotaba ebile go šala morago ka mafolofolo kwešišo ye e tseneletšego ka go dira diphatišišo le dinyakišišo. (A, B, C, M)
- Go ganelela boleng, tlwaelo, le go fetogafetoga ka go ithuteng ga bophelo ka moka. (M)
- Go tlwaela maemo a maswa a go ithuta mola ka go le lengwe o fetogafetoga mabapi le mekgwa ye e fapafapanego ya go ithuta. (A, B)
- Tlwaela le go kwešiša ditheknolotši tše diswa le seabe seo di nago le ona go go ithuta. (A, B)
- Go boledišana le go dirišana ka maleba ka maemong ao re phedišanago go ona ka nepo ya go ithuta go maemo ao a farologanego. (B, C)
- Rerišana ka go ithuteng fao go nago le tshedimošo, fao go itaotšwego mo go hlohleletšago maikutlo ao a phatlaletšego lefase ka bophara ka go diriša dinyakišišo tša lefase ka bophara mabapi le seemo sa lehono sa kgašo ya setšhaba. (B, M)
- Diriša go ithuta ga bokgonikakaretšo bjalo ka mekgwa le tirišo ya bophelo ka moka. (M)
E hlamilwe la mathomo ke bakgathatema bao ba bego ba tšea karolo ka go SUNY Innovative Instruction Technology Grant, Developing a SUNY-wide Transliteracy Learning Collaborative to Promote Information and Technology Competencies for the 21st Century, e theilwe go maikemišetšo a Mackey and Jacobson, Reframing Information Literacy as a Metaliteracy, C & RL, 72.1 January 2011 http://crl.acrl.org/content/72/1/62.full.pdf+html
Michele Forte (Empire State College), Trudi Jacobson (University at Albany), Tom Mackey (Empire State College), Emer O’Keeffe (University at Albany), and Kathleen Stone (Empire State College)
Batšeakarolo ba Tlaleletšo: Richard Fogarty (University at Albany), Brian Morgan and Kim Davies-Hoffman (SUNY Geneseo), Jennifer Ashton and Logan Rath (SUNY Brockport), Carleen Huxley (Jefferson Community College), and Nancy E. Adams (Penn State Hershey)
Setsopolwa se šišintšwego:
Jacobson, T., Mackey, T., O’Brien, K., Forte, M., & O’Keeffe, E. (2018). 2018 metaliteracy goals and learning objectives. Metaliteracy. https://metaliteracy.org/learning-objectives/2018-metaliteracy-goals-and-learning-objectives/


text:
“Ke boile masebotsana,” Moremi a realo a tšwa go loutša monagano.
Lesedi o ile a lebelela fase gape, a palelwa ke go lebelela Moremi ka mahlong.
Moremi o ile a bušeletša gape, “Lesedi ke a go rata. Gape e sa le mola ke go bonago, ga ke robale bošego. Ge ke ponya ke bona wena fela.”
Lesedi o ile a myemyela.
“Malome wa gago a ka se tsebe gore re a ratana. Re tla iphihla. Bona ke tlile mo ga geno bjalo ka morekiši gore le ge a ka nkhwetša mo a bone eke ke a rekiša.”
Lesedi a bula molomo a re, “ke..ke..ke,”
“O reng? Bolela,” Moremi o ile a mo tsena ganong.
Le ile la pala gotšwa lentšu. Go be go le thata go Lesedi go dumela ka ge a sa tsebe selo ka marato.
Moremi o ile a balabala ka pelo yeo e bego e pompa ka lebelo a tšhogile gore kgarebe yeo e se mo gane. O be a tseba gore ge a ka mo gana a ka se bo pate gobane a rata Lesedi ka pelo ya gagwe ka moka.
“Lesedi nkarabe hle,” Moremi o be a fela pelo.
Morago ga sebaka Lesedi o ile a fetola ka gore, “go lokile.”
Moremi o ile a tabogela godimo gomme a kukela Lesedi godimo, a mmetha ka tladimolongwana. Lesedi o be a tšhogile ebile a tlabegile.
“Banna! E reng eke ke kwa batho ba ngunanguna? Na ekaba Lesedi o na le mang?” Malome wa Lesedi a ipotšiša a le gare a batamela.
Ka mahlatse, Moremi o be a šetše a mmone kgale. O ile a topa morwalo wa gagwe a o gatha legetleng.
“Hei mošemane! O bewa ke eng moo gaka?”
“Ke a rekiša malome,” Moremi a fetola ka boleta.
“Ohoo! O rekiša eng?”
Moremi o ile a lemoga gore o kotsing ya go tanywa gomme ntšha sellathekeng a se bea tsebeng.
O ile a thoma gore, “Hallo! Hallo!” a bolela a nnoši, a lebile seferong. Ya ba gona ge a ngwegetše malome wa Lesedi.
***
Lerato la Lesedi le Moremi le ile la golela godimo. Moremi o be a boa gae mafelelong a kgwedi ye nngwe le ye nngwe gomme ba fela ba ikutswa mmogo.
Lesedi o ile a fetša a ithwele. Malome wa gagwe o ile go lemoga a bitša ba leloko ba iša molato ga bo Moremi.
Ngwana wa mošemane o ile a tla lefaseng. Moremi ge a di kwa a romela diaparo eupša a thoma go tshediša dikgwedi a se sa boa bjalo ka kgale.
O be a ikutswa le kgarebe tsoko la go tšwa gona moo motsaneng wa gabo ka ge Lesedi e le motswetši. Lekgarebe leo le be le šomela Gauteng kgauswi le mo Moremi a šomago gona.
Leina la lekgarebe leo e be e le Letšobana, senoinoi ka nnete. Letšobana le Moremi ba ile ba thoma go dula mmogo moo Gauteng. Mafelelong ba ile ba ba ba tshepišana tša lenyalo.
Kgwedi di ile tša feta Lesedi a sa lemoge selo. O be a fela a robala le Moremi ge a tlile gae.
Ka tšatši le lengwe, ke ge Lesedi a leletša Moremi a mmotša gore o ithwele gape. Moremi a re le e mo. Yeo mpa ga se ya gagwe.
***
Re botše: Naa o nagana gore go ile go direga eng ka Lesedi go tloga mo?


text:
Go bonagala eke bagologolo ba re foraforile
E be ele dinonwane dilo tšela, sa go ya se ile
Sa go ya se yela ruri ga go na nako maboela morago
Go neng re letile?
Go neng re letile go lla ga Phalafala?
Ruri o boletše mokgalabje Kgetwane
A re “Sa go ya se tla yela ruri”
Lehono lefase le iphetotše leobu lela
Le lona le re fetogetše mebala
Lefase le ripile bophelo ka ‘ripa tše pedi
Le fetotše bophelo tselapedi
Bophelo bo fetogile ntwa
Ntwa ya go hloka mogale
Ntwa ya go šita le boramahlale
Maabane o be o bona ebile o bonwa
Lehono ga o sa ja tša mmu, o jewa ke mmu
Ruri lefase le
Ge nkabe le eja le bipelwa
Mohlomongwe tladi medupi e be e tla lla
Ra nelwa ke tša lehlogonolo
Ka gore ge e le ba Phalafala bona ba sa ikgoga maoto


text:
KGOMANO YA LETLALO-LETLALONG
Kgomano ya letlalo-letlalong ke tsela ya go hlokomela lesea la gago. Lesea le apara mongato fela a to la gomme a swarwa ka tšhireletšo matsweleng a gago ao a ponokago. Bomma ba ka dira letlalo-letlalong ge ba thoma go nyantšha, ba thoma go nyantšha gape goba nako efe goba efe yeo wena goba lesea la gago le e nyakago.
GO SWARA LESEA LA GAGO A KGOMANO YA LETLALO-LETLALONG GO BOHLOKWA KA GORE:
-
Go dira gore lesea la gago le ikwe le bolokegile.
-
Go go thuša gore o kgone go tseba lesea la gago le go oketša tlemagano.
-
Go khutšiša wena le lesea la gago.
-
Go oketša phepo ya gago ya maswi.
-
Go thuša masea go tlelwa ke mmele.
-
Go thuša masea go bea swikiri ya bona ka mading ka mo go tlwaelegilego.
-
Go ka okobatša lesea la go lla.
-
Go thuša go dira go betha ga pelo ya lesea le go hema ga go tlwaelega.
-
Go thuša go dira gore themphereitšha ya lesea la gago e be maemongtia, gomme ge ona le mafahla, go swara lesea le tee letsweleng le tee go dira gore letswele le lengwe le le lengwe le tutetše ngwana, gabotse fela ka mokgwa woo lefahla le lengwe le le lengwe le nyakago ka gona.
-
Ge ele gore lesea la gago le belegwe ka pela goba ke le lennyane kudu, tšwelo pele ya hlokomelo ya letlalo-letlalong e ka thuša go šireletša bophelo bja lesea.
Letlalo-letlalong go thuša go tiiša masea.
Botate le bona ba ka dira letlalo-letlalong!
ITUKIŠETŠE KGOMANO YA LETLALO-LETLALONG
-
Apola gempe le poti tša gago. Apola diaparo tša lesea ka moka.
-
O ka tlogela mongato o sa aperwe.
-
Ge ele gore phapuši e fodile, o ka šomiša lepai go le apeša ka bobedi.
-
Bea lesea mokgahlo ga matswele – kgara ya lesea e swanetše go ba kgareng ya gago. Maoto le matsogo a lesea di kobilwe, go swana le segwagwa se se nnyane.
-
Netefatša gore lesea le ka hema – thama ya lesea letlalong la gago. Hlogo ya lesea e swanetše go ba kgauswi go lekana go atlwa.
-
Dulela morago setulong goba malaong a gago. Ga se gwa swanela go ba le mesamelo goba ditao kgauswi le lesea.
LETLALO LETLALONG GO MOTSWADI YO MONGWE LE YO MONGWE LE LESEA
Aa go bolokegile? Ee, gee le gore wena le lesea le maemong ao a lokilego gape ga go na mesamelo le ditao tša tlaleletšo. Aa nka dira letlalo-letlalong go mafahla? Ee, ka lesea le tee godimo ga letswele le tee, o sa ntše o ka dira letlalo-letlalong.
Aa naa go ba bjang ge le gore ga ke ikwe gabotse? Tsebiša go mongwe ge ele gore ga o ikwe gabotse o ka lekana go swara lesea la gago.
Aa naa ge le gore lesea laka le belegwe ka pela? O ka dira letlalo -letlalong go thuša go tiiša lesea la gago.
Aa naan ka thoma neng ka letlalo-letlalong? O ka thoma ka pela ge lesea le seno belegwa.
Aa naa nka tšwela pele ka letlalo-letlalong ge ele gore lesea le gotše? Ee, letlalo-letlalong le bohlokwa go masea a ma golwanyane.
Aa letlalo-letlalong le ka thuša go direng maswi a mantši? Ee, letlalo -letlalong le ka thuša lesea la gago go nyaparela le go nyana bokaone. Ge ele gore lesea le nyanya nakong ya letlalo-letlalong, matswele a gago a tla dira maswi a mantši.


text:
FAQ - Sepedi
2 o Diphetogo go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya le melawana go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya di tla fetola fela tsela yeo maloko a baholegi a bago le phihlelelo go dikholego tšeo di inšorilwego. Se se tla direga ka go bea dikholego tšeo di beilwego tšeo gabjale ba ipshinago ka tšona legatong ka go šomiša Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya ka – § tokelo yeo e beilwego kgahlanong le Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya gore go lefelwe dikompetšo; le § tokelo kgahlanong le Sanlam go ya le ka kontraka ka inšorentshe ya Pukwana ya Kganya goba kontraka ya inšorentshe ya Thari ya Baruti Pukwana ya Kganya go dikholego tšeo di inšorilwego. o Bjalo ka leloko la moholegi, o ka tshepa gore Therasere ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya di tla lefela didikompetšo go Sanlam ge fela wena o lefela ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya. O kgopelwa go hlokomela gore: Ge eba ga o lefele ditefelo tša gago tša boleloko go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya, Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya e ka se lefele dikompetšo go ya ka mabaka a kontraka ya gago ya Pukwana ya Kganya go Sanlam, gomme o ka lahlegelwa ke dikholego tša gago tše bohlokwa tša intšorentshe . o Ka go amogela kontraka ya inšorentshe ya Pukwana ya Kganya goba kontraka ya inšorentshe ya Thari ya Baruti Pukwana ya Kganya, ge eba o na le kleime ya kholego efe goba efe yeo e inšorilwego, o swanetše go kleima kgahlanong le Sanlam. Le ge go le bjalo kleime ya gago e tla ba ya nnete fela ge eba o fihlelela mabaka le dipeelano tša kontraka ya inšorentshe ya Pukwana ya Kganya goba kontraka ya inšorentshe ya Thari ya Baruti Pukwana ya Kganya. Se se hloka gore,wena o swanetše go lefela ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya, magareng ga dilo tše dingwe. o Balaodi ba Inšorentshe ya Kganya (RF) Proprietary Limited ba tla tšwela pele go sepediša dikholego tšeo di inšorilwego. Se se hlalosa gore go ka se sa ba le phapano go tsela yeo dikleime tša dikholego tšeo di inšorilwego di sepetšwago ka gona. • Diphetogo go boleloko bja gago go ya ka dikholego tšeo di sego tša inšoriwa di ka tsela yeo e latelago: o Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya go tšwa go ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi, e tla neela ZCC legatong la gago bjalo ka leloko la moholegi. o Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya e tla tšwela pele ka go aba le/ goba go rekišetšana phihlelelo go dikholego tšeo di sego tša inšoriwa, e ka ba dikholego tša Leeto la Moria, tša thušo ya ge o šaretšwe o le ka thoko ga tsela, tša tshepedišo ya tša poloko le dikholego tša tekolo ya maphelo ye botse (mo mabakeng a maloko a komiti ya kereke ao e lego maloko a baholegi) ka tsela ya go swana thwii . Aa e ka ba ke swanetše go tšwela pele ka go lefela ditefelo tša boleloko bja ka? Aa e ka ba ditefelo tša ka tša boleloko di tla fetoga? • Bjalo ka leloko la Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya, o swanetše go tšwela pele ka go lefela ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi makaleng a go fapafapana a Kereke. Ka ge e be e dutše e le setlwaedi sa go ngwala letšatšikgwedi, rasiti e tla abelwa wena nako ye o lefela ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi. • Diomiti tša kereke di tla tsentšha ditšhelete tša ditefelo tša boleloko ka gare ga akhaonte ya panka ka leina la Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya. • Ka go lefela ditefelo tša gago tša boleloko tša kgwedi le kgwedi, o netefatša boleloko bja gago go Therasete ya Mašeleng a Dikholego tša Kganya bjalo ka moholegi.
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MTI4MTE=


text:
Ke sereto sa Dafida mola a le ka leweng. Ke thapelo.
1421
24:3
Ke llela Morena ke goeletša,
ke re a nkgaugele.
2Ke mmegela dillo tša ka tšohle,
ke mmotša mathata a ka.
3Ge ke šetše ke nolega moko, o tseba se ke swanetšego go se dira.
Tseleng ye ke sepelago go yona,
manaba a ka a ntheile ka sefu.
4Ge ke gadima ka thoko,
ke bona go se monthuši;
ga ke na botšhabelo,
ga ke na montšhetši.
5Ke llela wena, Morena, ke re:
“O botšhabelo bja ka.
O wa ka, Morena,
ke le mo lefaseng.”
6Ela sello sa ka hloko,
gobane ke feletšwe ke tshepo.
Ntlhakodiše go bantlhomari,
ka ge ba mpalela.
7O nntšhe ka kgolegong,
gore ke tle ke go tumiše;
ke mo baloki ba tlago go bokanela,
ka ge o ntoketše.


text:
Ditšhwene tšeo di be go di e ya kua le kua
Maphokane Mapule Mohlamme
Benjamin Mitchley
Batho ba motsaneng wa mengwako ye mennyane ba be thoma go nyama. Diphoofolo tša lešoka di be di e tla motseng wa bona go ba tshoša.
Diphoofolo tše di be eja dibjalo tša bona tšeo ba di bunnego e bi le di tšhaba ka bana ba bona.
Ba lelapa le lengwe ba ile ba ba le tharollo go se. Go be go se boima go hwetša dijo godimo thabaneng.
Hlaga e be e mela ka gare ga maswika a palegilego. Mehlare e be e mela modutameng wa thaba. Batswadi ba thea mebutla gomme bana ba swara dinonyana.
Ba malapa a mangwe ba lemoga ka moo lapa la kua thabaneng le le phela ga monate ka gona. "Bophelo ke bjo monate kua dithabaneng," gwa realo monna wa go dula thabaneng. "Le tleng le lena kua thabaneng."
Ka pelanyana malapa a mangwe a ile tloga a ya go dula thabaneng. Lelapa le lengwe le lengwe le ile la hwetša legaga la go dula mo go le go borutho e bile go bolokegile.
Ka pelanyana bana ba be ba šetše ba kgona go namela godimo ga maswika. Le go na ba kgona go hwetša dienywa mo mehlareng. Ba ba be ba kgona go hwidinya mo mehlareng go swana le dikgabo.
Gannyane gannyane dilo tša thoma go fetoga. Polelo mo baneng ya fokotšega ba thoma go lla bjalo ka ditšhwene ka kudu. Batho ba bagolo thoma ba lemoga gore dinko tša bona e ba tše kgolo le gona meriri ya bona e be gola ka kudu.
Nako le nako ge ba lebelelana ba be ba lemoga gore meno a bona ke a matelele. Ba thoma le go sepela ka maoto a mane.
Ba thoma go ba dibopiwa tse mpšha, tšeo ba sakang ba di bona motsaneng wa bona. Tše ke dibopiwa tšeo lehono batho ba di bitšago go re ke ditšhwene.
Ka nakwana ditšhwene di ile tša phela ka go thaba. Ba tlogela go kitimišana le mebutla ba ja diboko go tšwa mobung.
Ba thoma go lebala polelo. Ba apola diaparo tša bona ka gobane matsogo le maoto a bona a be khupeditšwe ke meriri e meso.
Fela ba be ba gopola gore e be e le batho Ba be ba fela ba lebelelana dinko tša bona tše kgolo gomme bahwe ka lesego.
Eupša ba be ba sa le rate lesego le. Ka moo, ba be tshelela fase le godimo go laetša pefelo. Go na moo dithšwene ga sa ka tša kgona go phedišana ka baka la lesego le pefelo yeo di be di na le yona Lelapa le lengwe le lengwe le ile la itshepelela go ya go phela le le nnosi.
Ke ka moo le lehono ditšhwene ga di sa phele e le sehlopha se segolo. E fo ba sehlopha se se nnyane fela.
You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:
Ditšhwene tšeo di be go di e ya kua le kua
Author - Southern African Folktale
Translation - Maphokane Mapule Mohlamme
Illustration - Benjamin Mitchley
Language - Sepedi
Level - First paragraphs
© African Storybook Initiative 2014
Creative Commons: Attribution 4.0
Source www.africanstorybook.org


text:
Tša Borala: A Sepedi/ Sesotho sa Leboa poetry anthology
Pages: 246 pages
ISBN: 978-0-9869991-6-1
Publisher: Timbila Poetry Project, 2014.
Editor: David wa Maahlamela
Price: R230
[tabs tab1=”Sepedi/Sesotho sa Leboa” tab2=”English”]
Timbila Poetry Project, baphatlalatši ebile e le mokgahlokgoparara wa boreti mo Afrika Borwa, ba gatišitše pukuthetomohlakanelwa ya moswananoši, Tša Borala, yeo e lego katlegokgolo mo legorong la kgatišo ya dipuku tša maleme a kaparaswana Afrika ka bophara. Pukuthetomohlakanelwa ye ya Tša Borala, ya go ba le direto tše 202 tša Sepedi/Sesotho sa Leboa, e hlaotšwe le go rulaganywa ke moreti wa mothopadifoka, ebile ga bjalo e le moithutelabongaka Yunibesithing ya Rhodes, David wa Maahlamela. Yona e tla morago ga tlhahlo yeo e tseneletšego ya tša bongwadi yeo e ilego ya swara ka 2010 go la Polokwane. Go swana le beine ye monate, pukuthetomohlakanelwa ye e tšere mengwaga ye mene e hlotlwa diatleng tša morulaganyi gape a boledišana le bareti bao mešomo ya bona e akareditšwego. Todi ye ya boreti e tlile go ketekwa le go hlomamišwa ka la 11 Lewedi/Setemere go moketeko wa tša bongwadi wa Polokwane Literary Fair.
Setlogong sa boreti bja Sepedi/Sesotho sa Leboa go fihla ga bjale, Tša Borala ke yona pukuthetomohlakanelwa e nnoši ya go lekalekanya bong le bogolo. Go fapanafapana ga dibopego, dikagare, le mengalelo, go akaretša le lehumopolelo la dipolelo-semmotwana tšeo molaotheo o di tshedišago mahlo go swana le Khelobedu, Setlokwa le Sepulane. Mateng a itheile go thoma ka dikgopolo tša bophelo bja magaeng go fihla go tša setoropong, go dumelela gore theto yeo e hlamilwego ka molomo, le tša sebjale tšeo di ngwalwago gape di nontšhwa ke dikhuwetšo tše fapanego; go ka ipapatša ntle le tšhitišo.
Ge go be go beakanywa puku ye, go be go šeditšwe pele boleng bja sereto, esego bja moreti. Ke ka lebaka leo direto tša bokomangkanna le dikonokono bongwading go swana le Matshedisho Aletta Motimele, Phomelelo Moshapo-Machika, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng le Mankgase Shadrach Mashabela di kgethilwe, e se ka baka la setumo sa bona, efeela ka baka la go kgodiša le bokgwari bja direto tšeo. Go le bjalo, mengwaga e ile ya šetšwa, efela le mo esego mengwaga ya moreti efeela mengwaga yeo sereto se ka e phelago. Morago ga mengwaga ye mene, direto tše di sa kwala tše nkego di ngwadilwe lehono, tše nkego monono wa motšhaotšhele. Mooko le hlogotaba tše bohlokwa efela di nyenyefatšwago le go katogwa go dingwalwa tša maleme a SeAfrika ka bophara, tša go lebelelwa e kare ke bohlola go ngwala ka tšona; mo go pukuthetomohlakanelwa ya Tša Borala di filwe šedi le go ahlaahlwa.
Bareti bao mešomo ya bona e lego ka go pukuthetomohlakanelwa ye ba akaretša baithuti, ditsebi tša polelo, bagaši ba seyalemoya, bašomedi ba tša maphelo, dientšenara tša meepong, bakgabi ba tša bokgabo, gape le banyakišiši ba thuto ya tša bongwadi—ka moka ga bona ba tšweletša bohloko le lethabo tša phatlalatša le tša boteng, ntle le go dikologa seolwana. Go tloga go pannwe pitsi tša mebala ye e fapafapanego ka joko e tee, seo se tloga se kgonthišiša dibopego le tatso tše fapafapanego tšeo re sa gononego gore di tla akaretša babadi ka moka go ya ka mehutahuta ya bona. Lehumo leo le sa lekantšhego le selo ke sereto mabapi le lehu seo se ngwadilwego ke Pontšho Marumo Motimele beke pele a ithobalela boroko bja mafelelo, go laetša gore boreti bo na le boporofeta ka gare gape bo tloga bo le bohlokwa maphelong a rena a sedumedi.
Pukuthetomohlakanelwa ye, ka kakaretšo, e na le direto tša bareti ba 28, bona ke: Mpho Godfrey Molapo, Phomelelo Moshapo-Machika, Matete Motsoaledi, Pontšho Marumo Motimele, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng, Madihlare Christobeth Molapo, Makwaya Piet Madula, Matshediso Aletta Motimele, Magoja Humphrey Hlaka, Motjidibane Bapela, Thabo Letwaba, Makosha Dimo, James Mashupu, NS Sebati, Malehu Agnetia Molewa, Tiego Phillimon Tjale, Moloko Mahuma, Lesley Ramushu, Mankgase Shadrack Mashabela, Magosechaba Violet Mamabolo, Lethunya Mmuroa, Ngwanamohuba Wilhemina Sebati, Amos Tebeila, Peter Moruthane, Mamoleme Jacob Mokaba, Makwena Manamela, Makgadi Grace Koma le David wa Maahlamela.
Kgatišo ya maemo a godimodimo ya Tša Borala—ye e fapanego gape e thulana le setlwaedi sa kgatišo ya go fokola, ya ‘solanka,’ go dipuku tša maleme a kaparaswana—ke ka thušo ya tša mašeleng gotšwa go National Lottery Distribution Trust Fund (NLDTF) sehleng sa yona sa 2012/2013 sa lenanego la Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP). Lenanego la Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP) ke kgwerano magareng ga South African Book Development Council (SABDC) le Department of Arts and Culture (DAC).
Go otara puku ye, ikgokagantšhe le ba ga Timbila Poetry Project mo go 015 291 2088 goba 072 1296 496 goba [email protected]
Go rulaganya poledišano mabapi le puku, o ka ikgokagantšha le morulaganyi, David wa Maahlamela mo go 074 628 5247 goba [email protected]
The Timbila Poetry Project, the leading poetry movement in South Africa has once again added a riveting anthology of poetry, Tša Borala, a remarkable feat in the tapestry of indigenous publishing in Africa. Tša Borala, an anthology of 202 poems in Sepedi/Sesotho sa Leboa, compiled and edited by the award-winning poet and Rhodes University PhD candidate, David wa Maahlamela is a result of an intensive creative writing workshop which was held in 2010 in Polokwane. Like good wine, it took four years fermenting in the hands of the editor and in dialogue with the featured poets. This collector’s item will be launched on 11th September during the Polokwane Literary Fair.
In the history of Sepedi/ Sesotho sa Leboa poetry, Tša Borala up to so far, is the only poetry anthology with a balanced gender and age representation. Its multidimensional variety in forms, content and approach, encompasses the rich diversity of dialects including the constitutionally overlooked ones such as Khelobedu, Setlokwa and Sepulane. Subject varies from traditional to urban life, enabling both the rich orally composed and the modern which is enormously seasoned by different influences to flourish without any restraint.
In the making of this book, it is the size of the poem, rather than that of a poet, which was prioritized. It is on this basis that the book features legendary wordsmiths such as Matshediso Aletta Motimele, Phomelelo Moshapo-Machika, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng and Mankgase Shadrach Mashabela not for their names, but for the credibility and intriguing poems. However, age did matter, but also not of a poet, but rather the age the poem would survive. Four years later, these poems still taste fresh, like timeless treasures. Underplayed and avoided yet crucial themes such as feminism, which have, in African language literary repertoire, been treated like taboos, are dearly embraced and deeply explored in Tša Borala.
Tša Borala comprises ordinary stories told in unordinary ways that redefine Sesotho sa Leboa/Sepedi poetry. It is a perfect blend of dialects, forms, voices, cultural outlooks, gender and age, that form a culturally and literary density. It preserves the past while critically exploring the present and its dynamics. Seasoned poets are meshed with fresh yet striking voices to take Sepedi poetry to new heights. As if it was not enough, the anthology is, throughout, sandwiched with rarely used yet intriguing Sepedi/Sesotho sa Leboa proverbs, so as to encourage the preservation of folklore within the realm of creative and artistic literature.
Featured poets include students, language experts, radio presenters, health professionals, industrial engineers, art practitioners and of course and literary scholars – all pouring out public and private pain and moments of bliss without holding back. Such a wide range attests to a wider outlook that is bound to a general readership from all spheres of life. One priceless feature is a poem about death written by Pontšho Marumo Motimele a week before she passed on: confirming the prophetic nature of poetry and its social and spiritual relevance in our lives.
All in all, the anthology features poems by the following 28 poets: Mpho Godfrey Molapo, Phomelelo Moshapo-Machika, Matete Motsoaledi, Pontšho Marumo Motimele, Tau Motubatse Mashupye Nchabeleng, Madihlare Christobeth Molapo, Makwaya Piet Madula, Matshediso Aletta Motimele, Magoja Humphrey Hlaka, Motjidibane Bapela, Thabo Letwaba, Makosha Dimo, James Mashupu, NS Sebati, Malehu Agnetia Molewa, Tiego Phillimon Tjale, Moloko Mahuma, Lesley Ramushu, Mankgase Shadrack Mashabela, Magosechaba Violet Mamabolo, Lethunya Mmuroa, Ngwanamohuba Wilhemina Sebati, Amos Tebeila, Peter Moruthane, Mamoleme Jacob Mokaba, Makwena Manamela, Makgadi Grace Koma and David wa Maahlamela.
The high quality production of Tša Borala which defies the shoddiness that is associated with makeshift books published in indigenous languages was funded by the National Lottery Distribution Trust Fund (NLDTF) during the 2012/2013 phase of the Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP). The Indigenous Languages Publishing Programme (ILPP) is a joint initiative of the South African Book Development Council (SABDC) and the Department of Arts and Culture (DAC).
To order the book, please contact Timbila Poetry Project on 015 291 2088 or 072 1296 496 or email [email protected]
To arrange an interview, contact the editor, David wa Maahlamela on 074 628 5247 or [email protected]
Tša Borala launches at the Polokwane Literary Festival, 11 September 2014 in the Auditorium, Polokwane city Library, 3pm.


text:
Seisimane
Seisimane ke polelo yeo setlogo sa yona e lego Engêlanê. Lehono batho ka bontšhi ba šomiša polelo ye bjalo ka polelo ya bona ya pele, dinageng tša go swana le
- Australia,
- Canada,
- Ireland,
- New Zealand,
- United Kingdom le
- United States of America. Dinaga tše di šomiša polelo ye bjalo ka polelo ya bona ya pele.
Seisimane ke polelo ya bobedi lefaseng ka bophara, ebile ke leleme la mmušo dinageng tše swanago le India, Sri Lanka, Pakistan le Afrika Borwa.
Seisimane ka gare Afrika Borwa[lokiša | edit source]
Palo ya batho ya 2011 ya Afrika Borwa e bontšha se:


text:
Tlhathollo e bonwa bjalo ka tiro ya go fetolela, bjalo ka mokgwa wa go ikgetha wa Phetolelo. Tlhathollo e ka fapanywa go tšwa go mehuta e mengwe ya tiro ya phetolelo kudu ka lebelo leo e diregago ka lona: ka motheo, tlhathollo e dirwa ‘mo e bile ka yona nako yeo’ go hola batho bao ba nyakago go boledišana ge go na le mapheko a polelo le setšo. Tsela yeo e tlwaelegilego ya kgetholla tlhathollo go tšwa go phetolelo go tšwelapele ke gore tlhathollo gantši e ra gore tiro ya molomo goba go opela maleme ao a boletšwego goba polelo ya diatla (e fetotšwe go tšwa go Pöchhacker 2004).
Ditaodišophelo tša bahlatholli ba profešenale:
Mangope Motaung:
“Ke thwetšwe ke Kgoro ya Toka ka Dibokwane 1990 bjalo ka Mohlatholli wa Nakwana wa Kgorotsheko ka go Kgorotsheko ya Magistrata ya Johannesburg e bile ke ile ka thwalwa sa ruri ka la 01 Dibatsela 1990.
Ke tšwa go la Foreistata Borwa go la Fauresmith moo ke belegwego ka la 05 Diphalane 1966 e bile ke phethile dithuto tša sekolong nako e šetše e sepetše ka mabaka a itšeng. Ke tsene mo kgorong ye e se ka maikemišetšo, ka lebaka la gore ka nako ye ke e tla go la Johannesburg e be ke paletšwe ke mphato wa marematlou ka 1989, ka gona ke tlile ke nyaka go ba morekiši khamphaning ye e bego e le Brixton.
Ke tsebišitšwe ke morwedi yo e bego e le Mohlankedi wa Sephethephethe (Ms Green) wa lapa leo le ntšerego ge ke fihla mo Johannesburg gore Kgorotsheko ya Magistrata wa Johannesburg, ba nyaka batho bao ba kgonago go bolela gabotse ka Seburu.
Ke kgona go bolela gabotse fela ka maleme a mane ao e lego; Seisimane, Seburu, Setswana le Sesotho e bile Seburu se nyakile go no ba leleme la ka la mathomo la ka gae.
Ke phethile mphatho wa ka wa Marematlou go Senthara ya Batho ba Bagolo ya Denver ka 1993/4 e bile ka 2004 ke ile ka fihlelela selo se segolo mo bophelong bjaka ka go ba sealoga go tšwa Yunibesithing ya Leboa Bodikela ka Diploma ya Tlhathollo ya Molao, e bile dithuto tša ka di be di lefelwa ke Kgoro ya Toka, ka gona ke leboga thušo ya bona mo go nna eupša ke sa na le kgahlego ya go tšwetšapele dithuto tša ka.
Ke ile ka tšwelapele ka go ya godimo ka maemo mo mošomong wa ka go fihlela ke thwalwa bjalo ka Mohlathollimogolo wa Kgorotsheko ka 2008 go la Evander Cluster (Kgorotsheko ya Magistrata) go la Mpumalanga. Ke ile ka boela morago go la Johannesburg ka 2010 ka maemo a go swana le a ka modimo e bile ka Diphalane 2011 ke ile ka thwalwa bjalo ka Mohlokomedi go Protšeke ya Teko ka ga Bahlatholli ba Kgorotsheko ya Maleme a ka Ntle ka go Kgorotsheko ya Magistrata wa Johannesburg le go Kgohlaganya Sehlopha ka katlego. Ka la 01 Phato 2012 ke ile ka thwalwa bjalo ka Mohlahlobi wa Ditirelo tša Maleme tša Selete sa Gauteng go tlo hlokomela tirelo eupša go tloga ka la 01 Moranang 2013 ke ile ka išwa Kgorotshekong ya Magistrata wa Johannesburg go ba Molaodi wa Sehlopha sa Ditirelo tša Maleme, ka lebaka la gore bokgoni bjaka bo bonagala ka mo go tša tshepedišo.
Go ba Mošomi wa tša Maleme ke mošomo wa go kgahliša eupša bothata botee ke gore ga gona setho sa Profešenale seo se tla go laola lefapha le.”
________________________
Marné Pienaar:
‘La mathomo ke ithutile BA ya Maleme (Seisimane, Seburu le Dutch, Sejeremane le Seitalia). Ka morago ga moo ke dirile onase ya Seburu ke tsepeletše go tša Thutamaleme go tloga moo ka dira tikrii ya mastase ka go Histori ya Setšo le tikrii ya mastase ya Seburu. Ka morago ga moo ke ile ka hwetša DLitt et Phil ka Seburu. Le ge e le gore ke ile ka šala morago mošomo wa go ba mofahloši, ke kgale ke ena e kgahlego ka go phetolelo e bile go thwalwa ka go Lefapha la pele la Thutamaleme le Teori ya Dingwalwa ka RAU (ga bjale ke Lefapha la Thutamaleme ka UJ) le ile la ntahlela ka mošomong wo ke se na maitemogelo.
Le ge e le gore ke be dirile mošomo wa phetolelo le go rulaganya e sego ka dinako tšohle go feta mengwaga e 20, tlhathollo ya sammaletee ke kgahlego ya nnete mo go nna. Ke bile le mahlatse gore fiwa monyetla wa go šoma bjalo ka mohlatholli wa sammaletee ka go Lekgotlatheramelao la Gauteng, seo se ilego sa dira gore ke ngwadišwe bjalo ka mohlatholli wa sammaletee (Seisimane-Seburu/Seburu-Seisimane) ke SATI. Ka morago ga moo ke ile ka thoma go hlahla bahlatholli ka go makgotlatheramelao a mangwe le ka Yunibesithi. Ke ikgantšha kudu ka ba bangwe ba barutwana bao ke ba rutilego bao ke dumelago gore ke bahlatholli bao lehono ba nago le bokgoni bjo bo kaone go fetiša. Kgahlego ya ka ka go tlhathollo gape e tlišitše gore ke be le dipampiri tše dintši le dikgatišo tša thuto.
Tlhathollo ya sammaletee e tla sepediša mafelong a mantši le go batho bao o be o ka se ba etelego (nka se tsoge ke lebetše ka nako yela ka go bina ka lethabo ka gare gare ga Bela-Bela le diketekete tša basadi ba dinagamagae ka iri ya bobedi mesong?). Tsebo ya motho ya kakaretšo e ya gola ka nnete (ge o sa tsebe gore ‘bek-en-klou-seer’ goba ‘vrotpootjie’ ke eng ka Seisimane, ga bjale ke nako ya go ithuta). Tlhathollo ya sammaletee e ka ba bothata ge o sa thoma, eupša e swana le otlela paesekela, ge o šetše o ena le bokgoni, ke selo se se botse. E ka bjako, ke selo sa bjale, ge e fedile, e fedile e bile tefo ga se seo o ka se thimolelago.’


text:
Original Research
Anders lees, sien, praat en glo – ‘n antwoord op ander se lees van ‘Om die Bybel anders te lees: ‘n Etiek van Bybellees’
Submitted: 07 October 2009 | Published: 06 July 2010
About the author(s)Gerrie Snyman, University of South Africa, South Africa
Full Text:HTML   | XML   | PDF (526KB)
Abstract
As any exegesis is necessarily preceded by certain theological convictions, the author of the book Om die Bybel anders te lees: ‘n Etiek van Bybellees (2007) responds to criticism on the book flowing from a seminar – especially the remarks made by Hans van Deventer and Jurie le Roux. Firstly, the ideas on a changed view of the deity are discussed. This conversation is augmented by a discussion of the criticism levelled at the idea that reading the Bible has consequences for other people, and that a different reading would lead to a different concept of God. Van Deventer’s comments regarding the difficulty of debating theological issues are strengthened by a critical discussion of a debate in Die Kerkblad regarding the grammatical-historical method. His critical remarks regarding the value of a historical consciousness are discussed by way of a question on the relationship between a liberal theology and a conservative political point of view. Le Roux’s struggle with Snyman’s utilisation of apartheid as a rhetorical strategy leads the discussion to a recent example of overcoming racism while using unreflectingly racist imagery. This example indicates how theology effects cosmetic changes, without taking on the real issue. For this reason, the author concludes that a critical reading of the own Western tradition in Africa has become necessary.
--- Abstract translated into Sipedi ---
Go bala, go bona, go bolela le go dumela ka go fapana - go arabela go balwa ga 'Om die Bybel anders te lees: ‘n Etiek van Bybellees' ke babadi ba bangwe
Bjale ka ge go fetleka Bibele go etwa pele ke ditumelo tša go tiba tša teologi, mongwadi wa Om die Bybel anders te lees: ‘n Etiek van Bybellees (2007) o arabela ditsholo tša puku ye tšeo di tswetšwego ke seminare ye e fetilego - kudu ditshwayotshwayo tša Hans van Deventer le Jurie le Roux. Sa pele, go ahlaahlwa dikgopolo tše fetogilego ka Modimo. Poledišano ye e tlatšwa ke go ahlaahla tsholo ye e lebanywago le gore go bala Bibele go na le khuetšo ye itsego go batho ba bangwe, le gore go bala ka tsela ya go fapana go tlo tliša kgopolo ya go fošagala ka Modimo. Ditshwayotshwayo tša Van Deventer mabapi le bothata bja go ngangišana ka ditaba tša teologi di loišwa ke go ahlaahla ka tsholo ka go Die Kerkblad poledišano mabapi le mokgwa wa go hlatholla Bibele ka go sekaseka popopolelo(gramatika) le histori ya tlholego ya yona. Ditshwayotshwayo tša gagwe mabapi le mohola wa boitemogo bja go tlišwa ke histori di ahlaahlwa ka tsela ya potšišo tswalanong ya teologi ya tokologo le kgopolo ya sepoloiki ya go gana diphetogo. Bothata bja Le Roux mabapi le kgopolo ya Snyman ya go re kgethollo go ya ka merafe e šomišwa e le tsela ya go tšhela phori mahlong e iša poledišano ye go mohlala wo e sego wa kgale wa go fenya semorafe ka go šomiša seswantšhokgopolo sa semorafe sa pepeneng. Mohlala wo o laetša ka fao teologi e amago diphetogo tša ka mehla maphelong a batho ntle le go lebanya ditaba tša paale thwii. Ka lona lebaka leo, mongwadi o ruma ka go re go bala setšo sa batho ba Bodikela mo Afrika ka tshekatsheko le phetleko ya go tiba go tloga go nyakega.
--- End of translation ---
Keywords
MetricsTotal abstract views: 3974
Total article views: 15579


text:
+27731242890 DIPILI TŠA GO ntšha mpa TŠA KA POSA LE TŠEO DI TSHEPETŠWEGO LETSATŠI LE LE SWANEGO GA GO NA BOHLOKO KGOKAGANO GOBA WHATSAPP:+27731242890 MO OLIEVENHOUTBOHCT,OLIFANSTFONTEIN,MABOPANE,M
+27731242890 DIPILI TŠA GO ntšha mpa TŠA KA POSA LE TŠEO DI TSHEPGETŠWEGO LETSATŠI LE LE SWANETŠEGO GA GO NA BOHLOKO IKAKANYETŠO GOBA WHATSAPP:+27731242890 KA OLIEVENHOUTBOHCT,OLIFANSTFONTEIN,MABOPANE,MARBLE HALL,TEMBISA,HAMMANSKRALL BJ.BJ.B.
Cytotec 1400 Mcg +27731242890 Dipilisi tša go Ntšha Mpa Di Rekišwa Ka Springs, Tembisa, Nigel Reiger Park Ka Go Fedišwa Di hwetšagalaCytotec 1400 Mcg +27731242890 Dipilisi tša go Ntšha Mpa Di Rekišwa Ka olievenhoutbohct, Kwamlhang Ka go Fedišwa Di FumanaCytotec 1400 Mcg +2773124280 Dipile tša go Ntšha Dimpa Ka Termination E FumanehaCytotec 1400 Mcg +27731242890 Dipilisi Tsa Ntšha Mpa Di Rekiswa Ka Springs Tembisa KwaThema Nigel Reiger Park Ka Termination E FumanehaCytotec 1400 Mcg +27731242890 Dipilisi Tsa ho Ntšha Mpa Tsa Rekisoa Ka Springs,Midrand,blue valley Tembisa KwaThema Nigel Reiger Park


text:
Tlhahlobo ya tlhamegotšini ka kakaretšo tša CRISPR-Cas9 e laetša CENPJ bjalo ka selaola-legaephihlo sa peakanyo ya maekhrotšhupule ye e fetotšwego nakong ya phetetšo ya sebete ka Polasemotiamo
Pele go lemogwa malaria ao a laetšago dika, seporozoite se tee sa Polasemotiamo se fetetša hephathosaete gomme sa atafala/ntšifala go ba diketekete tša dimerozoite, ka go hlasela methopo ya legaephihlo.
Re bontšha gore dimaekhrotšhupule tša legaephihlo di ipeakanya gape ka mafolofolo go dikologa senwamadi se se ipopago ka sebeteng.
Ka go šomiša tlhahlobo ya tlhamegotšini ka kakaretšo ya CRISPR-Cas9, re lemogile selaola-legaephihlo ba peakanyo ya saethosekelethone, molokoloko wa tshepetšo ya diela, kgatelelo ya ER/Golgi le payotšinesisi ya diliphiti tšeo di laolago tlhamego ya Polasemotiamo ya sebete.
Ditaolo tše mpsha tše tša phetetšo, go akaretša Centromere Protein J (CENPJ), di hlotše gore re lekodišiše go tsenelela ka moo mafelo a peakanyo ya maekhrotšhupule (di-MTOC) di laolwago ka gona nakong ya phetetšo.
Go fokotšwa maatla ga CENPJ go gakaditše go ikhweletša legae gape mo gwa ga gwa oketša le phetetšo.
Go feta moo, re bontšha gore Golgi e šoma bjalo ka MTOC ye e sa amegego go karoganyo ya disele ka go beakanya Y-tubulin le go maatlafatša tlhamego ya dinyuklea tša dimaekhrotšhupule go mollwane wa senwamadi.
Ka kakaretšo, re bontšha gore Polasemotiamo ya sebete e šomiša Golgi ya legaephihlo go bopa meela ye e laolwago ke MT tšeo go tšona dithosele tša legaephihlo di šomišwago go PVM, go thekga tlhamego ya sebete.
Dikutollo tša rena di šišinya gore ditšhitišo tše ntši tša famakholotšikhale tše di nepilego legaephihlo di ka šitiša phetetšo ya popego ya sebete.
Ditsebi tša mahlale di nyakišiša ka moo malaria (letadi) a hlalefetšago disele go leka go katološa dikgetho tša kalafo
Bontši bja dinwamadi (dipharasaete) di šomiša diagammele le methopo tša disele tša batho goba tša diphoofolo tša benggae (tše di ikhweleditšego legae go tšona) go atafala/ntšifala.
Ka dinyakišišong tše, banyakišiši ba hlaotše ditšini tše itšego tšeo di kgathago tema go diphetetšo tša malaria go disele tša sebete, tšeo di ka hlolago dinepišo tša diokobatši tše mpsha tša go lwantšha malaria ka moso.
Malaria ke bolwetši bjo bo phatlaletšego le bjo bo ka hlolago mahu bja go bakwa ke senwamadi sa Polasemotiamo, bjo bo phatlalatšwago ke go longwa ke menang.
Kgato ye ya temogo ya ka pejana e bohlokwa gore go hwetšwe kalafo ya twantšho ya malaria ka lebaka la gore ga se gwa tšwa go bonala maswao a bolwetši le gore bolwetši bo ka se fetetšwe.
Ka dinyakišišong tše, banyakišiši ba be ba nyaka go hwetša diphetošo tše itšego go ditšini le diproteine go disele tša sebete tše di nago le phetetšo tšeo di ka fetošago ka moo phetetšo e gakalago ka gona.
Ka go šomiša theknolotši ya thulaganyo ya ditšini ya CRISPR-Cas9, banyakišiši ba kgonne go fokotša maatla goba go “thankgola” ditšini tše itšego go bona diphetogo tše di hlagago ge ditšini tšeo di se na maatla.
Morago ga moo ba feteditše disele tša mehleng le tše “thankgotšwego” tša sebete ka dinwamadi tša malaria.
Gabotsebotse, ba be ba na le kgahlego go diphetogo tše di ka bago gona go dimaekhrotšhupule (MT) tše di hlamegago.
Dibopego tša go swana le ditšhupu di amega, magareng ga tše dingwe, go tshepetšo ya diagammele le ditšweletšwa tša ka diseleng, le gona gantši di bopa neteweke go dikologa dinyuklea tša disele.
Ge dimaekhrotšhupule di swanetše go kgobokana go dikologa dinyuklea go iša diagammele le ditšweletšwa moo di hlokwago ke disele, dimaekhrotšhupule di rarela senwamadi seo se tiišago diagammele le ditšweletšwa go thuša senwamadi gore se ikoketše.
Banyakišiši ba lemogile gore ge ba thankgotše protheine ye e bitšwago CENPJ, senwamadi se bile le katlego e kgolo go kgobokanyeng dimaekhrotšhupule go se dikologa, le gore dinwamadi di ikokeditše tša ba tša dikhopi tše ntši tša tšona.
Ditsebi tša mahlale di lemogile gape le ditšini tše dingwe tše ntši tšeo di amago ka moo phetetšo ya polasemotiamo e ka bago kotsi ka gona.
Peleng banyakišiši ba laeditše gore dinwamadi tše dingwe di kgobokanya dimaekhrotšhupule leswa go fapoša methopo ka gare ga disele go ya go tšona.
Ka dinyakišišong tše, banyakišiši ba tiišeditše gore dinwamadi tša Polasemotiamo di ka šomiša le leano le go fapoša diagammele le methopo ye mengwe gore di kgone go holega.
Ka moso, ditsebi tša mahlale di tshepha gore di tla šomiša kwešišo ya tšona mabapi le ka moo ditšini le dinwamadi di kgokaganago ka gona ka gare ga disele go lemoga dikalafo tše mpsha tša malaria.
Le ge banyakišiši ba lemogile diphetogo tše di kgahlišago go diprotheine tša disele tša sebete nakong yeo bolwetši bja malaria bo thomilego go lemogwa, go hlokega gore go dirwe mošomo o montši go kwešiša thwii ka moo Polasemotiamo e fetošago khemistri ya disele le go šoma ga disele gore go hlaolwe mehuta ye e itšego ya diokobatši.
Ngwaga ka ngwaga go sa hlaga diketekete tša mahu ka lebaka la malaria, moo palo ya godimo ya mahu a e lego ka Afrika.
Go ya ka Mokgatlo wa Maphelo wa Lefase [World Health Organisation], malwetši a go feta 90% a malaria lefaseng ka bophara ka 2019 a hlagile ka Afrika, a dira se gore e be tlhobaboroko e kgolo ye e hlokago maitapišo a kgafetšakgafetša go leka go laola le go nyaka tharollo ya bolwetši bjo.


text:
Dikaonafatši tša Setane le Go šoma ga Ethanolo le Dipharologantšhi tša Meši ka go Šomiša Tesele ye e tšwago Dipheding ye e Abagantšwego
Abstract
Makhura a mohuta o mongwe a go rekwa ka theko ya fase, ao a loketšego ditikologo tša tlhago le go fihlelela dihlokwa le dinyakwa tša enetši, a itemogetše tlhatlogo ya nyakego le tšhomišo lehono.
Ethanole ke mothopo wa mohlagasetirišwaleswa wa maatlakgogedi wo o nago le kelo ya godimo ya oksitšene.
Ethanole e ka tšweletšwa ka tsela ya ethanolaesese, le ge go le bjalo go mošomo wo go tswaka thwii ga tesele ya tlwaelo, oli ya phaerolesese ya dipolastiki tša go lahlwa le ethanole ka sekaonafatši sa makhura seo se bapatšwago sa CI-0808 se se rekilwego go khamphani ya Innospec go ile gwa lekwa.
Morerokgolo wa go hlakanya sekaonafatši sa setheine e be e le wa go kaonafatša dibopego tša go tšhungwa ga ditswaki ka bonnyane bja dintlha tša boleng bja go gotetša tše 1- 3.
Go kgethilwe ditekanyo tša go hlakanya tše hlano ka tatelano ye, 50:25:25, 60:20:20, 70:15:15, 80:10:10 le 90:5:5 go Oli ya Phaerolesese ya Dipolastiki tša go Lahlwa [[Waste Plastic Pyrolysis Oil] (WPPO), ethanole le tesele ya tlwaelo ka tatelano.
Le ge go le bjalo, tekanyo ya go tswakwa ga dinoki tša makhura, go ile gwa lebelelwa diphesente tša palomoka ya bogolo gomme tekanyo ya bewa go 0.01% ya palomoka ya bontši bja makhura ao a tswakilwego.
Mo mošomong wo wa WPPO, go šomišitšwe ditswaki tša tesele le dikaonafatši tša dinoki tša makhura bjalo ka makhura a mohuta o mongwe.
Se e be e le go kaonafatša maatla a tšona le dibopego tša go ntšha muši ka entšeneng ye e dumago felo gotee ya tesele ye e dirwago diteko ya go ba le silintere e tee ye e fodišwago ke meetse.
Go tšhetšwe CI-0808 ka lebaka la go ka ba le maatla ga yona go fokotša go ntšha muši ga CO, UHC, NOX, PM le maatla a entšene ao a kaonafatšego.
Dipoelo tše di hweditšwego di bapeditšwe ka tlhokomelo go maemo a ASTM le go ahlaahlwa go šomišwa dipalopalo tša kerafo ya mekgopamo le boleng bjo tšweletšwago lenaneong.
Go utollotšwe gore ethanole le ditswaki tša WPPO di ka šomišwa go dientšene tša tesele bjalo ka makhura a mohuta o mongwe a se a fetošwa.
Ge go šomišwa gotee le dikaonafatši tša setheine, go ntšha muši go fokotšega kudu gomme maatla a kaonafala go lekana le a makhura a tesele ya tlwaelo.
Summary Title
Go tswakwa ga oli ya dipolastiki tša go lahlwa le payofuele go fokotša go ntšha muši ga tesele
Banyakišiši ba kgonne go fokotša go ntšha muši ga tesele ka go tswaka makhura le dinoki tša tlhag.
Motswako, wo o akaretšago payofuele ya ethanole le oli go tšwa go dipolastiki tša go lahlwa, o ntšha digase tša mpholo gannyane tše di sa hlolego kankere, eupša tša di na le maatla a go no swana le tesele ya tlwaelo.Tesele ya tlwaelo ke makhura a fosili ao a dirilwego ka oli ye tala yeo e ka se mpshafatšwego, ye e lego yona ketapele go tlholego ya go ntšha muši ga digaselefaufaung.
Dientšene tše di šomišago tesele di šoma ka tshwanelo kudu go feta dientšene tša makhura eupša di ntšha dikelo tša godimo tša gase ya okesaete ya naetherase le dikhemikhale tše dingwe tše kotsi tšeo di ka hlolela batho malwetši le tshenyo go tikologo.
Dinyakišišo tše di nepile go nyakišiša ka moo mehuta ye mengwe ya makhura a tlhago le dinoki di ka šomišwago go fokotša go ntšha muši ga tesele.
Dinyakišišo di šišintše gore go šomišwa ga payofuele ya ethanole yeo e ka dirwago go tšwa go payomase ye e lahlilwego e swanago le kota le oli ya go apea ye e šomišitšwego, go tlaleletša oli ye e dirilwego go tšwa go polastiki ye e šomišitšwego leboelela.
Mehuta ye e mengwe ya makhura ga se ye e kgotsofatšago go swana le tesele ka boyona, ka gona go swanetše go agwa dientšene tša go ikgetha go šomiša makhura ao, eupša dinyakišišo tše di nepilego go a šomiša go fokotša go ntšha muši ga tesele tša tlwaelo le go šomiša motswako wa makhura go dientšene tša tesele tša tlwaelo.
Banyakišiši ba tswakile tesele ya tlwaelo (CD) ka makhura a ethanole (E), gammogo le oli yeo e dirilwego ka dipolastiki tša go lahlwa.
Ba hlakantše khemikhale ye e lego gona ya go rekišwa ye e bitšwago “sekaonafatši sa setheine”, ye e šomišwago go kaonafatša boleng bja tesele go kgontšha entšene gore e e tšhume ka bontši le go fokotša go ntšha muši.
Banyakišiši ba šomišitše entšene ya tesele ya silintere e tee ka laporathoring moo ba dirilego diteko tša maatla a entšene ge e bapetšwa le ye nngwe le ye nngwe ya ditswaki tša makhura tša go fapafapana.
Ba bapeditše gape le maatla a yona kgahlanong le tesele ya tlwaelo e le noši.
Banyakišiši ba kgonne go tswaka ethanole le oli go tšwa go dipolastiki tša go lahlwa ye e nago le tesele ya tlwaelo ka tsela ye e fokoditšego go ntšha muši ntle le go fokotša maatla.
Motswako wa tesele ya 90%:
5% tša oli ya dipolastiki tša go lahlwa:
5% ya ethanole e tupišitše kelo ya fasefase ya muši, mola e šomile ka tshwanelo go swana le tesele ya tlwaelo.
Ba hweditše gape gore go šomiša motswako wa makhura a mohuta ye e mongwe le tesele ya tlwaelo ga go oketše dithemphereitšha tša gase ya okesoso, se se šupago gore go ba seemong se sebotse ga entšene ga go amege gampe.


text:
GE DITLOU TSA MATEBELE AGA MOTEBEJANE DI ITHETA DI RE:
Re Matebele makonkwana, bahloka kgomo ba ja motho.
Re mafala a magolo a Mammitši a kgomo a bo Kgatabila tlou,
a bo Motebejane moswana maila go sekela!
Re batho ba go bowa lebopo thaba sewiša bošega,
thaba ya Matebele a maso , matsitswe a mmatswaane a molepo!
Re bowa Leumabje Noka ya go tlala bošego fela,
ra bona ka makhukhu go sele!
Re ma kubu re batho ba meetse!
Ke motebele moswana ngwana koto letshela le gora,
lengwe la šala le hlabana ntwa mogolo!
Ba reng tlou ya tomola mogaba,
Tlowana tša šala di enwa kgabane sefateng sa madietšane!
Re ba ga Pupuru tlou e kgolo (Pioneer Motebejane)!
Re ba ga Mokgale Kgomo ya Napjadi, bo Mokgale Mmakonko ka motlapedi,
batho ba go tswa magakalalegae la sefagafaga (Mokgale wa madire)
Ba ga Mokgale o nkgadikiša kolobe,
A šia kgadi ye ntsho ya dikgadika (Mokgale wa Pupuru)
Re batho ba bo Matšhe a mamokate (mmamokiti) a sefiša
Batho ba bo Tsheoga letlapa la ba mankgane
Ke batho ba sega baa šegamiša,
Batho ba gabo Magerula a tema tsa basadi,
Se mpone temanannyane go lema ke a lema,
Ke itlhokela peu ya go bjala
Re batho babo Mankgeregere abo košana tšhoša dibata (Ditau in Botšhabelo –botswana)
Batho babo Malatji a Matšhobane ka Mangete, lendrebele Lekonkwane (Ledwaba / Kekana)
Re Ditlou tša Mamogale a Monare a Mosebjadi a Phogole (ba ga Mošidi ga Molepo)
Ke tšhaba go wetša koma !!!!!


text:
Kgotla mo go romela pego mabapi le dipoelo.
Yuniti ya Bosetšhaba ya Pukuntšu ya Sesotho sa Leboa e re solela Pukuntšu ka Inthanete. Pukuntšu ye e bile gona Inthaneteng go tloga ka la 10 June 2004. Mošomo wa Pukuntšu ye o sa kgatlampana. Pukuntšu ye e thekgwa ka mašeleng ke PanSALB. Bangwadi ba Pukuntšu ye ke Ngaka M.V. Mojela (Morulaganyimogolo), Mohumagatšana M.P. Mogodi, Morena M.C. Mphahlele le Mohumagadi M.R. Selokela.
Maloko a Boto ya Sesotho sa Leboa ke Moprofesara M.J. Mojalefa (Modulasetulo), Mohumagadi L. Mphahlele (Mongwaledi), Morena H.M.L. Lentsoane (Motlatšamongwaledi), Moprofesara D.J. Prinsloo (Ramatlotlo), Ngaka L.P. Boshego, Morena S.M. Lemekoana, Mohumagadi M. Madiba, Morena K.J. Mashamaite, Morena M.S. Nkadimeng le Ramolaomogolo M.P. Tladi.
Pukuntšu ye ya Sesotho sa Leboa e beakantšwe ka mokgwa wa mošomo woo o sa tšwetšwago pele ka go diriša lenaneo la Simultaneous Feedback, leo le beakantšwego ke Moprofesara G-M de Schryver, yoo gape a thušitšego ka maele peakanyong ya Pukuntšu ye. Software yeo e dirišitšwego mošomong wo, e lego ya TshwaneLex, e hlotšwe ke Morena D. Joffe. Re ka thaba ge le ka re romela ditshwaotshwao le dikakanyo tša lena, ka ge se se tla re thuša go godiša le go beakanya lefsa Pukuntšu ye.