text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Na ke Tšeela Dilo Godimo?
Itlhahlobe!
Ke dula ke ..., ke fela ke ..., ga nke ke ...
botega
swara nako
šoma ka thata
na le thulaganyo
thuša ba bangwe
na le tekatekano
hlompha
naganela
-
Ke sefe sa dika tše seo o nago le sona go feta tše dingwe?
Tšwela pele o se bontšha.—Bafilipi 3:16.
Ke seka sefe seo o swanetšego go katanela go ba le sona?
Tsebišo e latelago e tla go thuša go katanela go ba le seka seo.
Go tšeela dilo godimo go bolela’ng?
Batho bao ba tšeelago dilo godimo ba šoma ka gae, ba dira mediro ya sekolo le go thuša motseng. Ba a lemoga gore ba tla ikarabela ka seo ba se dirago. Ka gona, ba a amogela ge ba dirile diphošo, ba kgopela tshwarelo gomme ba leka go lokiša diphošo tša bona.
Beibele e re: “Yo mongwe le yo mongwe o tla rwala morwalo wa gagwe.”—Bagalatia 6:5.
Ke ka baka la’ng ke swanetše go tšeela dilo godimo?
Motho yo a tšeelago dilo godimo o diriša bokgoni bja gagwe ka bohlale le gona gantši batho ba a mo hlompha, ba mo swara bjalo ka motho yo mogolo e bile ba mo dumelela gore a itirele diphetho le go mo nea boikarabelo.
Beibele e re: “Na o kile wa bona monna yo a kgonago mošomo wa gagwe? Yena o tla ema pele ga dikgoši.”—Diema 22:29.
Motho yo a tšeelago dilo godimo o a fa e bile gantši batho ba thabela go gwerana le yena.
Beibele e re: “Tlwaelang go fa gomme batho ba tla le fa.”—Luka 6:38.
Motho yo a tšeelago dilo godimo o kgotsofatšwa ke go šoma e bile o ikgantšha ka tsela e swanetšego, e lego seo se dirago gore a ikholofele.
Beibele e re: “Anke yo mongwe le yo mongwe a hlahlobe ditiro tša gagwe gomme o tla ba le lebaka la go hlalala ka yena ka noši.”—Bagalatia 6:4.
Nka bontšha bjang gore ke tšeela dilo godimo?
Go go thuša go araba potšišo ye, ela hloko mantšu a a latelago. Ke efe ya dilo tše di lego ka fase yeo e hlalosago kamoo wena o ikwago ka gona?
“Go a ferekanya gore ke swanetše go dula ke botša Tate le Mma gore ke ya kae, okare ke ngwana!”—Kerri.
“Gantši batswadi ba ka ba ntumelela gore ke intšhe le bagwera ba ka.”—Richard.
“Ge ke bona seo bana ba bangwe ba go lekana le nna ba kgonago go se dira, gantši ke re: ‘Tšo! Nkane batswadi ba ka ba sa ntumelele go dira se?’”—Anne.
“Batswadi ba ka ba fo ntumelela ke dira seo ke se nyakago. Go bose go ba le batswadi bao ba go fago tokologo.”—Marina.
Therešo e sa fetogego: Bafsa ba bangwe ba newa tokologo go feta ba bangwe. Seo se dirwa ke’ng?
Therešo ya bophelo: Gantši tokologo yeo o e hwetšago e dirwa ke gore batswadi ba gago ba go bota go fihla kae.
Ka mohlala, ela hloko seo bafsa ba babedi bao go boletšwego ka bona pejana ba se bolelago.
Richard: “Ka nako e nngwe batswadi ba ka ba be ba nagana gore ge ba ka nnea tokologo ke be ke tla e diriša gampe. Eupša gona bjale ba a mpota ka ge ke dirišitše tokologo ya ka gabotse. Ga ke botše batswadi ba ka maaka gore ke ya kae le gona le bomang. Ge e le gabotse, ke botša batswadi ba ka seo ke nyakago go se dira pele ga ge ba ka mpotšiša.”
Marina: “Nkile ka botša batswadi ba ka maaka gabedi bophelong bja ka, e bile ba ntantše gabedi. Ke ile ka ithuta go botša batswadi ba ka therešo go tloga ka nako yeo. Ka mohlala, ke ba botša se sengwe le se sengwe seo ke se dirago le gona ke a ba laela pele ke eya go gongwe. Gona bjale ba mpota kudu.”
Na o nyaka gore batswadi ba gago ba go sware bjalo ka Richard le Marina? Gona itlhahlobe dikarolong tše di latelago:
SEO O SE DIRAGO KA GAE
Na o phetha mešomo ya gago ya ka gae ka botlalo?
Na o boa ka gae ka nako yeo batswadi ba gago ba go beetšego yona?
Na o hlompha batswadi ba gago le bana ba geno?
O nagana gore o ka kaonefatša kae dikarolong tše?
Beibele e re: “Kwang batswadi ba lena.”—Baefeso 6:1.
THUTO YA GAGO
Na o fetša mešomo ya gago ya sekolo ya gae ka nako?
Na o katanela go kaonefatša dimaraka tša gago?
Na o na le mekgwa e mebotse ya go ithuta?
O nagana gore o ka kaonefatša kae dikarolong tše?
Beibele e re: “Bohlale bo a šireletša.” (Mmoledi 7:12) Thuto e botse e tla dira gore o be le bohlale.
SEO O TUMILEGO KA SONA
Na o tlwaetše go botša batswadi ba gago le batho ba bangwe therešo?
Na o diriša tšhelete gabotse?
Na o tumile ka go ba motho yo a botegago?
O nagana gore o ka kaonefatša kae dikarolong tše?
Beibele e re: ‘Aparang semelo se sefsa.’ (Baefeso 4:24) O ka kgona go fetoša mekgwa le botumo bja gago.
Tšhišinyo: Kgetha moo o swanetšego go kaonefatša gona. Bolela le batho bao ba nago le bokgoni karolong yeo, o kgopele keletšo ya bona. Ngwala seo o tlago go se dira gore o kaonefatše karolong yeo gomme o hlahlobe seo o se dirilego ka kgwedi e tee. Ngwala seo o se fihleletšego le seo se go paletšego ka pukwaneng ya gago. Hlahloba seo o se dirilego mafelelong a kgwedi.


c: text/html

text:
Buka ya Mormon
Buka ya Mormon ye mengwalo ye mekgethwa ya sehlopha Latter Day Saint Movement. E gatišitšwe ka 30 Hlakola ke Joseph Smith, Jr. ele Buka ya Mormon: Di ditiragalo tša go ngwalwa ka letsogo la Mormon go di Plates tsa Nephi.
Dibuka tsa Buka ya Mormon[lokiša | edit source]
- Buka ya Pele ya Nephi
- Buka ya Bobedi ya Nephi
- Buka ya Jacob
- Buka ya Enos
- Buka ya Jarom
- Buka ya Omni
- Mantšu a Mormon
- Buka ya Mosiah
- Buka ya Alma
- Buka ya Helaman
- Nephi ya Boraro
- Nephi ya Bone
- Buka ya Mormon
- Buka ya Ether
- Buka ya Moroni

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dihlatse tša Jehofa di Hweditše Bjang Leina la Tšona?
Leina la Modimo ke Jehofa go etša ge le hwetšagala ka Beibeleng. (Ekisodo 6:3; Psalme 83:18) Hlatse ke motho yo a tsebatšago dikgopolo goba ditherešo tšeo a tlogago a di dumela.
Ka go re’alo, leina la rena la Dihlatse tša Jehofa le re hlaola re le sehlopha sa Bakriste bao ba tsebatšago therešo ka Jehofa, yena Mmopi wa dilo ka moka. (Kutollo 4:11) Re nea batho bohlatse ka tsela yeo re phelago ka yona le ka go boledišana le bona ka seo re ithutilego sona ka Beibeleng.—Jesaya 43:10-12; 1 Petro 2:12


text:
Segopotšo sa Lehu la Jesu
Re go laletša ka borutho gore o tlo gopola le rena lehu la Jesu. Hwetša lefelo la seboka leo le lego kgauswi le ga geno.
O a Laletšwa
Bošegong bja pele ga ge Jesu a ka hwa, o ile a laela barutiwa ba gagwe go gopola sehlabelo seo a bego a le kgauswi le go se dira. O ba boditše gore: “Dulang le dira se e le go nkgopola.”—Luka 22:19.
Ngwageng wo wa 2014, lehu la Jesu le tlo gopolwa ka Mošupologo, April 14, ka morago ga ge letšatši le diketše. Dihlatse tša Jehofa di laletša wena, ba geno le bagwera ba gago gore letšatšing leo le tlo kwa polelo e kopana yeo e hlalosago lebaka leo lehu la Jesu le lego bohlokwa.
Segopotšo se se tla ba gona lefelong la kgauswi le ga geno.


text:
MOROKAMI (KGATIŠO E ITHUTWAGO) FEBRUARY 2014
Tokollo ye e hlalosa ditiragalo tše di kgahlišago tšeo di lego go Psalme 45. Le gona e re thuša gore re tšeele Jehofa Modimo godimo e le Mohlokomedi wa rena, Mošireletši wa rena le Mogwera wa rena yo mogolo.
Retang Kriste
—Kgoši ya Letago!
Ditiragalo tše di kgahlišago tšeo di hlalositšwego go Psalme 45 di bolela’ng go rena lehono?
Thabelang Lenyalo la Kwana!
Monyadiwa ke mang, gona Kriste o be a dutše a mo lokišeletša bjang bakeng sa lenyalo le? Ke bomang bao ba tlago go thabela lenyalo le?
Mohlologadi wa Tsarepata o Ile a Putswa ka Baka la Tumelo ya Gagwe
Tsogo ya morwa wa mohlologadi yo e bile e nngwe ya ditiragalo tšeo di ilego tša matlafatša tumelo ya gagwe kudu. Re ka ithuta dithuto dife go yena?
Jehofa ke Mohlokomedi wa Rena le Mošireletši wa Rena
Tšeela Jehofa Modimo godimo ka ge e le Tatago rena wa legodimong. Ithute kamoo o ka matlafatšago tswalano ya gago le Modimo, yena Mohlokomedi wa rena yo Mogolo le Mošireletši wa rena.
Jehofa ke Mogwera wa Rena yo Mogolo
Ela hloko mohlala wa bagwera ba bagolo ba Jehofa Modimo e lego Aborahama le Gideone. Re swanetše go dira dilo dife gore re be bagwera ba Jehofa?
Dipotšišo tše Tšwago go Babadi
Bajuda ba lekgolong la pele la nywaga ba be ba na le mabaka afe a go ‘letela’ Mesia?
‘Bona Botse bja Jehofa’
Kgoši Dafida wa Isiraele ya bogologolo o ile a tšeela godimo tokišetšo ya Modimo ya borapedi bja therešo. Re ka thabela bjang borapedi bja therešo lehono?
Filimi Yeo e Nago le Nywaga e 100 Yeo e Agago Tumelo
Ngwageng wo filimi ya “Photo-Drama of Creation” e fetša nywaga e 100, e lego filimi yeo e bego e hlametšwe go thuša batho go ba le tumelo go Beibele e le Lentšu la Modimo.


c: application/epub+zip

text:
Lelokelelo la Dikagare
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
Pono ya Modimo ka go Kgoga ke Efe? 4
Na o Latswitše Senkgwa sa Bophelo? 7
Kholofelo ke Efe ka Bagologolo ba ka? 10
Batsomi ba Therešo ba Bararo ba Lekgolong la bo-16 la Nywaga —Ba Hweditše Eng? 12
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja 16
DIPOTŠIŠO TŠE DINGWE TŠA BEIBELE DI A ARABJA—Na re Swanetše go Bea Modimo Molato Bakeng sa go Tlaišega ga Rena?
(Lebelela ka tlase ga DITHUTO TŠA BEIBELE > DIPOTŠIŠO TŠA BEIBELE DI A ARABJA)
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | PONO YA MODIMO KA GO KGOGA
Go kgoga go bolaya batho ba bantši.
Go bolaile batho ba 100 000 000 nywageng e lekgolo e fetilego.
Go bolaya batho ba e ka bago ba 6 000 000 ka ngwaga.
Ka kakaretšo, go kgoga go bolaya motho o tee metsotswaneng e mengwe le e mengwe e tshelelago.
Le gona ga go bonagale boemo bjo bo tla kaonefala.
Ditsebi di akanyetša gore ge e ba maemo a a ka tšwela pele, ka 2030, palomoka ya bao ba hwago ngwaga le ngwaga ka baka la go kgoga e tla fihla go batho ba fetago 8 000 000. Le gona di akanyetša gore go kgoga go tla ba go bolaile batho ba 1 000 000 000 mafelelong a lekgolo la bo-21 la nywaga.
Motšoko ga o kgome bao ba kgogago feela. O kgoma le ditho tša lapa tšeo di šalago di phela ge motho yoo a bolawa ke motšoko, tša šala di imelwa maikwelong le ditabeng tša ditšhelete, e bile o kgoma le batho ba 600 000 bao ba sa kgogego eupša ba hwago ngwaga le ngwaga ka baka la go hema muši wa bao ba kgogago. Bothata bjo bo kgoma motho yo mongwe le yo mongwe ka ge ditshenyagalelo tša kalafo di dula di hlatloga.
Ka go se swane le mauba a mangwe a malwetši ao a dirago gore dingaka di nyake pheko, leuba le le a alafega e bile tharollo ya lona e a tsebja. Ngaka Margaret Chan, e lego molaodipharephare wa Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo ([World Health Organization]), o itše: “Leuba le la go kgoga le bakwa ke batho gomme go ka dirwa diphetogo tše dikgolo tša go le fediša ge go ka dirwa maiteko a mohlakanelwa a mebušo le batho ka kakaretšo.”
Maiteko a lefase ka bophara a go leka go fediša tlhobaboroko ye ya tša maphelo a foloditše. Go tloga ka August 2012, dinaga tše e ka bago tše 175 di ile tša dumelelana ka taba ya go gata megato ya go fediša go kgoga motšoko.* Lega go le bjalo, go na le tutuetšo e matla yeo e dirago gore leuba le le tseme medu. Ngwaga le ngwaga, intaseteri ya motšoko e senya diranta tše dibilione ka papatšo e le gore e goketše bareki ba bafsa, kudukudu basadi le bafsa bao ba dulago dinageng tšeo di hlabologago. Tsela yeo motšoko o lemalelwago gabonolo ka yona, e dira gore go bonagale eka o tla dula o lemaletšwe kudu ke batho ba bilione bao ba šetšego ba o lemaletše. Dipalopalo tša bao ba hwago di tla oketšega ka lebelo nywageng ya ka godimo ga e masome a mane e tlago, ka ntle le ge bao ga bjale ba kgogago ba ka tlogela.
Go bapatša motšoko le go o lemalela go dira gore batho ba bantši ba ikwe ba kgakgetšwe mokgweng wo woo ba nyakago go o tlogela. Naoko o bile le phihlelo yeo. O ile a thoma go kgoga ge e be e le mofsa. Ge a ekiša tsela yeo a bego a bona batho ba kgoga ka gona dipapatšong, o ile a ipona eka o bohlale. Le ge batswadi ba gagwe ba ile ba hwa ka baka la kankere ya maswafo, o ile a tšwela pele a kgoga le ge a be a godiša barwedi ba gagwe ba babedi. O dumela ka gore: “Ke be ke tshwenyegile gore nka ba le kankere ya maswafo e bile ke tshwenyegile ka boemo bja maphelo bja bana ba ka, eupša ke be ke sa kgone go kgaotša. Ke be ke nagana gore nka se tsoge ke kgaoditše go kgoga.”
Lega go le bjalo, Naoko o ile a kgaotša. O ile a hwetša tutuetšo ya gore a fenye mokgwa wo mothopong o swanago woo o thušitšego batho ba dimilione gore ba kgaotše go kgoga. Mothopo woo ke ofe? Hle tšwela pele ka go bala.
^ ser. 11 Megato ye e akaretša go ruta batho ka dikotsi tša go kgoga, go thibela intaseteri ya motšoko go bapatša motšoko, go rotoša lekgetho la motšoko le go hloma mananeo a go thuša batho gore ba kgaotše go kgoga.
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | PONO YA MODIMO KA GO KGOGA
Ge Naoko, yo go boletšwego ka yena sehlogong sa mathomo, a bolela ka ntwa yeo a e fentšego ya go tlogela go kgoga, o itše: “Ke ile ka kgona go fetoša bophelo bja ka ka ge ke be ke ithuta ka dika tša Modimo le morero wa gagwe.” Seo a ithutilego sona se hwetšagala ka Beibeleng. Le ge Beibele e sa bolele selo ka motšoko, e re thuša go kwešiša tsela yeo Modimo a lebelelago go kgoga ka yona.* Go ba bantši, go tseba seo go ba thušitše go lwantšha goba go kgaotša mokgwa wo. (2 Timotheo 3:16, 17) Anke re eleng hloko dikotsi tše tharo tšeo di tsebjago tše di bakwago ke go kgoga gomme re bone seo Beibele e se bolelago ka tšona.
Motšoko o na le se sengwe sa diokobatši tše di lemalelwago kudu seo se tumilego, e lego nicotine. E šoma bjalo ka seokobatši goba tagi. Go kgoga go tsenya nicotine ka bjokong kapejana e bile seo se direga leboelela. Ka ge nako le nako ge motho a kgoga go e ba le tekanyo e itšego ya nicotine yeo e tsenago mmeleng, ge a kgoga lepokisana le letee ka letšatši o ba a kgogile di-nicotine tše e ka bago tše 200 ka letšatši, e lego tekanyo ya godimo go feta ya go dirišwa ga tagi le ge e le efe. Go tsenya mo go bjalo ga nicotine mmeleng go dira gore tagi yeo e be e lemalelwago ka tsela e sa tlwaelegago. Ge mokgogi a šetše a lemaletše motšoko, o ikwa a se a felela ge a sešo a kgoga.
“Le bahlanka ba yoo le mo kwago.”—Baroma 6:16
Na ruri o ka kwa Modimo ge e ba o lemaletše motšoko?
Beibele e re thuša go ba le pono e nepagetšego ka taba ye ge e re: “Na ga le tsebe gore ge e ba le tšwela pele le ikgafela motho le ge e le mang le le bahlanka ba ba kwago, le bahlanka ba yoo le mo kwago?” (Baroma 6:16) Ge monagano wa motho le ditiro tša gagwe di laolwa ke go kganyoga motšoko, o thoma go ba lekgoba la mokgwa wo o lešago dihlong. Lega go le bjalo, Modimo yo leina la gagwe e lego Jehofa, o nyaka re lokologa mekgweng yeo e gobatšago mebele ya rena le yeo e senyago moya wa rena, e lego tshekamelo ya monagano wa rena. (Psalme 83:18; 2 Bakorinthe 7:1) Ka go re’alo, ge motho a dutše a tšeela Jehofa godimo le go mo hlompha, o lemoga gore Jehofa o swanelwa go newa se kaonekaone e bile a ka se kgone go mo nea sona ge e sa dutše e le lekgoba la mokgwa wo o bolayago. Go lemoga seo go tla nea motho matla a go tlogela dikganyogo tše di gobatšago.
Olaf, yo a dulago Jeremane, o ile a kgona go fenya temalelo ya gagwe ya nywaga e 16 ya go kgoga yeo a e thomilego ge a be a na le nywaga e 12. O itše: “Sekerete sa mathomo se be se bonagala se se na bothata. Eupša ge nywaga e dutše e eya, go kgoga go ile gwa fetoga bothata bjo bogolo. Nakong e nngwe ge ke be ke feletšwe ke disekerete, ke be ke ferekane kudu moo ke ilego ka tšea dikagare tša mašaledi a metšoko yeo e kgogilwego gomme ka a kgoboketša, ke moka ka a tatetša ka kuranta ya kgale. Ge ke nagana ka seo, ke a bona gore mokgwa wo o be o tloga o leša dihlong.” O kgonne bjang go kgaotša mokgwa wo o lešago dihlong wa go kgoga? O itše: “Taba e bohlokwa e be e le kganyogo ya go kgahliša Jehofa. Go rata ga Jehofa batho le kholofelo yeo a e neago go mphile matla a go kgaotša mokgwa wo gatee ya ba moka.”
The Tobacco Atlas e re: “Go na le bohlatse bja thutamahlale bjoo bo bontšhago gore go kgoga motšoko go gobatša mo e ka bago karolo e nngwe le e nngwe ya mmele e bile go oketša dipalopalo tša batho bao ba babjago le bao ba hwago.” Go tsebja gabotse gore go kgoga go baka malwetši ao a sa fetelego a bjalo ka kankere, bolwetši bja pelo le malwetši a mangwe a maswafo. Eupša go ya ka Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo (World Health Organization [WHO]), go kgoga ke sebaki se segolo sa mahu ao a bakwago ke malwetši a fetelago, a bjalo ka bolwetši bja mafahla.
“O rate Jehofa Modimo wa gago ka pelo ya gago ka moka, ka moya wa gago ka moka le ka monagano wa gago ka moka.”—Mateo 22:37
Na o bontšha gore o rata Modimo le go mo hlompha ge e ba o goboša mmele woo Modimo a go neilego wona ka go itšhilafatša ka mokgwa wo?
Jehofa Modimo o re ruta ka Lentšu la gagwe Beibele gore re be le pono e nepagetšego ka maphelo a rena, mebele ya rena le bokgoni bja rena. Morwa wa gagwe e lego Jesu o bontšhitše taba ye ge a be a re: “O rate Jehofa Modimo wa gago ka pelo ya gago ka moka, ka moya wa gago ka moka le ka monagano wa gago ka moka.” (Mateo 22:37) Go molaleng gore Modimo o nyaka gore re diriše maphelo le mebele ya rena gabotse gomme re di sware ka tlhompho. Ge re dutše re ithuta ka Jehofa le dikholofetšo tša gagwe, re tla rata le go tšeela godimo dilo ka moka tšeo a re diretšego tšona. Se se tla re tutueletša go kgaotša selo le ge e le sefe seo se šilafatšago mebele ya rena.
Jayavanth, e lego ngaka ya kua India, o kgogile motšoko ka nywaga e 38. O itše: “Ke ithutile ka dikotsi tša go kgoga dimakasineng tša kalafo. Ke be ke tseba gore go kgoga go fošagetše e bile ke be ke eletša balwetši ba ka gore ba kgaotše mokgwa wo. Eupša nna ke be ke palelwa go dira seo, gaešita le ge ke ile ka leka ka makga a mahlano goba a tshelelago.” Ke’ng seo se mo thušitšego gore a feleletše a kgaoditše go kgoga? O laodiša ka gore: “Ke ile ka kgaotša go kgoga ke thušwa ke go ithuta Beibele. Go nyaka go kgahliša Jehofa go ntutueleditše go kgaotša gateetee.”
Muši woo motho a o ntšhago ge a kgoga le woo o kuelelago go tšwa motšokong o kotsi. Ge motho yo mongwe a hema muši woo a ka swarwa ke kankere le malwetši a mangwe, e bile ngwaga le ngwaga muši wo o bolaya batho ba 600 000 bao ba sa kgogego, kudukudu basadi le bana. Pego ya WHO e lemoša ka gore: “Ge motho yo mongwe a hema muši wo o ba kotsing e kgolo.”
“O rate moagišani wa gago ka mokgwa wo o ithatago ka wona.”—Mateo 22:39
Na ruri o rata moagišani wa gago le ba lapa leno ge e ba o kgoga pele ga bona?
Go ya ka Jesu, ka morago ga molao wo o rego re rate Modimo go latela wo o rego re rate moagišani—ba malapa a rena, bagwera le batho ba bangwe bao re phelago le bona. O itše: “O rate moagišani wa gago ka mokgwa wo o ithatago ka wona.” (Mateo 22:39) Ge e ba re phegelela mokgwa wo o gobatšago bao re phelago le bona, gona ga re bontšhe gore re rata moagišani. Lerato la kgonthe le re šušumeletša gore re latele keletšo ya Beibele e rego: “Anke yo mongwe le yo mongwe a tšwele pele a tsoma seo se holago motho yo mongwe, e sego seo se holago yena a nnoši.”—1 Bakorinthe 10:24.
Armen, yo a dulago kua Armenia, o gopola gore: “Ka ge ba lapa lešo ba be ba kgongwa ke motšoko, ba ile ba nkgopela gore ke kgaotše go kgoga. Ke be ke sa nyake go dumela gore o be o ka se ba sware gabotse.” Ge a hlalosa seo se fetošitšego pono ya gagwe, o re: “Go ithuta Beibele le go rata Jehofa go nthušitše gore ke kgaotše go kgoga le go dumela gore go be go le kotsi e sego feela go nna eupša gape le go bao ke dulago le bona.”
Go ithuta Beibele go thušitše Olaf, Jayavanth, gotee le Armen gore ba tlogele mokgwa wo o lešago dihlong woo o bego o gobatša bona le ba bangwe. Ga se ba kgona go kgaotša feela ka baka la go tseba gore go kgoga go kotsi eupša ba dirile se ka gobane ba rata Jehofa e bile ba rata go mo kgahliša. Tema e bohlokwa yeo e kgathwago ke lerato e bontšhitšwe go 1 Johane 5:3, yeo e rego: “Se ke seo lerato la Modimo le se bolelago, gore re boloke ditaelo tša gagwe gomme ditaelo tša gagwe ga di boima.” Ke therešo gore go latela melao ya motheo ya Beibele ga se ka mehla go tla bago bonolo, eupša ge motho a šušumetšwa ke go rata Modimo kudu, go mo kwa go ka se be boima.
Ga bjale Jehofa Modimo o diriša lenaneo la go ruta batho la lefase ka bophara go thuša batho ba dimilione gore ba kgaotše go ba makgoba a motšoko. (1 Timotheo 2:3, 4) Go se go ye kae, a diriša Mmušo wa gagwe—pušo ya legodimong yeo e laolwago ke Morwa wa gagwe, Jesu Kriste—Jehofa o tla fediša tshepedišo ya kgwebo yeo e tletšego megabaru yeo e dirilego batho ba dimilione gore e be makgoba a motšoko. Leuba la go kgoga o tla le fedišetša sa ruri gomme a dira gore batho bao ba kwago ba be le mebele le menagano e phethagetšego.—Jesaya 33:24; Kutollo 19:11, 15.
Ge e ba o katana le go kgaotša go kgoga, o se ke wa fela matla. Ka go ithuta go rata Jehofa le go tšeela godimo tsela yeo a lebelelago go kgoga ka yona, le wena o tla hwetša matla a nyakegago gore o kgaotše go kgoga. Dihlatse tša Jehofa di ka rata go go bontšha tsela e kaone ya go ithuta le go diriša melao ya motheo ya Beibele. Kgodišega gore ge e ba o nyaka Jehofa a go thuša go kgaotša go lemalela motšoko, o tla go nea matla ao o a hlokago.—Bafilipi 4:13.
^ ser. 3 Go kgoga mo re bolelago ka gona ke go kgoga motšoko ka go lebanya go tšwa go disekerete, disikara, dipeipi goba diphaephe. Lega go le bjalo, melao ya motheo yeo go bolelwago ka yona mo e šoma le tabeng ya go sohla motšoko, go kgoga seneifi, disekerete tša elektroniki tšeo di nago le nicotine le ditšweletšwa tše dingwe tša motšoko.
BAO ba bonago lefelo ba be ba swerwe ke tlala. Go etela lefelo la histori la motse wa bogologolo wa Betlelehema go be go ba dirile gore ba dume dijo le gona ba be ba duma go ja dijo feela tše di tlwaelegilego. Yo mongwe wa bona o ile a bona lebenkele la go jela leo le bego le rekiša falafel—senkgwa sa pita seo se tsentšwego dinawa tše bose kudu, ditamati, dieie le merogo e mengwe. Go ja senkgwa seo se sebose go ile gwa ba fa matla a gore ba tšwele pele ka leeto.
Batho ba ba go tlo bona lefelo ba be ba sa tsebe gore go ja senkgwa seo sa pita ka letšatši leo e be e le tiragalo e kgahlišago kudu ya histori yeo e sa kago ya direga go ba bantši. Leina Betlelehema le bolela “Ngwako wa Senkgwa,” gomme senkgwa se be se apewa lefelong leo ka nywaga e diketekete. (Ruthe 1:22; 2:14) Lehono senkgwa sa pita ke se sengwe sa dinkgwa tše di tlwaelegilego kudu kua Betlelehema.
Moo e ka bago nywaga e dikete tše nne e fetilego, kgauswi le borwa bja Betlelehema, mosadi wa Aborahama e lego Sara o ile a ‘apea dinkgwa’ go fepa baeng ba bararo bao a bego a sa ba letela. (Genesi 18:6) “Bupi bja mathume” bjo Sara a ilego a bo diriša bo ka ba bo be bo dirilwe ka korong ya emmer goba ka garase. Sara o be a swanetše go apea senkgwa se kapejana e bile go ka direga gore o ile a se apea maswikeng a go fiša.—1 Dikgoši 19:6.
Lapa la Aborahama le be le ikapeela senkgwa, go etša ge pego ye e bontšha. Ka ge Sara le bahlanka ba gagwe ba be ba phela bophelo bja go huduga gantši, ba be ba ka se apee senkgwa ka dibešong tšeo ka tlwaelo di bego di dirišwa kua Uri, motseng wa gabo. O ile a apea senkgwa ka bupi bja mathume bjo bo dirilwego ka mabele a tikologong yeo. Wo e be e le mošomo o thata woo o bego o dirwa ka tšhilo mohlomongwe le lehudu le mose.
Nywaga e makgolo a mane ka morago, Molao wa Moshe o ile wa laela gore motho ga se a swanela go tšeelwa tšhilo e le seswareledi ka ge e be e le “mokgwa wa motho yoo wa go iphediša.” (Doiteronomio 24:6) Modimo o be a lebelela tšhilo e le selo sa bohlokwa ka gobane ka ntle le yona lapa le be le ka se kgone go itirela senkgwa sa letšatši.—Bona lepokisi leo le rego “Go Šila le go Apea Senkgwa Letšatši le Letšatši Mehleng ya Beibele.”
Mangwalo a bolela ka senkgwa ka makga a e ka bago a 350, le gona bangwadi ba Beibele ba be ba fela ba diriša senkgwa e le lehlalosetšagotee la dijo. Jesu o bontšhitše gore bao ba hlankelago Modimo ba ka rapela ka kgodišego gore: “Re nee lehono dijo tša rena tša letšatši le.” (Mateo 6:11) Jesu mo o bontšha gore re ka holofela gore Modimo o tla re nea dinyakwa tša rena tša letšatši le letšatši.—Psalme 37:25.
Lega go le bjalo, go na le selo se sengwe sa bohlokwa kudu go feta dijo. Jesu o itše: “Motho a ka se phele ka senkgwa feela, eupša o tla phela le ka polelo e nngwe le e nngwe e tšwago molomong wa Jehofa.” (Mateo 4:4) Mantšu a gagwe a be a bolela ka nako yeo Baisiraele ba bego ba ithekgile ka mo go feletšego ka Modimo gore a ba hlokomele. Se se thomile gateetee ge Baisiraele ba se na go tloga Egipita. Go be go šetše go fetile mo e ka bago kgwedi ga e sa le go tloga mola ba tsenago Leganateng la Sinai gomme ba be ba thoma go felelwa ke dijo. Ka ge ba be ba tšhošitšwe ke go bolawa ke tlala lešokeng leo le omilego, ba ile ba thoma go ngongorega o šoro ka gore: ‘Re be re eja senkgwa re khora’ kua Egipita.—Ekisodo 16:1-3.
Ga go pelaelo gore senkgwa sa Egipita se be se le bose. Mehleng ya Moshe, ditsebi tša go apea dinkgwa di be di nea Baegipita dinkgwa le dikuku tše dintši tše di sa swanego. Eupša Jehofa o be a sa ikemišetša go tlogela batho ba gagwe ba se na senkgwa sa mohuta le ge e le ofe. O ile a holofetša gore: “Bjale ke le nešetša senkgwa go tšwa magodimong.” Go etša ge a holofeditše, senkgwa se se tšwago legodimong se be se ena mesong, e lego “mafoforana a manyenyane” ao a bego a swana le phoka goba šobane. Ge ba bona senkgwa se la mathomo, Baisiraele ba ile ba botšiša gore: “Ke eng tše?” Moshe o ile a ba botša gore: “Ke senkgwa seo Jehofa a le neilego sona gore e be dijo tša lena.” Ba ile ba se bitša manna,* gomme ba ile ba tšwela pele ba eja senkgwa se ka nywaga e latelago e 40.—Ekisodo 16:4, 13-15, 31.
Go ka direga gore mathomong Baisiraele ba ile ba kgahlwa ke mohlolo wa manna. Tatso ya wona e be e le bjalo ka “dinkgwa tše di nago le dinose,” e bile e le a mantši bakeng sa batho ka moka. (Ekisodo 16:18) Eupša ge nako e dutše eya, ba ile ba thoma go gopola dijo tša mehutahuta tšeo ba bego ba di ja kua Egipita. Ba ile ba ngongorega ka gore: “Mahlo a rena ga a bone selo ge e se manna feela.” (Numeri 11:6) Ka morago ba ngongorega o šoro ba re: “Meoya ya rena e hlaswa senkgwa se seo se nyatšegago.” (Numeri 21:5) “Senkgwa se se tšwago legodimong” se ile sa thoma go se sa ba tsefela gomme sa ba tlapela.—Psalme 105:40.
Go molaleng gore go swana le dilo tše dingwe, senkgwa le sona se ka tšeelwa fase gabonolo. Eupša Beibele e bolela ka senkgwa se sengwe se se kgethegilego kudu seo se sa swanelago go tšeelwa fase. Senkgwa se, seo Jesu a se swantšhitšego le manna ao Baisiraele ba sa kago ba bontšha tebogo ya ona, se ka re hola ka mo go sa felego.
Jesu o boditše batheetši ba gagwe gore: “Ke nna senkgwa sa bophelo. Borakgolokhukhu ba lena ba jele manna lešokeng, eupša ba hwa. Se ke senkgwa se se theogilego legodimong, e le gore motho le ge e le ofe a se je gomme a se hwe. Ke nna senkgwa se se phelago se se theogilego legodimong; ge e ba motho le ge e le ofe a eja senkgwa se o tla phela ka mo go sa felego; ruri senkgwa seo ke tlago go se nea ke nama ya ka yeo ke e neago bakeng sa bophelo bja lefase.”—Johane 6:48-51.
Bontši bja batheetši ba Jesu ga se ba ka ba kwešiša seswantšho seo a se dirišitšego ge a be a bolela ka “senkgwa” le “nama.” Lega go le bjalo, seswantšho se se be se tloga se swanela. Senkgwa sa kgonthe se be se fepa Bajuda letšatši le letšatši, go etša ge manna a ile a fepa Baisiraele ka nywaga e 40 lešokeng. Le ge manna e be e le mpho e tšwago go Modimo, a be a sa nee batho bophelo bjo bo sa felego. Ka lehlakoreng le lengwe, sehlabelo sa Jesu se nea moputso o bjalo go bao ba dumelago go yena. Ka kgonthe ke yena “senkgwa sa bophelo.”
Mohlomongwe ge o swerwe ke tlala, o nyaka senkgwanyana. Le gona o ka leboga Modimo ka go go nea “senkgwa [sa gago] sa letšatši le letšatši.” (Mateo 6:11, The New English Bible) Ge re ipshina ka dijo tše di rothišago mare, anke re se lebale bohlokwa bja “senkgwa sa bophelo,” Jesu Kriste.
Re ka bontšha bjang gore ka go fapana le Baisiraele ba mehleng ya Moshe bao ba se nago tebogo, rena ga re tšeele fase senkgwa se se bohlokwa? Jesu o itše: “Ge e ba le nthata, le tla boloka ditaelo tša ka.” (Johane 14:15) Ka go latela ditaelo tša Jesu, re na le tebelelo ya go ja senkgwa seo se tla re thabišago ka mo go sa felego.—Doiteronomio 12:7.
^ ser. 10 Lentšu “manna” le ka ba le etšwa lentšung la Seheberu e lego “man hu’?” leo le bolelago gore “ke eng tše?”
GO KILE gwa ba le sehlogo sa ditaba se se kgahlišago kudu seo se bego se le kuranteng ya kua Korea yeo e bitšwago The Chosun Ilbo. Se be se na le potšišo e rego: “‘Shim Cheong wa Pelo e Botse,’ Yoo a Bego a sa Tsebe Selo ka Jesu—Na o Ile Diheleng?”
Sehlogo seo se be se galefiša ba bangwe ka ge Shim Cheong e be e le kgarebe e ratwago ya nonwane ya Makorea yeo e ilego ya gafa bophelo bja yona go thuša tatago yona wa sefofu. Go theoša le nywaga, e be e hlompšha kudu ke batho ba bantši. Ge e le gabotse, kua Korea, Shim Cheong o lebelelwa e le mohlala o mobotse wa go ba morwedi wa go ikgafa.
Go batho ba bantši, kgopolo ya gore motho yo bjalo o tla tlaišwa mollong wa dihele ka ge e be e se Mokriste yo a kolobeditšwego e be e sa loka e bile e be e kgopiša. Go ba gona, taba ye e swanetše go ba e diregile kgale pele molaetša wa Kriste o ka bolelwa motsaneng wa gabo.
Sehlogong se sa kuranta go be go ena le poledišano le moruti. O ile a botšišwa gore ge e ba batho ka moka bao ba hwilego ba sa tsebe selo ka Jesu ba lahletšwe mollong wa dihele. O arabile ka gore: “Ga re tsebe. Re fo ipotša gore go na le Seo Modimo a Tlago go se Dira [ka batho ba bjalo].”
The New Catholic Encyclopedia e re: “Kolobetšo e bohlokwa gore motho a phološwe. Go etša ge Kriste a boletše, ntle le gore motho a tswalwe gape ka meetse le Moya o Mokgethwa, a ka se tsene Mmušong wa Modimo (Jn 3.5).” Ka baka la se, ba bangwe ba dumela gore bao ba hwilego ba sa kolobetšwa ba lahlelwa mollong wa dihele goba ba tlaišwa ka tsela e itšego ka morago ga lehu.
Lega go le bjalo, go na le batho ba bangwe ba bantši bao ba rego tumelo yeo ga e kwagale. Batho ba dimilione ba hwile ba sa tsebe selo ka Beibele. Na ba swanelwa ke tlaišo ya ka mo go sa felego? Beibele e re’ng ka taba ye?
Beibele e bolela ka mo go kwagalago gore Modimo ga se a hloya bao ba bego ba phela ba sa tsebe melao ya gagwe. Ditiro 17:30 e re kgonthišetša ka gore: “Modimo o hlokomologile dinako tša go se tsebe mo go bjalo.” Ka gona, Beibele e holofetša eng ka bao ba hwilego ba sa hwetša sebaka sa go ithuta ka Modimo?
Karabo ya potšišo ye e ka hwetšwa tseleng yeo Jesu a ilego a araba sesenyi seo se bego se kokotetšwe kgauswi le yena. Monna yoo o ile a re go Jesu: “O nkgopole ge o tsena Mmušong wa gago.” Jesu o ile a araba ka gore: “Ruri ke go botša lehono, o tla ba le nna Paradeiseng.”—Luka 23:39-43.
Na Jesu o be a holofetša monna yo gore o tla ya legodimong? Aowa. Monna yo o be a sa “tswalwa gape” ka meetse le moya, e lego senyakwa sa pele sa go tsena Mmušong wa magodimo. (Johane 3:3-6) Go e na le moo, Jesu o be a holofetša monna yoo gore o tla phela gape Paradeiseng. Ka ge e be e le Mojuda, monna yo o swanetše go ba a be a tlwaelane le go phela Paradeiseng—serapeng sa Edene—seo se hlaloswago pukung ya pele ya Beibele. (Genesi 2:8) Kholofetšo ya Jesu e neile monna yo kholofelo ya go tsošetšwa Paradeiseng yeo e tlago go tsošološwa lefaseng.
Ge e le gabotse, Beibele e holofetša “tsogo ya ba lokilego gotee le ba sa lokago.” (Ditiro 24:15) “Ba sa lokago” ke bao ba bego ba sa phele ka melao ya Modimo ya go loka ka ge ba be ba sa tsebe thato ya Modimo. Jesu o tla tsoša sesenyi sa go se loke seo se boletšego le yena, gotee le ba dimilione goba mohlomongwe ba dibilione bao ba hwilego ba sa tsebe Modimo. Ke moka, lefaseng la Paradeise, ba tla rutwa melao ya Modimo gomme ba tla newa sebaka sa go bontšha gore ba rata Modimo ka go kwa ditaelo tša gagwe.
Ge ba sa lokago ba tsošwa, na ba tla ahlolwa go ya ka ditiro tša bona tša nako e fetilego? Aowa. Baroma 6:7 e re: “Yo a hwilego o hunologile sebeng sa gagwe.” Ba sa lokago ba tla be ba lefeletše dibe tša bona ka go hwa. Ka gona, ba tla ahlolwa go ya ka seo ba se dirago ka morago ga tsogo ya bona, e sego go ya ka mediro ya bona ya pele ba ehwa. Ba tla holega bjang?
Ka morago ga tsogo, ba sa lokago ba tla ba le sebaka sa go ithuta melao ya Modimo, yeo e tlago go utollwa ge go bulwa mangwalo a go phuthwa a seswantšhetšo. Ke ka nako yeo moo ba tlago go ahlolwa ‘go ya ka mediro ya bona,’ go bona ge e ba ba tla kwa melao ya Modimo goba aowa. (Kutollo 20:12, 13) Go bontši bja bao ba sa lokago, se e tla ba e se sebaka sa bobedi, eupša e tla ba e le sebaka sa bona sa pele sa kgonthe sa gore ba hwetše bophelo bjo bo sa felego mo lefaseng ka go ithuta le go dira thato ya Modimo.
Thuto ye ya Beibele e thušitše ba bantši go ba le tumelo gape go Modimo. Yeong Sug e bile yo mongwe wa batho ba bjalo. O godišitšwe e le Mokatholika yoo a ineetšego. Ditho tša lapa labo e be e le baruti. Ka ge a be a rata go ba moitlami wa mosadi, o ile a ya go dula moo go dulago basadi ba baitlami. Ka morago, o ile a tlogela ka ge a be a nyamišitšwe ke seo a se bonego moo. Go feta moo, o be a sa kgone go kwešiša thuto ya mollo wa dihele ka baka la gore o be a nagana gore go tlaiša batho mollong wa dihele ga go bontšhe toka goba lerato.
Ke moka, Hlatse ya Jehofa e ile ya bontšha Yeong Sug mantšu a a tšwago ka Beibeleng: “Bao ba phelago ba a tseba gore ba tlo hwa; eupša ge e le bahu ga ba tsebe selo le gatee.” (Mmoledi 9:5) Hlatse yeo e mo thušitše go bona gore bagologolo ba gabo ga ba tlaišwe mollong wa dihele. Go e na le moo, ba robetše lehung, ba emetše tsogo.
Ka ge a tseba gore batho ba bantši ga se ba ka ba kwa therešo e tšwago Beibeleng, Yeong Sug o ile a tšeela godimo mantšu a Jesu ao a hwetšwago go Mateo 24:14 a rego: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka gore e be bohlatse go ditšhaba tšohle, ke moka bofelo bo tla tla.” Ga bjale o bolela ditaba tše dibotse le go botša ba bangwe ka kholofelo ya gagwe e kgahlišago yeo e theilwego Beibeleng.
Beibele e re botša gore: “Modimo ga a bebe sefahlego, eupša setšhabeng se sengwe le se sengwe motho yo a mmoifago gomme a dira se se lokilego o a amogelega go yena.” (Ditiro 10:34, 35) Ye ke yona toka yeo ka moka re ka e letelago go Modimo, yoo ‘a ratago toko le toka.’—Psalme 33:5.
“THEREŠO ke eng?” Ye ke potšišo yeo Pontio Pilato, mmuši wa Moroma wa Judea wa lekgolong la pele la nywaga, a ilego a e botšiša Jesu yo a bego a sekišwa ke mmuši yoo. (Johane 18:38) Ke therešo gore ge e le gabotse Pilato o be a sa nyake therešo. Go e na le moo, potšišo ya gagwe e be e bontšha go belaela goba go ba le lenyatšo. Go bonagala Pilato a be a lebelela therešo e le selo seo motho a ka ikgethelago sona goba a ilego a se rutwa gore a se dumele; go be go se na tsela yeo ge e le gabotse motho a ka tsebago therešo ka yona. Batho ba bantši lehono ba nagana ka tsela e bjalo.
Badumedi ba lekgolong la bo-16 la nywaga ba kua Yuropa ba ile ba lebeletšana le boemo bjo thata mabapi le seo ba swanetšego go se dumela e le therešo. Ka ge ba godišitšwe ba dumela gore mopapa o neilwe matla ka moka le gore o phagametše dithuto tše dingwe tša kereke, ba ile ba lebeletšana le dikgopolo tše difsa tšeo di bakilwego ke Mpshafatšo, yeo ka nako yeo e bego e apareditše kua Yuropa. Ba be ba swanetše go dumela eng? Ba be ba tla tseba therešo bjang?
Nakong yeo, gare ga batho ba bangwe ba bantši go be go na le banna ba bararo bao ba bego ba ikemišeditše go tsoma therešo.* Ba kgonne bjang go kgethologanya therešo go maaka? Le gona ba hweditše eng? Anke re boneng.
Wolfgang Capito e be e le lesogana leo le nweletšego kudu ditumelong tša bodumedi. Ka ge Capito a be a ithutela tša bongaka, tša molao le tša thutatumelo, o ile a ba moruti wa motseng ka 1512 gomme a ba moruti wa mašole ka tlase ga mopišopomogolo wa Mainz.
Mathomong, Capito o ile a leka go fokodiša phišego ya Bampshafatši bao ba bego ba phatlalatša molaetša wo o bego o sa sepedišane le dithuto tša Katholika. Lega go le bjalo, go se go ye kae, Capito o ile a thoma go thekga mpshafatšo. O ile a dira’ng? Radihistori e lego James M. Kittelson o ngwala gore ge Capito a be a rutwa dithuto tše di fapafapanego, o be a dumela gore “mothopo o kaonekaone woo ba bego ba ka hlahloba seo ba se bolelago e be e le Beibele, ke yona feela yeo e nago le therešo.” Ka go re’alo, Capito o ile a phetha ka gore dithuto tša kereke tša gore senkgwa le beine di fetoga mmele le madi a kgonthe a Jesu le go rapela bakgethwa di be di sa thewa Mangwalong. (Bona lepokisi le le rego: “Bona ge e ba Dilo tše di be di le Bjalo.”) Ge a be a tlogela maemo a gagwe a phagamego a go ba ka tlase ga mopišopomogolo ka 1523, Capito o ile a hudugela motseng wa Strasbourg, e lego lefelo leo mpshafatšo ya bodumedi e bego e tsemile medu ka nako yeo.
Legae la Capito kua Strasbourg le ile la fetoga lefelo leo go kopanago batho bao ba sa dumelelanego ka ditaba tša bodumedi e bile ga go pelaelo gore ditaba tše dintši tša bodumedi le dithuto tše dingwe tša Beibele di be di ahlaahlwa moo. Le ge Bampshafatši ba bangwe ba be ba sa dutše ba thekga thuto ya Boraro Botee, puku ya The Radical Reformation e re dingwalwa tša Capito “di be di sa bolele ka thuto ya Boraro Botee.” Ka baka la’ng? Ka gobane Capito o be a kgahlilwe kudu ke tsela yeo rathutatumelo wa Mosepanishi e lego Michael Servetus a bego a diriša ditemana tša Beibele go ganetša thuto ya Boraro Botee.*
Go latola thuto ya Boraro Botee go be go ka ba le mafelelo a sa kgahlišego, ka gona Capito o be a le šedi go bolela maikwelo a gagwe phatlalatša. Lega go le bjalo, dingwalwa tša gagwe di bontšha gore a ka ba a ile a belaela thuto ya Boraro Botee ka sephiring le pele a ka kopana le Servetus. Ka morago, moruti yo mongwe wa Katholika o ngwadile gore Capito le badirišani ba gagwe ba ile ba “tšwela pele ba boledišana ka taba ye ka sephiring, go se na setho se sengwe sa kereke—ba bolela le ka dithuto tše dingwe tša bodumedi; [gomme] ba gana ye ya Boraro Botee bjo Bokgethwakgethwa.” Ngwagakgolo ka morago, Capito e be e le wa mathomothomo go bangwadi ba tsebjago bao ba bego ba ganetša Boraro Botee.
Capito o be a dumela gore Beibele ke mothopo wa therešo. O itše: “Anke Beibele le molao wa Kriste di dule di na le matla go feta thutatumelo.” Go ya ka Dr. Kittelson, Capito “o gateletše gore sebaki se segolo sa go palelwa ga diithuti tša thutatumelo e be e le ka baka la go hlokomologa ga tšona Mangwalo.”
Martin Cellarius (yoo gape a tsebjago e le Martin Borrhaus), e lego lesogana leo le bego le dula le Capito ka 1526, le yena o be a na le kganyogo ye e tšwago pelong ya go ithuta therešo go tšwa Lentšung la Modimo.
Cellarius o belegwe ka 1499, e be e le morutwana yo mafolofolo wa thutatumelo le filosofi. O ile a amogela mošomo wa go ruta kua Wittenberg, Jeremane. Ka ge Mpshafatšo e be e thekgwa kudu kua Wittenberg, gateetee Cellarius o ile a tlwaelana le Martin Luther le ba bangwe bao ba bego ba nyaka gore go mpshafatšwe dithuto tša kereke. Cellarius o be a ka kgethologanya bjang seo e fo bago dikgopolo tša batho therešong ya Mangwalo?
Go ya ka puku ya Teaching the Reformation, Cellarius o be a dumela gore kwešišo ya kgonthe e be e tlišwa “ke go bala Mangwalo ka mafolofolo, go dula o bapiša Mangwalo ka bowona le ka thapelo yeo e sepedišanago le boitsholo.” Cellarius o ile a hwetša’ng ge a be a hlahloba Beibele?
Ka July 1527, Cellarius o ile a ngwala seo a se hweditšego ka pukung yeo e bitšwago On the Works of God. O ngwadile gore ditirelo tša kereke tše bjalo ka gore senkgwa le beine di fetoga mmele le madi a kgonthe a Jesu, di be di fo ba di swantšhetša selo se itšego. Go ya ka Moprofesara Robin Barnes, puku ya Cellarius e ile ya ba ya “bolela ka tlhathollo ya diporofeto tša mangwalo tša nakong e tlago moo tshenyego le tlaišego di bego di tla latelwa ke go tsošološwa ga legohle le go phethagatšwa ga diporofeto tšeo.”—2 Petro 3:10-13.
Seo se lemogegago ke mantšu a makopana ao a boletšwego ke Cellarius mabapi le semelo sa Jesu Kriste. Gaešita le ge a sa ka a ganetša thuto ya Boraro Botee ka go lebanya, Cellarius o bontšhitše phapano magareng ga “Tate wa Legodimong” le “Morwa wa gagwe Jesu Kriste,” le gona o ile a ngwala gore Jesu e be e le yo mongwe wa medimo e mentši le barwa ba Modimo ramatlaohle.—Johane 10:34, 35.
Pukung ya gagwe ya Antitrinitarian Biography (ya 1850), Robert Wallace o ngwadile gore dingwalwa tša Cellarius di be di sa latele thuto ya Boraro Botee ya bo-orthodox yeo e bego e tlwaelegile lekgolong la bo-16 la nywaga.* Ka go re’alo, diithuti tše mmalwa di phethile ka gore Cellarius o swanetše go ba a be a ganetšana le thuto ya Boraro Botee. O hlalositšwe e le se sengwe sa didirišwa tša Modimo “go nweletšeng tsebo ya Modimo wa therešo le Kriste.”
Mo e ka bago ka 1527, Wittenberg e ile ya ba legae la rathutatumelo Johannes Campanus, yo a bego a lebelelwa e le seithuti se segologolo sa mehleng ya gagwe. Gaešita le ge Campanus a be a dula moo mpshafatšo ya bodumedi e bego e direga gona, o be a sa rate dithuto tša Martin Luther. Ka baka la’ng?
Campanus o be a sa thekge thuto ya gore senkgwa le beine di fetoga mmele le madi a kgonthe a Kriste le thuto ya gore senkgwa le beine di tšwela pele di le gotee le mmele wa Kriste.* Go ya ka mongwadi André Séguenny, Campanus o be a dumela gore “Senkgwa se tla dula e le senkgwa, eupša ka ge e le tirelo, se emela nama ya Kriste.” Lekgotleng la Marburg ka 1529 moo go bego go na le seboka seo se bego se ahlaahla dipotšišo tšona tše, Campanus ga se a dumelelwa gore a bolele seo a ithutilego sona Mangwalong. Ka morago ga moo, o ile a hlanogelwa ke Bampshafatšigotee le yena kua Wittenberg.
Bampshafatši ba be ba galefišitšwe kudu ke ge Campanus a be a dumela gore Tate, Morwa le moya o mokgethwa ga se selo setee. Pukung ya gagwe ya 1532 ya Restitution, Campanus o ile a ruta gore Jesu le Tatagwe ke batho ba babedi bao ba sa swanego. O hlalositše gore Tate le Morwa ke “batee,” go fo swana le ge go thwe monna le mosadi ke “nama e tee”—ke batee, gaešita le ge e le batho ba babedi. (Johane 10:30; Mateo 19:5) Campanus o ile a lemoga gore Mangwalo a diriša papišo e swanago go bontšha gore Tate o laola Morwa: “Hlogo ya mosadi yona ke monna; hlogo ya Kriste yona ke Modimo.”—1 Bakorinthe 11:3.
Go thwe’ng ka moya o mokgethwa? Le tabeng ye, Campanus o ile a lebelela ka Beibeleng, a ngwala gore: “Ga go na mo Mangwalo a thekgago taba ya gore Moya o Mokgethwa ke motho wa boraro . . . Moya wa Modimo o tšewa e le matla ao a a dirišago go laola dilo, ka kgopolo ya gore Modimo o rulaganya le go phetha dilo ka moka a diriša matla a gagwe a moya.”—Genesi 1:2.
Luther o ile a bitša Campanus gore ke morogaki le lenaba la Morwa wa Modimo. Mompshafatši yo mongwe o ile a nyaka gore Campanus a bolawe. Lega go le bjalo, Campanus o be a sa boife. Go ya ka The Radical Reformation, “Campanus o be a kgodišegile gore go se kwešiše seo Beibele le baapostola ba se dumelago mabapi le bohlogo bja Modimo le bja monna, go ile gwa dira gore Kereke e we.”
Campanus o be a sa ikemišetša go rulaganya sehlopha sa bodumedi. Maiteko a gagwe a go tsoma therešo “gare ga dihlotswana le bahlanogi ka moka” a ile a folotša. Ka gona o ile a holofela gore Kereke ya Katholika, ka go diriša tsošološo, e be e tla bušetša thuto ya kgonthe ya Bokriste. Lega go le bjalo, balaodi ba Katholika ba ile ba feleletša ba golegile Campanus, gomme a ka ba a ile fetša nywaga ya ka godimo ga e 20 a le kgolegong. Boradihistori ba nagana gore o hwile mo e ka bago ka 1575.
Go ithuta Beibele ka mafolofolo go thušitše Capito, Cellarius, Campanus le ba bangwe gore ba kgetholle therešo go maaka. Le ge e se diphetho ka moka tšeo di fihleletšwego ke batsomi ba ba therešo tšeo di bego di dumelelana ka botlalo le Beibele, banna ba ka boikokobetšo ba ile ba hlahloba Mangwalo gomme ba tšeela godimo therešo yeo ba bego ba ithuta yona.
Moapostola Paulo o kgothaleditše Bakristegotee le yena gore: “Kgonthišetšang dilo tšohle; kgomarelang se sebotse.” (1 Bathesalonika 5:21) Dihlatse tša Jehofa di gatišitše puku e nago le sehlogo se swanetšego se se rego Ke Eng Seo ge e le Gabotse Beibele e se Rutago? gore di go thuše go tsoma therešo. Ge o nyaka go ikhweletša kopi ya mahala ya puku ye, hle bona letlakala 16 la makasine wo goba o etele Wepesaete ya rena ya jw.org/nso.
^ ser. 4 Bona lepokisi le rego: “Lesang di Xolê xa Mmôxô, xo bê xo tlê Punô,” go letlakala 44 la puku ya Dihlatse tša Jehofa—Bagoeledi ba Mmušo wa Modimo, yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
^ ser. 8 Bona sehlogo se se rego: “Michael Servetus—A Solitary Quest for the Truth,” seo se lego tokollong ya Phafoga! (ya Seisemane) ya May 2006 yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
^ ser. 17 Mabapi le go diriša ga Cellarius lentšu “modimo” ge a šupa go Kriste, puku yeo e re: “Le ngwalwa e le deus, e sego Deus, ye ya mafelelo e hlaola feela Modimo yo a Phagamego.”
^ ser. 20 Ke Luther a tlilego le thuto ya gore senkgwa le beine di tšwela pele di le gotee le mmele wa Kriste Selalelong sa Morena.
Polanete ya rena e hlametšwe gore go be le bophelo go yona. E na le meetse a mantši, ao a lego bohlokwa gore re phele. Go sekama ga lefase ge le dikologa go loketše go thibela mawatle gore a se kgahle goba go bela. Le gona moya wa sebakabakeng le matlakgogedi a lefase a le šireletša phišong e kotsi. Go tswalana ga dimela le diphoofolo mo lefaseng go tloga go makatša. Ka baka leo, batho ba bantši ba phethile ka gore polanete ya rena e hlamilwe ka morero—Bala Jesaya 45:18.
Eupša o ka ipotšiša gore: ‘Na tlaišego le go hloka toka ke karolo ya morero woo?’—Bala Doiteronomio 32:4, 5.
Lefase le be le bopetšwe gore e be legae leo le thabelwago ke batho bao ba hlomphanago le go rata Mmopi wa bona. Ka go re’alo, morero ka batho o feta wa dimela goba diphoofolo. Re ka kwešiša seo Mmopi wa rena a lego sona gomme ra hlompha le go ekiša lerato le toka ya gagwe.—Bala Mmoledi 12:13; Mika 6:8.
Mmopi wa rena o kgona go phethagatša dilo ka moka tšeo a di rerago. Ka gona re ka kgonthišega gore o tla fediša tlaišego le go hloka toka gomme a dira gore polanete ya rena e be legae le le phethagetšego la batho.—Bala Psalme 37:11, 29; Jesaya 55:11.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
^ ***jv letl. 44 Go Tsebatša Maboo a Morena (1870-1914)***
“Lesang di Xolê xa Mmôxô, xo bê xo tlê Punô”
Go diregile’ng ka Bokriste bja therešo ka morago ga lekgolo la pele la nywaga? Seswantšhong, Jesu o be a ile a lemoša gore Diabolo o be a tla bjala “mefoka,” e lego Bakriste ba mankekišane gare ga “peu e botse,” Bakriste ba therešo, e lego “bana [“barwa,” “NW”] ba mmušô.” Bobedi bja tšona di be di tla gola gotee go fihlela nakong ya “punô,” e lego “bofêlô bya lebaka leno.” (Mat. 13:24-30, 36-43) Nakong ya bohlanogi bjo bogolo bjo bo tšweletšego ka morago ga lehu la baapostola, “mefoka” e ile ya aparetša ka nywaga e mentši.
Eupja go thwe’ng ka “peu e botse”? Ke bomang bao ba bego ba le gare ga “bana ba mmušô” nakong ya bohlanogi bja nywaga-kgolo? Re ka se ke ra bolela ka go kgonthišega. Mefoka ya kgonthe ya seswantšho sa Jesu ka kakaretšo e lebelelwa e le mofoka o bago le maledu, wo o bego o swana kudu-kudu le korong go fihlela ge e gotše, e lego nakong yeo e ka kgethollwago gabonolo go korong ka dipeu tša yona tše dinyenyane tše diso. Ka mo go swanago, ke feela nakong ya “punô” mo go bego go ka hlaolwa gabotse Bakriste ba mankekišane le “bana [ba therešo] ba mmušô.” Lega go le bjalo, Jesu o itše: “Lesang di xolê xa mmôxô, xo bê xo tlê punô.” Ka gona, Bokriste bja therešo ga se bja ka bja fedišwa ka mo go feletšego.
Nywaga-kgolong ka moka ka mehla go be go e-na le barati ba therešo. Go bolela ba sego kae feela: John Wycliffe (mo e ka bago ka 1330-1384) le William Tyndale (mo e ka bago ka 1494-1536) ba ile ba tšwetša pele modiro wa go fetolela Beibele gaešita lege ba be ba beile maphelo a bona goba tokologo ya bona kotsing. Wolfgang Fabricius Capito (1478-1541), Martin Cellarius (1499-1564), Johannes Campanus (mo e ka bago ka 1500-1575) le Thomas Emlyn (1663-mo e ka bago ka 1741) ba ile ba amogela Beibele e le Lentšu la Modimo gomme ba gana Boraro botee. Henry Grew (1781-1862) le George Storrs (1796-1879) ga se feela gore ba ile ba amogela Beibele le go gana Boraro botee eupja gape ba ile ba bontšha tebogo bakeng sa sehlabelo sa Kriste sa topollo.
Gaešita lege re ka se ke ra hlaola lege e le mang wa batho ba bjalo ka kgodišego e le “peu e botse” ya seswantšho ya Jesu, ruri “Morêna o tseba ba xaxwe.”—2 Tim. 2:19.
^ ***bh matl. 27-36 Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?***
Kgaolo ya Boraro
Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?
Morero wa Modimo ka batho ke ofe?
Modimo o ile a hlohlwa bjang?
Bophelo lefaseng bo tlo ba bjang nakong e tlago?
MORERO wa Modimo ka lefase ke o kgahlišago e le ruri. Jehofa o nyaka gore lefase le tlale ka batho ba ba thabilego e bile ba phetše gabotse. Beibele e re “Modimo a dira thšemo ya Edene” gomme “a mediša dihlare tšohle tše di kxahlišaxo xe di bônwa, tše bose xe di lewa.” Ka morago Modimo a bopa monna wa pele le mosadi, Adama le Efa, A ba bea legaeng leo le lebotse gomme a ba botša gore: “Tswalang Le atê, tlalang lefase, Le le fenyê.” (Genesi 1:28; 2:8, 9, 15) Ka gona e be e le morero wa Modimo gore batho ba be le bana, ba katološe mellwane ya legae leo la paradeise go phatlalala le lefase gomme ba hlokomele diphoofolo.
2 Na o nagana gore morero wa Jehofa Modimo wa gore batho ba phele lefaseng la paradeise o tla ka wa phethagala? Modimo o re: “Ke boletše; ke tlo di tliša.” (Jesaya 46:9-11; 55:11) Ee, seo Modimo a se rerilego o tlo se dira e le ka kgonthe! O re ‘ga se a bopa lefase gore e be la lefela,’ eupša ‘o le diretše go dulwa ke batho.’ (Jesaya 45:18) Ke batho ba mohuta mang bao Modimo a bego a nyaka gore ba phele mo lefaseng? Le gona o be a nyaka gore ba phele moo ka nako e kaaka’ng? Beibele e araba ka gore: “Baloki e ba beng ba naxa, ba dula mo xo yôna ka mehla le ka mehla.” (Mongwalo o sekamego ke wa rena.)—Psalme 37:29; Kutollo 21:3,4.
3 Go molaleng gore se ga se sa tšwa se direga. Batho ga bjale ba a babja gomme ba a hwa; e bile ba a lwa le go bolayana bona seng. Go na le phošo e diregilego. Lega go le bjalo, ruri Modimo ga se a ka a rera gore lefase le be ka tsela ye re le bonago le le ka yona lehono! Go diregile’ng? Ke ka baka la’ng morero wa Modimo o sa phethagala? Ga go na puku ya histori ye e ngwadilwego ke motho yeo e ka re botšago seo ka gobane bothata bo thomile legodimong.
MATHOMO A LENABA
4 Puku ya pele ya Beibele e bolela ka moganetši wa Modimo yo a ilego a iponagatša tšhemong ya Edene. Moganetši o hlaloswa e le “noga,” eupša e be e se phoofolo feela. Puku ya mafelelo ya Beibele e mo hlalosa e le ‘yo a bitšwago Diabolo le Sathane, yo a timetšago lefase ka moka le go agilwego go lona.’ E bile o bitšwa “noga ya kgale.” (Genesi 3:1; Kutollo 12:9) Morongwa yo yo matla goba sebopiwa sa moya seo se sa bonagalego, o ile a diriša noga go bolela le Efa, go swana le ge motho yo a nago le bokgoni a ka dira gore go bonagale eka lentšu la gagwe le tšwa go popi ye e lego kgaufsi le yena. Ga go pelaelo gore motho yoo wa moya o be a le gona ge Modimo a lokišetša lefase gore le dulwe ke batho.—Jobo 38:4, 7.
5 Lega go le bjalo, ka ge dibopiwa ka moka tša Jehofa di phethagetše, ke mang a dirilego “Diabolo” yo, yena “Sathane”? Ge e bewa ka tsela e bonolo, yo mongwe wa barwa ba matla ba Modimo ba moya o ile a iphetoša Diabolo. Se se ile sa kgonega bjang? Re swanetše go lemoga gore lehono motho yoo pele a kilego a itshwara gabotse e bile a botega a ka ba lehodu. Seo se direga bjang? Motho a ka dumelela kganyogo e fošagetšego gore e gole ka pelong ya gagwe. Ge e ba a dula a nagana ka yona, kganyogo yeo e fošagetšego e ka ba e matla kudu. Ka baka leo, ge sebaka se bulega, a ka dira ka go dumelelana le kganyogo e mpe yeo a bego a dutše a nagana ka yona.—Jakobo 1:13-15.
6 Se se diregile tabeng ya Sathane Diabolo. Go bonagala a kwele ge Modimo a botša Adama le Efa gore ba be le bana gomme ba tlatše lefase ka bana ba bona. (Genesi 1:27, 28) Go bonagala Sathane a ile a nagana gore: ‘Batho ba ka moka ba ka rapela nna go e na le Modimo!’ Ka gona kganyogo e fošagetšego e ile ya gola ka pelong ya gagwe. Mafelelong o ile a gata mogato wa gore a fore Efa ka go mmotša maaka ka Modimo. (Genesi 3:1-5) Ka gona o ile a ba “Diabolo,” e lego seo se bolelago gore “Mothomeletši.” Ka nako e swanago, o ile a ba “Sathane” e lego seo se bolelago gore “Moganetši.”
7 Ka go diriša maaka le boradia, Sathane Diabolo o ile a dira gore Adama le Efa ba se kwe Modimo. (Genesi 2:17; 3:6) Ka baka leo, mafelelong ba ile ba hwa, bjalo ka ge Modimo a ile a bolela gore ba tla hwa ge e ba ba ka se kwe. (Genesi 3:17-19) Ka ge Adama a ile a ba yo a sa phethagalago ka morago ga go dira sebe, bana ba gagwe ka moka ba ile ba abelwa sebe sa gagwe. (Ba-Roma 5:12) Boemo bjo bo ka swantšhwa le pane yeo e dirišetšwago go paka borotho. Ge e ba pane e e-na le sekoti mo go yona, go direga’ng ka lofo e nngwe le e nngwe ya borotho yeo e dirilwego ka pane yeo? Lofo e nngwe le e nngwe e ba le sekoti goba go se phethagale go yona. Ka mo go swanago, motho yo mongwe le yo mongwe o abetšwe seo re ka rego ke sekoti sa go se phethagale go tšwa go Adama. Ke ka baka leo batho ka moka ba tšofalago le go hwa.—Ba-Roma 3:23.
8 Ge Sathane a be a dira gore Adama le Efa ba dire sebe malebana le Modimo, ge e le gabotse o be a etile borabele pele. O be a hlohla tsela ya Jehofa ya go buša. Ge e le gabotse, Sathane o be a re: ‘Modimo ke mmuši yo mobe. O bolela maaka e bile o tima bahlanka ba gagwe dilo tše dibotse. Ga go nyakege gore batho ba bušwe ke Modimo. Ba ka itirela phetho mabapi le seo e lego se sebotse le seo e lego se sebe. E bile ba tla phela gakaone ge ba bušwa ke nna.’ Modimo o be a tla swaragana bjang le tlhohlo e bjalo ya thogako? Ba bangwe ba nagana gore Modimo ge e le gabotse nkabe a ile a bolaya marabele. Eupša na seo se ka be se ile sa araba tlhohlo ya Sathane? Na se ka be se ile sa hlatsela gore tsela ya Modimo ya go buša e lokile?
9 Maikwelo a phethagetšego a Jehofa a toka a ile a se mo dumelele gore a bolaye marabele le semeetseng. O ile a phetha ka gore go be go nyakega nako gore go arabje tlhohlo ya Sathane ka tsela e kgotsofatšago le go hlatsela gore Diabolo ke moaketši. Ka gona Modimo o ile a phetha ka gore o tla dumelela batho gore ba ipuše ka nako e itšego ka tlase ga tutuetšo ya Sathane. Taba ya lebaka leo ka lona Jehofa a ilego a dira seo le lebaka leo a ilego a dumelela gore go fete nako e ntši gakaakaa pele a rarolla dikgang tše e tla ahla-ahlwa go Kgaolo 11 ya puku ye. Lega go le bjalo, ga bjale re swanetše go nagana ka se: Na Adama le Efa ba be ba swanetše go dumela Sathane, yo le ka mohla a sa kago a ba direla selo le ge e le sefe se sebotse? Na go be go swanetše gore ba dumele gore Jehofa yo a ilego a ba nea dilo ka moka tšeo ba bego ba e-na le tšona ke moaketši yo šoro? Ke’ng seo nkabego o ile wa se dira?
10 Ke mo gobotse go nagana ka dipotšišo tše ka gobane yo mongwe le yo mongwe wa rena o lebeletšane le dikgang tše di swanago lehono. Ee, o na le sebaka sa gore o thekge lehlakore la Jehofa e le go araba tlhohlo ya Sathane. O ka amogela Jehofa e le Mmuši wa gago le go thuša go bontšha gore Sathane ke moaketši. (Psalme 73:28; Diema 27:11) Ka manyami, ke ba sego kae feela gare ga batho ba dimilione tše dikete lefaseng le bao ba dirago kgetho e bjalo. Se se rotoša potšišo e bohlokwa e rego, Na Beibele ge e le gabotse e ruta gore Sathane o buša lefasele?
KE MANG YO A BUšAGO LEFASELE?
11 Jesu le ka mohla ga se a ka a belaela gore Sathane ke yena mmuši wa lefase le. Ka tsela e itšego ya mohlolo, Sathane ka nako e nngwe o ile a bontšha Jesu “mebušo ka moka ya lefase le letago la yona.” Ke moka Sathane a holofetša Jesu gore: “Dilo tše ka moka ke tla go nea tšona ge o ka wela fase wa ntirela tiro ya borapedi.” (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Nagana ka se. Na mpho yeo nkabe e bile teko go Jesu ge e ba Sathane e be e se mmuši wa mebušo ye? Jesu ga se a ka a gana gore mebušo ye ka moka ya lefase ke ya Sathane. Ruri Jesu nkabe a ile a dira seo ge e ba Sathane e be e se yena a laolago mebušoye.
12 Ee, Jehofa ke Modimo yo Matla-ohle, Mmopi wa legohle le le makatšago. (Kutollo 4:11) Lega go le bjalo, ga go na moo Beibele e bolelago gore Jehofa Modimo goba Jesu Kriste ke mmuši wa lefase le. Ge e le gabotse, Jesu o ile a bolela ka go lebanya ka Sathane gore ke “mmuši wa lefase le.” (Johane 12:31; 14:30; 16:11) E bile Beibele e bolela ka Sathane Diabolo e le “modimo wa tshepedišo ye ya dilo.” (2 Ba-Korinthe 4:3, 4) Ge e le mabapi le moganetši yo, goba Sathane, moapostola wa Mokriste Johane o ile a ngwala gore: “Lefase ka moka le rapaletše matleng a yo kgopo.”—1Johane 5:19.
KAMOO LEFASE LA SATHANE LE TLAGO GO FEDIšWA
13 Ngwaga o mongwe le o mongwe ge o feta, lefase e ba le kotsi kudu le go feta. Le tletše ka madira a ntwa, bo-radipolitiki ba sa botegego, baetapele ba nago le boikaketši ba bodumedi le disenyi tše di retetšego. Ga go kgonege go mpshafatša lefase ka moka. Beibele e utolla gore nako e kgaufsi yeo ka yona Modimo a tlago go fediša lefase le kgopo nakong ya ntwa ya gagwe ya Haramagedone. Lona le tla tšeelwa legato ke lefase le lefsa la go loka.—Kutollo 16:14-16.
14 Jehofa Modimo o kgethile Jesu Kriste gore e be Mmuši wa Mmušo, goba pušo ya Gagwe ya legodimong. Nakong e fetilego, Beibele e ile ya bolela e sa le pele gore: “Re tswaletšwe ngwana, re neilwe morwa, yo pušô e lexo lexetleng la xaxwe. Leina la xaxwe ké: . . . Kxoši ya kaxišô. Mmušô wó ké wa kênêlô, wa khutšô ye e sa felexo.” (Jesaya 9:5, 6) Ge e le mabapi le mmušo wo, Jesu o ile a ruta balatedi ba gagwe go rapela ka gore: “Mmušo wa gago a o tle. Thato ya gago a e direge le mo lefaseng bjalo ka ge e direga legodimong.” (Mateo 6:10) Go etša ge re tla bona ka morago pukung ye, Mmušo wa Modimo kgaufsinyane o tla fediša mebušo ka moka ya lefase, gomme wona ka bowona o tla tšeela yeo ka moka legato. (Daniele 2:44) Ke moka Mmušo wa Modimo o tla tliša lefase la paradeise.
LEFASE LE LEFSA LE KGAUFSI!
15 Beibele e re kgonthišetša gore: “Go na le magodimo a mafsa le lefase le lefsa tše re di letetšego go ya ka kholofetšo ya gagwe, gomme toko e tla aga go tšona.” (2 Petro 3:13; Jesaya 65:17) Ka dinako tše dingwe ge Beibele e bolela ka “lefase” e bolela ka batho bao ba phelago lefaseng. (Genesi 11:1) Ka gona “lefase le lefsa” la go loka ke lekoko la batho leo le amogelwago ke Modimo.
16 Jesu o holofeditše gore lefaseng le lefsa le le tlago, bao ba amogelwago ke Modimo ba tla hwetša mpho ya “bophelo bjo bo sa felego.” (Mareka 10:30) Hle phetla Beibele ya gago go Johane 3:16 le 17:3, gomme o bale seo Jesu a boletšego gore re swanetše go se dira e le gore re hwetše bophelo bjo bo sa felego. Ga bjale, ela hloko go tšwa Beibeleng ditšhegofatšo tšeo di tlago go thabelwa ke bao ba swanelwago ke mpho yeo e kgahlišago ye e tšwago go Modimo Paradeiseng e tlago ya lefaseng.
17 Bobe, ntwa, bosenyi le bošoro di tla be di fetile. “E mobe ó tlo ba a ile . . . Ba bolêta e tlo ba bôná beng ba naxa.” (Psalme 37:10, 11) Khutšo e tla ba gona ka gobane ‘Modimo o tla fediša dintwa go fihla magomong a lefase.’ (Psalme 46:9; Jesaya 2:4) Ka nako yeo ‘moloki o tlo taga, gomme khutšo e gole e e-ya le dikgwedi di sa kgaotše go balama’—gomme seo se bolela gore ka mo go sa felego!—Psalme 72:7.
18 Barapedi ba Jehofa ba tla phela ka polokego. Ge feela ba-Isiraele ba mehleng ya Beibele ba be ba e-kwa Modimo, ba be ba phela ka polokego. (Lefitiko 25:18, 19) E tla ba mo go kgahlišago gakaakang go thabela polokego e swanago Paradeiseng!—Jesaya 32:18; Mika 4:4.
19 Go hlaela ga dijo go ka se be gona. Mopsalme o opetše ka gore: “Xo tlo ba le mohora wa mabêlêʼ mo naxeng; ’phoxong tša thaba meré ya dienywa e tlo xwaša.” (Psalme 72:16) Jehofa Modimo o tla šegofatša baloki ba gagwe, gomme “lefase le [tla ntšha] dikenyô tša lôna.”—Psalme 67:6.
20 Lefase ka moka le tla fetoga paradeise. Magae a mafsa a kgahlišago gotee le dirapa di tla hlongwa nageng yeo pele e bego e sentšwe ke batho ba nago le sebe. (Jesaya 65:21-24; Kutollo 11:18) Ge nako e dutše e feta, dikarolo tša lefase tšeo di bego di šetše di le ka tlase ga taolo di tla katološwa go fihlela ge lefase ka moka e le le lebotse e bile le tšweletša dienywa go swana le tšhemo ya Edene. E bile Modimo a ka se ke a palelwa ke go ‘khupurolla seatla sa gagwe gomme a kgotsofatša kganyogo ya dilo ka moka tše di phelago.’—Psalme 145:16.
21 Khutšo e tla ba gona gare ga batho le diphoofolo. Diphoofolo tša naga le tša ka gae di tla ja gotee. Gaešita le ngwana yo monyenyane a ka se boife diphoofolo tšeo ga bjale di lego kotsi.—Jesaya 11:6-9; 65:25.
22 Bolwetši bo tla hwelela. E le Mmuši wa Mmušo wa Modimo wa legodimong, Jesu o tla dira diphodišo tše dintši go feta nakong yela ya ge a be a le lefaseng. (Mateo 9:35; Mareka 1:40-42; Johane 5:5-9) Ka nako yeo “xo ka se bê le e a rexo: Ke a babya!”—Jesaya 33:24; 35:5, 6.
23 Baratiwa ba ba hwilego ba tla tsošetšwa bophelong ba e-na le kholofelo ya go se sa hwa le ka mohla. Ka moka bao ba robetšego lehung bao ba lego mogopolong wa Modimo ba tla bušetšwa bophelong. Ge e le gabotse, “go tla ba le tsogo ya ba lokilego gotee le ba sa lokago.”—Ditiro 24:15; Johane 5:28,29.
24 A bokamoso bjo bo kgahlišago gakaakang bjo bo letetšego bao ba kgethago go ithuta ka Mmopi wa rena yo Mogolo, Jehofa Modimo, gaešita le go mo hlankela! Jesu o be a bolela ka Paradeise e tlago mo lefaseng ge a be a holofetša sesenyi seo se ilego sa hwa kgaufsi le yena gore: “O tla ba le nna Paradeiseng.” (Luka 23:43) Ke gabohlokwa gore re ithute mo go oketšegilego ka Jesu Kriste, yoo ka yena ditšhegofatšo tše ka moka di tlago go kgonega.
SEO BEIBELE E SE RUTAGO
▪ Morero wa Modimo wa go dira lefase gore e be paradeise o tla phethagala.—Jesaya 45:18; 55:11.
▪ Ga bjale Sathane o buša lefase le.—Johane 12:31; 1Johane 5:19.
▪ Lefaseng le lefsa le le tlago, Modimo o tla tšhollela batho ditšhegofatšo tše dintši.—Psalme 37:10, 11,29.
[Dipotšišo tša Thuto]
1. Morero wa Modimo ka lefase ke ofe?
2. (a) Re tseba bjang gore morero wa Modimo ka lefase o tla phethagala? (b)Ke batho ba mohuta ofe bao ba tlago go phela ka mo go sa felego?
3. Ke maemo afe a nyamišago ao a lego gona lefaseng mo nakong ye, gomme se se rotoša dipotšišo dife?
4, 5.(a) Ge e le gabotse ke mang yo a ilego a bolela le Efa ka go diriša noga? (b)Motho yo pele a kilego a itshwara gabotse e bile a botega a ka ba bjang lehodu?
6. Morwa yo matla wa Modimo wa moya o ile a fetoga bjang Sathane Diabolo?
7. (a) Ke ka baka la’ng Adama le Efa ba ile ba hwa? (b) Ke ka baka la’ng bana ka moka ba Adama ba tšofala le go hwa?
8, 9.(a) Ke tlhohlo efe yeo go bonagalago Sathane a ile a e dira? (b)Ke ka baka la’ng Modimo a ile a se fediše marabele le semeetseng?
10. O ka thekga bjang lehlakore la Jehofa e le go araba tlhohlo ya Sathane?
11, 12. (a) Teko ya Jesu e utolla bjang gore Sathane ke mmuši wa lefase le? (b)Ke’ng se sengwe seo se hlatselago gore Sathane ke mmuši wa lefasele?
13. Ke ka baka la’ng lefase le lefsa le nyakega?
14. Ke mang yo Modimo a mo kgethilego gore e be Mmuši wa Mmušo wa Gagwe, gomme se se ile sa bolelwa bjang e sa le pele?
15. “Lefase le lefsa” ke’ng?
16. Ke mpho efe ya bohlokwa yeo e tšwago go Modimo ye e yago go bao a ba amogelago, gomme ke’ng seo re swanetšego go se dira gore re e hwetše?
17, 18. Re ka kgonthišega bjang gore go tla ba le khutšo le polokego kae le kae lefaseng?
19. Ke ka baka la’ng re tseba gore go tla ba le motlalo wa dijo lefaseng le lefsa la Modimo?
20. Ke ka baka la’ng re ka kgodišega gore lefase ka moka le tla fetoga paradeise?
21. Ke’ng seo se bontšhago gore khutšo e tla ba gona gare ga batho le diphoofolo?
22. Go tla direga’ng ka bolwetši?
23. Ke ka baka la’ng tsogo e tla thabiša dipelo tša rena?
24. O ikwa bjang ka go phela Paradeiseng mo lefaseng?
[Tlhaloso ya seswantšho go letlakala 30]
Ke bjang Sathane a bego a tla nea Jesu mebušo ka moka ya lefase ge e ba e be e se ya gagwe?
[Full-page picture on page 35]


text:
Na Diabolo a ka Kgona go Laola Batho?
Karabo ya Beibele
Diabolo le batemona ba tutuetša batho kudu moo Beibele e bolelago gore: “Yo Mobe o laola lefase ka moka.” (1 Johane 5:19, New Century Version) Beibele e re botša ditsela tšeo Diabolo a tutuetšago batho ka tšona.
Bofora. Beibele e kgothaletša Bakriste go “lwantšha ditiro tša bohwirihwiri tša Diabolo.” (Baefeso 6:11) Le lengwe la maano a gagwe ke go fora batho gore ba dumele gore batho bao a ba dirišago ge e le gabotse ke bahlanka ba Modimo.—2 Bakorinthe 11:13-15.
Go dirišana le meoya e mebe. Diabolo o aroša batho ka go dirišana le meoya e mebe, didupe le dinoge goba ka batho bao ba dumelago gore dinaledi di kgoma maphelo a bona. (Doiteronomio 18:10-12) Go diriša dihlaretagi, go fefeanya le mekgwa ya go naganišiša yeo e dirago gore motho a se sa gopola selo le yona e dira gore motho a laolwe ke batemona.—Luka 11:24-26.
Bodumedi bja maaka. Madumedi ao a rutago dithuto tša maaka a aroša batho gore ba se kwe Modimo. (1 Bakorinthe 10:20) Beibele e bitša ditumelo tše bjalo tša maaka gore ke “dithuto tša batemona.”—1 Timotheo 4:1.
Go swarwa ke batemona. Beibele e re botša ka batho bao ba ilego ba laolwa ke meoya e mebe. Batho bao ba swerwego ke batemona ka dinako tše dingwe ba be ba foufala, ba sa kgone go bolela goba gaešita le go ikgobatša.—Mateo 12:22; Mareka 5:2-5.
Kamoo o ka phemago tutuetšo ya Diabolo
Ga se wa swanela go dula o boifa go laolwa ke batemona, ka gobane Beibele e bontšha kamoo o ka ganetšago Diabolo.
Ithute go lemoga ditsela tša Diabolo e le gore o kgone go “tseba maano a gagwe.”—2 Bakorinthe 2:11.
Ithute tsebo yeo e lego ka Beibeleng ke moka o diriše seo o ithutago sona. Go diriša melao ya motheo ya Beibele go tla go šireletša tutuetšong ya Diabolo.—Baefeso 6:11-18.
Lahla selo le ge e le sefe seo se tswalanago le mediro ya batemona. (Ditiro 19:19) Seo se akaretša mmino, dipuku, dimakasine, dipampiri tša go bapatša le dibidio tšeo di kgothaletšago go dirišana le meoya e mebe.


text:
Ke Bomang Bao ba Yago Diheleng?
Karabo ya Beibele
Hele (yeo e lego “Sheol” le “Hades” ka malemeng a mathomo a Beibele) e fo ba lebitla, e sego lefelo leo batho ba tlaišwago go lona ka mollo. Ke bomang bao ba yago diheleng? Ke batho bao ba lokilego le ba babe. (Jobo 14:13; Psalme 9:17) Beibele e re lebitla le leo le tlwaelegilego ke ‘ntlo yeo go kopanago yo mongwe le yo mongwe wa ba phelago.’—Jobo 30:23.
Le Jesu o ile a ya diheleng ge a ehwa. Eupša, “ga se a ka a tlogelwa a le diheleng,” ka ge Modimo a ile a mo tsoša.—Ditiro 2:31, 32, The Bible in Basic English.
Na hele ke ya sa ruri?
Ka moka bao ba yago diheleng ba tla boa, ba tsošwa ke Jesu ka matla a Modimo. (Johane 5:28, 29; Ditiro 24:15) Ge boporofeta bjo bo lego go Kutollo 20:13 bo bolela ka tsogo yeo ya nakong e tlago, bo re “lehu le dihele tša ntšha bahu ba lego go tšona.” (King James Version) Ge hele e se na selo, e ka se hlwe e sa ba gona; ga go na motho yo a tla yago moo ka ge “lehu le ka se hlwe le sa ba gona.”—Kutollo 21:3, 4; 20:14.
Eupša ga se batho ka moka bao ba hwago bao ba yago diheleng. Beibele e bontšha gore batho ba bangwe ke ba babe moo e lego gore ba ka se fetoge. (Baheberu 10:26, 27) Ge batho ba bjalo ba ehwa, ga ba ye diheleng eupša ba ya Gehenna, e lego go fedišwa ka mo go sa felego. (Mateo 5:29, 30) Ka mohlala, Jesu o bontšhitše gore baetapele ba bangwe ba bodumedi ba baikaketši ba mehleng ya gagwe ba be ba tla ya Gehenna.—Mateo 23:27-33.


text:
Leswao la Watchtower—Seka sa Kgale se Bohlokwa sa Brooklyn
Ka mengwaga e fetago e 40, mengwalo e mehwibidu ya botelele bja dimithara tše 4.6, yeo e lego godimo ga ntlokgolo ya Dihlatse tša Jehofa ya lefase ka bophara e be e dutše e bonega bošego le mosegare e le seka seo se tlwaelegilego go badudi ba New York City, bao bontši bja bona ba ithekgilego ka lona gore ba bone nako le thempheretšha.
Eboni, yo a kgonago go bona leswao le go tšwa foleteng ya gagwe kua Brooklyn, o itše: “
Ke mo gobotse go lebelela nako le thempheretšha lefasetereng pele ga ge ke eya mošomong. Le dira gore ke boloke nako e bile le nthuša gore ke apare go ya ka maemo a leratadima.”
Na leswao le leo le bontšhago nako le thempheretšha le tla ba gona mengwaga e mengwe e 40? Ga go bonagale go le bjalo. Ka ge Dihlatse tša Jehofa di rulaganya go hudušetša ntlokgolo ya tšona ka leboa la New York, bao e tlago go ba beng ba moago wo ke bona ba tlago go dira phetho yeo.
Mathomong go be go na le leswao leo le ilego la hlongwa ke mong wa pele wa moago mengwageng e 70 e fetilego. Dihlatse tša Jehofa di fetošitše sebopego sa leswao le ka morago ga gore di reke moago wo ka 1969.
Leswao le le nyaka go dula le lokišwa. Go theoša le nywaga, masogana a fapafapanego a ile a lokiša leswao le, e ka ba bošego goba mosegare.
Yo mongwe yo a bego a šoma bošego o gopola ka gore: “
Mantšiboeng a mangwe re ile ra founelwa ke molaodi wa seteišene sa thelebišene sa ditaba. O be a re botša gore sešupanako sa rena se be se lahlile nako ka metsotswana e 15. O be a nyaka gore re se lokiše e le gore a tle a bolele ka sona lenaneong la gagwe mantšiboeng ao. Go se go ye kae, molokiši yo a bego a lapile kudu o šomile ka thata gore a se lokiše.”
Leswao le le ile la fetošwa ka makga a mmalwa gore le šome gabotse le go dula le nepagetše. Magareng a bo-1980, go ile gwa akaretšwa karolo e bontšhago di-Celsius go oketša go yeo e bontšhago nako le dithempheretšha.
Ka 2009, ditleloupu tšeo di šomišago mohlagase o montši di ile tša tšeelwa legato ke tšeo di o seketšago, e lego tšeo di swarelelago kudu e bile di seketša Diranta tše fetago tše 40 000 ka ngwaga ge di lokišwa. Lehono leswao le le šomiša karolo e nyenyane ya mohlagase go feta woo e bego e o šomiša peleng.


text:
Thušo Bakeng sa Banyalani le Batswadi
“Afa re tla fetša ngwaga re nyalane?” “Ka mehla ge re bolela re a ngangišana—re ka dira’ng go kgaotša seo?” “Nka boledišana bjang le bana ba ka ka tša thobalano?” Dipotšišo tšeo banyalani ba ipotšišago tšona di ka bonagala e le tše dintši go fo swana le methopo yeo ba ka hwetšago dikarabo tša tšona go yona.
Go sa šetšwe setlogo sa lena goba setšo, le tla hwetša gore Beibele e nea keletšo e šomago yeo e ka kaonefatšago lenyalo la lena le go le thuša go godiša bana ba lena.


text:
Na Dihlatse tša Jehofa di Dumela Gore Bodumedi bja Tšona ke Bjona Feela bja Therešo?
Bao ba tšeelago bodumedi godimo ba swanetše go ba ba nagana gore bodumedi bjoo ba bo kgethilego bo amogelwa ke Modimo le Jesu. Go sego bjalo, ke ka baka la’ng ba swanetše go tšea karolo go bjona?
Jesu Kriste ga se a ka a dumelelana le kgopolo ya gore go na le madumedi a mantši goba ditsela tše dintši tšeo di lebišago phološong.
Go e na le moo, o itše: “Kgoro e išago bophelong ke e tshesane gomme tsela ya yona e pitlagane, le gona ke ba sego kae ba ba e hwetšago.” (Mateo 7:14) Dihlatse tša Jehofa di dumela gore di hweditše tsela yeo. Ge e ba go be go se bjalo, di be di tla nyaka bodumedi bjo bongwe.


text:
Na Phetolelo ya Lefase le Lefsa e Nepagetše?
Karolo ya mathomo ya Phetolelo ya Lefase le Lefsa e ile ya lokollwa ka 1950. Ga e sa le go tloga nakong yeo, batho ba bangwe ba ile ba bolela goba go belaela go nepagala ga Phetolelo ya Lefase le Lefsa * ka ge dikarolong tše dingwe e fapane le diphetolelo tše dingwe tša Beibele. Mabaka ao a dirago gore e fapane le diphetolelo tše dingwe a wela magorong a latelago.
E a holofelwa. Phetolelo ya Lefase le Lefsa e dirišitše nyakišišo e lego nakong yeo e dirilwego ke diithuti le dingwalweng tšeo di botegago tša bogologolo. Ka mo go fapanego, King James Version ya 1611 e be e diriša dingwalwa tšeo gantši di bego di sa nepagala e bile e se tša kgale kudu le tšeo di bego di dirišwa ge go be go tšweletšwa Phetolelo ya Lefase le Lefsa.
E a botega. Phetolelo ya Lefase le Lefsa e katanela go fetišetša molaetša wa mathomong o bego o buduletšwe ke Modimo. (2 Timotheo 3:16) Diphetolelo tše dintši tša Beibele di ile tša tlogela go botegela molaetša wa Modimo e le gore di latele metlwae ya batho, ka mohlala di ile tša dira gore leina la Modimo, e lego Jehofa le tšeelwe legato ke direto tše bjalo ka Morena goba Modimo.
Ke phetolelo ya lentšu ka lentšu. Ka go se swane le diphetolelo tšeo di hlalosago taba, Phetolelo ya Lefase le Lefsa e diriša lentšu ka lentšu ge feela seo se sa ute dingwalwa tša mathomong goba mantšu a sa kwagale gabotse. Diphetolelo tšeo di hlalosago taba di ka tsenya dipono tša batho goba tša tlogela ditaba tša bohlokwa.
Phapano magareng ga Phetolelo ya Lefase le Lefsa le diphetolelo tše dingwe
Dipuku tšeo di sego gona. Ka Dibeibeleng tša dikereke tša Roma Katholiki le Orthodox ya Bohlabela go akareditšwe dipuku tšeo di tsebjago ke ba bangwe e le dingwalwa tša Apokrifa. Lega go le bjalo, dipuku tšeo di be di sa amogelwe lelokelelong la dipuku tša Bajuda, le gona ke mo go lemogegago gore Beibele e re Bajuda “ba be ba gafetšwe dipolelo tše kgethwa tša Modimo.” (Baroma 3:1, 2) Ka go re’alo, Phetolelo ya Lefase le Lefsa le diphetolelo tše dingwe tša mehleng yeno ga di akaretše dipuku tša Apokrifa.
Ditemana tše di sego gona. Diphetolelo tše dingwe di oketša ditemana le dipolelwana tše di sego dingwalweng tša kgalekgale tša Beibele, eupša Phetolelo ya Lefase le Lefsa ga e akaretše ditemana tšeo di okeditšwego. Diphetolelo tše dintši tša mehleng yeno di ntšhitše ditemana tšeo di okeditšwego goba di lemogile gore ditemana tšeo ga di tšwe methopong e botwago. *
Mantšu a sa swanego. Ka dinako tše dingwe, diphetolelo tša lentšu ka lentšu ga di kwagale goba di ka kgopamiša kgopolo. Ka mohlala, mantšu a Jesu a lego go Mateo 5:3 gantši a fetolelwa ka gore: “Ba lehlôxônôlô ké ba ba humanexilexo mo moyeng.” (English Standard Version; King James Version; New International Version le Beibele ya Sepedi) Batho ba bantši ba nagana gore phetolelo ya lentšu ka lentšu ya polelwana e rego “ba humanexilexo mo moyeng” e kgopame, mola ba bangwe ba nagana gore Jesu o be a gatelela bohlokwa bja boikokobetšo goba bodiidi. Lega go le bjalo, ntlha ya Jesu e be e le gore lethabo la kgonthe le tlišwa ke go lemoga go nyaka go hlahlwa ke Modimo. Phetolelo ya Lefase le Lefsa e fetišetša ka mo go nepagetšego seo se bolelwago ke mantšu a gagwe a rego ‘bao ba nyakago dilo tša moya.’—Mateo 5:3. *
Dipolelo tše di kgahlišago ka Phetolelo ya Lefase le Lefsa tšeo di bolelwago ke diithuti tše e sego Dihlatse
Lengwalong la December 8, 1950, Edgar J. Goodspeed mofetoledi wa Beibele e bile a tsebja e le seithuti o ngwadile ka Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Mangwalo a Bakriste a Segerika gore: “Ke kgahlegela modiro wa batho ba lena wa bodiredi, go ba ga wona wo o dirwago lefaseng ka bophara gomme ke kgahlwa kudu ke phetolelo yeo e beago taba ka go lebanya, e botegago le e kwagalago. E bonagatša tekanyo e kgolo ya go ithuta ka mo go tseneletšego mo go nago le teka-tekano, ka ge ke kgodišegile ka seo.”
Moprofesara Allen Wikgren wa Yunibesithi ya Chicago o tsopotše Phetolelo ya Lefase le Lefsa e le mohlala wa phetolelo yeo e dirišago leleme la mehleng yeno go e na le go diriša leleme la diphetolelo tše dingwe, tšeo gantši bafetoledi ba tšona ba hlalosago taba go ya ka pono ya bona.”—The Interpreter’s Bible, Bolumo I, letlakala 99.
Ge mosekaseki wa Beibele wa Brithania e lego Alexander Thomson a bolela ka Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Mangwalo a Bakriste a Segerika, o ngwadile gore: “Ga go pelaelo gore bofetoledi bjo ke modiro wa diithuti tše di nago le bokgoni le tše bohlale, tšeo di ilego tša katanela go tšweletša kgopolo ya kgonthe ya seo se bolelwago ke mangwalo a Segerika go swana le kamoo Seisemane se lego ka gona.”—The Differentiator, April 1952, letlakala 52.
Mongwadi e lego Charles Francis o boletše kamoo a ilego a ikwa ka gona ka morago ga go bala diphetolelo tše sego kae tše di sa tlwaelegago, o itše: “Ruri bafetoledi bao ba sa bolelwago ka maina ba ile ba fetolela dingwalwa tše gakaone kudu, ka Segerika le ka Seheberu, ba diriša bokgoni bja ditsebi le kahlolo e botse.—The Faiths Men Live By, letlakala 300.
Le ge Robert M. McCoy a be a nagana gore Phetolelo ya Lefase le Lefsa e na le dibopego tše di sa tlwaelegago le tše di kgahlišago kudu, o phethile ka gore: “Phetolelo ya Testamente e Mpsha ke bohlatse bja gore mokgatlong wa [Dihlatse tša Jehofa] go na le diithuti tšeo di swanelegago go swaragana ka bohlale le mathata a mantši a go fetolela Beibele.”—Andover Newton Quarterly, January 1963, letlakala 31.
Le ge moprofesara S. MacLean Gilmour, a sa dumelelane le bofetoledi bjo bongwe bja Phetolelo ya Lefase le Lefsa, o dumela gore bafetoledi ba yona “ba na le bokgoni bjo bogolo kudu bja Segerika.”—Andover Newton Quarterly, September 1966, page 26.
Ge a hlahloba Phetolelo ya Lefase le Lefsa yeo e lego karolo ya Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures, Moprofesara Thomas N. Winter o ngwadile gore: “Phetolelo ya komiti yeo e sa bolelwago ka maina e tloga e le nakong e bile e dula e nepagetše.”—The Classical Journal, April-May 1974, letlaka 376.
Moprofesara Benjamin Kedar, e lego seithuti sa Moheberu kua Isiraele, ka 1989 o itše: “Nyakišišong ya ka ya thuto ya maleme mabapi le Beibele ya Sehebere le diphetolelo tša gona, gantši ke tsopola kgatišo ya Seisemane yeo e tsebjago e le Phetolelo ya Lefase le Lefsa. Ka go dira bjalo, ke ile ka hwetša gore ke ikwa ke kgodišegile leboelela gore puku ye e bontšha boiteko bjo bo botegago bja go fihlelela kwešišo ya taba e ngwadilwego yeo e nepagetšego ka mo go ka kgonegago.”
Ge Jason David BeDuhn, e lego Moprofesara wa dithuto tša bodumedi, a hlahloba diphetolelo tše senyane tše dikgolo tša Seisemane, o ngwadile gore: “Phetolelo ya Lefase le Lefsa e tšwelela e le phetolelo e nepagetšego kudu ge e bapišwa le tše dingwe.” Le ge batho ka kakaretšo le diithuti tše dintši tša Beibele di nagana gore go fapana ga Phetolelo ya Lefase le Lefsa le diphetolelo tše dingwe go bakilwe ke bafetoledi bao ba sa dumelego dithuto ka moka tšeo di rutwago ke madumedi a mangwe, BeDuhn o boletše gore: “Go nepagala mo gogolo ga Phetolelo ya Lefase le Lefsa yeo e fetoletšwego ka go lebanya, yeo e kgomarelago mokgwa wa mathomo wa go bea mantšu wa bangwadi ba Testamente e Mpsha.”—Truth in Translation, matlakala 163, 165.
^ ser. 2 Batho ba ba bolela ka Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Seisemane ya pele ga kgatišo e kaonefaditšwego ya 2013.
^ ser. 8 Ka mohlala, bona New International Version le New Jerusalem Bible ya Katholiki. Ditemana tšeo di okeditšwego ke Mateo 17:21; 18:11; 23:14; Mareka 7:16; 9:44, 46; 11:26; 15:28; Luka 17:36; 23:17; Johane 5:4; Ditiro 8:37; 15:34; 24:7; 28:29 le Baroma 16:24. King JamesVersion le Douay-Rheims Version di okeditše ditemana tša 1 Johane 5:7 8, gore di thekge thuto ya Boraro Botee, yeo e ilego ya oketšwa ka mangwalong mengwaga e makgolo ka morago ga go ngwalwa ga Beibele.
^ ser. 9 Ka tsela e swanago, phetolelo ya J. B. Phillips e fetolela mantšu a Jesu ka gore “bao ba tsebago gore ba nyaka Modimo,” le The Translator’s New Testament e diriša polelwana e rego “bao ba tsebago senyakwa sa bona sa moya.”


text:
MOROKAMI (KGATIŠO E ITHUTWAGO) JUNE 2014
Tokollo ye e na le dihlogo tše ithutwago tšeo di tlago go ahlaahlwa ka August 4-31, 2014.
“Batalatša Tsela ya Lenao la Gago” Gore o Dire Tšwelopele
O ka tloša bjang mapheko gomme wa fihlelela dipakane tša gago tša moya?
Dipotšišo tše Tšwago go Babadi
Na Bakriste ba swanetše go fiša ditopo?
O ka Thuša Bjang Badumedigotee Bao ba Hladilwego?
Ithute ka maemo a thata le maikwelo ao batho bao ba hladilwego ba lebeletšanago le ona.
“O Rate Jehofa Modimo wa Gago”
Ithute ka seo Jesu a bego a se bolela ge a be a re re swanetše go rata Jehofa ka pelo ka moka, ka moya ka moka le ka monagano ka moka.
“O Rate Moagišani wa Gago ka Mokgwa wo o Ithatago ka Wona”
Jesu o be a e ra go re’ng ge a be a re re rate baagišani ba rena? Re ka dira seo bjang?
Na o a Gopola?
Na o badile ka kelohloko ditokollo tša morago bjale tša Morokami? Itlhahlobe gomme o bone seo o se gopolago.
Na o Lebelela Mafokodi a Batho go Etša Jehofa?
O ka ba le pono e nepagetšego kutšwanyana ka bana babo rena le dikgaetšedi bao ba bonagalago ba fokola.
Thuša ba Bangwe go Fihlelela Bokgoni bja Bona ka Botlalo
Re ka thuša bjang bana babo rena ba bafsa le bao ba sa tšwago go kolobetšwa go fihlelela bokgoni bja bona ka botlalo?


text:
Na go na le Seo Beibele e se Bolelago ka go Ntšha Mpa?
Karabo ya Beibele
Modimo o tšea bophelo e le bjo bokgethwa e bile o lebelela gaešita le ngwana yo a sa thomago go bopega e le motho yo a phelago.
Kgoši Dafida o ile a budulelwa go ngwala mabapi le Modimo gore: “Mahlo a gago a mpone ke sa thoma go bopega.” (Psalme 139:16) Modimo o boletše gore motho o tla bonwa molato ge a ka gobatša ngwana yo a sego a hlwa a belegwa. Ka gona, go yena go bolaya ngwana yo a sego a hlwa a belegwa go swana le go bolaya motho.—Ekisodo 20:13; 21:22, 23.
Lega go le bjalo, go thwe’ng ge e ba boemo bja tšhoganetšo nakong ya go belegwa ga ngwana bo gapeletša banyalani go kgetha magareng ga go dumelela mma gore a phele gomme ngwana a hwe goba gore go phele ngwana gomme mma a hwe? Boemong bjoo, banyalani ba tla swanelwa ke go dira phetho ya gore go phološwe bophelo bja mang.


text:
Ke Mabaka Afe a Mabedi ao a Dirago Gore Modimo a se Arabe Dithapelo tše Dingwe?
Karabo ya Beibele
Go na le dithapelo tše dingwe tšeo Modimo a sa di arabego. Ela hloko mabaka a mabedi ao a ka dirago gore Modimo a hlokomologe dithapelo tša motho.
1. Thapelo e sa dumelelanego le thato ya Modimo
Modimo ga a arabe dithapelo tšeo di sa dumelelanego le thato ya gagwe yeo e lego ka Beibeleng. (1 Johane 5:14) Ka mohlala, Beibele e re lemoša gore re pheme megabaru. Go petšha go kgothaletša megabaru. (1 Bakorinthe 6:9, 10) Ka gona, Modimo a ka se arabe thapelo ya gago ge e ba o rapelela go swara lotto. Modimo ga se motho yo re mo rapelago go kgotsofatša dinyakwa tša rena. Ge e le gabotse, o swanetše go leboga gore ga go bjalo. Ge nkabe go be go le bjalo, o be o tla tšhošwa ke go kwa gore batho ba bangwe ba be ba tla kgopela Modimo gore a ba direle eng.—Jakobo 4:3.
2. Thapelo ya lerabele
Modimo ga a theetše dithapelo tša bao ba ikemišeditšego go mo kgopiša ka ditiro tša bona. Ka mohlala, Modimo o boditše bao ba bego ba ipolela gore ba a mo hlankela eupša ge e le gabotse ba rabela gore: “
Gaešita le ge le ka atiša dithapelo, ga ke di theetše; diatla tša lena di tletše madi.” (Jesaya 1:15) Eupša ge ba be ba ka fetoša ditsela tša bona gomme ba ‘
lokiša ditaba’ le Modimo, o be a tla theetša ge ba mo rapela.—Jesaya 1:18.


text:
MOROKAMI JANUARY 2014
Na Lehu ke Mafelelo a Dilo ka Moka?
Batho ba bantši ga ba lokologe go bolela ka lehu. Batho ba bantši ba duma gore ba se tsoge ba lebeletšane le lehu. Na lehu le ka fenywa?
Lebolela la Lehu
Neng neng ka moka ga rena re gapeletšega go lebeletšana le lehu. Bohloko bja lebolela la lona bo dirile gore batho ba bantši ba tsome dikarabo.
Go Lwantšha ga Batho Lehu
Go theoša le histori, batho ba be nyaka ditsela tša go fenya lehu. Na go a kgonega gore go fenywe lehu?
Lehu ga se Mafelelo a Dilo ka Moka!
Ke ka baka la’ng Jesu a ile a bapiša lehu le boroko? Re ka ithuta’ng ka dipego tša go tsošwa ga batho tšeo di ngwadilwego ka Beibeleng?
Ke ka Baka la Eng Modimo a Dumelela Tlaišego?
Puku ya pele ya Beibele e hlalosa lebaka leo ka lona Modimo a dumelelago gore dilo tše mpe di direge mola a na le matla a go ka di thibela.
Na o be o Tseba?
Mehleng ya Jesu, meneelo ya tempeleng e be e dirwa bjang? Na mongwadi wa Beibele e lego Luka o be a ngwala dilo tše di nepagetšego?
“Jehofa o be a se a Ntebala”
Mosadi yo yo a nweletšego bodumeding mafelelong o ile a hwetša dikarabo tša Mangwalo tša dipotšišo tša gagwe mabapi le lebaka leo ka lona re hwago le seo se diregago ka morago ga lehu. Ithute ka moo therešo e fetošitšego bophelo bja gagwe.
Kholofelo Bakeng sa Bahu
—Tsogo
Baapostola ba Jesu ba be ba na le tumelo e tiilego tsogong ya bahu. Ka baka la’ng?
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Ke eng seo o se tsebago ka Modimo? Re ka mo tseba bjang gakaone?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Modimo o Nyaka Gore ke Dire’ng ka Bophelo bja ka?
Na o swanetše go bona mohlolo gore o tsebe thato ya Modimo? Hwetša karabo ya Beibele.


text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Tlholo le Tlhagelelo—Karolo ya Pele: Ke ka Baka La’ng Ke Dumela Gore Modimo o Gona?
Tlholo le tlhagelelo
Na o dumela gore Modimo o bopile dilo ka moka? Ge e ba go le bjalo ga se wena o nnoši; bafsa ba bantši (le batho ba bagolo) ba dumela seo. Eupša batho ba bangwe ba re bophelo le legohle di itirile—ntle le thušo ya “Modimo.”
Na o be o tseba? Batho bao ba ngangišanago ka taba ye ba kitimela go bolela seo ba se dumelago le ge ba se na mabaka.
Batho ba bangwe ba dumela gore dilo di bopilwe ka ge ba rutilwe bjalo kerekeng.
Batho ba bantši ba dumela tlhagelelo ka ge ba e rutilwe sekolong.
Dihlogo tše tše di latelanago di tla go thuša go matlafatša le go hlalosa ditumelo tša gago ka tlholo. Lega go le bjalo, sa pele o swanetše go ipotšiša potšišo ye e bohlokwa kudu:
Ke ka baka la’ng ke dumela gore Modimo o gona?
Ke ka baka la’ng potšišo ye e le bohlokwa? Ka baka la gore Beibele e go kgothaletša go diriša monagano wa gago, ‘matla a gago a tlhaologanyo.’ (Baroma 12:1) Ka gona, seo se bolela gore go dumela ga gago gore Modimo o gona ga se gwa swanela go fo thewa
maikwelong (Ke fo ba ke ikwa eka go na le motho yo mongwe yo a nago le matla a phagamego)
tutuetšong ya ba bangwe (Ke phela gare ga batho ba bodumedi)
kgateletšong (Batswadi ba ka ba re ke dumele gore Modimo o gona—goba go sego bjalo ga gešo ke thabeng)
Go e na le moo, wena ka bowena o swanetše go kgodišega gore Modimo o gona gomme o be le mabaka a kwagalago a go dumela seo.
Ka gona, ke eng seo se go kgodišago gore Modimo o gona? Letlakala la go itekola le rego: “Ke ka Baka La’ng ke Dumela Gore Modimo o Gona?” le tla matlafatša tumelo ya gago. Gape o ka thušwa ke go hlahloba kamoo bafsa ba bangwe ba arabilego potšišo yeo.
“Ge ke le ka klaseng ke theeditše morutiši a hlalosa kamoo mebele ya rena e šomago ka gona, ga ke belaele le gatee gore Modimo o gona. Setho se sengwe le se sengwe se dira mošomo wa sona, gaešita le tše dinyenyane kudu, gomme gantši e mengwe ya mešomo ye ga re e lemoge. Ruri mmele wa motho o tloga o kgahliša!”—Teresa.
“Ge ke bona meago e meteleletelele, sekepe se segolo goba koloi, ke ipotšiša gore: ‘Ke mang a dirilego se?’ Ka mohlala, go nyakega batho ba bohlale kudu go dira koloi ka gobane go nyakega gore dilo tše dintši tše dinyenyane di šome gabotse gore koloi e kgone go sepela. Ka gona ge e ba koloi e dirilwe ke motho le rena batho go swanetše go ba go na le motho yoo a re bopilego.”—Richard.
“Ge o lemoga gore go tšere motho yo bohlale kudu mengwaga e makgolokgolo go kwešiša gaešita le karolo e nyenyane ya legohle, gona go nagana gore ga go na motho yo bohlale yoo a bopilego legohle ruri go tloga go sa kwagale le gatee!”—Karen.
“Ge ke dutše ke ithuta thutamahlale, thuto ya tlhagelelo e ile ya thoma go se sa ba ya kgonthe go nna. Ka mohlala, ke ile ka nagana ka go nepagala ga dipalopalo tša dilo tša tlhago le tsela yeo batho ba sa swanego ka yona, go akaretša go nyaka ga rena go tseba gore re bomang, re tšwa kae le gore re lebile kae. Thuto ya tlhagelelo e ruta gore batho ba tšwa diphoofolong eupša e palelwa ke go hlalosa lebaka leo batho ba sa swanego le diphoofolo. Go ya ka nna, ke nagana gore go nyakega tumelo e ntši gore motho a dumele go tlhagelelo go e na le gore a dumele go Mmopi.”—Anthony.
Go hlalosa tumelo ya ka
Go thwe’ng ge e ba bao o tsenago le bona ka klaseng ba go kwera ka baka la go dumela selo seo o ka se se bonego? Go thwe’ng ge e ba ba ka re thutamahlale e hlatsetše gore dilo di bile gona ka tlhagelelo?
Sa pele, o se lešwe dihlong ke seo o se dumelago. O se ke wa tšhoga goba go hlabja ke dihlong. (Baroma 1:16) Gopola gore:
Ga o nnoši; batho ba bantši ba sa dumela gore Modimo o gona. Gare ga bona go akaretšwa batho bao ba hlalefilego kudu le dirutegi. Ka mohlala, go na le borathutamahlale bao ba dumelago gore Modimo o gona.
Ge batho ba bolela gore ga ba dumele gore Modimo o gona, ge e le gabotse ka dinako tše dingwe ba tla be ba era gore ga ba Mo kwešiše. Go e na le gore ba go nee bohlatse bjoo bo thekgago pono ya bona, ba botšiša dipotšišo tše bjalo ka gore: “Ge e ba Modimo a le gona, ke ka baka la’ng a dumelela tlaišego?” Ge e le gabotse go e na le gore ba naganišiše ka potšišo ye, ba e dira sehlare sa ntšhirela.
Batho ba “nyaka dilo tša moya.” (Mateo 5:3) Senyakwa se se akaretša go dumela gore Modimo o gona. Ka gona ge e ba motho a bolela gore Modimo ga a gona, yena motho yoo—e sego wena—o swanetše go hlalosa lebaka leo le dirilego gore a fihlelele phetho yeo.—Baroma 1:18-20.
Go dumela gore Modimo o gona go tloga go kwagala. Go dumelelana le therešo ya gore bophelo ga se bja itlela ka mohlolo. Ga go na bohlatse bjo bo thekgago kgopolo ya gore bophelo bo bile gona feela go tšwa go selo seo se sa phelego.
Ka gona, o ka reng ge e ba motho yo mongwe a sa dutše a belaela tumelo ya gago ya gore Modimo o gona? Hlahloba maemo a a sego kae.
Ge e ba yo mongwe a bolela gore: “Ke feela batho bao ba sa rutegago bao ba dumelago gore Modimo o gona.”
O ka araba ka gore: “Na le wena o dumela seo batho ba bantši ba se dumelago? Nna ga ke dumele seo. Ge e le gabotse, nyakišišong yeo borathutamahlale ba fetago ba 1 600 go tšwa diyunibesithing tša go tuma ba tšerego karolo go yona, ba ka bago 533 ba a dumela gore Modimo o gona. * Na o ka bitša borathutamahlale bao gore ga se ba rutega ka ge ba dumela gore Modimo o gona?”
Ge e ba yo mongwe a bolela gore: “Ge e ba Modimo a le gona, ke ka baka la’ng go na le tlaišego e kaakaa lefaseng?”
O ka araba ka gore: “Mohlomongwe o nyaka gore ga o kwešiše tsela yeo Modimo a dirago dilo ka yona—goba o bona eka ga a dire selo. Na ga go bjalo? [Dumelela karabo.] Ke hweditše karabo e kgotsofatšago ya potšišo ya gore: “Ke ka baka la’ng go na le tlaišego e kaakaang lefaseng? Eupša gore o e kwešiše, o swanetše go hlahloba dithuto tše sego kae tša Beibele. Na o ka rata go di hlahloba?”
Sehlogo se se latelago se tla ahlaahla lebaka leo thuto ya tlhagelelo e sa kwagalego.
^ ser. 32 Mothopo: Social Science Research Council, “Religion and Spirituality Among University Scientists,” ka Elaine Howard Ecklund: February 5, 2007.