text:
Servicios Personalizados
Articulo
Indicadores
Links relacionados
- Citado por Google
- Similares en Google
Compartir
Verbum et Ecclesia
versión On-line ISSN 2074-7705
versión impresa ISSN 1609-9982
Verbum Eccles. (Online) vol.34 no.1 Pretoria ene. 2013
ORIGINAL RESEARCH
Ditlhohlo te Malutere a Borwa bja Afrika a lebanego nato
The challenges facing Lutherans in South(ern) Africa
Elelwani B. Farisani
Department of Biblical and Ancient Studies, University of South Africa, South Africa
ABSTRACT
This article seeks to discuss what the future appears to hold for Lutheranism in South Africa. In order to do this, it is important to look at the past through the history and involvement of Lutheranism in South Africa. This will show the strengths, weaknesses, challenges, and opportunities for Lutheran theology and the Lutheran churches in South Africa in relation to Lutheranism in its global context. Accordingly the article starts off by providing a brief history of Lutheranism in South Africa, examining the role of missionaries from Germany, Norway and Sweden in establishing Lutheranism in South Africa. The article also looks at how apartheid divided the faithful along racial lines, thereby pointing to the challenges, weaknesses, as well as the strengths of the mission of Lutheran churches in this part of Africa. It then moves on to discuss some challenges before Lutheranism in South Africa today. Some of the challenges discussed in this article are as follows: (1) efforts to unite the Black and White Lutherans have so far not succeeded, (2) the role of Lutheran theological education in equipping ministers to address current societal challenges, (3) financial sustainability, (4) African Religious Pluralism, (5) the promotion of gender sensitivity and equality amongst Lutheran congregants, (6) ethnicity and (7) the role and status of self-supporting ministry. And, finally, the article highlights few issues about the changing world of Lutheranism globally.
Matseno
Go twa historing ya Kereke ya Lutere, go molaleng gore kereke ye e theilwe tabeng ya go nyakana le kereke ya mmakgonthe, go e fapantha le kereke ya bofora (Kistner & Buthelezi 1976:21ff.). Go molaleng gape gore bobedi kereke ya thereo le ya bofora di omia Lentu la Modimo dithutong ta tona. Le ge go le bjalo, go twa go dikanegelo te di lego gona, go laeta nke nepo ya Luther ya go thoma kereke ye e be e le matapa a go kweia 'ka fao kereke e hlangwago le go noetwa ka gona,' (Kistner & Buthelezi 1976:22) gape o be a dumela kudu gore taba e kgolo ke ya Lentu la Modimo leo ka lona Kriste a omago le go ba gona ka gare ga kereke. Nepo ya taodiwana ye ke go ahlaahla se se bonalago e le bokamoso bja Bolutere ka Afrika-Borwa. Go dira seo, go bohlokwa go lebelela go te di fetilego ka histori le seabe sa Bolutere mo Afrika-Borwa. Seo se tlo laeta maatla, mafokodi, ditlhohlo le dibaka te bote ta Thutatumelo ya Lutere le dikereke ta Lutere ka Borwa bja Afrika1 twalanong le Bolutere dithabathabeng. Ka yona tela yeo, histori ya Bolutere ka Borwa bja Afrika e tlo ba motheo wa taodiwana ye.
Histori ye Kopana ya Bolutere ka Borwa bja Afrika
Go ya ka Richard Elphick, ka morago ga ngwagakgolo wa bomasomepedi Bokriste bo gote ka go makata magareng ga Maafrika, e lego lekala le legologolo la go gola ka lebelo gape leo le nago le khueto ye kgolo ya sepolitiki mo sethabeng sa Afrika-Borwa - go tloga diphesenteng te 26 ta Maafrika ka 1911 go fihla go te 76 ka 1990 (Elphick 1997:1). Ga go makate ge kgolo ye e ka amanywa le go intha sehlabelo/sedimo ga baruti ba boromiwa ba bopulamadibogo bao ba hlwatheditego tlhase ya Lentu la Modimo mengwageng ye menti ya go feta, gomme ya kekiwa ke modiro wa boromiwa wa badudi ba naga yeno go dira Bokriste seo bo lego sona lehono mo Afrika-Borwa.
Ngwageng wa 1994, palo ya Malutere lefaseng ka bophara e be e eme go dimilione te 60, moo palo ya dimilione te 7.6 e lego mmung wa Afrika. Go twa malokong a, bjalo ka ge George Scriba le Gunnar Lislerud ba laeta, palo ye e ka bago 842 000 (go balwa Barobia) e be e le ka Afrika-Borwa moo palo ya Malutere e bopago karolo ye nnyane ya sethaba sa Afrika-Borwa (Scriba & Lislerud 1997:173). Ka godimo ga ngwagakgolo pele ga fao, go ile gwa begwa gore Malutere a be a feta teetharong ya palo ya ditisi ta baromiwa mo Borwa bja Afrika, mola dikereke te dingwe ka moka di be di laola peditharong ge di hlakane ka moka. Lebaka la palo ye nnyane ya Malutere ka Afrika-Borwa e ka ba e hueditwe ka lebaka la matapa a a teneletego a go gasa Lentu la Modimo le modiro wa boromiwa woo kereke e o dirago ka boineelo le lerato le legolo.
Go hlongwa ga Bolutere mo Afrika-Borwa e be e se modiro wa motho goba mokgatlo o tee eupa ke dipoelo ta matsapa a mohlakanelwa a baruti ba baromiwa le mekgatlo ye mmalwa. Baromiwa ba badumedi ba ile ba rongwa Afrika-Borwa ke dikereke ta go fapafapana ta Sekriste go tlo tweta pele mediro ya boebangedi go obamela molaeta wa thomo wo o ngwadilwego ka go Mateo 28:19. Ge e le ka lehlakoreng la kereke ya Lutere, Baromiwa ba sedumedi go twa Jeremane, Norway le Sweden ba tliite tumelo ya Bolutere Afrika-Borwa gomme ba hloma diphuthego magareng ga Maafrika le bafaladi ba Makgowa. Dithomo teo di be di eya ka merafe/mehlobo (Scriba & Lislerud 1997:173). Moromiwa wa mathomo yo a tlilego ka nepo e tee fela ya go sokolla badudi ba seto e be e le Morabia, Georg Schmidt wa Hermhut (Kritzinger 1988:14). Ka morago ga Schmidt, dihlopha te dingwe ta baromiwa go twa dikerekeng ta Lutere ta Jeremane di ile ta tla Afrika-Borwa. Dihlopha ta boromiwa bja Lutere go twa Jeremane go balwa le Rhenish Missionary Society, Berlin Missionary Society le Hermannsburg Missionary Society, di ile ta tweta pele mediro ya baromiwa dikarolong ta go fapana go akaretwa le dinageng te dingwe ta Borwa bja Afrika (Kritzinger 1988:14-16). Le nankhono dikereke ta Lutere mo Borwa bja Afrika (Afrika-Borwa le Namibia) di sa arogane go ya ka semorafe.
Nakong ya kgethologanyo ya semorafe, Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (ELCSA) le United Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (UELCSA) di be di se ngatana/kgopana e tee go lwantheng kgethologanyo ya semorafe yeo e bego e goeleditwe go ba thogako go botho ke Dithaba te di Kopanego. Le ge go le bjalo, ka morago ga 1975 ge go hlangwa ELCSA ye e kopanego, ye e bego e tlete ka Babaso, go ile gwa twelela sebaka sa Malutere go ema kgahlanong le kgethologanyo ya semorafe go twa kerekeng yeo e bego e kgabagante mellwane ya semorafe (Scriba & Lislerud 1997:192). Lekgotla la Lutheran World Federation le be le le kgahlanong le kgethologanyo ya semorafe ka Afrika-Borwa le Namibia, gomme kemokgahlanong le kgethologanyo ya semorafe e ile ya tia le go feta dikopanong te mmalwa ta bodithabathaba. Dintlhakemo te pedi ta go thwenyega ga dikereke di ile ta tsebiwa phatlalata kopanong ya Bohlano le ya Boselela ya Lutheran World Federation Assemblies ka 1970 mo Evian, Fora le ka 1977 Dar es Salaam, Tanzania. Lekgotla la Lutheran World Federation kua Evian le dirile kgoeleto go dikereke ta maloko a lona go tla ka mananeo a go fedisa semorafe le go hloka toka mo kerekeng le sethabeng ka kakareto, gomme la tea sephetho sa go roma dikemedi go ya go begela maloko ka go kgotofata dinepo te, pele le ka twela pele go aba thuo ya lona dikerekeng teo. Ka 1977 kua Dar es Salaam, Tanzania, lekgotla le ile la itebanya thwii le dikereke ta Lutere ta Borwa bja Afrika ka go goeleta gore maemo a Kereke ka Afrika-Borwa a be a go se thulane le maemo a ditaba ka tela ya kgatelelo, ao ka ona kereke e bego e le koting ge e sa thulane le kgethologanyo ya semorafe (Scriba & Lislerud 1997:193).
Le ge go le bjalo, diphuthego ta kereke ya Lutere ta Makgowa ga se ta ka ta sekegela taba yeo ya boipileto le keleto ya Lutheran World Federation tebe. Kopanong ya lekgotla la Lutheran World Federation mo Budapest ka 1984, go ikgotofaditwe ka la go re diphuthego ta Afrika-Borwa ta Lutere ta Makgowa di ganne boikgafo bja setwalle go kopana mmogo mo maemong a diphuthego, le go feta ka go re Malutere a Makgowa a ka se thue a Babaso ntweng ya bona thulanong le kgethologanyo. Ka fao lekgotla le ile la boutela go fegwa ga boleloko bja Evangelical Lutheran Church in South Africa (Motekapa) le German Evangelical Luthern Church mo Afrika-Borwa-Bodikela (Namibia), teo ka moka e lego dikereke ta Makgowa (Scriba & Lislerud 1997:193).
Kgethologanyo e ile ya ntha badumedi diripa go ya ka mmala, gomme ya upa go ditlhohlo, mafokodi, mmogo le mabokgoni a boromiwa bja dikereke ta Lutere go leno la Afrika go fihla le la nankhono.
Ditlhohlo pele ga Bolutere mo Afrika-Borwa
Dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa di lebane le ditlhohlo te mmalwa lehono. Go molaleng gore taodiwana ye e ka se fete go ahlaahla ditlhohlo ka moka te di lebanego le Malutere ka Afrika-Borwa lehono, eupa e fa ka kakareto kgopolo ka mathata le dibaka teo dikereke karolong yeno ya lefase di lebanego le ona; gape go molaleng gore le ka moso ditlhohlo teo di tla no ba gona.
Tlhohlo ya pele yeo maemo a sethaba ka morago ga kgethologanyo ya semorafe a e lebanyago le dikereke ta Lutere e nepia matapa ka moka a go amanya dikereke ta Malutere ta Babaso le ta Makgowa, gomme go fihla gabjale ga se a atlega (Scriba & Lislerud 1997:173). Taba ya go hlobaeta ke gore dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa le Namibia le nankhono di sa arogane go ya ka mmala. Go bohlokwa gore dikereke ta Lutere mo Afrika-Borwa di tee magato a go bonagala go kopanya dikereke te di aroganego go ya ka mmala. Seo se tlo dira gore ka kgonthe ba thepagalele tumelo ya bona ya go re Kereke ya Bokriste e tlemagane e be ya nnete go tla nyakega gore go rerwe ebangedi ya kgonthe ye e hlapilego (Scriba & Lislerud 1997:23).
Taba ya bobedi ya seruti ya go hlobaeta ke ya gore ge go nyakanwa le go ahlaahla bokamoso bjo maemo a dikereke a lego go bjona, ka thereo seelo sa mmakgonthe tabeng yeo e tlo ba thuto. Go ya ka mehlodi ye e lego gona, go molaleng gore thuto e na le seabe se segolo mo bokamosong bja dikereke ta Lutere ka Afrika-Borwa. Gabotse, go laeta gore thuto ke wona motheo wo bokamoso bja Kereke ya Lutere ka Afrika-Borwa o swanetego go agwa godimo ga wona.
Go bohlokwa go lemoga gore le ge dikereke ta Afrika-Borwa di sa arogane go ya ka semorafe, mmogo gona di sa laola Mokgatlo wa Thutabodumedi wa Lutere (Lutheran Theological Institute), e lego lenaneo la tlhahlo ya boruti le le thomilwego ka ngwaga wa 2003. Baithutelaboruti go twa dikerekeng ta makala a a mabedi ba tenela dithuto mmogo, ba dula mmogo le go swara dithapelo ta tati ka tati mmogo. Go holofelwa gore tshepedio ye ya go dira dilo mmogo gape e tlo dira gore moloko o mofsa o batamelane, gomme se e tlo ba kgato ya mathomo ya moito go tiia botee dikerekeng te pedi te.
Tlhohlo ya boraro ke ya go ikema ka lehlakoreng la dithelete (Scriba & Lislerud 1997:179). Dikereke ta Lutere di ithekgile kudu ka leteno le meneelo ya maloko a tona. Le ge go le bjalo, meneelo ye ya go twa diphuthegong ga e kgonthe dikereke ta Lutere, kudukudu ELCSA, go phethagata pito le thomo ya tona magareng ga maloko a tona le sethabeng ka kakareto. Taba ye ke kgonthe ye e lego mahlong yeo e palediago Malutere go phethagata mediro ya go rera Lentu, go ruta le go hlankela ba bangwe. Ka fao go na le tlhokego e kgolo dikerekeng go tla ka mananeo a nako e telele ao a tlogo di kgontha go ba le bokgoni ditabeng ta dithelete. Gape, go tloga go kgonagala go fihlelela maemo ao bjalo ka ge diphuthego te dingwe le didiko ta ELCSA di ete di ikgona ge go etla ditheleteng.
Tlhohlo ya bone ke ya lehlakore la Thutabodumedi ya Lutere ka Afrika-Borwa. Scriba le Lislerud ba eme ka la go re mo go Thutabodumedi ya Bolutere, Bibele ke mothopo wa motheo wa go ba le maatla wa thuto ya kereke ya Lutere, bjalo ka molao, wo o ahlolago modiradibe pele ga Modimo, gape le bjalo ka Lentu la Modimo leo le begago go lokafatwa goba go amogelwa ga modiradibe pele ga Modimo e le ka kgaugelo fela (Scriba & Lislerud 1997:174). Go ia pele, ka go teba gore Malutere a Afrika-Borwa a latete dithuto ta ditumelo te dingwe ta seto go swana le go latela tumelo ya mahlakoremabedi go ireleta le go lokafata maithwaro ao medu ya ona e lego ditumelong teo di ka se nyalanywego le Lentu la Modimo (Kistner & Buthelezi 1976:26), ka fao ge, go ba bohlokwahlokwa go thulana le taba ya go aroganya ditaba ta semoya le ta bophelo bja ka mehla, e lego seo se tlogo twela pele go aroganya lapa la Malutere mo Afrika-Borwa. Ka tela yeo, dikereke ta Lutere ka Afrika, di swanete go kgonthiia gore Thutatumelo ya tona e amane le maemo a ditaba ta bophelo bjalo ka bodiidi, HIV/AIDS, bogologolo (seto), toka, leago le ekonomi, bjalobjalo.
Klaus Nurnberger (2005), rathutadingwalo wa Moafrika-Borwa wa Kereke ya Lutere, mo pukung ya gagwe ye mpsha ya go bitwa, Martin Luther's Message for us today: A Perspective from the South, o tea matapa a go tenya molaeta wa Martin Luther go Maafrika-Borwa ka go latela ditela te tharo kgaolong ye nngwe le ye nngwe: sa pele, o leka go laeta seo a rego ke dintlha te bohlokwa ta lenaneo la Thutatumelo ya Lutere. Sa bobedi, o nyakiia kweio ya ditaba ta Lutere go Afrika-Borwa lehono. Sa boraro, o tinkela tela ya Lutere ya thekatheko ya ditaba.
Tlhohlo ya bohlano ke ya go ata ga ditumelo ta Afrika. Bakriste ba bangwe ba Maafrika ba phela mafaseng a mabedi a tumelo, e lego lefaseng la seto le la sebjalebjale. Go bonti bja Maafrika, thereo ke gore go lefase la seto, merero ya semoya le ya bophelo e swere tela e tee ya phediano. Kereke ya ka moso ya Lutere e tlo swanelwa ke go lemoga kgakanego ye gomme e thue badumedi go humana maemo a maleba a magareng. Baruti ba mathomo ba baromiwa mo Afrika ba paletwe ke go amogela maatla a Afrika a semoya, gomme ba nyaka ge Maafrika a lahla seto sa ona ka meogofela gore e be Bakriste ba paale. Musimbi Kanyoro o opile kgomo lenaka ge a re bokamoso bja Kereke ya Lutere ka Afrika bo ithekgile godimo ga tela yeo Maafrika a tlogo fetolela dikereke ta ona ka gona go ba dikereke ta Lutere ta Afrika, e sego go ba dikereke ta Lutere ka Afrika (Kanyoro 2008:30).
Tlhohlo ya boselela ke go godia go phafogela ditaba ta bong le tekatekano magareng ga maloko a kereke. Go bohlokwa go laeta gore kereke ya ELCSA e be e ete e thomile go hlomamia baruti ba basadi bogareng bja mengwaga ya bo-80, le ge e se didiko/ditaosese ka moka te di bego di thekga ditlhomamio te bjalo ta basadi. Lehono didiko/ditaosese ka moka te upa ta ELCSA di hlomamisa baruti ba basadi, gomme ditini/baokamedi te pedi ke basadi. Le ge go le bjalo ga se gwa hlwa go e ba le dipiopo ta basadi. Ditemana ta go swana le 1 Bakorinthe 7; 11:2-6; 1 Bakorinthe 14:33b-36; Bakolose 3:18; Baefeso 5:22-23 le 1 Timoteo 2:11-15 di omiitwe go gatelela basadi ka kerekeng le sethabeng. Le ge go le bjalo borathutatumelo le bangwadi ba ete ba lemogile taba ye, gomme gape ba ete ba ikarabete ka ditela ta go fapana ta go bona gore, gape le go fihlelela tekatekano ya bong ka kerekeng (Farisani 2006b:155ff.; Oduyoye 2000b). Seto le bodumedi le tona di kgatha tema mo kgatelelong ya basadi. Bodumedi, go ya ka fao Mangwalo a Makgethwa a hlathollwago ka gona, bo omiitwe go thekga le go dira gore kgatelelo ya basadi e be taba ye e lego ye kgethwa, e be e bonwe e le molao wa go twa go Modimo woo o ka se ganetwego (Ayanga 1999:91). Bona gape mesomo ye e latelago, Anne Nasimiyu-Wasike (1992:103), see also Rabiatu Ammah (1992:83-84).
Dikereke ta Lutere di swanete go hlatholla Mangwalo a Makgethwa (Bibele) ka tela yeo e tlogo hlama le go thua basadi go itokolla tabeng ya go no amogela maemo ao sethaba se ba fago ona. Tabeng ye boithwaro bo swanete go fetoga go nyalelana le molaeta wa Kriste wa go re beine ye mpsha e ka se thelwe ka nkgong ye e onetego. Gapegape kereke e swanete go ba mohlala wo o phelago wa sethaba sa basadi le banna ba ba lokologilego: sethaba se se tlogago se lokologile ka nnete ka Kriste (Farisani 2006b:155ff.). Bona gape Newton. K. Maina (1999:137); Mercy Oduyoye (1995:101); Oduyoye and Kanyoro (1992:2ff.); Ammah (1992:83-84) and Lloyda Fanusie (1992:140-154). Go ya pele, ditemana te dingwe bjalo ka Bagalata 3:28 di ka omiwa go fetola maithwaro a go nyamia mabapi le basadi diphuthegong ta rena lehono (Farisani 2006a:53ff.; Oduyoye 2000a:137; Rakoczy 2004:202).
Tlhohlo ya boupa ke ya semorafe. Ditemana ta Bibele di omiitwe ka bosaedi go hlohleleta kgethollo ya semorafe le dithulano mo Afrika. Maimela o paka gore mo Afrika, phapano ya semorafe e omiwa ke boradipolitiki go tlia thenyo (De Jong 1999:5; Maimela 1997:118; Oddland 1997:83). thenyo ye bjalo e bjala dithulano gare ga dithabana le semorafe, e lego ditaba te di ilego ta hlola dintwa ta bana ba thari, dikgakgano, bofaladi, le go fedia sethaba sa Afrika (Farisani 2004:24ff.; Maimela 1997:118). Go ya pele Maimela o hlaloa gore mo Afrika-Borwa dikakanyo ta sepolitiki ta kgethologanyo go ya ka mmala wa motho, di omiitwe ka go gaba thereo ya phapano ya merafe go tweta pele ditlhologelo ta leago le ekonomi gammogo le sepolitiki ta Makgowa a bagateledi (Maimela 1997:118). Maimela o twela pele go re gopota gore bathekgi ba kgethollo go ya ka semorafe ba omiite Mangwalo a Makgethwa go thekga dikgopolo ta bona. O bolela gore temana ye ba bego ba e rata kudu ke ya kanegelo ya Mmoto wa Babele ye e bolelago ka go hlakahlakana ga maleme. Go latelwa kanegelo ye go laeta gore dithaba di swanete go aroganywa gore di dule kgole le kgole, ka ge go tewa gore ke thato ya Modimo. Karoganyo ye ya dithaba ga se ya ka ya fetolwa le moomong wa Kriste wa poelano. Ka go realo, lengwalo la Ditiro ta Baapostola le laodia gore go bolela ka maleme a ele nakong ya Thologo ya Moyamokgethwa e dio ba fela gore Moya wo Mokgethwa o kgonthite merafo ya go fapana go kwana ka polelo (Maimela 1997:118).
Bjale ge go le ka tela ye, seabe sa dikereke ta Lutere e swanete go ba sefe go rarolleng bothata bja serafe? Go ithekga tabeng ya go re batho ba banti bao ba angwago ke dithulano te ke maloko a kereke, gona kereke e na le tema ye e swanetego go e kgatha tlhohleletong ya phedianommogo le kwano magareng ga merafe ya go fapana. Ka fao, kereke e swanete go gatelela gore ga go na phoo go ba le merafe ya go fapana, eupa bothata ke semorafe seo se aroganyago batho gammogo le go tlia tshenyo (Farisani 2004; Getui 1999:10ff.; Gichure 1999:25ff.; Nambala 1997:33).
Gore kereke e be le maatla go lebana le dithulano ta semorafe ka mahlong mo sethabeng, e swanete go lwantha dithulano ta semorafe ka gare ga yona pele (De Jong 1999:6; Nambala 1997:33). Go thwe kereke maemong a mabjalo, e swanete go hlohleleta botee ka gare ga go fapana (Farisani 2004; Oddland 1997:64; Pierli 1999:33ff.; Shorter 1999:64). Ka fao, dikereke ta Lutere di swanete go hlohleleta thomiso ya Mangwalo a Makgethwa bjalo ka ditela ta dithulano ta go hlolwa ke semorafe le lehloyo la batwantle le ge go tebja gore magoro a semorafe ka mo Mangwalong a Makgethwa a somisitwe go laola le gatelela gammogo le go busa batho (Brett 1996:8).
Tlhohlo ya boseswai ke paka ya moomo wa go ba ka ofising ga mopiopo. Molaotheo wa ELCSA ke wa temokrasi mo tshepediong ya go kgetha bagolo/badiredi, ditini/balaodi le mopiopo. Molaotheo o laeta gore paka ya moomo wa balaodi ba ke mengwaga ye e selelago ka kgonagalo ya gore ba ka kgethwa gape, eupa, maemo a mopisopo a a fapana ka ge yena a kgethwa go fihla ngwageng wa go rola modiro, e lego lebaka la mengwaga ye 65. Le ge sehlopha sa go tea diphetho maemong a godimo se ete se kwane bonnyane makga a mabedi gore paka ya mopiopo ya go ba ka ofising e be mengwaga ye e selelago ka kgonagalo ya go kgethwa gape, batho bao ba filwego maatla go tenya sephetho se tiriong (e lego bapiopo), ba be ba dute ba goga maoto tabeng ye, ba efa mabaka a go fapana a ka fao sephetho seo se ka se phethagatwego ka gona. Taba ye ke mathoeti a magolo go temokrasi ya kereke, gape le go twelopele ya kereke ka ge bapiopo ba bangwe ge ba seno kgethwa ba kweia gore ga ba ikarabele go motho ofe kapa ofe ka ge ba tlilo dula setulo seo go fihlela ba rola modiro.
Tlhohlo ya mafelelo ye re swanetego go e tweleta ke ya maemo a moomo wa boruti wa baruti ba go iphepa (go iphedia ka go dira ditente/ ba go dira moomo wa boruti le ye mengwe ka thoko) mo ELCSA. Gonabjalo, ELCSA e na le mehuta ye meraro ya boruti e lego bja maemobotlalo, bja go tlata sekgala le bja go iphepa. Le ge baruti ba go iphepa ba dumeletwe go dira mediro ye baruti ba maemobotlalo ba e dirago go swana le go rera, go etela balweti, go boloka bahu, bjalobjalo, baruti ba go iphepa ga se ba dumelelwa go thwalwa bjalo ka baruti ba diphuthego, didini goba dipiopo. Ka fao motho a ka re go na le kgethollo ya baruti ba go iphepa mo ELCSA. Taba ye ga e nyalelane le bolutere ka ge Luther ka boyena e be e le moruti le profesa Yunibesithing ya Wittenberg. Go ya pele, ga go na le motheo wa teologi wa go thekga kgethollo ya baruti ba go iphepa. Ka fao, Kereke ya Lutere e tla swanela go amogela le go lemoga baruti ba go iphepa ka tela yeo e amogelago le go lemoga bobedi baruti ba maemobotlalo le ba go tlata sekgala, ge e tla ba kereke ya go sepela le mabaka.
Lefase la diphetogo ta Bolutere lefaseng ka bophara
Go ka akaretwa ka go re ge palo ya Malutere e dute e gola mo karolong ya Borwa bja lefase, kudu Afrika le Asia, gomme e fokotega ka kudu ka leboa, Arland Jacobson le James Aegeson (2008) ba re go ka letelwa diphetogo te di latelago: ya pele, Bolutere bo tlo utha ya ba lekala la sethaba la batho ba magareng le ba go ikgona ka dithwaro go tlo ba, gagolo, lekala la bahloki le banyategi. Ya bobedi, le ge se se sete se phethagala, Bolutere bo tlo tla mo bo sepetwago le go laolwa ke batho fela.
Ya boraro, ditirelo ta Malutere di tlo twela pele di arogane go ya ka merafe (Kanyoro 2008:27ff.). Ya bone, Thutatumelo goba tumelo ya Malutere e ka se sa ba selo se go tepeletwego go sona ka ge maatla a Malutere a tlo tepelelwa go bophelo bja tati ka tati, go rarolleng mathata a go swana le ta leago le toka, bodiidi, HIV/AIDS, go hlomamia basadi, bjalobjalo. Ya bohlano, moela wa baruti ba baromiwa o ka no fetoga ge dikereke ta Lurete ta Yuropa le Amerika-Leboa di twela pele go lahlegelwa ke maloko. Ya boselela, dipolediano ka ditumelo ta go fapafapana di tlo ba le seabe se se golago se bohlokwa magareng ga Malutere ao e lego malotana ka gare ga dithaba te e sego ta Bakriste. Ya bosupa, ka moso Malutere a tlo fetogela go ba badumedi ba semoya ('ecumenical') go feta lehono. Go phetheng, ka moso ditaba te pedi te bohlokwa go Bolutere - thuto le go hlankela batho - go tlo ba le seabe se segolo go bophelo, kgolo, le go twa mahlalagading ga Bolutere lefaseng ka moka.
Bakgathatema
Dikgahlego te thulanago
Mongwadi o bega gore ga a na ditswalano te di mo amago goba ta matlotlo te di ka bego di mo huedite ge a ngwala taodiwana ye.
Mediro ye e Badilwego
Ammah, R., 1992, 'Paradise Lies at the Feet of Muslim Women', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 87-100, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Ayanga, O.H., 1999, 'Liberation of the African Woman', in M.N. Getui & E.A. Obeng (eds.), Theology of Reconstruction: Exploratory Essays, pp. 90-106, Acton Publishers, Nairobi. [ Links ]
Brett, M.G. (ed.), 1996, Ethnicity and the Bible, Brill, Leiden. [ Links ]
De Jong, A. (ed.), 1999, Ethnicity: Blessing or Curse?, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Elphick, R., 1997, 'Introduction: Christianity in South African History', in R. Elphick & R. Davenport (eds.), Christianity in South Africa: A Political, Social and Cultural History, pp. 1-20, David Philip, Cape Town. [ Links ]
Fanusie, L., 1992, 'Sexuality and Women in African Culture', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 135-154, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Farisani, E.B., 2004, 'Ethnicity in Ezra-Nehemiah', Theologia Viatorum 28, 24-55. [ Links ]
Farisani, E.B., 2006a, 'The Use of Galatians 3:28 in Promoting Gender Equality', Journalof Constructive Theology 12(July), 53-65. [ Links ]
Farisani, E.B., 2006b, 'Interpreting the Bible in the context of Apartheid and beyond: An African perspective', in R. Boettscher (ed.), Witnessing to God's Faithfulness: Issues of BiblicalAuthority, pp. 155-172, LWF, Geneva. [ Links ]
Getui, M.N., 1999, 'At Variance but in Harmony', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 9-19, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Gichure, P., 1999, 'Ethnicity and Enculturation: Challenges and promises', in A. de Jong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 20-26, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Jacobson, A. & Aageson, J. (eds.), 2008, The Future of Lutheranism in a Global Context, Augsburg Fortress, Minneapolis. [ Links ]
Kanyoro, M., 2008, 'The future of Lutheran Churches in Africa', in A. Jacobson & J. Aageson (eds.), The Future of Lutheranism in a Global Context, pp. 27-35, Augsburg Fortress, Minneapolis. [ Links ]
Kistner, W. & Buthelezi, M., 1976, 'The Proclamation of the Gospel and other marks of the Church', Lutheran World 23, 21-32. [ Links ]
Kritzinger, J.J., 1988, The South African Context for Mission, Lux Verbi, Cape Town. [ Links ]
Maimela, S.S., 1997, 'Cultural and ethnic diversity in promotion of democratic change', in J.N.K. Mugambi (eds.), Democracy and development in Africa: The role of the Churches, pp. 106-121, All Africa Conference of Churches, Nairobi. [ Links ]
Maina, N.K., 1999, 'Muslim Women and Politics in Kenya', in M.N. Getui & E.A. Obeng (eds.), Theology of Reconstruction: Exploratory Essays, pp. 136-150, Acton Publishers, Nairobi. [ Links ]
Nambala, S.V.V., 1997, 'Ethnicity and the Church in Africa', in I. Gobena (ed.), Church, Culture and Ethnicity in Present Ethiopia, pp. 25-35, Mekane Yesus, Addis Ababa. [ Links ]
Nurnberger, K., 2005, Martin Luther's Message for us today: A Perspective from the South, Cluster, Pietermaritzburg. [ Links ]
Nasimiyu-Wasike, A.,1992, 'Christianity and the African Rituals of Birth and Naming', in M.A. Oduyoye & M.R.A. Kanyoro (eds.), The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, pp. 40-53, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Oddland, O., 1997, 'Revisiting the cultural anthropological concepts of culture and ethnicity: An introduction to the present cultural diversities in EECMY', in I. Gobena (ed.), Church, Culture and Ethnicity in Present Ethiopia, pp. 56-66, Mekane Yesus, Addis Ababa. [ Links ]
Oduyoye, M.A.,1995, Daughters of Anowa: African Women and Patriarchy, Orbis, Maryknoll. [ Links ]
Oduyoye, M.A., 2000a, Hearing and Knowing: Theological Reflections on Christianity in Africa, Acton, Nairobi. [ Links ]
Oduyoye, M.A., 2000b, Beads and Strands: Reflections of an African Woman on Christianity in Africa, Regnum Africa, Akropong Akuapem, Ghana. [ Links ]
Oduyoye, M.A. & Kanyoro, M.R.A., 1992, The Will to Arise: Women, Tradition, and the Church in Africa, Orbis, Maryknoll, New York. [ Links ]
Pierli, F., Presbitero, U. & Muko, R., 1999, 'Ethnicity and human development: The missing link', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or curse, pp. 33-55, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Rakoczy, S., 2004, In Her Name: Women Doing Theology, Cluster, Pietermaritzburg. [ Links ]
Scriba, G. & Lislerud, G., 1997, 'Lutheran missions and churches in South Africa', in R. Elphick & R. Davenport (eds.), Christianity in South Africa: A political, social & culturalhistory, pp. 172-195, David Philip, Cape Town. [ Links ]
Shorter, A., 1999, 'The Curse of Ethnocentricism and the African Church', in A. deJong (ed.), Ethnicity: Blessing or Curse, pp. 27-32, Paulines, Nairobi. [ Links ]
Correspondence:
Elelwani Farisani
PO Box 392
Pretoria 0003, South Africa
Email: fariseb@unisa.ac.za
Received: 16 Jan. 2012
Accepted: 24 Apr. 2013
Published: 11 Sept. 2013
1.Le ge ke tlo upa le go bolela ka United Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (UELCSA), ye e lego ya Makgowa bogolo, mo pampiring ye ke tlo tsepelela kudu go Evangelical Lutheran Church in Southern Africa (ELCSA), e lego bogolo kereke ya Babaso.


c: text/html

text:
- Go ya ka ditaelo tša Tona ya Polokego le Tšhireletšo, Komišenare ya Setšhaba e tla rwala maikarabelo godimo ga -
(b) peo ya dikomišenara tša diprofense;
(d) nyakišišo le thibelo bosenyi bja dihlopha goba bosenyi bjo bo nyakago nyakišišo le thibelo ya setšhaba goba botsebi bjo ikgethago
le
(k) go hlongwa le go lotwa ga kagišo setšhabeng, mephato ya maphodisa e swanetše go dirišwa go thekga le ge e kgopelwa ke Komišinare wa Profense;
Phetošo ya karolo ya 218 ya Molaotheo wa peleng ka go tloša karolwaneng ya (1) mantšu a temana ya (a) ye e fetilego ka mantšu ao a latelago:
- Go ya ka karolo ya 218(1), Komišenare wa Profense o tla rwala maikarabelo a-
Phetošo ya karolo ya 224 ya Molaotheo wa peleng ka go tloša tlhagišo ya karolwaneng ya (2) ka mantšu ao a latelago:
Ge fela karolwana ye le yona e tlo šoma godimo ga maloko a madira afe goba afe ao a neetšego lenaneo la ona la bahlankedi morago ga go thoma go šoma ga Molaotheo wa Afrika Borwa, 1993 (Molao wa 200 wa 1993), eupša pele ga go amogelwa ga sengwalwa sa molaotheo bjalo ka ge go ukangwe mo karolong ya 73 ya Molaotheo woo, ge lekgotla la dipolitiki leo e lego ka fase ga bolaodi le taolo ya lona goba yeo e amanego le yona mme e tšwetšago pele maikemišetšo a yona mo go Khansele ya Khuduthumaga ya Phetišetšo mme a kgathilego tema mo dikgethong tša mathomo tša Kgobokano ya Setšhaba, le ditheramelaong tša Diprofense ka tlase ga Molaotheo woo o boletšwego.
Phetošo ya karolo ya 227 ya Molaotheo wa peleng ka go tloša karolwana ya (2) ka mantšu ao a latelago:
- Mašole a Tšhireletšo a Setšhaba a tla diriša maatla a ona mme a phethagatša mediro ya ona go thekga dikgahlego tša setšhaba fela go ya ka Kgaolo ya 11 ya Molaotheo wa Repabliki ya Afrika Borwa, wa 1996.
ka go tloša karolwana ya (1) ka karolwana ye e latelago:
- Tirelo ya setšhaba, kgoro ya mmušo, taolo goba tirelo ya tšhireletšo yeo pejana ga go thoma ga Molaotheo wa Repabliki ya Afrika Borwa, 1996 (moragonyana o bitšwago “Molaotheo wo mofsa”), di bego di phetagatša mešomo ya mmušo, di tšwela pele ka mediro ya tšona go ya ka dipeelano tša molao wo o šomago go yona go fihla ge e fedišwa goba e kopanywa goba e amantšhwa le sehlongwa se maleba goba e ntšhiwa ka phokotšo goba e tlemagantšhwa le sehlongwa se sengwe le se sengwe.
ka go tloša karolwana ya (6) ka karolwana ye e latelago:
-
- Mopresidente a ka bea khomišene go lekola phetšo goba phetošo ya kwano, peo goba tšwetšopele goba kabelo ya pakatiro goba peelano ya tirelo goba dikholo tše dingwe, tšeo di hlolegilego magareng a 27 Aprele 1993 le 30 Setemere 1994 malebana le motho mang le mang yo a ukangwegomo go karolwana ya (2) goba batho ba mohuta woo.
- Khomišene e ka bušetša morago goba ya fetola kwano, peo, tlhatlošo goba kabo ge e sa loka goba ge e sa kgotsofatše mabakeng a taba yeo.
gomme
ka go tloša “Molaotheo wo”, mo e lego gona karolong ya 236, gomme gwa bewa
Molaotheo wo mofsa
(a) Peakanyo ya dihlongwa ka moka tše di ukangwego mo karolong ya 236(1), ka ntle le mefato ya madira yeo e ukangwego karolong ya 224(2), e tla tšwela pele ka go šoma morago ga go thoma go šoma ga Molaotheo wa Repabliki ya Afrika Borwa, wa 1996, ka nepo ya go hloma -
(i) tshepedišo ye kaone makaleng a setšhaba a mmušo go phethagatša merero yeo e lego taolong ya lekala la setšhaba; le
(ii) tshepedišo ye kaone ya profense ye nngwe le ye nngwe go šomana le merero yeo e welago taolong ya mmušo wa profense ye nngwe le ye nngwe.
le
(i) dihlongwa tšeo di ukangwego karolong ya 236(1), ka ntle le masolo a mašole, di tla ba magetleng a mmušo wa setšhaba, woo o tlogo rwala maikarabelo bja tšona ka thušano le mebušo ya diprofense;
Phetošo ya karolo ya 239 ya Molaotheo wa peleng ka go tloša karolwana ya (4) ka karolwana ye e latelago:
- Go ya ka mme le ka latela molao ofe goba ofe wo o šomago, dithoto, ditokelo, metšhelo ya dithoto le dikoloto tša madira kamoka tše di ukangwego karolong ya 224(2) di tla tšwa go Mašole a Tšhireletšo a Setšhaba go ya ka ditaelo tša Tona ya Tšhireletšo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mathomomayo a bongwadi bja mmapaale
Bangwadi bao ba nago le tlhohleletšo ga ba sware bothata ge ba thoma go ngwala. Ka lehlakoreng le lengwe ba bangwe ba swara bothata ge ba swanela go ngwala, le ge ba tseba seo ba nyakago go ngwala ka sona. Bothata bjo bo gona le go bangwadi bao go tsebegago gore ke kgale ba ngwala.
Mo go tla tšweletšwa dikgopolo tšeo di ka thušago mongwadi gore a thome kae ge a ngwala.
Lefelo
Go ngwala go nyaka monagano wo o fodilego gore mongwadi a kgone go tšweletša dikgopolo tše dikaone. Ka moo gore monagano o fole, mongwadi o swanetše go ba lefelong la maleba. Mongwadi o swanetše go iketla lefelong leo. A kgethe lefelo leo le se nago le lešata leo a ka dulago go lona. Ge a le lefelong leo a iketlilego, go ka tšwelela dikgopolo tše dintši tšeo a ka di hlagišago.
Jenale
Gantši mongwadi o tlelwa ke dikgopolo nako le nako. Go bohlokwa gore mongwadi a dule a na le jenale mo go yena gore a kgone go ngwala dikgopolo ge di etla. Gape mongwadi o ngwala dilo tšeo a di bonago, tšeo di ka mo thušago go aga sengwalo sa gagwe. Dikgopolo di tšwelela ge mongwadi a dutše goba a sepela, goba a khuditše a itheeleditše. Ka gona go bohlokwa gore mongwadi a dule a na le jenale mo go yena gore seo a se gopolago ka nako yeo a se ngwale a se ke a se lebala. Dikgopolo tše ka moka tše mongwadi a di ngwalago di tla mo thuša ge a thoma go ngwala.
Iphe nako
Bangwadi ba bantši ba na le dikgopolo tšeo ba ratago go ngwala ka tšona, eupša ga ba na nako ya go ngwala ka tšona. Go bohlokwa gore mongwadi a iphe nako mo gare ga mešomo ya gagwe gore a kgone go dula le go tšweletša dikgopolo tšeo a nago le tšona. Ge mongwadi a hweditše nako yeo o swanetše go ngwala dikgopolo tša go tia.
Go ngwala ka go lokologa
Go dula lefelong leo mongwadi a le ratago go ka mo tlišetša dikgopolo tše dibotse. Go bohlokwa gore ge a le lefelong leo a le ratago a thome go ngwala. Mongwadi o swanetše go ngwala se sengwe le se sengwe seo se tlago monaganong wa gagwe ka go lokologa. Se se tla dira gore a thome go ngwala seo a ratago go se ngwala.
Dihlopha tša bangwadi
Bangwadi ba bangwe ba swara bothata ge ba swanetše go thoma go ngwala. Ka moo go bohlokwa gore mongwadi a hlakane le bangwadi ba bangwe bao ba nago le bothata bja go swana le bja gagwe. Dihlopha tša bangwadi di swara ditlhahlo le dikopano moo ba dirago mešongwana yeo e ba gapeletšago go ngwala se sengwe.
Mešongwana
Mongwadi yo mongwe le yo mongwe a ka itirela mešongwana ya gagwe, gore a kgone go thoma go ngwala. Mešongwana e ka ama se sengwe le se sengwe go swana le baanegwa, tikologo, bjalobjalo. Se bohlokwa ka mešongwana ye ke gore e hlohleletša mongwadi go hlama diteng tšeo a ka šomago ka tšona, a di rulaganya gomme tša bopa selo se segolo.
>>Bala dikeletšo tše dingwe ka go ngwala, popopolelo, le tirišo go tšwa go Dipukuntšu tše Phelago tša Oxford>>


text:
Kgaolo ya 13: Ditšhelete (213-230A)
Merero ya Ditšhelete ka Kakaretšo
213. Sekhwama sa Ditseno sa Setšhaba
- Go na le Sekhwama sa Ditseno sa Setšhaba seo ka go sona ditšhelete ka moka tše di amogetšwego ke mmušo wa naga di swanetšego go lefelwa gona, ka ntle le tšhelete yeo e beetšwego ka thoko ka mabaka a Molao wa Palamente.
- Tšhelete e ka ntšhiwa Sekhwameng sa Ditseno sa Setšhaba fela-
- go ya ka tekanyetšo yeo e theilwego Molaong wa Palamente; goba
- bjalo ka tefešothwii yeo e lebanego Sekhwama sa Ditseno sa Setšhaba, ge e beakanyeditšwe ka Molaotheong goba Molao wa Palamente.
-
Kabelo ya go lekana ya profense go tšwa ditsenong tšeo di kgobokeditšwego setšhabeng ka bophara, ke tefišothwi yeo e lebanego Sekhwama sa Setšhaba sa Ditseno.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 213: 1 Janaware 1998.]
214. Dikabelo tša go lekana le dikabo tša ditseno
- Molao wa Palamente o swanetše go beakanyetša-
- karogano ya go lekana ya ditseno tšeo di kgobokeditšwego setšhabeng ka bophara gare ga makala a mmušo a setšhaba, profense le a tikologo;
- taetšo ya kabelo ya maswanedi ya profense ye nngwe le ye nngwe mo go kabelo ya profense ya ditseno tšeo;
- dikabelo tše dingwe tše itšego tša go ya go diprofense, pušoselegae goba bommasepala go tšwa kabelong ya ditseno go tšwa go mmušo wa setšhaba, le mabaka afe goba afe ao ka ona dikabelo tšeo di ka dirwago.
- Molao woo o ukangwego go karolwana ya (1) o ka dirišwa fela morago ga ge mebušo ya diprofense, dipušoselegae tšeo di ipopilego le Khomišene ya Ditšhelete le Matlole di ile tša rerišwa, le ge ditigelo dife goba dife tša Khomišene di šetše di lekodišitšwe, gomme di hlokomele mabaka a a latelago -
- kgahlego ya setšhaba;
- peakanyetšo efe le efe yeo e swanetšego go dirwa mabapi le sekoloto sa setšhaba le ditlamego tše dingwe tša setšhaba;
- dinyakwa le dikgahlego tša mmušo wa setšhaba, tšeo di laeditšwego go ya ka kelo ye e lebanego;
- nyakego ya go kgonthišiša gore diprofense le bommasepala di kgona go aba ditirelo tša motheo le go phethagatša mešomo yeo di e abetšwego;
- bokgoni le go šomiša matlole gabotse ga diprofense le bommasepala;
- tlhabollo le dinyakwa tše dingwe tša diprofense, dipušoselegae le bommasepala;
- go se lekalekane ka gare le gareng ga diprofense;
- ditlamego tša diprofense le tša bommasepala go ya ka molao wa naga;
- hlokego ya ditekanyetšo tša dišere tša letseno tša tlhola e eme le tše phopholetšegago; le
- nyakego ya matšato mo boikarabelong bja mabaka a tšhoganetšo goba dinyakwa tše dingwe tša lebakanyana, le mabaka a mangwe ao a theilwego godimo ga kelo ya go swana le ye.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 214: 1 Janaware 1998.]
215. Ditekanyetšo tša setšhaba, tša diprofense le tša bommasepala
- Ditekanyetšo tša setšhaba, tša diprofense le tša bommasepala le tshepetšo ya tekanyetšo di swanetše go hlohleletša ponagatšo, maikarabelo, le taolo ye e swanetšego ya ditšhelete tša ekonomi, dikoloto le lefapha la setšhaba.
- Molao wa naga o swanetše go beakanyetša -
- sebopego sa ditekanyetšo tša setšhaba, tša diprofense le tša bommasepala;
- gore ditekanyetšo tša setšhaba le tša profense di swanetše go begwa neng; le
- gore ditekanyetšo tša ditšhelete lefapheng le lengwe le le lengwe la mmušo le swanetše go laetša methopo ya ditseno le ka tsela yeo ditshenyegelo tše di šišintšwego di tlogo sepelelana le molao wa naga.
- Ditekanyetšo makaleng a mangwe le a mangwe a mmušo di swanetše go ba le -
- dikakanyetšo tša ditseno le ditshenyegelo, go fapantšhwa gare ga kapetlele le ditshenyegelo tša nako yeo;
- ditšhišinyo tša go lefela tlhaelelo yeo e akanywago lebakeng leo e diregago go lona; le
- taetšo ya maikemišetšo mabapi le go adima le mekgwa e mengwe ya maikarabelo a setšhaba e tla godiša sekoloto sa setšhaba ngwageng wo o latelago.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 215: 1 Janaware 1998.]
216. Taolo ya Sešegotlotlo
- Molao wa naga o swanetše go hloma šešegotlotlo sa setšhaba gomme o laetše dikgato tša go kgonthišiša ponagatšo le taolo ya ditshenyagelo lekaleng le lengwe le le lengwe la mmušo, ka go tšweletša -
- mokgwa wo o amogetšwego ka bophara wa go hlakiša;
- dikaroganyo tša go swana tša ditshenyagelo; le
- dikelo le maemo a go swana a tša sešegomatlotlo.
-
Sešegotlotlo sa setšhaba se swanetše go diriša go latela magato ao a beilwego go ya ka karolwana ya (1), gape se ka thibela phetišetšo ya ditšhelete go ya go lefapha la mmušo ge e le gore lefapha leo la mmušo le ka dira ditlotlo tše šoro tša magato ao.
[Karolwana ya (2) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 5 (a) ya Molaophetošwa wa Bošupa wa Molaotheo wa 2001.]
- Sephetho sa go thibela phetišetšo ya ditšhelete go ya profenseng go ya ka karolo ya 214 (1)(b) se ka tšewa fela mabakeng ao a beilwego karolwaneng ya (2) le-
- ga sa swanela go thibela phetišetšo ya ditšhelete matšatši a go feta a 120; le
- se ka dirišwa semeetseng fela se tla felelwa ke maatla go tloga letšatši leo se dirilwego ka ntle le ge Palamente e amogela ka go latela tshepedišo yeo e swanago le yeo e hlomilwego go ya ka karolo ya 76(1) mme e beilwe ke melao le ditaelo tša mohlakanelwa tša Palamente. Tshepedišo ye e swanetše go phethagala matšatšing a 30 morago ga sephetho sa sešegotlotlo sa setšhaba.
[Karolwana ya (3) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 5 (b) ya Molaophetošwa wa Botshela wa Molaotheo wa 2001.]
- Palamente e ka mpshafatša sephetho sa go thibela phetišetšo ya ditšhelete lebaka le le sa fetego matšatši a 120 ka nako e tee, go latelwa tshepedišo yeo e hlomilwego go ya ka karolwana ya (3).
- Pele Palamente e ka dumelela goba ya tsošološa sephetho sa go thibela phetišetšo ya ditšhelete go ya profenseng-
- Mohlakišikakaretšo o swanetše go begela Palamente; gomme
- profense e swanetše go fiwa sebaka sa go fetola ditatofatšo kgahlanong le yona, le go tšweletša taba ya yona pele ga komiti.
217. Borekedi
- Ge setho sa mmušo makaleng a setšhaba, a profense goba a tikologo goba sehlongwa se sengwe le sengwe se se laeditšwego mo molaong wa naga, se tšea dikontraka tša diphahlo goba tša ditirelo, gona se swanetše go dira bjalo go ya ka tshepedišo yeo e nago le maswanedi, ya go lekanela, ya ponagatšo, ya phadišano le ya tsheketšo.
- Karolwana ya (1) ga e thibele ditho tša mmušo goba dihlongwa tšeo di ukangwego karolwaneng yeo go diragatša morero wa borekedi wo o beakanyetšago –
- dikarolo tša kgetho mo kabong ya dikontraka; le
- tšhireletšo goba tšwetšopele ya batho, goba dihlopha tša batho tšeo di hlokišitšwego ke kgethollo ye e sego maswanedi.
-
Molao wa naga o swanetše go bea tlhako yeo e lego gore molaotshepetšo wo o ukangwego karolwaneng ya (2) o swanetšego go phethagatšwa.
[Karolwana ya (3) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 6 ya Molaophetošwa wa Botshela wa Molaotheo wa 2001.]
218. Ditiišetšo tša mmušo
- Mmušo wa setšhaba, mmušo wa profense goba mmasepala o ka tiišetša kadimo ge fela motiišetšwa a latela mabaka afe goba afe ao a beilwego molaong wa naga.
- Molao wa naga wo o ukangwego go karolwana ya (1) o ka dirišwa fela morago ga ge ditigelo tšeo di dirilwego ke Khomišene ya Ditšhelete le Matlotlo di etšwe hloko.
-
Ngwaga ka ngwaga, mmušo wo mongwe le wo mongwe o swanetše go phatlalatša pego ka ga ditiišetšo tšeo o di filego.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 218: 1 Janaware 1998.]
219. Meputso ya batho bao ba šomelago setšhaba
- Molao wa Palamente o swanetše go hloma tlhako ya go beakanyetša-
- meputso, diputseletšo le dikholego tša maloko a Seboka sa Maloko a Palamente, baemedi ba go ya go ile ka Khanseleng ya Setšhaba ya Diprofense, maloko a Kabinete, Batlatšatona, baetapele ba setšo le maloko a dikhansele tše dingwe le tše dingwe tša baetapele ba setšo; le
- magomo a ka godimo a meputso, diputseletšo goba dikholego tša maloko a lekgotlapeamelao la profense, maloko a Dikhuduthamaga le maloko a Dikhansele tša Bommasepala tša maemo a a fapanego.
- Molao wa naga o swanetše go hloma Khomišene ye e ikemetšego go dira ditigelo mabapi le meputso, diputseletšo le dikholego tše di ukangwego karolwaneng ya (1).
- Palamente e ka fetiša molao wo o ukangwago karolwaneng ya (1), fela morago ga go ela hloko ditigelo tša khomišene ye e theilwego go ya ka karolwana ya (2).
- Khuduthamaga ya setšhaba, khuduthamaga ya profense, mmasepala goba bolaodi bjo bongwe le bjo bongwe bja maswanedi bo ka phethagatša molao wa naga wo o ukangwego karolwaneng ya (1) fela morago ga go ela hloko ditigelo tša khomišene ye e hlomilwego go ya ka karolwana ya (2).
- Molao wa naga o swanetše go hloma ditlhako tše ka tšona o ka beakanyago meputso, diputseletšo le dikholego tša baahlodi, Mošireletši wa Setšhaba, Mohlakišikakaretšo, le maloko a khomišene ye nngwe le ye nngwe tšeo di beakanyeditšwego ka Molaotheong, go akaretšwa le bolaodi bja kgašo bjo bo ukangwego karolong ya 192.
Khomišene ya Ditšhelete le Matlotlo
220. Tlhomo le mešomo
- Go na le Khomišene ya Ditšhelete le Matlotlo ya Repabliking yeo e dirago ditigelo tšeo di ukangwego Kgaolong ye, goba go lekgotlapeamolao la bosetšhaba, go Palamente, makgotlapeamelao a diprofense le bolaodi bjo bongwe le bjo bongwe bjoo bo laetšwego ke molao wa naga.
- Khomišene e ikemetše ka noši gomme e laolwa fela ke Molaotheo le molao, gomme e swanetše go se tšee lehlakore.
- Khomišene e swanetše go šoma go latela Molao wa Palamente gomme, phethagatšong ya mešomo ya yona, e swanetše go hlokomela mabaka ka moka a a lebanego, go akaretšwa ao a lego lenaneong karolong ya 214(2).
221. Go thwalwa le pakatiro ya maloko
- Khomišene e bopša ke basadi le banna ba ba latelago bao ba kgethilwego ke Mopresidente bjalo ka hlogo ya khuduthamaga ya setšhaba:
- Modulasetulo le motlatšamodulasetulo;
- batho ba bararo, ka morago ga go rerišana le Ditonakgolo, go tšwa lenaneong leo le thadilwego go ya ka tshepedišo yeo e beilwego ke molao wa naga;
- batho ba babedi bao ba kgethilwego, ka morago ga go rerišana le pušoselegae, go tšwa lenaneong leo le thadilwego go ya ka tshepedišo yeo e beilwego ke molao wa naga; le
- batho ba bangwe ba babedi.
[Karolwana ya (1) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 2 ya Molaophetošwa wa Bohlano wa Molaotheo wa 2001.]
(1A) Molao wa naga wo o ukangwego karolwaneng ya (1) o swanetše go beakanyetša go kgathatema ga-
1. Ditonakgolo go thaleng ga lenaneo leo le ukangwego karolwaneng ya (1)(b); le
1. pušoselegae ya go šoma gabotse go thaleng ga lenaneo leo le ukangwego karolwaneng ya (1)(c).
[Karolwana ya (1A) e tsentšwe ke 7 (b) ya Molaophetošwa wa bošupa wa Molaotheo wa 2001.]
- Maloko a Khomišene a swanetše go ba le bokgoni bjo bo lebanego.
- Maloko a šoma pakatiro yeo e beilwego go ya ka molao wa naga. Mopresidente a ka tloša leloko modirong ka lebaka la go hloka maitshwaro, go palelwa ke mošomo goba go se kgone.
222. Dipego
Khomišene e swanetše go begela Palamente le makgotlapeamelao a profense ka mehla.
Pankakgolo
223. Tlhomo
Panka ya Resefe ya Afrika Borwa ke Pankakgolo ya Repabliki gomme e laolwa go ya ka Molao wa Palamente.
224. Maikemišetšomagolo
- Maikemišetšomagolo a Panka ya Resefe ya Afrika Borwa ke go šireletša maatla a theko ya tšhelete kgahlegong ya kgolo ya ekonomi ye e lekalekanego le ya go ya go ile ka Repabliking.
- Panka ya Resefe ya Afrika Borwa, go fihlelela maikemišetšomagolo a yona, e swanetše go phethagatša mešomo ya yona ntle le letšhogo, go rata goba tlhaolo; fela go swanetše go ba le ditherišano tša ka mehla gare ga Panka le leloko la Kabinete le le rwelego maikarabelo a merero ya ditšhelete.
225. Maatla le mešomo
Maatla le mešomo ya Panka ya Resefe ya Afrika Borwa ke ao ka tlwaelo a dirišwago ke dipanka tša gare, maatla ao le mešomo di swanetšego go laetšwa ke Molao wa Palamente gomme a swanetšego go dirišwa goba go phethagatšwa ka šedi ya mabaka ao a beilwego go latela Molaong woo.
Merero ya Ditšhelete ya Diprofense le ya Tikologo
226. Sekhwama sa Ditseno tša Profense
- Go na le Sekhwama sa Ditseno tša Profense ye nngwe le ye nngwe moo ditšhelete ka moka tše di amogetšwego ke mmušo wa profense di swanetšego go bewa ka go sona, ka ntle le tšhelete yeo e beetšwego ka thoko ka mabaka ka Molao wa Palamente.
- Tšhelete e ka ntšhiwa go Sekhwama sa Ditseno tša Profense fela-
- go ya ka tekanyetšo ya Molao wa profense; goba
- bjalo ka tefišothwii ya Sekhwama sa Ditseno tša Profense, ge seo se beakanyeditšwe ka Molaotheong goba ka Molaong wa profense.
- Ditseno tšeo di abetšwego pušoselegae go tšwa profenseng ka profenseng yeo, go ya ka karolo ya 214(1), ke tefišothwii ya Sekhwama sa Ditseno tša Profense yeo.
- Molao wa naga o ka beakanyetša tlhako yeo ka yona-
- Molao wa profense o ka, go latela karolwana ya (2)(b), dumelela go ntšha ga tšhelete bjalo ka tefišothwii ya Sekhwama sa Ditseno tša Profense; le
- ditseno tšeo di abilwego go tloga profenseng go ya go pušoselegae ka profenseng yeo go ya ka karolwana ya (3) di swanetše go lefelwa bommasepala ka profenseng yeo.
[Karolwana ya (4) e tsentšwe ke karolwana ya 8 ya Molaophetošwa wa bošupa wa Molatheo wa 2001.]
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 226: 1 Janaware 1998.]
227. Methopo ya setšhaba ya go thekga mebušo ya profense le dipušoselegae ka ditšhelete
- Pušoselegae le profense e nngwe le e nngwe -
- di na le tokelo ya tekano ya dišere tša letseno tše di kgobokeditšwego ke setšhaba gore e tle e kgone go aba ditirelo tša motheo le go phethagatša mešomo yeo e abetšwego; gomme
- di ka amogela dikabelo tše dingwe go tšwa ditsenong tša mmušong wa setšhaba, ka mabaka goba ka ntle le mabaka.
- Ditseno tša tlaleletšo tše di kgobokeditšwego ke diprofense goba bommasepala ga di a swanela go ntšhiwa karolong ya tšona ya ditseno yeo e kgobokeditšwego ke setšhaba, goba go tšwa dikabelong tše dingwe tše di filwego go tšwa go ditseno tša mmušo wa setšhaba. Ka yona tsela yeo ga go tlamego ka thokong ya mmušo wa setšhaba go bušetša profense, goba bommasepala, tšeo di sa kgonego go kgoboketša ditšhelete tša go lekana le tekano ya tšona matlotlong le metšhelelong.
- Karolo ya go lekana ya profense ya ditseno tše di kgobokeditšwego ke setšhaba e swanetše go fetišetšwa go profense ka ntle le tikatiko le gona ka ntle le phokotšo, ka ntle le ge phetišetšo yeo e thibetšwe go ya ka dipeelano tša karolo ya 216.
-
Profense e swanetše go iphatela methopo efe goba efe yeo e tsomago, go ya ka ditlhagišo tša molaotheo wa profense ya wona, tšeo e lego tlaleletšo go dinyakwa tša yona tšeo di ukangwego ka Molaotheong.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 227: 1 Janaware 1998.]
228. Metšhelo ya Profense
- Lekgotlapeamelao la profense le ka bea -
- metšhelo, makgetho le metšhelo ya dithoto sebakeng sa motšhelo wa ditseno, motšhelo wa dithoto, motšhelo wa theko, metšhelo ya ditsha goba motšhelo wa ditšwantle; le
-
ditefišo tša go lekana dikelong tša motšhelo, lekgetho goba motšhelo wa dithoto, tšeo di beilwego ke molao wa naga, sebakeng sa metšhelo ya mekgatlo ya ditseno, metšhelo ya theko, metšhelo ya ditsha goba metšhelo ya ditšwantle.
[Temana ya (b) e tšeetšwe legato ke karolwana ya 9 ya Molaophetošwa wa Botshela wa Molaotheo wa 2001.]
- Maatla a lekgotlapeamelao la profense a go bea metšhelo, makgetho, metšhelo ya dithoto le metšhelokoketšo -
- ga a swanela go dirišwa ka tsela yeo e lego ka botšona le gona ka mo go sa kwalego di tshwenyana le merero ya ekonomi, le ditiro tša ekonomi tša setšhaba ka ntle ga mellwane ya profense yeo goba tšhitišo ya tshepedišo ya dithoto ya setšhaba, ditirelo, kapetlele goba modiro; gomme
- e swanetše go laolwa go ya ka Molao wa Palamente, woo o ka dirišwago fela morago ga ditigelo tša Khomišene ya Ditšhelete le Metšhelo di etšwe hloko.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 228: 1 Janaware 1998.]
229. Maatla le mešomo ya mmasepala metšhelong
- Go ya ka dikarolwana tša (2), (3) le (4), mmasepala o ka bea -
- metšhelo ya dithoto le ditefokoketšo godimo ga ditefo tša ditirelo tše di abjago ke goba legatong la mmasepala; le
- ge o dumeletšwe ke molao wa naga, metšhelo ye mengwe, metšhelwana le metšhelo ya dithoto ye e swanetšego pušoselegae goba karolong ya pušoselegae woo mmušotikologo woo o lego ka fase ga wona, eupša ga go mmasepala wo o ka tšhedišago motšhelo wa ditseno, motšhelo wa theko, motšhelokakaretšo wa thekišo goba motšhelo wa ditšwantle.
- Maatla a mmasepala a go bea metšhelo ya dithoto, metšhelokoketšo ya ditefo tša ditirelo tše di abjago ke goba legatong la mmasepala, goba metšhelo e mengwe le makgetho goba metšhelo ya dithoto-
- ga a swanela go dirišwa ka tsela yeo e amago ditšwammeleng le ka mona, merero ya ekonomi ya setšhaba, ditiro tša ekonomi ka ntle ga mellwane ya mmasepala, goba tshepetšo ya setšhaba ya dithoto, ditirelo, kapetlele goba mošomo; le
- a ka laolwa ka molao wa naga.
- Ge bommasepala ba babedi ba na le maatla a go swana a motšhelo le mešomo mabapi le tikologo e tee, karoganyo ye maswanedi ya maatla le mehola yeo e swanetše go dirwa go ya ka molao wa setšhaba. Karoganyo ye e ka dirwa fela morago ga go ela hloko bonnyane, dikelo tše di latelago:
- Tlhokego ya go latela metheo ya maleba ya metšhelo.
- Maatla le mešomo ye e phethagatšwago ke mmasepala wo mongwe le wo mongwe.
- Maatla a metšhelo a mmasepala o mongwe le o mongwe.
- Go kgona le go šoma gabotse ga go kgoboketša metšhelo, metšhelwana le metšhelo ya dithoto; le.
- Tekatekano.
- Ga go seo se thibelago kabelano ya ditseno tše di kgobokeditšwego go ya ka karolo ye gare ga bommasepala bao ba nago le maatla le mešomo ya metšhelo ka tikologong e tee.
-
Molao wa naga wo o ukangwego mo karolong ye o ka dirišwa fela morago ga ge pušoselegae le Khomišene ya Ditšhelete le Metšhelo di rerišitšwe le ge ditigelo dife goba dife tša Khomišene di etšwe hloko.
[Letšatšikgwedi la go thoma la karolo ya 229: 1 Janaware 1998.]
230. Dikadimo tša Profense
- Profense e ka dira dikadimo tša kapetlele goba tša ditshenyegelo tša nako yeo go ya ka molao wa naga, efela dikadimo tša tshenyegelo ya nako yeo di ka dirwa fela ge go hlokega mabakeng a go ikhola ngwageng wa ditšhelete; le go
-
Molao wa naga wo o ukangwego karolwaneng ya (1) o ka dirišwa fela morago ga ge ditigelo tše itšego Khomišene ya Ditšhelete le Metšhelo di etšwe hloko.
[Karolo ya 230 e tšeetšwe legato ke karolwana ya 10 ya Molaophetošwa wa bošupa wa Molaotheo wa 2001.]
230A. Dikadimo tša Mmasepala
- Khansele ya Mmasepala e ka, go ya ka molao wa naga-
- adima ditšhelete tša kapetlele goba ditshenyegelo tša nako yeo tša mmasepala, efela dikadimo tša tshenyegelo ya nako yeo di ka dirwa fela ge go hlokega mabakeng a go ikhola ngwageng wa ditšhelete; le go
- itlama le go tlama Khansele ya ka moso tirišong ya maatla a yona a go bea melao le a khuduthamaga go dira dikadimo goba go dira dipeeletšo tša mmasepala.
-
Molao wa naga woo o ukangwego karolwaneng ya (1) o ka dirišwa fela morago ga ge ditigelo tše itšego tša Khomišene ya Ditšhelete le Metšhelo di šetše di etšwe hloko.
[Karolo ya 230A e tsentšwe ke karolwana ya 10 Molaophetošwa wa bošupa wa Molaotheo wa 2001.]


text:
Full text loading...
n Lexikos - The lexicographic treatment of the demonstrative copulative in Sesotho sa Leboa - an exercise in multiple cross-referencing
Abstract
Tokelotlhaloo ya lealaupi-leba ka mo pukuntung ya Sesothosa Leboa - Tirio ka go upana go gont
Ka go sengwalwana se sa nyakiio,nyakiio yeo e tseneletego e laetwa ka ga go lokelwa le go hlalowa ga lealaupi-leba ka mopukuntung ya Sesotho sa Leboa. Thutwana ya mohuta wo ya nyakiio e oma bjalo ka mohlalago laeta seo se bitwago 'tokelo ya mantu ka lenaneo' (paradigmatic lemmatisation) ya mantu alegoro leo le tswaletwego ka go maleme a Afrika. Tlhokego ya nyakiio ya mohuta wo e tla kamorago ga theriano ya ditaeto ta gonabjale le teo di sego gona ka go tlhamopukuntu ya teoriya maleme a Afrika. Ditaba te di hlalowa ka go dikarolo 1 le 2. Tlhaloo ya teori ya lealaupilebaka go Sesotho sa Leboa e fiwa ka go karolo 3, mola karolo 4 e hlahloba tokelo le tlhaloo yalealaupi-leba ka go dipukuntu te nne teo di lego gona mo polelong ye. Dipoelo ta dikarolo 3le 4 di omiwa karolong ya 5, yeo e sekasekago mathata le dikgonego ta tokelotlhaloo yalealaupi-leba ka go dipukuntu ta polelopedi le ta polelotee. Dikarolo te pedi teo di latelagodi twela pele ka tekolo tiriong ya dikakanyeto ta thomio ya lealaupi-leba ka go PyaSsaL, elego Pukuntutlhaloi ya Sesotho sa Leboa. Karolo 6 e lebane le taodiwana ya pampiri mola karolo 7 elebane le taodiwana ya Inthanete. Ka go dira bjalo, pukuntu ya mathomothomo ya polelotee yamaleme a Afrika e tsebagatwa mo Inthaneteng. Mafelelong karolo 8 e fa kakareto ka bokopana.
In this research article an in-depth investigation is presented of the lexicographic treatment of the demonstrative copulative (DC) in Sesotho sa Leboa. This one case study serves as an example to illustrate the so-called 'paradigmatic lemmatisation' of closed-class words in the African languages. The need for such an approach follows a discussion, in Sections 1 and 2 respectively, of the present and missing directions in African-language metalexicography. A theoretical conspectus of the DC in Sesotho sa Leboa is then offered in Section 3, while Section 4 examines the treatment of the DC in the four existing desktop dictionaries for this language. The outcomes from the two latter sections are then used in Section 5, which analyses the problems of and options for a sound lexicographic treatment of the DC in bilingual and monolingual dictionaries. The next two sections proceed with a review of the practical implementation of the DC lemmatisation suggestions in PyaSsaL, i.e. the Pukuntutlhaloi ya Sesotho sa Leboa 'Explanatory Sesotho sa Leboa Dictionary' - with Section 6 focussing on the hardcopy and Section 7 on the online version. In the process, the very first fully monolingual African-language dictionary on the Internet is introduced. Section 8, finally, concludes briefly.
Article metrics loading...


text:
Therešo e “Tliša Tšhoša, e Sego Khutšo”
“Le se ke la nagana gore ke tletše go tliša khutšo lefaseng; ke tletše go tliša tšhoša, e sego khutšo.”—MAT. 10:34.
DIKOPELO: 125, 135
1, 2. (a) Ke khutšo efe yeo re e thabelago gona bjale? (b) Ke’ng seo se re thibelago go ba le khutšo e feletšego gona bjale? (Bona seswantšho se se lego ka mo godimo.)
KA MOKA ga rena re nyaka go phela ka khutšo, re se na dipelaelo. Re leboga Jehofa kudu gore o re neile “khutšo ya Modimo,” yeo e re thušago gore re se belaele le go nyama! (Bafil. 4:6, 7) Ka ge re ineetše go Jehofa, re ipshina ka go ba le “khutšo le Modimo,” e lego go ba bagwera ba gagwe.—Baroma 5:1
2 Lega go le bjalo, nako ya gore Modimo a dire gore mo lefaseng go be le khutšo e feletšego ga se ya tšwa e fihla. Batho ba bantši mehleng ye ya bofelo, ba dula ba elwa e bile ga ba dumelelane ka selo le ge e le sefe. (2 Tim. 3:1-4) Ka ge re le Bakriste, re swanetše go lwa le Sathane le go ganetša dithuto tša gagwe tša maaka tšeo a di phatlalatšago. (2 Bakor. 10:4, 5) Eupša ka dinako tše dingwe, batho ba gabo rena bao e sego Dihlatse tša Jehofa ba ka dira gore re se be le khutšo. Ba bangwe ba ka kwera ditumelo tša rena, ba re latofatša ka gore ke rena re aroganyago lapa, goba ba re tšhošetša ka gore ba tla re raka ka gae ge e ba re sa tlogele go ba Dihlatse tša Jehofa. Re swanetše go dira’ng ge e ba ba gabo rena ba re ganetša go hlankela Jehofa? Re ka kgona bjang go tšwela pele re hlankela Jehofa le ge ba re ganetša?
RE SWANETŠE GO DIRA ENG GE BA GABO RENA BA RE GANETŠA?
3, 4. (a) Dithuto tša Jesu di be di ka ba le mafelelo afe? (b) Ke neng moo go bego go tlo ba thata le go feta go ba molatedi wa Jesu?
3 Jesu o be a tseba gore dithuto tša gagwe di be di tlo aroganya batho, le gore bao ba bego ba nyaka go mo latela, ba be ba swanetše go ba le sebete gore ba kgotlelele. Kganetšo yeo e be e ka dira gore go se sa ba le khutšo ka lapeng. Jesu o boletše gore: “Le se ke la nagana gore ke tletše go tliša khutšo lefaseng; ke tletše go tliša tšhoša, e sego khutšo. Gobane ke tletše go baka karogano magareng ga motho le tatagwe, morwedi le mmagwe, le magareng ga ngwetši le mmatswale. Ka kgonthe manaba a motho e tla ba batho ba lapeng la gabo.”—Mat. 10:34-36.
4 Ge Jesu a be a re “Le se ke la nagana gore ke tletše go tliša khutšo,” o be a bontšha gore ba bangwe ba batheetši ba gagwe ba be ba swanetše go nagana ka ditlamorago tša go mo latela. Molaetša wa gagwe o be o ka aroganya batho. Ke therešo gore morero wa gagwe e be e se go aroganya batho, eupša e be e le go botša batho ka Modimo wa therešo. (Joh. 18:37) Lega go le bjalo, go ba molatedi wa Kriste go be go tla ba thata ge mogwera goba wa leloko a sa rate ditherešo.
5. Balatedi ba Jesu ba kgotleletše’ng?
5 Jesu o ile a bontšha gore go ganetšwa ke ditho tša lapa e be e tla ba bothata bjo bongwe bjo balatedi ba gagwe ba bego ba tla swanelwa ke go bo kgotlelela. (Mat. 10:38) E le gore ba dule ba mmotegela, balatedi ba gagwe ba be ba swanetše go kgotlelela go kwerwa le go aroganywa le malapa a gabo bona. Lega go le bjalo, seo ba se hweditšego ka mokgatlong wa Jehofa se feta kgole seo ba se lobilego.—Bala Mareka 10:29, 30.
6. Ke’ng seo re swanetše go se gopola ge ba gabo rena ba re ganetša go hlankela Jehofa?
6 Le ge ba gabo rena ba re ganetša go hlankela Jehofa, ga re tlogele go ba rata, eupša re swanetše gopola gore go rata Modimo le Kriste go tla pele. (Mat. 10:37) Le gona, re swanetše go tseba gore Sathane o tlo leka go šomiša batho ba gabo rena gore re se sa botegela Jehofa. Anke re boleleng ka maemo a mangwe ao a akaretšago go ganetšwa ka lapeng, gomme re bone kamoo re ka kgotlelelago maemo ao.
GE MOLEKANE WA GAGO E SE HLATSE YA JEHOFA
7. Bakriste bao ba nago le balekane bao e sego Dihlatse tša Jehofa ba swanetše go lebelela maemo a bona ka tsela efe?
7 Beibele e lemoša gore bao ba tsenago lenyalong “ba tla ba le tlaišego nameng.” (1 Bakor. 7:28) Ge e ba molekane wa gago e se Hlatse ya Jehofa, o ka ba le stress le mathata a mantši go feta motho yo a nago le molekane yo e lego Hlatse ya Jehofa. Lega go le bjalo, go bohlokwa gore o lebelele maemo a gago ka tsela yeo Jehofa a a lebelelago ka yona. Taba ya gore ga bjale molekane wa gago ga a nyake go ba Hlatse ya Jehofa, ga e go fe lebaka la gore o arogane le yena goba o mo hlale. (1 Bakor. 7:12-16) Le ge monna wa gago yo e sego Hlatse ya Jehofa a ka se etelele pele dilong tša Modimo, o swanetše go mo hlompha ka gobane e sa dutše e le hlogo ya lapa. Ka mo go swanago, monna wa mokriste o swanetše go rata le go hlokomela mosadi wa gagwe yo e sego Hlatse ya Jehofa.—Baef. 5:22, 23, 28, 29.
8. O ka ipotšiša dipotšišo dife ge molekane wa gago a go ganetša go dira dilo tše itšego ka mokgatlong wa Jehofa?
8 O tla dira’ng ge e ba molekane wa gago a leka go go ganetša go dira dilo tše itšego ka mokgatlong wa Jehofa? Ka mohlala, monna wa kgaetšedi yo mongwe, o ile a mo laela gore a ye tšhemong feela ka matšatši a itšego. Ge e ba o lebeletšane le boemo bja go swana le bjo, ipotšiše gore: ‘Na molekane wa ka o nyaka gore ke tlogele go hlankela Modimo ka mo go feletšego? Ge e ba go se bjalo, na nka mo kwa?’ Go ba le tekatekano go tla go thuša gore o se fapane le molekane wa gago go sa hlokagale.—Bafil. 4:5.
9. Bakriste ba ka ruta bana ba bona bjang go hlompha motswadi yo e sego Hlatse ya Jehofa?
9 Go ruta bana ba gago ka Jehofa go ka ba thatanyana ge molekane wa gago e se Hlatse ya Jehofa. Ka mohlala, o swanetše go ruta bana ba gago gore ba phele ka taelo ya ka Beibeleng ya gore: “Godiša tatago le mmago.” (Baef. 6:1-3) Eupša o tla dira’ng ge e ba molekane wa gago a se na taba le melao ya ka Beibeleng ya boitshwaro? Beela bana ba gago mohlala ka go hlompha molekane wa gago. Šetša dika tša gagwe tše dibotse le go mmotšha gore o a mo rata. Phema go bolela dilo tše mpe ka molekane wa gago pele ga bana ba gago. Go e na le moo, ba hlalosetše gore motho yo mongwe le yo mongwe o na le kgetho ya go hlankela Jehofa. Ge molekane yo e sego Hlatse ya Jehofa a bona gore bana itshwere gabotse, a ka tla borapeding bja therešong.
10. Batswadi bao balekane ba bona e sego Dihlatse tša Jehofa ba ka ruta bana ba bona bjang ditherešo tša Beibele?
10 Ka dinako tše dingwe, molekane yo e sego Hlatse ya Jehofa a ka gapeletša bana gore ba keteke matšatši ao a thulanago le dithuto tša Beibele goba ba ye kerekeng. Banna ba bangwe ba ka thibela basadi ba bona go ruta bana ba bona ka Beibele. Lega go le bjalo, mosadi wa Mokriste o swanetše go dira sohle seo a ka se kgonago go ruta bana ba gagwe therešo ya Beibele. (Dit. 16:1; 2 Tim. 3:14, 15) Ka mohlala, monna yo a nago le mosadi yo e lego Hlatse ya Jehofa a ka thibela mosadi wa gagwe go swarela ngwana wa bona thuto, goba go ya le yena dibokeng tša Bokriste. Le ge ka tlhompho a dira seo monna wa gagwe a mo laelago sona, eupša ge sebaka se bulega a ka botša bana ba gagwe ditumelo tša gagwe, ka go re’alo a ba ruta mekgwa le go tseba Jehofa. (Dit. 4:19, 20) Eupša mafelelong bana ba gagwe ke bona ba swanetšego go itirela phetho ditabeng tša bodumedi.—Doit. 30:19, 20. *
GE BA LELOKO BA GANETŠA BORAPEDI BJA THEREŠO
11. Ke’ng seo se ka dirago gore go be le diphapano gare ga gago le batho ba geno bao e sego Dihlatse tša Jehofa?
11 Mohlomongwe ge o be o thoma go ithuta le Dihlatse tša Jehofa ga se wa tsebiša batho ba geno. Eupša ge tumelo ya gago e dutše e gola, o ile wa bona gore o swanetše go ba botša ka ditumelo tša gago. (Mareka 8:38) Go thwe’ng ge e ba go emela tumelo ya gago ka sebete go bakile diphapano gare ga gago le batho ba geno bao e sego Dihlatse tša Jehofa? A re ahlaahleng dilo tšeo o ka di dirago go fokotša diphapano o dutše o botegela Jehofa.
12. Ke ka baka la’ng ba gabo rena bao e sego Dihlatse tša Jehofa ba ka re ganetša, gona re ka bontšha bjang gore re a ba naganela?
12 Naganela batho ba geno bao e sego Dihlatse tša Jehofa. Le ge rena re ka ba re ipshina ka ditherešo tša ka Beibeleng tšeo re di rutilwego, batho ba gabo rena ba ka nagana gore re forilwe goba gore re bodumeding bjo bo sa kwešišegego. Ba ka nagana gore ga re sa ba rata ka gobane ga re sa keteka matšatši a maikhutšo le bona. Ba ka boifa le gore re ka tla ra diragalelwa ke selo se sebe ge re hwile. Re swanetše go ba naganela gomme re leke go ipea boemong bja bona, re ba theetše ka kelohloko gore re kgone go kwa seo ba tshwenyegilego ka sona. (Die. 20:5) Moapostola Paulo o ile a šoma ka thata gore a kwešiše “batho ba mehuta ka moka,” e le gore a ba botše ditaba tše dibotse. Le rena re ka holwa ke go dira se se swanago.—1 Bakor. 9:19-23.
13. Re swanetše go bolela bjang le batho ba gabo rena bao e sego Dihlatse tša Jehofa?
13 Bolela ka boleta. Beibele e re: “Anke mantšu a lena ka mehla e be a kgahlišago.” (Bakol. 4:6) Re swanetše go kgopela Jehofa gore a re nee moya wa gagwe o mokgethwa e le gore re bontšhe dika tšeo di enywago ke moya woo ge re bolela le ba gabo rena bao e sego Dihlatse tša Jehofa. Ga se ra swanela go ngangišana le bona ka selo se sengwe le se sengwe seo ba se dumelago. Ge ba ka re kweša bohloko ka mantšu a bona goba ka ditiro tša bona, re swanetše go ekiša mohlala wa baapostola. Paulo o ngwadile gore: “Ge re rogwa, re a šegofatša; ge re tlaišwa, re kgotlelela ka go se fele pelo; ge re senywa leina, re araba ka boleta.”—1 Bakor. 4:12, 13.
14. Go itshwara gabotse go ka ba le mafelelo afe?
14 Dula o itshwere gabotse. Le ge go bolela ka boleta go thuša ge re boledišana le ba gabo rena bao e sego Dihlatse tša Jehofa, go itshwara gabotse go ka thuša le go feta. (Bala 1 Petro 3:1, 2, 16.) Dira gore batho ba geno goba ba leloko bao e sego Dihlatse tša Jehofa ba bone gore Dihlatse di na le malapa ao a thabilego, di hlokomela bana ba tšona, di itshwere gabotse, di phela ka melao ya Modimo e bile di phela bophelo bjo bo nago le morero. Le ge ba leloko ba ka se amogele ditherešo, re thabišwa ke go tseba gore re kgahliša Jehofa ge re mmotegela.
15. Re ka itokišeletša bjang go rarolla dilo tšeo di ka tlago tša feleletša ka diphapano?
15 Itokiše. Nagana ka dilo tšeo di ka dirago gore go be le diphapano, gomme o bone kamoo o ka tlago wa di rarolla ka gona. (Die. 12:16, 23) Kgaetšedi wa kua Australia o re: “Ratswale o be a hloile kudu bodumedi bja therešo. Ka gona, pele re ka mo etela, nna le monna wa ka re be re rapela Jehofa gore a re thuše gore re tle re mo arabe ka boleta ge a bolela le rena gampe. Re be re lokišeletša seo re tlago go bolela le yena ka sona gore poledišano ya rena e se feleletše ka dingangišano. E le gore re se feleletše re ngangišana ka ditaba tša bodumedi, re be re ipeela nako ya go sepela.”
16. O ka dira’ng gore o se ipone molato wa go nyamiša batho ba geno?
16 Ga se gore o tla kgona go phema maemo ka moka ao a ka dirago gore o fapane le batho ba geno bao e sego Dihlatse tša Jehofa. Ka dinako tše dingwe diphapano tše bjalo di ka dira gore o ipone molato, kudukudu ka gore o rata batho ba geno e bile o nyaka go dula o ba thabiša. Ge e ba o ikwa ka tsela yeo, dula o gopola gore o swanetše go botegela Jehofa go feta batho ba geno. Ge o emela borapedi bja therešo, ba leloko ba tla bona gore melao ya Beibele e tla pele bophelong bja gago. Go sa šetšwe gore boemo ke bofe, gopola gore o ka se gapeletše batho ba bangwe go amogela therešo ya Beibele. Go e na le moo, ba swanetše go bona ka wena gore go phela ka ditaelo tša Jehofa go a hola. Go no swana le ge Modimo wa rena yo lerato a ile a re nea sebaka sa go ikgethela tsela yeo re swanetšego go e latela, le bona o ba nea sebaka seo.—Jes. 48:17, 18.
GE SETHO SA LAPA SE TLOGELA JEHOFA
17, 18. Ke’ng seo se ka go thušago go kgotlelela ge setho sa lapa se tlogela Jehofa?
17 Ge setho sa lapa se kgaotšwe o ka ikwa eka ba go hlabile ka lerumo pelong. O ka dira’ng gore o kgotlelele bohloko bjoo?
18 Dula o swaregile ka go hlankela Jehofa. Bala Beibele ka mehla, lokišetša diboka gomme o be go tšona, eya tšhemong o be o rapele Jehofa gore a go thuše go kgotlelela mathata. (Juda 20, 21) Go thwe’ng ge e ba o dirile dilo tše eupša o sa dutše o ekwa bohloko? O se ke wa fela matla! Go swarega ka go hlankela Jehofa go tla go thuša gore o se nagane kudu ka mathata a gago, e bile go tla go thuša gore o kgone laola maikwelo a gago. Ela hloko seo se ilego sa diragalela mongwadi wa Psalme ya 73. O ile a se sa bona dilo gabotse gomme seo sa dula se mo tshwenya, eupša o ile a thušwa ke go ya tempeleng ya Jehofa. (Ps. 73:16, 17) Le wena ge o ka tšwela pele o hlankela Jehofa, o tla holega go swana le mongwadi yo.
19. O ka bontšha bjang gore o hlompha tayo ya Jehofa?
19 Hlompha tayo ya Jehofa. Jehofa o a tseba gore le ge tayo e kweša bohloko, e hola motho yo a kgaotšwego go akaretša le batho ka moka bao ba mo ratago. (Bala Baheberu 12:11.) Ka mohlala, Jehofa o re laela gore re “lese go gwerana” le badiradibe bao ba sa itsholego. (1 Bakor. 5:11-13) Gaešita le ge re ekwa bohloko ge setho sa lapa se kgaotšwe, re swanetše go phema go se founela, go se ngwalela molaetša ka sms, go se ngwalela lengwalo, go se romela e-mail goba go bolela le sona Inthaneteng.
20. Re ka dula re holofela’ng?
20 Dula o na le kholofelo. Lerato le “holofela tšohle,” ka gona re dula re na le kholofelo ya gore batho bao ba tlogetšego Jehofa, ka letšatši le lengwe ba tla boela go yena. (1 Bakor. 13:7) Ge e ba o bona setho sa lapa se thoma go fetoga, o ka rapela Jehofa gore a se matlafatše ka Mangwalo, a se thuše go arabela kgopelong ya gagwe e rego: “Boela go nna.”—Jes. 44:22.
21. O swanetše go dira’ng ge e ba go ba molatedi wa Jesu go tlišitše diphapano ka lapeng la geno?
21 Jesu o itše ge e ba re rata motho le ge e le ofe go feta yena, ga re mo swanele. Lega go le bjalo, o be a kgodišegile gore balatedi ba gagwe ba be ba tla dula ba botega le ge ba ganetšwa ke batho ba gabo bona. Ge e ba go ba molatedi wa Jesu go tlišitše “tšhoša” ka lapeng la geno, ithekge ka Jehofa gore a go thuše go kgotlela mathata. (Jes. 41:10, 13) Thabišwa ke go tseba gore Jehofa le Jesu ba ikgantšha ka wena le gore ba tla go nea moputso ka ge o ba botegetše.
^ par. 10 Gore o kwe ditaba tše dingwe tša kamoo batswadi bao ba nago le balekane bao e sego Dihlatse tša Jehofa ba ka rutago bana ba bona, bala “Dipotšišo tše Tšwago go Babadi” ka gare ga Morokami wa August 15, 2002.


text:
KGAOLO YA BOHLANO
“Mosadi wa Paale”
1, 2. (a) Ruthe o be a šoma mošomo wa mohuta mang? (b) Ruthe o ile a ithuta dibopego dife tše di kgahlišago tša Molao wa Modimo le batho ba gagwe?
RUTHE o be a khuname kgauswi le mokgobo wa mahlaka a garase ao a bego a a kgobokeditše mosegare. Letšatši le be le thoma go sobela mašemong a Betlelehema, gomme bašomi ba bantši ba be ba šetše ba lebile kgorong ya motse o monyenyane woo o bego o le ka godimo ga mmoto o lego kgauswi le mašemo. Ga go pelaelo gore mmele wa Ruthe o be o lapišitšwe ke go šoma letšatši ka moka, ka gobane o be a hlwele a šoma a sa kgaotše go tloga mesong. O be a sa dutše a šoma, a fola mahlaka ka kota e nyenyane gore a ntšhe mabele go ona. Le ge mošomo woo o be o le boima, eupša le e bile letšatši le lebotse go feta leo a ka bego a bile le lona ge a be a le felo tsoko.
2 Na dilo di be di thoma go sepelela mohlologadi yo yo mofsa gabotse? Go etša ge re bone kgaolong e fetilego, o be a dirile phetho ya go sepela le mmatswalagwe Naomi, e bile a enne gore o tla mo kgomarela le go dira gore Modimo wa Naomi e lego Jehofa, e be Modimo wa gagwe. Basadi bao ba babedi bao ba hwetšwego ke banna ba be ba tlile Betlelehema gotee ba etšwa Moaba, gomme go se go ye kae Ruthe wa Momoaba o ile a lemoga gore Molao wa Jehofa o be o diretše bao ba diilago Isiraeleng, go akaretša le bašele, ditokišetšo tše di holago le tšeo di ba neago seriti. Le gona, o be a hweditše gore ba bangwe ba batho ba Jehofa, bao ba bego ba phela ka tlase ga Molao e bile ba tlwaeditšwe ka wona, ba be ba bontšha ka boitshwaro le botho bja bona gore ba be ba rata melao ya Jehofa gomme seo se be se thoba pelo ya gagwe yeo e kwelego bohloko.
3, 4. (a) Boase o ile a kgothatša Ruthe bjang? (b) Mohlala wa Ruthe o ka re thuša bjang mehleng ya lehono e thata ya boiphedišo?
3 Yo mongwe wa batho bao e be e le Boase, monna yo a godilego wa mohumi yoo Ruthe a bego a budutša mašemong a gagwe. O be a hlwele a mo šeditše bjalo ka tate. O be a fo myemyela ge a nagana ka mantšu a botho a Boase ge a be a mo reta bakeng sa go hlokomela Naomi le go kgetha go tsoma tšhireletšo ka tlase ga tlhokomelo ya Jehofa Modimo wa therešo.
4 Lega go le bjalo, Ruthe a ka no ba a be a ipotšiša gore bophelo bo tla mo sepelela bjang. Ka ge e be e le motho o šele yo a diilago le yo a se nago monna goba ngwana, o be a tla itlhokomela bjang gotee le Naomi nywageng yeo e letšego ka pele? Na ba be ba tla itlhokomela ka go budutša? Le gona ke mang yo a bego a tla mo hlokomela ge a tšofetše? E be e tla ba mo go kwagalago ge e ba a be a tshwenyegile ka dilo tšeo. Mehleng ya lehono e thata ya boiphedišo, batho ba bantši ba tshwenyegile kudu ka dilo tše bjalo. Ge re dutše re ithuta kamoo tumelo ya Ruthe e mo thušitšego ka gona go feta mathateng ao, re tla hwetša dilo tše dintši tšeo re ka di ekišago.
Lapa le Bopša ke Eng?
5, 6. (a) Ruthe o ile a šoma bjang letšatšing la mathomo la go budutša tšhemong ya Boase? (b) Naomi o ile a ikwa bjang ge a be a bona Ruthe?
5 Nakong ya ge Ruthe a feditše go fola mabele le go a olela ka moka, o hweditše gore o ile a budutša garase e ka tlalago seroto, goba dilithara tše 22. Morwalo wa gagwe o ka ba o be o le wa boima bja dikhilograma tše e ka bago tše 14! O ile a o kuka, mohlomongwe a o bofile ka lešela gomme a o rwala hlogong, ke moka a leba Betlelehema ge letšatši le le gare le sobela.
6 Naomi o ile a thabela go bona ngwetši ya gagwe yeo e rategago, mohlomongwe o ile a šala a ahlame ge a bona morwalo o mogolo wa Ruthe wa garase. Ruthe o ile a ba a tla le dijo tšeo di šetšego tšeo Boase a bego a di file bašomi, gomme bobedi bja bona ba ile ba ja dijo tšeo tše bonolo. Naomi o ile a mmotšiša gore: “O hlwele o budutša kae, le gona o be o šoma kae? Anke yo a go šeditšego a šegofatšwe.” (Ruthe 2:19) Naomi o be a le šedi; o ile a kgona go bona ka morwalo o mogolo wa Ruthe wa mabele gore go bile le motho yo a šeditšego mohlologadi yoo yo mofsa le gore o be a mo swere ka botho.
7, 8. (a) Naomi o ile a bona botho bja Boase e le bjo bo tšwago go mang, gona ka baka la’ng? (b) Ruthe o ile a tšwela pele go bontšha mmatswalagwe lerato bjang?
7 Basadi bao ba babedi ba ile ba swara mehlamo gomme Ruthe a botša Naomi ka botho bja Boase. Naomi ka go kgomega, o ile a re: “A a šegofatšwe ke Jehofa, yena yo a sa kago a hlokiša ba phelago le ba hwilego botho bja gagwe.” (Ruthe 2:20) O ile a bona botho bja Boase bo etšwa go Jehofa, yoo a tutueletšago bahlanka ba gagwe go nea ka seatla se se bulegilego e bile a holofetša go putsa batho ba gagwe bakeng sa botho bjoo ba bo bontšhago. *
8 Naomi o ile a kgothaletša Ruthe gore a amogele taletšo ya Boase ya gore a dule a budutša mašemong a gagwe a bapile le basetsana ba ntlong ya gagwe e le gore a se ke a tshwenywa ke babuni ba bangwe. Ruthe o ile a amogela keletšo yeo. O ile a ba a “tšwela pele a dula le mmatswalagwe.” (Ruthe 2:22, 23) Mantšung ao re bona gape seka se segolo sa Ruthe e lego lerato. Mohlala wa gagwe o ka dira gore re ipotšiše ge e ba re tšeela godimo ditswalano tša lapa, re thekga le go thuša baratiwa ba rena ge go nyakega. Ka mehla Jehofa o a bona ge re bontšha lerato le bjalo.
Mohlala wa Ruthe le wa Naomi o re gopotša gore re tšeele godimo malapa ao re nago le ona
9. Re ka ithuta’ng ka lapa go tšwa go Ruthe le Naomi?
9 Na go ka thwe Ruthe le Naomi e be e se lapa la kgonthe? Ditšong tše dingwe go naganwa gore go swanetše go ba le ditho ka moka tša lapa
“Ke yo Mongwe wa Barekolodi ba Rena”
10. Naomi o be a nyaka go thuša Ruthe ka tsela efe?
10 Ruthe o ile a dula a budutša mašemong a Boase go tloga ge go bunwa garase ka April go fihla ge go bunwa korong ka June. Ge dibeke di dutše di feta, ga go pelaelo gore Naomi o be a nagana kudu ka seo a bego a ka se direla ngwetši ya gagwe yeo e rategago. Kua Moaba, Naomi o be a kgodišegile gore o be a ka se tsoge a thušitše Ruthe go hwetša monna yo mongwe yo a ka mo nyalago. (Ruthe 1:11-13) Lega go le bjalo, ga bjale o be a nagana ka tsela e nngwe. O ile a botšiša Ruthe a re: “Ngwanaka, na nka se go hweletše lefelo la boikhutšo?” (Ruthe 3:1) Mehleng yeo go be go tlwaelegile gore batswadi ba hweletše bana ba bona balekane gomme Ruthe o be a fetogile morwedi wa kgonthe wa Naomi. O be a nyaka go hweletša Ruthe “lefelo la boikhutšo”
11, 12. (a) Ge Naomi a be a re Boase ke “morekolodi,” o be a šupa go tokišetšo efe e lerato ya Molao wa Modimo? (b) Ruthe o ile a arabela bjang keletšong ya mmatswalagwe?
11 Ge Ruthe a be a thoma go bolela ka Boase, Naomi o ile a re: “Monna yoo ke wa gabo rena. Ke yo mongwe wa barekolodi ba rena.” (Ruthe 2:20) Seo se be se bolela’ng? Molao wo Modimo a bego a o neile Baisiraele o be o akaretša ditokišetšo tše lerato bakeng sa malapa ao a bego a tlaišega ka baka la bodiidi goba go hwelwa ke ditho tša ona. Ge mosadi e be e ka ba mohlologadi a se a hlwa a eba le bana, o be a eba tlalelong o šoro ka baka la gore leina la monna wa gagwe le lešika la gagwe di be di tla kgaotša, gwa se be le meloko e tlago. Lega go le bjalo, Molao wa Modimo o be o dumelela ngwanabo monna go nyala mohlologadi yoo e le gore a kgone go mmelegela mojabohwa yoo a bego a ka tsoša leina la monna wa gagwe yo a hwilego le go hlokomela thoto ya lapa. *
12 Naomi o ile a hlalosa seo a bego a se rerile. Mo gongwe re ka akanya mosadi yoo yo mofsa a tsepeletše mmatswalagwe ka mahlong ge a le gare a bolela. Ruthe o be a se a hlwa a tlwaelana le Molao wa Isiraele gomme o be a tloga a sa tsebe e mentši ya metlwae ya gona. Lega go le bjalo, o be a tloga a hlompha Naomi moo e lego gore o be a theetša lentšu le lengwe le le lengwe ka kelohloko. Seo Naomi a ilego a mo eletša gore a se dire se ka ba se be se bonagala se se bonolo goba se leša dihlong
13. Re ka ithuta thuto efe go Ruthe mabapi le go amogela keletšo ya batho ba bagolo? (Bona le Jobo 12:12.)
13 Ka dinako tše dingwe go thata gore bafsa ba theetše keletšo ya batho ba bagolo bao ba nago le phihlelo e ntši. Go bonolo go nagana gore batho ba bagolo ba tloga ba sa kwešiše ditlhohlo le mathata ao bafsa ba lebeletšanago le ona. Mohlala wa Ruthe wa boikokobetšo o re gopotša gore go theetša bohlale bja batho ba bagolo bao ba re ratago le bao ba re kganyogelago tše dibotse e ka ba mo go putsago. (Bala Psalme 71:17, 18.) Eupša keletšo ya Naomi e bile efe gomme na Ruthe o ile a putswa e le ka kgonthe ka baka la go e latela?
Ruthe ka Seboeng
14. Seboa e be e le eng gomme se be se dirišetšwa’ng?
14 Mantšiboeng ao Ruthe o ile a ya seboeng, e lego lefelo le le ikadilego leo le batotšwego moo balemi ba bantši ba bego ba iša mabele a bona gore a yo folwa le go feferwa gona. Gantši go be go dirišwa lefelo leo le bego le le mmotong, moo moya o bego o eba matla thapama le mantšiboa. Bakeng sa go aroganya mabele go mooko le mahlaka, bašomi ba be ba diriša diforoko tše dikgolo goba digarafo go lahlela mabele ao moyeng, gomme moya wa tšea mooko o bohwefo ke moka mabele a boima a wela fase lebatong.
15, 16. (a) Hlalosa seo se bego se direga seboeng ge Boase a feditše mošomo mantšiboa. (b) Boase o ile a tseba bjang gore Ruthe o be a robetše dinaong tša gagwe?
15 Ka bohlale, Ruthe o be a bogetše ge mošomo o eya mafelelong mantšiboa. Boase o be a hlokomela bašomi ge go feferwa mabele ao a bego a dira mokgobo o mogolo. Ge a šetše a jele gomme a khoše, o ile a robala ka thoko e nngwe ya mokgobo woo. Go bonagala mokgwa wo o be o tlwaelegile, mohlomongwe o direlwa go šireletša puno yeo e bohlokwa gore e se utswe ke mahodu goba go tšewa ke bahlakodi. Ruthe o ile a bona ge Boase a robala. Go be go fihlile nako ya gore leano la Naomi le šome.
16 Ruthe o ile a batamela ka go khukhuna, pelo ya gagwe e kibakiba ka lebelo le legolo. O ile a lemoga gore monna yoo o be a ile ka boroko. Ka gona go etša ge Naomi a be a boletše, o ile a ya dinaong tša gagwe, a mo apola dinaong gomme a robala moo, ke moka a leta. Nako e ile ya feta. Ruthe o swanetše go ba a ile a fela pelo. Mafelelong, mo e ka bago bošegogare, Boase o ile a thoma go šikinyega. A thothomela ka baka la phefo, o ile a okamela dinaong, mohlomongwe e le gore a di apeše gape. Eupša o ile a lemoga gore go be go na le motho moo. Pego e balega ka gore: “A bona mosadi a robetše dinaong tša gagwe!”
17. Bao ba umakago gore go na le se se fošagetšego seo se dirilwego ke Ruthe ba hlokomologa ditherešo dife tše pedi tše di lego molaleng?
17 O ile a botšiša a re: “O mang?” Ruthe a araba, mohlomongwe ka lentšu la go thothomela, a re: “Ke nna Ruthe mohlanka wa gago, phurolla kobo ya gago o nkapeše ka gobane o morekolodi.” (Ruthe 3:9) Bahlatholodi ba mehleng yeno ba ile ba leka go bontšha gore ditiro tša Ruthe le mantšu a gagwe di be di bontšha gore go ka ba go bile le dikopano tša botona le botshadi, eupša ba hlokomologa ditherešo tše pedi tše di lego molaleng. Ya pele, Ruthe o be a dira dilo go ya ka metlwae ya mehleng yeo, yeo e mentši ya yona re sa e kwešišego lehono. Ka gona, e be e tla ba phošo go lebelela ditiro tša gagwe ka go di bapiša le ditekanyetšo tše di gobogilego tša boitshwaro tša mehleng yeno. Ya bobedi, Boase o ile a arabela ka tsela yeo e bontšhago gabotse gore o ile a bona boitshwaro bja Ruthe e le bjo bo sekilego le bjo bo ka retwago kudu.
18. Boase o ile a re’ng ge a homotša Ruthe gomme o ile a šupa go ditiro dife tše pedi tša lerato tšeo Ruthe a ilego a di dira?
18 Boase o ile a bolela, gomme ga go pelaelo gore segalo sa lentšu la gagwe se botho le seo se thobago se ile sa homotša Ruthe. O itše: “Jehofa a a go šegofatše ngwanaka. Bjale gona o bontšhitše botho go feta peleng, ka go se latele masogana a diilago goba a humilego.” (Ruthe 3:10) Ge a be a re “peleng” o be a bolela ka lerato la Ruthe ge a sepela le Naomi ba boela Isiraele le go mo hlokomela. Ge a re “bjale” o be a šupa nakong yeo. Boase o ile a bontšha gore go be go le bonolo gore mosadi yo mofsa wa go swana le Ruthe a tsome monna gare ga masogana, go sa šetšwe gore a humile goba a a diila. Go e na le moo, Ruthe o be a sa nyake go thuša Naomi feela eupša o be a nyaka go thuša le monna wa Naomi yo a hwilego gore a tšwetše pele leina la monna yoo nageng ya gabo. Ga go thata go bona lebaka leo le dirilego gore Boase a kgahlwe ke go hloka boithati ga mosadi yo yo mofsa.
19, 20. (a) Ke ka baka la’ng Boase a ile a se nyale Ruthe le semeetseng? (b) Boase o ile a bontšha Ruthe botho le go naganela botumo bja gagwe ka ditsela dife?
19 Boase o ile a tšwela pele a re: “Bjale ngwanaka, se boife. Tšohle tše o di bolelago ke tlo go direla tšona, ka gobane yo mongwe le yo mongwe mo kgorong ya gešo o a tseba gore o mosadi wa paale.” (Ruthe 3:11) Boase o be a thabela go ka nyala Ruthe; mohlomongwe o be a se a makala ka mo go feletšego ge a kgopelwa gore e be morekolodi wa gagwe. Lega go le bjalo, Boase e be e le monna yo a lokilego gomme o be a ka se fo dira dilo go ya ka mo a ratago ka gona. O ile a botša Ruthe gore go be go na le morekolodi yo mongwe yo a bego a tswalane kudu le lapa labo monna yo a hwilego wa Naomi. Boase o be a tla botša monna yoo pele gomme a mo nea sebaka sa gore a nyale Ruthe.
Ruthe o ile a ba le botumo bjo bobotse ka baka la ge a ile a swara ba bangwe ka botho le ka tlhompho
20 Boase o ile a kgothaletša Ruthe gore a robale gape gomme a khutše go fihlela ka masa; ke moka o be a tla ya gae a sa bonwe. O be a nyaka go šireletša botumo bja Ruthe gotee le bja gagwe, ka ge batho ka phošo ba be ba ka nagana gore go diregile selo se itšego se se gobogilego. Ruthe o ile a robala dinaong tša monna yoo gape, mohlomongwe a phuthologile kudu ka morago ga ge Boase a be a arabetše kgopelong ya gagwe ka botho gakaakaa. Ke moka pele bo esa, Ruthe o ile a tsoga. Boase o ile a mo tšhelela garase e ntši kobong ya gagwe e le mpho, gomme Ruthe a boela Betlelehema.
21. Ke’ng seo se dirilego gore Ruthe a tsebje e le “mosadi wa paale” gomme re ka ekiša mohlala wa gagwe bjang?
21 Ruthe o swanetše go ba a ile a kgotsofala kudu ge a nagana ka seo Boase a bego a se boletše
Lefelo la Boikhutšo la Ruthe
22, 23. (a) Mpho yeo Boase a ilego a e nea Ruthe e ka be e be e bontšha’ng? (Bona le mongwalo wa tlase.) (b) Naomi o ile a kgothaletša Ruthe go dira’ng?
22 Ge Ruthe a fihla gae, Naomi o ile a mmotšiša gore: “Na ke wena ngwanaka?” Mohlomongwe o be a botšiša potšišo yeo ka baka la ge go be go sa le leswiswi, eupša Naomi gape o be a nyaka go tseba ge e ba Ruthe e be e sa dutše e le mohlologadi yo a sa letelago go nyalwa goba yo a bego a letetše go nyalwa. Gateetee Ruthe o ile a botša mmatswalagwe tšohle tšeo di bego di diregile magareng ga gagwe le Boase. O ile a ba a nea Naomi mpho ya garase e ntši yeo Boase a bego a mmoditše gore a mo nee yona. *
23 Ka bohlale, Naomi o ile a kgothaletša Ruthe gore a itulele gae a khutše letšatšing leo go e na le gore a yo budutša mašemong. O ile a kgonthišetša Ruthe ka gore: “Monna yo a ka se khutše go ba go fihla ge a feditše taba ye lehono.”
24, 25. (a) Boase o bontšhitše bjang gore e be e le monna yo a lokilego le yo a se nago boithati? (b) Ruthe o ile a šegofatšwa bjang?
24 Naomi o be a tloga a nepile ka Boase. Boase o ile a ya kgorong ya motse, moo bagolo ba motse ba bego ba kopana gona ka mehla gomme a leta go fihlela ge monna yo mongwe wa leloko la kgauswi a feta. A le pele ga dihlatse, Boase o ile a nea monna yoo sebaka sa gore e be morekolodi ka go nyala Ruthe. Lega go le bjalo, monna yoo o ile a gana, a bolela gore go dira bjalo go be go tla senya bohwa bja gagwe. Ke moka, Boase o ile a bolela a le pele ga dihlatse gona moo kgorong ya motse gore yena e be e tla ba morekolodi, a reka thoto ya monna yo a hlokofetšego wa Naomi e lego Elimeleke gomme a nyala Ruthe, mohlologadi yo a hwetšwego ke Maglone morwa wa Elimeleke. Boase o ile a re o be a holofetše gore go dira bjalo go be go tla dira “gore leina la mohu le se ke la hwelela gare ga bana babo le kgorong ya gabo.” (Ruthe 4:1-10) Ruri Boase e be e le monna yo a lokilego le yo a se nago boithati.
25 Boase o ile a nyala Ruthe. Ka morago ga moo, re bala gore: “Jehofa a dira gore a ime gomme a belega morwa.” Basadi ba Betlelehema ba ile ba šegofatša Naomi gomme ba reta Ruthe ge a phadile seo barwa ba šupago ba bego ba tla ba sona go Naomi. Ka morago re botšwa gore morwa wa Ruthe o ile a ba rakgolokhukhu wa Kgoši Dafida. (Ruthe 4:11-22) Ke moka Dafida o ile a ba rakgolokhukhu wa Jesu Kriste.
26. Mohlala wa Ruthe le wa Naomi o re gopotša’ng?
26 Ruri Ruthe o ile a šegofatšwa, go etša ge go ile gwa šegofatšwa Naomi yo a ilego a thuša ka go godiša ngwana yoo bjalo ka ge eka ke wa gagwe. Maphelo a basadi ba ba babedi a re gopotša gore Jehofa Modimo o bona bohle bao ka boikokobetšo ba šomago ka thata go hlokomela ba malapa a bona e bile ba hlankela ka potego le batho ba gagwe bao ba kgethilwego. Ka mehla o putsa batho ba botegago bao ba swanago le Boase, Naomi le Ruthe.
^ par. 7 Go etša ge Naomi a bontšhitše, botho bja Jehofa ga bo bontšhwe bao ba phelago feela, eupša bo bontšhwa le bao ba hwilego. Naomi o be a lahlegetšwe ke monna wa gagwe le barwa ba babedi. Ruthe o be a lahlegetšwe ke monna wa gagwe. Ga go pelaelo gore basadi bao ba babedi ba be ba rata banna bao ba bararo kudu. Ge e le gabotse, botho le ge e le bofe bjo bo bego bo bontšhwa Naomi le Ruthe bo be bo bontšhwa banna bao ka ge ba be ba tla nyaka gore basadi bao ba rategago ba hlokomelwe.
^ par. 11 Go bonagala tshwanelo ya go nyala mohlologadi yo bjalo e be e thoma ka go newa bana babo monna yo a hwilego gomme ka morago ya fiwa banna ba leloko la kgauswi, go etša ge go be go dirwa ka tshwanelo ya bohwa.
^ par. 22 Boase o ile a nea Ruthe dikelo tše tshela tša boima bjo bo sa lekanywago


text:
Beibele Inthaneteng | PHETOLELO YA LEFASE LE LEFSA YA MANGWALO A MAKGETHWA
O ka rata go bala sehlogo se ka leleme lefe? %%
Lefitiko 17:1-16
17 Jehofa a bolela le Moshe a re:2 “Botša Arone, barwa ba gagwe le bana ba Isiraele ka moka o re: ‘Se ke seo Jehofa a se laetšego, a re:3 “‘“Ge e le motho le ge e le ofe wa ba ntlo ya Isiraele yoo a hlabago poo goba kgapana goba pudi mo mešašeng goba a e hlabago ka ntle ga mešaša4 eupša a se e tliše mojakong wa tente ya kopano+ go e neela gore e be sebego sa Jehofa pele ga taberenakele ya Jehofa, gona motho yoo o tla ba le molato wa madi. Motho yoo o tšholotše madi, ka gona a bolawe,+5 e le gore bana ba Isiraele ba tle ba tliše dihlabelo tša bona tšeo ba di dirilego nageng,+ ba di tliše go Jehofa mojakong wa tente ya kopano go moperisita,+ ba di gafe e be dihlabelo tša mohlakanelwa tša Jehofa.+6 Moperisita a foketše madi godimo ga aletare ya Jehofa+ mojakong wa tente ya kopano, a fiše lekhura+ e be monko o bose o yago go Jehofa.+7 Ka gona ba se hlwe ba direla batemona ba sebopego sa pudi dihlabelo,+ e lego bao ba otswago le bona.+ Wo e tla ba molao wa lena go iša mehleng ya neng le neng, le melokong ka moka ya lena yeo e tlago go tla.”’8 “O ba botše o re: ‘Ge e le motho le ge e le ofe wa ba ntlo ya Isiraele goba modiiledi yo a ka bago a diiletše mo go lena yo a neelago sebego sa go fišwa+ goba sehlabelo9 eupša a se se tliše mojakong wa tente ya kopano go se neela Jehofa,+ gona motho yoo a bolawe.+10 “‘Ge e le motho le ge e le ofe wa ba ntlo ya Isiraele goba modiiledi yo a diiletšego go lena yo a jago mohuta le ge e le ofe wa madi,+ sefahlego sa ka se tla lwa le motho yo bjalo+ gomme ke tla mo fediša setšhabeng sa gabo.11 Gobane bophelo* bja sephedi bo mo mading+ gomme nna ke a beile aletareng gore le direle meoya ya lena poelano,+ ka gobane madi+ ke ona a dirago poelano ka bophelo bjo bo lego go ona.+12 Ke ka lebaka leo ke itšego go bana ba Isiraele: “Mo go lena go se be le motho yo a jago madi, le modiiledi yo a diiletšego go lena+ le yena a se ke a ja madi.”+13 “‘Ge e le motho le ge e le ofe wa bana ba Isiraele goba modiiledi yo a diiletšego go lena yo e ka rego ge a tsoma a swara phoofolo goba nonyana e jewago, gona a tšholle madi a yona+ a a khupetše ka mmu.+14 Gobane bophelo bja sephedi sa mohuta o mongwe le o mongwe bo mading a sona. Ka gona ke itše go bana ba Isiraele: “Le se ke la ja madi a sephedi sa mohuta le ge e le ofe ka gobane bophelo bja sephedi sa mohuta o mongwe le o mongwe bo mading a sona.+ Mang le mang yo a a jago a bolawe.”+15 Ge e le motho yo a jago setoto goba selo seo se gagotšwego ke sebata,+ e ka ba e le yo a tswaletšwego go lena goba e le modiiledi, o swanetše go hlatswa diaparo tša gagwe, a hlape ka meetse gomme e be yo a sa hlwekago go fihla mantšiboa.+16 Eupša ge e ba a ka se di hlatswe a ba a se hlape mmele, gona a ikarabele bakeng sa molato wa gagwe.’”+
Mengwalo ya tlase
^ Phetolelo ya lentšu ka lentšu e re, “moya.” Bona Lemetletšo 6.


text:
Wepesaete ya jw.org ga Bjale e Hwetšagala ka Maleme a Fetago a 300!
Ge o ka kgotla lelokelelo la maleme a Wepesaete ye ya JW.ORG leo le hwetšagalago letlakaleng le, o tla bona maleme a fetago a 300, e lego selo seo se sa hwetšagalego Wepesaeteng le ge e le efe!
Palo ye ya maleme e fapana bjang le ya Diwepesaete tše dingwe tše di tumilego? Ela hloko se: Go tloga ka July 2013, Wepesaete ya Ditšhaba tše Kopanego (United Nations) e be e hwetšagala ka maleme a tshelelago. Europa, e lego Wepesaete ya semmušo ya European Union, e hwetšagala ka maleme a 24. Wepesaete ya Google e hwetšagala ka maleme a 71, mola Wikipedia yona e hwetšagala ka maleme a 287.
Go fetolela Wepesaete ka maleme a fetago a 300, e tloga e le mošomo o mogolo! Bontši bja mošomo wo o dirwa ke Dihlatse tša Jehofa tše makgolokgolo go tšwa lefaseng ka bophara, ka ge di nyaka go tumiša Jehofa. Dihlatse tše di šoma ka dihlopha go ya ka maleme a tšona gomme tša diriša bokgoni bja tšona go fetolela Seisemane.
Wepesaete ya JW.ORG e na le matlakala a mantši ao a swerego tsebišo, ao a fetolelwago ka maleme a fetago a 300, ka gona palomoka ya matlakala ao ke e ntši kudu, a feta 200 000!
Ga se feela gore Wepesaete ya JW.ORG e hwetšagala lefaseng ka bophara, eupša gape e tumile. Taba ye e bonagetše pegong ya dipalopalo tša Diwepesaete tša go tuma yeo e tšweleditšwego ke Alexa, e lego khamphani yeo e hlahlobago go dirišwa ga Inthanete lefaseng ka bophara. Legorong la pego yeo la “Bodumedi,” go na le Diwepesaete tše di fetago tše 87 000, tšeo di akaretšago tša madumedi a magolo a lefase, bagatiši ba dipuku tša bodumedi gotee le mekgatlo e mengwe yeo e swaraganego le ditaba tša bodumedi. Go tloga ka July 2013, Wepesaete ya JW.ORG e eme maemong a bobedi lelokelelong leo! Yeo e di etago pele lelokelelong leo ke Wepesaete ya tša kgwebo yeo go yona batho ba ka balago diphetolelo tše di fapafapanego tša Beibele.
Go tloga ka October 2013, Wepesaete ya JW.ORG e etelwa mo e ka bago ka makga a 890 000 ka letšatši. Re tla dula re dira gore batho kae le kae ba hwetše tsebišo e holago e tšwago ka Beibeleng mahala.


text:
TABA YA LETLAKALA LA KA NTLE | MAAKA AO A DIRAGO GORE GO BONAGALE EKA MODIMO GA A RATEGE
Go Thatafalelwa ke go Rata Modimo
“‘O rate Jehofa Modimo wa gago ka pelo ya gago ka moka, ka moya wa gago ka moka le ka monagano wa gago ka moka.’ Ye ke taelo e kgolokgolo le ya pele.”—Jesu Kriste, ka 33 C.E. *
Batho ba bangwe ba thatafalelwa ke go rata Modimo. Ba tšea Modimo e le yo go bonagalago go le thata go ka mo kwešiša, a le kgole goba e bile a le sehlogo. Ela hloko ditlhaloso tše di latelago:
“Ke ile ka rapela Modimo gore a nthuše, eupša ka nako e swanago ke be ke nagana gore o kgole kudu, moo go bonagalago eka a ka se fihlelelege. Ke be ke tšea Modimo e le motho yo a sego gona e bile a se na maikwelo.”—Marco, Italy.
“Gaešita le ge ke be ke nyaka go hlankela Modimo go tšwa pelong, go be go bonagala a le kgole kudu. Ke be ke nagana gore ke Modimo yo sehlogo yo sa gagwe e lego go re otla. Ke be ke sa dumele gore o na le lerato.”—Rosa, Guatemala.
“Ge ke be ke sa le ngwana, ke be ke dumela gore Modimo o be a tsomana le diphošo tša rena, a dula a letetše go re otla ge go be go nyakega gore a dire bjalo. Ka morago, ke ile ka mo tšea e le yo a se nago taba le rena. Modimo o be a etša tonakgolo yeo e laolago ditaba tša batho bao e ba bušago—eupša e le yeo e tlogago e se na taba le bona.”—Raymonde, Canada.
O nagana’ng? Na Modimo ke yo a sa rategego? Bakriste ba botšišitše potšišo yeo ka nywagakgolo e mentši. Ge e le gabotse, go kile gwa ba le nako yeo ka yona batho ba bantši ba Bojakaneng ba bego ba sa rapele Modimo Ramatlaohle. Ka baka la’ng? Batho ba be ba mmoifa o šoro. Radihistori Will Durant o beile taba ka tsela ye: “Modiradibe o be a ka tšea kae sebete sa go rapela mmuši yo a boifišago kudu gakaakaa le yo a se nago bogwera?”
Go tlile bjang gore Modimo a lebelelwe e le “yo a boifišago le yo a se nago bogwera”? Ke’ng seo ge e le gabotse Beibele e se rutago ka Modimo? Na go ithuta therešo ka Modimo go ka go thuša gore o mo rate?


text:
Beibele Inthaneteng | PHETOLELO YA LEFASE LE LEFSA YA MANGWALO A MAKGETHWA
O ka rata go bala sehlogo se ka leleme lefe? %%
Genesi 46:1-34
46 Isiraele le bohle ba lapa la gagwe ba tloga gomme ba fihla Beresheba,+ ke moka a direla Modimo wa Isaka+ tatagwe dihlabelo.2 Modimo a napa a bolela le Isiraele diponong tša bošego a re:+ “Jakobo, Jakobo!” Yena a re: “Ke nna yo!”+3 A iša pele a re: “Ke nna Modimo wa therešo,+ yena Modimo wa tatago.+ O se boife go theogela Egipita, ka gobane ge o le moo ke tla go dira setšhaba se segolo.+4 Nna ke tla theogela le wena Egipita e bile nna ke tla buša ka boa le wena;+ mohla o hwago Josefa ke yena a tlago go tswalela mahlo a gago ka seatla sa gagwe.”+5 Ka morago ga moo Jakobo a ema a tšwa Beresheba. Barwa ba Isiraele ba nametša Jakobo tatago bona, bana ba bona le basadi ba bona dikariki tšeo Farao a bego a di rometše go ba nametša.+6 Ba tšea le mehlape ya bona le dithoto tša bona tšeo ba bilego le tšona nageng ya Kanana.+ Mafelelong Jakobo le bana ba gagwe ka moka ba fihla Egipita.7 A tla Egipita a na le barwa ba gagwe le barwa ba barwa ba gagwe, barwedi ba gagwe le barwa ba barwedi ba gagwe gotee le bana ba gagwe ka moka.+8 Bjale a ke maina a barwa ba Isiraele bao ba tlilego Egipita:+ Jakobo le barwa ba gagwe: Leitšibulo la Jakobo e be e le Rubeni.+9 Barwa ba Rubeni e be e le Hanoge, Palu, Hetserone le Karami.+10 Barwa ba Simeone+ e be e le Jemuele, Jamini, Ohada, Jakine,+ Tsohara le Shaulo+ morwa wa mosadi wa Mokanana.11 Barwa ba Lefi+ e be e le Gerishone,+ Kohathe+ le Merari.+12 Barwa ba Juda+ e be e le Ere,+ Onane,+ Shela,+ Peretse+ le Tsera.+ Eupša Ere le Onane ba hwetše nageng ya Kanana.+Barwa ba Peretse e be e le Hetserone+ le Hamulu.+13 Barwa ba Isakara+ e be e le Tola,+ Pufa,+ Iyobo le Shimerone.+14 Barwa ba Sebulone+ e be e le Serede, Elone le Jahalele.+15 Bao ke bona barwa ba Lea+ bao a ba belegetšego Jakobo kua Padana-arama, a mmelegela le Dina+ morwedi wa gagwe. Ka moka ba ba tšwilego go yena e be e le ba masometharo-tharo.16 Barwa ba Gada+ e be e le Tsifione le Hagi, Shuni le Etsebone, Eri, Arodi le Areli.+17 Barwa ba Ashere+ e be e le Jimina, Ishifa, Ishifi le Beria,+ gomme kgaetšedi ya bona e be e le Sera.Barwa ba Beria e be e le Hebere le Malakiele.+18 Bao ke barwa ba Silipa+ yoo Labane a mo neilego morwedi wa gagwe Lea. Ke bona bao a ba belegetšego Jakobo: ke meoya e lesometshela.19 Barwa ba Ragele+ mosadi wa Jakobo e be e le Josefa+ le Benjamini.+20 Kua nageng ya Egipita Josefa a belegelwa Manase+ le Efuraime,+ a ba belegelwa ke Asenatha+ morwedi wa Potifera moperisita wa kua Oni.21 Barwa ba Benjamini e be e le Bela,+ Bekere+ le Ashebele, Gera+ le Naamane+, Ehi le Roshi, Mopimi,+ Hupimi+ le Arede.22 Bao ke barwa ba Ragele bao ba belegetšwego Jakobo. Meoya yeo ka moka e be e le e lesomenne.23 Barwa* ba Dani+ e be e le Hushimi.+24 Barwa ba Nafutali+ e be e le Jahasele, Guni,+ Jesere le Shileme.+25 Bao ke bona barwa ba Biliha+ yoo Labane a mo neilego Ragele morwedi wa gagwe. Ke bona bao a ba belegetšego Jakobo; ka moka ga bona e be e le meoya e šupago.26 Batho ka moka bao ba ilego le Jakobo Egipita, bao ba tšwilego go yena,+ ge re sa bale basadi ba barwa ba gagwe, ka moka ga bona e bile meoya e masometshela-tshela.27 Barwa ba Josefa bao a ba belegetšwego Egipita e be e le ba babedi. Meoya ka moka ya ntlong ya Jakobo yeo e tlilego Egipita e be e le e masomešupa.+28 Jakobo a romela Juda+ gore a mo ete pele a ye go Josefa a mo tsebiše gore o tseleng ya go ya Goshene. Ka morago ga moo ba fihla seleteng sa Goshene.+29 Ke moka Josefa a laela gore go panwe koloi ya gagwe gomme a rotoga a ya go gahlanetša Isiraele tatagwe kua Goshene.+ Gateetee ge a fihla go yena a mo gokarela a tšholla megokgo, a fetša lebaka a mo gokaretše a tšholla megokgo.+30 Mafelelong Isiraele a re go Josefa: “Bjale gona nka hwa,+ ka gobane bjale ke bone sefahlego sa gago gore o sa phela.”31 Ke moka Josefa a bolela le bana babo le ba lapa la tatagwe a re: “Anke ke rotogeleng go Farao gomme ke mmotše ke re:+ ‘Bana bešo le ba lapa la tate bao ba bego ba le nageng ya Kanana ba tlile mo go nna.+32 Le gona banna bao ke badiši,+ ka gobane ke barui ba mehlape;+ ba tlile le mehlape ya bona ya dihuswane le ya dikgomo le tšohle tšeo ba nago le tšona.’+33 Ge Farao a ka le bitša gomme a le botšiša a re: ‘Le šoma go dira’ng?’34 Le mmotše le re: ‘Rena bahlanka ba gago re bile barui ba mehlape go tloga bofseng bja rena go fihla ga bjale, go etša ge borakgolokhukhu ba rena e be e le barui,’+ e le gore le tle le dule seleteng sa Goshene,+ ka gobane modiši yo mongwe le yo mongwe wa dinku o šišimiša Baegipita.”+
Mengwalo ya tlase
^ Mohlomongwe barwa ba gagwe ba bangwe ba ile ba hwa goba maina a bona a ile a no tlogelwa.