text:
“Nthute go Dira Thato ya Gago”
“Nthute go dira thato ya gago, gobane o Modimo wa ka.”—PS. 143:10.
1, 2. Go nagana ka thato ya Modimo ge re dira dilo go ka re hola bjang, gomme ke eng seo re ka ithutago sona tabeng ye go Kgoši Dafida?
ANKE re re o sepela tseleng yeo e lego dithabeng. Ke moka tsela yeo e thoma go tšwa diripa tše pedi. O tla tšea efe? O ka namela leswika le legolo leo le lego kgauswi le wena gore o kgone go bona moo tsela e nngwe le e nngwe e felelago gona. Re ka diriša mokgwa o swanago ge re dira diphetho tše bohlokwa. Go dira dilo go ya ka pono e phagamego ya Mmopi go tla re thuša gore ‘re sepele tseleng’ yeo Jehofa a e amogelago.—Jes. 30:21.
2 Bophelong bja gagwe ka moka, Kgoši Dafida wa Isiraeleng ya bogologolo o ile a bea mohlala o mobotse tabeng ya go dira dilo a naganne ka thato ya Modimo. Anke re hlahlobeng tše dingwe tša ditiragalo tša bophelong bja Dafida gomme re bone kamoo pelo ya monna yo e bego e le e feletšego go Jehofa Modimo.—1 Dikg. 11:4.
DAFIDA O ILE A SWARA LEINA LA JEHOFA KA TLHOMPHO
3, 4. (a) Ke eng seo se šušumeditšego Dafida gore a lwe le Goliata? (b) Dafida o be a lebelela bjang leina la Modimo?
3 Nagana nakong ya ge Dafida a be a lebane le nkgwete ya Mofilisita e lego Goliata. Ke eng seo se ilego sa šušumetša Dafida yo e bego e sa le yo monyenyane gore a lwe le senatla seo se bego se itlhamile gabotse e bile e le sa botelele bja dimithara tše ka bago tše tharo? (1 Sam. 17:4.) Na e bile sebete seo Dafida a bego a na le sona? Na e bile tumelo ya gagwe go Modimo? Dika tšeo ka bobedi di mo šušumeditše gore a gate mogato woo o mogolo. Lega go le bjalo, selo se segolo seo se šušumeditšego Dafida gore a lwe le senatla se e bile tlhompho ya gagwe go Jehofa le go leina la gagwe. Dafida o ile a botšiša a galefile gore: “Mofilisita yo a sa bollago ke yena mang mo a ka gobošago madira a Modimo yo a phelago?”—1 Sam. 17:26.
4 Ge Dafida yo e bego e sa le yo monyenyane a batamela Goliata, o ile a re go yena: “Wena o tla go nna ka tšhoša le marumo a mabedi, eupša nna ke tla go wena ka leina la Jehofa wa madira, Modimo wa madira a Isiraele yo o mo gobošitšego.” (1 Sam. 17:45) Ka ge Dafida a be a ithekgile ka Modimo wa therešo, o ile a wiša nkgwete yeo ya Mofilisita ka leswika letee la seragamabje. Ga se feela ka nako yeo moo Dafida a ilego a bota Jehofa le go swara leina la gagwe ka tlhompho, eupša o dirile seo le bophelong bja gagwe ka moka. Ee, Dafida o ile a kgothaletša Baisiraelegotee le yena gore ba ‘ikgantšhe ka leina la Jehofa le lekgethwa.’—Bala 1 Dikoronika 16:8-10.
5. Ke boemo bofe bjo o ka lebeletšanago le bjona bjo bo ka swantšhwago le bja lenyatšo la Goliata?
5 Na o ikgantšha ka gore Jehofa ke Modimo wa gago? (Jer. 9:24) O arabela bjang ge baagišani ba gago, bašomigotee le wena, bao o tsenago le bona sekolo goba ba leloko ba bolela gampe ka Jehofa e bile ba kwera Dihlatse tša gagwe? Na o lwela leina la Jehofa ge le gobošwa, o holofetše gore o tla go thuša? Ke therešo gore go na le “nako ya go homola,” eupša ga se ra swanela go lewa ke dihlong tša go ba Dihlatse tša Jehofa le balatedi ba Jesu. (Mmo. 3:1, 7; Mar. 8:38) Gaešita le ge re swanetše go ba šedi le go bontšha tlhompho ge re dirišana le batho bao ba sa re ratego, anke re se swane le Baisiraele bao ba ilego “ba tšhoga gomme ba boifa kudu” ge ba be ba ekwa mantšu a lenyatšo a Goliata. (1 Sam. 17:11) Go e na le moo, anke re gateng mogato ka go se dikadike e le gore re kgethagatše leina la Jehofa Modimo. Kganyogo ya rena ke go thuša batho gore ba tsebe gore Jehofa ke Modimo wa mohuta mang. Ka baka leo, re diriša Lentšu la gagwe go thuša ba bangwe go bona bohlokwa bja go batamela Modimo.—Jak. 4:8.
6. Ke eng seo Dafida a bego a nyaka go se fihlelela ge a be a elwa le Goliata, gomme selo se segolo seo re swanetšego go tshwenyega ka sona ke eng?
6 Ntwa ya Dafida le Goliata e re ruta thuto e nngwe gape e bohlokwa. Ge Dafida a be a etla a kitimela go madira, o ile a botšiša gore: “Go tla dirwa’ng ka monna yo a ka bolayago Mofilisita yola le yo a ka tlošago kgobošo go Isiraele?” Batho bao ba bego ba le moo ba ile ba mo araba ka go mmotša mantšu ao ba ilego ba mmotša ona pele ba re: “Monna yo a ka mmolayago, kgoši e tla mo humiša ka mahumo a mantši, ya ba ya mo nea le morwedi wa yona.” (1 Sam. 17:25-27) Eupša selo se segolo seo Dafida a bego a tshwenyegile ka sona e be e se go hwetša dilo tše di bonagalago. O be a naganne ka selo se sengwe se segolo go feta seo. Dafida o be a nyaka go tagafatša Modimo wa therešo. (Bala 1 Samuele 17:46, 47.) Go thwe’ng ka rena? Na re tshwenyegile kudu ka go itirela maina ka gore re hume gomme re tume mo lefaseng? Ga go pelaelo gore re swanetše go swana le Dafida yo a opetšego gore: “Anke le godišeng Jehofa gotee le nna, anke re phagamišeng leina la gagwe re le gotee.” (Ps. 34:3) Ka gona, a re boteng Modimo, re dule re tšeela leina la gagwe godimo go e na le la rena.—Mat. 6:9.
7. Re ka hlagolela bjang tumelo e matla yeo e nyakegago nakong ya ge re kopana le batho bao ba sa re ratego?
7 Mogato woo Dafida a o gatilego wa go ba le sebete ge a be a elwa le Goliata o be o nyaka gore a bote Jehofa ka mo go feletšego. Dafida yo e bego e sa le yo monyenyane o be a na le tumelo e matla. Tsela e nngwe yeo a ilego a matlafatša tumelo ya gagwe ka yona e bile ka go ithekga ka Modimo ge e be e le modiši. (1 Sam. 17:34-37) Le rena re nyaka tumelo e le gore re tšwele pele ka bodiredi bja rena, kudukudu ge re kopana le batho bao ba sa re ratego. Re ka hlagolela tumelo e bjalo go Modimo medirong ya rena ya letšatši le letšatši. Ka mohlala, re ka thoma dipoledišano ka therešo ya Beibele le batho bao ba dutšego kgauswi le rena ge re sepela ka dinamelwa tša batho bohle. Le gona, go re’ng re ka lesa go bolela le batho bao re kopanago le bona setarateng nakong ya ge re le bodireding bja ntlo le ntlo?—Dit. 20:20, 21.
DAFIDA O ILE A LETA JEHOFA
8, 9. Dafida o ile a bontšha bjang gore o be a dula a naganne ka go dira thato ya Jehofa ditirišanong tša gagwe le Kgoši Saulo?
8 Mohlala o mongwe wa boikemišetšo bja Dafida bja go bota Jehofa o be o akaretša kgoši ya pele ya Isiraele e lego Saulo. Saulo yo a bego a na le lehufa o ile a leka ka makga a mararo gore a hlabe Dafida ka lerumo gomme a mo pataganye le leboto, eupša mabakeng ao ka moka Dafida o ile a široga, a se nyake le go itefeletša. Mafelelong o ile a tšhabela Saulo. (1 Sam. 18:7-11; 19:10) Ke moka Saulo o ile a tšea banna ba 3 000 ba hlaotšwego Isiraeleng ka moka a ya go tsoma Dafida kua lešokeng. (1 Sam. 24:2) Saulo ka go se lemoge o ile a feleletša a tsene ka leweng leo Dafida le banna ba gagwe ba bego ba le go lona. Dafida nkabe a dirišitše sebaka seo go bolaya kgoši yeo e bego e beile bophelo bja gagwe kotsing. Ge e le gabotse, thato ya Modimo e be e le gore Dafida e be kgoši ya Isiraele legatong la Saulo. (1 Sam. 16:1, 13) Ruri ge nkabe Dafida a ile a theetša keletšo ya banna ba gagwe, nkabe kgoši yeo e bolailwe. Eupša Dafida o itše: “Jehofa a ka se ntumelele gore ke dire selo se go mong wa ka, yena motlotšwa wa Jehofa.” (Bala 1 Samuele 24:4-7.) Saulo e be e sa dutše e le kgoši e tloditšwego ke Modimo. Dafida o be a sa nyake go tšeela Saulo bogoši, ka ge Jehofa a be a se a tšwa a mo tloša go bjona. Ka go fo ripa seaparo sa go hloka matsogo sa Saulo, Dafida o bontšhitše gore o be a sa ikemišetša go gobatša Saulo.—1 Sam. 24:11.
9 Le gona Dafida o ile a bontšha gore o hlompha motlotšwa wa Modimo nakong ya ge a be a bona kgoši yeo ka lekga la mafelelo. Ka nako yeo, Dafida le Abishai ba ile ba fihla lefelong leo Saulo a bego a hlomile mešaša go lona gomme ba mo hwetša a robetše. Gaešita le ge Abishai a be a nagana gore Modimo o be a gafetše lenaba le seatleng sa Dafida gomme a nyaka go hlaba Saulo ka lerumo le phuleletše le tsene fase, Dafida ga se a mo dumelela go dira seo. (1 Sam. 26:8-11) Ka ge Dafida a ile a dula a nyaka tlhahlo ya Modimo, ga se a ka a šišinyega boikemišetšong bja gagwe bja go dira dilo ka go dumelelana le thato ya Jehofa go sa šetšwe seo Abishai a bego a mo kgothaletša go se dira.
10. Ke boemo bofe bjo thata bjo re ka lebeletšanago le bjona, gomme ke eng seo se tla re thušago gore re eme re tiile?
10 Le rena re ka lebeletšana le boemo bjo thata bjoo go bjona bagwera ba rena ba re phegelelago gore re dire dilo ka tsela ya batho go e na le gore ba re thekge go dira thato ya Jehofa. Ka go swana le Abishai, ba bangwe ba ka ba ba re kgothaletša gore re gate mogato tabeng e itšego ntle le go nagana ka thato ya Modimo. E le gore re eme re tiile, re swanetše go tseba gabotse pono ya Jehofa ka taba yeo gomme re ikemišetše go kgomarela ditsela tša gagwe.
11. Ke eng seo o ithutilego sona go Dafida mabapi le go dula o naganne ka go etiša thato ya Modimo pele bophelong?
11 Dafida o ile a rapela Jehofa Modimo a re: “Nthute go dira thato ya gago.” (Bala Psalme 143:5, 8, 10.) Go e na le gore a ithekge ka dikgopolo tša gagwe goba a latele seo batho ba bangwe ba bego ba mo kgothaletša gore a se dire, Dafida o be a fišegela go rutwa ke Modimo. O ile a ‘naganišiša ka mediro ya Jehofa ka moka gomme a nagana ka modiro wa diatla tša Modimo.’ Le rena re ka tseba thato ya Modimo ka gore re nwelele ka Mangwalong gomme re naganišiše ka dipego tše dintši tša Beibele tšeo di bolelago ka ditirišano tša Jehofa le batho.
DAFIDA O BE A KWEŠIŠA MOKO WA SEO SE BEGO SE BOLELWA KE MOLAO
12, 13. Ke ka baka la’ng Dafida a ile a tšholla meetse ao banna ba gagwe ba bararo ba bego ba mo tlišeditše ona?
12 Le gona re ka ekiša tsela yeo Dafida a bego a kwešiša moko wa seo se bego se bolelwa ke Molao gotee le kganyogo ya gagwe ya go phela ka kwešišo yeo. Ela hloko seo se ilego sa direga ge Dafida a be a kganyogile go “nwa meetse a sedibeng sa Betlelehema.” Banna ba bararo ba Dafida ba ile ba šwahlela ka moo motseng—woo ka nako yeo go bego go dula Bafilisita—gomme ba tla ba rwele meetse. Lega go le bjalo, “Dafida [o ile] a gana go a nwa, eupša a a tšhollela Jehofa.” Ka baka la’ng? Dafida o hlalositše gore: “E tla ba selo se se sa kgahlišego go Modimo wa ka ge nka dira se! A nka nwa madi a banna ba bao ba beilego maphelo a bona kotsing? Ka gobane ba beile maphelo a bona kotsing ka go tliša meetse a mo.”—1 Dikor. 11:15-19.
13 Dafida o be a tseba gore Molao o re madi a swanetše go tšhollelwa Jehofa gomme a se jewe. Le gona o be a kwešiša lebaka la seo. Dafida o be a tseba gore “bophelo bja sephedi bo mo mading.” Eupša banna bao ba be ba tlile le meetse, e sego madi. Ke ka baka la’ng Dafida a ile a gana go a nwa? O be a kwešišitše moko wa seo se bego se bolelwa ke taelo yeo. Go ya ka Dafida, meetse ao a be a le bohlokwa go swana le madi a banna bao ba bararo. Ka gona, e be e tla ba selo se se sa kgahlišego gore a nwe meetse ao. Go e na le gore a a nwe, o ile a phetha ka gore a a tšhollele fase.—Lef. 17:11; Doit. 12:23, 24.
14. Ke eng seo se thušitšego Dafida gore a be le pono ya Jehofa ka ditaba?
14 Dafida o ile a leka go nwelela ka mo go feletšego molaong wa Modimo. O ile a opela ka gore: “Wena Modimo wa ka, ke kgahlwa ke go dira thato ya gago, molao wa gago o ka garegare ga ka.” (Ps. 40:8) Dafida o ile a ithuta molao wa Modimo gomme a naganišiša ka mo go tseneletšego ka wona. O ile a bota bohlale bja ditaelo tša Jehofa. Ka baka la seo, Dafida o be a tloga a ikemišeditše go latela moko wa Molao wa Moshe, e sego feela seo se bego se ngwadilwe go wona. Ge re ithuta Beibele, ke gabohlale gore re naganišiše ka seo re se balago gomme re se boloke dipelong tša rena e le gore re ka tseba seo se kgahlago Jehofa boemong bjo itšego.
15. Solomone o ile a palelwa ke go hlompha Molao wa Modimo ka tsela efe?
15 Jehofa Modimo o be a rata morwa wa Dafida e lego Solomone kudu. Lega go le bjalo, ka morago ga nako Solomone o ile a palelwa ke go hlompha Molao wa Modimo. Ga se a ka a kwa taelo ya Jehofa ya gore kgoši ya Isiraele e se ke ya “ikatišetša basadi.” (Doit. 17:17) Ge e le gabotse, Solomone o ile a nyala basadi ba bantši bašele. Ge a be a tšofala, “basadi ba gagwe ba [ile ba] aroša pelo ya gagwe gore e latele medimo e šele.” Go sa šetšwe gore a ka ba a ile a lebelela taba yeo bjang, “Solomone [o ile] a dira tše mpe mahlong a Jehofa gomme a se latele Jehofa ka mo go feletšego go etša Dafida tatagwe.” (1 Dikg. 11:1-6) Ruri ke gabohlokwa gore re latele melao gotee le melao ya motheo yeo e hwetšwago ka Lentšung la Modimo! Ka mohlala, se ke sa bohlokwa kudu ge re naganela go tsena lenyalong.
16. Go kwešiša ga rena moko wa taelo ya go nyala “feela Moreneng” go tla kgoma bjang bao ba nyakago go tsena lenyalong?
16 Ge e ba re ferewa ke bao ba sa dumelego, na karabelo ya rena e bonagatša pono ya go swana le ya Dafida goba ya go swana le ya Solomone? Barapedi ba therešo ba botšwa gore ba nyale “feela Moreneng.” (1 Bakor. 7:39) Ge e ba Mokriste a kgetha go tsena lenyalong, o swanetše go nyala goba go nyalwa ke modumedigotee le yena. Le gona ge e ba re kwešiša moko wa taelo ya Lengwalo le, re ka se pheme feela go tsena lenyalong le motho yo a sa dumelego eupša re tla phema le go nagana ka go ba lefereyong le motho yo bjalo.
17. Ke’ng seo se ka re thušago gore re se wele molabeng wa go bogela diswantšho tšeo di kgothaletšago bootswa?
17 Le gona, nagana kamoo mohlala wa Dafida wa go nyaka tlhahlo ya Modimo ka phišego o re thušago ka gona go phema teko ya go bogela diswantšho tšeo di kgothaletšago bootswa. Bala mangwalo a latelago, nagana ka melao ya motheo yeo e lego moo gomme o katanele go lemoga pono ya Jehofa tabeng ye. (Bala Psalme 119:37; Mateo 5:28, 29; Bakolose 3:5.) Go naganišiša ka ditekanyetšo tša gagwe tše di phagamego go re hlamela gore re se wele molabeng wa go bogela diswantšho tšeo di kgothaletšago bootswa.
EBA LE PONO YA MODIMO KA DINAKO TŠOHLE
18, 19. (a) Ke’ng seo se thušitšego Dafida gore a dule a amogelwa ke Modimo gaešita le ge a be a sa phethagala? (b) Ke’ng seo wena o ikemišeditšego go se dira?
18 Gaešita le ge Dafida a be a bea mohlala o mobotse ka ditsela tše ntši, o ile a dira dibe tše mmalwa tše dikgolo. (2 Sam. 11:2-4, 14, 15, 22-27; 1 Dikor. 21:1, 7) Lega go le bjalo, Dafida bophelong bja gagwe ka moka o be a itshola ge a dirile sebe. O ile a sepela pele ga Modimo “ka pelo e botegago.” (1 Dikg. 9:4) Ke ka baka la’ng re ka bolela seo? Ke ka gobane Dafida o ile a leka go dira dilo ka go dumelelana le thato ya Jehofa.
19 Re ka dula re amogelwa ke Jehofa go sa šetšwe go se phethagale ga rena. Ka baka leo, anke re ithuteng Lentšu la Modimo ka mafolofolo, re naganišiše ka mo go tseneletšego ka seo re ithutago sona go lona gomme re gate megato ya maleba ka go dumelelana le seo re se beilego dipelong tša rena. Ge e le gabotse, ge e ba re dira seo re tla ba re rapela Jehofa go swana le mopsalme yo a ilego a mo kgopela ka boikokobetšo gore: “Nthute go dira thato ya gago.”


c: text/html

text:
Go Tsebatša Lentšu la Modimo Kua Sepania ya Mehleng ya Magareng
“Ge ke eya Sepania, ke tla le bona gomme la mphelegetša sebakanyana go ya moo ka morago ga ge ke šetše ke kgotsofetše ka go ba le lena ka nakwana.”—Baroma 15:24.
MOAPOSTOLA Paulo o ngwadile mantšu ao a ngwalela Bakristegotee le yena ba kua Roma mo e ka bago ngwageng wa 56 C.E. Beibele ga e bolele ge e ba Paulo a ile a ya Sepania e le ka kgonthe. Lega go le bjalo, ditaba tše dibotse tše di tšwago Lentšung la Modimo, e lego Beibele, di ile tša fihla Sepania lekgolong la bobedi la nywaga C.E. ka maiteko a Paulo goba baromiwa ba bangwe ba Bakriste.
Go se go ye kae, dihlopha tša Bakriste di ile tša thoma go thewa le go ata kua Sepania. Ge seo se direga, go ile gwa nyakega gore batho ba moo ba fetolele Beibele ka Selatine. Se se diregile ka gobane lekgolong la bobedi la nywaga, Sepania e be e le kgale e bušwa ke Roma gomme Selatine e be e le leleme leo le bolelwago gohle Mmušong o mogolo wa Roma.
DIBEIBELE TŠA SELATINE DI ILE TŠA KGOTSOFATŠA SENYAKWA
Bakriste ba pele ba Masepaniši ba ile ba tšweletša diphetolelo tše dintši tša Selatine tšeo ge di kopane di tsebjago e le Vetus Latina Hispana. Dibeibele tše tša Selatine di ile tša abja kua Sepania ka nywaga e mentši pele ga ge Jerome a ka fetša Vulgate ya gagwe e tumilego ya Selatine lekgolong la bohlano la nywaga C.E.
Phetolelo ya Jerome—yeo e feditšwego kua Betlelehema, Palestina—e fihlile Sepania ka pela kudu. Ge Lucinius, seithuti sa Beibele seo se humilego, a be a ekwa gore Jerome o be a lokišetša phetolelo ya Selatine, o ile a nyaka gore a be le kopi ya phetolelo ye e mpsha kapejana ka mo go ka kgonegago. O ile a roma bangwadi ba tshela kua Betlelehema gore ba yo ngwalolla sengwalwa seo gomme ba boele le sona Sepania. Nywagakgolong e latetšego, Vulgate e ile ya tšeela Vetus Latina Hispana legato ganyenyane-ganyenyane. Diphetolelo tšeo tša Selatine di ile tša dira gore batho ba Sepania ba kgone go bala Beibele le go kwešiša molaetša wa yona. Eupša ge Mmušo wa Roma o fetša go buša, go ile gwa tšwelela dinyakwa tše difsa tša leleme.
BEIBELE DIPHAPHATHING
Lekgolong la bohlano la nywaga, ma-Visigoth le merafo e mengwe ya Majeremane ba ile ba šwahlela Sepania, gomme pheninsuleng gwa tšwelela leleme le lefsa la se-Goth. Bašwahledi ba be ba diriša mohuta wa Bokriste wo o bitšwago thuto ya Arius, yeo e bego e ganetša thuto ya Boraro Botee. Le gona ba ile ba tla le phetolelo ya bona ya Mangwalo, e lego Beibele ya se-Goth ya Ulfilas. Beibele ye e ile ya balwa kua Sepania go fihlela bofelong bja lekgolo la botshelela la nywaga, nakong ya ge Reccared, kgoši ya ma-Visigoth, a be a eba Mokatholika gomme a tlogela thuto ya Arius. O ile a kgoboketša dipuku ka moka tša thuto ya Arius, go akaretša le Beibele ya Ulfilas, gomme a di fediša. Ka baka leo, dingwalwa ka moka tša ma-Goth di ile tša hwelela kua Sepania.
Lega go le bjalo, Lentšu la Modimo le ile la tšwela pele le phatlalala kua Sepania nakong yeo. Ka ntle le se-Goth, go be go sa na le mmolelo o mongwe wa Selatine wo o bego o bolelwa Sepania ka moka, woo ka morago o ilego wa tswala maleme a Romance ao a bego a bolelwa Pheninsuleng ya Iberia. * Dingwalwa tša kgalekgale tša mmolelo wo wa Selatine di tsebja e le diphaphathi tša se-Visigoth, ka ge di be di ngwadilwe ditsekaneng tša diphaphathi. Ke tša go tloga lekgolong la botshelela le la bošupa la nywaga, gomme tše dingwe di na le ditemana tše di tšwago go Dipsalme le Diebangeding. Phaphathi e nngwe e na le Psalme 16 ka moka.
Go ba gona ga ditemana tša Mangwalo diphaphathing tša maemo a tlase go bontšha gore batho ba tlwaelegilego ba be ba bala le go ngwalolla Lentšu la Modimo ka nako yeo. Go bonagala barutiši ba be ba diriša ditemana tše tša Beibele e le mešomo ya go ruta barutwana bao ba bego ba ithuta go bala le go ngwala. Diphaphathi tšeo e be e le didirišwa tša go ngwalela tšeo di sa bitšego ge di bapišwa le matlalo a go ngwalela ao a bitšago kudu ao mafelo a bodulanoši a mehleng ya magareng a bego a a diriša go tšweletša Dibeibele tša ona tšeo di nago le diswantšho.
Beibele e nngwe ya diswantšho yeo e bitšago tšhelete e ntši kudu e hwetšwa kerekeng ya San Isidoro kua León, Sepania. Ka ge e le ya 960 C.E., e na le matlakala a 516 a botelele bja disenthimithara tše 47 le bophara bja disenthimithara tše 34 gomme e ela boima bja dikhilograma tše e ka bago tše 18. E nngwe, yeo ga bjale e lego Bokgobapukung bja Vatican, ke Beibele ya Ripoll, ya mo e ka bago ka 1020 C.E. Ke e nngwe ya Dibeibele tša Mehleng ya Magareng tšeo di nago le diswantšho tše dintši ka mo go feteletšego. Bakeng sa go tšweletša dipuku tše bjalo tša bokgabo, modulanoši a ka ba a tšere letšatši ka moka a hlama tlhaka e tee ya pele goba a tšere beke ka moka a ngwala letlakala la sehlogo. Lega go le bjalo, le ge Dibeibele tšeo e le tše bohlokwa kudu, ga se tša thuša gakaalo go phatlalatšeng molaetša wa Lentšu la Modimo bathong.
BEIBELE KA SEARABA
Lekgolong la seswai la nywaga, leleme le lengwe le ile la thoma go tsema medu kua Sepania ka baka la go šwahlela ga Mamoseleme pheninsuleng. Mafelong ao e bego e le dikoloni tša Mamoseleme, Searaba se ile sa fekeetša Selatine gomme gwa nyakega Beibele ya leleme le le lefsa.
Go tloga lekgolong la bohlano go ya go la seswai la nywaga C.E., Beibele ya Selatine le ya Searaba di dirile gore Masepaniši a kgone go bala Lentšu la Modimo
Diphetolelo tše dintši tša Beibele tša Searaba—kudukudu tša Diebangedi—ga go pelaelo gore di ile tša abja Sepania ya mehleng ya magareng. Go bonagala John, e lego mopišopo wa Seville, a ile a fetolela Beibele ka moka ka Searaba lekgolong la seswai la nywaga. Ka manyami, bontši bja diphetolelo tšeo tša Searaba ga di sa le gona. Phetolelo e nngwe ya Searaba ya Diebangedi ya bogareng bja lekgolo la lesome la nywaga e bolokilwe kerekeng ya León, kua Sepania.
DIPHETOLELO TŠA SEPANIŠI DI ILE TŠA TŠWELELA
Go yela bofelong bja Mehleng ya Magareng, leleme la Castile, goba Sepaniši, le ile la thoma go bolelwa Pheninsuleng ya Iberia. Leleme le le lefsa le be le tla kgatha tema e bohlokwa go phatlalatšeng Lentšu la Modimo. * Taba ya go fetolelwa ga mathomong ga Beibele ka Sepaniši e tšweletše ka pukung ya La Fazienda de Ultra Mar (Ditiro tša ka Moše wa Mawatle), ya mathomong a lekgolo la bo-13 la nywaga. Puku ye e na le pego ya leeto la go ya Isiraele, gomme e akaretša taba yeo e tšwago ka go Pentateuch le dipuku tše dingwe tša Mangwalo a Seheberu gotee le Diebangedi le Diepistola.
Baetapele ba dikereke ba be ba sa thabišwe ke phetolelo ye. Ka 1234, Lekgotla la Tarragona le ile la laela gore dipuku ka moka tša Beibele tšeo di ngwadilwego ka Sepaniši di newe baruti ba lefelong leo gore di fišwe. Se se thabišago ke gore taelo ga se ya kgaotša taba ya gore Beibele e tšwele pele e fetolelwa. Kgoši Alfonso X (1252-1284), yo a tšewago e le e mothomi wa leleme leo le ngwalwago la Sepaniši, o be a nyaka gore Mangwalo a fetolelwe ka leleme le lefsa gomme a thekga taba yeo. Diphetolelo tša Sepaniši tša nakong ye di akaretša Beibele yeo go thwego ke ya Mehleng ya Pele ya Alfonso gotee le Beibele ya mehleng ya Alfonso yeo e tšweletšego ka moragonyana ga moo, yeo e bego e le phetolelo ya Sepaniši e kgolo go di feta ka moka ya mehleng ya yona.
Dibeibele tšeo ka bobedi di thušitše go hloma le go humiša leleme leo le bego le sa tšwa go thoma la Sepaniši. Seithuti Thomas Montgomery o bolela mabapi le Beibele ya Mehleng ya Pele ga Alfonso ka gore: “Mofetoledi wa Beibele ye o tšweleditše mošomo o mobotse kudu mabapi le go nepagala gotee le leleme le le kwagalago. . . . Leleme la gona le bonolo e bile le a kwagala, ka ge go be go nyakega bakeng sa Beibele yeo e ngwalelwago batho bao ba sa tsebego Selatine.”
Lega go le bjalo, Dibeibele tšeo tša mathomong tša Sepaniši di be di fetolelwa go tšwa go Vulgate ya Selatine go e na le go fetolelwa go tšwa malemeng a mathomong. Go thoma lekgolong la bo-14 la nywaga, diithuti tša Bajuda di ile tša tšweletša diphetolelo tše mmalwa tša Sepaniši tša Mangwalo a Seheberu ao a fetoletšwego go tšwa Seheberung ka go lebanya. Ka nako yeo, Sepania e be e na le badudi ba bantši kudu ba Bajuda kua Yuropa, gomme bafetoledi ba Bajuda ba be ba na le tumelelo go dingwalwa tše dibotse tša Seheberu gore ba fetolele. *
Mohlala o mongwe o mobotse e be e le Beibele ya Alba, yeo e feditšwego lekgolong la bo-15 la nywaga. Mokgomana yo a tumilego wa Mosepaniši e lego Luis de Guzmán, o ile a laela Rabbi Moisés Arragel gore a fetolele Beibele ka Sepaniši sa castizo (se se sekilego). O ile a nea mabaka a mabedi a go kgopela gore go dirwe phetolelo ye e mpsha. La pele, o itše: “Dibeibele tšeo lehono di hwetšagalago ka leleme la Romance di tloga di sa nepagala,” gomme la bobedi a re, “Batho ba swanago le rena ba tloga ba nyaka ditlhaloso tša ka mathoko bakeng sa ditemana tšeo di sa kwagalego gabotse.” Kgopelo ya gagwe e utolla gore batho ba mehleng ya gagwe be ba kgahlegela go bala Beibele kudu le go e kwešiša. Gape e bontšha gore Mangwalo ao a ngwadilwego ka leleme la mehleng yeo a be a šetše a abilwe kudu kua Sepania.
Ka thušo ya bafetoledi le bangwalolodi ba mehleng ya magareng, batho bao ba rutegilego kua Sepania ba ile ba kgona go bala Beibele ka leleme la bona ka ntle le go thatafalelwa kudu. Ka baka leo, radihistori Juan Orts González o ile a bolela gore “Masepaniši a be a tseba Beibele gakaone go feta batho ba Jeremane goba ba Engelane pele ga mehla ya Luther.”
“Masepaniši a be a tseba Beibele gakaone go feta batho ba Jeremane goba ba Engelane pele ga mehla ya Luther.”—Radihistori Juan Orts González
Lega go le bjalo, bofelong bja lekgolo la bo-15 la nywaga, Lekgotla la Dikotlo tša Bohlanogi la Sepania le ile la thibela go fetolelwa le go ba le Mangwalo ka leleme le ge e le lefe la mehleng yeo. Beibele e ile ya thibelwa ka nako e telele kua Sepania. Go ile gwa feta nywagakgolo e meraro pele thibelo e ka tlošwa mafelelong. Nakong yeo e thata, ke bafetoledi ba sego kae ba nago le sebete bao ba ilego ba tšweletša diphetolelo tše difsa tša Sepaniši ba le dinageng tše dingwe gomme ba di šwahlišetša ka gare ga Sepania. *
Go etša ge histori ye ya Beibele ya Sepania ya mehleng ya magareng e utolla, baganetši ba lekile go thibela Lentšu la Modimo ka ditsela tše dintši. Lega go le bjalo, ga se ba kgona go thibela mantšu a Ramatlaohle.—Psalme 83:1; 94:20.
Go šoma ka go se lape ga diithuti go dirile gore Beibele e kgone go tsema medu le go abja Sepania ya mehleng ya magareng. Bafetoledi ba mehleng yeno ba gatile mehlaleng ya batho bao ba pele bao ba fetoletšego Mangwalo ka Selatine, se-Goth, Searaba le Sepaniši. Ka baka leo, lehono batho ba dimilione bao ba bolelago Sepaniši ba kgona go bala Lentšu la Modimo ka leleme leo le kgomago dipelo tša bona.
^ ser. 10 Mebolelo ye e akaretša se-Castile, se-Catalonia, se-Galicia le Sepotokisi.
^ ser. 17 Lehono, Sepaniši ke leleme la pele leo le bolelwago ke batho ba dimilione tše 540.
^ ser. 20 Bona sehlogo se se rego, “Leina la Modimo le go Tsoma ga Alfonso de Zamora go Fetolela Mangwalo ka mo go Nepagetšego,” tokollong ya makasine wo ya December 1, 2011.
^ ser. 23 Bona sehlogo se se rego, “Ntwa ya Casiodoro de Reina ya go Lwela Beibele ya Sepaniši,” tokollong ya makasine wo ya June 1, 1996.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KGAOLO 115
Paseka ya Jesu ya Mafelelo e a Batamela
MATEO 26:1-5, 14-19 MAREKA 14:1, 2, 10-16 LUKA 22:1-13
JUDASE ISIKARIOTE O LEFELWA GO EKA JESU
BAAPOSTOLA BA BABEDI BA LOKIŠETŠA PASEKA
Jesu o sa tšwa go ruta baapostola ba bane Thabeng ya Mehlware, a araba potšišo ya bona ya mabapi le go ba gona ga gagwe ga nakong e tlago le bofelo bja tshepedišo ya dilo.
Letšatši la Nisani 11 e bile la leemaema! Mohlomongwe ge ba le tseleng ba boela Bethania go yo lala gona, Jesu o botša baapostola ba gagwe o re: “Le a tseba gore matšatši a mabedi go tloga bjale ke Paseka gomme Morwa wa motho o tla gafelwa go kokotelwa koteng.”—Mateo 26:2.
Mohlomongwe Jesu o fetša letšatši le le latelago la Laboraro a ituletše le baapostola ba gagwe. Ka Labobedi, o be a ile a kgalema baetapele ba bodumedi le go ba pepentšha phatlalatša. Ka gona ba nyaka go mmolaya. Ka baka leo, ga a iponagatše ka Nisani 12 e le gore go se ke gwa ba le seo se mo šitišago go keteka Paseka le baapostola ba gagwe ka morago ga ge letšatši le sobetše mantšiboeng ao a latelago, ge Nisani 14 e thoma.
Eupša baperisita ba bagolo le bagolo setšhabeng ba duletše go bolela pele Paseka e thoma. Ba bokana lapeng la moperisita yo a phagamego e lego Kayafa. Ba bokanela’ng? Ba befetšwe ka gobane Jesu o be a dutše a ba pepentšha. Bjale ba rerišana seng sa bona gore “ba sware Jesu ka boradia ba mmolaye.” Ba tla dira seo neng le gona bjang? Ba re: “E sego monyanyeng, e le gore go se ke gwa tsoga mpherefere gare ga batho.” (Mateo 26:4, 5) Ba a boifa ka gobane Jesu o ratwa ke batho ba bantši.
Ge ba sa letile seo, baetapele ba bodumedi ba hwetša moeng. Ba makatšwa ke gore moeng yoo ke yo mongwe wa baapostola ba Jesu e lego Judase Isikariote. Ruri Sathane o bjetše ka go yena kgopolo ya gore a eke Mong wa gagwe! Judase o a ba botšiša o re: “Le tla nnea eng gore ke le ekele Yena?” (Mateo 26:15) Ka ge se se ba thabiša, ba “dumelelana go mo nea tšhelete ya silifera.” (Luka 22:5) Ba mo nea bokae? Ba dumelelana ba thabile gore ba tla mo nea ditsekana tše 30 tša tšhelete ya tšhipi. Taba ya gore lekgoba le bitša dishekele tše 30 ke ya bohlokwa. (Ekisodo 21:32) Ka gona baetapele ba bodumedi ba nyatša Jesu, ba re ga a bohlokwa. Judase bjale o thoma “go nyaka sebaka se sebotse sa go mo ekela bona go se na lešaba le le ba dikologilego.”—Luka 22:6.
Nisani 13 e thoma ka Laboraro ge letšatši le sobela, gomme bjo ke bošego bja Jesu bja botshelela le bja mafelelo bjoo a bo fetšago a le Bethania. Letšatšing le le latelago, go tla nyakega gore go dirwe ditokišetšo tša mafelelo bakeng sa Paseka. Go swanetšwe go hwetšwe kwana gore e hlabje le go bešwa e feletše ka morago ga ge Nisani 14 e thomile. Ba tla jela kae, le gona go tla apea mang? Jesu ga se a hlalosa ditaba ka botlalo mabapi le seo. Ka gona, Judase ga a kgone go botša baperisita ba bagolo ditaba tšeo.
Mohlomongwe e sa le ka pela thapameng ya Labone, Jesu o roma Petro le Johane Bethania, o re: “Sepelang le re lokišetše Paseka gore re tle re je.” Ba araba ba re: “O nyaka gore re e lokišetše kae?” Jesu o a hlalosa o re: “Ge le tsena motseng, monna yo a rwelego moeta wa meetse o tla gahlana le lena. Le mo latele ntlong yeo a tsenago go yona. Le re go mong wa ntlo: ‘Morutiši o re: “E kae phapoši ya baeng yeo nka jelago Paseka le barutiwa ba ka go yona?”’ Ke moka monna yoo o tla le bontšha phapoši e kgolo ya ka godimo yeo e nago le dilo tše re di nyakago. Le e lokišetše moo.”—Luka 22:8-12.
Ga go pelaelo gore mong wa ntlo ke morutiwa wa Jesu. A ka ba a letetše gore Jesu a kgopele go diriša ntlo ya gagwe bakeng sa tiragalo ye. Ge baapostola ba babedi ba fihla Jerusalema, ba hwetša dilo ka moka feela bjalo ka ge Jesu a ba boditše. Ka gona ba swarega ka go lokiša kwana le go dira dithulaganyo tše dingwe bakeng sa dijo tša Paseka tšeo di tla lekanago batho ba 13, e lego Jesu le baapostola ba gagwe ba 12.
Ithute ka mo go oketšegilego
Modimo o Phološa Baisiraele
Modimo ile a diriša Moshe bjang go phološa Baisiraele bokgobeng kua Egipita? Ke ka baka la’ng go be go binwa Paseka?


text:
Hele ke Eng? Na ke Moo Batho ba Tlaišetšwago sa Ruri?
Karabo ya Beibele
Diphetolelo tše dingwe tša Beibele di diriša lentšu “hele” ge di fetolela lentšu la Seheberu e lego “Sheol” le leo le sepedišanago le lona la Segerika e lego “Hades,” ao ka moka ga ona a bolelago ka lebitla le le tlwaelegilego la batho. (Psalme 16:10; Ditiro 2:27) Batho ba bantši ba dumela gore go na le mollo wa dihele, go etša ge go bontšhitšwe seswantšhong sa bodumedi seo se sepedišanago le sehlogo se. Eupša Beibele ga e rute seo.
Bao ba lego mabitleng ga ba tsebe selo e bile ga ba kwe bohloko. “Bodulabahu ... ga go na modiro le ge e le maano goba tsebo.”—Mmoledi 9:10.
Le batho ba ba lokilego ba ya diheleng. Banna ba botegago ba bjalo ka Jakobo le Jobo ba be ba tseba gore ba ya diheleng.—Genesi 37:35; Jobo 14:13.
Moputso wa sebe ke lehu, e sego go tšhungwa diheleng. “Yo a hwilego o hunologile sebeng sa gagwe.”—Baroma 6:7.
Go tlaiša batho sa ruri go kgahlanong le toka ya Modimo. (Doiteronomio 32:4) Ge monna wa mathomo Adama a be a dira sebe, Modimo o mmoditše gore kotlo ya gagwe e be e tla ba go kgaotša go phela, o itše: “O lerole gomme o tla boela leroleng.” (Genesi 3:19) Modimo o be a tlo ba a bolela maaka ge nkabe a be a tla iša Adama mollong wa dihele.
Modimo ga a nagane le ka go tlaiša batho sa ruri. Taba ya gore Modimo o tla tlaiša batho mollong wa dihele e thulana le thuto ya Beibele ya gore “Modimo ke lerato.”—1 Johane 4:8; Jeremia 7:31.
Ithute ka mo go oketšegilego
Go na le Kholofelo Efe ka Bahu?
Go direga eng ka rena ge re ehwa? Na re tla ka ra bona baratiwa ba rena bao ba hwilego?


text:
Na o Tšeela Godimo Bohwa bja Rena bja Moya?
‘Modimo o ile a retologela ditšhabeng go amogela batho ba leina la gagwe go tšwa go tšona.’—DIT. 15:14.
1, 2. (a) “Mošaša wa Dafida” e be e le eng, gomme o be o swanetše go tsošološwa bjang? (b) Ke bomang bao ba hlankelago mmogo e le bahlanka ba Jehofa lehono?
SEBOKENG se bohlokwahlokwa sa sehlopha se bušago seo se bego se swaretšwe kua Jerusalema ka 49 C.E., morutiwa Jakobo o ile a re: “Simeoni [Petro] o laodišitše ka botlalo kamoo Modimo ka lekga la pele a ilego a retologela ditšhabeng go amogela batho ba leina la gagwe go tšwa go tšona. Le gona mantšu a Baporofeta a dumelelana le se, go etša ge go ngwadilwe gwa thwe: ‘Ka morago ga dilo tše ke tla boa ka tsošološa mošaša wa Dafida wo o welego; ka ba ka tsošološa mašope a wona le go o hloma lefsa, e le gore bao ba šalago ba tsome Jehofa ka phišego, gotee le batho ba ditšhaba ka moka, e lego batho bao ba bitšwago ka leina la ka, go re’alo Jehofa, yo a dirago gore dilo tše, di tsebje go tloga kgale.’”—Dit. 15:13-18.
2 “Mošaša [goba, mošate] wa Dafida” o ile wa wa ge Kgoši Tsedekia a tlošwa sedulong sa bogoši. (Amose 9:11) Lega go le bjalo, “mošaša” woo o be o tla agwa lefsa ke setlogolo sa Dafida e lego Jesu nakong ya ge e eba Kgoši. (Hesek. 21:27; Dit. 2:29-36) Go etša ge Jakobo a bontšhitše sebokeng seo se bohlokwa, boporofeta bjo bja Amose bo be bo phethagatšwa ge bajabohwa ba Mmušo ba kgoboketšwa go tšwa go Bajuda le go Bantle. Lehono, mašaledi a Bakriste ba tloditšwego gotee le “dinku tše dingwe” tše dimilione tša Jesu di ipopile ngatana e tee go tsebatšeng therešo ya Beibele e le bahlanka ba Jehofa.—Joh. 10:16.
BATHO BA JEHOFA BA FENYA TLHOHLO
3, 4. Batho ba Jehofa ba ile ba atlega bjang moyeng kua Babilona?
3 Ge Bajuda ba be ba išwa bothopša kua Babilona, go ile gwa ba molaleng gore “mošaša wa Dafida” o be o wele. Ka ge bodumedi bja maaka bo be bo buša kua Babilona, batho ba Modimo ba ile ba atlega bjang moyeng nakong ya nywaga e 70 ya ge ba be ba le bothopša moo go tloga ka 607 B.C.E. go ya go 537 B.C.E.? Ba ile ba atlega ka yona tsela yeo le rena re atlegago ka yona re le batho ba Jehofa lefaseng la lehono leo le laolwago ke Sathane. (1 Joh. 5:19) Bohwa bjo bo humilego bja moya bo thušitše batho ba Jehofa gore ba kgone go atlega.
4 Lentšu la Modimo leo le ngwadilwego ke karolo ya bohwa bja rena bja moya bjo re nago le bjona. Bajuda bao ba bego ba le bothopša kua Babilona ba be ba se na Mangwalo a Makgethwa a feletšego, eupša be ba ba tseba Molao wa Moshe, woo o bego o na le Melao e Lesome. Ba be ba tseba “dikopelo tša kua Tsione,” ba kgona go gopola bontši bja diema e bile ba tseba gabotse ditiro tša bahlanka ba Jehofa ba nakong e fetilego. Ee, mathopša ao a ile a lla gabohloko ge a gopola Tsione, le gona ga se a ka a lebala Jehofa. (Bala Psalme 137:1-6.) Seo se ile sa dira gore a dule a phetše gabotse moyeng gaešita le ge a be a le Babilona, moo go bego go le dithuto tše dintši tša maaka le mekgwa ya gona.
BORARO BOTEE GA SE THUTO E MPSHA
5. Ke bohlatse bofe bja medimo ya boraro botee bjo re nago le bjona go tšwa Babilona le Egipita tša bogologolo?
5 Thuto ya boraro botee e be e le ya motheo borapeding bja kua Babilona. Modimo yo mongwe wa boraro botee wa kua Babilona o be o bopša ke Sin (modimo wa ngwedi), Shamash (modimo wa letšatši) le Ishtar (modimogadi wa pelego le ntwa). Kua Egipita ya bogologolo, gantši modimo o be a lebelelwa e le yo a nyetšego modimogadi gomme a mmelegela morwa, “ke moka boraro bja bona ba bopa modimo wa boraro botee woo go yena ka mehla tate a bego a sa lebelelwe e le wa bohlokwa kudu, ka dinako tše dingwe a dula a kgotsofalela go ba kgošana, mola modimo yo bohlokwahlokwa setšhabeng e be e dula e le modimogadi.” (New Larousse Encyclopedia of Mythology) Modimo yo mongwe wa Egipita wa boraro botee o be a bopša ke modimo Osiris, modimogadi Isis le morwa wa bona Horus.
6. O be o ka hlalosa bjang Boraro Botee, gomme re šireleditšwe bjang gore re se dumele maaka ao?
6 Bojakane le bjona bo na le modimo wa bjona wa Boraro Botee. Baruti ba re Tate, Morwa le moya o mokgethwa ke Modimo o tee. Eupša seo ke go hlaselwa ga bogoši bja Jehofa, ka gobane se dira gore Jehofa a bonagale a se na matla ka ge e fo ba karolo feela ya Modimo. Batho ba Jehofa ba ile ba šireletšwa gore ba se dumele maaka ao ka gobane ba dumelelana le mantšu a buduletšwego a rego: “Theetša wena Isiraele: Jehofa Modimo wa rena ke yena Jehofa a nnoši.” (Doit. 6:4) Jesu o ile a tsopola mantšu ao, le gona na go na le Mokriste le yo tee wa therešo yoo a ka ganetšanago le yena?—Mar. 12:29.
7. Ke ka baka la’ng go sa kgonege gore motho yo a dumelago thuto ya Boraro Botee a kolobetšwe gomme a lebelelwe e le yo a ineetšego ka tsela ya maleba go Modimo?
7 Thuto ya Boraro Botee ga e dumelelane le taelo yeo Jesu a e neilego balatedi ba gagwe ya gore ba “dire batho ba ditšhaba ka moka barutiwa, [ba ba kolobetše] leineng la Tate le la Morwa le la moya o mokgethwa.” (Mat. 28:19) Gore motho a kolobetšwe gomme e be Mokriste wa kgonthe gotee le go ba yo mongwe wa Dihlatse tša Jehofa, o swanetše go dumela gore Tate, e lego Jehofa, ke yena yo mogolo, e bile a amogele boemo le matla a Morwa wa Modimo, Jesu. Le gona motho yo a kolobetšwago o swanetše go dumela gore moya o mokgethwa ke matla a šomago a Modimo, e sego karolo ya Boraro Botee. (Gen. 1:2) Motho yo a tšwelago pele a dumela go Boraro Botee a ka se kolobetšwe gomme a lebelelwa e le yo a ineetšego ka tsela ya maleba go Jehofa Modimo. Ruri re tloga re leboga gore bohwa bja rena bja moya bo re šireleditše gore re se dumele thuto ye yeo e hlomphollago Modimo!
GO DIRIŠANA LE MEOYA GO GOLA KA TSELA E BOIFIŠAGO!
8. Pono ya Bababilona e be e le efe ka medimo le batemona?
8 Tsela ya bodumedi ya kua Babilona e be e dumelela gabonolo dithuto tša maaka, medingwana, batemona le go dirišana le meoya. The International Standard Bible Encyclopaedia e re: “Selo sa bobedi sa bohlokwa ka morago ga medimo bodumeding bja Bab[ilona] e be e le batemona bao ba bego ba na le matla a go gobatša batho ka malwetši a mantši a mmele goba a monagano. Go bonagala karolo e kgolo ya bodumedi bjo e be e reretšwe go lwantšha batemona ba ka go se kgaotše, gomme medimo ya moo e be e rapelwa gohle gore e thuše batho gore ba se tlaišwe ke batemona bao.”
9. (a) Ka morago ga gore Bajuda ba boe bothopša kua Babilona, bontši bja bona ba ile ba tanywa bjang ke dithuto tša bodumedi bja maaka? (b) Re šireleditšwe bjang dikotsing tša go dirišana ka boomo le batemona?
9 Ka morago ga gore Bajuda ba boe bothopša kua Babilona, bontši bja bona ba ile ba tanywa ke dithuto tšeo e sego tša Mangwalo. Ge dikgopolo tša Bagerika di dutše di tsenelela, Bajuda ba bantši ba ile ba tanywa gabonolo ke batemona ka gobane ba ile ba amogela pono ya gore batemona ba ka gobatša motho goba ba mo swara gabotse. Bohwa bja rena bja moya bo re šireletša dikotsing tša go dirišana ka boomo le batemona, ka gobane re a tseba gore Modimo o ile a sola mekgwa ya Babilona ya go dirišana le meoya. (Jes. 47:1, 12-15) Godimo ga moo, re hlahlwa ke pono ya Modimo ya mabapi le go dirišana le meoya.—Bala Doiteronomio 18:10-12; Kutollo 21:8.
10. Ke eng seo se ka bolelwago ka mediro le ditumelo tša Babilona o Mogolo?
10 Mokgwa wa go dirišana le meoya o be o sa latelwe ke Bababilona feela, eupša o be o bile o latelwa ke bathekgi ba Babilona o Mogolo, e lego mmušo wa lefase wa bodumedi bja maaka. (Kut. 18:21-24) The Interpreter’s Dictionary of the Bible e re: “Babilona [o Mogolo] ga se mmušo wa setšhaba setee goba setšo setee. E tsebja ka medimo ya yona e mentši ya diswantšho go e na le ka mellwane e itšego ya lefase.” (Bol. 1, letl. 338) Gaešita le ge Babilona o Mogolo e tletše ka go dirišana le meoya, borapedi bja medimo ya diswantšho le dibe tše dingwe tše dintši, go se go ye kae o tlo fedišwa.—Bala Kutollo 18:1-5.
11. Ke ditemošo dife tšeo re di gatišitšego mabapi le go dirišana le meoya?
11 Jehofa o boletše gore: “Ga ke kgotlelele go diriša maleatlana.” (Jes. 1:13) Mokgwa wo gantši o bitšwago go dirišana le meoya o kgathile tema e kgolo tseleng ya batho ya go nagana lekgolong la bo-19 la nywaga. Ke ka baka leo Zion’s Watch Tower ya May 1885 e boletšego gore: “Kgopolo ya gore bahu ba phela lefelong le lengwe goba ba le boemong bjo itšego ga se e mpsha. E be e le karolo ya bodumedi bja bogologolo, gomme dinonwane ka moka di be di theilwe go yona.” Sehlogo seo se ile sa ba sa oketša ka gore kgopolo yeo e sego ya Mangwalo ya gore bahu ba boledišana le ba phelago “e dirile gore batemona ba se tsebje gabonolo gomme e atlegišitše mekgwa e forago yeo e dirišwago ke ‘batemona’ bao ba itirago meoya yeo e tšwilego mebeleng ya batho. Ba dirišitše ka phišego mokgwa wo wa go itira seo ba sego sona, gomme ba kgonne go fekeetša menagano ya batho ba bantši le go tsena maphelong a bona.” Pukwana ya mehleng yeo ya What Say the Scriptures About Spiritism? e ile ya ntšha ditemošo tše swanago le tšeo, go swana le ge dikgatišo tša rena tša morago bjale le tšona di re lemošitše.
NA MEOYA YA BATHO E TLAIŠWA LEFELONG LE ITŠEGO?
12. Ke eng seo Solomone a se boletšego ka boemo bja bahu nakong ya ge a buduletšwe?
12 “Bohle bao ba tsebago therešo” ba ka araba potšišo yeo. (2 Joh. 1) Re tloga re dumelelana le mantšu a Solomone a rego: “Mpša e phelago e phala tau e hwilego. Bao ba phelago ba a tseba gore ba tlo hwa; eupša ge e le bahu ga ba tsebe selo le gatee . . . Tšohle tšeo seatla sa gago se kgonago go di dira, di dire ka matla a gago ka moka ka gobane Bodulabahu mo o yago gona, ga go na modiro le ge e le maano goba tsebo.”—Mmo. 9:4, 5, 10.
13. Bajuda ba ile ba kgongwa bjang ke setšo sa Bagerika le bodumedi bja bona?
13 Bajuda ba be ba ka kgona go tseba therešo mabapi le bahu. Lega go le bjalo, ge Gerika e be e arolwa gore e bušwe ke balaodi ba Alexander yo Mogolo, go ile gwa dirwa maiteko a gore Juda e kopanywe le Siria go dirišwa dilo tše bjalo ka setšo sa Bagerika le bodumedi bja bona. Ka baka leo, Bajuda ba ile ba amogela dithuto tša maaka tša gore moya wa motho ga o hwe le gore go na le lefelo le itšego leo batho ba tlaišetšwago go lona. Ga se Bagerika ba tlilego ka kgopolo ya gore go na le moo go tletšego batho ba tlaišetšwago dibe tša bona, ka gobane Bababilona ba boletše ka “lefase le le lego ka tlasetlase . . . leo le tletšego ka dilo tše di boifišago, . . . moo go laolago medimo le batemona bao ba nago le matla a magolo e bile ba tšhoša.” (The Religion of Babylonia and Assyria) Ee, Bababilona ba be ba dumela gore moya ga o hwe.
14. Ke eng seo Jobo le Aborahama ba bego ba se tseba mabapi le lehu le tsogo?
14 Gaešita le ge monna wa moloki e lego Jobo a be a se na Mangwalo, o be a tseba therešo mabapi le lehu. Le gona o ile a lemoga gore Jehofa ke Modimo yo lerato yo a bego a tla hlologela go mo tsoša. (Jobo 14:13-15) Aborahama le yena o be a dumela tsogong ya bahu. (Bala Baheberu 11:17-19.) Ka ge go sa kgonege gore go tsošwe motho yo a ka se hwego, banna bao ba boifago Modimo ga se ba ka ba dumela gore moya wa motho ga o hwe. Ga go pelaelo gore moya wa Modimo o ile wa thuša Jobo le Aborahama gore ba kwešiše boemo bja bahu gomme ba be le tumelo ya gore go tla ba le tsogo. Ditherešo tše le tšona ke karolo ya bohwa bja rena.
GO BOHLOKWA GORE RE ‘LOKOLLWE KA TOPOLLO’
15, 16. Re lokolotšwe bjang sebeng le lehung?
15 Le gona re thabela gore Modimo o re utolletše therešo ya mabapi le tsela yeo a tlago go re lokolla sebeng le lehung tšeo re di abetšego go Adama. (Baroma 5:12) Re a lemoga gore Jesu o be a “tletše go hlankela, e sego go hlankelwa, . . . le go nea moya wa gagwe e le topollo bakeng sa ba bantši.” (Mar. 10:45) Ruri ke mo gobotse go tseba ka “go lokollwa ka topollo yeo e lefilwego ke Kriste Jesu.”—Baroma 3:22-24.
16 Bajuda le Bantle ba lekgolong la pele la nywaga ba ile ba swanelwa ke go itsholela dibe tša bona gomme ba be le tumelo sehlabelong sa Jesu sa topollo. Ge e ba ba be ba sa dire seo, ba be ba ka se lebalelwe dibe. Go sa dutše go le bjalo le lehono. (Joh. 3:16, 36) Ge e ba motho a kgomarela dithuto tša maaka, tše bjalo ka thuto ya Boraro Botee le ya go se hwe ga moya, gona a ka se holwe ke topollo yeo. Eupša rena e ka re hola. Re tseba therešo ka “Morwa wa lerato la [Modimo], yo ka yena re lokollwago ka topollo, e lego tebalelo ya dibe tša rena.”—Bakol. 1:13, 14.
TŠWELANG PELE LE LE BATHO BA LEINA LA JEHOFA!
17, 18. Re ka hwetša kae tsebišo e holago ka histori ya rena, gomme re ka holwa bjang ke go ithuta ka yona?
17 Go ka bolelwa mo gontši ka dithuto tša therešo tšeo re di tsebago, diphihlelo tša rena re le bahlanka ba Modimo gotee le ditšhegofatšo tša moya le tša nama tšeo re di thabelago. Ka nywagasome, di-Yearbook di be di dutše di hupere dipego tše di kgahlišago kudu ka mediro ya rena go tšwa dinageng tše dintši go dikologa lefase. Histori ya rena e anegwa dibidiong tša Di Bontšha Tumelo ka Mediro, Karolo 1 le 2, gotee le ka dikgatišong tše bjalo ka Dihlatse tša Jehofa—Bagoeledi ba Mmušo wa Modimo. E bile dimakasine tša rena di na le diphihlelo tše ruthetšago pelo tša badumedigotee le rena ba rategago.
18 Re holwa ke go hlahloba histori ya mokgatlo wa Jehofa, go etša ge setšhaba sa Isiraele se ile sa holwa ke go naganišiša kamoo Modimo a se hlakodišitšego ka gona bokgobeng bja Egipita. (Ek. 12:26, 27) Nakong ya ge Moshe e be e le mokgalabje yo a ka hlatselago gore go bile le mediro e makatšago ya Modimo, o ile a kgothaletša Baisiraele gore: “Gopolang matšatši a bogologolo, elang hloko nywaga ya morago go tloga molokong o mongwe go ya go o mongwe; botšišang botatago lena, ba tla le botša; le botšiše bakgalabje bao ba lego mo go lena, bona ba tla le anegela.” (Doit. 32:7) Ka ge re le ‘batho ba Jehofa le mohlape wa mafulo a gagwe,’ ka moka ga rena re mo reta ka lethabo gomme re botša bangwe ka mediro ya gagwe e makatšago. (Ps. 79:13) Godimo ga moo, re dira gabotse ge re hlahloba histori ya rena, re ithuta go tšwa go yona gomme re rulaganyetša bokamoso.
19. Re swanetše go dira’ng ka ge ga bjale re le seetšeng sa moya?
19 Re thabišwa ke gore ga re leswiswing eupša re seetšeng sa moya seo se tšwago go Modimo. (Die. 4:18, 19) Ka gona anke re ithuteng Lentšu la Modimo ka mafolofolo gomme re abeleng ba bangwe therešo ka phišego re na le moya wa mopsalme yoo a tumišitšego Mmuši Morena Jehofa ka mantšu a rego: “Ke tla bolela ka toko ya gago, ya gago o nnoši. Wena Modimo, o nthutile go tloga bofseng bja ka go ya pele, go ba go fihla ga bjale ke sa dutše ke bolela ka mediro ya gago e makatšago. O se ke wa ntlogela gaešita le go fihla botšofading le bohlogoputsweng, hle Modimo, go fihlela ke bolela ka letsogo la gago molokong o tlago, ke bolela ka matla a gago go bohle bao ba tlago go tla.”—Ps. 71:16-18.
20. Ke ditaba dife tše di tswalanago tšeo di lego gona, gomme wena o ikwa bjang ka tšona?
20 Ka ge re le batho ba ineetšego ba Jehofa, re lemoga ditaba tše pedi tšeo di tswalanago, e lego kgang ya bogoši bja Modimo le ya go botega ga rena batho. Ee, re tsebatša therešo e sa ganetšegego ya gore Jehofa ke Mmuši wa Legohle, gomme re swanetše go ineela go yena ka dipelo tša rena ka moka. (Kut. 4:11) Ka ge le rena a re file moya wa gagwe, re botša ba boleta ditaba tše dibotse, re tlema ba dipelo tše di kwelego bohloko gomme re homotša bao ba llago. (Jes. 61:1, 2) Go sa šetšwe maiteko a paletšwego a Sathane a gore a laole batho ba Modimo le batho ka kakaretšo, re tloga re tšeela godimo bohwa bja rena bja moya gomme re ikemišeditše go dula re botegela Modimo le go reta Mmuši Morena Jehofa gona bjale le ka mo go sa felego.—Bala Psalme 26:11; 86:12.
Ithute ka mo go oketšegilego
Eba le Tumelo e Tiilego Mmušong
Jehofa o ile a diriša dikgwerano tše tshela go kgonthišetša gore Mmušo wa gagwe o tla phethagatša morero wa gagwe. Dikgwerano tše di ka re thuša bjang go matlafatša tumelo ya rena?


text:
Pono ya Beibele || Bobotse Bja ka Ntle
Bobotse bja ka Ntle
Tsela yeo motho a lebelelago bobotse ka yona e ka dira gore a thabe goba a nyame.
Ke ka baka la eng re rata bobotse?
Bjoko bja motho bo lemoga bobotse ka ditsela tšeo di sa dutšego di sa kwešišege. Beibele ga e hlalose gore se se direga bjang, eupša e utolla lebaka leo ka lona re ratago dilo tše dibotse—Modimo o re file dika tša gagwe. (Genesi 1:27; Mmoledi 3:11) Gape o bopile mmele o raraganego kudu wa motho, a o bopa ka tsela e makatšago le go o dira gore o šome ka tsela e makatšago. Tabeng yeo, mongwadi wa kgale wa dikoša o itše: “Ke tla go reta ka gobane ke dirilwe ka tsela e makatšago yeo e mpoifišago.”
Lega go le bjalo, lehono batho ba lebelela bobotse bja ka ntle ka tsela e se nago tekatekano, e lego tshekamelo yeo e kgothaletšwago ke kgwebo ya tša fešene le mekero e tumilego ya ditaba. Go ya ka puku ya Body Image, dinyakišišo tše dintši tšeo di dirilwego ditšong tša ka Bodikela “di šišinya gore kagego ya mmele ke selo se nnoši seo se thabišago motho.” Lega go le bjalo, pono e bjalo yeo e fokolago e ka bolela go hlokomologa selo se sengwe sa bohlokwa kudu, e lego pelo ya motho.
Taba yeo e sepedišanago le go šetša bobotse bja ka ntle, ke kgopolo yeo e golago ya go šetša tsela yeo motho a gogelago ka yona go tša thobalano, kudukudu go basadi. Pego ya 2007 ya American Psychological Association (APA) e re: “Mekerong ka moka yeo go dirilwego dinyakišišo go yona, go na le bohlatse bjo bo lekanego bja gore basadi ba bontšhwa go ya ka tsela yeo ba gogelago ka yona ka tša thobalano.” Beibele e na le lebaka le lebotse la go re kgothaletša ka go tia gore re pheme go huetšwa ke tshekamelo e bjalo!
“Go ikgabiša ga lena e se be ga ka ntle . . . , eupša e be ga motho wa sephiring wa pelo wa seaparo se se sa senyegego sa moya wo o homotšego le o boleta, wo e lego wa bohlokwa bjo bogolo mahlong a Modimo.”
—1 Petro 3:3, 4.
Ke ka baka la eng go le bohlokwa go ba le pono e lekalekanego?
Ba bangwe ge ba bolela ka bobotse bja ka ntle ba re: “Ge e ba o le botse, kgantšha mmele wa gago!” Pego ya APA e re ditlogong tšeo kgopolo yeo e tlwaelegilego, bafsa bao ba lego mahlalagading le bao ba sa hlwago ba tsena mahlalagading ba ithuta go itebelela e le “bao ba kganyogwago ke ba bangwe . . . gore ba ba lebelele le go lekola ponagalo ya bona.” Pono yeo e ka ba e gobatšago kudu. Ge e le ga botse, go ya ka pego ya APA, selo se segolo seo ba tša leago le ba tša maphelo ba tshwenyegilego ka sona ke gore yona kgopolo yeo e ka dira gore go be le “ditlamorago tše dintši tša maikwelo tšeo di sa kgahlišego.” Tšona di ka akaretša dipelaelo le “go itšhišingwa . . . , go se je gabotse, go inyatša le kgateletšego ya monagano goba go ikwa o gateletšegile.”
“Tloša bohloko pelong ya gago, o efoše nama ya gago bošula; ka gobane bofsa le bosogana ke lefeela.”
—Mmoledi 11:10.
Ke pono ya mohuta mang yeo e bontšhago go hlaphogelwa monaganong?
Beibele e tswalanya “go hlaphogelwa ga monagano,” goba go ba le tlhaologanyo, le go se solege. (1 Timotheo 2:9) Ela hloko se: Batho bao ba ikokobeditšego ga se gore ga ba na kwešišo goba ga ba na mohola, goba ga se gore ga ba tshwenyege ka ponagalo ya bona, eupša ba itebelela ka tsela e swanetšego le yeo e nago le tekatekano. Gape ba naganela maikwelo a ba bangwe gomme ka go re’alo ba bangwe ba ba tšeela godimo le go ba hlompha, e bile ka godimo ga tšohle ba amogelwa ke Modimo. (Mika 6:8) Go feta moo, ba ka kgona go ba le bagwera ba kgonthe le go gogela batho bao e ka bago balekane ba bona ba lenyalo bao ba sa kgahlwego feela ke tswalano ya kgauswiuswi ya monna le mosadi eupša ba kgahlwa gape ke lenyalo leo le swarelelago le leo le thabišago.
Ka gona, go na le mabaka a mantši ao ka ona Beibele e re kgothaletšago gore re šetše motho wa ka gare, e lego “motho wa sephiring wa pelo.” (1 Petro 3:3, 4) Ruri bobotse bja ka gare ga bo tšofale. Ge e le gabotse, bo ka kaonefala ge nako e dutše e eya! Diema 16:31 e re: “Hlogo e putswa ke mphapahlogo wa botse ge e hwetšwa tseleng ya go loka.” Ka baka leo, go sa šetšwe gore ke ba banyenyane goba ke ba bagolo, batho bao ba latelago keletšo yeo e phagamego ya Beibele ba ka se hwetše feela botse bjo bo swarelelago eupša ba tla hwetša le seriti le kgotsofalo.
“Go bogega go a fora gomme botse ke lefeela; eupša mosadi yo a boifago Jehofa o ikhweletša theto.”
—Diema 31:30.
Ithute ka mo go oketšegilego
Melao ya Motheo ya Beibele e re Hola Bjang?
Jesu o hlalositše lebaka leo re hlokago tlhahlo le melao ya motheo e mebedi ya Beibele yeo e lego bohlokwahlokwa.


text:
Eba le Tumelo Gomme o Dire Diphetho tše Dibotse!
‘Tšwela pele o kgopela ka tumelo o sa belaele le gatee.’
DIKOPELO: 81, 70
1. Ke’ng seo se dirilego gore Kaine a dire phetho e mpe, gona mafelelo a phetho ya gagwe e bile afe?
KAINE o be a lebanwe ke kgetho, o be a swanetše go dira phetho ya ge e ba a tla fenya sebe seo a bego a le kgauswi le go se dira, goba a se dumelela se mo diriša phošo. Phetho le ge e le efe yeo a bego a tlo e dira, e be e tla ba le ditlamorago tšeo a bego a tlo phela le tšona. O tseba phetho yeo Kaine a ilego a e dira, o ile a dira phetho e mpe. Phetho yeo a ilego a e dira e ile ya feleletša ka gore a bolaye ngwanabo e lego Abele, yoo a bego a rata Modimo. Le gona phetho yeo e ile ya senya tswalano ya gagwe le Mmopi.
2. Ke ka baka la’ng go kgona go dira diphetho tše dibotse go le bohlokwa?
2 Le rena re lebanwe ke go dira diphetho. Eupša ga se diphetho ka moka tše re di dirago tšeo di bolelago lehu goba bophelo. Lega go le bjalo, tše dintši tša diphetho tšeo re di dirago di ka ba le mafelelo a mabotse goba a mabe. Ka baka leo, go kgona go dira diphetho tše dibotse go ka re thuša go phela ka khutšo, go e na le go phela maphelo ao a tletšego mathata, ditshele le manyami.—Die. 14:8.
3. (a) E le gore re kgone go dira diphetho tše dibotse, re swanetše go ba le tumelo go eng? (b) Re tlo ahlaahla dipotšišo dife?
3 Ke’ng seo se tla re thušago go dira diphetho tše dibotse? Re swanetše go ba le tumelo go Modimo, re se ke ra belaela gore o nyaka go re thuša go dira diphetho tše dibotse le gore o tla dira bjalo. Le gona re swanetše go ba le tumelo Lentšung la Jehofa le tseleng yeo a dirago dilo ka yona, re bote keletšo ya gagwe e bohlale. (Bala Jakobo 1:5-8.) Ge re dutše re batamela kgauswi le yena e bile re rata Lentšu la gagwe kudu, re tla bota diphetho tša gagwe. Seo se tla dira gore ka mehla re hlahlobe Lentšu la Gagwe pele re dira diphetho. Eupša re ka kaonefatša bjang tsela yeo re dirago diphetho tša rena? Le gona na ge motho a dirile phetho go ra gore ga se a swanela go e fetoša?
RE KA SE KE RA TŠHABELA GO DIRA DIPHETHO
4. Adama o ile a swanelwa ke go dira phetho efe, gona phetho yeo e bile le mafelelo afe?
4 Ga e sa le go tloga ge motho a bopša, batho ka moka ba ile ba swanelwa ke go dira diphetho tše bohlokwa. Adama o ile a swanelwa ke go dira phetho ya go theetša Mmopi wa gagwe goba go theetša Efa. O be a nyaka go dira phetho, eupša o nagana eng ka phetho yeo a e dirilego? Mosadi wa gagwe yo a bego a forilwe ke noga o ile a mo tutueletša go dira phetho e fošagetšego kudu, yeo e dirilego gore a rakwe Paradeiseng le go feleletša a hwile. Le gona seo e be e no ba mathomomayo a phetho ya gagwe e mpe. Le lehono re sa tlaišega ka baka la phetho e mpe yeo Adama a e dirilego.
5. Re swanetše go ikwa bjang ka taba ya go dira diphetho?
5 Batho ba bangwe ba ka nagana gore bophelo bo be bo tla ba bose kudu ge nkabe re sa swanelwe ke go dira diphetho. Na le wena o nagana bjalo? Gopola gore Jehofa ga se a re bopa go swana le diroboto, tšeo di se nago tlhaologanyo le tšeo di sa kgonego go dira diphetho. Ge e le gabotse, Beibele e re ruta kamoo re ka dirago diphetho tše dibotse. Gaešita le ge Jehofa a nyaka gore re itirele diphetho, morero wa gagwe ga se go bona re tsena mathateng. Anke re ahlaahleng bjo bongwe bja bohlatse bja seo.
6, 7. Baisiraele ba be ba swanetše go dira phetho efe, gona ke ka baka la’ng ba ile ba thatafalelwa ke go dira phetho e botse? (Bona seswantšho seo se lego mathomong a sehlogo.)
6 Ge Baisiraele ba šetše ba dudišegile Nageng ya Kholofetšo, ba ile ba swanelwa ke go dira phetho ye e bonolo le ya bohlokwa: Na ba be ba tla hlankela Jehofa goba modimo yo mongwe (goba medimo)? (Bala Joshua 24:15.) Ye e ka bonagala e be e le phetho e bonolo. Eupša phetho yeo ba bego ba tla e dira e be e tla bolela bophelo goba lehu. Mehleng ya baahlodi, Baisiraele ba ile ba dira diphetho tše mpe gantšintši. Ba ile ba hlanogela Jehofa gomme ba rapela medimo ya maaka. (Baa. 2:3, 11-23) Goba nagana ka seo se ilego sa diragalela batho ba Modimo ge ba be ba tlamegile go dira phetho. Moporofeta Eliya o ile a ba hlalosetša gabotse phetho yeo ba bego ba swanetše go e dira. O ile a re ba kgethe ge e ba ba tla hlankela Jehofa goba modimo wa maaka wa Baali. (1 Dikg. 18:21) Eliya o ile a omanya setšhaba seo ge se be se sa tsebe gore se kgethe eng. O ka nagana gore go be go le bonolo gore ba kgethe yo ba tlago go mo hlankela ka gobane ka mehla ke gabohlale le mo go holago go hlankela Jehofa. Ge e le gabotse, ga go na motho yo a tšeago gabotse yo a bego a ka kgahlwa ke modimo wa Baali goba go mo rapela. Se se makatšago ke gore Baisiraele bao ba be ba “hlotšetša ka mahlakoreng a mabedi,” ba sa tsebe gore ba kgethe eng. Ka bohlale, Eliya o ile a ba kgothaletša gore ba kgethe borapedi bja therešo, e lego go hlankela Jehofa.
7 Ke’ng seo se ka bago se dirile gore Baisiraele bao ba thatafalelwa ke go dira phetho e botse? Sa pele, ba be ba se sa na tumelo go Jehofa gomme ba sa nyake go mo theetša. Ba be ba se ba ithuta ka yena; e bile ba be ba sa mmote. Ge nkabe ba be ba tseba Jehofa, nkabe ba ile ba kgona go dira phetho e botse. (Ps. 25:12) Go feta moo, ba be ba dumeletše batho ba bangwe gore ba laole maphelo a bona, goba gaešita le go ba direla diphetho. Batho ba ditšhaba tšeo di bego di sa hlankele Jehofa ba ile ba senya Baisiraele dikgopolo, gomme seo sa dira gore ba latele lešaba leo ge le dira dilo tše mpe. Jehofa o be a kile a lemoša Baisiraele gore seo se be se ka ba diragalela ge ba sa itlhokomele.
NA BA BANGWE BA SWANETŠE GO GO DIRELA DIPHETHO?
8. Baisiraele ba re ruta thuto efe ya bohlokwa mabapi le go dira diphetho?
8 Mehlala yeo re sa tšwago go bolela ka yona e re ruta thuto ya bohlokwa kudu. E re ruta gore yo mongwe le yo mongwe wa rena o swanetše go itirela diphetho, le gore re tla kgona go dira diphetho tše dibotse ge feela re tseba Mangwalo. Bagalatia 6:5 e re gopotša ka gore: “Yo mongwe le yo mongwe o tla rwala morwalo wa gagwe [goba maikarabelo].” Ga se ra swanela go rweša motho yo mongwe maikarabelo a go re direla diphetho. Go e na le moo, yo mongwe le yo mongwe wa rena o swanetše go ithuta seo Modimo a se nyakago gomme a se dire.
9. Ke ka baka la’ng go ka ba kotsi go dumelela batho ba bangwe gore ba re direle diphetho?
9 Ke’ng se se ka re wetšago kotsing ya go dumelela ba bangwe gore ba re direle diphetho? Go tšhaba dithaka goba go nyaka go di kgahliša go ka re diriša diphetho tše mpe. (Die. 1:10, 15) Lega go le bjalo, go sa šetšwe seo ba bangwe ba ka se dirago, e sa dutše e le boikarabelo bja rena gore re diriše matswalo a rena ao a tlwaeditšwego ka Beibele go dira diphetho. Ge re dumelela batho ba bangwe gore ba re direle diphetho, seo se no swana le gore re kgetha go ‘latela bona.’ Seo le sona ke phetho yeo re ka e dirago, eupša e ka re tsenya mathateng.
10. Paulo o ile a swanelwa ke gore a lemoše Bagalatia ka taba efe?
10 Moapostola Paulo o ile a lemoša Bagalatia ka kotsi ya go dumelela batho ba bangwe gore ba ba direle diphetho. (Bala Bagalatia 4:17.) Ba bangwe ka phuthegong yeo ba be ba nyaka go direla Bakristegotee le bona diphetho ditabeng tšeo di sa ba nyakego, e le gore ba ba aroganye le baapostola. Ke baka la’ng ba be ba nyaka go dira bjalo? Batho ba bjalo ba dipelo tše mpe ba be ba inyakela maemo. Ba be ba šunyašunya dinko ditabeng tšeo di sa ba nyakego, gomme ba sa hlomphe taba ya gore Mokriste yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go itirela diphetho.
11. Re ka thuša bjang ba bangwe gore ba itirele diphetho?
11 Paulo o re beetše mohlala o mobotse tabeng ya go hlompha tokelo yeo bana babo rena ba nago le yona ya go itirela diphetho. (Bala 2 Bakorinthe 1:24.) Lehono, bagolo ba swanetše go ekiša Paulo ge ba eletša Mokriste ditabeng tšeo di ithekgilego ka letswalo la motho. Ba thabela go nea ditho tša phuthego boitsebišo bjo bo theilwego Beibeleng bjoo bo tlago go di thuša go dira diphetho tše dibotse. Le ge bagolo ba nea thušo e bjalo, ba dula ba gopola gore Mokriste yo mongwe le yo mongwe o swanetše go itirela diphetho. Ke gabohlale go dira bjalo ka gobane Bakriste bao ke bona ba tlago go phela le ditlamorago tša diphetho tšeo ba di dirago. Thuto ya bohlokwa še: Re ka thuša bana babo rena ka go ba nea keletšo yeo e theilwego melaong ya motheo ya Mangwalo. Eupša ga se ra swanela go ba direla diphetho, ke bona ba swanetšego go itirela tšona. Ge ba ka dira diphetho tše dibotse, ba tla holega. Ka gona, re swanetše go lahla mokgwa wa go ipotša gore re na le matla a go direla bana babo rena le dikgaetšedi diphetho.
O SE KE WA DIRA DIPHETHO KA MAIKWELO
12, 13. Ke ka baka la’ng go le kotsi go no latela dipelo tša rena ge re galefile goba re nyamile?
12 Go na le kgopolwana e nngwe goba polelwana ya go tuma yeo e rego: Latela pelo ya gago. Eupša go dira bjalo go kotsikotsi. Le gona Mangwalo ga a dumelelane le polelwana yeo. Beibele e re lemoša gore ge re dira diphetho re se ke ra dumelela pelo ya rena yeo e sa phethagalago le maikwelo di re laola. (Die. 28:26) Le gona dipego tša ka Beibeleng di bontšha ditlamorago tše bohloko tša go latela dipelo tša rena. Kotsi e kgolokgolo ke gore pelo ya motho yo a sa phethagalago “e boradia kudu go feta selo le ge e le sefe e bile ke e kgopo.” (Jer. 3:17; 13:10; 17:9; 1 Dikg. 11:9) Ka gona go tla direga’ng ka rena ge re ka no latela dipelo tša rena?
13 Pelo ya Mokriste e bohlokwa, ka gobane Beibele e re re rate Jehofa ka pelo ya rena ka moka le go rata moagišani wa rena ka mokgwa wo re ithatago ka wona. (Mat. 22:37-39) Eupša Mangwalo ao a lego serapeng se se fetilego a bontšha kotsi ya go dumelela maikwelo a rena a laola dikgopolo tša rena le ditiro tša rena. Ka mohlala, go tla direga’ng ge re ka dira diphetho re galefile? Bao re kilego ra dira seo, re tseba karabo. (Die. 14:17; 29:22) Goba na re ka kgona go dira diphetho tše dibotse re nyamile? (Num. 32:6-12; Die. 24:10) Gopola seo Lentšu la Modimo le se bolelago. Le re re tla thušega kudu ge re ka ba ‘makgoba a molao wa Modimo.’ (Baroma 7:25) Go molaleng gore maikwelo a rena a ka re fora gabonolo ge re ka a dumelela a re laola ge re dira diphetho tša bohlokwa.
KE NENG MOO O KA FETOŠAGO PHETHO YEO O E DIRILEGO?
14. Re tseba bjang gore ga se phošo go fetoša phetho yeo re šetšego re e dirile?
14 Re swanetše go dira diphetho tše dibotse. Eupša seo ga se re gore re se ke ra fetoša phetho yeo re šetšego re e dirile. Go tlo ba le dinako tšeo re tla swanelwago ke go lebeledišiša lefsa phetho yeo re e dirilego, mohlomongwe ra bona go le kaone go e fetoša. Jehofa o re beetše mohlala tabeng ye ge a be a dirišana le Baninife mehleng ya Jona. Beibele e re: “Modimo wa therešo a bona mediro ya bona, gore ba lahlile tsela ya bona e mpe; ka gona Modimo wa therešo a šegama (goba a fetoša monagano) ka baka la masetlapelo ao a bego a boletše gore o tla ba tlišetša wona; a se ke a a tliša.” (Jona 3:10) Ge Jehofa a bona gore Baninife ga ba sa dira dilo tše mpe, o ile a fetoša phetho yeo a bego a e dirile. Ka go dira bjalo, o ile a bontšha gore o na le tekatekano, boikokobetšo le kwelobohloko. Go oketša moo, Modimo ga a dumelele go galefa go mo diriša diphošo, e lego mokgwa woo batho ba bantši ba nago le wona.
15. Ke’ng se se ka dirago gore re fetoše diphetho tša rena?
15 Go na le dinako tšeo go ka nyakegago gore re lebeledišiše lefsa phetho yeo re e dirilego. Ka mohlala, re ka dira seo ge maemo a rena a fetoga. Ka dinako tše dingwe, Jehofa le yena o be a fetoša diphetho tša gagwe ge maemo a be a fetoga. (1 Dikg. 21:20, 21, 27-29; 2 Dikg. 20:1-5) Goba re ka hwetša tsebišo e mpsha yeo e re neago lebaka le lebotse la go fetoša phetho ya rena. Kgoši Dafida o kile a newa tsebišo e fošagetšego ka setlogolo sa Saulo e lego Mefiboshethe. Ka morago ge Dafida a newa tsebišo e nepagetšego, o ile a fetoša phetho yeo a bego a šetše a e dirile. (2 Sam. 16:3, 4; 19:24-29) Ka dinako tše dingwe, e ka ba gabohlale gore le rena re dire se se swanago.
16. (a) Ke ditšhišinyo dife tšeo di ka re thušago go dira diphetho tše dibotse? (b) Re swanetše go lebelela bjang diphetho tšeo re šetšego re di dirile, gona ka baka la’ng?
16 Lentšu la Modimo le re eletša gore re se ke ra kitima ge re dira diphetho tša bohlokwa. (Die. 21:5) Ge re ipha nako ya go lebelela taba go tšwa ka mahlakoreng ka moka, re tla kgona go dira phetho e botse kudu. (1 Bathes. 5:21) Pele hlogo ya lapa e dira phetho, e swanetše go fetša nako e ntši e dira nyakišišo ka Mangwalong le ka dikgatišong tša rena, gotee le go kwa ditšhišinyo goba dikgopolo tša ditho tša lapa. Gopola gore Modimo o ile a kgothaletša Aborahama gore a theetše seo mosadi wa gagwe e lego Sara a bego a se bolela. (Gen. 21:9-12) Bagolo le bona ba swanetše go fetša nako e ntši ba dira nyakišišo pele ba dira diphetho. Le gona ge e ba ba na le tekatekano e bile ba na le boipoetšo, ba ka se tshwenyege kudu ka seriti sa bona ge e ba tsebišo e mpsha e ba laela gore ba fetoše phetho yeo ba šetšego ba e dirile. Ba swanetše go dula ba ikemišeditše go fetoša dikgopolo le diphetho tša bona ge go swanetše. Ka moka ga rena re swanetše go ekiša mohlala wa bona. Ge re ka dira bjalo, go tla ba le khutšo le thulaganyo ka phuthegong.
PHELA KA GO DUMELELANA LE DIPHETHO TŠA GAGO
17. Ke’ng seo se ka re thušago go dira diphetho tše dibotse le go feta?
17 Diphetho tše dingwe ke tše dikgolo go feta tše dingwe. Diphetho tše dikgolo di nyaka gore re naganišiše ka tšona pele le go rapela ka tšona, gomme seo se ka tšea nako. Bakriste ba bangwe ba swanetše go dira phetho ya ge e ba ba tla tsena lenyalong goba go se bjalo, le gore ba tla nyalana le mang. Phetho e nngwe e kgolo yeo e nago le ditšhegofatšo tše dintši ke ya gore o tsenele tirelo efe ya nako e tletšego le gona neng. Maemong a bjalo, go bohlokwa gore o bote Jehofa ka mo go feletšego gore o tla go thuša go dira phetho e botse. (Die. 1:5) Ka go re’alo, go bohlokwa kudu gore o tsome keletšo ka Beibeleng le go rapela Jehofa gore a go hlahle. Le gona gopola gore Jehofa a ka re nea dika tšeo re di hlokago gore re dire diphetho tše dibotse tšeo di sa robego melao ya gagwe. Ka mehla ge o lebanwe ke go dira phetho e bohlokwa, ipotšiše gore: ‘Na phetho ye e tla bontšha gore ke rata Jehofa? Na e tla thabiša lapa la ka? Le gona na e tla bontšha gore ga ke fele pelo le gore ke naganela ba bangwe?’
18. Ke ka baka la’ng Jehofa a letetše gore re itirele diphetho?
18 Jehofa ga a re gapeletše go mo rata le go mo hlankela. Ke rena re swanetšego go itirela phetho yeo. Ka ge a re neile tokologo ya go itirela diphetho, o re dumelela gore re ‘ikgethele’ go mo hlankela goba go se mo hlankele. (Josh. 24:15; Mmo. 5:4) Eupša o letetše gore re phele ka go dumelelana le diphetho tše dingwe tšeo re di dirago re hlahlwa ke Lentšu la gagwe. Ge re ka bota tsela yeo Jehofa a dirago dilo ka yona le melao ya gagwe ya motheo, re ka kgona go dira diphetho tše dibotse gomme ra bontšha gore ga re hlotšetše ka mahlakoreng a mabedi.


text:
Hwetša Katlego ya Kgonthe Bophelong
“O tla [atlegiša] tsela ya gago ke moka wa dira ka bohlale.”—JOSH. 1:8.
1, 2. (a) Batho ba bantši ba lebelela katlego bjang? (b) O ka lekola bjang pono ya gago ka katlego?
GO ATLEGA bophelong go bolela eng? Ge o ka botšiša batho potšišo ye, o tla hwetša gore dikarabo tša bona di fapana ka tsela e makatšago. Ka mohlala, batho ba bantši ba lebelela motho yo a atlegilego e le yo a nago le ditšhelete, yo a nago le bokgoni bjo itšego goba yo a rutegilego. Ba bangwe ba lebelela taba ya ditswalano tša motho le ba bangwe e le ya bohlokwa tabeng ye, gore o phedišana bjang le ba lapa, bagwera goba bašomigotee le yena. Gaešita le mohlanka wa Modimo a ka lebelela motho yo a atlegilego e le yo a nago le boikarabelo ka phuthegong goba yo a atlegago bodireding.
2 E le gore o kgone go lekola pono ya gago ka katlego, o ka ngwala maina a batho ba sego kae bao o naganago gore ba atlegile bophelong, e lego bao o ba ratago kudu le go ba hlompha. Ke dika dife tše dikgolo tšeo ba swanago ka tšona? Na ba humile goba ba tumile? Na ba na le maemo? Dikarabo tša gago dipotšišong tše di ka utolla seo se lego pelong ya gago, gomme seo se ka kgoma kudu diphetho tšeo o di dirago le dipakane tšeo o di phegelelago.—Luka 6:45.
3. (a) Ke eng seo Joshua a bego a swanetše go se dira gore a kgone go atlega? (b) Ke’ng seo re tlago go se ahlaahla gona bjale?
3 Selo se bohlokwahlokwa ke ge e ba Jehofa a re lebelela re le ba atlegilego, ka gobane maphelo a rena a ithekgile ka gore re amogelwe ke yena. Ge Jehofa a nea Joshua kabelo e boima ya go etelela Baisiraele pele go ya Nageng ya Kholofetšo, o ile a mmotša gore a bale Molao wa Moshe “mosegare le bošego” gomme a ele hloko gore o dira seo se ngwadilwego go wona. Modimo o ile a mo kgonthišetša gore: “Ke mo o tla atlegišago tsela ya gago ke moka wa dira ka bohlale.” (Josh. 1:7, 8) Ka moka re a tseba gore Joshua o ile a atlega. Go thwe’ng ka rena? Re ka tseba bjang gore pono ya rena ka katlego e swana le ya Modimo? Re dutše re naganne ka seo, ela hloko mehlala ya banna ba babedi bao go boletšwego ka bona ka Beibeleng.
NA SOLOMONE O BE A ATLEGILE BOPHELONG?
4. Ke ka baka la eng go ka bolelwa gore Solomone o be a atlegile?
4 Ka ditsela tše dintši, Solomone o be a atlegile kudu. Ka baka la’ng? Ka gobane ka nywaga e mentši, o be a ekwa le go boifa Jehofa, yo a ilego a mo šegofatša kudu. Gopola gore ge Jehofa a be a botša kgoši Solomone gore a kgopele seo a ka mo neago sona, o ile a kgopela bohlale gore a kgone go hlahla setšhaba. Ka morago ga moo Modimo o ile a mo šegofatša ka bohlale le mahumo. (Bala 1 Dikgoši 3:10-14.) Bohlale bja gagwe “bo be bo feta kudu bohlale bja bohle Babohlabela, e bile bo feta le bohlale ka moka bja Egipita.” Solomone o ile a tuma “ditšhabeng ka moka tšeo di mo dikologilego.” (1 Dikg. 4:30, 31) Ge go tliwa go mahumo, gauta yeo a bego a e hwetša ka ngwaga feela e be e imela ditone tše ka bago 25, yeo lehono e bego e ka rekwa ka tšhelete ya ka godimo ga bilione ya ditolara tša Amerika! (2 Dikor. 9:13) O be a na le bokgoni ditherišanong, go tša kago le tša kgwebo. Ee, nakong ya ge Solomone a botegela Modimo, o ile a atlega e le ruri.—2 Dikor. 9:22-24.
5. Solomone o phethile ka go re’ng ka bao ba atlegilego go ya ka pono ya Modimo?
5 Seo Solomone a se ngwadilego pukung ya Mmoledi se bontšha gore ga se a forwa go bona eka ba humilego le ba tumilego ke bona feela ba atlegilego le ba thabilego. Ruri ga se a forwa. O ngwadile gore: “Ke lemogile gore ga go seo se phalago gore ba thabe le go dira tše botse nakong ya ge ba sa phela; le gore motho yo mongwe le yo mongwe a je le go nwa gomme a thabele tše botse tša boitapišo bja gagwe ka moka. Ke mpho ya Modimo.” (Mmo. 3:12, 13) Le gona o lemogile gore maipshino a bjalo a tloga a na le morero go yo a amogelwago ke Modimo, e lego yo a nago le tswalano e botse le Yena. Solomone o be a nepile ge a re: “Bofelo bja ditaba tšohle tšeo o di kwelego ke gore: Boifa Modimo wa therešo gomme o lote ditaelo tša gagwe. Ka gobane se ke sohle seo motho a tlamegilego go se dira.”—Mmo. 12:13.
6. Mohlala wa Solomone o dira gore re lemoge eng ka katlego ya kgonthe?
6 Ka nywaga e mentši, Solomone o ile a dula a boifa Modimo. Re bala gore o ile “a rata Jehofa ka go sepela ka melao ya Dafida tatagwe.” (1 Dikg. 3:3) Na ga o lebelele se e le katlego ya kgonthe? Ka tlhahlo ya Modimo, Solomone o ile a aga tempele e botse bakeng sa borapedi bja therešo gomme a ngwala dipuku tše tharo tša Beibele. Le ge re ka se kgone go dira seo a se dirilego, mohlala woo Solomone a re beetšego wona ge a be a botegela Modimo o swanetše go re bontšha kamoo re swanetšego go tseba katlego ya kgonthe le go e fihlelela. Mabapi le taba ye, gopola gore ge Solomone a be a šušumetšwa ke moya o mokgethwa o ile a ngwala gore mahumo, bohlale, botumo le matla, e lego dilo tšeo batho ba bantši lehono ba di lebelelago e le katlego, ke lefeela. Ruri dilo tše bjalo ga di na mohola, ka ge e “le go kitimiša phefo.” Na ga se wa lemoga gore bontši bja bao ba ratago mahumo ba sa nyaka a oketšegilego? Le gona gantši ba tshwenyega ka seo ba nago le sona. Go oketša moo, mahumo a bona ka letšatši le lengwe a tla tšewa ke batho ba bangwe.—Bala Mmoledi 2:8-11, 17; 5:10-12.
7, 8. Solomone o ile a se botege ka tsela efe, gomme seo se ile sa feleletša ka eng?
7 Le gona o a tseba gore mafelelong Solomone o ile a fapoga tseleng ya go botegela Modimo. Lentšu la Modimo le re: “Mehleng ya ge Solomone a tšofala, basadi ba gagwe ba aroša pelo ya gagwe gore e latele medimo e šele; le gona pelo ya gagwe e be e se e feletšego go Jehofa Modimo wa gagwe go etša pelo ya Dafida tatagwe. . . . Solomone [o ile] a dira tše mpe mahlong a Jehofa.”—1 Dikg. 11:4-6.
8 Ka ge Jehofa a be a nyamišitšwe ke se, o ile a botša Solomone gore: “Ka ge . . . o se wa lota kgwerano ya ka le melao ya ka yeo ke go laetšego yona, gona ke tlo go phamola bogoši gomme ka bo nea mohlanka wa gago.” (1 Dikg. 11:11) Ruri seo se a nyamiša! Le ge mathomong Solomone a be a atlegile ka ditsela tše dintši, ge nako e dutše e eya o ile a nyamiša Jehofa. Solomone o ile a palelwa ke go dira selo se bohlokwahlokwa bophelong, e lego go botegela Modimo. Yo mongwe le yo mongwe wa rena a ka ipotšiša gore: ‘Na ke tloga ke ikemišeditše go diriša seo ke ithutilego sona bophelong bja Solomone gore ke atlege?’
KATLEGO YA KGONTHE BOPHELONG
9. Na Paulo o be a atlegile go ya ka ditekanyetšo tša lefase? Hlalosa.
9 Bophelo bja moapostola Paulo bo be bo fapana kudu le bja Kgoši Solomone. Taba ke gore Paulo o be a se na sedulo sa bogoši sa go dirwa ka lenaka la tlou e bile a sa je le dikgoši. Go e na le moo, ka dinako tše dingwe o be a le tlaleng, lenyoreng, go tonyeng le go se be le diaparo. (2 Bakor. 11:24-27) Ka morago ga ge Paulo a amogetše gore Jesu ke Mesia, o ile a se sa hlwa a na le maemo a phagamego bodumeding bja Sejuda. Go e na le moo, baetapele ba bodumedi bja Sejuda ba ile ba mo hloya. O ile a golegwa, a otlwa, a itiwa ka dithupa gomme a kgatlwa ka maswika. Paulo o ile a bolela gore yena le Bakristegotee le yena ba ile ba rogakwa, ba tlaišwa le go senywa maina. O itše: “Go fihla bjale re tšewa re le ditšhila tša lefase, maudi a dilo ka moka.”—1 Bakor. 4:11-13.
10. Ke ka baka la eng motho a be a ka nagana gore Paulo o be a raga katlego ya gagwe ka maoto?
10 Nakong ya ge e sa le lesogana le le bitšwago Saulo, moapostola Paulo o be a bonagala a atlegile bophelong. Ka ge a etšwa lapeng leo le ka bago le be le na le maemo setšhabeng, o ile a rutwa ke morutiši yo a hlomphegago Gamaliele gomme ka morago a ngwala gore: “Ke be ke tšwela pele kudu Bojudeng go feta ba bantši ba dithaka tša ka.” (Bagal. 1:14) Saulo o be a kgona go bolela Seheberu le Segerika gabotse, e bile e le modudi wa Roma, e lego seo se bego se mmulela dibaka tše itšego le ditokelo tšeo ba bantši ba bego ba di meletša mare. Ge nkabe a kgethile go phegelela katlego e bjalo ya lefase, go molaleng gore o be a tla tuma gomme a ba le tšhelete ya go bonagala. Go e na moo, o ile a kgetha go dira selo seo go ya ka ba bangwe—mohlomongwe le go ya ka ba bangwe ba leloko—se bego se bonagala e le bošilo feela. Ka baka la’ng?
11. Ke pakane efe le dilo dife tšeo Paulo a bego a di tšeela godimo, gomme ka baka la’ng?
11 Paulo o be a rata Jehofa gomme a nyaka go amogelwa ke yena go feta go ba le mahumo le maemo a itšego pele ga batho. Ka morago ga go hwetša tsebo e nepagetšego ya therešo, Paulo o ile a tšeela godimo topollo, bodiredi bja Bokriste le kholofelo ya go phela legodimong, e lego dilo tšeo ka kakaretšo lefase le di phaelago ka thoko. Paulo o ile a lemoga gore go na le kgang yeo e swanetšego go rarollwa. Sathane o be a boletše gore a ka dira gore batho ba tlogele go hlankela Modimo. (Jobo 1:9-11; 2:3-5) Go sa šetšwe diteko tšeo Paulo a bego a lebeletšana le tšona, o be a ikemišeditše go botegela Modimo ka go kgomarela borapedi bja therešo. Ye ke pakane yeo lefase le sa kego le bolela ka yona ge le hlalosa katlego.
12. Ke ka baka la’ng o ile wa kgetha go holofela Modimo?
12 Na o na le boikemišetšo bja go swana le bja Paulo? Le ge go se bonolo gore re dule re botega bophelong, re a tseba gore go dira bjalo go tliša ditšhegofatšo tša Jehofa le gore a re amogele, gomme seo ke sona se dirago gore motho a atlege e le ka kgonthe. (Die. 10:22) Seo se dira gore re holege gona bjale, e bile re ka kgonthišega gore re tla hwetša ditšhegofatšo nakong e tlago. (Bala Mareka 10:29, 30.) Ka gona, re na le mabaka a kwagalago a gore re se ke ra ‘holofela mahumo a sa kgonthišegego, eupša re holofele Modimo yo a re neago ka mo go humilego dilo tšohle tšeo re di thabelago.’ Re ‘ipolokela motheo o mobotse wa bokamoso e le lehumo la rena, e le gore re swarelele ka go tia bophelong bja kgonthe.’ (1 Tim. 6:17-19) Ee, re ka kgonthišega ka mo go feletšego gore nywaga e lekgolo go tloga ga bjale goba nywaga e sekete goba go feta moo, re tla kgona go lebelela morago gomme ra bolela ka kgodišego gore: “Ruri ke kgethile katlego ya kgonthe!”
MOO LETLOTLO LA GAGO LE LEGO GONA
13. Jesu o neile keletšo efe ka go ipolokela matlotlo?
13 Jesu ge a bolela ka matlotlo, o itše: “Tlogelang go ipolokela matlotlo lefaseng, moo tshwele le ruse di jago, le moo mahodu a thubago a utswa. Go e na le moo, ipolokeleng matlotlo legodimong, moo tshwele le ge e le ruse di sa jego, le moo mahodu a sa thubego a utswa. Gobane moo letlotlo la gago le lego gona, ke moo pelo ya gago le yona e tlago go ba gona.”—Mat. 6:19-21.
14. Ke ka baka la eng e se gabohlale go tsoma matlotlo lefaseng?
14 Letlotlo la motho la lefaseng le ka no se akaretše tšhelete feela. Ka kgopolo e itšego, le ka akaretša dilo le ge e le dife tšeo Solomone a ngwadilego ka tšona ge a bolela ka katlego ya batho, e lego maemo, botumo goba matla. Jesu o boletše ntlha e swanago le yeo Solomone a ngwadilego ka yona pukung ya Mmoledi, ya gore matlotlo a lefase ga a swarelele. Ka ge o ka ba o bone lefaseng leo le go dikologilego, matlotlo a bjalo ga a swarelele gomme a ka lahlegela motho gabonolo. Moprofesara F. Dale Bruner o ngwadile ka matlotlo a bjalo gore: “Bohle re a tseba gore botumo ga bo dulele sa ruri. Legala la lehono ka moswana ke molora. Motho a ka huma le dinala lenyaga, išago a hloka le pudi ya leleme le letala. . . . [Jesu] o rata batho. O ba kgothaletša gore ba efoge manyami ao a sa phemegego ao a tlišwago ke go timelela ga botumo. Ga bo iše motho felo. Jesu ga a nyake gore barutiwa ba [gagwe ba] nyame. ‘Letšatši le letšatši lefase le fetogela motho yo a bego a dutše tlhoreng ya lona.’” Le ge batho ba bantši ba ka dumelelana le mantšu ao, ke ba bakae bao ba phelago ka go dumelelana le ona bophelong bja bona? Na wena o tla phela go ya ka ona?
15. Re swanetše go katanela go ba le katlego ya mohuta mang?
15 Baetapele ba bangwe ba bodumedi ba rutile gore ke phošo gore motho a tsome katlego gomme maiteko ka moka ao motho a a dirago a go nyaka katlego a swanetše go emišwa. Lega go le bjalo, ela hloko gore Jesu o be a sa sole maiteko ka moka a go nyaka katlego. Go e na le moo, o be a kgothaletša barutiwa ba gagwe gore ba fetoše maiteko a bona, a ba eletša gore ba boloke ‘matlotlo a sa senyegego legodimong.’ Pakane ya rena e kgolo e swanetše go ba go katanela go ba ba atlegilego ka tsela yeo Jehofa a nyakago ka yona. Ee, mantšu a Jesu a re gopotša gore re swanetše go dira phetho ya seo re tlago go se phegelela. Lega go le bjalo, taba ke gore re tla phegelela seo se lego ka dipelong tša rena, e lego seo se lego bohlokwa go rena.
16. Re ka kgodišega ka mo go feletšego ka eng?
16 Ge e ba ka dipelong tša rena re rata go kgahliša Jehofa, re ka holofela gore o tla kgonthišetša gore re hwetša dinyakwa tša rena. Go etša moapostola Paulo, a ka dumelela gore ka nakwana re swarwe ke tlala goba lenyora. (1 Bakor. 4:11) Lega go le bjalo, re ka ba le kgodišego e feletšego keletšong e bohlale ya Jesu e rego: “Le ka mohla le se ke la belaela la re: ‘Re tla ja’ng, ra nwa’ng goba ra apara’ng?’ Gobane tše ka moka ke dilo tše ditšhaba di di phegelelago ka phišego. Tatago lena wa legodimong o a tseba gore dilo tše ka moka le a di nyaka. Ka gona, tšwelang pele le tsoma Mmušo pele le toko ya gagwe gomme dilo tše tše dingwe ka moka le tla di okeletšwa.”—Mat. 6:31-33.
ATLEGA KA TSELA YEO MODIMO A NYAKAGO KA YONA
17, 18. (a) Katlego ya kgonthe e ithekgile ka eng? (b) Go atlega ga se gwa ithekga ka eng?
17 Ntlha ya bohlokwa ke gore: Go atlega ga rena e le ka kgonthe ga se gwa ithekga ka seo re se fihleletšego goba maemo a itšego lefaseng. Go oketša moo, katlego ya kgonthe ga e lebelelwe go ya ka boikarabelo bjo itšego bjoo Mokriste a nago le bjona ka mokgatlong wa Modimo. Lega go le bjalo, ditšhegofatšo tše bjalo ke motheo wa katlego ya kgonthe. Katlego ya kgonthe ke go kwa le go botegela ga rena Modimo yo a re kgonthišetšago gore: “Seo se letetšwego go balaki ke gore ba hwetšwe ba botega.” (1 Bakor. 4:2) Le gona re swanetše go botega ka go se kgaotše. Jesu o itše: “Yo a kgotleletšego go fihla bofelong ke yena a tlago go phološwa.” (Mat. 10:22) Na ga o dumele gore go phološwa ga rena e tla ba bohlatse bjo bo lego molaleng bja gore re atlegile?
18 Go ya ka seo re boletšego ka sona, o ka kgona go lemoga gore go botegela Modimo ga go sepedišane le botumo, thuto, mahumo goba maemo ao motho a bago le ona setšhabeng; le gona go botega ga se gwa ithekga ka bohlale, talente goba bokgoni bja motho. Maemong le ge e le afe ao re ikhwetšago re le go ona, re ka dula re botegela Modimo. Gare ga batho ba Modimo lekgolong la pele la nywaga, ba bangwe ba be ba humile mola ba bangwe ba diila. Paulo o file ba humilego keletšo e swanetšego ya gore “ba dire botse, ba hume medirong e mebotse, ba be le seatla se se bulegilego, ba ikemišetše go abelana.” Ba humilego le ba diilago ba be ba ka ‘swarelela ka go tia bophelong bja kgonthe.’ (1 Tim. 6:17-19) Seo ke therešo gaešita le lehono. Ka moka ga rena re na le sebaka le boikarabelo bjo swanago: Re swanetše go dula re botega gomme re “hume medirong e mebotse.” Ge e ba re dira bjalo, gona re tla atlega ka tsela yeo Mmopi wa rena a nyakago ka yona gomme ra ba le lethabo ka ge re tseba gore re a mo kgahliša.—Die. 27:11.
19. Ke phetho efe yeo wena o e dirilego mabapi le katlego?
19 O ka no se kgone go laola maemo a gago ka mo go feletšego, eupša o ka kgona go laola kamoo o lebeletšanago le ona ka gona. Katanela go ba yo a botegago maemong ka moka ao o lego go ona. Ruri ga se ga lefeela. Kgodišega gore Jehofa o tla go šegofatša ka mo go tletšego—gona bjale le ka mo go sa felego. Le ka mohla o se ke wa lebala mantšu a Jesu ao a a boditšego yo mongwe le yo mongwe wa Bakriste ba tloditšwego ge a re: “Itlhatsele o botega gaešita le go iša lehung gomme ke tla go nea mphapahlogo wa bophelo.” (Kut. 2:10) Yeo ruri ke katlego ya kgonthe!