text:
KGAOLO 35
Thuto e Tumilego ya Thabeng
THUTO YA THABENG
Jesu o swanetše go ba a lapile ka morago ga go fetša bošego ka moka a rapela gomme ka morago a kgetha barutiwa ba 12 gore e be baapostola. Bjale go sele, eupša o sa dutše a na le matla le kganyogo ya go thuša batho. O dira seo a le kgauswi le thaba kua Galilea, mohlomongwe kgauswi le moo a dirago bodiredi bja gagwe kua Kaperenaume.
Mašaba a batho a tlile go yena go tšwa mafelong a kgole. Ba bangwe ba tšwa ka borwa, ba bangwe ba tšwa Jerusalema le mafelong a lego Judea. Ba bangwe gape ba tšwa metseng yeo e lego lebopong la Tiro le Sidone go ya ka leboabodikela. Ke ka baka la’ng ba tlile go nyaka Jesu? ‘Ba tlile go mo kwa le gore ba fodišwe malwetši a bona.’ Ka gona go direga sona seo—Jesu o “ba fodiša ka moka.” Nagana ka seo! Ka moka ba babjago ba a fodišwa. Jesu o thuša le bao “ba bego ba tshwenywa ke meoya e mebe,” e lego batho bao ba tlaišwago ke barongwa ba kgopo ba Sathane.—Luka 6:17-19.
Ka morago Jesu o hwetša lefelo leo le ikadilego kgauswi le thaba gomme lešaba le bokana mo. Barutiwa ba gagwe, kudukudu baapostola ba 12, mohlomongwe ke bona ba lego kgauswi kudu le yena. Ka moka ba fagahletše go kwa seo se bolelwago ke morutiši yo yo a kgonago go dira mediro e matla. Jesu o nea thuto yeo go lego molaleng gore e hola batheetši ba gagwe. Go tloga nakong yeo, e ile ya hola ba bangwe ba bantši. Le rena e ka re hola ka baka la gore ditherešo tše tseneletšego di hlalositšwe ka tsela e bonolo le e kwagalago. Jesu o diriša diphihlelo tše di tlwaelegilego le dilo tšeo batho ba di tlwaetšego. Se se dira gore dikgopolo tša gagwe di kwešišwe ke bohle bao ba nyakago bophelo bjo bokaone ka tsela ya Modimo. Ke dikarolo dife tša motheo tša thuto ya Jesu tšeo di e dirago gore e be e bohlokwa gakaakaa?
KE BOMANG BAO BA TLOGAGO BA THABILE?
Batho bohle ba nyaka go thaba. Ka ge Jesu a tseba se, o thoma ka go hlalosa bao ba tlogago ba thabile. Akanya kamoo se se tanyago šedi ya batheetši ba gagwe ka gona. Eupša ba swanetše go ba ba makatšwa ke dilo tše dingwe.
O re: “Go thaba bao ba lemogago gore ba nyaka dilo tša moya, ka ge Mmušo wa magodimo e le wa bona. Go thaba bao ba kwelego bohloko, ka ge ba tla homotšwa . . . Go thaba bao ba swerwego ke tlala ya toko le bao ba e nyoretšwego, ka ge ba tla kgotsofatšwa. . . . Go thaba bao ba tlaišeditšwego toko, ka ge Mmušo wa magodimo e le wa bona. Go thaba lena ge batho ba le goboša le go le tlaiša . . . ka baka la ka. Thabang le hlalaleng.”—Mateo 5:3-12.
Jesu o ra go re’ng ge a bolela ka “go thaba”? Ga a bolele ka go thaba goba go hlalala, go swana le ge motho a ipshina. Lethabo la kgonthe ke leo le tseneletšego. Le akaretša kgotsofalo ya kgonthe le go ikwa o kgotsofetše bophelong.
Jesu o re batho bao ba tlogago ba thabile ke bao ba lemogago gore ba nyaka dilo tša moya, bao ba nyamišitšwego ke boemo bja bona bja sebe le bao ba ithutago ka Modimo le go mo hlankela. Le ge ba hloilwe goba ba tlaišwa ka baka la go dira thato ya Modimo, ba a thaba ka gobane ba a tseba gore ba a mo kgahliša le gore o tla ba putsa ka bophelo bjo bo sa felego.
Lega go le bjalo, batho ba bantši ba nagana gore go atlega le go phegelela maipshino ke dilo tšeo di dirago gore motho a thabe. Jesu o bolela se se fapanego. Ge a tšweletša phapano yeo e swanetšego go dira gore batheetši ba gagwe ba bantši ba nagane, o re: “Go madimabe lena bahumi, gobane le šetše le hweditše maipshino ka moka ao le bego le tla a hwetša. Go madimabe lena bao le khorago gona bjale, gobane le tla swarwa ke tlala. Go madimabe lena bao le segago gona bjale, gobane le tla lla gomme la golola. Le ba madimabe neng le neng ge batho ba le bolela gabotse, gobane dilo tše di swanago le tše ke tše borakgolokhukhu ba bona ba di dirilego baporofeta ba maaka.”—Luka 6:24-26.
Ke ka baka la’ng go ba le mahumo, go sega ka go hlalala le go thabela theto e tšwago go ba bangwe go tliša madimabe? Ke ka gobane ge motho a na le dilo tše e bile a di tšeela godimo, a ka hlokomologa go hlankela Modimo gomme a se hwetše lethabo la kgonthe. Jesu ga a bolele gore go fo ba yo a diilago goba yo a swerwego ke tlala go dira gore motho a thabe. Lega go le bjalo, gantši motho yo a hlokago sa gagwe ke yena a arabelago dithutong tša Jesu le yo a hwetšago tšhegofatšo ya lethabo la kgonthe.
Jesu a naganne ka barutiwa ba gagwe, o re: “Lena le letswai la lefase.” (Mateo 5:13) Ke therešo gore ga se bona letswai la kgonthe. Go e na le moo, letswai ke selo seo se thibelago go bola. Mokgobo wa lona o bewa kgauswi le aletare tempeleng ya Modimo gomme o dirišetšwa go noka dihlabelo. Le gona le emela go se senyege goba go se bole. (Lefitiko 2:13; Hesekiele 43:23, 24) Barutiwa ba Jesu ke “letswai la lefase” ka gobane ba na le tutuetšo e thibelago go bola bathong, yeo e ba thušago go efoga go bola moyeng le boitshwarong. Ee, molaetša wa bona o ka phološa maphelo a bohle bao ba arabelago go wona.
Jesu gape o botša barutiwa o re: “Lena le seetša sa lefase.” Lebone ga le bewe ka tlase ga seroto eupša le bewa godimo ga sehlomapone mo le kgonago go bonagatša seetša. Ka gona Jesu o a ba kgothatša o re: “Seetša sa lena a se bonege pele ga batho, e le gore ba bone mediro ya lena e mebotse gomme ba nee Tatago lena yo a lego magodimong letago.”—Mateo 5:14-16.
TEKANYETŠO E PHAGAMEGO BAKENG SA BALATEDI BA GAGWE
Baetapele ba bodumedi ba Bajuda ba lebelela Jesu e le motshedi wa Molao wa Modimo gomme ba sa tšwa go loga maano a go mmolaya. Ka gona Jesu o bolela ka bolokologi o re: “Le se ke la nagana gore ke tletše go fediša Molao wa Moshe goba mangwalo a Baporofeta. Ke tletše go di phethagatša, e sego go di fediša.”—Mateo 5:17.
Ee, Jesu o hlompha kudu Molao wa Modimo gomme o kgothaletša le ba bangwe gore ba o hlomphe. Ge e le gabotse, o re: “Ka gona, mang le mang yo a robago e tee ya ditaelo tše tše nyenyane gomme a ruta batho bjalo, o tla bitšwa yo monyenyane Mmušong wa magodimo.” O bolela gore motho yo bjalo a ka se tsene Mmušong le gatee. O tšwela pele o re: “Ge e le motho yo a di dirago gomme a di ruta, yena o tla bitšwa yo mogolo Mmušong wa magodimo.”—Mateo 5:19.
Jesu o sola le ditshekamelo tšeo di kgothaletšago gore motho a tshele Molao wa Modimo. Ka morago ga go bolela gore Molao o re: “O se ke wa bolaya,” Jesu o a oketša o re: “Yo mongwe le yo mongwe yo a tšwelago pele a galefetše ngwanabo o tla seka kgorong ya toka.” (Mateo 5:21, 22) Go tšwela pele o galefetše motho yo mongwe ke taba e kgolo, mohlomongwe yeo e ka lebišago polaong. Ka gona, Jesu o hlalosa tekanyo yeo ka yona motho a swanetšego gore a dire khutšo, ge a re: “Ka gona, ge o tliša mpho ya gago aletareng gomme ge o le moo wa gopola gore ngwaneno o na le se sengwe ka wena, tlogela mpho ya gago moo pele ga aletare, o tloge. Thoma ka go dira khutšo le ngwaneno, ke moka ge o boile, o iše mpho ya gago.”—Mateo 5:23, 24.
Molao o mongwe Molaong wa Modimo o kgahlanong le bohlotlolo. Jesu o re: “Le kwele gore go ile gwa thwe: ‘O se ke wa hlotlola.’ Eupša nna ke re go lena, yo mongwe le yo mongwe yo a tšwelago pele a lebeletše mosadi e le gore a mo kganyoge o šetše a hlotlotše le yena pelong ya gagwe.” (Mateo 5:27, 28) Jesu ga a fo bolela ka kgopolo e gobogilego yeo e iphetelago; go e na le moo, o gatelela bogolo bja taba ge motho yoo a ‘tšwela pele a lebeletše.’ Go tšwela pele o lebeletše gantši go tsoša kganyogo e matla e fošagetšego. Ke moka ge sebaka se bulega, go ka feleletša ka gore motho a hlotlole. Motho a ka phema bjang se? Go ka nyakega gore motho a gate megato e megolo. Jesu o re: “Bjale, ge e ba leihlo leo la gago la le letona le go diriša sebe, le gonye o le lahlele kgole le wena. . . . Ge e ba seatla sa gago sa le letona se go diriša sebe, se kgaole o se lahlele kgole le wena.”—Mateo 5:29, 30.
E le gore ba phološe maphelo a bona, batho ba bangwe ba ile ba dumela go kgaolwa leoto goba letsogo leo le tsenwego ke bolwetši o šoro. Ka mo go kwagalago, Jesu o bolela gore go bohlokwa kudu go ‘lahlela kgole’ selo le ge e le sefe, gaešita le ge e le selo sa bohlokwa go swana le leihlo goba seatla, e le gore o efoge go nagana ka dilo tše gobogilego tšeo o ka feleletšago o di dirile. Jesu o hlalosa gore “go kaone kudu gore o lobe setee sa ditho tša gago go e na le gore mmele wa gago ka moka o feleletše o le Gehenna” (thotobolo yeo go bego go fišetšwa ditšhila go yona ka ntle ga merako ya Jerusalema), yeo e bolelago phedišo ya sa ruri.
Jesu e bile o nea tlhahlo ka go dirišana le batho bao ba gobatšago ba bangwe le go ba kgopiša. O re: “O se ke wa ganetša yo kgopo, eupša mang le mang yo a go phasolago lerama la le letona, mo retološetše le le lengwe.” (Mateo 5:39) Seo ga se bolele gore ge motho a hlaselwa a ka se itšhireletše goba a šireletša lapa la gagwe. Jesu o bolela ka go phasola, e lego seo se sa dirwego bakeng sa go gobatša o šoro goba go bolaya motho yo mongwe; go e na le moo, ke thogako feela. O re ge e ba motho a leka go fehla ntwa goba ngangišano, mohlomongwe ka go phasola e le ka kgonthe goba a diriša maroga, o se itefeletše.
Keletšo yeo e dumelelana le molao wa Modimo wa gore motho a rate moagišani wa gagwe. Ka gona Jesu o eletša batheetši ba gagwe o re: “Tšwelang pele le rata manaba a lena le go rapelela bao ba le tlaišago.” O nea lebaka le matla la gore go dirwe bjalo, o re: “E le gore le itlhatsele le le barwa ba Tatago lena yo a lego magodimong, ka ge a hlabišetša ba kgopo le baloki letšatši la gagwe gomme a nešetša ba ba lokilego le ba sa lokago pula.”—Mateo 5:44, 45.
Jesu o phetha karolo ye ya thuto ya gagwe, o re: “Ka gona le swanetše go phethagala, go etša ge Tatago lena wa legodimong a phethagetše.” (Mateo 5:48) Go molaleng gore ga a bolele gore batho e ka ba ba phethagetšego ka mo go feletšego. Lega go le bjalo, ka go ekiša Modimo, re ka katološa lerato la rena e le gore re akaretše le manaba a rena. Ge taba e bewa ka tsela e nngwe, e re: “Tšwelang pele le le ba gaugelago, go etša ge Tatago lena le yena e le yo a gaugelago.”—Luka 6:36.
THAPELO LE GO BOTA MODIMO
Ge Jesu a tšwela pele ka thuto ya gagwe, o kgothaletša batheetši ba gagwe ka gore: “Šetšang gore le se ke la bontšha go loka ga lena pele ga batho e le gore le bonwe ke bona.” Jesu o sola pontšho ya go boifa Modimo ya boikaketši, ge a oketša a re: “Ge o yo nea dimpho tša kgaugelo, o se ke wa letša phalafala pele ga gago, go etša ge baikaketši ba dira.” (Mateo 6:1, 2) Go kaone go nea dimpho tša kgaugelo ka sephiring.
Ke moka Jesu o re: “Ge le rapela, le se ke la etša baikaketši, gobane ba rata go rapela ba eme disinagogeng le magahlanong a ditsela tše dikgolo gore ba bonwe ke batho.” Go e na le moo, o re: “Wena ge o rapela, tsena phapošing ya gago gomme ge o tswaletše mojako wa gago, rapela Tatago yo a lego sephiring.” (Mateo 6:5, 6) Jesu ga a kgahlanong le dithapelo ka moka tšeo di dirwago phatlalatša ka gobane le yena o ile a rapela dithapelo tše bjalo. O gana dithapelo tšeo di rapelwago ka tsela ya go kgahla batheetši le ya go inyakela theto.
O eletša lešaba o re: “Ge o rapela, o se ke wa boaboetša dilo tše di swanago, go etša ge batho ba ditšhaba ba dira.” (Mateo 6:7) Jesu ga a bolele gore go dula o rapela ka taba e swanago go fošagetše. O gana go dirišwa ga mantšu a go “boaboetša” ao a swerwego ka hlogo, e lego go rapela ka go touta. Ke moka o nea thapelo ya mohlala yeo e akaretšago dikgopelo tše šupago. Tše tharo tša mathomo thapelong yeo di bontšha go lemoga tshwanelo ya Modimo ya go buša le merero ya gagwe, e lego gore leina la gagwe le kgethagatšwe, gore Mmušo wa gagwe o tle le gore thato ya gagwe e direge. Ke feela ka morago ga ditaba tše bjalo re ka ikgopelelago dilo tša rena e lego dijo tša rena tša letšatši le letšatši le go lebalelwa dibe tša rena, gotee le go kgopela gore re se lekwe go feta kamoo re ka kgotlelelago le go hlakodišwa go yo kgopo.
Dithoto tša rena di swanetše go ba bohlokwa gakaaka’ng go rena? Jesu o kgothaletša lešaba o re: “Tlogelang go ipolokela matlotlo lefaseng, moo tshwele le ruse di jago, le moo mahodu a thubago a utswa.” Ruri go a kwagala! Matlotlo a dilo tše di bonagalago a ka fela le gona a a fela, gomme go ba le ona ga go re batametše go Modimo. Ka gona, Jesu ka morago o re: “Ipolokeleng matlotlo legodimong.” Re ka dira se ka go etiša tirelo ya Modimo pele maphelong a rena. Ga go motho yo a ka re amogago go ba le boemo bjo bobotse le Modimo goba moputso wa gona wa bophelo bjo bo sa felego. Mantšu a Jesu a tloga a rereša ge a re: “Moo letlotlo la gago le lego gona, ke moo pelo ya gago le yona e tlago go ba gona.”—Mateo 6:19-21.
Ge Jesu a gatelela ntlha ye, o nea seswantšho o re: “Lebone la mmele ke leihlo. Ka gona, ge e ba leihlo la gago le lokile, gona mmele wa gago ka moka o tla taga. Eupša ge e ba leihlo la gago le le kgopo, gona mmele wa gago ka moka o tla swifala.” (Mateo 6:22, 23) Ge leihlo la rena la seswantšhetšo le šoma gabotse, le swana le lebone le edišetšago mmele wa rena. Eupša e le gore le be bjalo, leihlo la rena le swanetše go tsepelela selong setee; go sego bjalo, re ka thoma go bona bophelo ka tsela e fošagetšego. Go dula re nagana ka dilo tše di bonagalago go e na le go hlankela Modimo go tla bolela gore “mmele wa [rena] ka moka o tla swifala,” mohlomongwe ra thoma go dira dilo ka go se botege.
Ka morago Jesu o nea mohlala o matla o re: “Ga go yo a ka bago lekgoba la marena a mabedi, gobane o tla hloya yo mongwe a rata yo mongwe goba o tla kgomarela yo mongwe a nyatša yo mongwe. Le ka se be makgoba a Modimo le a Mahumo.”—Mateo 6:24.
Ba bangwe bao ba kwago Jesu ba ka tshwenyega ka tsela yeo ba swanetšego go lebelela dinyakwa tša bona tša nama ka yona. Ka gona o ba kgonthišetša gore ga go nyakege gore ba belaele ge e ba ba etiša tirelo ya Modimo pele. O re: “Šetšang ka kelohloko dinonyana tša legodimo; ga di bjale peu goba go buna goba go kgobela dintlong tša polokelo. Lega go le bjalo, Tatago lena wa legodimong o a di fepa.”—Mateo 6:26.
Go thwe’ng ka matšoba a naga ao a bitšwago dilili ao a lego thabeng? Jesu o bolela gore “gaešita le Solomone letagong la gagwe ka moka ga se a ka a tšhepha bjalo ka le lengwe la ona.” Se se bontšha’ng? Se bontšha se: “Ge e ba Modimo a apeša dimela tša naga ka mokgwa woo, tšeo di lego gona lehono gomme gosasa tša lahlelwa ka sebešong, na a ka se upše a apeša lena kudu, lena ba tumelo e nyenyane?” (Mateo 6:29, 30) Jesu o kgothatša ka bohlale o re: “Le ka mohla le se ke la belaela la re: ‘Re tla ja’ng, ra nwa’ng goba ra apara’ng?‘ . . . Tatago lena wa legodimong o a tseba gore dilo tše ka moka le a di nyaka. Ka gona, tšwelang pele le tsoma Mmušo pele le toko ya gagwe gomme dilo tše tše dingwe ka moka le tla di okeletšwa.”—Mateo 6:31-33.
KAMOO O KA HWETŠAGO BOPHELO
Baapostola le ba bangwe ba botegago ba nyaka go phela ka tsela yeo e kgahlago Modimo, eupša seo ga se bonolo maemong a bona. Ka mohlala, Bafarisei ba swaya ba bangwe diphošo le go ba ahlola o šoro. Ka gona Jesu o eletša batheetši ba gagwe o re: “Tlogelang go ahlola gore le se ahlolwe, gobane kahlolo ye le ahlolago ka yona, le tla ahlolwa ka yona.”—Mateo 7:1, 2.
Go kotsi go latela tsela ya Bafarisei bao ba swayago diphošo kudu, bjalo ka ge Jesu a swantšha ge a re: “Na sefofu se ka kgona go hlahla sefofu? Na bobedi bja tšona di ka se wele ka moleteng?” Ka gona batheetši ba Jesu ba swanetše go lebelela ba bangwe bjang? E sego ka leihlo la go swaya diphošo ka gobane seo e tla ba molato o mogolo. O a botšiša o re: “O ka botša bjang ngwaneno wa re: ‘Ngwanešo, anke ke ntšhe lehlokwa le le lego ka leihlong la gago,’ mola wena ka noši o sa lebelela kota yeo e lego ka leihlong la gago? Wena moikaketši, ntšha pele kota ka leihlong la gago, ke moka o tla bona gabotse kamoo o ka ntšhago lehlokwa leo le lego ka leihlong la ngwaneno.”—Luka 6:39-42.
Se ga se bolele gore barutiwa ga se ba swanela go dira kahlolo le ge e le efe. Jesu o ba kgothatša ka gore: “Le se ke la nea dimpša se sekgethwa, le ge e le go lahlela diperela tša lena pele ga dikolobe.” (Mateo 7:6) Ditherešo tše tšwago Lentšung la Modimo di bohlokwa, go swana le diperela. Ge e ba batho ba bangwe ba phela go swana le diphoofolo, ba sa bontšhe tebogo bakeng sa ditherešo tše tše bohlokwa, barutiwa ba swanetše go ba tlogela gomme ba tsome bao ba ka di amogelago.
Ge a boela tabeng ya thapelo, Jesu o gatelela go nyakega ga go phegelela go yona. O re: “Tšwelang pele le kgopela, le tla newa.” Modimo o ikemišeditše go araba dithapelo, bjalo ka ge Jesu a gatelela ka go botšiša gore: “Ke mang mo gare ga lena yo ge morwa wa gagwe a mo kgopelago senkgwa a ka mo fago leswika? . . . Ka gona, ge e ba lena gaešita le ge le le kgopo le tseba go nea bana ba lena dimpho tše dibotse, gona Tatago lena yo a lego magodimong o tla nea gakaakang dilo tše dibotse go bao ba mo kgopelago!”—Mateo 7:7-11.
Ka gona Jesu o nea seo se fetogilego molao o tumilego wa boitshwaro o rego: “Ka baka leo, dilo tšohle tše le nyakago batho ba le dira tšona, le lena le ba dire tšona.” Na ka moka ga rena ga se ra swanela go tšeela godimo kgothatšo yeo e botse le go e diriša ditirišanong tša rena le ba bangwe? Lega go le bjalo, go dira seo go ka ba thata, bjalo ka ge go utollotšwe taelong ya Jesu e rego: “Tsenang ka kgoro e tshesane gobane tsela e išago tshenyegong e petleke e bile e phatlaletše gomme bao ba tsenago ka yona ke ba bantši; anthe kgoro e išago bophelong ke e tshesane gomme tsela ya yona e pitlagane, le gona ke ba sego kae ba ba e hwetšago.”—Mateo 7:12-14.
Go na le bao ba ka lekago go aroša barutiwa tseleng e lebišago bophelong, ka gona Jesu o a ba lemoša o re: “Phafogelang baporofeta ba maaka bao ba tlago go lena ba apere matlalo a dinku eupša ka gare e le diphiri tše di gagolago.” (Mateo 7:15) Jesu o bolela gore dihlare tše dibotse le tše mpe di ka lemogwa ka dienywa tša tšona. Go bjalo le ka batho. Ka gona, re ka lemoga baporofeta ba maaka ka dithuto le ditiro tša bona. Ee, Jesu o hlalosa gore ga se feela seo motho a se bolelago seo se mo dirago morutiwa eupša gape le seo a se dirago. Ba bangwe ba bolela gore Jesu ke Morena wa bona, eupša go thwe’ng ge e ba ba sa dire thato ya Modimo? Jesu o re: “Ke tla ba botša ka re: Ga se ka ka ka le tseba! Tlogang go nna lena ba go hloka molao.”—Mateo 7:23.
Ge Jesu a phetha thuto ya gagwe, o re: “Yo mongwe le yo mongwe yo a kwago dipolelo tše tša ka gomme a di dira o tla swantšhwa le monna yo a nago le temogo, yo a agilego ntlo ya gagwe godimo ga leswika. Pula ya tšhologa le meetsefula a tla le diphefo tša tšutla tša wela ntlo yeo, eupša ya se buragane, gobane e be e theilwe godimo ga leswika.” (Mateo 7:24, 25) Ke ka baka la’ng ntlo e ile ya ema e tiile? Ka gobane monna yo o ile a “[epa] a iša tlase gomme a thea motheo godimo ga leswika.” (Luka 6:48) Ka gona go akaretšwa go gontši go feta go fo kwa mantšu a Jesu. Re swanetše go katanela go “dira” seo se a bolelago.
Lega go le bjalo, go thwe’ng ka yo “a kwago dipolelo tše” eupša “a sa di dire”? O “swantšhwa le monna wa lešilo, yo a agilego ntlo ya gagwe lešabašabeng.” (Mateo 7:26) Pula, meetsefula le diphefo di ka wiša ntlo e bjalo.
Mašaba a makatšwa ke tsela ya Jesu ya go ruta thutong ye. O ruta bjalo ka motho yo a nago le matla a taolo, e sego bjalo ka baetapele bodumedi. Mohlomongwe ba bantši bao ba bego ba mo theeditše e ba barutiwa ba gagwe.
Ithute ka mo go oketšegilego
Bophelo bjo bo Nago le Morero—Jesu o Bontšha Tsela
Diphihlelo tšeo di diregilego e le ka kgonthe di bontšha kamoo go diriša mantšu a Jesu a tšwago Thutong ya Thabeng go ka thušago go ba le bophelo bjo bo nago le morero.


c: text/html

text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | NA SATHANE KE WA KGONTHE?
Na Sathane o Gona?
“Ke goletše El Salvador. Ge ke be ke sa kwe, mma o be a tla re: ‘Diabolo o tlo go tšea!’ Ke be ke fetola ke re: ‘E re a tle!’ Ke be ke sa dumele gore Sathane o gona, eupša ke be ke dumela go Modimo.”—ROGELIO.
Na o dumelelana le Rogelio yo monyenyane? Ke kgopolo efe yeo o kwago e kwagala go tše di latelago?
Sathane ga se wa kgonthe; e fo ba seka sa bobe.
Sathane o gona, eupša ga a na taba le batho.
Sathane ke sebopiwa se matla sa moya seo se tutuetšago batho kudu.
E nngwe le e nngwe ya dipono tšeo e na le bathekgi ba yona, mohlomongwe e le ba dimilione. Eupša na ruri go na le taba gore ke pono efe e nepagetšego? Goba gona, ge e ba Sathane a se gona, bao ba mo lebelelago e le wa kgonthe ba forilwe. Ge e ba Sathane a le gona eupša a se na taba le batho, gona ba bantši ba dira dilo ka šedi goba ba mmoifa ntle le lebaka. Lega go le bjalo, ge e ba Sathane e le moradia, gona o tloga a le kotsi go feta kamoo batho ba naganago ka gona.
Anke re hlahlobeng kamoo Mangwalo a Makgethwa a arabago dipotšišo tše: Sathane ke eng goba ke mang—na ke seka sa bobe goba ke motho wa moya? Ge e ba e le motho, na o kotsing ya go hlaselwa ke Sathane? Gona ge e ba go le bjalo, o ka itšhireletša bjang?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ba Gafetšwe Modiro wa go Fetolela “Dipolelo tše Kgethwa tša Modimo.”—Baroma 3:2
Therešo ya Modimo e ka hwetšwa diphetolelong le ge e le dife tša Beibele, le gona Dihlatse tša Jehofa di dirišitše diphetolelo tše dintši lekgolong le fetilego la mengwaga. Ke ka baka la’ng di ile tša dira modiro wo wa go fetolela Beibele ka Seisemane sa mehleng yeno? Mafelelo e bile afe? Bogela bidio ya Ba Gafetšwe Modiro wa go Fetolela “Dipolelo Tše Kgethwa Tša Modimo”—Baroma 3:2.
Ithute ka mo go oketšegilego
Na Phetolelo ya Lefase le Lefsa e Nepagetše?
Ke ka baka la’ng Phetolelo ya Lefase le Lefsa e sa swane le diphetolelo tše dintši tša Beibele?


text:
DINAGA LE BATHO
Go Etela Brazil
BRAZIL mathomong e be e dulwa ke batsomi le balemi. Banyakišiši ba Mapotokisi ba ile ba tliša bodumedi bja Roma Katholika, gomme ka morago ga moo gwa agwa dikereke tše dintši gotee dintlo tša thapelo—tšeo tše dingwe tša tšona di bego di kgabišitšwe ka dikota tša mabonwa tša go betlwa tšeo di manegilwego ka gauta.
Go tloga bogareng bja lekgolo la bo-16 la nywaga go ya bogareng bja lekgolo la bo-19 la nywaga, dikepe tša makgoba di išitše mo e ka bago Maafrika a dimilione tše nne Brazil gore a yo šoma mašemong. Maafrika ao a tlile le meetlo ya ona, e lego seo se dirilego gore go be le madumedi a Maafrika le Mabrazil a bjalo ka macumba le sehlotswana sa candomblé. Khuetšo ya Maafrika e bonagala mminong, motantshong le dijong tša Mabrazil.
Sejo sa setšo sa feijoada, seo se ilego sa tlwaelwa ke Mapotokisi, ke setšhuu seo e lego motswako wa dinama le dinawa tše diso, seo se jewago ka reise le morogo wo o bitšwago collard. Lekgolong la bo-19 le la bo-20 la nywaga, bafaladi ba dimilione ba tšwago Yuropa (kudukudu Jeremane, Italy, Poland gotee le Sepania), Japane le dinaga tše dingwe ba ile ba tlatša badudi ba moo.
Lehono, kua Brazil ka moka go na le Dihlatse tša Jehofa tše ka bago tše 750 000 diphuthegong tše fetago tše 11 000. Di swara dithuto tša Beibele tše ka godimo ga tše 800 000. E le gore go be le mafelo a diboka, dihlopha tša go aga tše di sepelago le mafelo tše 31 di šoma le Dihlatse tša mafelong ao bakeng sa go aga le go lokiša Diholo tša Mmušo tše ka bago tše 250 go ya go tše 300 ngwaga le ngwaga. Ga e sa le go tloga ka March 2000, go feditšwe e 3 647 ya mediro yeo.
NA O BE O TSEBA?
Noka ya Amazon e ntšha meetse a mantši go feta noka le ge e le efe gomme e nabile ka botelele bja dikhilomithara tše ka godimo ga tše 6 275


text:
Go Tswalwa Gape ke Eng?
Karabo ya Beibele
Polelwana e rego “go tswalwa gape” e ra gore motho o thoma segwera se sefsa le Modimo. (Johane 3:3, 7) Modimo o lebelela bao ba tswetšwego gape e le bana ba gagwe. (Baroma 8:15, 16; Bagalatia 4:5; 1 Johane 3:1) Go no swana le bana bao motho a ba tšerego gore e be ba gagwe semolao, le bao ba tswetšwego gape maemo a bona a a fetoga, gomme ya ba karolo ya lapa la Modimo.
Ke ka baka la’ng motho a tswalwa gape?
Jesu o rile: “Ka ntle le gore motho a tswalwe gape, a ka se ke a bona mmušo wa Modimo.” (Johane 3:3) Ka baka leo, ge motho a tswalwa gape seo se mo lokišeletša gore a tle a buše le Kriste Mmušong wa Modimo. Mmušo wo o buša legodimong, ka gona Beibele e hlalosa ‘go tswalwa lefsa’ e le go hwetša bohwa bjo bo ‘bolokilwego magodimong.’ (1 Petro 1:3, 4) Bao ba tswetšwego gape ba newa kgonthišetšo ya gore ba ‘tla buša gotee e le dikgoši’ le Kriste.
Motho o tswalwa gape bjang?
Ge Jesu a be a bolela ka taba ya go tswalwa gape, o ile a bolela gore bao ba tswalwago gape ba swanetše go “[tswalwa] ka meetse le ka moya.” (Johane 3:5) Seo se be se e ra gore motho o swanetše go kolobetšwa ka meetse gomme ka morago a kolobetšwe ka moya o mokgethwa.
Motho wa mathomo yo a ilego a tswalwa gape ke Jesu. O ile a kolobetšwa Nokeng ya Jorodane, ke moka ka morago Modimo a mo tlotša (goba, a mo kolobetša) ka moya o mokgethwa. Ka go re’alo Jesu o ile a tswalwa gape e le morwa wa Modimo wa moya, a na le kholofelo ya go phela gape legodimong. (Mareka 1:9-11) Modimo o ile a phethagatša kholofelo yeo ka go tsoša Jesu e le sebopiwa sa moya.
Batho ba bangwe bao ba tswetšwego gape, le bona ba kolobetšwa ka meetse pele ba ka amogela moya o mokgethwa. * (Ditiro 2:38, 41) Ka morago ga moo ba ba le kholofelo e kgonthišeditšwe ya go ya go phela legodimong, yeo Modimo a e phethagatšago ge a ba tsošetša legodimong.
Maaka ao a lego gona ka taba ya go tswalwa gape
Maaka: Motho o swanetše go tswalwa gape gore a tle a phološwe goba a be Mokriste.
Nnete: Sehlabelo sa Kriste se nea batho ka moka sebaka sa go phološwa, e sego feela bao ba tswetšwego gape bao ba tlago go buša le Kriste legodimong eupša go tla phološwa le bao ba tlago go phela mo lefaseng ba bušwa ke Mmušo wa Modimo. (1 Johane 2:1, 2; Kutollo 5:9, 10) Sehlopha seo sa bobedi sa Bakriste se na le sebaka sa go tlo phela ka mo go sa felego lefaseng le lefsa la Paradeise.
Maaka: Motho a ka kgetha go tswalwa gape.
Nnete: Motho yo mongwe le yo mongwe a ka ba mogwera wa Modimo gomme a phološwa. (1 Timotheo 2:3, 4; Jakobo 4:8) Lega go le bjalo, ke Modimo yo a kgethago gore ke mang yo a tlago go tswalwa gape goba a tlotšwa ka moya o mokgethwa. Go ya ka Beibele, go tswalwa gape ‘go ithekgile ka Modimo, e sego ka yo a dumago goba ka yo a katanago.’ (Baroma 9:16) Polelwana e rego “go tswalwa gape” e ka fetolelwa e le “go tswalwa legodimong,” e lego seo se kgonthišetšago gore bao ba kgethwago gore ba tswalwe gape ba kgethwa go tšwa “legodimong,” goba ba kgethwa ke Modimo.
^ par. 9 Ke feela tabeng ya Koronelio le bao a bego a na le bona moo dilo di ilego tša dirwa ka tsela e fapanego.
Ithute ka mo go oketšegilego
Kolobetšo le Tswalano ya Gago le Modimo
Ke megato efe yeo e nyakegago gore o swanelegele kolobetšo ya Bokriste? Ithute seo e se bolelago le kamoo e swanetšego go dirwa ka gona.
Topollo—Mpho e Kgolo Kudu ya Modimo
Topollo ke eng? E bolela’ng go wena?
Mmušo wa Modimo ke Eng?
Batho ba bantši ba tseba Thapelo ya Morena. Ke eng seo se bolelwago ke polelwana: “Mmušo wa gago a o tle”


text:
Palo 666 e Bolela Eng?
Karabo ya Beibele
Go ya ka puku ya mafelelo ka Beibeleng, leswao 666 ke palo goba leina la sebata seo se nago le dihlogo tše šupago le manaka a lesome seo se tšwago ka lewatleng. (Kutollo 13:1, 17, 18) Sebata se se emela tshepedišo ya dipolotiki ya lefase ka bophara, yeo e laolago “meloko le batho le maleme le ditšhaba ka moka.” (Kutollo 13:7) Leina 666 le bontšha gore tshepedišo ya dipolotiki e paletšwe o šoro mahlong a Modimo. Se se bjalo bjang?
Ga se leswao feela. Maina ao a newago ke Modimo a na le seo a se bolelago. Ka mohlala, Modimo o neile motho yo mongwe leina la Aborama leo le bolelago gore “Tate o Phagame (Godišitšwe),” ge Modimo a be a holofetša go dira Aborahama “Tatago lešaba la ditšhaba,” o ile a mo nea leina Aborahama leo le bolelago “Tatago Mašaba.” (Genesi 17:5, mongwalo wa tlase wa Reference Bible) Ka mo go swanago, Modimo o bitša sebata ka palo 666 e le seka sa go hlalosa dika tša sona.
Palo tshela e emela go se phethagale. Ka Beibeleng, gantši dipalo di dirišitšwe e le maswao. Gantši palo šupa e emela selo se se feletšego goba se se phethagetšego. Ka ge palo šupa gantši e emela go felelela, gona palo tshela e emela selo seo se sa felelago goba seo se sa phethagalago mahlong a Modimo gomme e ka tswalanywa le manaba a Modimo.—1 Dikoronika 20:6; Daniele 3:1.
Palo tshela e bušeleditšwe gararo e le go gatelela. Ka dinako tše dingwe Beibele e gatelela taba ka go e bolela ka makga a mararo. (Kutollo 4:8; 8:13) Ka gona, leina 666 le gatelela gore Modimo o lebelela tshepedišo ya batho ya dipolotiki e le e paletšwego o šoro. E palelwa ke go tliša khutšo le polokego ya sa ruri, e lego dilo tšeo feela di ka tlišwago ke Mmušo wa Modimo.
Leswao la sebata
Beibele e re batho ba amogela “leswao la sebata” ka gobane ba se latela “ka go tlabega,” go fihla bokgoleng bja go se rapela. (Kutollo 13:3, 4; 16:2) Ba dira se ka go rapela dinaga tša bona, leswao la yona goba matla a yona a tša bohlabani. Go etša ge The Encyclopedia of Religion e bolela: “Botšhaba bo fetogile sebopego se bohlokwa sa bodumedi sa mehleng yeno.” *
Leswao la sebata le beilwe bjang letsogong la le letona la motho goba phatleng? (Kutollo 13:16) Ge Modimo a be a nea setšhaba sa gagwe sa Isiraele ditaelo, o itše: ‘Di tlemeleleng bjalo ka seka diatleng tša lena gomme di be bjalo ka mphapahlogo diphatleng tša lena.’ (Doiteronomio 11:18) Se se be se sa bolele gore Baisiraele ba swanetše go dira seka diatleng le diphatleng tša bona ka tsela ya kgonthe, eupša se be se bolela gore seo Modimo a se bolelago se tla hlahla mediro le menagano ya bona. Ka mo go swanago, go e na le gore 666 e be selo sa kgonthe bjalo ka tattoo, leswao la sebata le swantšhetša bao ba dumelelago tshepedišo ya dipolotiki gore e laole maphelo a bona. Bao ba nago le leswao la sebata ba kgahlanong le Modimo.—Kutollo 14:9, 10; 19:19-21.
^ ser. 8 Bona gape le Nationalism in a Global Era, letlakala 134 le Nationalism and the Mind: Essays on Modern Culture, letlakala 94.
Ithute ka mo go oketšegilego
Na o Swanetše go Boifa Bofelo bja Lefase?
O ka makatšwa ke seo ge e le gabotse Beibele e se bolelago ka bofelo bja lefase.


text:
Boitsebišo ka go Bona Ofisi le Moago
Re go laletša ka borutho gore o tlo bona diofisi tša rena le mafelo a go gatiša. Hwetša mafelo le dinako tša go bona meago.
Bulgaria
Boulevard Tsar Boris III 227
1618 SOFIA-PAVLOVO
BULGARIA
+359 2-9559-590
Dinako tša go Bona Meago ya Lekala
Mošupologo go fihla Labohlano
Go thoma ka 8:00 a.m. go ya go 11:00 a.m. le go thoma ka 1:00 p.m. go ya go 4:00 p.m.
Go bona meago go tšea iri e tee
Mešomo yeo e dirwago
Go okamelwa modiro wa diphuthego tša Bulgaria tše e ka bago tše 60 le dihlopha. Go fetolelwa dikgatišo tše di theilwego Beibeleng ka Polelo ya Diatla ya Bulgaria, Sebulgaria le ka Seromania.


text:
Go Hlankela Modimo Ntle le go Itshola
“Ke lebala dilo tša morago gomme ke obelela dilo tša pele.”—BAFIL. 3:13.
1-3. (a) Re bolela’ng ge re re motho o na le dilo tšeo a itsholelago tšona, gomme seo se ka mo kgoma bjang? (b) Re ithuta’ng go tšwa go Paulo tabeng ya go hlankela Modimo ntle le go itshola?
SERETI se sengwe se ngwadile gore: “Go mantšu ka moka ao motho a ka a bolelago goba go a ngwala, lentšu le bohloko kudu go ona ka moka ke ‘nkabe!’” Sereti seo e be e le J. G. Whittier, gomme o be a bolela ka dilo tšeo re itsholelago tšona, dilo tšeo re dumago ge nkabe re ka di dira gape ka tsela e fapanego. “Go itshola” ke go nyama monaganong, go tlaišega monaganong ka baka la selo seo re se dirilego goba mohlomongwe seo re sa se dirago, e bile go ka bolela gore motho “o lla gape gabohloko.” Ka moka ga rena re dirile dilo tšeo re dumago ge nkabe re ka boela morago gomme ra di dira ka tsela e fapanego. Ke dilo dife tšeo o itsholelago tšona?
2 Batho ba bangwe ba dirile diphošo tše dikgolo maphelong a bona, gaešita le dibe tše dikgolo. Ba bangwe ga se gore ba dirile selo se itšego se sebe kudu, eupša ba ipotšiša ge e ba dikgetho tšeo ba di dirilego bophelong e be e tloga e le tše kaone goba go se bjalo. Batho ba bangwe ba kgonne go lebeletšana le diphošo tšeo ba kilego ba di dira bophelong gomme ba tšwela pele ka bophelo ntle le bothata. Ba bangwe ba dula ba itsholela gore “nkabe” ba dirile dilo tše itšego. (Ps. 51:3) Na wena o wela legorong lefe? Na o duma ge o ka hlankela Modimo ntle le go itshola—mohlomongwe go tloga lehono go ya pele? Na go na le mohlala wa kgonthe wa motho yo re ka mo ekišago gomme ra phela ka tsela yeo? Re na le wona mohlala woo, gomme ke wa moapostola Paulo.
3 Paulo o ile a dira diphošo tše dikgolo le dikgetho tše bohlale bophelong bja gagwe. O ile a itshola e le ka kgonthe ka baka la dilo tše mpe tšeo a ilego a di dira, eupša o ile a ithuta le go atlega tirelong ya gagwe ya go hlankela Modimo ka potego. Anke re boneng kamoo mohlala wa gagwe o ka re rutago go hlankela Modimo ntle le go itshola.
DILO TŠEO PAULO A ILEGO A ITSHOLELA TŠONA
4. Ke dilo dife tšeo Paulo a ilego a itsholela tšona?
4 Nakong ya ge e be e le mofsa wa Mofarisei, Paulo o ile a dira dilo tšeo ka morago a ilego a itsholela tšona. Ka mohlala, o ile a etelela pele lesolo la go tlaiša o šoro barutiwa ba Kriste. Pego ya Beibele e bontšha gore gateetee ka morago ga gore Stefano a bolaelwe tumelo, “Saulo [yoo ka morago a ilego a bitšwa Paulo, o ile] . . . a hlokofatša phuthego. O be a šwahlela ntlo le ntlo, a goga banna le basadi a ba gafela kgolegong.” (Dit. 8:3) Seithuti Albert Barnes se boletše gore lentšu la Segerika leo le fetoletšwego e le go “hlokofatša” ke “lentšu le matla, leo le bolelago phišego le pefelo yeo [Saulo] a ilego a tlaiša Bakriste ka yona.” Ka gona, Barnes o itše: “Saulo o ile a lwa le kereke bjalo ka sebata.” Ka ge e be e le Mojuda yo a ineetšego, Saulo o be a na le tumelo ya gore Modimo o mo neile boikarabelo bja go fediša Bokriste. Ka gona, o ile a hlomara Bakriste le go ba tlaiša o šoro, ‘a ba tšhošetša e bile a nyaka go bolaya bobedi banna le basadi,’ a nyaka go ba fediša.—Dit. 9:1, 2; 22:4. *
5. Hlalosa kamoo Saulo a ilego a thoma go botša ba bangwe ka Kriste gomme a tlogela go tlaiša balatedi ba Jesu.
5 Saulo o be a ikemišeditše go ya Damaseko, go yo šwahlela barutiwa ba Jesu dintlong tša bona gomme a ba gogele Jerusalema gore ba yo otlwa ke Sanhedrine. Eupša o ile a palelwa ka gobane o be a lwantšha Hlogo ya phuthego ya Bokriste. (Baef. 5:23) Ge Saulo a be a le tseleng ya go leba Damaseko, Jesu o ile a mo thibela gomme a mo foufatša ka seetša se se makatšago. Ke moka Jesu o ile a romela Saulo Damaseko go fihlela a mo nea ditaelo tše oketšegilego. Re tseba gabotse seo se ilego sa direga ka morago ga moo.—Dit. 9:3-22.
6, 7. Ke eng seo se bontšhago gore Paulo o be a tseba gabotse dilo tše mpe tšeo a kilego a di dira?
6 Boitshwaro bja Paulo bo ile bja fetoga gateetee ka morago ga gore e be Mokriste. Go e na le gore e be lenaba le šoro la Bokriste, o ile a ba mothekgi yo a fišegago wa bjona. Lega go le bjalo, ka morago o ile a ngwala ka yena gore: “Ee, le kwele ka boitshwaro bja ka bja pele Bojudeng, gore ke ile ka dula ke tlaiša phuthego ya Modimo o šoro e bile ke leka go e šwalalanya.” (Bagal. 1:13) Ka morago o ile a ngwalela Bakorinthe, Bafilipi le Timotheo ka dilo tšeo a bego a itsholela tšona. (Bala 1 Bakorinthe 15:9; Bafil. 3:6; 1 Tim. 1:13) Paulo o be a sa ikgantšhe ka dilo tše bjalo tšeo a bego a di ngwala ka yena, le gona o be a sa phele bjalo ka ge eka ga se tša ka tša direga. O be a tseba gabotse gore o ile a dira diphošo tše dikgolo.—Dit. 26:9-11.
7 Seithuti sa Beibele e lego Frederic W. Farrar se ile sa bolela ka tema yeo Saulo a ilego a e kgatha “tlaišong yeo e sehlogo.” Farrar o okeditše ka gore ke feela ge re nagana ka karolo ye e bohloko ya bophelo bja Paulo moo “re bonago boitsholo bjo bogolo bjoo a ka bago a bile le bjona, gotee le dikwero tšeo a ilego a kwerwa ka tšona ke manaba a gagwe a magolo.” Go ka direga gore ka dinako tše dingwe Paulo o be a batamelwa ke bana babo bao ba bego ba mmona ka lekga la pele go tšwa diphuthegong tšeo a bego a di etela gomme ba mo dumediša ka gore: ‘Ooo, ke wena Paulo—yo a bego a re tlaiša!’—Dit. 9:21.
8. Paulo o ile a ikwa bjang ka kgaugelo le lerato tšeo Jehofa le Jesu ba mmontšhitšego tšona, gomme seo se re ruta thuto efe?
8 Lega go le bjalo, Paulo o ile a lemoga gore tsela feela ya gore a phethagatše bodiredi bja gagwe e be e le ka baka la botho bjo bogolo bja Modimo. O boletše ka seka seo sa kgaugelo ya Modimo ka makga a ka bago a 90 ka mangwalong a gagwe a 14, e lego palo e kgolo go feta ya mongwadi le ge e le ofe yo mongwe wa Beibele. (Bala 1 Bakorinthe 15:10.) Paulo o ile a tšeela godimo tsela yeo a ilego a bontšhwa kgaugelo ka yona, gomme o be a nyaka go kgonthišetša gore go bontšhwa ga gagwe botho bja Modimo e be e se ga lefeela. Ka gona o ile a ‘itapiša go feta’ baapostola ba bangwe ka moka. Mohlala wa Paulo o bontšha gabotse gore ge e ba re ipobola dibe tša rena gomme re fetoša tsela ya rena ya bophelo, Jehofa o ikemišeditše go phumola gaešita le dibe tša rena tše dikgolo motheong wa sehlabelo sa Jesu sa topollo. Yeo e tloga e le thuto e botse go motho le ge e le ofe yoo a thatafalelwago ke go dumela gore mehola ya sehlabelo sa Kriste e ka dirišwa go yena ka go lebanya! (Bala 1 Timotheo 1:15, 16.) Gaešita le ge Paulo e be e le motlaiši yo šoro wa Kriste, o ile a kgona go ngwala gore: “Morwa wa Modimo o nthatile gomme a ikgafela nna.” (Bagal. 2:20; Dit. 9:5) Ee, Paulo o ile a ithuta tsela ya go hlankela Modimo ntle le go ipakela dilo tše dingwe gape tšeo a tlago go itsholela tšona. Na o ithutile go dira seo?
NA GO NA LE DILO TŠEO O ITSHOLELAGO TŠONA?
9, 10. (a) Ke ka baka la’ng bahlanka ba bangwe ba Jehofa ba itshola? (b) Ke ka baka la’ng go fošagetše gore motho a dule a tshwenyega ka dilo tšeo di diregilego nakong e fetilego?
9 Na go na le dilo tšeo o itsholelago gore o kile wa di dira? Na o kile wa senya matla a gago le nako ya gago e bohlokwa o dira dilo tša go se re selo? Na o kile wa dira selo se itšego seo se ilego sa feleletša se kwešitše ba bangwe bohloko? Goba mohlomongwe go na le selo se sengwe seo o itsholelago sona. Potšišo ke gore: Ke eng seo o ka se dirago boemong bjoo?
10 Selo seo batho ba bantši ba se dirago ke gore ba tshwenyege! Go dula o tshwenyegile go bolela go ikimetša ka bothata, go ikopiša hlogo le go itlaiša. Go bakela motho dipelaelo tše dikgolo. Na go tshwenyega ga motho go ka lokiša bothata bjo a nago le bjona? Go ka se lokiše le bjo tee! Go e na le gore re tshwenyege, go kaone go dira selo seo se ka kaonefatšago boemo. O ka kgopela tshwarelo go motho yo o mo fošeditšego, gomme seo mohlomongwe se ka lokiša tswalano ya lena e botse. O ka phema go dira selo seo se dirilego gore o dire bobe bjoo, ka go re’alo wa phema mathata ao a ka tlago ka morago. Godimo ga moo, go ka nyakega gore o kgotlelele maemo a mangwe bophelong. Eupša go tshwenyega go ka golofatša motho moyeng gomme a palelwa ke go hlankela Modimo ka botlalo. Le gona motho ga a boelwe ke selo ge a tshwenyega!
11. (a) Jehofa a ka re bontšha bjang kgaugelo le botho? (b) Tsela ya Modimo ya gore re be le khutšo ya monagano ka diphošo tša rena tša nakong e fetilego ke efe?
11 Ba bangwe ba itlwaeditše go dumelela diphošo tša bona tša nakong e fetilego di ba imela go fihla bokgoleng bja gore ba ikwa ba se sa na mohola pele ga mahlo a Modimo. Ba ka ba ba nagana gore Modimo a ka se ba gaugele, mohlomongwe ka gobane ba dirile dibe tše dikgolo kudu goba ba di dirile ka makga a mantši kudu. Lega go le bjalo, therešo ke gore go sa šetšwe gore seo ba se dirilego nakong e fetilego ke sefe, ba ka sokologa, ba fetoga gomme ba kgopela go lebalelwa. (Dit. 3:19) Jehofa a ka ba gaugela le go ba bontšha botho, go etša ge a dirile bjalo ka batho ba bangwe ba bantši. Jehofa o kwela motho yo a ikokobeditšego le yo a botegago bohloko, e bile o tšeela godimo boitsholo bja gagwe bja go tšwa pelong. Modimo o dirile sona seo go Jobo yo a itšego: “Ke itshola ke le leroleng le meloreng.” (Jobo 42:6) Ka moka ga rena re swanetše go latela tsela ya Modimo ya go hwetša khutšo ya monagano ya gore: “Yo a bipago dikarogo tša gagwe a ka se atlege, eupša yo a ipobolago tšona gomme a di tlogela o tla gaugelwa.” (Die. 28:13; Jak. 5:14-16) Ka gona, re ka ipobola go Modimo, re rapelele gore a re lebalele gomme re gate megato ya go lokiša diphošo tša rena. (2 Bakor. 7:10, 11) Ge e ba re dirile dilo tše, gona re ka gaugelwa ke Yoo a ‘lebalelago kudu.’—Jes. 55:7.
12. (a) Mohlala wa Dafida o re ruta eng ka tsela e kaone ya go swaragana le letswalo le molato? (b) Jehofa o ile a itshola ka kgopolo efe, gomme go tseba ga rena seo go re thuša bjang? (Bona lepokisi.)
12 Thapelo e ka re fa matla a gore Modimo a re thuše. Dafida o ile a ntšha sa mafahleng a gagwe ge a be a rapela a na le tumelo thapelo e botse yeo re e hwetšago ka gare ga Dipsalme. (Bala Psalme 32:1-5.) Go etša ge Dafida a bontšha, go leka go gatelela letswalo le molato go ile gwa mo fetša matla! Go bonagala a ile a tlaišega monaganong le mmeleng gomme a felelwa ke lethabo ka baka la go palelwa ke go ipobola dibe. Ke eng seo se dirilego gore Dafida a lebalelwe gomme a imologe? Ke ka go ipobola go Modimo. Jehofa o ile a araba dithapelo tša Dafida gomme a mo matlafaletša gore a tšwele pele ka bophelo gomme a dire dilo tšeo di nago le mohola. Ka mo go swanago, ge e ba o rapela ka pelo ka moka, o ka kgodišega gore Jehofa o tla go theetša ka kelohloko ge o mo lopa. Ge e ba o tlaišwa ke diphošo tšeo o di dirilego nakong e fetilego, di lokiše go fihla bokgoleng bjoo o ka kgonago gomme o dumele ge Jehofa a go kgonthišetša gore o go lebaletše!—Ps. 86:5.
O SE LEBELELE MORAGO
13, 14. (a) Ke selo sefe se segolo seo re swanetšego go tshwenyega ka sona gona bjale? (b) Ke dipotšišo dife tšeo di ka re šušumeletšago gore re hlahlobe tsela yeo re phelago ka yona gona bjale?
13 Ke therešo gore re ka ithuta go dilo tša nakong e fetilego, eupša ga se ra swanela go dula re tshwenyega ka tšona. Go e na le go tshwenyega ka dilo tša nakong e fetilego, re swanetše go tshwenyega ka dilo tša gona bjale le tša ka moso. Ke eng seo re se dirago gona bjale, goba seo re palelwago ke go se dira, seo nywaga e mentši go tloga bjale re ka tlago ra duma ge nkabe re se ra se dira goba re se dirile ka tsela e fapanego? Na re phela bophelo bja go botega bjoo bo tlago go re thuša gore re se ke ra tla ra itshola ka tsela le ge e le efe nakong e tlago?
14 Ge masetlapelo a magolo a dutše a batamela, ga re nyake gore re tshwenywe ke dipelaelo tše bjalo ka tše rego: ‘Na mohlomongwe nkabe ke ile ka dira mo go oketšegilego tirelong ya Modimo? Go re’ng motho a ile a se tsenele bobulamadibogo ge nako e be e mmulegetše? Ke eng seo se mpaledišitšego go hlankela ke le mohlanka wa bodiredi? Na ke ile ka dira boiteko bjo bogolo bja gore ke be le semelo se sefsa? Na ke mohuta wa motho yoo Jehofa a mo nyakago lefaseng la gagwe le lefsa?’ Go e na le gore re tshwenyege ka dipotšišo tšeo tše bohlokwa, re swanetše go di dirišetša go itlhahloba gomme re kgonthišetše gore re dira sohle seo se lego matleng a rena tirelong ya Jehofa. Ge e ba re sa dire bjalo, re tla ba re phela ka tsela yeo e ka feleletšago ka gore re itshole le go feta.—2 Tim. 2:15.
LE KA MOHLA LE SE KE LA ITSHOLELA TIRELO YA LENA E KGETHWA
15, 16. (a) Ba bantši ba gafile dilo dife e le gore ba etiše pele tirelo ya bona go Modimo maphelong a bona? (b) Ke ka baka la’ng re sa swanela go itsholela boikgafo le ge e le bofe bjoo re bo dirilego e le gore re etiše Mmušo pele?
15 Go thwe’ng ka lena bao le ikgafilego gore le hlankele Jehofa ka go ba tirelong ya nako e tletšego? Mohlomongwe o ile wa kgetha go tlogela go phegelela mošomo o lefago tšhelete e ntši goba kgwebo e atlegilego e le gore o nolofatše bophelo bja gago gomme o be le nako e ntši ya go phegelela dikgahlego tša Mmušo. Goba mohlomongwe o ile wa se tsene lenyalong, goba ge e ba o le lenyalong, o ile wa kgetha go se be le bana e le gore o ka tsenela tirelo ya nako e tletšego yeo o bego o ka se kgone go e tsenela ge e ba o na le bana—e ka ba e le tirelo ya Bethele, modiro wa go aga wa ditšhabatšhaba, modiro wa tikologo goba tirelo ya boromiwa. Na o swanetše go itsholela diphetho tšeo ka ge bjale o tšofalela tirelong ya Jehofa? Na o swanetše go nagana gore boikgafo bjoo o bo dirilego bo be bo sa nyakege goba o bo dirile ka nako e sa swanelago? Le gatee!
16 O dirile diphetho tšeo ka gobane o rata Jehofa ka mo go tseneletšego le ka gobane o be o tloga o kganyoga go thuša bao ba bego ba nyaka go mo hlankela. O se ke wa nagana gore dilo nkabe di le kaone kudu ge nkabe o ile wa phela bophelo bja gago ka tsela e nngwe e fapanego. O swanetše go kgotsofatšwa kudu ke gore o dirile seo o bego o tseba gore se lokile go ya ka maemo a gago. Thabišwa ke gore o dirile sohle seo o ka se kgonago gore o hlankele Jehofa. A ka se tsoge a lebetše boikgafo bjoo o bo dirilego bophelong. Bophelong bja kgonthe bjo bo tlago, o tla go putsa ka ditšhegofatšo tšeo di phalago kgole tšeo o ka bago o di nagana ga bjale!—Ps. 145:16; 1 Tim. 6:19.
KAMOO RE KA HLANKELAGO MODIMO NTLE LE GO ITSHOLA
17, 18. (a) Ke eng seo se thušitšego Paulo gore a hlankele Modimo ntle le go itshola? (b) O ikemišeditše go dira eng ka tirelo ya gago go Jehofa ya nakong e fetilego, ya gona bjale le ya nakong e tlago?
17 Ke selo sefe seo Paulo a ithutilego sona seo se mo thušitšego gore a hlankele Modimo ntle le go itshola? Go etša ge phetholelo ya J. B. Phillips e bontšha, Paulo o ngwadile gore: “Tša kgale ke di tlogela kua morago gomme ke otlollela matsogo a ka go selo le ge e le sefe seo se lego kua pele e le gore ke fihlelele pakane ya ka.” (Bala Bafilipi 3:13, 14.) Paulo ga se a ka a dulela go nagana ka tsela e fošagetšego yeo a phetšego ka yona bodumeding bja Sejuda. Go e na le moo, o ile a fetša matla a gagwe ka moka a katanela gore a swanelegele moputso wa nakong e tlago wa bophelo bjo bo sa felego.
18 Ka moka ga rena re ka ithuta selo se sengwe mantšung ao a Paulo. Go e na le gore re dule re nagana ka dilo tša nakong e fetilego gomme ra tshwenyega ka dilo tšeo re ka se di dirollego, re swanetše go phegelela dilo tšeo di letšego kua pele. Go ba gona, re ka no se lebale diphošo tša rena tša nakong e fetilego, eupša ga se ra swanela go dula re ikopiša hlogo ka tšona. Re ka katanela go lebala ka dilo tša kgale, re dire sohle seo re ka se kgonago go hlankela Modimo gomme re fagahlele go bona bokamoso bjo bo kgahlišago!


text:
SIERRA LEONE LE GUINEA
1991-2001 ‘Sebešong sa Tlaišo’
—Jes. 48: 10 (Karolo 1)
Ntwa ya Selegae
Ka bo-1980, mathata a selegae, a dipolotiki le a ikonomi a ile a baka dikgohlano kua Bodikela bja Afrika. Ge ntwa e be e hlasela naga ya Liberia, ba bantši ba ile ba tšhabela nageng ya kgauswi ya Sierra Leone. Ofisi ya lekala e ile ya rulaganya gore bafaladi ba Dihlatse ba dule malapeng a bana babo rena le Diholong tša Mmušo gomme bana babo rena ba ile ba ba hlokomela.
Le ge dilo di be di le thata go bafaladi bao, go be go na le dilo tše dingwe tše di segišago. Isolde Lorenz, yo e lego kgale e le moromiwa, o anega gore: “Mošemane yo mongwe o ile a rongwa ke tatagwe go yo ruthetša dijo mollong woo o bego o le serapaneng seo se lego ka morago ga Holo ya Mmušo, yeo e bego e le jarateng ya ofisi ya lekala. Ge mošemane yoo a boa, o ile a botša tatagwe gore lehono ba tlo robala ka tlala. Tatagwe o ile a botšiša lebaka. Mošemane yoo o ile a re: ‘Ka gobane lehono Jehofa o ntlhakodišitše leganong la tau!’ Go be go diregile’ng? Ge a be a boa a swere dijo, mošemane yo o ile a kopana le Lobo, e lego mpša e kgolo eupša e se kotsi ya ofising ya lekala. Mošemane yo o be a tšhogile wa go hwa. O ile a iša matsogo go mpša yeo a swere dijo tšeo a re o a e raka. Lobo e ile ya tšea seo e le seka sa gore e fiwa dijo. Ke moka ya di ja!”
Ka March 23, 1991, ntwa yeo ya Liberia e ile ya tshelela Sierra Leone, gomme seo ya ba mathomomayo a ntwa ya selegae ya nywaga e 11. Sehlopha sa marabele seo se bitšwago Revolutionary United Front (RUF) se ile sa gola kudu profenseng ya Kailahun le ya Koindu gomme seo sa gapeletša badudi ba bantši gore ba tšhabele Guinea. Gare ga bafaladi bao go be go na le bana babo rena le dikgaetšedi ba e ka bago ba 120. Mola Dihlatse tše dingwe tša bafaladi tša go tšwa Liberia di ile tša tlala Sierra Leone pele go etla marabele ao.
Billie Cowan, yo e bego e le molomaganyi wa Komiti ya Lekala ka nako yeo, o re: “Ka dikgwedi tše mmalwa, dihlopha tša bana babo rena ba ba bonagalago ba lapile, ba otile e bile ba swerwe ke tlala, di ile tša goroga Bethele ya Freetown. Ba bantši ba ile ba swarwa ga sehlogo gomme ba phema go bolawa ke tlala ka go ja dimela tša naga. Gateetee re ile ra ba fa dijo le diaparo gomme ra hlokomela le ba meloko ya bona gotee le batho ba ba thabelago bao ba tlilego le bona. Bana babo rena le dikgaetšedi ba tikologong yeo ba ile ba amogela bafaladi bao magaeng a bona ka diatla tše pedi. Gateetee bafaladi bao ba Dihlatse ba ile ba swarega ka bodiredi bja tšhemo, ba thuša diphuthego tša tikologong yeo. Ge nako e dutše e eya, ba bantši ba bona ba ile ba tloga, eupša nako yeo ba e feditšego ba le mo, ba ile ba re matlafatša!”
Go Homotšana le go Fana Kholofelo
Ofisi ya lekala e ile ya romela Dihlatse tšeo di lego dikampeng tša bafaladi kua borwa bja Guinea dijo, dihlare, dilo tša go aga le dilwanalwana tša ka khitšhing. Se se akaretša mokgobo o mogolo wa diaparo tšeo di rometšwego go tšwa Fora. Tate yo mongwe o ngwadile gore: “Bana ba ka ba be ba bina ka lethabo, ba opela le go tumiša Jehofa. Ba be ba na le diaparo tše difsa tša go ya dibokeng!” Bana ba babo rena le dikgaetšedi tše dingwe ba boletše gore ga se ba ka ba apara gabotse ka tsela yeo!
Lega go le bjalo, bafaladi ba be ba sa hloke feela dilo tšeo tša nama. Jesu o itše: “Motho a ka se phele ka senkgwa feela, eupša o tla phela le ka polelo e nngwe le e nngwe e tšwago molomong wa Jehofa.” (Mat. 4:4) Ka gona, ofisi ya lekala e ile ya romela dikgatišo tšeo di theilwego Beibeleng tikologong yeo gomme ya rulaganya gore ka mehla go be le dikopano tša selete le tša tikologo. Go ile gwa ba gwa romelwa le babulamadibogo le balebeledi ba basepedi tikologong yeo.
Ge molebeledi wa tikologo yo a bitšwago André Baart a be a etela Koundou, kua Guinea, o ile a kopana le molaodi wa kampa yoo a ilego a mo kgopela gore a tle a nee polelo ya Beibele go bafaladi ba tikologong yeo. Batho ba ka bago ba 50 ba be ba le gona ge André a nea polelo e nago le sehlogo se se rego: “Tšhabela go Jehofa,” yeo e theilwego go Psalme 18. Ge a fetša go nea polelo yeo, mokgekolo yo mongwe o ile a emelela a re: “O re thabišitše kudu. Reise ga e rarolle mathata a rena, eupša Beibele e re bontšha kamoo re ka botago Modimo. Re go leboga ka dipelo tša rena ka moka ka go re homotša le go re nea kholofelo.”
Ge baromiwa ba babedi e lego William le Claudia Slaughter ba be ba abelwa go ya Guékédou, kua Guinea, phuthego ya bafaladi ba 100 e be e le mafolofolo moyeng. (Baroma 12:11) William o re: “Masogana a mantši a be a katanela go swanelega. Ge motho yo mongwe a be a se gona go nea polelo ya gagwe Sekolong sa Bodiredi sa Pušo ya Modimo, masogana a 10 go ya go a 15 a be a ithaopela go nea polelo yeo. Dihlopha tše dikgolo di be di dula di eba gona tšhemong di bolela ka mafolofolo. A mangwe a masogana ao a ile a ba babulamadibogo ba ba kgethegilego le balebeledi ba basepedi.”
Go Aga go sa Šetšwe Ntwa
Gateetee ka morago ga gore ntwa ya selegae e thome, bana babo rena kua Freetown ba ile ba reka moago wa dihekethara tše 6 wo o lego kua 133 Wilkinson Road, dimithara tše makgolo a mmalwa go tloga ofising ya lekala. Alfred Gunn o re: “Re be re nyaka go aga lapa le lefsa la Bethele lefelong leo eupša re be re tshwenyegile ka ntwa. Ka ge Lloyd Barry wa Sehlopha se Bušago a be a re etetše ka nako yeo, re ile ra mmotša ka mathata a rena. O ile a araba ka gore: ‘Ge re ka dumelela ntwa e re thibela go ya pele, re ka se ye felo!’ Mantšu a gagwe a matla a ile a re nea sebete sa go tšwela pele.”
Bana babo rena ba makgolo ba ile ba ithaopela go šoma, go akaretša le baithaopi ba fetago ba 50 bao ba tšwago dinageng tše 12 le ba bangwe bao ba tšwago diphuthegong tša tikologong yeo. Mošomo o ile wa thoma ka May 1991. Tom Ball, e lego molebeledi wa tša go aga, o re: “Bao ba bego ba bogetše ba ile ba kgahlišwa ke ditena tše dibotse tšeo di bego di dirišwa meagong yeo. Sebopego sa meago yeo seo se dirilwego ka tšhipi se be se fapana le meago ya tikologong yeo. Eupša batho ba ile ba kgahlwa kudu ke go bona bana babo rena ba bašweu bao ba tšwago kgole le bana babo rena ba baso ba tikologong ye ba šoma ka botee e bile ba thabile.”
Ka April 19, 1997, lešaba le le thabilego la batho ba merafo ya go se swane le ile la tla go tlo keteka go neelwa ga meago e mefsa ya lekala. Ka morago ga kgwedi, RUF e ile ya hlasela Freetown gomme seo se diregile nywaga e mehlano ka morago ga ntwa e šoro ya selegae.
Ntwa Kua Freetown
Ditho tše dikete tša marabele a RUF tšeo di nago le meriri ya mahlafarara e bile di itatile dihlogo ka mašela a makhwibidu di ile tša hlasela motse, tša utswa, tša kata batho le go ba bolaya. Alfred Gunn o gopola gore: “Boemo bo be bo boifiša kudu. Bontši bja baromiwa bao ba tšwago dinageng tša ka ntle ba ile ba hudušwa. Ba mafelelo ba go hudušwa e be e le nna le Catherine, Billie le Sandra Cowan gotee le Jimmie le Joyce Holland.
“Re ile ra rapela gotee le ditho tša Bethele tša tikologong yeo tšeo di ilego tša ithaopela go dula le rena, ke moka ra kitimela lefelong leo re tlago go hudušwa re le go lona. Mo tseleng re ile ra emišwa ke mašole a ka bago a 20 a marabele ao a bego a tšhoša e bile a tagilwe. Ge re a nea dimakasine le tšhelete, a ile a re dumelela re feta. Rena gotee le bao re bego re hudušwa le bona ba fetago ba 1 000, re ile ra kgobokana lefelong la go phuruphutšwa leo le bego le hlapeditšwe ke mašole a dikepeng a U.S. ao a bego a swere dithunya. Ge re le moo re ile ra nametšwa sefofane sa mašole gomme ra išwa ka mošola wa boemakepe bja mašole a ka lewatleng a U.S. Ka morago molaodi wa sekepe o ile a re botša gore tsela yeo re hudušitšwego ka yona ka baka la ntwa ga se ya ka ya ba gona historing ya mašole a ka lewatleng a U.S. ga e sa le go tloga ka Ntwa ya Vietnam. Letšatšing le le latelago, re ile ra išwa Conakry, kua Guinea ka sefofane. Ge re fihla moo re ile ra hloma ofisi ya lekala ya nakwana.”
Baromiwa ba be ba fela pelo ya go kwa ditaba tša go tšwa Freetown. Mafelelong go ile gwa fihla lengwalo le re: “Go sa šetšwe tlhakatlhakano, re sa dutše re aba Kingdom News No. 35, e rego: ‘Na Batho ka Moka ba tla ka ba Ratana?’ Batho ba tloga ba thabela e bile a mangwe a marabele a ithuta le rena. Ka gona re ikemišeditše go katološa modiro wa rena wa boboledi.”
Jonathan Mbomah, yo e bego e le molebeledi wa tikologo, o gopola gore: “Re ile ra ba le kopano ya letšatši le le kgethegilego kua Freetown. Lenaneo e be e le le le kgothatšago kudu moo ke ilego ka ba ka ya Bo le Kenema go yo nea dipolelo dikopanong tša moo. Bana babo rena bao ba lego ditoropong tšeo tše di sentšwego ke ntwa ba ile ba leboga Jehofa ka dijo tšeo tše di kgahlišago tša moya.
“Go ya mafelelong a 1997, re ile ra ba le kopano ya selete yeo e bego e swaretšwe National Stadium kua Freetown. Letšatšing la mafelelo la kopano, mašole a marabele a ile a tsena lebaleng la kopano gomme a re laela gore re sepele. Re ile ra a kgopela gore a re tlogele re feleletše lenaneo. Ka morago ga poledišano e telele, a ile a ngala gomme a sepela. Kopanong yeo go bile le batho ba fetago ba 1 000, gwa kolobetšwa ba 27. Bana babo rena ba mmalwa ba ile ba tšea leeto le letelele la go ya Bo go yo theetša lenaneo leo gape. Ruri tšeo e bile dikopano tše di kgahlišago le tše di thabišago!”


text:
MAHUMO AO A LEGO KA LENTŠUNG LA MODIMO | JESAYA 34-37
Hesekia o Ile a Putswa ka ge a Bontšhitše Tumelo
Kgoši Sanheribe wa Asiria o ile a romela Rabashake Jerusalema go iša molaetša wa gore e ineele go manaba a yona. Baasiria ba ile ba diriša ditsela tše di fapafapanego go fetša Bajuda matla e le gore ba ineele go manaba a bona ntle le go lwa.
Go ba nnoši. Egipita e ka se le thuše ka selo.
—Jes 36:6
Go se kgodišege. Jehofa a ka se le lwele ka gobane le mo nyamišitše.
—Jes 36:7, 10
Go tšhošetšwa. Le ka se kgone go fenya madira a matla a Baasiria.
—Jes 36:8, 9
Go lekwa. Ge le ka ineela go Baasiria le tlo phela bophelo bjo bokaone.
—Jes 36:16, 17
Hesekia o ile a bontšha gore o na le tumelo e kgolo go Jehofa
O ile a dira sohle seo a ka se kgonago go thuša motse gore o tle o itwele
O ile a rapela Jehofa gore a hlakodiše setšhaba gomme a se kgothaletša gore le sona se rapele
Jehofa o ile a mo putsa ka ge a ile a bontšha tumelo gomme A romela morongwa wa gagwe gore a bolaye madira a Baasiria a 185 000 ka bošego botee


text:
Dithero tša Mohlala
PHAFOGA!
Potšišo: Na o nagana gore go na le mohola gore batho ba tlogele mekgwa e mebe gomme ba be le e mebotse?
Lengwalo: Mmo 7:8a
Kgatišo e sepedišwago: Makasine wo o ahlaahla melao ya motheo ya Beibele yeo e bontšhago kamoo batho ba ka fetošago mekgwa ya bona gore ba holege.
PHAFOGA!
Potšišo: Diphetogo di tla dula di le gona bophelong. O nagana gore tsela e kaone ya go swaragana le diphetogo ke efe?
Lengwalo: Mmo 7:10
Kgatišo e sepedišwago: [Mmontšhe sehlogo seo se thomago go letlakala 10.] Sehlogo se se ahlaahla melao ya motheo ya Beibele yeo e ka re thušago go dira diphetogo.
THEETŠA MODIMO GOMME O PHELE KA MO GO SA FELEGO
Potšišo: Ka moka ga rena re na le maina, go akaretša ditho tša malapa a gabo rena le bagwera. Ka gona, na Modimo o na le leina? Leina la gagwe ke mang?
Lengwalo: Ps 83:18
Kgatišo e sepedišwago: Poroutšha ye e hlalosa dilo tše dingwe tše dintši tšeo Beibele e re rutago tšona ka Modimo. [Diriša letlakala 6 le 7.]
ITIRELE THERO
Potšišo:
Lengwalo:
Kgatišo e sepedišwago:


text:
BAFSA BA A BOTŠIŠA
Go Re’ng ke se na Bagwera?
O Inthaneteng o bogetše dinepe tša moletlo o sa tšwago go feta. Bagwera ba gago ka moka ba gona e bile go molaleng gore ba a ipshina. Eupša go na le seo se sego gona. Ge e le gabotse, go na le motho yo a sego gona—wena!
O ipotšiša gore: ‘Go re’ng nna ke sa laletšwa?’
Ka morago ga go belaela o thoma go galefa. O kwa eka o hlalefeditšwe! Go bjalo ka ge eka segwera sa gago se theilwe motheong woo o sego wa tia. O thoma go ikwa o lewa ke bodutu ke moka o ipotšiša gore: ‘Go Re’ng ke se na Bagwera?’
Molekwana wa go lewa ke bodutu
Therešo goba Maaka
Ge e ba o na le bagwera ba bantši, o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
Ge e ba o ka tsena Wepesaeteng ya go dira bagwera, o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
Ge o tlwaetše go romelana melaetša le batho ba bangwe, o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
Ge o ka tlwaela go direla batho dilo tše dibotse, o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
Karabo ya dintlha tše ka moka ke maaka.
Ke ka baka la’ng re re’alo?
Therešo ka bagwera le go lewa ke bodutu
Go ba le bagwera ba bantši ga go bolele gore o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
“Ke tloga ke rata bagwera ba ka, eupša ka dinako tše dingwe ga ke nagane gore ba nthata go swana le kamoo ke ba ratago ka gona. O ka ikwa o tloga o lewa ke bodutu ge o na le bagwera bao ba sa bontšhego gore ba tloga ba go rata goba go go hloka.”—Anne.
Go tsena Wepesaeteng ya go dira bagwera ga go bolele gore o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
“Batho ba bangwe ba kgoboketša bagwera eka ba kgoboketša dipopi. Eupša go ba le bagwera ba mohuta woo ga go dire gore motho a ikwe a ratwa. Ge e ba o se na bagwera ba kgonthe, go ba le bagwera Inthaneteng go fo swana le ge o le popi.”—Elaine.
Go dula o romelana melaetša le batho ba bangwe ga go bolele gore o ka se lewe ke bodutu.
“Ka dinako tše dingwe ge o lewa ke bodutu o dula o hlola founo ya gago go bona ge e ba go na le yoo a go rometšego molaetša. Ke moka ge o tloga o lewa ke bodutu gomme o bona gore ga go yoo a go rometšego molaetša, seo se ka dira gore o ikwe o se selo!”—Serena.
Go direla ba bangwe dilo tše dibotse ga se bohlatse bja gore o ka se tsoge o jelwe ke bodutu.
“Ka mehla ke be ke leka go fa bagwera ba ka dilo, eupša ke lemogile gore bona ga ba mphe selo. Ga ke itsholele gore ke ile ka ba fa dilo, eupša ga go kgahliše gore bona ga ba fele ba mpha dilonyana.”—Richard.
Therešo ya bophelo: Ge e le gabotse go lewa ke bodutu go ka monaganong wa motho. Kgarebe e bitšwago Jeanette e re: “Go lewa ke bodutu ke seo motho a se naganago eupša ga se selo sa kgonthe.”
O ka dira’ng ge o ka ikwa o se na bagwera goba o lewa ke bodutu?
Kamoo o ka fenyago go lewa ke bodutu
Thoma go ikholofela.
“Motho a ka lewa ke bodutu ge a sa ikholofele. Go thata go dira segwera le motho yo mongwe ge e ba o ikwa o sa swanele go ba mogwera wa motho yoo.”—Jeanette.
Beibele e re: “O rate wa geno ka mokgwa wo o ithatago ka wona.” (Bagalatia 5:14) Gore re kgone go ba le bagwera, re swanetše go ikholofela—eupša seo ga se bolele gore re swanetše go ikgantšha.—Bagalatia 6:3, 4.
Phema go ikwela bohloko.
“Go lewa ke bodutu go swana le mmu o thapilego wa leraga. Ge o ka fetša nako e ntši o eme go ona, go ba thata gore o tšwe go wona. Ge o ka itumelela go ikwela bohloko kudu, ke moo batho ba ka se sa nyakago go ba le wena.”—Erin.
Beibele e re: “Lerato ... ga le nyake tša go ikhola.” (1 Bakorinthe 13:4, 5) Therešo ke gore, ge re ka inaganela kudu, re palelwa ke go kwela batho bohloko gomme seo se tla dira gore ba bangwe ba se nyake go ba bagwera ba rena. (2 Bakorinthe 12:15) Therešo še: Ge e ba go atlega ga gago go lekanyetšwa ka seo ba bangwe ba se dirago, gona o paletšwe! Ge e le gabotse, ge e ba motho a dulela gore “Ga ke founelwe ke motho” goba “Batho ga ba ke ba ntaletša kaekae” o bea lethabo la gagwe ka diatleng tša ba bangwe. Na seo ga se go dumela batho ba laola lethabo la gago?
O se ke wa amogela motho yo mongwe le yo mongwe gore e be mogwera wa gago.
“Batho ba go lewa ke bodutu ba rata mahlo a batho go ba go fihla boemong bja gore ga ba na taba ya gore seo se dirwa ke mang. Ba fo nyaka go ikwa ba ratwa. Eupša batho ba bangwe ba ka dira gore o ikwe o ratwa e le feela gore ba ikhole ka wena. Ke moka o tla ikwa o lewa ke bodutu go feta mathomong.”—Brianne.
Beibele e re: “Yo a sepelago le ba bohlale o tla hlalefa, eupša yo a gweranago le ditlaela o tla tshereana.” (Diema 13:20) Motho yo a swerego ke tlala a ka ja selo se sengwe le se sengwe seo a se hwetšago. Ka mo go swanago, batho bao ba tlogago ba nyaka bagwera ba ka nyakana le bagwera mafelong a fošagetšego. Ba ka feleletša ba ikgweranya le batho bao ba tlago go ba laola, ba nagana gore segwera sa mohuta woo se tlwaelegile gomme ga go se sengwe se sekaone.
Phetho: Batho ka moka ba fela ba lewa ke bodutu; le ge re sa lewe ke bodutu ka tsela ya go swana. Le ge go lewa ke bodutu go sa kgahliše, ge e le gabotse seo e fo ba e le maikwelo. Seo re se kwago se bakwa ke seo re bego re se nagana, le gona re ka laola seo re se naganago.
O se nyake go gontši go ba bangwe. Jeanette yo a tsopotšwego pejana, o re: “Ga se batho ka moka bao e ka dulago e le bagwera ba gago ba paale, eupša mafelelong o tla hwetša batho bao ba tlogago ba go rata. Lerato lona leo le lekane. Le ka go thuša go lwantšha go lewa ke bodutu.”
Na o nyaka thušo e oketšegilego? Bala lepokisi le le rego: “ Go Phema go Boifa go ba le Bagwera.” E bile taonelouta PDF e rego “Go Katanela go se Lewe ke Bodutu.”
Ithute ka mo go oketšegilego
Go Thwe’ng ge e ba ke Lewa ke Bodutu?
Ela hloko dilo tše tharo tšeo di ka go thušago go fenya bodutu gomme wa ba le bagwera ba sa ruri.
Mogwera wa Paale Ke’ng?
Go hwetša bagwera ba go se re selo go bonolo, eupša o ka hwetša bjang bagwera ba kgonthe?


text:
INDONESIA
Dintlhakgolo tša Indonesia
Naga Indonesia ke naga ya dihlakahlaka tše dintši kudu lefaseng gomme e gare ga kontinente ya Australia le ya Asia. Bontši bja dihlakahlaka tša yona tša ka godimo ga tše 17 500 di na le dithaba tšeo di nago le maswika a magolo le dithokgwa tše di ratwago ke pula tšeo di nago le mehlare e mentši. E na le dithabamollo tšeo di ka thunyago nako le ge e le efe tša ka godimo ga tše 100, le gona ke tikologo ya dithabamollo tše dintši go feta le ge e le kae lefaseng.
Batho Indonesia e maemong a bone ka go ba le badudi ba bantši lefaseng (ka morago ga China, India le United States) le gona e na le merafo ya ka godimo ga e 300. Badudi ba ka godimo ga seripagare ke morafo wa Majava le wa Masunda.
Bodumedi Batho ba Indonesia ba e ka bago ba 90 lekgolong ke Mamoseleme. Ba bangwe ke Mahindu, Mabuddha goba ke ditho tša madumedi a manyenyane a Bokriste. Le gona batho ba bantši ba latela meetlo ya setšo ya madumedi a moo.
Leleme Dihlakahlakeng tšeo go bolelwa maleme a ka godimo ga a 700. Leleme leo le dirišwago ke batho ba bantši ke Seindonesia, seo se tšwago lelemeng la Semalay. Le gona batho ba bantši ge ba le ka gae ba bolela leleme la tikologong yeo ba dulago go yona.
Boiphedišo Batho ba bantši ke balemi goba ba a rekiša. Naga ye e na le ditšweletšwa tše dintši kudu, tše bjalo ka dilo tša go dirwa ka kota, oli e tala goba e sa hlotlwago le kgase, le gona e thuša dinaga tše dingwe ka go di romela rubber le makhura a mopalema.
Dijo Reise ke yona e jewago ka mehla. Dijo tše di ratwago kudu di akaretša nasi goréng (e lego reise yeo e gadikilwego le mae le merogo), satay (e lego nama yeo e bešitšwego) le gado-gado (e lego salate yeo e nago le moro wo o dirilwego ka dimake).
Boemo bja Leratadima Go a fiša e bile go ratwa ke dipula. Diphefo tša sehleng sa ge dipula di ena kudu di dira gore ka nako e nngwe go dule go na le monola gomme ka nako e nngwe go ba le moya o omilego. Dipula tša matlakadibe di tlwaelegile.


text:
Serviços Personalizados
Artigo
Indicadores
Links relacionados
- Citado por Google
- Similares em Google
Compartilhar
Verbum et Ecclesia
versão On-line ISSN 2074-7705
versão impressa ISSN 1609-9982
Resumo
FARISANI, Elelwani B.. Ditlhohlo tše Malutere a Borwa bja Afrika a lebanego natšo. Verbum Eccles. (Online) [online]. 2013, vol.34, n.1, pp.01-05. ISSN 2074-7705.
Go tšwa historing ya Kereke ya Lutere, go molaleng gore kereke ye e theilwe tabeng ya go nyakana le kereke ya mmakgonthe, go e fapantšha le kereke ya bofora (Kistner & Buthelezi 1976:21ff.). Go molaleng gape gore bobedi kereke ya therešo le ya bofora di šomiša Lentšu la Modimo dithutong tša tšona. Le ge go le bjalo, go tšwa go dikanegelo tše di lego gona, go laetša nke nepo ya Luther ya go thoma kereke ye e be e le matšapa a go kwešiša 'ka fao kereke e hlangwago le go nošetšwa ka gona,' (Kistner & Buthelezi 1976:22) gape o be a dumela kudu gore taba e kgolo ke ya Lentšu la Modimo leo ka lona Kriste a šomago le go ba gona ka gare ga kereke. Nepo ya taodišwana ye ke go ahlaahla se se bonalago e le bokamoso bja Bolutere ka Afrika-Borwa. Go dira seo, go bohlokwa go lebelela go tše di fetilego ka histori le seabe sa Bolutere mo Afrika-Borwa. Seo se tlo laetša maatla, mafokodi, ditlhohlo le dibaka tše botše tša Thutatumelo ya Lutere le dikereke tša Lutere ka Borwa bja Afrika1 tšwalanong le Bolutere ditšhabatšhabeng. Ka yona tšela yeo, histori ya Bolutere ka Borwa bja Afrika e tlo ba motheo wa taodišwana ye.


text:
DINTLHAKGOLO TŠA NGWAGOLA
Go Neelwa ga Makala
Ka October 20, 2012, Dihlatse tša Jehofa tša kua Korea di ile tša thaba ge meago ya lekala la tšona yeo e lokišitšwego le yeo e sa tšwago go agwa e be e neelwa go Jehofa. Tiragalo ye e be e le ya bohlokwa kudu ka gobane bana babo rena ba moo ba ile ba kgona go ikgopotša nywaga e 100 ya go hlankela ga bona Jehofa ka potego. Go feta moo, ka 2012, palo ya bagoeledi e ile ya feta 100 000 ka lekga la mathomo. Baithaopi ba moo ba 1 200 le bahlanka ba ditšhabatšhaba ba 239 gotee le baithaopi bao ba tšwago dinageng tše senyane ba ile ba aga moago o mofsa wa bodulo, moago wa go gatiša, lefelo la go rekhota mananeo a go theetšwa le dibidio gotee le lefelo la go lokišetša dikoloi. Go oketša moo, meago e mentši yeo e bego e dutše e le gona e ile ya lokišwa ka mo go feletšego.
Anthony Morris wa Sehlopha se Bušago o ile a nea bana babo rena le dikgaetšedi ba 3 037 bao ba bego ba le gona polelo e kgothatšago ya go neelwa ga moago. Letšatšing le le latelago, go ile gwa swarwa seboka se se kgethegilego ka holong e kgolo gomme diphuthego tša ka godimo ga tše 1 300 tša Korea di be di kgokagantšwe ka Inthanete. Dihlatse tša Jehofa le batho ba thabelago ba 115 782 ba thabetše lenaneo leo le kgahlišago la moya.
Letšatši la March 9, 2013, le tla dula le gopolwa e le la tiragalo ya bohlokwa kudu historing ya barapedi ba Jehofa kua Liberia. Baeng bao ba tšwago dinageng tše 11 ba ile ba bokana go tlo thabela go neelwa ga meago yeo e sa tšwago go lokišwa le ofisi ya lekala yeo e katološitšwego. Bohle ba ile ba thabela go kwa polelo ya go neelwa ga lekala yeo e bego e newa ke Guy Pierce wa Sehlopha se Bušago. Ka morago ga gore ntwa ya selegae e diegiše go rulaganywa le go agwa ga lekala ka nywaga ya ka godimo ga e lesome, lekala le ile la katološwa gore le akaretše setsha sa kgauswi seo marabele a bego a khuta go sona e bile e le kampa ya bafaladi. Ditho tše 51 tša lapa la Bethele di thabela go diriša lefelo la bodulo la diphapoši tše 35, diofisi tše di lokišitšwego, lefelo le lefsa la go bolokela dikgatišo, meago e mefsa ya go lokišetša ditlabakelo, khitšhi gotee le lefelo le lefsa la go jela.
Repabliking ya Georgia go dula batho ba botho bao ba ratago dilo tša moya. Ka morago ga go wa ga Soviet Union, go ile gwa ba le nako ya koketšego e kgolo kudu ka diphuthegong yeo e ilego ya latelwa ke tlaišo e šoro kudu. Ga bjale tlaišo yeo e fokotšegile gomme go ile gwa fihlelelwa selo sa bohlokwa kudu historing ya Dihlatse tša Jehofa kua Georgia ka Mokibelo, April 6, 2013, ge David Splane wa Sehlopha se Bušago a be a nea polelo ya go neelwa ga meago ya lekala yeo e lokišitšwego le go katološwa, Holo ya Kopano le moago o mofsa wa sekolo sa Beibele woo go wona go tlago go swarelwa Sekolo sa Baebangedi ba Mmušo le Sekolo sa Balebeledi ba Basepedi le Basadi ba Bona. Baeng ba 338 go tšwa dinageng tše 24 ba ile ba bokana gotee le Dihlatse tša kua Georgia tša ka godimo ga tše 800 bakeng sa lenaneo la go neelwa ga meago.
Letšatšing le le latelago, batho ba 15 200 ba ile ba thabela polelo e kgethegilego ya Ngwanabo rena Splane ge ba be ba kgokagantšwe ka Inthanete mafelong a bona a go swarela diboka tša phuthego nageng ka moka ya Georgia. Tiragalo ye e bile e kgomago pelo go ba bantši. Ngwanabo rena yo mongwe wa mofsa o itše: “Ga bjale ke a tseba gore lefaseng le lefsa go tlo ba bjang.”
Ka June 29, 2013, go ile gwa neelwa moago o mofsa wa diofisi wa mabato a mararo kua Bethele ya Yangon, Myanmar. Guy Pierce wa Sehlopha se Bušago o ile a nea polelo ya go neelwa ga meago go batheetši ba 1 013 bao ba bego ba akaretša baeng bao ba tšwago dinageng tše 11. Monna yo mongwe yo a tšwago nageng yeo modiro wa Dihlatse tša Jehofa o thibetšwego, o ile a ya go sehlopha sa bana babo rena le dikgaetšedi ba Myanmar bao ba bego ba abetšwe go amogela baeng Boemafofaneng bja Ditšhabatšhaba bja Yangon. O ile a šupa maswao ao a rego “Le a Amogelwa Lena Dihlatse tša Jehofa” ao Dihlatse tšeo di bego di a swere ke moka a botšiša gore: “Na le amogela dihlatse tšeo di tlilego kgorong ya tsheko?” Bana babo rena ba ile ba araba ka gore: “Aowa, re amogela bagwera ba rena.” Ke moka monna yoo a botšiša gore: “Bjale Jehofa ke mang?” Bana babo rena le dikgaetšedi ba ile ba mo nea bohlatse bjo bobotse. Letšatši ka morago ga go neelwa ga meago, go ile gwa swarwa seboka se se kgethegilego kua Myanmar Convention Center, moo Ngwanabo rena Pierce a ilego a nea polelo yeo e nago le sehlogo se se rego, “Hlankela Jehofa ka Pelo e Nago le Kwešišo.” Lenaneo leo le be le kgokagantšwe ka mogala mafelong a mangwe a tshelelago nageng ka moka ya Myanmar, seo sa dira gore batho ba 2 963 ba kwe boitsebišo bjo bo lego nakong. Yo mongwe wa baotledi ba dipese yo a ilego a iša sehlopha sa bana babo rena le dikgaetšedi sebokeng se seo se kgethegilego kua Yangon o itše: “Ke lemogile gore lena le tloga le fapane le batho ba madumedi a mangwe. Le itshwara gabotse, le apara gabotse e bile le botho kudu. Ke be ke dutše ke sepediša batho ka nywaga e mentši, eupša ga se ka ka ka bona batho ba go itshwara gabotse bjalo ka lena!”
Bahlanka ba Jehofa bao ba botegago kua Moldova ba ile ba ba le lebaka le le kwagalago la go thaba ka Laboraro, July 3, 2013, ge Stephen Lett wa Sehlopha se Bušago a be a nea polelo ya go neelwa ga meago yeo e bego e sa tšwa go katološwa. Meago yeo e be e akaretša moago wa mabato a mararo wo o nago le bogorogelo bja dikgatišo, diphapoši tše lesome tša bodulo gotee le Holo ya Mmušo ya mabato a mabedi yeo e dirišwago ke diphuthego tše šupago. Ditho tše 33 tša lapa la Bethele ya Moldova di ile tša thabela go amogela baeng ba go tšwa Jeremane, Ireland, Netherlands, Romania, Russia, Ukraine le United States. Go be go tlile le bana babo rena le dikgaetšedi ba mmalwa bao ba hlanketšego Jehofa ka potego ge modiro o be o thibetšwe, bao ba bangwe ba bona ka nako yeo ba ilego ba thuša ka go kopiša dikgatišo le go di sepediša. Gare ga bao ba bego ba le gona go be go na le ba bantši bao ba kilego ba išwa Siberia le batswadi ba bona nakong ya masolo a fapafapanego a go lwantšha Dihlatse tša Jehofa mehleng ya Soviet Union. Ka Sontaga, Ngwanabo rena Lett o ile a nea polelo e kgothatšago kudu yeo e ilego ya fetolelwa ka Seromania le Serussia go batheetši ba 14 705—e lego pokano e kgolokgolo ya Dihlatse tša Jehofa yeo e kilego ya ba gona kua Moldova.
Tšwelang Pele le Rapela Gomme le se ke la Lapa
Jesu o gateletše gore re swanetše go ‘rapela gomme re se ke ra lapa.’ (Luka 18:1) Ge o rapela, o matlafatša kholofelo ya gago. Ka baka leo, ‘rapelang ka mehla,’ ee, “phegelelang thapelong.” (1 Bathes. 5:17; Baroma 12:12) Ge le dutše le dira bjalo, “eka Modimo wa khutšo . . . a ka le hlama ka dilo tšohle tše dibotse gore le dire thato ya gagwe, a dira go [lena] ka Jesu Kriste seo se kgahlišago kudu mahlong a gagwe.”—Baheb. 13:20, 21.


text:
MARCH 4, 2013
RUSSIA
Lefsika le Legolo leo le Tšwago Lefaufaung le Ile la Thuthupa Kua Russia
Ka February 15, 2013, lefsika le legolo leo le tšwago lefaufaung le ile la thuthupa ka godimo ga borwa bja Thaba ya Ural seleteng sa Chelyabinsk, Russia, le ile la gobatša batho ba ka godimo ga sekete, la senya meago le go tšweletša mororomelo wa lefase wo o ilego wa thuba mafasetere magaeng a mantši. Kapejana bagolo ba Dihlatse tša lefelong leo ba ile ba ikgokaganya le Dihlatse tša Jehofa tšeo di kgomilwego ke tiragalo yeo. Dihlatse tša Jehofa tše senyane, go akaretša le ngwana, di ile tša segwa ke digalase tša mafasetere. Le gona, ntlo ya borapedi le dintlo tše 75 di ile tša senywa. Dihlatse tša lefelong leo di šoma ka thata gore di thuše go lokiša dilo tše di senyegilego le matlakala.
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Ditaba tša Boditšhaba, mogala +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, mogala +7 812 702 2691


text:
Dithero tša Mohlala
MOROKAMI
Potšišo: Ge motho yo mongwe a be a ka go botšiša gore legodimong go bjang, o be o tla araba bjang?
Lengwalo: Joh 8:23
Kgatišo e Sepedišwago: Morokami wo o bolela ka seo Jesu le Tatagwe ba se utolotšego ka legodimo.
RUTA BATHO THEREŠO
Potšišo: Na o a dumela gore boporofeta bjo bja Beibele bo hlalosa seo re se bonago lehono?
Lengwalo: 2Ti 3:1-5
Therešo: Ka ge boporofeta bja Beibele bja mabapi le mehla ya bofelo bo phethagala gona bjale, re ka tshepa gore boporofeta bja mabapi le bokamoso bjo bokaone le bjona bo tla phethagala.
KE KA BAKA LA ENG O SWANETŠE GO ITHUTA BEIBELE? (Bidio)
Matseno: Re bontšha batho bidio e kopana yeo e bontšhago moo re ka hwetšago dikarabo tše di kgotsofatšago tša dipotšišo tšeo batho ba bantši ba ipotšišago tšona. [Bapala bidio yeo.]
Kgatišo e Sepedišwago: Puku ye e bontšha seo Beibele e se bolelago mabapi le kamoo Modimo a tlago go rarolla mathata a lefase. [Sepediša puku ya Seo Beibele e se Rutago goba ya Beibele e a re Ruta.]
ITIRELE THERO
Potšišo:
Lengwalo
Kgatišo e Sepedišwago:


text:
Temana ya Ngwaga ya 2015
‘Lebogang Jehofa, Gobane ke yo Botho.’
—Psalme 106:1
Ka morago ga gore Baisiraele ba phološwe go Farao le madira a gagwe Lewatleng le Lehwibidu, ba be ba na le mabaka a mantši a go leboga Jehofa. Le rena re ka leboga Jehofa ka lethabo. Ke therešo gore ge re lebeletšane le diteko re ka nolega moko gabonolo. Dinakong tše bjalo, re ka homotšwa le go matlafatšwa ke go naganišiša ka ditšhegofatšo tša rena.
E nngwe ya ditšhegofatšo tšeo re di tšeelago godimo kudu ke kholofelo ya rena e kgonthišeditšwego ya go tlo lokollwa dilong ka moka tšeo di re bakelago bohloko le tlaišego. Go sa šetšwe mathata ao a ka re welago, re a tseba gore Jehofa a ka se re lahle. Modiši wa rena yo lerato o re nea dilo tšohle tšeo re di hlokago gore re mo hlankele ka potego. Le ka mohla ga a palelwe ke go ba “setšhabelo le matla a rena, . . . thušo yeo e hwetšagalago gabonolo nakong ya ditlalelo.” (Ps. 46:1) Go dula re nagana ka ditšhegofatšo tše bjalo go tla re thuša go lebeletšana le diteko tše boima kudu. Ngwageng wo ka moka, anke re naganišišeng ka lethabo ka ditšhegofatšo tša rena gomme re tutueletšege go ‘leboga Jehofa, gobane o lokile; gobane botho bja gagwe ke bja go iša mehleng ya neng le neng.’—Ps. 106:1.


text:
KGAOLO 17
‘A! Bodiba bja . . . Bohlale bja Modimo’!
1, 2. Morero wa Jehofa ka letšatši la bošupa e be e le ofe, gomme bohlale bja Modimo bo ile bja lekwa bjang mathomong a letšatši le?
BA SENYEGILE! Batho bao e lego tlhora ya letago ya letšatši la botshelela la tlholo, gatee-tee ba ile ba theogela boemong bja tlase-tlase. Jehofa o be a boletše gore, “tšohle tše a di dirilexo,” go akaretša le batho, ke “tše botse kudu.” (Genesi 1:31) Eupša mathomong a letšatši la bošupa, Adama le Efa ba ile ba kgetha go latela Sathane borabeleng. Ba ile ba wela sebeng, go se phethagaleng le lehung.
2 Go ka ba go ile gwa bonagala eka morero wa Jehofa bakeng sa letšatši la bošupa o be o šwalalantšwe wa go hloka kholofelo. Letšatši leo, go etša matšatši a tshela a ka pele ga lona, le be le tla ba la botelele bja nywaga e dikete. Jehofa o be a le tsebaditše e le le lekgethwa, gomme mafelelong le be le tla bona lefase ka moka le dirwa paradeise yeo e tletšego lapa le le phethagetšego la batho. (Genesi 1:28; 2:3) Eupša ka morago ga borabele bjo bo senyago, selo se se bjalo se be se tla phethagatšwa bjang? Modimo o be a tla dira’ng? Ye e be e le teko e kgolo ya bohlale bja Jehofa—mohlomongwe teko ya makgaola-kgang.
3, 4. (a) Ke ka baka la’ng karabelo ya Jehofa borabeleng bja Edene e le mohlala o boifišago wa bohlale bja gagwe? (b) Ke therešo efe yeo boikokobetšo bo swanetšego go re tutueletša go dula re e gopola ge re ithuta ka bohlale bja Jehofa?
3 Jehofa o ile a arabela kapejana. O ile a ahlola marabele Edene, gomme ka nako e swanago o ile a nea ponelo-pele ya selo se sengwe se se kgahlišago: morero wa gagwe wa go lokiša mathata ao ba bego ba sa tšwa go a thoma. (Genesi 3:15) Morero wa Jehofa o bonelago kgole o tloga Edene gomme wa nabela nywageng e dikete ya histori ya motho le go ya pele, go fihla kgole bokamosong. Ke o bonolo kudu eupša ke woo o tseneletšego moo e lego gore mmadi wa Beibele a ka kgona go fetša nako e putsago ya go phela a ithuta le go naganišiša ka wona. Go feta moo, morero wa Jehofa o tla atlega e le ka kgonthe. O tla fediša bokgopo ka moka, sebe le lehu. O tla tliša batho ba botegago phethegong. Tše ka moka di tla direga pele ga ge letšatši la bošupa le fela, e le gore Jehofa a tle a phethagatše morero wa gagwe ka lefase le batho ka go lebanya ka nako yeo a e beilego go sa šetšwe dilo tše dingwe ka moka!
4 Bohlale bjo bo bjalo bo tutueletša go ba le poifo e tseneletšego, na ga go bjalo? Moapostola Paulo o ile a tutueletšega go ngwala gore: ‘A! Bodiba bja lehumô la . . . bohlale bja Modimo.’ (Ba-Roma 11:33) Ge re dutše re ithuta ka dibopego tše di fapa-fapanego tša seka se sa Modimo, boikokobetšo bo swanetše go re tutueletša go dula re gopola ka therešo e bohlokwa—ya gore, ka tlase ga maemo a mabotse, re ka kga feela bokagodimo bja bohlale bjo bogolo bja Jehofa. (Jobo 26:14) Sa mathomo, anke re hlaloseng seka se seo se boifišago.
Bohlale bja Modimo Ke’ng?
5, 6. Tswalano ke efe magareng ga tsebo le bohlale, gomme tsebo ya Jehofa e nabile gakaaka’ng?
5 Bohlale ga bo swane le tsebo. Di-computer di ka kgona go boloka tsebo e ntši kudu, eupša o ka se ke wa kwa motho le ge e le ofe a bitša metšhene e bjalo gore ke e bohlale. Lega go le bjalo, tsebo le bohlale di a tswalana. (Diema 10:14) Ka mohlala, ge e ba o nyaka keletšo e bohlale mabapi le go swaragana le bothata bjo bogolo bja tša maphelo, na o be o ka ya go motho yo a tsebago go se nene goba yo a se nago tsebo ka tša kalafo? Le gatee! Ka gona go nyakega tsebo e nepagetšego bakeng sa bohlale bja kgonthe.
6 Jehofa o na le bobolokelo bjo bo se nago magomo bja bohlale. Ka ge e le “Kgoši ya bosafelego,” ke yena a nnoši yo a phetšego ka mo go sa felego. (Kutollo 15:3) Le gona nywageng yeo ka moka yeo e sa balegego, o be a dutše a bona dilo ka moka. Beibele e re: “Xa xo sebopya se se kaxo mo širêla; tšohle ó di bôna dì hlobotše dì khurumolotšwe. Xomme ké Yêna eo re naxo le taba le Yêna.” (Ba-Hebere 4:13; Diema 15:3) Bjalo ka Mmopi, Jehofa o kwešiša ka botlalo dilo tšeo a di dirilego, gomme o ile a bona mediro ka moka ya batho go tloga mathomong. O hlahloba pelo ya motho yo mongwe le yo mongwe, a sa tlogele selo. (1 Koronika 28:9) Ka ge a re bopile re le bao ba nago le tokologo ya go ikgethela, o a thaba ge a bona gore re dira dikgetho tše bohlale bophelong. E le “Mokwi wa dithapêlô,” o theetša dipolelo tše di sa balegego ka nako e tee! (Psalme 65:2) Go molaleng gore Jehofa o na le mogopolo o phethagetšego.
7, 8. Jehofa o bonagatša bjang kwešišo, temogo le bohlale?
7 Jehofa o na le se se fetago tsebo. O bile o bona kamoo dintlha di tswalanago ka gona gomme o lemoga boemo bjo bo bopšago ke dintlha tše di sa balegego ka kakaretšo. O a lekodišiša le go ahlola, a hlaola magareng ga se se lokilego le se sebe, se bohlokwa le sa lefeela. Go feta moo, o lebelela ka kua ga bokagodimo gomme o tsepelela ka pelong. (1 Samuele 16:7) Ka gona, Jehofa o na le kwešišo le temogo, e lego dika tšeo di phagametšego tsebo. Eupša bohlale e sa dutše e le bjo bo phagamego kudu.
8 Bohlale bo kopanya tsebo, temogo le kwešišo gomme bja di dira gore di šome. Ge e le gabotse, a mangwe a mantšu a mathomong a Beibele ao a fetoletšwego e le “bohlale” gabotse-botse a bolela “go šoma mo go nago le tšweletšo” goba “bohlale bjo bo šomago.” Ka gona bohlale bja Jehofa ga se bja boikgopolelo feela. Ke bjo bo šomago e bile bo a atlega. Ka go ithekga ka tsebo ya gagwe e nabilego gotee le kwešišo ya gagwe e tseneletšego, Jehofa ka mehla o dira diphetho tše di phalago tšohle, o di phethagatša ka tsela e botse ya go dira dilo go phala tsela le ge e le efe e ka naganwago. Bjoo ke bohlale bja kgonthe! Jehofa o bonagatša therešo ya mantšu a Jesu a rego: “Bohlale bo bônala ka bana ba byôna.” (Mateo 11:19) Mediro ya Jehofa legohleng ka moka e nea bohlatse bjo matla bja bohlale bja gagwe.
Dipontšho tša Bohlale bja Modimo
9, 10. (a) Jehofa o bonagatša bohlale bja mohuta ofe, gomme o bo bonagaditše bjang? (b) Sele e nea bohlatse bja bohlale bja Jehofa ka tsela efe?
9 Na o kile wa kgahlwa ke bokgoni bja mmetli yo a dirago dilo tše dibotse tše di šomago gabotse? Woo ke mohuta o makatšago wa bohlale. (Ekisodo 31:1-3) Jehofa ka boyena ke mothopo wa bohlale bjo bo bjalo e bile ke yo a nago le bjona. Kgoši Dafida o boletše ka Jehofa gore: “Ke a Xo leboxa x’O mpopile wa matete-tete; medirô y’axo ké mehlôlô; le môya wa-ka o hlatha tše kxolo.” (Psalme 139:14) Ka kgonthe ge re dutše re ithuta mo go oketšegilego ka mmele wa motho, ke moo re ikhwetšago re makatšwa kudu ke bohlale bja Jehofa.
10 Ka mohlala: Bophelo bja gago bo thomile e le sele e tee—sele ya lee yeo e tšwago go mmago, ya nontšhwa ke peu yeo e tšwago go tatago. Go se go ye kae, sele yeo e ile ya thoma go ikarola. Wena bjalo ka setšweletšwa sa gona, o dirilwe ke disele tše ka bago dibilione tše 100. Ke tše nyenyane kudu. Disele tše ka bago 10 000 tša bogolo bjo bo tlwaelegilego di ka lekana ka gare ga hlogwana ya phini. Lega go le bjalo, yo mongwe le yo mongwe ke sebopiwa se se raraganego ka mo go tlabago. Sele ke yeo e raraganego kudu go feta motšhene le ge e le ofe wo o dirilwego ke motho goba feketori. Bo-rathutamahlale ba bolela gore sele e swana le motse wo o dikaneditšwego ke merako—woo dikgoro tša go tsena le go tšwa di laolwago, woo o nago le tshepedišo ya dinamelwa, kgokagano ya tša poledišano, mafelo a go fehla mohlagase, mafelo a tšweletšo, mafelo a moo go lahlelwago ditšhila le a go diriša dilo tšeo di šetšego di dirišitšwe ka lefsa, ditshepedišo tša tša go iphemela gotee le selo se bjalo ka mmušo wa motheo ka gare ga nucleus ya yona. Go feta moo, sele e kgona go tšweletša ka mo go feletšego sele e swanago le yona tlwaa ka lebaka la diiri tše sego kae feela!
11, 12. (a) Ke’ng seo se dirago gore disele tšeo di lego ka gare ga lesea leo le sa hlwago le belegwa di arogane, gomme se se dumelelana bjang le Psalme 139:16? (b) Ke ka ditsela dife bjoko bja motho bo bontšhago gore re bopilwe “wa matete-tete”?
11 Go ba gona, ga se disele ka moka tšeo di swanago. Ge disele tša lesea leo le sa lego ka mpeng di tšwela pele di ikatiša, di dira mešomo e fapanego kudu. Tše dingwe e tla ba disele tša megalatšhika; tše dingwe e be disele tša marapo, mešifa, madi goba tša mahlo. Phapano yeo ka moka e logeletšwe ka gare ga “bokgobapuku” bja sele bja thulaganyo ya dikarolwana tša leabela, e lego DNA. Ka mo go kgahlišago, Dafida o ile a budulelwa gore a botše Jehofa gore: “Mahlô a xaxo a mpone kè sešo ka bopêxa; pukung ya xaxo ké xe di šetše di ngwadilwe tšohle.”—Psalme 139:16.
12 Dikarolo tše dingwe tša mmele ke tšeo di raraganego kudu. Ka mohlala, nagana ka bjoko bja motho. Ba bangwe ba ile ba bo bitša selo se se raraganego kudu seo se kilego sa utollwa legohleng. Bo na le disele tša megalatšhika tše dimilione tše dikete tše 100—tša bontši bjo bo nyakilego bo lekana le palo ya dinaledi tšeo di lego molalatlading wa rena wa dinaledi. E nngwe le e nngwe ya disele tšeo e na le dikgokagano tše dikete le disele tše dingwe. Borathutamahlale ba bolela gore bjoko bja motho bo ka kgona go rwala tsebišo ka moka yeo e lego makgoba-pukung ka moka a lefase le gore ge e le gabotse, bogolo bja bobolokelo bja bjona ke bjo bo sa lekanywego. Go sa šetšwe nywaga-some e mentši ya go ithuta ka setho se seo se bopilwego “wa matete-tete,” bo-rathutamahlale ba dumela gore go ka direga gore ba se tsoge ba kwešišitše ka botlalo kamoo se šomago ka gona.
13, 14. (a) Makeke le dibopiwa tše dingwe di bontšha bjang gore di na le “bohlale bjo bo logeletšwego,” gomme seo se re ruta’ng ka Mmopi wa tšona? (b) Ke ka baka la’ng re ka bolela gore dibopiwa tše bjalo ka letata di dirilwe “ka bohlale”?
13 Lega go le bjalo, batho e fo ba mohlala o tee wa bohlale bja Jehofa bja go bopa. Psalme 104:24 e re: “Morêna, medirô ya xaxo xa se ka boati! O e dirile xohle ka bohlale; lefase le tletše dibopiwa tša xaxo.” Bohlale bja Jehofa bo bonagala tlholong ka moka yeo e re dikologilego. Ka mohlala, mohlwa o na le “bohlale bjo bo logeletšwego.” (Diema 30:24, NW) Ka kgonthe, dihlopha tša makeke di rulagantšwe ka tsela ya maemo a godimo. Dihlopha tše dingwe tša makeke di a hlokomela, di nea tšhireletšo le go hwetša dijo dikhunkhwaneng tšeo di bitšwago di-aphid bjalo ka ge eka tše ke leruo la tšona. Makeke a mangwe a dira bjalo ka balemi, a bjala le go hlagolela “dibjalo” tša mouta. Dibopiwa tše dingwe tše dintši di hlametšwe go dira dilo tše di tlabago ka bohlale bjo bo logeletšwego. Ntšhi e tlwaelegilego e fofa ka tsela ya makatika a bokgoni moo e lego gore sefofa-lefaufaung se se tšwetšego pele sa motho ga se kgone go e ekiša. Dinonyana tšeo di hudugago di fofa ka go diriša tlhahlo ya dinaledi, ka go diriša tlhahlo ya lepatlelo-kgogedi la lefase goba ka mohuta o itšego wa mmapa o logeletšwego ka gare ga tšona. Bo-rathutaphedi ba fetša nywaga e mentši ba ithuta mekgwa e raraganego yeo e logeletšwego ka gare ga diphedi tše. Ka gona, Mohlami yo e lego Modimo o swanetše go ba e le yo a hlalefilego gakaakang!
14 Bo-rathutamahlale ba ithutile mo gontši bohlaleng bja Jehofa bja go bopa. Go bile go na le lehlakore la tša boentšeneare, leo le bitšwago biomimetics (thuta-phedi ya go ekiša dilo tše di phelago) yeo e tsomago go ekiša dilo tše di hlamilwego tšeo di hwetšwago tlhagong. Ka mohlala, o ka ba o ile wa lebelela ka go makala botse bja letata. Eupša moentšineare o le lebelela e le selo se sebotse se se hlamilwego. Ditlhale tše dingwe tšeo di bonagalago di fokola ke tše di tiilego ka mo go lekanego go feta tšhipi, tše di tiilego go feta ditlhale tšeo di lego sekhipheng seo se šireletšago dikolong. Di tiile gakaaka’ng? Akanya letata leo le katološitšwego go fihlela le lekana le nete yeo e dirišwago seketswaneng sa go rea dihlapi ka bogolo. Letata leo le ka kgona go swara sefofane sa banamedi seo se fofago bogareng! Ee, Jehofa o dirile dilo tšeo ka moka “ka bohlale.”
Bohlale ka Kua ga Lefase
15, 16. (a) Ke bohlatse bofe bjoo magodimo ao a tletšego dinaledi a bo neago mabapi le bohlale bja Jehofa? (b) Boemo bja Jehofa e le Molaodi yo a Phagamego godimo ga lekoko la palo e kgolo ya barongwa bo hlatsela’ng ka bohlale bja Molaodi yo?
15 Bohlale bja Jehofa bo bonagala medirong ya gagwe legohleng ka moka. Magodimo ao a tletšego dinaledi, ao re ahla-ahlilego ka wona ka mo go nabilego go Kgaolo 5, ga se a gašanywa feela sebaka-bakeng. Ka baka la bohlale bja “melao ya legodimong” ya Jehofa, magodimo a rulagantšwe gabotse ka melalatladi ya dinaledi yeo e nago le sebopego, yeo e beakantšwego ka dihlopha tšeo le tšona di kopanago bakeng sa go bopa dihlopha tše dikgolo. (Jobo 38:33, The New Jerusalem Bible) Ga go makatše ge Jehofa a bitša makoko a legodimong gore ke “madira”! (Jesaya 40:26, PK) Lega go le bjalo, go na le madira a mangwe ao a bonagatšago gabotse bohlale bja Jehofa.
16 Ka ge re bone go Kgaolo 4, Jehofa o na le sereto sa “Jehofa wa makgotla” ka baka la boemo bja gagwe e le Molaodi yo a Phagamego wa lekoko le legolo la madira a dimilione tše makgolo a dibopiwa tša moya. Se ke bohlatse bja matla a Jehofa. Lega go le bjalo, bohlale bja gagwe bo akaretšwa bjang? Ela hloko: Jehofa le Jesu ga ba ke ba kgaotša go šoma. (Johane 5:17) Ka gona, ke mo go kwagalago gore badiredi bao e lego barongwa ba Yo Godimo-dimo le bona ka mo go swanago ba dula ba swaregile. Le gona gopola gore ba phagametše motho kudu, ba bohlale ka go fetišiša e bile ke ba matla ka go fetišiša. (Ba-Hebere 1:7; 2:7) Lega go le bjalo, Jehofa o bolokile barongwa bao ka moka ba swaregile, ba tšea karolo ka lethabo go phetheng mošomo—e le “ba xo dira ka Lentšu la xaxwe” le “ba xo dira tše di mo kxahlaxo”—ka nywaga e dimilione tše makgolo. (Psalme 103:20, 21) Bohlale bja Molaodi yo e swanetše go ba e le bjo bo boifišago gakaakang!
Jehofa o ‘Bohlale a Nnoši’
17, 18. Ke ka baka la’ng Beibele e bolela gore Jehofa ke yena yo ‘bohlale a nnoši,’ gomme ke ka baka la’ng bohlale bja gagwe bo swanetše go re tlogela re maketše?
17 Ka baka la bohlatse bjo bjalo, na ke mo go makatšago gore Beibele e bontšha bohlale bja Jehofa e le bjo bo phagamego kudu? Ka mohlala, e bolela gore Jehofa ke yena yo ‘bohlale a nnoši.’ (Ba-Roma 16:27) Jehofa ke yena a nnoši a nago le bohlale ka kgopolo e feletšego. Ke mothopo wa bohlale ka moka bja kgonthe. (Diema 2:6) Ke ka baka leo Jesu, le ge e be e le sebopiwa sa Jehofa seo se hlalefilego go di feta tšohle, a sa kago a ithekga ka bohlale bja gagwe ka noši eupša a bolela go etša ge Tatagwe a be a mo laetše.—Johane 12:48-50.
18 Ela hloko kamoo moapostola Paulo a ilego a bolela ka go ba ga bohlale bja Jehofa bja moswana-noši: “A! Bodiba bya lehumô la Modimo, le bya bohlale bya xaxwe, bya tsebô ya xaxwe! A! Dikahlolô tša xaxwe di-hlaya-mohlathi; ditsela tša xaxwe xa di latišexe.” (Ba-Roma 11:33) Ka go thoma temana ka lentšu la makalo la “A!,” Paulo o ile a bontšha maikwelo a tseneletšego—tabeng ye, a bontšha poifo e tseneletšego. Lentšu la Segerika leo a le kgethilego bakeng sa “bodiba” le tswalana kgaufsi le lentšu le le dirišwago bakeng sa “sekoti.” Lega go le bjalo, mantšu a gagwe a tšweletša seswantšho-kgopolo se se bonagalago gabotse. Ge re naganišiša ka bohlale bja Jehofa, go bjalo ka ge eka re lebeletše sekoti se se sa lekanywego le seo se se nago magomo, lefelo le le išago kudu, le legolo kudu moo e lego gore le ka mohla re ka se tsoge re kwešišitše bogolo bja lona, go se sa bolelwa ka go sega mellwane ya lona goba go thala mmapa wa lona ka botlalo. (Psalme 92:5) Na yeo ga se kgopolo e kokobetšago?
19, 20. (a) Ke ka baka la’ng lenong e le seswantšhetšo se se swanetšego sa bohlale bja Modimo? (b) Jehofa o bonagaditše bjang bokgoni bja gagwe bja go bona bokamoso?
19 Jehofa ke yo ‘bohlale a nnoši’ ka kgopolo e nngwe: Ke yena a nnoši yo a kgonago go bona bokamoso. Gopola gore Jehofa o diriša lenong leo le bonelago kgole bakeng sa go swantšhetša bohlale bja Modimo. Lenong la gauta le ka ba le imela dikhilograma tše hlano feela, eupša mahlo a lona ke a magolo go feta a motho yo a gotšego ka mo go feletšego. Go bona ga leihlo la lenong go bogale ka tsela e makatšago, go dira gore nonyana e kgone go bona mohlaselwa wa yona e le bokgole bja godimo bja dimithara tše makgolo, mohlomongwe e bile e le bokgoleng bja dikhilomithara! Jehofa ka boyena o kile a bolela ka lenong a re: “Mahlô a lôna a bôna tša kxolê.” (Jobo 39:29) Ka kgopolo e swanago, Jehofa o kgona go bona “tša kxolê” tabeng ya nako—e lego bokamoso!
20 Beibele e tletše ka bohlatse bja gore se ke therešo. E na le diporofeto tše makgolo goba histori tšeo di ngwadilwego e sa le pele. Ditla-morago tša dintwa, go wa le go tsoga ga mebušo ya lefase gaešita le maano a dintwa a balaodi ba madira ka moka di boletšwe e sa le pele ka Beibeleng—mabakeng a mangwe di bolelwa nywaga e makgolo e sa le pele.—Jesaya 44:25–45:4; Daniele 8:2-8, 20-22.
21, 22. (a) Ke ka baka la’ng go se na lebaka la motheo la go phetha ka gore Jehofa o bone e sa le pele dikgetho ka moka tšeo o tlago go di dira bophelong? Nea mohlala. (b) Re tseba bjang gore bohlale bja Jehofa ga se bjo bo se nago lerato goba bjo bo se nago maikwelo?
21 Lega go le bjalo, na se se bolela gore Modimo o šetše a bone e sa le pele dikgetho tšeo o tlago go di dira bophelong? Ba bangwe ba ba gašago thuto ya go rulaganyetšwa ga dilo e sa le pele ba bolela gore karabo ke ee. Lega go le bjalo, kgopolo yeo ge e le gabotse e nyenyefatša bohlale bja Jehofa, ka gobane e nea kgopolo ya gore a ka se kgone go laola bokgoni bja gagwe bja go bona bokamoso. Ka mohlala: Ge e ba o be o e-na le lentšu la go opela leo go se nago le le swanago le lona, gona na o be o tla hloka boikgethelo ge e se go fo dula o opela? Kgopolo yeo ga e kwagale! Ka mo go swanago, Jehofa o na le bokgoni bja go tseba bokamoso e sa le pele, eupša ga a bo diriše ka dinako tšohle. Go dira bjalo go be go tla tsena-tsenana le tokologo ya rena ya boikgethelo, e lego mpho e bohlokwa yeo Jehofa a ka se kego a re amoga yona le ka mohla.—Doiteronomio 30:19, 20.
22 Se sebe le go feta, kgopolo yona yeo ya go rulaganyetšwa ga dilo e sa le pele e bontšha gore bohlale bja Jehofa ga bo na maikwelo, ga bo na lerato goba kwelobohloko. Eupša se e tloga e se therešo! Beibele e ruta gore Jehofa ke “wa pelo e bohlale.” (Jobo 9:4, mongwalo o sekamego ke wa rena.) Se ga se bolele gore o na le pelo ya kgonthe, eupša Beibele gantši e diriša lentšu leo mabapi le motho wa ka gare-gare, yoo a akaretšago mereo le maikwelo a bjalo ka lerato. Ka gona bohlale bja Jehofa, go etša dika tše dingwe tša gagwe, bo laolwa ke lerato.—1 Johane 4:8.
23. Go phagama ga bohlale bja Jehofa go swanetše go re tutueletša go dira’ng?
23 Ka tlhago, bohlale bja Jehofa ke bjo bo ka botwago ka mo go feletšego. Ke bjo bo phagametšego kudu bohlale bja rena moo e lego gore Lentšu la Modimo le re kgothaletša ka lerato gore: “Bô’ta Modimo ka pelo ka moka; O se ké wa ithêkxa ka xo fo re: Ke n’e thlaloxanyô. Ditseleng tša xaxo tšohle tseba Yêna; ké mo Yêna a tl’o xo Xo thulêla tsela.” (Diema 3:5, 6) Bjale anke re nweleleng bohlaleng bja Jehofa e le gore re kgone go batamela kgaufsi le Modimo wa rena wa bohlale bjo bo feletšego.