text:
SEHLA SA MOTŠHELO SA 2017 BAKENG SA BATHO KA NOŠI
Sehla sa Motšhelo sa 2017 sa batho ka noši gabjale se thomile.
Bafaedi ba eFiling ba ka faela go tloga ka 1 Julae mola makala a rena le disenthara tša kgokaganyo di tla be di butšwe go go thuša go tloga ka 3 Julae 2017.
Nako ya mafelelo ke:
Ke eng se sempsha? 14 Julae 2017 – Tlogelo ya khoutu ya mothopo 4582
Ka phethagatšo ya dinyakwa tša Mpshafatšo ya Motlaodutše, khoutu ya tshedimošo 4582 (karolo ya moputso wa letseno le le akareditšwego ka fase ga dikhoutu tša letseno: 3701 Putseletšo ya Maeto, 3702 Putseletšo ya Maeto ya go Bušetšwa morago, 3802/3816 Tšhomišo ya Koloi ya go fiwa ke Mongmošomo) le boleng bja yona di be di tlogetšwe go faele ya thomelo yeo e dirilwego ke e@syFile™ Employer. Mo ke seo Bengmešomo ba swanetšego go se dira le seo Bašomi ba swanetšego go se dira, kgotla mo.
Maele a go faela pušetšo ya gago
- Hwetša leina la gago la go tsena go eFiling gomme o dirolle phasewete ya gago gona bjale ge eba o e lebetše.
- Kgonthiša gore tshedimošo ya gago yeo e lego go pušetšo ya motšhelo e tloga e nepagetše.
- Tshedimošo ka moka e swanetše go ba e nepagetše.
- Dula o beakantše ditokumente tša thekgo:
- Bohlatse bja letseno bjalo ka:
- Foromo ya IRP5/IT3(a) go tšwa go mongmošomo wa gago goba go sekhwama sa phenšene
- Ditifikeiti tša motšhelo bakeng sa letseno la dipeeletšo IT3(b)
- Ditifikeiti tša Dipeeletšo tša go Lokollwa go Motšhelo IT3(s)
- Ditatamente tša tšhelete (Mohlala, bakeng sa letseno la kgwebo), bjalo bjalo.
- Bohlatse bja dikgogelo bjalo ka:
- Ditifikeiti tša dikabelo tša sekimi sa tša kalafo le dirasiti
- Foromo ya go tlatšwa ya tiišetšo ya phekolo ya go golofala (ITR-DD) ge eba o nyaka go kleima ditshenyagelo tše dingwe le tše dingwe tša go golofala
- Ditifikeiti tša dikabelo tša sekhwama sa motlaodutše
- Pukutiragalo ya maeto (ge eba o hwetša putseletšo ya maeto goba o diriša koloi ya khampani), bjalo bjalo.
Maele a Bohlokwa kudu: Tšea puku ya gago ya Boitsebišo (ID), phasepoto goba laesense ya go otlela mo go wena ge o etela lekala goba ge o romela pušetšo ya gago.
Diphetogo go Pušetšo ya Motšhelo ya ITR12
Bakeng sa sehla sa motšhelo sa 2017 re tsebagatša diphetogo tše di latelago go pušetšo ya motšhelo ya ITR12:
Lekola ge eba tshedimošo yeo e lego go setifikeiti sa gago sa motšhelo wa sekimi sa kalafo e nepagetše. Ge eba ga go bjalo, ikgokaganye le sekimi sa gago sa kalafo go dira phošollo pele o ka faela pušetšo ya gago ya motšhelo. Ge eba mongmošomo wa gago o lefetše dikabelo tša gago tša sekimi sa kalafo legatong la gago, palo ya tšhelete e tla tšwelela go setifikeiti sa gago sa IRP5/IT3 (a) eupša SARS e ka se diriše tšhelete ye go tlhakantšha tekolo ya gago. O swanetše go tlatša karolo ya ditshenyagelo tša gago tša kalafo go ITR12 ka go diriša tshedimošo yeo e lego go setifikeiti sa gago sa motšhelo wa sekimi sa kalafo. Go hwetša tshedimošo entši ka ga diphetogo tša ditshenyagelo tša kalafo, lebelela, Ditshenyagelo tša kalafo.
- Dikabelo tša Sekhwama sa Motlaodutše
Ge eba o nyaka go kleima dikgogelo bakeng sa dikabelo tša sekhwama sa motlaodutše tše o di dirilego, o swanetše go fana ka dinomoro tša pholisi tša motho ka noši le maina a baenšori goba tšhelete ya yo mongwe le yo mongwe.
- Letseno le le abetšwego/beeleditšwego bjalo ka moholegi wa Trasete
Ge eba o amogetše letseno bjalo ka moholegi wa trasete/ditrasete, dintlha tša trasete bakeng sa trasete enngwe le enngwe le dintlha tša letseno la selegae le letseno la naga ya ka ntle leo le tšwago go trasete enngwe le enngwe di swanetše go fiwa ka e tee ka e tee. Letseno la trasete go tšwa go trasete e tee di se kopanywe, eupša di swanetše go laodišwa go ditšhelo tša go fapana.
Tshedimošo ya tlaleletšo ya motho yo mongwe le yo mongwe yo a khwalifayago yo a nago le dinyakwa tša bogolofadi e swanetše go tlatšwa go ITR12. Ge eba wena, molekani wa gago goba bana bao ba khwalifayago ba okilwego ka bogole ke ngaka ya kalafo ya go ngwadišwa gomme o nyaka go kleima dikgogelo, o swanetše go fana ka tshedimošo e latelago:
- letšatšikgwedi la matswalo la batho bao ba khwalifayago
- bogolo bja bogole go ya ka ITR-DD
- letšatšikgwedi leo setifikeiti sa bjale sa Tiišetšo ya Phekolo ya Bogole (ITR-DD) se bego se tladitšwe ka ngaka ya kalafo
- nomoro ya tšhomelo ya kalafi ya ngaka ya kalafo ya go ngwadišwa yeo e tladitšego ITR-DD.
Mo go nago le batho ba mmalwa ba go golofala, dintlha tša motho yo mongwe le yo mongwe di a nyakega.
Maele a Bohlokwa kudu: O se ke wa romela ITR-DD. Re tla go botša ge eba re a e nyaka.
Maemo a Bodudi bja mo Afrika Borwa
Balefela motšhelo ba tla swanela ke go laetša, mo go hlokegago, gore ke letšatšikgwedi lefe mo nakong ya ngwaga wa tekolo (mohl. 1 Matšhe 2016 go fihla ka 28 Feberware 2017) ba tlogetšego go ba badudi ba Repabliki ya Afrika Borwa.
Balefela motšhelo bao ba bego ba sa šome bakeng sa ngwaga ka moka wa tekolo (mohl. 1 Matšhe 2016 go fihla ka 28 Feberware 2017), gomme ba sa amogele mokgwa o mongwe wa letseno (go akaretša go se boelwe/go senyagelwa ke matlotlo) ba tla swanela ke go laetša se go ITR12. Balefela motšhelo bao ba bego ba sa šome ka nako enngwe le enngwe ya ngwaga wa tekolo ba tla swanela ke go laetša dinako tšeo ba bego ba sa šome ka gare ga ditšhelo tše di laeditšwego go ITR12.
Mokgwatšhomo wa tiišetšo ya molefela motšhelo
Re phethagaditše magato a tšhireletšo ya tlaleletšo mo makaleng a rena gore balefela motšhelo bao ba nyakago go fetoša dintlha tša bona tša go panka goba tshedimošo yeo e amegago yeo e ngwadišitšwego le SARS. O tla kgonthišetšwa go tiišetša gore tshedimošo ya gago e šireletšegile. Gopola, balefela motšhelo bao ba ngwadišitšego bakeng sa eFiling ba ka fetoša dintlha tša bona tša go panka le dinthla tše di amegago tše di ngwadišitšwego go eFiling. Ge eba tiišetšo ya dinthla tša gago tša go panka ga se e tšwelele go eFiling, o tla kgopelwa go etela lekala la SARS go tiišetša dintlha tša gago tša go panka ka bowena. Gopola, dintlha tše dintši tša mong di ka fetošwa go eFiling, efela mo mabakeng a mangwe, o tla swanela ke go ya go lekala la SARS go yo fetoša dintlha.
Dikgato tša tiišetšo:
- Fana ka ID ya gago
- Re tla gatiša (sekena) kgatišo ya menwana ya gago
- Re tla tšea seswantšho sa gago
- Re tla lekola ID ya gago le kgatišo ya menwana le Kgoro ya Merero ya Gae go kgonthiša gore e nyalelana le direkhoto tša bona.
Lemoga bonokwane
O se ke wa ba mohlala ka go itemogela bomenetša bja go utswetšwa boitšhupo bja motšhelo – šireletša tshedimošo ya gago ya molefela motšhelo, dintlha tša go panka, leina la go tsena le phasewete ka dinako tšohle.
Lemoga batho bao ba ikgafago go tlatša pušetšo ya gago ya motšhelo gomme ba go tshepiša gore ba ka go hweletša tefelomorago. Šoma fela le ditsebi tša motšhelo tše di ngwadišitšwego. Ge o ka dira kgwebo le batho bao ba kleimago gore b aka kgona go go hweletša pušetšo morago, le wena o tloga o le molatong wa go roba molao.
Maele a Bohlokwa kudu: SARS e ka se tsoge e kgopetše dintlha tša gago tša go panka goba tša mong ka ngwalelano yeo o ka e hwetšago ka poso, emeile goba SMS. SARS gape e ka se tsoge e go rometše ngwalelango ya dikgokaganyo (hyperlinks) go di wepsaete tše dingwe.
Na o hloka thušo?
- Letšetša SARS Contact Centre go 0800 00 7277
- O se ke wa ema mothalading wa senthara ya kgokaganyo – Diriša kgetho ya Call-back gomme agente ya SARS e tla go letšetša. Kgetho ya Call-Back o tla e fiwa ge eba o be o eme mothalading sebaka se itšeng. O tla botšišwa dipotšišo tše itšeng tša mong, go akaretša nomoro yeo o ka letšetšwago go yona. Ge mogala o tšweleditšwe ka katlego, nomoro ya mothaladi e tla bewa gomme o ka fega mogala gomme wa letela mogala go tšwa go agente ya SARS ya bogwera gore e go letšetše. Bakeng sa Sehla sa Motšhelo sa 2017 tšhomišo ya Call-Back e hwetšagala ka diiri tša mošomo tša SARS Contact Centre, go tloga ka Mošupologo go fihla ka Labohlano magarenga ga 8:00 le 18:00.
- E re agente ya bogwera ya SARS Contact Centre e go tlhahle mola o le gare o fela ka eFiling ka tirišo ya Help-You-eFile.
- Etela Lekala la kgauswi la SARS.
- Gape o ka ya go enngwe ya diwekšopo tša rena tša motšhelo goba etela SARS mobile unit ya kgauswi.
- Ge eba o lebetše phasewete ya gago o ka e dira gape ka go letšetša SARS Contact Centre ya rena gomme o latele mokgwa tshepetšo o bonolo.Lebelela mokgwa tshepetšo wa rena wa go itirela ka bowena o bonolo.
Maele a Bohlokwa kudu: Dula o na le tshedimošo ka go etela wepsaete ya rena kgafetša kgafetša go hwetša mpshafatšo ya tshedimošo ya Sehla sa Motšhelo sa 2017, ebile go kaone go ngwadiša go RSS feeds ya rena gomme o tla tsebišwa ge diphetogo tše dingwe le tše dingwe di dirwa matlakaleng ao o ngwadišitšego go ona!


c: text/html

text:
Sepedi
Mathabo Masilela
Kgale kgale batho ba be ba sepela ka maoto le matsogo, go swana le diphoofolo tše dingwe tša maoto a mane. Batho ba be ba sepela ka go phakiša go feta mebutla, dinkwe, le ditšhukudu. Maoto le matsogo a bona a be a batemelane kudu go feta ditho tše dingwe tša mmele: di ena le dijoine tša go sepelelana: magetla le matheka; dijabana le dikhuru; dikgokgoilane, maoto le matsogo ka moka di na le menwana ye mehlano, manala mo menwaneng ka moka. Diatla le dinao le tšona di be di le ka mokgwa woo. Matšatšing auweng monwana wa leoto o be o tshwana le wa letsogo.
Maoto le matsogo a be ba bitšana batswala.A be ba thušana go kuka mmele go go iša go gongwe le go gongwe o nyakago; a o iša mmarakeng; mabenkeleng; fase le godimo; ditlhareng le dithabeng,go gongwe le go gongwe mo go hlokegago gore go tsamaiwe. Le ka meetseng, a be a somišana gore mmele o phaphamale godimo ga meetse goba o ruthe ka gare ga ona. A be ba hlomphana ebile a thušana mo botswalleng bja ona ka tsela ya temokrasi. A be ba kgona le go adimana le ditho tše dingwe, go swana le molomo gore o fane ka lentšu, tsebe gore e kwe, nko gore e dupelele, mahlo gore a bontšhe tsela.
Mešito le merethetho yeo maoto le matsogo a bego a e dira ka tumelelano e ile ya dira gore ditho tše dingwe tša mmele di be le lehufa. Ditho tše dingwe tša thoma go lebelela batswala ba bona, maoto le matsogo e le ba ba kgethegilego le goba ba bohlale ka leihlo le lehubidu. Lehufa la ba fahla mme ba palelwa ke go bona gore maoto le matsogo ke bona ba ba sepedišago mafelong a mantšhi. Ba thoma go loga maano a go senyeletša maoto le matsogo. Leleme le ile la humana maano go bjoko la be la a thoma ka potlako. Leleme le ile la thoma go nagana, la ipotšisa dipotšišo tša go se fele mabapi le maatla ao maoto le matsogo a nago le ona. Ke mang a nang le maatla a go fetiša a mangwe mo gare ga maoto le matsogo, leleme la tšwela pele ka go ipotšisa le sa fetše. Batswala ba babedi bao ba senke ba tshwenywa ke gore ditho tše dingwe tša mmele di dira eng goba di ka kgona go dira eng, bjale ba adima lentšu go tšwa go molomo ba thoma go pepenka gore nna ke a go phala mola o mongwe a re nna ke botsana go feta wena. Se se thomileng e le metlae sa fetoga ka pejana goba phadišano gare ga maoto le matsogo, matsogo a re ona a na le menwana ye mesese ye metelele ye mebotse a kaela menwana ya maoto ka gore ke e mekoto e mekopana. Menwana ya maoto ya e phetisetša ka gore yona ga e bolawe ke tlala go swana le batswala ba yona ba metsetserepana. Se se tweletše pele matšatši a mantšhinyana, sa phuhlamiša go berekišana gola ga bona. Mafelelong ba fetša ka gore ke mang a nang le maatla a mantšhi , ba tshwanelwa ke gore ba boele go ditho tše dingwe gore di ba thušhe go rarolla taba ye.
Leleme ke lona le tlileng le kakanyo ya gore go be le phadišano. Mogopolo o mobotse, ka moka ditho tša dumellana le leleme. “Efeela, phadišano ya eng”, ba ipotšisa. Ba bangwe ba akanya gore go lwewe papadi ya go lwa ka maoto le matsogo, wrestling. Ba bangwe bare go lwewe ka marumo, mola ba bangwe ba akantše gore go ralokwe papadi ya chess efeela kakanyo ye nngwe le yenngwe ya beelwa ka thoko ka gore e tlo ba boima goba e ka se ahlolege ka go lekana ka ge ditho di sa swane. Leleme la leka gape, ka morago ga gore le tšee kakanyo go bjoko, ye kakanyo e be e le boleta. Setho se sengwe le se sengwe se tla tla le thaloko ya sona ya go phadišana. Maoto le matsogo ba dumela.
Phadišano e be e le lebaleng mo gare ga sethokgwa kgauswi le noka. Ditho ka moka di be di ikemišeditše. Mahlo a lebeletše kgole le kgauswi go sekolla sethokgwa mola ditsebe tšona di ile tša itsikitla gore di kwe gabotse modungwana o mongwe le o mongwe mo magareng ga bona;dinko tša itukula gore di kgone go dupelela monkgwana o mongwe le o mongwe wo eleng gore ga se o bone ke mahlo goba ditsebe ga se di okwe, mola leleme le be le emetše go goelela ge go ka ba le kotsi.
Moya wa kitimela dikhutlong tše nne tša sethokgwa o ba botša ditaba ka potlako, wa fetša wa ya ka meetseng le moyeng. Diphoofolo tša maoto a mane e bile tšona tša mathomo tša go fihla diphadišanong, tše dikgolo tša gona di tshwere makala a matala a mahlare go bontšha gore di tlile ka khutšo. E be e le ditlou, mapogo, ditau, ditšhukudu, diphiri, dinkwe , dithutlwa le dikamela di tlile ka mebalabala, dikgomo tša manaka a matelele, dinare tša manaka a mannyane , mebutla le magotlo. Diphoofolo tša ka meetseng, ke ra tšona dikubu, dikwena le dihlapi tša emiša dihlogo ka meetseng tša tlogela mmele ka gare ga noka. Tša maoto a mabedi tšona, dinonyane, diphikoko le dikgaka tša bethantšha maphego ka lethabo, tša letša melodi godimo ga dihlare. Ditsentsere tša lla di sa fetše, diokgo, diboko le megokolodi tša gogoba ka dimpa mo fase le mo dihlareng. Leobu lona la tsena le iketlile ka setu, mola mogaditswane ona wa tsena o kitima, o namela o fologa mo le mola o sa iketle. Dikgabo, ditšhwene, le dikorila ya ba tšona di fofa lekala ka lekala. Dithlare ka sekgweng tša tšea ke moyana go la ka nngele le go la ka go ja, go fihlela di ema thwi ka go latelana. Molomo wa bula phadisano ka koša:
Re dira se gore re thabe
Re dira se gore re thabe
Re dira se gore re thabe
Ka gore ka moka ga rena
Re tšwa felo go tee
Matsogo le maoto ba ikana gore ba tla amogela ditlamorago gabotse ,ntle le ngongorego,goba diboikhoto goba go straeka ,goba go šoma gannyane.
Matsogo a tlile ka phadišano ya mathomo: ba foša kotana mo fase. Leoto la nngele goba la go ja, goba ka bobedi,ba tshwanetše gore ba tope kotana mo fase ba e fošetše pele. Maoto a mabedi a dumeletšwe go šomišana, ba ka nna ba ahla ahla maano a go foša kotana ge phadišano e ntše e kgatlampana,goba ba roma menwana,ka o tee ka o tee goba ka moka ka nako e tee, ka mokgwa o mongwe le o mongwe,tabakgolo ke go kgona go dira se ba tshwanetše go se dira. Maoto a e tšeere kotana, ba e phethola; ba e kgarametša; ba leka mahlajana ka moka empa ba palelwa ke go e topa botse gore ba e foše :ge e le go e kgarametša gona ,ba jo kgona go e ragela pejana ga bona. Menwana ya matsogo ge ba bona gore maoto a a palelwa ya kgopela lentšu go tšwa go molomo ba ipolaya ka ditshego . Bahlohli, matsogo, ba tsatsanka o ka re ba ko diphadišanong tša bommasebotsana , ba bontšha bosesane bja bona, ka mekgwana mekgwana ba tšea kotana yela ba e fosetša kgole kgole ka sethokgweng, ba kgahlisa babogedi ba bona. Matsogo a tšwela pele go bontšha bokgoni bjo bongwe: ba ntšha maswikana a mannyane ka mo mohlabeng wo o bego o le ka gare ga seketlelwana sa raese, ba lokela tlhale mo naleteng , ba loga maano a gore dikgonye tša boima a di rwalwe ka tsela ya bobeebe, ba betla marumo ba a fosetša kgole kgole , dilo tše eleng gore menwana ya maoto e ka se tsoge e lorile go di dira.
Maoto a batho a jo itulela kgojana a duma bokgoni le botaki bja batswala ba bona ba basesane. Babogedi ba phaphatha matsogo a bona ka legoa le legolo, mme seo sa kwatiša maoto go feta tekano. Eupša ba be ba setšhwe ba ineela: le ge ba be ba bonala ba swabile,menwana ya bona e be e thala thala didikodiko mo mabung ,ba leka go humana tsela ya go fenya hlodišano ye.
Mafelelong ya ba nako ya gore maoto le menwana ya ona e be yona e fanago ka tlhohlo. Ya bona,ba re e bobeebe. Matsogo a tshwanetše gore a kuke mmele ka moka go tloga mathomong a sedikodiko go fihla mafelelong a sona. Menwana ya maoto ya jo bona e le phadišano ya go se re selo ya botlaela. “Re tla ba bontsha” matsogo le menwana ya bona ba ipotša. Mmele o ile wa phethogela godimo wa ithekga ka diatla tše di be di itshwareletše fase, mahlo a le kgauswi le mabu a sa kgone go bona botse ,lerole la tsena ka dinkong la di ethimudiša,maoto le menwana ya ona ya kadiela moyeng, ”maoto moyeng”, ba goelela ka dikoša.
Maoto moyeng
Ga gona mathata
Maoto godimo
Latelang maoto
A re fofeng moyeng ka moka
Efeela ditho ka moka di be di tsitsinketše matsogo le diatla. Ditho tšeo di bego di bontšha bokgoni bjo bogolo metsotsong ye mehlano ya go feta, di be di palelwa le ke go sweta. Megatonyana e mmalwa, diatla tša lla gore di kwa bohloko,matsogo a thoma go tatamela , mmele wa wela fase. Matsogo le menwana ya ona a ile ba ikhutšanyana pele ba leka gape. Nakong ye ba ile ba phatlalatša menwana gore ba kgone go ikakatlela gabotse mo fase feela ya ba menwana ya megogorupa feela e kgonang go taologa. Ba leka go phethola mmele ba dira dikhatwheels feela ba se dumelelwe ka ge ba tla be ba somiša le maoto. Bjale e be e le nako ya menwana ya maoto ya go tshega, ba adima mantšu a makoto, a makgwakgwa go tšwa go molomo gore ba se ke ba tshega go tshwana le menwana ya matsogo ka bosesenyane. Matsogo le diatla ge ba ekwa setshego sa menwana ya maoto, ba leka gape go kuka mmele. Ga se nke ba gate le ye tee kgato. Ba ile ba lapa mme ba lahlela toulo. Maoto a ile a ikgantšha ka go tsatsanka mo lebaleng, a kitima a eya godimo le fase,a fofela godimo, a fofa ka botelele ntle le go wiša mmele le ga tee. Babogedi ka moka ba gatanka fase ka lethabo le kamogelo. Matsogo a emiša diatla a leka go lwantšha phadišano ye ya ditho a lebala gore ke ona a thomileng taba ye go tloga le mathomong.
Efeela ka moka ga bona , le bona babogedi, ba lemoga se sengwe sa go makatša ka matsogo; megogorupa ye e bego e taologilego ge matsogo a be a leka go kuka mmele, e ile ya kgaogana le menwana ye mengwe. Maoto le ditho the dingwe di be di sa tšwela pele ka setshego ge di bona selo se sengwe gape sa go makatša ; ntle le gore go kgaogana ga megogorupa go dira gore matsogo a se ke a soma gabotse , megogorupa yona e ile ya kgona go kgomarela, ya ba le maatla a go itshwarelela gabotse . Ke eng se? Ka gare ga bogole gwa ba le maatla a popego?
Poledišano gare ga ditho gore di dumellane ka mofenyi e bile ya matšatsi a mahlano, nomoro ya menwana ya leoto goba letsogo le letee. Tša tšea taba ye ba e lebelela ka mahlokoreng ka moka mme ba palelwa ke go humana mothopasefoka, setho se sengwe le se sengwe se šomile gabotse go hlodišano yeo se e filwego gomme ga gona yo a kgonnego ka ntle ga o mongwe. Gwa tla taba ya sefilosofi: “e le gore mmele ke eng”, ba ipotšiša, ba lemoga gore mmele ke bona ge ba kopane;ba a tsenelana. Setho se sengwe le se sengwe se tshwanetše go soma botse gore tše dingwe di šome gabotse .
Efeela gore ba thibele diphadišano tša go tshwana le tše gore di se ke tša ba gona ka moso, ditho ka moka tša dumellana gore, mmele o tla sepela o eme thwi,maoto a le mo fase, matsogo a le godimo mo moyeng. Mmele o ile wa thabela tumellano ya bona empa o tla dumella bana gore ba tsamaye ka matsogo le maoto gore ba se ke ba lebala tlholego ya bona. Ka morago ga moo ba abelana mediro: maoto a tla iša mmele gohle mo o nyakago go ya gona efeela ge ba fihlile, matsogo a tla dira modiro o o nyakegago,a tshwara tše di nyakago go tshwara, a rwala tše di tshwanetšego go rwala. Ge maoto a dira modiro o mogolo wa go rwala mmele, matsogo a tla taologa a tšea dilo tše di lego kgole goba godimo, a somiša bokgoni go šoma ,a netefatša gore dijo di ya ka molomong. Molomo ona, aowa meno a ona a tla sohla dijo tšeo matsogo a dilokelago ka go ona mme a di romela ka dimpeng. Dimpa tšona di tla gamola bobotse ba go tšwa dijong wa bo tšhollela ka mo mokerong wa dijo mo e leng gore di tla phatlalatšwa ditšhikeng tša mmele. Ka morago ga moo, dimpa di tlo tšea tšeo mmele o sa di šomišego wa di iša ka ntlwaneng goba ka fase ga mabu moo e tla bago manyora a go godiša dihlare tša go refa dienywa tše dibose. Matsogo ke ona a tlogo kga dienywa tše ge di butšwitše, a dilokela ka molomong gore di jewe. Agaa ke sona sedikodiko sa bophelo.
Dipapadi le tša boithabišo le tšona ba di kgaogantšha ka tshwanelo: go opela, go tshega le go bolela tša fiwa molomo;go kitima le go raloka papadi ya maoto tša fiwa maoto; mola dipapadi tša base-bolo le basket-bolo di leseditšwe matsogo, feela maoto a tla thuša ka go kitima. Mo go kitimeng ga diatletiki, maoto a be a tshwere lebala ka bo ona. Mošomo ka moka ge o abelane wa dira gore mmele wa motho e be motshene wo o sa palelwego ke selo, ba fenya diphoofolo ka moka go fihla go poo ya go di feta ka moka.
Eupša ditho tša mmele tša lemoga gore tumellano ye ba fihlilego go yona e ka nna ya tlisa mathata le dintwa ko pele. Go ba ga hlogo ko godimo go ka nna gwa e dira gore e nagane gore e phala maoto ao a gatankago lefase goba ya nagana gore yona ke poo, mme ditho the dingwe di šomela yona. Ba gatelela gore ge go etla tabeng ya maatla le maemo,ditho ka moka di a lekana. Go netefatša se, ditho tša dira bonnete ba gore bohloko le bobose bjo setho se se tee se bokwago,ditho ka moka tša mmele di a bokwa le tšona. Tša lemoša molomo gore ge o bolela o hlokomele gore o se ke wa re “se ke saka se goba setho sa ka sela”, o netefatše gore o bolela ka mmele ka moka e sego ka setho se se ikemetšego se le tee.
Ditho tša opela tša re:
Mo mmeleng wa rena
ga ona molata
Mo mmeleng wa rena
ga ona molata
re a hlankelana
Rena ka borena
re a hlankelana
Rena ka borena
re a hlankelana
leleme ke lentsu la rena
ntshware lenna ke go tshware
re aga mmele wo o phelago
ntshware lenna ke go tshware
re aga mmele wo o phelago
bobotse le kgokagano
mmogo re a šoma
Gore re be le mmele wo o phelago
mmogo re šomela
mmele wo o phelago
kopano ya rena ke maatla.
Ye e bile košakgolo ye e bitšwago Mmeleohle. Mmele o sa e opela le lehono le, ke yona e kgaogantshago batho le diphoofolo,gobane tšona di ganne phetogokgolo. Le ge di bone se se diregilego, diphoofolo tša maoto a mane di ganne go tsenela taba ye ya phetogo. Di be di tena ke taba ya go opela. Go ya ka bona molomo ke wa go ja e seng wa go opela. Diphoofolo tšona tša ithomela mokgatlo wa paballo ya tša tlhago, mme tša gana go fetola mekgwa ya bona ya go phela.
Ge batho ba bona ka mo ditho di šumišanago ka gona ,le bona ba kgona go phedišana botse; empa ge ba bona mmele le hlogo e le manaba ntweng,o mongwe a le godimo ga o mongwe, ba tlo tshwana le batswala ba bona diphoofolo tše di ganneng phetogo ye kgolo.
Mathabo Masilela is a South African Author. A Sepedi speaker and proofreader, she is a daughter, wife and mother.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Translation of food group in Northern Sotho
food group
sehlopha sa dijo
nounPlural food groups
cooking
1sehlopha sa dijo‘To stay healthy we need to eat food from all the different food groups’ — Gore re dule re phetše gabotse re swanetše go ja dijo go tšwa go dihlopha ka moka tša dijo tša go fapana
- any one of the major groupings that different food items fall under on the basis of their biological make-up
- se sengwe sa dihlopha tše dikgolo tša mehuta ya go fapana ya dijo seo dijo di welago ka tlase ga sona go ya ka motheo wa popo ya thutaphedi


text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Ke Eng Seo ke Swanetšego go se Tseba ka go Romelana Melaetša ya Thobalano ka Founo?
Go romelana melaetša ya thobalano ke eng?
“Go romelana melaetša ya thobalano” go akaretša go romelana le batho ba bangwe melaetša, diswantšho goba dibidio tša thobalano ka founo. Monna yo mongwe o re: “Ke selo se se tlwaelegilego lehono. Le thoma ka go romelana melaetša ke moka mafelelong le romelana le diswantšho tša thobalano.”
Ke ka baka la’ng batho ba dira se? Ramolao yo mongwe yo a nago le phihlelo yo a tsopotšwego go The New York Times o re bafsa ba lego mahlalagading ba nagana gore “go ba le seswantšho sa motho yo o ratanago le yena a sa apara founong ya bona go bontšha gore ditho tša bona di šoma gabotse.” Mofsa yo mongwe o re seo ke go ba le thobalano yeo go yona o ka se tsenwego ke malwetši. O tšwela pela ka gore: “O ka se ime e bile o ka se be le malwetši a bakwago ke thobalano.”
Mabaka a mangwe ao bafsa ba lego mahlalagading ba romelanago melaetša ya thobalano ke a latelago:
Go bapala ka lerato le motho yoo ba naganago gore ba ka ratana le yena.
Ka ge motho yo mongwe a ba rometše seswantšho se se gobogilego gomme le bona ‘ba nyaka go dira se se swanago’.
Ditlamorago tša go romelana melaetša ya thobalano ke dife?
Ka morago ga ge o rometše seswantšho ka founo, ga e sa le sa gago o nnoši le gona o ka se kgone go laola gore se bonwa ke mang—e bile o ka se thibele gore se go senye leina. Setsebi sa tša nyakišišo le mongwadi wa pego ya Pew Research Center, e lego Amanda Lenhart ge a bolela ka go romelana melaetša ya thobalano o re: “Matšatši a go bonolo kudu go romela le go boloka bohlatse bja go romela ba bangwe dilo tše di gobogilego.”
Maemong a mangwe
Batho ba rometše bagwera ba bona diswantšho tše dintši tša batho ba sa aparago gore ba ba thabiše.
Bašemane bao ba tlogetšwego ke dikgarebe tša bona ba rometše batho ba bangwe diswantšho tša bona gore ba itefeletše.
NA O BE O TSEBA? Maemong a mantši, go romelana melaetša ya batho ba sa aparago go swantšhwa le go tlaiša bana goba go romelana diswantšho tša bana ba sa aparago. Bana ba bangwe bao ba ilego ba romelana melaetša ya thobalano ba ile ba latofatšwa ka gore ba diriša thobalano ka tsela e gobogilego.
Beibele e re’ng?
Beibele ga e na bothata ge batho ba nyalanego ba eba le thobalano. (Diema 5:18) Lega go le bjalo, ga e dumelelane le ge batho ba sa nyalanago ba eba le thobalano. Ela hloko ditemana tše tša Beibele tše di latelago:
“Anke bootswa le ditšhila tša mohuta o mongwe le o mongwe goba megabaru le go bolelwa di se ke tša bolelwa gare ga lena, ... le ge e le boitshwaro bjo bo lešago dihlong goba polelo ya bošilo goba metlae e lešago dihlong.”—Baefeso 5:3, 4.
“Bolayang mekgwa ya lefase yeo e lego dithong tša mebele ya lena, e lego bootswa, go se hlweke, kganyogo e fošagetšego ya go robala ga monna le mosadi, kganyogo e gobatšago le megabaru.”—Bakolose 3:5.
Ditemana tše ga di re lemoše feela ka “bootswa” (go robala le motho yo o sa nyalanago le yena) eupša gape di re lemoša ka dilo tše bjalo ka “go se hlweke” (polelwana yeo e šupago go boitshwaro ka moka bja go se hlweke) le “kganyogo e fošagetšego ya go robala ga monna le mosadi” (yeo e sa šupego go maikwelo a tlwaelegilego a lerato ao a ka kgotsofatšwago lenyalong eupša e šupa go kganyogo e ka feleletšago ka boitshwaro bjo bobe).
Ipotšiše gore:
Go romelana diswantšho tša batho ba sa aparago ke “go se hlweke” ka tsela efe?
Ke ka tsela efe go feleletšago ka “kganyogo e fošagetšego ya go robala ga monna le mosadi”?
Ke ka baka la’ng go rata go bogela le go romela ba bangwe diswantšho tša batho ba sa aparago go ‘gobatša’?
Ditemana tše di latelago tša Beibele di bontšha lebaka leo re sa swanelago go romelana melaetša ya thobalano.
“Dira sohle se o ka se kgonago gore o itšweletše o amogelega go Modimo, o le yo a šomago go se seo se go hlabišago dihlong.”—2 Timotheo 2:15.
“Le hlokomeleng mohuta wa batho bao le swanetšego go ba bona ditirong tše kgethwa tša boitshwaro le medirong ya boineelo go Modimo!”—2 Petro 3:11.
Ditemana tše di hlalosa meputso ya go ba le boitshwaro. Ge o na le boitshwaro, ga se wa swanela go boifa gore o tla ba le ditlamorago tše mpe.—Bagalatia 6:7.
Ipotšiše gore:
Ke motho wa mohuta mang?
Na ke tshwenyega ka seriti sa batho ba bangwe?
Na ke kgahlišwa ke selo seo se kgopišago batho ba bangwe?
Na go romelana melaetša ya thobalano go ntshenya leina?
Na go romelana melaetša ya thobalano go ka dira gore batswadi ba ka ba se mpote?
KANEGELO YA KGONTHE “Ke na le mogwera yo a ilego a ratana le mošemane ka sephiring. Ke moka o ile a romela mošemane yoo seswantšho sa gagwe a se a apara, le yena a mo romela. Pele go ka feta diiri tše 48, tatagwe o ile a lebelela founo ya gagwe. O ile a bona molaetša woo gomme a ferekana. Ge tatagwe a be a mmotšiša ka seo, ga se a ka a gana. Ke a tseba gore o a itshola, eupša batswadi ba gagwe ba be ba ferekane gomme a ba nyamišitše kudu! Gona bjale ga ba sa mmota.”
Therešo ya bophelo: Seswantšho sa motho yo a sa aparago se senya leina la motho yo a se rometšego le yoo a se rometšwego. Mofsa yoo lesogana la gagwe le mo gapeleditšego go romelana le yena diswantšho tša thobalano o re: “Ke ikwa ke selekegile e bile ke tenegile.”
Ka ge go romelana diswantšho tša thobalano go ka go senya leina e bile go ka go tsenya mathateng a molao, go kaone gore o latele keletšo ya Beibele:
“Tšhaba dikganyogo tša bofsa.”—2 Timotheo 2:22.
“Tlogediša mahlo a ka go bona se se hlokago mohola.”—Psalme 119:37.
Ke eng seo wena o ka se dirago?
Diriša keletšo ya Beibele bophelong bja gago. Bala seo Janet a se bolelago, gomme o kgethe seo o bonago go le kaone go se dira.
“Ke ile ka kopana le mošemane yo mongwe, ra fana dinomoro. Pele beke e fela o ile a nkgopela gore ke mo romele seswantšho sa ka ke šetše ka ‘bikini’.”—Janet.
O nagana gore Janet o be a swanetše go dira’ng? Wena o be o tla dira’ng?
KGETHO YA PELE Mohlomongwe o ka fo re: ‘Seo ga se tshwenye. Ge e ba nka ya lewatleng, o be a tla fo mpona ke apere diaparo tša go rutha.’
KGETHO YA BOBEDI Mohlomongwe o ka fo re: ‘Ga ke tsebe gore gabotse o nyaka go bonang. E re ke mo romele seswantšho sa ka ke se ka apola diaparo ka moka, ke moka ke kwe gore o re’ng.’
KGETHO YA BORARO Mohlomongwe o ka fo re: ‘Mošemane yo o fo nyaka feela go robala le nna. Ke tlo phumola molaetša wa gagwe.’
Na Kgetho ya boraro ga e kaone? Taba ke gore Beibele e re: “Batho ba bohlale ba tla bona kotsi ba e phema, eupša mašilo ba itsenya mathateng ba itshola ka morago.”—Diema 22:3, Good News Translation.
Tlhahlobo ye e hlalosa seo se dirago gore batho ba romelane melaetša ya thobalano le boitshwaro bjo bongwe bjo bo hlephilego: Na o kgetha bagwera ba lokilego? (Diema 13:20) Kgarebe e nngwe, e lego Sarah o re: “Gwerana le batho bao ba nago le boitshwaro.” Kgarebe e nngwe, e lego Delia le yena o dumelelana le seo. O re: “Ba bangwe bao o naganago gore ke bagwera, ga ba go thuše go ba le boitshwaro eupša ba senya boitshwaro bja gago. Ge e ba boitshwaro bja bona bo thulana le molao wa Modimo, ba go šušumeletša go dira seo o tsebago gore ke se sebe. Na ruri o nyaka seo?”


text:
Phetolelo ya idea ka go Sesotho sa Leboa
idea
kgopolo
leinaPlural ideas
1kgopolomogopolokakanyo‘I have an idea for saving money so that I can start a business’ — Ke na le kgopolo ya go boloka tšhelete ke thome kgwebo‘Malose has an idea of starting a business with the money he won’ — Malose o na le mogopolo wa go thoma kgwebo ka tšhelete yeo a e thopilego‘I do not like his idea of starting a business next year’ — Ga ke rate kakanyo ya gagwe ya go thoma kgwebo ngwaga wo o tlago
2monagano‘The idea to commit murder came from his wife, who planned Raisibe's murder’ — Monagano wa go bolaya o tšwele go mosadi wa gagwe, yo a ilego a loga leano gore Raisibe a bolawe


text: ramoloiwa.......ke dinare txa mameso 'a mashilo dikgoduma lerole, lerole le lesehla la batho, la dikgomo ke le lehwibidu. ke batho ba bo thibedi a matolo thibela dikgomo morwa nkwane, a re ke morokolo o hlaba batho ka diatleng kudu kudu o hlaba la dimpana. ke morwa mangwedi tau ya baruti o txodixitxe bo mashita dipurabura. ke tswile moletjie le mashita re lebile maune ga mashashane , ke sepela ke molemoga kemo tsamaye lekekema kere ga senna motho wa kereke ya gago legodimong nkabe go ngwalelwa ke be ke tla ngwalela ramoloiwa ka re papa tla o bone mashilo ke setlakatlaka sa borweng, o reng a kolobotja matubatse a senya meetse a bo koko 'age. ke batho ba bo kwena 'a mmangwedi phephe le ntlhakixa le gana ke dula fase, bare kwena o tla ntlong na, a re ke tlatla ya motswiri ke eme matholo o nkepetxe. ke batho ba bo papago matlare apara jase mathaka a apere maseka, maseka a goba le dinta, dinta txa go loma ebile di ba tsena ka makwafeng. ke batho babo mamedupi a pula kgomo se lala le namane ka baka la go hloka mohlwaedi. ke fetile moletjie ke kga dinao ka go kwa modumodungwana wa bodika, ke tsene ga madibana ba mpha mebidi e mebedi ba re ke sona seroto sa monna o tla re boela le mmago lesiba.......... dinare weeeee........


text:
Phetolelo ya spreadsheet ka go Sesotho sa Leboa
spreadsheet
sephatlalatši
leinaPlural spreadsheets
Computing
1sephatlalatši‘You can use a spreadsheet on your computer to draw up a budget’ — O ka diriša sephatlalatši khomphutheng ya gago go beakanya le go ngwala tekanyetšo
- computer software that allows numerical, especially financial, data to be displayed and processed in a table
- lenaneo la khomphutha le le dumelelago data ya dinomoro, kudukudu ya matlotlo, gore e alwe gomme e sepedišwe mo lenaneong


text:
Phetolelo ya fynbos ka go Sesotho sa Leboa
fynbos
mofeine
leina
Biology
1mofeine‘Tourists from all over the world come to see the fynbos that only grows in the south-western Cape’ — Baeti go tšwa lefaseng ka moka ba tla go bona mofeine woo o golago fela borwa-bodikela bja Kapa
- natural vegetation of the south-western Cape, which is characterized by scrubs and low bushes with hard leaves
- semela sa tlhago sa borwa-bodikela bja Kapa, seo se farologantšhwago ka dihlašana tša fase tša go ba le matlakala a bothata


text:
Phetolelo ya mouse ka go Sesotho sa Leboa
mouse
legotlo
leinaPlural mice
1legotlo‘My neighbour's cat ate all the mice in my house; it helped me a lot’ — Katse ya moagišani wa ka e jele magotlo ka moka a ka mo ga ka; e nthušitše kudu
2Computingmaose‘I use a mouse when I work on a computer’ — Ke diriša maose ge ke šoma godimo ga khomphutha
- a small hand-held device used to move the cursor and activate certain functions on a computer
- sedirišwa se sennyane sa go swarwa ka seatla seo se dirišetšwago go šuthiša khesa gomme sa kgontšha mešomo ye e itšego khomphutheng


text:
Translation of memory in Northern Sotho
memory
kelello
nounPlural memories
1kelello‘My grandmother is very old, but she still has a very good memory’ — Koko o tšofetše kudu eupša o sa na le kelello ye e tebilego kudu
2kgopolo‘I have no memory of what happened during the car accident’ — Ga ke sa na kgopolo ya gore go diragetše eng nakong ya kotsi ya sefatanaga
3Computingmemori‘You need a lot of memory on your computer to play this game’ — O nyaka memori wo montši ka khomphutheng ya gago gore o kgone go bapala thaloko ye


text:
NUMERI 10
Dinaka tša go bitša phuthego. Go hlahlamologa ga setšhaba ge se tloga thabeng ya Sinai
1Morena o boletše a re: 2Itirele dinaka tše pedi tša silifera; o di dire ka silifera e batotšwego; e be tša go kgoba phuthego, le go khuduša mešaša. 3Ge ba letša tšona e be go re phuthego ka moka e phuthegele go wena mojako wa Ngwako wa Kgwerano. 4Ge go letšwa e tee ya tšona, e be go re matona, balaodi ba madira a Isiraele ba phuthegele go wena. 5Ge di letswa ka maatla e be go re go hlahlamologe ba mešaša ya thoko ya bohlabela. 6Ge di letšwa la bobedi ka maatla e be go re go hlahlamologe ba mešaša ya thoko ya borwa; go letšwa ka maatla ge e le go re ba hlahlamologe. 7Ge e le gore go kgobelwe pitšo, gona di se letšwa ka maatla. 8Baletši ba dinaka tšeo e be baperisita barwa ba Arone.
E be mokgwa wa lena ka mehla go iša ditlogolong. 9E tlo re ge le tšwa dira kua nageng ya lena, le elwa le manaba a a le šwahletšego, le letša dinaka ka maatla, le tlo ba le gopolwa pele ga Morena Modimo wa lena, mme la namolelwa diatleng tša manaba a lena. 10Le ka matšatši a ge le thabile, le ka menyanya ya lena, le ka la go balama ga kgwedi, le letše dinaka tšeo ge go tlišwa dihlabelo tša lena le didimo tša lena, gore e be go le tlišetša go gopolwa pele ga Modimo wa lena, nna Morena Modimo wa lena.
11Ka la masome a mabedi la kgwedi ya bobedi ya ngwaga wa bobedi leru le hlatlogile la tloga mo Ntlong ya Molao. 12Baisiraele ba khuduga mo lešokeng la Sinai, makoko a bona a lokologana; gomme leru la ya la ema lešokeng la Parana.
13Ya ba la mathomo ge ba khuduga ka go laelwa ke Morena ka Moshe. 14Ba sefoka sa mešaša ya Bajuda ba tsoga ba ba eta pele ka makoko a bona, Nahesone morwa wa Aminadaba a na le madira a gagwe. 15Nathaniele morwa wa Tsuari a na le madira a ba leloko la Isashara. 16Eliaba morwa wa Helone a na le madira a leloko la Sebulone.
17Le Ntlokgethwa ya hlahlamolwa, Bagerisone le ba Merari ba tsoga ba e rwele.
18Gwa kgona go tsoga ba sefoka sa mešaša ya Barubeni ka makoko a bona; Elitsuri morwa wa Sedeuri a na le madira a gagwe; 19Selumiele morwa wa Tsurišadai a na le madira ba leloko la Simeone; 20Elisafa morwa wa Dehuele a na le madira a leloko la Gada.
21Ya ba gona go tsogilego Bakahathe ba rwele tše kgethwa; ge bona ba fihla ba hweditše Ntlokgethwa e šetše e hlomilwe.
22Gwa latela ba sefoka sa mešaša ya Baefuraimi ka makoko a bona, Elisama morwa wa Amihudu a na le madira a gagwe; 23Gamamiele morwa wa Pedatsuri a na le madira a leloko la Manase; 24Abidani morwa wa Gideoni a na le madira a leloko la Benyamini.
25Gwa latela ba sefoko sa mešaša ya Badani, ya ba ba go khunyeletša ba mešaša ka moka ka makoko a bona, Ahiesere morwa wa Ahitsuri a na le madira a gagwe, 26Pagiele morwa wa Okorane a na le madira a leloko la Asere, 27Ahira morwa wa Enani a na le madira a leloko la Nafutali. 28Ke gona go lokologana ga Baisiraele ka makoko a bona ge ba khuduga.
29Gomme Moshe a bolela le Hobaba morwa wa Reguele Momidiani mogwegadi wa Moshe, a re: Rena re a khuduga; re ya kua go boletšwego ke Morena a re: Ke tlo le nea felo fao. Sepela le rena; re tlo go dira gabotse, ka gobane Baisiraele Morena o ba baletše tše botse.
30Hobaba a re: Nka se ke ka ya. Nna ke tlo boela nageng ya gešo go metswalo ya ka.
31Moshe a re: A nke o se re tlogele, ka gobane ke wena o tlogo re tsebela makutšo lešokeng; o tlo ba mahlo a rena. 32Ge o sepela le rena, mme ra tlelwa ke tše botse tše Morena a tlogo re direla, le wena re tlo go dira gabotse.
33Gomme ba tlogile thabeng ya Morena ba sepela matšatši a mararo; polokelo ya kgwerano ya Morena ya ba eta pele leetong le la matšatši a mararo, ya ba nyakela makhutšo. 34Mosegare ba be ba aparetšwe ke leru la Morena mola ba tlogile mešašeng.
35Ge polokelo e tsoga Moshe o be a bolela a re: Nanoga, Morena, manaba, a gago a rakwe, Bahloi ba gago ba tšhabe! 36Ge polokelo e etla mešašeng, Moshe a re: Morena, boela go mašaba a diketekete tša Isiraele!


text:
Phetolelo ya trap ka go Sesotho sa Leboa
trap
molaba
leinaPlural traps
1molabasefu‘Matalane escaped from the police's trap, and they are making another plan to arrest him’ — Matalane o ile a phonyokga molaba wa maphodisa gomme ba loga leano le lengwe la go mo swara‘He was prepared to set a trap for Maputle’ — O ile a dula a itokišeditše go rea sefu sa go tanya Maputle
lediritrapped, traps, trapping
1tanyathea‘The boys went to the bush to trap birds’ — Bašemane ba ile sethokgweng go thea dinonyana


text:
POLEDIŠANO | ELDAR NEBOLSIN
Sebapadi sa Piano sa Mmino wa Classic se Hlalosa Tumelo ya Sona
Eldar Nebolsin wa Uzbekistan ke sebapadi sa piano sa ditšhabatšhaba. O ile a bapala piano a nnoši dihlopheng tša mmino wa diletšo kua London, Moscow, St. Petersburg, New York, Paris, Roma, Sydney, Tokyo le Vienna. Eldar o goletše Soviet Union e le moilaModimo. Eupša ka morago o ile a phetha ka gore batho ba bopilwe ke Mmopi yo lerato. Phafoga! e mmotšišitše ka mmino wa gagwe le tumelo ya gagwe.
Go tlile bjang gore o be sebapadi sa mmino?
Batswadi ba ka ka bobedi ke dibapadi tša piano. Ba thomile go nthuta yona ge ke be ke sa na le nywaga e mehlano. Ka morago, ke ile ka ithuta sekolong sa maemo a godimo sa mmino kua Tashkent.
Re botše ka ditlhohlo tša go bapala le sehlopa sa mmino wa diletšo.
Ga go na dihlopha tše pedi tša mmino wa diletšo tšeo di swanago. Di swana le diletšo tša mmino tše dikgolo tšeo go ka thwego di bapalwa ke baopediši ba tšona. Mohlomongwe tlhohlo e kgolo bakeng sa motho yo a bapalago piano a nnoši ke gore a kgone go sepedišana le moopediši gabotse. Go swana le poledišano magareng ga bagwera—go e na le gore o tee e be yena a dulelago go bolela, bobedi bja bona ba swanetše go fana sebaka. Gantši, o ba le sebaka setee goba tše pedi tša go itlwaetša e le gore o kgone go sepedišana le moopediši.
O tšea nako e kaaka’ng o itlwaetša?
Bonyenyane diiri tše tharo ka letšatši—gomme seo ga e fo ba go itlwaetša dikarolo tše thata. Ke ithuta le kagego ya mmino woo ke o lokišeletšago, ntle le go o bapala. Selo se sengwe seo ke se dirago ke go theetša mmino o mongwe wa mohlami, e lego seo se dirago gore ke kgone go kwešiša mmino wo ke šomago ka wona.
O be o ka re sebapadi se sebotse sa mmino se hlaolwa ka eng?
Ka bokgoni bja sona bja go dira gore piano e kwagale eka e a opela. Anke ke hlalose. Piano ke mohuta wa seletšo sa go tulwa. Ka morago ga ge konotswana e kgotlilwe, modumo wa yona o ka fokotšega—ka ge o sa swane le wa diletšo tša moya goba lentšu la motho, leo le kgonago go swara segalo goba gaešita le go oketša modumo wa sona. Tlhohlo yeo dibapadi tša piano di lebeletšanago le yona ke go fenya tshekamelo ya go hwelela ga modumo. Di dira seo ka go sepediša menwanwa ya tšona goba manakailana a diatla ka tsela e sa lemogegego, gotee le go sepedišana ka tsela e raraganego le terapa ya ka go le letona, yeo e gogago modumo le go o dira gore o kwagale ka go se swane. Ge dibapadi tša piano e šetše e le dikgwari tša go dira dilo tše tše thata, di ka dira gore piano e kwagale bjalo ka naka, phalafala goba gaešita le go kwagala bjalo ka sehlopha sa diletšo tša mmino. Gape di ka e dira gore e lle go swana le seletšo seo se di phalago tšohle sa mmino, e lego lentšu la motho.
Go molaleng gore o tloga o rata mmino kudu.
Ke tšea mmino e le leleme leo le hlalosago dilo ka go lebanya le leo le tsošago maikwelo ao go lego thata, ge e ba e le gore go ka se kgonege, go a hlalosa ka mantšu.
Ke eng seo se dirilego gore o kgahlegele dilo tša moya?
Ntlong ya gešo go be go dula go tletše dipuku, tšeo tate a bego a etšwa le tšona Moscow. Puku yeo e bego e tloga e nkgahla kudu e be e le ya dikanegelo tša Beibele tša mabapi le mathomo a histori le diphihlelo tša Baisiraele. Puku e nngwe yeo ke ilego ka e hwetša e be le ya O ka Phela ka mo go sa Felego Paradeiseng mo Lefaseng, yeo e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa. * Ke kgahlilwe ke kamoo e hlalosago dithuto tša Beibele ka mo go kwagalago. Ge ke be ke hudugela Sepania ka 1991 go yo ithutela mmino, ke ile ka sepela le puku yeo gomme ka e bala ka makga a mmalwa. Ke ile ka hwetša tumelo yeo e sa thewago maikwelong feela eupša gape e le yeo e theilwego mabakeng a kwagalago le bohlatseng bjo bo kgodišago.
Thuto yeo e ilego ya nkgahla kudu e bile kholofetšo ya Beibele ya gore batho ba ka phela ka mo go sa felego mo lefaseng. Seo se be se tloga se kwagala! Nka oketša ka gore ke be ke se ka hlwa ke kopana le Dihlatse tša Jehofa ka nako yeo. Eupša ke ile ka phetha ka gore ge ke be nka kopana le tšona, ke be ke tla kgopela gore di nthute Beibele.
O kopane bjang le Dihlatse?
Ka morago ga matšatši a sego kae ke dirile phetho yeo, ke ile ka bona makgarebe a mabedi, le lengwe le le lengwe le swere Beibele ka seatleng. Ke ile ka nagana gore, ‘Ba swana le batho bao ke badilego ka bona ka pukung ya ka. Ba dira boboledi go fo swana le ge Bakriste ba be ba dira mehleng ya Beibele.’ Go se go ye kae, ke ge ke ithuta Beibele le Hlatse e nngwe. Lehono, ke thabišwa kudu ke go thuša ba bangwe go ithuta ka Mmopi wa rena.
Ke eng seo se go kgodišitšego gore o dumele go Mmopi, ka ge o be o le moilaModimo?
Ke kgodišitšwe ke mmino ka bowona. Mo e nyakilego go ba motho yo mongwe le yo mongwe o thabela mmino, le gona ka tsela yeo go se nago phoofolo yeo e ka kgonago go o thabela. Mmino o kgona go hlalosa maikwelo a lethabo, kgodišego, bonolo le mo e nyakilego go ba maikwelo a mangwe ka moka. Ka tlhago re binela morethetho wa mmino. Eupša na mmino o a nyakega bakeng sa gore re phologe? Na o kgatha tema tabeng ya seo go thwego ke go phologa ga tšeo di tiilego feela, go etša ge borathutatlhagelelo ba ruta? Ga ke nagane bjalo. Go ya ka pono ya ka, ga se mo go kwagalago go phetha ka gore bjoko bja motho, bjoo bo nago le bokgoni bja go hlama le go thabela mmino o swanago le wa Mozart le Beethoven, bo tšweleditšwe ke tlhagelelo. Tlhaloso e kwagalago kudu ke ya gore bjoko bja rena bo tšweleditšwe ke Mmopi yo bohlale le yo lerato.
Beibele e swana le mmino o ngwadilwego le go hlangwa ka tsela ya maemo a godimo, wo o rulagantšwego ka bokgwari le molaetša o matla bakeng sa batho ka moka
Ke eng seo se dirilego gore o dumele gore Beibele e tšwa go Modimo?
Beibele e bopša ke dipuku tše 66 tše dinyenyane tšeo di ngwadilwego lebakeng la nywaga e ka godimo ga e 1 600 ke banna bao e ka bago ba 40. Ke ile ka ipotšiša gore, ‘Ke mang yo a ka bago a rulagantše go ngwalwa ga puku ye ya maemo a godimo yeo e dumelelanago?’ Karabo e nnoši e kwagalago ke ya gore ke Modimo. Seo ke se naganago ke gore Beibele e swana le mmino o ngwadilwego le go hlangwa ka tsela ya maemo a godimo, wo o rulagantšwego ka bokgwari le molaetša o matla bakeng sa batho ka moka.
^ ser. 15 Ga bjale Dihlatse tša Jehofa di diriša kgatišo ya go ithuta Beibele ya Ke Eng Seo ge e le Gabotse Beibele e se Rutago? E ka hwetšwa go www.jw.org/nso.


text:
Ikgokaganye le Rena
Re thabela go thuša bao ba kgahlegelago go ithuta Beibele goba mošomo wa rena wa lefase ka bophara. Kgetha e nngwe ya ditsela tšeo o ka ikgokaganyago le Dihlatse tša Jehofa tša lefelong la geno.
Re founele goba o re ngwalele o diriša boitsebišo bjo bo lego ka mo tlase
Sri Lanka
Watch Tower Bible and Tract Society of Lanka
711 Station Road
WATTALA 11300
SRI LANKA
+94 11-2930-444
Dinako tša go Bona Meago
Mošupologo go fihla ka Labohlano
Go thoma ka 8:00 a.m. go ya go 11:00 a.m. le go thoma ka 1:00 p.m. go ya go 4:00 p.m.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | NA BEIBELE E BOHLOKWA LEHONO?
Ditekanyetšo tšeo ka Mehla di Šomago go Batho Bohle—Boitshwaro
MOLAO WA MOTHEO WA BEIBELE: “Setlaela se ntšha bogale bja sona ka moka, eupša yo bohlale o thekga ditho go fihla mafelelong.”—Diema 29:11.
“Ruri ke kwa eka ke phonyokgile lehu!”
MEHOLA: Ge go ka thwe o ngwale mehola ya go ba le boitshwaro, go tla nyakega gore o be le matlakala a mantši! Go ba gona, seka se se dira gore re phele gabotse mmeleng. Beibele e re: “Pelo e thabilego e phediša mmele.” Gape e bolela gore: “Pelo e thabilego e etša sehlare se se fodišago.” (Diema 14:30; 17:22) Ka mo go fapanego, dinyakišišo di bontšha gore batho bao ba dulago ba galefile le go ba le lehloyo ba ipea kotsing ya go swarwa ke malwetši, kudukudu bolwetši bja pelo. Ke therešo gore mehola ya go ba le boitshwaro e feta kgole go phela gabotse mmeleng.
Cassius, yoo ga bjale a lego nywageng ya gagwe ya bo-30 o gopola ka gore: “Ke be ke rata dingangišano e bile ke le sefelapelwana, gomme gantši ke thoma dintwa. Ke be ke sa itlhomphe gakaalo. Eupša tše ka moka di ile tša fela ge ke thoma go diriša melao ya motheo ya Beibele. Ke ithutile go laola kgalefo ya ka le go hlagolela boikokobetšo gotee le moya wa go lebalela. Ge nkabe ke sa dira bjalo, mohlomongwe nkabe ke le kgolegong. Ruri ke kwa eka ke phonyokgile lehu!”


text:
Mamelodi
Mamelodi ke lefelo leo go dulago batho ba bantshi ba mehlobo eo e fapanego le maleme a fapanego. Yona e wela ka fase ga porofense ya Gauteng yeo toropo kgolo ya gona elego City of Tshwane, ke legae la sehlopha seo se tumilego kudu sa kgwele ya maoto elego Mamelodi Sundowns ge ba ereta "Bare sky is the limit".
Mamelodi ke lefelo leo dinaledi tse dintshi tse di tsebegago ditswaletswe gona, go swana le bo DJ bojo mojo le ba bangwe.
Ditšhupešo[lokiša | edit source]
- ↑ "Mamelodi Heritage Route Launched". South African Ministry for Environmental Affairs and Tourism. 2000-09-22. Retrieved 2009-08-14.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "Main Place Mamelodi". Census 2011.


text:
FEBRUARY 27, 2015
UNITED STATES
Dihlatse di Thopa Difoka tše Dikgolo ka ge di Agile Meago Yeo e sa Senyego Tikologo
NEW YORK—Dihlatse tša Jehofa tšeo di tsebjago kudu ka modiro wa tšona wa go ruta Beibele lefaseng ka bophara, di thopile difoka ka ge di agile meago yeo e sa senyego tikologo.
Mokgatlo wa Green Building Initiative (GBI) wo o kgothaletšago go aga meago yeo e sa senyego tikologo o neile ofisi ya lekala la Wallkill, New York disetifikeiti tša meago e mebedi ya lekala le, e lego Moago wa Bodulo wa F wo o lego Watchtower Farms, wo o fedilego mafelelong a ngwaga wa 2012 gotee le Moago wa Diofisi wa Wallkill wo o fedilego ka 2014. Meago ye ka bobedi e thopile sefoka sa maemo a godimo sa Four Green Globes, e lego lenaneo la go hlahloba ge e ba meago e sa senye tikologo.
Shaina Sullivan, e lego Molaodimogolo wa Lefapha la Dipapatšo wa GBI, o re: “Lefaseng ka bophara ke meago e sego kae yeo e hlahlobilwego lenaneong la go aga meago yeo e sa senyego tikologo yeo e thopilego sefoka sa maemo a godimo sa Four Green Globes.” Moh. Sullivan o okeditše ka gore Moago wa Diofisi tša Wallkill “ke diofisi tša mathomothomo New York State tša go hwetša sefoka se sa maemo a godimo.” Jenna Middaugh, Molaodi wa mokgatlo wa GBI, o boletše gore: “Go meago ka moka e 23 [ya mo United States] yeo e kilego ya newa sefoka sa Four Green Globes go tloga ka 2006, Moago wa diofisi wa Wallkill o hweditše dipoelo tša godimo ka diperesente tše 94.”
Mokgatlo wa GBI o diriša lenaneo la Green Globes go hlahloba meago le go nea disetifikeiti ka go romela motho yo a tlago go hlahloba go bona ge e ba e agilwe ka tsela yeo e sa senyego tikologo. Bakeng sa go hwetša sefoka sa Green Globes go nyakega gore meago e agwe ka tsela yeo e tlago go seketša go dirišwa ga meetse, go fokotša go dirišwa ga mohlagase, go se šilafatše moya, go fokotša go diriša dilo tša tlhago ka go kgetha dilo tša maleba tša go aga le meago yeo e tsenyago moya gabotse.
David Bean, mookamedi wa modiro wa go aga meagong ya Dihlatse United States, o re: “Go thopa difoka tše ke bohlatse bja gore re diriša dilo tša maemo a godimo medirong ya rena ka moka ya go aga. Re sa dutše re diriša mokgwa wo go aga ntlokgolo ya rena ya Warwick, New York.”
Zeny St. Jean, yo a okamelago mediro ya go aga lefaseng ka bophara ya Dihlatse tša Jehofa o boletše gore: “Le ge modiro wa rena o mogolo e le go ruta Beibele, re thabela difoka tše ka ge di bontšha gore ditsebi tša tikologo di lemoga gore re katanela go aga meago yeo e sa senyego tikologo lefaseng ka bophara.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Boditšhabatšhaba, mogala +1 718 560 5000


text:
Full text loading...
n Lexikos - Online dictionaries on the Internet : an overview for the African languages : research article
Abstract
Dipukuntu ta online te di lego mo Inthaneteng : Ponokakareto ya maleme a Afrika
Morero wo mogolo wa taodiwana ye ya nyakiio ke wo o tiilego ka ge teko e dirilwe ka tebelelo ya kakareto ye e tletego go dipukuntu ka moka ta Inthanete teo di etego di le gona mo malemeng a Afrika. Sa go makata ke gore go ete go na le palo ye nti ya dipukuntu te bjalo mo malemeng a manti gape di na le badirii ba banti. Go hlalowa dipharologantho te bohlokwa ta dipukuntu te le ka moo diphatlalato di dirwago ka gona gare ga maleme a manti a go fapana. Mo karolong ya bobedi go tsebiwa pukuntu ya online ye e lego ya pele gape e lego ya makgonthe ya Afrika Borwa. Le ge e le gore pukuntu ye e hlamilwe ke dirutegi di se kae, e ete e tea sefoka lefaseng ka bophara. Se ke ka lebaka la gore pukuntu ye e dirilwe ka tsela yeo e lego gore dilo di ka beakanywa gore di itwelete ka botona gomme ta lokela batho ka moka bao ba e diriago mo Inthaneteng ka yona nako yeo.
The main purpose of this research article is rather bold, in that an attempt is made at a comprehensive overview of all currently available African-language Internet dictionaries. Quite surprisingly, a substantial number of such dictionaries is already available, for a large number of languages, with a relatively large number of users. The key characteristics of these dictionaries and various cross-language distributions are expounded on. In a second section the first South African online dictionary interface is introduced. Although compiled by just a small number of scholars, this dictionary contains a world's first in that lexicographic customisation is implemented on various levels in real time on the Internet.
Article metrics loading...


text:
Polanete Yeo e Nago le Bophelo
Bophelo lefaseng bo be bo ka se be gona ge nkabe e se ka tatelano ya seo go thwego ke ditiragalo tšeo di itiragaletšego feela ka nako e tee, gomme tše dingwe tša tšona di be di sa tsebje goba di sa kwešišwe gabotse go ba go fihla lekgolong la bo-20 la nywaga. Ditiragalo tšeo di akaretša tše di latelago:
Moo lefase le dutšego gona molalatlading wa dinaledi wa Milky Way gaešita le modikologo wa lefase, go sekama ga lona, lebelo leo le dikologago ka lona gotee le ngwedi o sa tlwaelegago
Tikologo ya matlakgogedi le lefaufau leo e lego tšhireletšo yeo e šomago gabedi
Medikologo ya tlhago yeo e tlaleletšago le go hlwekiša moya wa lefase le mothopo wa lona wa meetse
Ge o dutše o hlahloba dihlogo tše ka go latelana, ipotšiše gore: ‘Na dibopego tša lefase e fo ba dilo tšeo di bilego gona ka mohlolo goba tšeo di bopilwego ka morero?’
Lefelo le le Phethagetšego Leo Lefase le Beilwego go Lona
Ke’ng seo o se akaretšago ge o ngwala aterese ya lefelo la moo o dulago gona? O ka ngwala naga ya geno, motse le setarata. Ka tsela ya go bapiša, anke re re molalatladi wa dinaledi wa Milky Way ke “naga” yeo lefase le lego go yona, tshepedišo ya setšatši (solar system)—e lego letšatši le dipolanete tša lona—yona ke “motse” wo lefase le lego go wona gomme moo lefase le dikologago gona tshepedišong ya setšatši ke “setarata” seo lefase le lego go sona. Ka baka la tšwelopele ya tša thutadinaledi le thutamahlale, borathutamahlale ba kwešiša kudu ka mehola yeo e tlišwago ke go ba ga rena lefelong leo le kgethegilego legohleng.
Sa mathomo, “motse” wa rena goba tshepedišo ya setšatši o beilwe lefelong leo le swanetšego molalatlading wa dinaledi wa Milky Way—ga se wa batamela kudu bogareng bja wona e bile ga o kgole kudu le wona. Lefelo le leo borathutamahlale ba le bitšago “lefelo leo le dulegago,” le na le metswako e swanetšego ya dikhemikhale yeo e nyakegago bakeng sa go thekga bophelo. Dikhemikhale tše di hwetšagala ka sewelo ka ntle ga molalatladi wa dinaledi gomme ka gare ga wona, go kotsi kudu ka gobane go atile mahlasedi ao a ka bolayago gotee le dilo tše dingwe. Makasine wa Scientific American o re: “Re dula lefelong leo le phalago a mangwe ka moka.”1
“Setarata” seo se di phalago ka moka: “Setarata” seo lefase le lego go sona goba modikologo wa lona tshepedišong ya setšatšing e lego “motse,” le sona se “phala tše dingwe ka moka.” Ka ge o le bokgoleng bja dikhilomithara tše dimilione tše ka bago 150 go tloga letšatšing, modikologo wo o lefelong le le lekanyeditšwego leo le dulegago ka gobane diphedi ga di kwe go tonya kudu goba go fiša kudu. Go oketša moo, mothaladi wo lefase le dikologago go wona e nyakile e le nkgokolo, gomme o re boloka re le bokgoleng bjo bo nyakilego bo lekana go tloga letšatšing ngwaga ka moka.
Ka nako e swanago, letšatši ke “mothopo wa matla” wo o phethagetšego. Ga le šišinyege, ke la bogolo bjo bo swanetšego gomme le tšweletša matla a lekanego. Ga le bitšwe “naledi e kgethegilego” ka phošo.2
“Moagišani” wa maleba: Ge go ka thwe o kgethele lefase “moagišani,” o be o ka se kgethe se sengwe ka ntle le ngwedi. Molagare wa wona o feta wa lefase ka kotara. Ka gona, ge o bapišwa le dikgwedi tše dingwe tshepedišong ya rena ya setšatši, ngwedi wa rena ke o mogolo ka mo go sa tlwaelegago go feta polanete ya wona. Na se se bile gona ka mohlolo feela? Ga go bonagale go le bjalo.
Ka mohlala, ngwedi ke sebaki se segolo sa diphefo tša ka lewatleng tšeo di lego bohlokwa bakeng sa tshepedišo ya lefase ya tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona. Le gona ngwedi wa rena o kgatha tema e itšego go tsepamišeng mothaladi wo o sa bonagalego wo lefase le dikologago go wona. Ka ntle le ngwedi woo o e bopetšwego ka mo go kgethegilego, polanete ya rena e be e tla thothomela go swana le topo yeo e dikologago, mohlomongwe ya ba ya phethoga gomme ya wa ka lehlakore! Diphethogo tša tlelaemete, tša diphefo tša lewatleng gotee le tše dingwe tšeo ngwedi o di bakago di be di tla baka tshenyo.
Go sekama le go dikologa ga lefase mo go phethagetšego: Go sekama ga lefase ka di-degree tše ka bago 23,4 ke gona go bakago modikologo wa dihla tša ngwaga, go lekalekanya dithempheretšha e bile go dira gore go be le tlelaemete e sa swanego mafelong a mantši kudu. Puku ya Rare Earth—Why Complex Life Is Uncommon in the Universe e re: “Mothaladi o sa bonagalego wo o sekamišago polanete ya rena o bonala o ‘swanela tlwaa’ bakeng sa bophelo.”3
Botelele bja letšatši le bošego tšeo di bakwago ke go dikologa ga lefase, le bjona ‘bo swanela tlwaa.’ Ge e ba modikologo o be o ka nanya, gona matšatši e be e tla ba a matelele gomme karolo ya lefase yeo e lebeletšego letšatšing e be e tla fiša kudu mola e nngwe e be e tla tonya kudu. Ka mo go fapanego, ge e ba lefase le be le ka dikologa ka lebelo le legolo, gona matšatši e be e tla ba a makopana, mohlomongwe a tšee diiri tše sego kae feela, gomme go dikologa ga lefase ka lebelo go be go tla baka diphefo tše matla kudu tše di sa kgaotšego gotee le ditlamorago tše dingwe tše kotsi.
Dišireletši tše di Šireletšago Lefase
Sebakabaka ke lefelo le kotsi moo mahlasedi a bolayago a hwetšagalago gona gomme maswika ao a bitšwago di-meteoroid ke a lego kotsi ka dinako tšohle. Lega go le bjalo, polanete ya rena e talalerata e bonagala e kgona go phatša ka gare ga seo go thwego ke bothuntšhetšo bja melalatladi ya dinaledi ka ntle le go ntšhwa kotsi. Ka baka la’ng? Ka gobane lefase le šireleditšwe ka ditlhamo tše di makatšago—tikologo ya matlakgogedi e matla le lefaufau leo le hlamilwego gabotse.
Tikologo ya matlakgogedi ya lefase: Bogareng bja lefase go na le nkgokolo e dikologago ya tšhipi ye e tologilego, yeo e dirago gore polanete ya rena e be le tikologo ya matlakgogedi e kgolo le e matla yeo e nabelago kgole sebakabakeng. Sešireletši se se re šireletša gore re se hlabelwe ke mahlasedi a tšwago legohleng (cosmos) ka mo go feletšego le go re šireletša matleng ao a bolayago a tšwago letšatšing. Tšeo go bolelwago ka tšona mo di akaretša phefo ya tshepedišong ya setšatši, e lego moela wo o sa kgaotšego wa dikarolwana tše di nago le matlakgogedi; go phulega ga nakwana ga matla a letšatši, moo go tšeago metsotso go tšweletša matla a magolo kudu a lekanago le dipomo tše bilione tša hydrogen; le go thuthupa ga tikologo ya ka ntle ga letšatši goba corona, moo go thuthupišetšago ditone tše dibilione tša dilo sebakabakeng. O ka kgona go bona dilo tše di lemogegago tše di go gopotšago ka tšhireletšo yeo o e hwetšago tikologong ya matlakgogedi ya lefase. Go phulega ga nakwana ga matla a letšatši le go thuthupa ga tikologong ya ka ntle ga letšatši go baka dietša tše matla (di-aurora), e lego dietša tša mebalabala tšeo di bonagalago karolong ya ka godimo ya lefaufau kgauswi le dikarolo tša matlakgogedi tša lefase.
Lefaufau la lefase: Kobo ya dikgase ga e re boloke feela re hema eupša gape e re nea tšhireletšo e oketšegilego. Llaga ya ka ntle ya lefaufau, e lego stratosphere, e na le mohuta o itšego wa oksitšene yeo e bitšwago ozone, yeo e monyago tekanyo e ka bago 99 lekgolong ya mahlasedi a ultraviolet (UV) ao a theogelago fase. Ka gona, llaga ya ozone e thuša go šireletša dibopego tše dintši tša bophelo mahlaseding a kotsi—tšeo di akaretšago batho le dimela gotee le diphoofotšwana tšeo di phaphamalago ka godimo ga meetse (plankton) tšeo re ithekgilego ka tšona gore di tšweletše bogolo bja oksitšene ya rena. Tekanyo ya llaga ya ozone yeo e bitšwago stratosphere ga se ya ema felo gotee. Go e na le moo, e a fetofetoga ge mahlasedi a UV a oketšega. Ka gona llaga ya ozone ke sešireletši se matla le seo se šireletšago gabotse.
Lefaufau le bile le re šireletša ditšhileng tše dintši tše di tšwago sebakabakeng letšatši le letšatši, e lego dimilione tša dilo tšeo di fapafapanego ka bogolo go tloga ka tše dinyenyane go fihla ka tše dikgolo. Ka gona bontši bja dilo tše di fsela lefaufaung ke moka tša fetoga dietša tšeo di phadimago tše di bitšwago di-meteor. Lega go le bjalo, dišireletši tša lefase ga di thibele mahlasedi ao a nyakegago bophelong, ao a swanago le phišo le seetša seo se bonagalago. Lefaufau le bile le thuša go phatlalatša phišo go dikologa lefase gomme bošego le šoma bjalo ka kobo, le fokotša go tšwa ga phišo.
Lefaufau la lefase le tikologo ya matlakgogedi ruri ke dilo tšeo di hlamilwego ka tsela e makatšago tšeo di sa dutšego di sa kwešišwe ka botlalo. Go ka bolelwa se swanago le ka medikologo yeo e thekgago bophelo polaneteng ye.
Na ke ka mohlolo ge polanete ya rena e šireleditšwe ka dišireletši tše pedi tše matla?
Medikologo ya Tlhago Bakeng sa Bophelo
Ge e ba go abja ga moya o hlwekilego le meetse motseng go be go ka kgaolwa gomme tshepedišo ya kelelatšhila ya thibana, malwetši le lehu di be di tla latela kapejana. Eupša nagana ka se: Polanete ya rena ga e swane le lebenkele la go jela, moo go tlišwago dijo tše difsa le didirišwa gomme ditšhila tša thothwa gore di lahlwe. Moya o hlwekilego le meetse tšeo re ithekgilego ka tšona ga di romelwe di etšwa sebakabakeng gomme le ditšhila ga di romelwe ka ntle bjalo ka ge eka ke ka rokhete. Ka gona go tla bjang gore lefase le dule le hlwekile e bile le dulega? Karabo ke ye: ke ka baka la medikologo ya tlhago e bjalo ka modikologo wa meetse, wa carbon, wa oksitšene le wa nitrogen, yeo e hlalositšwego mo le go bontšhwa ka tsela e nolofaditšwego.
Modikologo wa meetse: Meetse a bohlokwa bophelong. Ga go le o tee wa rena yo a ka tšeago matšatši a mmalwa a phela ka ntle le ona. Modikologo wa meetse o aba meetse a mafsa ao a hlwekilego polaneteng ka moka. Modikologo wo o akaretša megato e meraro. (1) Phišo e tšwago letšatšing e kukela meetse lefaufaung ka go a moyafatša. (2) Go kgahla ga meetse a ao a hlwekišitšwego go bopa maru. (3) Ke moka maru a tliša pula, sefako, lehlwa goba kapoko tšeo di nelago lefase, di šetše di loketše go ka moyafala gape, e lego seo se phethago modikologo wo. Go hlwekišwa meetse a makaaka’ng ka ngwaga? Go ya ka dikakanyetšo, go hlwekišwa a lekanego go ka aparetša lefase ka moka ka tekanyo e swanago, ao a ka nwelelago fase ka disenthimithara tše di fetago tše 80.4
Modikologo wa carbon le wa oksitšene: Ka ge o tseba, gore o phele go nyakega gore o heme gomme o gamole oksitšene ke moka o ntšhe carbon dioxide. Eupša ka ge go na le batho ba dibilione tšeo di sa balegego gotee le diphoofolo bao ba hemago, ke ka baka la’ng le ka mohla lefaufau la rena le sa ke le hlaelelwa ke oksitšene gomme la tlala ka carbon dioxide? Karabo e letše modikologong wa oksitšene. (1) Mogatong o makatšago wo o bitšwago photosynthesis, dimela di monya carbon dioxide yeo re e hemelago ka ntle, tša diriša yona le matla ao a tšwago seetšeng sa letšatši go tšweletša di-carbohydrate le oksitšene. (2) Ge re hemela oksitšene ka gare, re phetha modikologo woo. Tšweletšo ye ka moka ya dimela le moya wo o hemegago e direga ka tsela e hlwekilego, e atlegago le ya setu.
Modikologo wa nitrogen: Le gona bophelo lefaseng bo ithekgile ka go tšweletšwa ga dimolekule tše di phelago tše di swanago le diproteine. (A) Go nyakega nitrogen go tšweletša dimolekule tšeo. Se se thabišago ke gore kgase yeo e bopa tekanyo ya 78 lekgolong ya lefaufau la rena. Legadima le fetoša nitrogen la e dira metswako yeo dimela di kgonago go e monya. (B) Ke moka dimela di hlakanya metswako yeo le dimolekule tše di phelago. Ka go re’alo diphoofolo tše di jago dimela tšeo le tšona di hwetša nitrogen. (C) Ge mafelelong dimela le diphoofolo tšeo di ehwa, metswako ya nitrogen yeo e lego go tšona e arolwa ke dipaketheria. Mogato woo wa go bola o lokollela nitrogen mobung le lefaufaung ke moka gwa phethwa modikologo woo.
Go Mpshafatša mo go Phethagetšego!
Ngwaga le ngwaga batho ka thekinolotši ya bona ka moka yeo e tšwetšego pele, ba tšweletša ditone tšeo di sa balegego tša ditšhila tše di nago le mpholo tšeo di sa mpshafatšegego. Lega go le bjalo, lefase le mpshafatša ditšhila ka moka tša lona ka mo go phethagetšego, le diriša ditsela tše bohlale tša go di fetoša ka dikhemikhale.
O nagana gore ditshepedišo tša lefase tša go mpshafatša dilo di bile gona bjang? M. A. Corey yo e lego mongwadi wa tša bodumedi le tša thutamahlale o re: “Ge e ba tshepedišo ya Lefase ya tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona e bile gona ka mohlolo feela, gona e be e ka se kgone go fihlelela boemo bjo bja kwano e phethagetšego ya tikologo.”5 Na o dumelelana le phetho ya gagwe?


text:
KOPELO 139
Ipone o Phela Lefaseng le Lefsa
1. Hle ipone, le nna mpone
Lefaseng le lefsa la Modimo.
Inagane mafelelong
O le khutšong le tokologong.
Go ka se be le ba babe,
Jah o tla buša ka katlego.
Bjo ke bophelo lefaseng le lefsa.
Re tla opelela Jah
ka go hlaboša:
(KHORASE)
“Re a leboga ka tšohle Mmopi.
Morwa wa’go o buša gabotse.
Re opela ka lethabo go tšwa pelong,
Re iša letago le theto go wena.”
2. Hle ipone, le nna mpone;
Lebelela lefaseng le lefsa.
Se bonwago le go kwewa
Se ka se tšhoše le go tlaba.
Ka moka di phethegile,
Tente ya Modimo e bathong.
Bjale o tla tsoša ba ba hwilego,
Ba tla opela le rena
ka lethabo:
(KHORASE)
“Re a leboga ka tšohle Mmopi.
Morwa wa’go o buša gabotse.
Re opela ka lethabo go tšwa pelong,
Re iša letago le theto go wena.”
(Bona le Ps. 37:10, 11; Jes. 65:17; Joh. 5:28; 2 Pet. 3:1.)


text:
Boitsebišo ka go Bona Ofisi le Moago
Re go laletša ka borutho gore o tlo bona diofisi tša rena le mafelo a go gatiša. Hwetša mafelo le dinako tša go bona meago.
Zambia
Farm 23 A Makeni Road
Kgauswi le Makeni Police Station
10101 LUSAKA
ZAMBIA
+260 21-1-272-062
Dinako tša go Bona Meago ya Lekala
Mošupologo go fihla Labohlano
Go thoma ka 8:00 a.m. go ya go 11:00 a.m. le go thoma ka 1:00 p.m. go ya go 4:00 p.m.
Go bona meago go tšea iri e tee le seripa
Mešomo yeo e dirwago
Go fetolelwa dikgatišo tše di theilwego Beibeleng ka maleme a 14 a nageng yeo. Go romelwa dikgatišo tša ka godimo ga tše 2 400 diphuthegong tša Dihlatse tša Jehofa tša Zambia gotee le tša kgauswi e lego Burundi le Tanzania.


text:
KGAOLO YA SENYANE
Na Bofelo bja Lefase bo Kgauswi?
1. Re ka ithuta kae ka bokamoso?
NA O kile wa re o bogetše ditaba gomme wa ipotšiša gore: ‘Na ge nako e dutše e eya dilo di tla mpefala go feta mo?’ Go na le masetlapelo a magolo le bošoro bjo bontši kudu moo batho ba bangwe ba dumelago gore bofelo bja lefase bo swanetše go ba bo le kgauswi. Na seo ke therešo? Na go na le kamoo re ka tsebago seo se tlago go direga nakong e tlago? Ee. Gaešita le ge batho ba ka se kgone go bolela e sa le pele seo se tlago go direga, Jehofa Modimo o a kgona. O diriša Beibele go re botša ka bokamoso bja rena le seo se tlago go direga lefaseng nakong e tlago.
2, 3. Barutiwa ba Jesu ba be ba nyaka go tseba’ng, gona Jesu o ile a ba araba bjang?
2 Beibele ge e bolela ka bofelo bja lefase, ga e re gore go tla fedišwa polanete ye ya rena, eupša e ra gore go tla fedišwa bobe. Jesu o rutile batho gore Mmušo wa Modimo o tla buša lefase ka moka. (Luka 4:43) Barutiwa ba gagwe ba be ba nyaka go tseba gore Mmušo wa Modimo o tlo tla neng. Ka gona ba ile ba mmotšiša gore: “Dilo tše di tla direga neng, le gona pontšho ya go ba gona ga gago le ya bofelo bja tshepedišo ya dilo e tla ba eng?” (Mateo 24:3) Jesu ga se a ka a ba nea letšatši la go lebanya, eupša o ile a ba botša dilo tšeo di bego di tla direga pejana ga bofelo bja lefase le. Dilo tšeo Jesu a di boletšego, di a direga gona bjale.
3 Kgaolong ye, re tlo ahlaahla bohlatse bjo bo bontšhago gore bofelo bja lefase bo kgauswi. Sa pele, re swanetše go ithuta ka ntwa yeo e bilego gona legodimong e le gore re tle re kwešiše gore ke ka baka la eng maemo e le a mabe ka tsela ye mo lefaseng.
NTWA LEGODIMONG
4, 5. (a) Go ile gwa direga’ng legodimong ka morago ga gore Jesu e be Kgoši? (b) Go ya ka Kutollo 12:12, go be go tla direga’ng ka morago ga gore Sathane a lahlelwe mo lefaseng?
4 Go Kgaolo 8 re ithutile gore Jesu e bile Kgoši legodimong ka 1914. (Daniele 7:13, 14) Puku ya Kutollo e re botša seo se diragetšego. E re: “Ntwa ya tsoga legodimong. Mikaele [ke gore, Jesu] le barongwa ba gagwe ba lwa le drakone [Sathane] gomme drakone le barongwa ba yona ba lwa.” * Sathane le batemona ba gagwe ba ile ba fenywa ntweng yeo gomme ba lahlelwa mo lefaseng. Nagana kamoo barongwa ba ilego ba thaba ka gona! Eupša go be go tla direga’ng ka batho ba mo lefaseng? Beibele e re ba be ba tla welwa ke mathata. Ka baka la’ng? Ka gobane Diabolo o galefile kudu, “ka ge a tseba gore o na le nako e kopana.”
5 Diabolo o baka mathata a mantši kamoo a ka kgonago ka gona mo lefaseng. O galefile kudu ka gobane o šaletšwe ke nako e kopana pele Modimo a mo fediša. Anke re ahlaahleng seo Jesu a itšego se tlo direga mehleng ya bofelo.
MEHLA YA BOFELO
6, 7. Re ka re’ng ka ntwa le tlala lehono?
6 Ntwa. Jesu o itše: “Setšhaba se tla tsogela setšhaba gomme mmušo wa tsogela mmušo.” (Mateo 24:7) Batho ba bantši ba bolailwe dintweng mo mehleng ya rena go feta nakong le ge e le efe historing. Pego e nngwe yeo e tšwago Mokgatlong wa Worldwatch e bontšha gore ga e sa le go tloga ka 1914, dintwa di bolaile batho ba ka godimo ga ba dimilione tše 100. Batho bao ba fetago palo yeo gararo ba bolailwe dintweng mengwageng e 100 ya magareng ga 1900 le 2000 go feta bao ba bolailwego mengwageng e 1 900 e fetilego. Anke o nagane manyami le bohloko bjo bo kwelwego ke batho ba dimilione ka baka la ntwa!
7 Tlala. Jesu o itše: “Go tla ba le tlhaelelo ya dijo.” (Mateo 24:7) Gaešita le ge go tšweletšwa dijo tše dintši lehono go feta le ge e le neng pele, batho ba bantši ba bolawa ke tlala. Ka baka la’ng? Ka gobane ga ba na tšhelete e lekanego ya go reka dijo goba ga ba na naga yeo ba ka e lemago. Batho ba ka godimo ga bilione ba phela ka tšhelete e nyenyane kudu ka letšatši. Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o re ngwaga o mongwe le o mongwe go hwa bana ba dimilione ka gobane ga ba hwetše dijo tše di lekanego tša go ba fepa.
8, 9. Ke’ng seo se bontšhago gore dilo tšeo Jesu a di boletšego e sa le pele ka ditšhišinyego tša lefase le malwetši di a phethagala?
8 Ditšhišinyego tša lefase. Jesu o porofetile gore: “Go tla ba le ditšhišinyego tše dikgolo tša lefase.” (Luka 21:11) Gona bjale go letetšwe gore ngwaga le ngwaga go be le ditšhišinyego tša lefase tše dintši le tše matla. Ga e sa le go tloga ka ngwaga wa 1900, batho ba ka godimo ga dimilione tše pedi ba bolailwe ke ditšhišinyego tša lefase. Le gona, gaešita le ge gona bjale thekinolotši e thušitše gore go bonwe ditšhišinyego tša lefase pele di ka direga, batho ba bantši ba sa dutše ba bolawa ke tšona ditšhišinyego tšeo tša lefase.
9 Malwetši. Jesu o boletše e sa le pele gore go tla ba le “malwetši.” Malwetši a kotsi a tla phatlalala kapejana gomme a bolaya batho ba bantši. (Luka 21:11) Gaešita le ge dingaka di ithutile go alafa malwetši a mantši, go sa dutše go na le malwetši ao a ka se alafegego. Ge e le gabotse, pego e nngwe e hlalosa gore ngwaga le ngwaga, batho ba dimilione ba bolawa ke malwetši a go swana le bolwetši bja mafahla, malaria le kholera. Go oketša moo, dingaka di hweditše malwetši a mangwe a 30 a mafsa, gomme a mangwe a ona ga a alafege.
BOITSHWARO BJA BATHO BA MEHLENG YA BOFELO
10. Lengwalo la 2 Timotheo 3:1-5 le phethagala bjang lehono?
10 Lengwalo la 2 Timotheo 3:1-5, le re: “Mehleng ya bofelo go tla ba le dinako tše di hlobaetšago tšeo go lego thata go lebeletšana le tšona.” Moapostola Paulo o hlalositše kamoo batho ba bantši ba tlago go itshwara ka gona mehleng ya bofelo. O itše batho e tla ba
baithati
ba go rata tšhelete
ba go se kwe batswadi
ba go se botege
ba go se rate malapa a bona
ba se nago boitshwaro
ba bogale le ba go rata dintwa
ba go rata maipshino go feta Modimo
ba go itira eka ba rata Modimo eupša ba sa nyake go mokwa
11. Go ya ka Psalme 92:7, go tla direga’ng ka batho ba babe goba ba kgopo?
11 Na batho ba bantši ba itshwara ka tsela ye moo o dulago gona? Batho ba bantši lefaseng ka moka ba itshwara ka tsela ye. Eupša Modimo o kgauswi le go fetoša maemo a. O holofetša gore: “Ge ba kgopo ba hloga go etša dimela, le ge bohle bao ba tlwaetšego go dira tšeo di gobatšago ba hloga, ke ka morero wa gore ba tle ba fedišetšwe sa ruri.”
DITABA TŠE DIBOTSE MEHLENG YA BOFELO
12, 13. Jehofa o re rutile’ng mehleng ye ya bofelo?
12 Beibele e boletše e sa le pele gore mehleng ya bofelo, lefase le tla tlala ka bohloko le tlaišego. Le gona Beibele e re go tla direga dilo tše dibotse.
13 Go kwešiša Beibele. Moporofeta Daniele o ngwadile mabapi le mehla ya bofelo gore: “Tsebo ya therešo e tla ata.” (Daniele 12:4) Modimo o be a tla nea batho ba gagwe bokgoni bja go kwešiša Beibele ka mo go kwagalago kudu go feta pele. Jehofa o dirile se kudukudu ga e sa le go tloga ka 1914. Ka mohlala, o re rutile bohlokwa bja leina la gagwe le morero wa gagwe ka lefase gotee le therešo ka sehlabelo sa topollo, le seo se diregago ge re ehwa gotee le ka tsogo. Re ithutile gore ke Mmušo wa Modimo feela wo o ka rarollago mathata a rena ka moka. Le gona re ithutile kamoo re ka hwetšago lethabo le kamoo re ka phelago ka tsela e kgahlišago Modimo. Eupša bahlanka ba Modimo ba dira’ng ka seo ba ithutilego sona? Boporofeta bjo bongwe bo re nea karabo.
14. Ditaba tše dibotse tša Mmušo di bolelwa kae, gona di bolelwa ke bomang?
14 Modiro wa go bolela ditaba tše dibotse lefaseng ka moka. Ge Jesu a be a bolela ka mehla ya bofelo o itše: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka.” (Mateo 24:3, 14) Ditaba tše dibotse tša Mmušo di bolelwa dinageng tša ka godimo ga tše 230 ka maleme a ka godimo ga a 700. Ee, lefaseng ka moka, Dihlatse tša Jehofa tše di tšwago “ditšhabeng tšohle [le] melokong yohle” di thuša batho go kwešiša gore Mmušo wa Modimo ke eng le seo o tlago go se direla batho. (Kutollo 7:9) Le gona di dira se mahala. Le ge di hloilwe le go tlaišwa ke batho ba bantši, ga go na seo se ka dirago gore di tlogele go bolela ditaba tše dibotse, bjalo ka ge Jesu a porofetile.
O TLA DIRA ENG?
15. (a) Na o a dumela gore re phela mehleng ya bofelo, gona ka baka la’ng? (b) Go tlo direga’ng ka batho bao ba kwago Jehofa le ka bao ba sa mo kwego?
15 Na o a dumela gore re phela mehleng ya bofelo? Diporofeto tše dintši tša Beibele tša mabapi le mehla ya bofelo di a phethagala. Kgauswinyane Jehofa o tla laela gore modiro wa go bolela ditaba tše dibotse o se sa dirwa gomme “bofelo” bo tla tla. (Mateo 24:14) Bofelo ke’ng? Ke ntwa ya Haramagedone, ge Modimo a tlo fediša bobe ka moka. Jehofa o tla diriša Jesu le barongwa ba gagwe ba matla go fediša motho le ge e le ofe yo a sa nyakego go kwa Yena le Morwa wa gagwe. (2 Bathesalonika 1:6-9) Ka morago ga moo, Sathane le batemona ba gagwe ba ka se sa aroša batho. Le gona bohle bao ba nyakago go kwa Modimo le go amogela Mmušo wa gagwe ba tla bona kholofetšo e nngwe le e nngwe ya Modimo e phethagala.
16. Ka ge bofelo bo le kgauswi kudu, o swanetše go dira’ng?
16 Kgauswinyane lefase le leo le bušwago ke Sathane le tla fedišwa. Ka gona go bohlokwa kudu gore re ipotšiše gore: ‘Ke swanetše go dira’ng?’ Jehofa o nyaka gore o ithute dilo tše dintši ka Beibeleng kamoo o ka kgonago ka gona. O swanetše go tšeela thuto ya gago godimo. (Johane 17:3) Dihlatse tša Jehofa di ba le diboka beke e nngwe le e nngwe go thuša batho go kwešiša Beibele. Dira sohle seo o ka se kgonago go ba gona dibokeng tšeo ka mehla. (Bala Baheberu 10:24, 25.) Ge o lemoga gore o swanetše go dira diphetogo, o se ke wa tšhaba go di dira. Ge o dutše o dira diphetogo tšeo, tswalano ya gago le Jehofa e tla ba matla.
17. Ke ka baka la’ng batho ba bantši ba tla makala ge bofelo bo fihla?
17 Moapostola Paulo o hlalositše gore go fedišwa ga batho ba babe go tla tla ge batho ba bantši ba sa itebetše, ‘go swana le lehodu la bošego.’ (1 Bathesalonika 5:2) Jesu o porofetile gore batho ba bantši ba tla kgetha go hlokomologa bohlatse bja gore re phela mehleng ya bofelo. O itše: “Go etša feela kamoo mehla ya Noa e bego e le ka gona, le go ba gona ga Morwa wa motho [goba, mehla ya bofelo] go tla ba bjalo. Gobane go etša ge ba be ba le bjalo mehleng yeo ya pele ga Meetsefula, ba eja ba enwa, banna ba nyala le basadi ba nyalwa, go fihla letšatšing leo Noa a tsenego ka lona arekeng, ba se ele hloko go fihla Meetsefula a etla a ba gogola ka moka, le go ba gona ga Morwa wa motho go tla ba bjalo.”
18. Jesu o re neile temošo efe?
18 Jesu o re lemošitše gore ga se ra swanela go šitišwa ke “bojagobe, go nwa kudu le dipelaelo tša bophelo.” O boletše gore bofelo bo tla tla kapejana, “go etša molaba.” Le gona o boletše gore bo “tla tlela bohle bao ba dulago lefaseng.” Ke moka a oketša ka gore: “Dulang le phakgame ka dinako tšohle le lopa [goba, le rapela ka go tšwa pelong] gore le atlege ka go phonyokga dilo tše ka moka tše di reretšwego go direga, le go ema pele ga Morwa wa motho.” (Luka 21:34-36) Ke ka baka la’ng go le bohlokwa kudu gore re theetše temošo ye ya Jesu? Ka gobane kgauswinyane lefase le lebe la Sathane le tlo fedišwa. Ke feela bao ba amogelwago ke Jehofa le Jesu ba tlago go phologa bofelo gomme ba phela ka mo go sa felego lefaseng le lefsa.
^ par. 4 Mikaele ke leina le lengwe la Jesu Kriste. Gore o hwetše ditaba ka botlalo, hle bala Tlhaloso 23.


text:
Beibele Inthaneteng | PHETOLELO YA LEFASE LE LEFSA YA MANGWALO A MAKGETHWA
O ka rata go bala sehlogo se ka leleme lefe? %%
Genesi 43:1-34
43 Tlala e be e le e šoro nageng yeo.+2 Eitše gateetee ge ba feditše go ja mabele ao ba a rekilego Egipita,+ tatago bona a re go bona: “Boelang morago le yo re rekela dijonyana.”+3 Ke moka Juda a re go yena:+ “Monna yola o re laile ka matla a re: ‘Le se ke la buša la bona sefahlego sa ka ge e ba le sa tle le ngwanabo lena.’+4 Ge e ba o re roma le ngwanabo rena,+ gona re tla theogela gona kua ra yo go rekela dijo.5 Eupša ge e ba o sa mo dumelele, rena re ka se theogele moo, ka gobane monna yola o itše go rena: ‘Le se ke la buša la bona sefahlego sa ka ge e ba le sa tle le ngwanabo lena.’”+6 Isiraele a re:+ “Le nkgobaleditše’ng ka go botša monna yola gore le na le ngwanabo lena yo mongwe?”7 Ge a re’alo bona ba re: “Monna yola o botšišitše ka rena le ka metswalo ya rena ka go lebanya a re: ‘A tatago lena o sa phela?+ A le na le ngwanabo lena yo mongwe?’ Rena ra mo araba seo a re botšišago sona.+ Re be re tla tseba bjang gore o be a tla re: ‘Theošetšang ngwanabo lena fa’?”+8 Mafelelong Juda a re go Isiraele tatagwe: “Roma mošemane yo le nna,+ gore re eme re sepele e le gore re dule re phela, re se hwe,+ rena le wena le bana ba rena ba banyenyane.+9 Ke tla kgonthišetša gore o a šireletšega.+ Ge e ba a ka diragalelwa ke se sengwe, gona o nkotle.+ Ge e ba nka se mmušetše go wena ka go nea yena, gona ke tla be ke go diretše sebe sa bophelo bja ka ka moka.10 Eupša ge nkabe re sa diega, gona bjale nkabe re šetše re ile gona kua ka makga a mabedi ra ba ra boa.”+11 Ka gona Isiraele tatago bona a re go bona: “Ge e ba go le bjalo,+ gona dirang se: Tšeang ditšweletšwa tše dibotsebotse tša mo nageng ye, le di tsenyeng ka mekotleng gomme le theogeleng le tšona go monna yola le mo neeng tšona e le dimpho.+ Tšeang tše: setlolonyana seo se bitšwago balesamo,+ todinyana ya dinose,+ boreku* bja go nkga bose le letswamathi leo le nago le boreku,+ dikoko tše di bitšwago dipistakio le dialmonte.+12 Le gona le tšeeng le tšhelete e lekanago le yela gabedi; tšhelete yeo le e hweditšego melomong ya mekotla ya lena le e bušetše ka diatla tša lena.+ Mohlomongwe e be e le phošo.+13 Tšeang ngwanabo lena le sepeleng, le boele go monna yoo.14 Anke Modimo Ramatlaohle a le kwele bohloko pele ga monna yoo,+ gore a lokolle ngwanabo lena yola yo mongwe gotee le Benjamini. Eupša ge e ba nna ke tla loba bana ba, gona a ke ba lobe!”+15 Ka gona banna bao ba tšea mpho yeo, ba tšea le tšhelete yeo e lekanago le yela gabedi gotee le Benjamini. Ke moka ba ema ba wela tsela ba theogela Egipita gomme ba fihla ba ema pele ga Josefa.+16 Ya re ge Josefa a bona Benjamini a na le bona, gateetee a botša monna yo a bego a okametše ntlong ya gagwe a re: “Tšea banna ba o ba iše ka ntlong gomme o hlabe diphoofolo o be o lokiše dijo,+ ka gobane banna ba ba tlo ja le nna mosegare.”17 Gateetee monna yoo a dira kamoo Josefa a mmoditšego ka gona.+ Monna yoo a tšea banna bao a ba iša ntlong ya Josefa.18 Eupša banna bao ba boifa ka gobane ba tlišitšwe ntlong ya Josefa,+ gomme ba re: “Re tlišitšwe mo ka baka la tšhelete yeo re gomilego le yona ka mekotleng ya rena ge re be re tlile mo mathomong. Ba tla re swara ba re hlasela gomme ba re tšea ba re dira makgoba ba ba ba thopa le dipokolo tša rena!”+19 Ka gona ba ya go monna yo a bego a okametše ntlong ya Josefa ba bolela le yena mojakong wa ntlo,20 gomme ba re: “Tshwarelo hle mong wa rena! Re kile ra theogela mo peleng go tlo reka dijo.+21 Eupša seo se ilego sa direga ke gore ge re fihla lefelong leo go robalwago go lona tseleng+ gomme re bula mekotla ya rena, yo mongwe le yo mongwe wa rena o ile a hwetša tšhelete ya gagwe molomong wa mokotla wa gagwe, tšhelete yeo e be e feletše. Bjale re rata go e buša ka diatla tša rena.+22 Re theogetše mo re swere tšhelete e nngwe gore re tlo reka dijo. Re tloga re sa tsebe motho yoo a tsentšego tšhelete ya rena ka mekotleng ya rena.”+23 Ke moka a re go bona: “Go lokile. Le se tšhoge.+ Modimo wa lena yo e bilego e le Modimo wa tatago lena o le file letlotlo ka mekotleng ya lena.+ Ke a tseba gore le lefile.” Ka morago ga moo a tliša Simeone go bona.+24 Ke moka monna yoo a tsenya banna bao ka ntlong ya Josefa, a ba nea meetse gore ba hlape dinao+ gomme a nea dipokolo tša bona furu.+25 Ba lokiša mpho+ yela gore Josefa a e hwetše ge a etla mosegare, ka gobane ba be ba kwele gore ba be ba tlo jela moo.+26 Ge Josefa a tsena ka ntlong, ba tšea mpho yeo ba bego ba e swere ka seatla sa bona ba e tliša go yena ka ntlong, gomme ba wela fase ba mo khunamela.+27 Ka morago ga moo a ba botšiša maphelo a re:+ “Na mokgalabje tatago lena yo le boletšego ka yena o sa iketlile? Na o sa phela?”+28 Ge a re’alo bona ba re: “Tatago rena, yena mohlanka wa gago o sa iketlile. O sa phela.” Ke moka ba inamela fase ba khunama.+29 Ge a emiša mahlo gomme a bona Benjamini ngwanabo, morwa wa mmagwe,+ a re: “Na yo ke ngwanabo lena yo monyenyane yo le mpoditšego ka yena?”+ A oketša ka gore: “Morwa, anke Modimo a go bontšhe kgaugelo ya gagwe.”+30 Bjale Josefa o be a itlhaganetše ka gobane o be a se sa kgona go laola maikwelo a gagwe ka ngwanabo,+ moo a ilego a yo nyaka mo a ka llelago gona, a tsena ka phapošing ya ka gare gomme a tšholla megokgo.+31 Ka morago ga moo a hlapa sefahlego sa gagwe, a tšwa, a itiiša gomme a re:+ “Tlišang dijo.”+32 Ba mo tlišetša tša gagwe a nnoši, le banna bao ba ba tlišetša tša bona ba nnoši, le Baegipita bao ba bego ba eja le yena ba ba tlišetša tša bona ba nnoši; ka gobane Baegipita ba be ba sa kgone go ja dijo le Baheberu, ka ge go dira bjalo go be go šišimiša Baegipita.+33 Ba be ba dudišitšwe pele ga gagwe, wa leitšibulo a dudišitšwe go ya ka tshwanelo ya gagwe ya bogolo,+ yo monyenyane a dudišitšwe go ya ka bonyenyane bja gagwe; banna bao ba lebelelana ba maketše.34 A tšea dijo pele ga gagwe a di fetišetša go bona, eupša a oketša tša Benjamini gahlano go feta tša ba bangwe ka moka.+ Ba ja le go nwa le yena go fihlela ba khora.+
Mengwalo ya tlase
^ Phetolelo ya lentšu ka lentšu e re, “Labudanume.”


text:
PONO YA BEIBELE
Go Naganišiša
Go naganišiša ke eng?
“Ke tla naganišiša ka mediro ya gago ka moka, ka tshwenyega ka ditiro tša gago.”—Psalme 77:12.
SEO BATHO BA SE BOLELAGO
Go na le ditsela tše dintši tša go naganišiša, gomme tše dingwe tša tšona di theilwe ditumelong tša bogologolo tša ka Bohlabela. Ge mongwadi yo mongwe a be a bolela ka taba ye, o itše: “Gore o bone dilo gabotse, ga se wa swanela go nagana dilo tše dintši.” Mantšu a gagwe a thekga taba ya gore go se nagane ka dilo tše dingwe ge o tsepamišitše kgopolo mantšung goba diswantšhong tše itšego, go go tlišetša khutšo ya ka gare le go hlaphogelwa monaganong.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Beibele e hlalosa go naganišiša e le selo se bohlokwa. (1 Timotheo 4:15) Lega go le bjalo, mohuta wa go naganišiša woo o kgothaletšwago ke Beibele ga o akaretše go se nagane ka selo goba go boaboeletša lentšu goba lefoko le itšego, e lego seo se bitšwago mantra. Eupša Beibele e bolela ka mokgwa wa go naganišiša woo o akaretšago dilo tše di holago tše bjalo ka dika, ditekanyetšo le tlholo ya Modimo. Monna yo mongwe yo a botegago o rapetše Modimo ka gore: “Ke naganišišitše ka mediro ya gago ka moka; ke ile ka nagana ka modiro wa diatla tša gago.” (Psalme 143:5) Gape o itše: “Ke go gopotše ke le malaong, ke naganišiša ka wena dinakong tša bošego tša go hlapetša.”—Psalme 63:6.
Go naganišiša go ka go hola bjang?
“Pelo ya moloki e a naganišiša gore e kgone go araba.”—Diema 15:28.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
Go naganišiša ka dilo tše di holago go kaonefatša motho yo re lego yena ka gare, gwa re nea bokgoni bja go laola maikwelo a rena—se sa dira gore dipolelo le ditiro tša rena di bontšhe temogo. (Diema 16:23) Ka gona, go naganišiša ka tsela yeo go dira gore bophelo e be bjo bo thabišago le bjo bo holago. Ge Psalme 1:3 e bolela ka motho yo a naganišišago ka mehla ka Modimo, e re: “O tla etša sehlare se se bjetšwego kgauswi le melapo ya meetse, seo se enywago dienywa tša sona ka lebaka la gona le seo matlakala a sona a sa ponego. Gomme se sengwe le se sengwe seo a se dirago se tla atlega.”
Gape go naganišiša go re thuša go kaonefatša kwešišo ya rena le mogopolo. Ka mohlala, ge re ithuta karolo e itšego ka tlholo goba taba e itšego ka Beibeleng, re ba le tsebo ka dilo tše dintši tše di kgahlišago. Eupša ge re naganišiša ka dilo tšeo, re kgona go bona kamoo di tswalanago ka gona le seo re ithutilego sona nakong e fetilego. Ka gona, go swana le ge mmetli a fetoša dilo tša go hloka mohola gore a dire selo se se kgahlišago, go naganišiša go dira gore re latelanye dikgopolo ka lenaneo goba ka thulaganyo.
Na re swanetše go laola seo re naganišišago ka sona?
“Pelo e boradia kudu go feta selo le ge e le sefe e bile ke e kgopo. Ke mang yo a ka e tsebago?”—Jeremia 17:9.
SEO BEIBELE E SE BOLELAGO
“Gobane ka gare, e lego ka dipelong tša batho, go tšwa dikeleletšo tše di gobatšago tšeo di feleletšago ka mediro ya bootswa, bohodu, dipolao, bohlotlolo, megabaru, ditiro tša bokgopo, bofora, boitshwaro bjo bo hlephilego, leihlo le le nago le mona, . . . le go hloka tlhaologanyo.” (Mareka 7:21, 22) Ee, bjalo ka mollo, motho o swanetše go laola seo a naganišišago ka sona! Ge e ba a sa dire bjalo, dikgopolo tše sa swanelago di ka mmakela dikganyogo tše gobatšago tšeo di ka feleletšago di sa laolege gomme tša mo wetša medirong e mebe.—Jakobo 1:14, 15.
Ka baka leo Beibele e re kgothaletša go naganišiša ka ‘dilo tša therešo, tše di lokilego, tše di sekilego, tše di rategago, tšeo go bolelwago gabotse ka tšona, tša bokwala le dilo le ge e le dife tše di tumišegago.’ (Bafilipi 4:8, 9) Ge re tsenya dikgopolo tše bjalo menaganong ya rena, re tlo buna dika tše dibotse, polelo e kgahlišago le go ba le ditswalano tše di kgahlišago le batho ba bangwe.—Bakolose 4:6.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | MAAKA AO A DIRAGO GORE GO BONAGALE EKA MODIMO GA A RATEGE
Maaka ao a Dirilego Gore go Bonagale Eka Modimo o Hloka Leina
SEO BA BANTŠI BA SE DUMELAGO
“Ga se ra dumelelana tabeng ya ge e ba Modimo a na le leina, le gore ge e ba go le bjalo, gona leina leo e tla ba lefe.”—Moprofesara David Cunningham, Theological Studies.
THEREŠO E TŠWAGO KA BEIBELENG
Modimo o itše: “Ke nna Jehofa. Ke lona leina la ka.” (Jesaya 42:8) Jehofa ke leina la Seheberu leo le bolelago gore “Yo a Bakago go ba Gona.”—Genesi 2:4, mongwalo wa tlase wa Reference Bible.
Jehofa o nyaka gore re diriše leina la gagwe. Beibele e re: “Bitšang leina la gagwe. Tsebatšang mediro ya gagwe merafong. Bolelang gore leina la gagwe le phagame.”—Jesaya 12:4.
Jesu o be a diriša leina la Modimo. Ge Jesu a be a rapela, o ile a botša Jehofa gore: “Ke ba [barutiwa ba Jesu] tsebišitše leina la gago e bile ke tla le tsebatša.” Ke ka baka la’ng Jesu a ile a tsebiša barutiwa ba gagwe leina la Modimo? O tšwetše pele ka gore: “E le gore lerato leo o [Modimo] nthatilego ka lona le be go bona gomme nna ke be boteeng le bona.”—Johane 17:26.
LEBAKA LEO KA LONA GO LEGO BOHLOKWA
Rathutatumelo Walter Lowrie o ngwadile gore: “Motho yo a sa tsebego Modimo ka leina, ruri ga a mo tsebe e le motho wa kgonthe gomme a ka se kgone go mo rata, ge e ba a mo tseba feela e le matla a sa bonagalego.”
Go uta leina la Modimo goba go tsenya le lengwe legatong la lona go swana le go le ntšha ka Beibeleng
Monna yo a bitšwago Victor o be a eya kerekeng beke le beke, eupša o be a sa nagane gore o tloga a tseba Modimo. O re: “Ka morago ke ile ka ithuta gore leina la Modimo ke Jehofa, gomme go ile gwa ba bjalo ka ge e ka ke mo tsebišwa semmušo. Ke be ke ikwa bjalo ka ge eka mafelelong ke kopane le Motho yo ke bego ke kwele mo gontši kudu ka yena. Ke ile ka thoma go mo tšea e le Motho wa kgonthe le go gwerana le yena.”
Ka mo go swanago, Jehofa o batamela kgauswi le batho bao ba dirišago leina la gagwe. Modimo ge a bolela ka “bao ba sa lebalego leina la gagwe,” o holofetša gore: “Ke tla ba kwela bohloko go etša ge motho a kwela morwa wa gagwe yo a mo kwago bohloko.” (Maleaki 3:16, 17) Modimo gape o putsa bao ba bitšago leina la gagwe. Beibele e re: “Yo mongwe le yo mongwe yo a bitšago leina la Jehofa o tla phološwa.”—Baroma 10:13.


text:
Na e Šiilwe ke Nako Goba e Bolelela Dilo Pele?
THUTA- MAHLALE
BEIEBELE GA SE PUKU YA THUTAMAHLALE, EUPŠA E BOLETŠE E SA LE PELE KA DILO TŠEO DI ILEGO TŠA UTOLLWA KA MORAGO. ELA HLOKO MEHLALA E SEGO KAE E LATELAGO.
Na legohle le bopilwe?
Peleng boramahlale bao ba tumilego ba be nagana gore ga se la bopša. Ga bjale ba dumela gore legohle le bopilwe mathomong. Ke kgale Beibele e boletše seo ka mo go kwagalago.—Genesi 1:1.
Lefase le bopegile bjang?
Mehleng ya bogologolo, batho ba bantši ba be ba nagana gore lefase ke phaphathi. Lekgolong la bohlano la mengwaga B.C.E., boramahlale ba Bagerika ba ile ba šišinya gore lefase ke nkgokolo. Eupša kgale pele ga moo, lekgolong la seswai la mengwaga B.C.E., mongwadi wa Beibele e lego Jesaya o ile a bolela ka “ntikodiko ya lefase,” a diriša lentšu leo gape le ka fetolelwago e le “nkgokolo.”—Jesaya 40:22.
Na magodimo a ka senyega ge nako e dutše e eya?
Ramahlale wa Mogerika wa lekgolong la bone la mengwaga B.C.E., e lego Aristotle, o be a ruta gore go senyega go direga mo lefaseng feela, mola magodimo ao a tletšego dinaledi a ka se tsoge a fetogile goba a senyegile. Pono yeo e tšere mengwaga e makgolo e le gona. Eupša lekgolong la bo-19 la mengwaga boramahlale ba ile ba tšweletša kgopolo ya gore go na le tlhakahlakano (entropy). Kgopolo yeo e bontšha gore dilo ka moka, e ka ba e le tša legodimong goba tša lefaseng, di a senyega. Ramahlale yo mongwe yo le yena a ilego a bolelela kgopolo ye, e lego Lord Kelvin, o boletše gore Beibele ge e bolela ka legodimo le lefase e re: “Ka moka ga tšona di tla hlagala go fo etša seaparo.” (Psalme 102:25, 26) Go ya kamoo Beibele e rutago ka gona, Kelvin o be a dumela gore Modimo o be a ka kgetha go thibela gore dilo tša Gagwe tšeo a di bopilego di se ke tša senyega.—Mmoledi 1:4.
Dipolanete tše bjalo ka lefase di thekgilwe ke’ng?
Aristotle o be a ruta gore nkgokolo e nngwe e ka gare ga nkgokolo e nngwe gomme di hlatlagane, lefase lona le bogareng bja dinkgokolo tšeo. Lekgolong la bo-18 la mengwaga C.E., boramahlale ba be ba amogela kgopolo ya gore dinaledi le dipolanete di ka no ba di sa thekgwa ke selo. Eupša re bala ka pukung ya Jobo ya lekgolong la bo-15 la mengwaga B.C.E., gore Mmopi o ‘fegile lefase lefeeleng.’—Jobo 26:7.
TŠA KALAFO
LE GE BEIBELE E SE PUKU YA TŠA KALAFO, E NA LE MELAO E ITŠEGO YA MOTHEO YEO E BONTŠHAGO GORE E NA LE TSEBO E GATETŠEGO PELE KA TŠA MAPHELO.
Go bea balwetši ba le noši.
Molao wa Moshe o be o laetše gore batho bao ba nago le lephera ba dule kgole le batho ba bangwe. Dingaka di ile tša ithuta go diriša molao wo wa motheo ge go be go e ba le malwetši Mehleng ya Magareng, e lego mokgwa woo go sa dumelwago gore o sa šoma le lehono.—Lefitiko dikgaolo 13 le 14.
Go hlapa ka morago ga go kgoma setopo.
Go ba go fihla mafelelong a lekgolo la bo-19 la mengwaga, gantši dingaka di be di šoma ka ditopo gomme ka morago tša šoma ka balwetši ntle le go hlapa matsogo. Mokgwa woo o be o bolaya batho ba bantši. Lega go le bjalo, Molao wa Moshe o be o boletše gore motho le ge e le ofe yo a kgomago setopo o be a eba yo a sa hlwekago. Maemong ao, molao o be o bile o laela gore motho a itlhwekiše ka go hlapa ka meetse. Ga go pelaelo gore mekgwa yeo ya bodumedi e be e hola le ditabeng tša maphelo.—Numeri 19:11, 19.
Mokgwa wa go lahla mantle.
Ngwaga le ngwaga bana ba ka godimo ga seripagare sa milione bao ba dulago mafelong ao go ona mantle a sa epelwego ba a hwa ka baka la letšhollo. Molao wa Moshe o be o laetše gore mantle a batho a epelwe kgole le moo go dulago batho.—Doiteronomio 23:13.
Nako ya lebollo.
Molao wa Modimo o be o laetše gore ngwana wa mošemane a bolotšwe letšatšing la seswai ka morago ga ge a belegwe. (Lefitiko 12:3) Go dumelwa gore madi a bana bao ba sa tšwago go belegwa a kgona go kgahla gabotse ka morago ga beke. Mehleng ya Beibele, pele ga ge go ka ba le dikalafo tšeo di tšwetšego pele, go be šireletšegile go bolotša ngwana ka morago ga beke.
Kamoo go phela gabotse maikwelong go sepedišanago ka gona le go phela gabotse mmeleng.
Banyakišiši ba tša kalafo le boramahlale ba bolela gore go ba le maikwelo a mabotse a bjalo ka lethabo, kholofelo, go leboga le go ikemišetša go lebalela go a hola tabeng ya tša maphelo. Beibele e re: “Pelo e thabilego e etša sehlare se se fodišago, eupša moya o nyamilego o omiša marapo.”—Diema 17:22.