text:
KGAOLO 129
Pilato o a Goeletša o re: “Bonang Motho yo!”
MATEO 27:15-17, 20-30 MAREKA 15:6-19 LUKA 23:18-25 JOHANE 18:39–19:5
PILATO O LEKA GO LOKOLLA JESU
BAJUDA BA KGOPELA BARABA
BA KWERA JESU E BILE BA MO SWARA GAMPE
Pilato o ile a botša lešaba leo le nyakago gore Jesu a bolawe, a re: “Mothong yo ga ke hwetše mabaka a melato yeo ba mo latofatšago ka ona. Ge e le gabotse, le Heroda ga se a a hwetša.” (Luka 23:14, 15) Bjale Pilato o loga leano le lengwe e le ge a leka go šireletša Jesu, gomme o re go batho: “Le na le tlwaelo ya gore ke le lokollele motho ka paseka. Ka gona, na le rata gore ke le lokollele Kgoši ya Bajuda?”—Johane 18:39.
Pilato o a tseba gore go na le mogolegwa yo a bitšwago Baraba, yo a tsebjago e le mohlakodi, yo a lwantšhago mmušo e bile e le mmolai. Ka gona Pilato a botšiša a re: “Ke ofe yo le nyakago ke le lokollela yena, Baraba goba Jesu yo a bitšwago Kriste?” Ka ge lešaba le hlohleletšwa ke baperisita ba bagolo, le kgopela gore Baraba a lokollwe, e sego Jesu. Pilato o botšiša lešaba gape o re: “Ke ofe wa ba babedi ba yo le nyakago ke le lokollela yena?” Lešaba le goeletša ka gore: “Baraba”!—Mateo 27:17, 21.
Ka ge Pilato a nyamile, o botšiša gore: “Bjale ke tla dira’ng ka Jesu yo a bitšwago Kriste?” Lešaba le goeletša ka gore: “A a kokotelwe koteng!” (Mateo 27:22) Seo se lešago dihlong ke gore le nyaka gore motho yo a se nago molato a bolawe. Pilato o le lopa ka gore: “Ka baka la’ng? Ke bobe bofe bjo motho yo a bo dirilego? Ga ke hwetše selo seo se swanelwago ke lehu go yena; ka gona ke tla mo otla gomme ka mo lokolla.”—Luka 23:22.
Le ge Pilato a lekile gantši go lokolla Jesu, lešaba leo le galefilego le goeletša ka lentšu letee le re: “A a kokotelwe koteng!” (Mateo 27:23) Baetapele ba bodumedi ba hueditše lešaba moo le bilego le nyaka gore go tšhollwe madi! Le gona ga se madi a sesenyi se itšego goba mmolai yo a itšego. Ke madi a motho yo a se nago molato yoo a ilego a amogelwa Jerusalema e le Kgoši matšatšing a mahlano pele ga moo. Ge e ba barutiwa ba Jesu ba le moo, gona ba homotše e bile ba ikutile.
Pilato o a bona gore dikgopelo tša gagwe ga di hole ka selo. Lešata le golela godimo, ka gona o tšea meetse gomme o hlapa diatla pele ga lešaba. O re go lona: “Ga ke na molato mading a motho yo. Lena ka noši le tla iponela.” Gaešita le seo ga se dire gore lešaba le fetoše kgopolo. Go e na le moo, lona le re: “Anke madi a gagwe a tle godimo ga rena le godimo ga bana ba rena.”—Mateo 27:24, 25.
Mmuši yo o rata go kgotsofatša lešaba go feta go dira seo a tsebago gore se lokile. Ka gona, Pilato o lokollela lešaba Baraba e le go le kgotsofatša. O re Jesu a apolwe gomme a otlwe.
Ka morago ga gore Jesu a itiwe gabohloko, bahlabani ba a mo tšea ba mo iša ntlong ya mmuši. Sehlopha sa bahlabani se a mo kgobokanela gomme se dulela go mo goboša. Se loga mphapahlogo wa meetlwa gomme sa mo rweša wona hlogong. Le gona sehlopha seo se swariša Jesu lehlaka ka seatleng sa gagwe sa le letona gomme se mo apeša seaparo sa bogoši sa mmala o mohwibiduhwibidu. Se dira metlae ka yena, se re: “Dumela, wena Kgoši ya Bajuda!” (Mateo 27:28, 29) Go oketša moo, se tshwela Jesu ka mare e bile se mo phasola sefahlegong. Se tšea lehlaka leo la go tia sa mo itia ka lona hlogong gomme ka go dira bjalo sa sobeletša meetlwa e hlabago kudu ya “mphapahlogo” wo o gobošago hlogong ya gagwe.
Seriti se makatšago sa Jesu gotee le kgotlelelo ya gagwe tlaišong ye ka moka di tlaba Pilato kudu moo a tutueletšegago gore a leke gape go itokolla boikarabelong, ge a re: “Bonang! Ke mo tliša go lena mo ntle, e le gore le tsebe gore ga ke mmone molato.” Mohlomongwe Pilato o be a nagana gore go tliša Jesu go lešaba mola a gobetše e bile a etšwa madi, go be go tla letefatša dipelo tša lona. Ge Jesu a dutše a eme pele ga sehlopha sa bahlolampherefere seo se se nago kwelobohloko, Pilato o goeletša ka gore: “Bonang motho yo!”—Johane 19:4, 5.
Le ge Jesu a ile a itiwa gabohloko, Pilato o lemoga gore Jesu o na le seriti le gona o thekgile ditho, ka gobane mantšu a gagwe a kwagala a kopantše tlhompho le kwelobohloko.


c: text/html

text:
African National Congress
African National Congress (ANC) ke mokgatlo wo e lego mmušo wa Afrika Borwa go tloga ka ngwaga wa 1994. ANC e kopane le Congress of South African Trade Unions (COSATU) le South African Communist Party (SACP) go ba tripartite alliance go tloga mathomong a mmušo wa batho ka Mei 1994.
Maloko a thomile mokgatlo wo o bitšwa South African Native National Congress (SANNC) ka 8 Janaware 1912 Bloemfontein, nepo e le go oketša ditokelo tša bathobaso ba Afrika Borwa. John Dube, e bile mopresidente wa pele wa mokgatlo, ge sereti le mongwadi Sol Plaatje e bile yo mongwe wa maloko a pele. Mokgatlo o fetotšwe leina go ba ANC ka 1923, wa thoma lefego la wona e lego Umkhonto we Sizwe ("Spear of the Nation") ka 1961.
Mateng
- 1 African National Congress ke eng?
- 2 NA MAIKALELO LE MAIKEMIŠETŠO A ANC KE AFE?
- 3 NA MOLAOTSHEPEDIŠO WA ANC O LATELA ENG?
- 4 NA MASWAO A ANC A BOLELA ENG?
- 5 NA MAIKARABELO A LELOKO LA ANC KE AFE?
- 6 NA DIPOPEGO TŠA ANC KE DIFE?
- 7 NA SEBOKA SA MAKALA A MARARO KE ENG?
- 8 NA ANC O KA E FIHLELA KAE?
- 9 Ditšhupetšo
African National Congress ke eng?[lokiša | edit source]
- ANC ke seboka sa setšhaba sa go lwela tokologo. E hlomilwe ka 1912 gore e kopanye batho ba Afrika le go eta pele ntwa ya go lwela phethogo ye e bonagalago ya sepolotiki, ya batho le ya ikonomi.
- Mo mengwageng ye masomesenyane ye e fetilego ANC e bile ketapele kgahlanong le ntwa ya semorafe le kgatelelo, gomme e rulagantše masole ao a bego a le kgahlanong le tše ka moka, e kalatša mafase a ka ntle kgahlanong le mmušo wa kgethollo le go lwa ka marumo
- ANC e ile ya fihlelela phenyo ye kgolo go dikgetho tša 1994, fao e ilego ya fiwa borongwa bjo bo tiilego bja go rerišana ka Molaotheo wo moswa wa temokrasi, ka mono Afrika Borwa. Molaotheo wo moswa wo o amogetšwe ka 1996.
- Ka ngwaga wa 1999, ANC e ile ya kgethwa gape go ba mmušo wa setšhaba le wa diprofense ka palo ya godimo ya babouti.
- Melaotshepedišo ya ANC e dirwa ke maloko, gomme boetapele bjo bo ikarabela go maloko
- Boleloko bja ANC bo buletšwe batho ka moka ba Afrika Borwa, ba mengwaga ya go feta ye 18, go sa šetšwe morafe le mmala, gomme batho bao ba swanetše go amogela ditheo, melaotshepedišo le mananeo tša ANC.
NA MAIKALELO LE MAIKEMIŠETŠO A ANC KE AFE?[lokiša | edit source]
- Maikemišetšo a magolo a ANC ke go bopa setšhaba se se kopanego, se se se nago kgethollo ya bong le ya morafe, e bile e le sa temokrasi.
- Se se ra gore go swanetše go ba le tokologo ya batho ba Afrika gagolo ba baso go tšwa go kgatelelo ya sepolotiki le ya ikonomi go kaonafatša bophelo bja batho ba Afrika Borwa, gagolo bao ba tlogago ba diila.
- Go katanela go fihlelela tše, go bitšwa Phetošo ya temokrasi ya Setšhaba
NA MOLAOTSHEPEDIŠO WA ANC O LATELA ENG?[lokiša | edit source]
Tokomane ya Freedom Charter yeo e ilego ya amogelwa ke Kopanokgothekgothe ya Batho ya 1955, ke yona tokomane ya Motheo ya ANC.
Freedom Charter e bolela gore:
- Batho ba tla buša
- Dihlopa ka moka tša merafe di tla ba le ditokelo tše di lekanago
- Batho ba tla abelanwa mahumo a naga
- Lefase le tla abelanwa gare ga bao ba le šomelago
- Batho ka moka ba tla lekana pele ga molao
- Batho ka moka ba tla ipshina ka ditokelo tše di swanago
- Go tla ba le mešomo le tšhireletšo
- Mejako ya thuto le setšo e tla bulelwa bohle
- Go tla ba le dintlo, tšhireletšo le boiketlo
- Go tla ba le khutšo le setswalle
Ka ngwaga wa 1994 ANC e ile ya amogela Lenaneo la Kagoleswa le Tlhabollo (RDP), bjalo ka motheo wo o tlago hlahla ANC go diphethogo tša Afrika Borwa. Mananeo a bohlokwa a RDP ke:
- go fihlelela dinyakwa tša motheo tša batho
- tlhabollo ya bokgoni bja batho
- kago ya ikonomi
- go tliša temokrasi go pušo le naga.
NA MASWAO A ANC A BOLELA ENG?[lokiša | edit source]
- Folaga ya ANC e dirilwe ka methaladi yeo e lekanago ya mmala wo moso, wo motalamorogo le wa gauta. Mmala wo moso o emela batho ba Afrika Borwa bao ba bego ba lwela tokologo mo mengwageng ye mentšhi ye e fetilego. Mmala wo motala o emetše mabu ao a re fago bophelo gape re bile re tšeetšwe wona ke mebušo ya bokoloniale. Gauta e emela diminerale le mahumo a mangwe a naga, ao e lego a batho ka moka, gomme wona a ile a šomišwa fela ke sehlophana se sennyane.
- Maswao a na le lerumo le kotse tšeo di emelago dintwa tša go lwantšha bokoloniale, ntwa ya marumo ya lephaga la sešole la ANC, Umkhonto we Sizwe, le ntwa ye e tšwelago pele ya ANC ya go lwantšha kgatelelo ka sehlopa se sennyane sa morafe. Leotwana le tlogela go Kopanokgothekgothe ya batho, yeo e amogetšego Freedom Charter, gomme lona le emela kopano ya ditšhaba ka moka tša Afrika Borwa go ntwa ya go katanela tokologo. Gape le bontšha setšo sa ANC sa go se kgetholle go ya ka mmala. Seatla se se swerego lerumo se emetše maatla a batho bao ba kopanego ntweng ya go katanela tokologo le tekatekano.
- Mmolelwana wa ANC wa 'Amandla ngawethu' goba 'Matla ke a rena' o ra gore 'maatla a swanetše go fiwa batho', gomme se se bontšha maikemišetšo a magolo a Freedom Charter a gore batho ba swanetše go buša. Ke tsebagatšo ya boithaopo bja ANC bja go aga le go tiiša temokrasi le go tšea karolo ga batho go ntwa ya go katanela kaonafatšo ya maphelo a bona.
NA MAIKARABELO A LELOKO LA ANC KE AFE?[lokiša | edit source]
Ditlwaedi le metheo tša leloko la ANC di akaretša:[lokiša | edit source]
- boikokobetšo le go ineela ka botlalo go lesolo la go katanela setšhaba sa temokrasi seo se se nago kgethollo ya mmala le ya bong
- go ela dinyakwa le dikgahlego tša batho hloko, tšeo di lego go tokomane ya Batho Pele,
- boithaopo bja go phethagatša dipholisi tša seboka le diphetho tša sona.
Maloko a ANC a letelwa:[lokiša | edit source]
- go ba maloko a lekala la ANC, go lefela tšhelete ya boleloko le go thuša go aga ANC,
- go tšea karolo go ditherišano tša go dira melaotshepedišo le mananeo tša ANC gammogo le phethagatšo ya tšona,
- go amogela le go emela diphetho tša dipopego tša mokgatlo,
- go aga kopano ya ANC le seboka sa temokrasi le go lwantšha bomenemene, go šoma gore go be le setswalle le go hlola dihlophanahlophana
- go lwantšha semorafe, kgethollo ya bong, go se kgotlelelane ga sedumedi le ga sepolotiki goba kgethollo efe goba efe,
- go dula o na le tsebo ya ditiragalo tša sepolotiki, go kaonafatša tsebo ya bona bjalo ka karolo ya go ithuta ga go ya go ile,
- go dula o le kgauswi le batho le go tšea karolo go merero ya motse,
- go itshwara ka tsela ya maleba tšatši ka tšatši le go se šomiše maemo ka merero ya go ikhola.
NA DIPOPEGO TŠA ANC KE DIFE?[lokiša | edit source]
- Lekala ke yuniti ya mathomo ya ANC, fao maloko a tšeago karolo go ditiro tša ANC le ditherišano tša sepolotiki. Lekala ke ketapele ya motse, gomme e emela dikgahlego, dinyakwa le go šomela tlhabollo ya motse. Lekala le lengwe le le lengwe le kgetha Komitiphethiši ya Lekala nakong ya Kopanokgothekgothe ya ngwaga ka ngwaga.
- Komitiphethiši ya selete e kgethwa ka morago ga mengwaga ye mebedi ka Kopano ya Selete, gomme yona e kgethwa ke dikemedi tša makala tše di bopago selete.
- Komitiphethiši ya Profense e kgethwa ka morago ga mengwaga ye meraro ke maloko a makala ka profensing.
- Komitiphethiši ya Setšhaba ke sebopego sa ka godimo sa ANC gomme yona e sepediša merero ya mokgatlo ge go se no swarwa dikopano. E kgethwa ka morago ga mengwaga ye mehlano go Kopano ya Setšhaba. Dikemedi tša makala di bopa dipersente tša go ka ba 90 tša dikemedi tše di boutago go Kopano ya Bosetšhaba. Khansele ya Setšhaba ya Bohle e swarwa ge go se no swarwa Kopano ya Setšhaba ya go lekola mananeo a mokgatlo.
- Lliki ya Basadi ya ANC e šoma ka go ikemela ka gare ga ANC. Maikemišetšo a yona ke go tšwetša pele le go šireletša ditokelo tša basadi le go netefatša gore basadi ba raloka karolo ya bona ka botlalo ka gare ga mokgatlo. Boleloko bja Lliki bo buletšwe basadi ka moka bao ba lego maloko a ANC.
- Lliki ya Baswa ya ANC le yona e šoma bjalo ka sebopego se se ikemetšego, gomme maikemišetšo a yona ke go etela baswa pele le go šomana le mathata a a ba lebanego. Lliki gape e netefatša gore baswa ba ba le seabe go ANC. Boleloko bja Lliki ya baswa bo buletšwe batho ba magareng ga mengwaga ye 14 le 35.
NA SEBOKA SA MAKALA A MARARO KE ENG?[lokiša | edit source]
ANC e šomišana le South African Communist Party (SACP) le Congress of South African Trade Unions (COSATU). Lekala le lengwe le le lengwe le ikemetše, gomme le na le molaotheo wa lona le mananeo a lona. Seboka se hlomilwe godimo ga boithaopo go Diphetogo tša Setšhaba tša Temokrasi, le tlhokego ya go kopanya bontšhi bja batho ba Afrika Borwa go ya ka boithaopo bjo.
NA ANC O KA E FIHLELA KAE?[lokiša | edit source]
Makala a ANC a hwetšwa go ditoropo ka moka, ditoropo tše nnyane le mebotwaneng ya Afrika Borwa. ANC e na le ofisi ye kgolo, diofisi tše senyane tša diprofense le diofisi tše mmalwa tša dilete.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NOVEMBER 4, 2014
GERIKA
Pego ya Kopano ya Ditšhabatšhaba: Lepatlelo la Olympic kua Gerika le Amogela Dihlatse tša Jehofa
ATHENE, Gerika—Dihlatse tša Jehofa kua Gerika di be di swere Kopano ya Ditšhabatšhaba ka June 27-29, 2014 ya “Tšwelang Pele le Tsoma Mmušo wa Modimo Pele!” lepatlelong la Olympic Athletic Center of Athens, moo go bego go swaretše Dipapadi tša di-Olympic ka 2004. Barutwana ba Beibele ba e ka bago ba 35 863 ba be ba bokane lepatlelong le. Dikarolong tše dingwe tša lenaneo, batho bao e ka bago ba 3 093 ba be ba theeditše ka go kgokaganywa ka bidio kua Belgium le Cyprus, ke moka palomoka ya ba 38 956.
Bao ba bego ba le gona kopanong ba akaretša baeng bao ba tšwago Croatia, Hungary, Korea, Romania, Afrika Borwa Turkey le United States. Christina Michail, e lego molaodi wa lepatlelo la Olympic, o boletše gore: “Go be go thabiša go bona batho ba merafo e mentši, ba tšwago dinageng tše fapanego ka moka ba dutše fase ba tšea dinepe ba le mmogo; ke ratile kudu moya wa lerato wo o bego o le mo .... Ga se gantši re bona selo sa mohuta wo lepatlelong le. Gantši re ba le bathekgi ba dipapadi bao boitshwaro bja bona bo tlogago bo fapane le bjo; ke ka baka leo re kgahlilwego kudu le go thabiša ke go bogela tiragalo ye.”
Robert Kern, e lego mmoleledi wa ofisi ya lekala la Gerika o okeditše ka gore: “Re hweditše mangwalo a makgolokgolo a ditebogo tša lenaneo gotee le sebaka sa go ba lenaneong le le bana babo rena ba tšwago dinageng tše dingwe. Go be go thabiša gakaakang go ba le barapedi gotee le rena ba bantši bao ba tšwago dinageng tše dingwe, gomme ye e bile tiragalo yeo re ka se e lebalego.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Ditaba ya Ditšhabatšhaba, mogala +1 718 560 5000
Greece: Babis Andreopoulos, mogala +30 210 617 8606


text:
Kgaolo 114: Bofelo bja Bobe ka Moka
O BONA eng mo? Ee, ke madira ao a nametšego dipere tše tšhweu. Eupša bona gore a tšwa kae. Dipere tše di theoga di etšwa legodimong gomme di kitima godimo ga maru! Na ruri go na le dipere legodimong?
Aowa, tše ga se dipere tša kgonthe. Re tseba se ka gobane dipere di ka se kitime godimo ga maru, na ga go bjalo? Eupša Beibele e bolela ka dipere tšeo di lego legodimong. Na o a tseba gore ke ka baka la’ng?
Ke ka gobane kgale dipere di be di dirišwa kudu dintweng. Ka gona, Beibele e bolela ka batho bao ba nametšego dipere ba theoga legodimong go bontšha gore Modimo o na le ntwa yeo a tlago go elwa le batho mo lefaseng. Na o a tseba gore lefelo leo ntwa ye e tlago go lwelwa go lona le bitšwa eng? Le bitšwa Haramagedone. Ntwa yeo e tla fediša bobe ka moka mo lefaseng.
Jesu ke Yena yo a tlago go eta pele madira a ge go lwewa ntwa ye ya Haramagedone. Gopola gore Jesu ke yena yo Jehofa a mo kgethilego gore e be kgoši ya mmušo wa Gagwe. Ke ka baka leo a rwelego mphapahlogo. Le gona tšhoša yeo a e swerego e bontšha gore o tla bolaya manaba a Modimo ka moka. Na re swanetše go makatšwa ke gore Modimo o tla fediša batho ba babe ka moka?
Phetla go Kgaolo 10. O bona eng moo? Ee, ke Meetsefula a magolo ao a ilego a fediša batho ba babe. A tlišitšwe ke mang? Ke Jehofa Modimo. Bjale phetla go Kgaolo 15. Go direga’ng moo? Sodoma le Gomora di fedišwa ka mollo woo Jehofa a o rometšego.
Phetla go Kgaolo 33. Bona seo se diragalelago dipere tše le dikoloi tša ntwa tša Baegipita. Ke mang yo a dirilego gore meetse a a ba khupetše? Ke Jehofa. O dirile se e le gore a šireletše batho ba gagwe. Bjale phetla go Kgaolo 76. Moo o tla bona gore Jehofa o ile a ba a tlogela le batho ba gagwe ba Isiraele gore ba fedišwe ka baka la bobe bja bona.
Ka gona, ga se ra swanela go makatšwa ke gore Jehofa o tla romela madira a gagwe a legodimong go tlo fediša bobe ka moka mo lefaseng. Eupša e fo nagana ka seo se tlago go direga ge bobe bo fedile! Phetla letlakaleng le le latelago gomme re bone.
Kutollo 16:16; 19:11-16.
Dipotšišo
- Ke ka baka la’ng Beibele e bolela ka dipere tšeo di lego legodimong?
- Ntwa yeo Modimo a tlago go e lwa le batho ba babe mo lefaseng e bitšwa’ng, gomme morero wa ntwa yeo ke ofe?
- Go ya ka seswantšho se, ke mang yo a tlago go etelela ntwa yeo pele, ke ka baka la’ng a rwele mphapahlogo, gona tšhoša ya gagwe e bontšha’ng?
- Ge re lebelela morago go Dikgaolo 10 le 15, ke ka baka la’ng re se ra swanela go makatšwa ke gore Modimo o tla fediša batho ba babe?
- Dikgaolo 33, 36 le 76 di re bontšha bjang gore Modimo o tla fediša batho ba babe gaešita le ge ba ipolela gore ba a mo rapela?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Kutollo 19:11-16.
Mangwalo a bontšha bjang ka mo go kwagalago gore Jesu Kriste ke yena monamedi wa pere e tšhweu? (Kut. 1:5; 3:14; 19:11; Jes. 11:4)
Madi ao a gašitšwego seaparong sa Jesu sa ka ntle a hlatsela bjang gore phenyo ya gagwe ke ya makgaolakgang e bile ke e feletšego? (Kut. 14:18-20; 19:13)
Ke bomang bao mohlomongwe ba akaretšwago madireng ao a latelago Jesu ge a nametše pere ya gagwe e tšhweu? (Kut. 12:7; 19:14; Mat. 25:31, 32)


text:
DINAGA LE BATHO
Go Etela Honduras
HONDURAS ka Sepania e ra gore “Go iša” e lego lentšu leo Christopher Columbus a ka bago a le dirišitše go hlalosa meetse ao a lego lebopong la naga ye la Atlantic. Ba bangwe ba re ye ke tsela yeo Honduras e theilwego leina.
Badudi ba Honduras ba tšeela godimo go botana ga lapa le botee. Ka mohlala, diphetho tše dikgolo—tše bjalo ka ditshenyagalelo tša ka gae goba thuto ya bana—gantši monna le mosadi ba di dira gotee.
Bontši bja batho ba Honduras ke bamestizo, e lego motswako wa Mayuropa le batho ba gona moo. Go sa na le sehlopha sa batho ba setlogo ba bjalo ka Machortí. Batho ba bangwe ba Honduras, ba bjalo ka Magarifuna, ba hweditše gore bagologolo ba bona ba tšwa dinageng tše dingwe.
Magarifuna ke ditlogolo tša Maafrika le Maindia a Carib bao ba bego ba dula sehlakahlakeng sa St. Vincent. Mo e ka bago ka ngwaga wa 1797, Magarifuna a ile a fihla Islas de la Bahía (Dihlakahlakeng tša Bay). Ka morago ba ile ba dula Lebopong la Caribbean la karolong e kgolo ya naga ya Bogareng bja Amerika. Go tloga moo Magarifuna a ile a feleletša a phatlaletše le dikarolo tše dingwe tša Bogareng bja Amerika Leboa.
Magarifuna a rata motantsho wa matšato woo go binwago go letšwa meropa. Setšo sa bona se akaretša diaparo tša setšo tša go taga, go anega dikanegelo le dijo tše bjalo ka ereba (khekhe e kgolo ya phaphathi yeo e dirwago ka modu wa cassava).
Go na le diphuthego tša Dihlatse tša Jehofa tše e ka bago tše 400 kua Honduras. Diboka di swarwa ka Sepanishi le Polelo ya Diatla ya Honduras, se-China sa Mandarin, Segarifuna, Seisemane le Semiskito.


text:
KGAOLO 9
Mafelelo a Modiro wa Boboledi—“Mašemo . . . a Šweufaletše go Bunwa”
1, 2. (a) Ke ka baka la’ng barutiwa ba ile ba makala? (b) Jesu o be a bolela ka puno ya mohuta ofe?
BARUTIWA ba ile ba makala. Jesu o be a ba boditše gore: “Emišang mahlo le bone mašemo gore a šweufaletše go bunwa.” Ba ile ba lebelela ka thoko yeo Jesu a bego a ba šupetša gomme ba se bone mašemo ao a šweufetšego, eupša ba bona a matala—e lego mmala wa garase yeo e sa tšwago go thunya. Mohlomongwe ba ile ba re: ‘O bolela ka puno efe? Go sa tlo feta dikgwedi pele nako ya puno e fihla.’—Joh. 4:35.
2 Lega go le bjalo, Jesu o be a sa bolele ka puno ya kgonthe. Go e na le moo, o ile a diriša sebaka se go ruta barutiwa ba gagwe dithuto tše pedi tša bohlokwa mabapi le puno ya moya, e lego go bunwa ga batho. Dithuto tšeo ke dife? E le gore re hwetše karabo, anke re ahlaahleng pego ye ka botlalo.
Go Kgothaletšwa go ba Mafolofolo le go Holofetšwa Lethabo
3. (a) Ke’ng seo se ka bago se dirile gore Jesu a re: “Mašemo . . . a šweufaletše go bunwa”? (Bona mongwalo wa ka tlase.) (b) Jesu o ile a thuša bjang barutiwa ba gagwe go kwešiša mantšu a a gagwe?
3 Jesu o ile a boledišana le barutiwa ba gagwe ka taba ye mafelelong a ngwaga wa 30 C.E., kgauswi le motse wa Samaria wo o bitšwago Sikara. Ge barutiwa ba gagwe ba be ba tsene motseng woo, Jesu o ile a šala sedibeng moo a ilego a ruta mosadi yo mongwe therešo, yoo kapejana a ilego a kwešiša bohlokwa bja dithuto tša gagwe. Ge barutiwa ba boile go Jesu, mosadi yoo o ile a kitimela Sikara go yo botša baagišani ba gagwe ka dilo tše di makatšago tšeo a ithutilego tšona. Seo a ba boditšego sona se ile sa ba kgahla kudu gomme ba bantši ba bona ba kitimela go Jesu kua sedibeng. Mohlomongwe ke ka yona nako yeo—ge Jesu a be a lebeletše ka kua ga mašemo gomme a bona lešaba la Basamaria le batamela—moo a ilego a re: ‘Bonang, mašemo a šweufaletše go bunwa.’ * Ke moka, e le go thuša barutiwa ba gagwe go kwešiša gore ga a bolele ka puno ya kgonthe eupša o bolela ka ya moya, Jesu o ile a oketša ka gore: “Mmuni o . . . kgoboketša dienywa bakeng sa bophelo bjo bo sa felego.”—Joh. 4:5-30, 36.
4. (a) Jesu o rutile dithuto dife tše pedi mabapi le puno? (b) Re tlo ahlaahla dipotšišo dife?
4 Jesu o rutile dithuto dife tše pedi tša bohlokwa mabapi le puno ya moya? Sa pele, o rutile gore modiro wo o akgofile. Mantšu a gagwe a gore “mašemo . . . a šweufaletše go bunwa,” e be e le a go kgothaletša barutiwa ba gagwe go ba mafolofolo. E le gore barutiwa ba gagwe ba kwešiše kamoo modiro wo o akgofilego ka gona, Jesu o ile a oketša ka gore: “Ga bjale mmuni o hwetša moputso.” Ee, modiro wa puno o be o šetše o thomile—go be go se na nako ya go dikadika! Sa bobedi, bašomi ba thabile. Jesu o itše babjadi le babuni ba tla ‘thaba gotee.’ (Joh. 4:35b, 36) Go etša ge Jesu ka boyena a ile a thaba ge a bona gore “ba bantši ba Basamaria . . . ba dumela go yena,” barutiwa ba gagwe le bona ba be ba tla thaba kudu ge ba dutše ba šoma ka moya ka moka modirong wa puno. (Joh. 4:39-42) Pego ye ya lekgolong la pele la nywaga e na le seo e se bolelago go rena ka gobane e bontšha seo se diregago lehono nakong ya puno e kgolokgolo ya moya. Puno ya mehleng yeno e thomile neng? Ke bomang bao ba kgathago tema go yona? Mafelelo e bile afe?
Kgoši ya Rena e Etelela Pele Puno e Kgolokgolo
5. Ke mang a etelelago pele modiro wa lefaseng ka bophara wa go buna, gona pono ya Johane e bontšha bjang gore modiro wo o akgofile?
5 Ponong yeo e neilwego moapostola Johane, Jehofa o utolla gore o kgethile Jesu go etelela pele modiro wa lefaseng ka bophara wa go buna batho. (Bala Kutollo 14:14-16.) Ponong ye, Jesu o hlaloswa a rwele mphapahlogo gomme a swere sekela. “Mphapahlogo wa gauta hlogong” ya Jesu o kgonthišetša boemo bja gagwe e le Kgoši e bušago. “Sekela e bogale seatleng sa gagwe” e kgonthišetša tema yeo a e kgathago e le Mmuni. Ka go bolela a diriša morongwa gore “dibjalo tša lefase di budule gabotse,” Jehofa o gatelela gore modiro wo o akgofile. Ruri “nako ya go buna e fihlile”—ga go na nako ya go dikadika! Ge Jesu a arabela taelong ya Modimo ya gore a ‘tsenye sekela ya gagwe,’ o ile a tsenya sekela ya gagwe lefaseng gomme a buna lefase—ke gore, gwa bunwa batho ba lefaseng. Pono ye e kgahlišago e re gopotša gape gore “mašemo . . . a šweufaletše go bunwa.” Na pono ye e re thuša go tseba gore puno ye ya lefaseng ka bophara e thomile neng? Ee!
6. (a) ‘Lebaka la puno’ le thomile neng? (b) Modiro wa ‘go buna lefase’ o thomile neng? Hlalosa.
6 Ka ge pono ya Johane yeo e lego go Kutollo kgaolo 14 e bontšha Jesu, yena Mmuni, a rwele mphapahlogo (temana 14), seo se ra gore o be a šetše a beilwe go ba Kgoši ka 1914. (Dan. 7:13, 14) Nako e itšego ka morago ga moo, Jesu o ile a laelwa gore a thome go buna (temana 15). Tatelano e swanago ya ditiragalo e bonwa seswantšhong sa Jesu sa mabapi le go bunwa ga korong, moo a rego: “Puno ke bofelo bja tshepedišo ya dilo.” Ka go re’alo, lebaka la puno le bofelo bja tshepedišo ye ya dilo di thomile ka nako e tee—ka 1914. Ka moragonyana “lebakeng la puno,” ke gona moo modiro wa puno o ilego wa thoma. (Mat. 13:30, 39) Ge re lebelela morago lehono, re kgona go bona gore modiro wa puno o thomile nywaga e itšego ka morago ga ge Jesu a thomile go buša e le Kgoši. Sa pele, go tloga ka 1914 go fihla mathomong a 1919, Jesu o ile a swarega ka modiro wa go hlwekiša balatedi ba gagwe bao ba tloditšwego. (Mal. 3:1-3; 1 Pet. 4:17) Ke moka ka 1919, modiro ‘wa go buna lefase’ o ile wa thoma. Ka ntle le go dikadika, Jesu o ile a diriša mohlanka yo a botegago yo a bego a sa tšwa go kgethwa gore a thuše bana babo rena go bona go akgofa ga modiro wa boboledi. Ela hloko seo se ilego sa direga.
7. (a) Bana babo rena ba ile ba thušwa ke go hlahloba eng gore ba bone go akgofa ga modiro wa boboledi? (b) Bana babo rena ba ile ba kgothaletšwa go dira’ng?
7 Ka July 1920, Morokami o itše: “Ge re hlahloba Mangwalo, go bonagala go le molaleng gore kereke e neilwe tokelo e kgolo ya go tsebatša molaetša wa mabapi le mmušo.” Ka mohlala, mantšu a Jesaya a boporofeta a ile a thuša bana babo rena go bona gore ditaba tša Mmušo di be di swanetše go tsebatšwa lefaseng ka moka. (Jes. 49:6; 52:7; 61:1-3) Ba be ba sa tsebe gore ba tla phetha mošomo woo bjang, eupša ba ile ba bota Jehofa gore o tla ba bulela tsela. (Bala Jesaya 59:1.) Ka ge ga bjale bana babo rena ba be ba kwešiša gabotse go akgofa ga modiro wa boboledi, ba ile ba kgothaletšwa go tšea karolo ka mo go oketšegilego modirong wo. Ba ile ba arabela bjang?
8. Ka 1921, bana babo rena ba ile ba kwešiša dintlha dife tše pedi tša bohlokwa mabapi le modiro wa boboledi?
8 Ka December 1921, Morokami o ile wa tsebiša gore: “Wo e bile ngwaga wo o phalago mengwaga ka moka; le gona batho ba bantši ba kwele molaetša wa therešo ngwageng wo wa 1921 go feta ngwaga le ge e le ofe o fetilego.” Makasine wo o okeditše ka gore: “Eupša go sa na le modiro o mogolo wo o swanetšego go dirwa. . . . Anke re o direng re thabile.” Bana babo rena ba be ba kwešišitše dintlha tše pedi tša bohlokwa mabapi le modiro wa boboledi tšeo Jesu a ilego a di gatelela go baapostola ba gagwe tša gore modiro wo o akgofile, le gore bašomi ba thabile.
9. (a) Ka 1954, Morokami o ile wa re’ng ka modiro wa puno, gona ka baka la’ng? (b) Ke koketšego efe ya bagoeledi yeo e bilego gona lefaseng ka bophara nywageng e 50 e fetilego? (Bona tšhate yeo e rego, “ Koketšego ya Lefaseng ka Bophara.”)
9 Ka bo-1930, modiro wa boboledi o ile wa oketšega le go feta ka morago ga gore bana babo rena ba kwešiše gore lešaba le legolo la dinku tše dingwe le tla arabela molaetšeng wa Mmušo. (Jes. 55:5; Joh. 10:16; Kut. 7:9) Mafelelo e bile afe? Palo ya bao ba bego ba bolela molaetša wa Mmušo e ile ya oketša go tloga go 41 000 ka 1934 go ya go 500 000 ka 1953! Morokami wa December 1, 1954, o ile wa phetha ka mo go nepagetšego gore: “Re phethile modiro wo o mogolo wa puno ya lefaseng ka bophara ka thušo ya moya wa Jehofa le ka matla a Lentšu la gagwe.” *—Sak. 4:6.
Mafelelo a Modiro wa Puno a Boletšwe e sa le Pele ka Diswantšho tše di Kwagalago Gabotse
10, 11. Ke dibopego dife tša go gola ga peu tšeo di gatelelwago seswantšhong sa thoro ya mosetata?
10 Diswantšhong tša gagwe tša mabapi le Mmušo, Jesu o boletše e sa le pele ka tsela e kwagalago mafelelo a modiro wa puno. Anke re ahlaahleng seswantšho sa mabapi le thoro ya sehlare sa mosetata le sa komelo. Re tlo lebelela kudu kamoo di phethagalago ka gona mehleng ye ya bofelo.
11 Seswantšho sa thoro ya mosetata. Monna yo a itšego o ile a bjala thoro ya mosetata. Ke moka ya gola ya ba sehlare moo dinonyana di tlago gomme tša hwetša madulo. (Bala Mateo 13:31, 32.) Ke dibopego dife tša go gola ga peu tšeo di gatelelwago seswantšhong se? (1) Bogolo bja kgolo bo a makatša. “Peu e nyenyanenyenyane go dipeu ka moka” e fetoga sehlare sa “makala a magolo.” (Mar. 4:31, 32) (2) Kgolo e kgonthišeditšwe. “Ge [peu] e bjetšwe, e a mela.” Jesu ga a re: “E ka mela.” Eupša o re: “E a mela.” Ga go na seo e se šitišago go gola. (3) Sehlare se seo se golago se gogela baeng le go ba nea madulo. “Dinonyana tša legodimo di [a tla]” gomme tša “hwetša madulo ka tlase ga moriti wa [sona].” Dibopego tše tše tharo di šoma bjang punong ya moya ya mehleng yeno?
12. Seswantšho sa thoro ya mosetata se šoma bjang punong ya lehono? (Bona le tšhate yeo e rego, “ Palo e Oketšegago ya Dithuto tša Beibele.”)
12 (1) Bogolo bja kgolo: Seswantšho se se gatelela kgolo ya molaetša wa Mmušo le ya phuthego ya Bokriste. Ga e sa le go tloga ka 1919, babuni ba mafolofolo ba be ba dutše ba kgobokeletšwa ka phuthegong e tsošološitšwego ya Bokriste. Ka nako yeo, palo ya bona e be e le e nyenyane, eupša e ile ya gola ka lebelo. Ge e le gabotse, kgolo yeo e bile e makatšago kudu go tloga mathomong a bo-1900 go fihla lehono. (Jes. 60:22) (2) Kgonthišetšo: Kgolo ya phuthego ya Bokriste ga se ya ka ya šitišwa ke selo. Go sa šetšwe gore manaba a Modimo a ile a leka go bea mapheko a mantši gakaakang godimo ga peu yeo e nyenyane, e ile ya tšwela pele go gola. (Jes. 54:17) (3) Madulo: “Dinonyana tša legodimo” tšeo di hwetšago madulo sehlareng seo di emela batho ba dimilione ba dipelo tše dibotse bao ba tšwago dinageng tše e ka bago tše 240 bao ba arabetšego molaetšeng wa Mmušo ka go ba karolo ya phuthego ya Bokriste. (Hesek. 17:23) Ge ba le moo, ba hwetša dijo tša moya, tapologo le tšhireletšego.—Jes. 32:1, 2; 54:13.
13. Seswantšho sa komelo se gatelela dibopego dife tša kgolo?
13 Seswantšho sa komelo. Ka morago ga gore mosadi a tšhele komelo e itšego ka gare ga hlama, komelo yeo e ile ya bediša hlama ka moka. (Bala Mateo 13:33.) Ke dibopego dife tša kgolo tšeo di gatelelwago seswantšhong se? Anke re ahlaahleng tše pedi. (1) Kgolo e dira gore go be le phetogo. Komelo e ile ya phatlalala “go fihla ge hlama ka moka e betše.” (2) Kgolo e gohle. Komelo yeo e ile ya bediša ‘bupi bja tekanyo ya dintlatla ka moka tše tharo tše kgolo’—hlama ka moka. Dibopego tše tše pedi di šoma bjang punong ya moya ya mehleng yeno?
14. Seswantšho sa komelo se šoma bjang punong ya lehono?
14 (1) Phetogo: Komelo e emela molaetša wa Mmušo gomme hlama e emela batho. Ka ge komelo e dira gore go be le phetogo ka morago ga ge e tswakilwe le bupi, molaetša wa Mmušo le wona o dira gore dipelo tša batho di fetoge ka morago ga gore ba o amogele. (Baroma 12:2) (2) E gohle: Go phatlalala ga komelo go emela go phatlalala ga molaetša wa Mmušo. Komelo e phatlalala ka gare ga hlama go fihlela e tseneletše ka gare ga yona ka moka. Ka mo go swanago, molaetša wa Mmušo o phatlaletše “go fihla karolong ya kgole ya lefase.” (Dit. 1:8) Le gona sebopego se sa seswantšho se bontšha gore gaešita le dinageng tšeo modiro wa rena o thibetšwego, molaetša wa Mmušo o tla fihla, gaešita le ge dikarolong tšeo tša lefase modiro wa rena wa boboledi o ka fo se lemogwe.
15. Mantšu a Jesaya 60:5, 22 a phethagetše bjang? (Bona le lepokisi le le rego, “ Jehofa o Dirile Gore go Kgonege,” go letlakala 93, le leo le rego, “Kamoo ‘ Mmotlana’ a Fetogilego ‘Setšhaba se Matla,’” go matlakala 96-97.)
15 Nywaga e ka bago e 800 pele Jesu a ka bolela diswantšho tšeo, Jehofa o ile a diriša Jesaya go bolela e sa le pele ka mantšu a sa lebalegego bogolo bja puno ya moya ya mehleng yeno le lethabo leo le bego le tla e tliša. * Jehofa o hlalosa batho bao “ba tšwago kgole” ba kgeregela mokgatlong wa gagwe. Ge a be a itshwantšha le “mosadi,” yoo lehono a swantšhetšwago ke mašaledi a batlotšwa mo lefaseng, o itše: “O tla bona wa ba wa phadima, gomme pelo ya gago e tla thaba le go hlalala, ka gobane lehumo la lewatle le tla tla go wena; matlotlo a ditšhaba a tla tla go wena.” (Jes. 60:1, 4, 5, 9) Ruri mantšu ao ke a therešo! Lehono, bao e lego kgale e le bahlanka ba Jehofa ba thaba kudu ge ba bona kamoo palo ya bagoeledi ba Mmušo dinageng tša gabo bona e oketšegilego go tloga go ba sego kae feela go ya go ba diketekete.
Lebaka Leo Bahlanka ka Moka ba Jehofa ba Swanetšego go Thaba
16, 17. Lebaka le lengwe la gore “mobjadi le mmuni ba thabe gotee” ke lefe? (Bona le lepokisi le le rego, “ Kamoo Dipampišana tše Pedi di Ilego tša Kgoma Batho ba Babedi Kua Amazon.”)
16 O tla gopola gore Jesu o ile a botša baapostola ba gagwe gore: “Mmuni o . . . kgoboketša dienywa bakeng sa bophelo bjo bo sa felego, e le gore mobjadi le mmuni ba thabe gotee.” (Joh. 4:36) Re ‘thaba bjang gotee’ punong ya lefase ka bophara? Ka ditsela tše mmalwa. Anke re ahlaahleng tše tharo.
17 Sa pele, re thabela go bona tema yeo Jehofa a e kgathago modirong wo. Ge re bolela molaetša wa Mmušo, re bjala peu. (Mat. 13:18, 19) Ge re thuša motho yo a itšego go ba morutiwa wa Kriste, re buna dienywa. Le gona ka moka ga rena re thaba kudu le go makala ge re bona tsela yeo Jehofa a dirago gore peu ya Mmušo ‘e hloge le go gola.’ (Mar. 4:27, 28) Tše dingwe tša dipeu tšeo re di bjalago di mela ka morago ga nako e itšego gomme tša bunwa ke ba bangwe. O ka ba o bile le phihlelo e swanago le ya Joan, e lego kgaetšedi wa Mokriste wa kua Brithania yo a kolobeditšwego nywageng e 60 e fetilego. O itše: “Ke kopane le batho bao ba ilego ba mpotša gore ke ile ka bjala peu ka dipelong tša bona ge ke be ke bolela le bona ka therešo nywageng e mentši e fetilego. Ka morago, Dihlatse tše dingwe di ile tša ithuta Beibele le bona ke sa tsebe gomme tša ba thuša go ba bahlanka ba Jehofa. Ke thabela gore peu yeo ke e bjetšego e ile ya gola gomme ya bunwa ke ba bangwe.”—Bala 1 Bakorinthe 3:6, 7.
18. Re na le lebaka lefe la go thaba leo le boletšwego go 1 Bakorinthe 3:8?
18 Sa bobedi, re dula re le bašomi bao ba thabilego ge ka mehla re gopola seo Paulo a se boletšego ge a be a re: “Motho yo mongwe le yo mongwe o tla amogela moputso wa gagwe go ya ka boitapišo bja gagwe.” (1 Bakor. 3:8) Re tlo newa moputso go ya ka boitapišo goba modiro wa rena, e sego go ya ka mafelelo a modiro woo. Kgonthišetšo yeo e kgothatša kudu go bao ba dirago boboledi tšhemong yeo batho ba sa arabelego gabotse! Go Modimo, Hlatse e nngwe le e nngwe yeo e tšeago karolo ka pelo ka moka modirong wa go bjala e “enywa dienywa tše dintši,” ka go re’alo e na le lebaka la go thaba.—Joh. 15:8; Mat. 13:23.
19. (a) Boporofeta bja Jesu bjo bo lego go Mateo 24:14 bo re nea lebaka lefe la go thaba? (b) Ke’ng seo re swanetšego go dula re se gopola ge e ba batho bao re boledišanago le bona ba sa fetoge barutiwa?
19 Sa boraro, re thabela gore modiro wa rena o phethagatša boporofeta. Ela hloko karabo ya Jesu ge baapostola ba gagwe ba be ba mmotšiša gore: “Pontšho ya go ba gona ga gago le ya bofelo bja tshepedišo ya dilo e tla ba eng?” O ile a ba botša gore karolo e nngwe ya pontšho yeo e be e tla ba go bolelwa ga ditaba tše dibotse lefaseng ka bophara. Na o be a bolela ka modiro wa go dira barutiwa? Aowa. O itše: “Ditaba tše tše dibotse tša Mmušo di tla bolelwa lefaseng ka moka gore e be bohlatse.” (Mat. 24:3, 14) Ka go re’alo, go bolela ka Mmušo—go bjala peu—ke karolo ya pontšho yeo. Ka gona, ge re dutše re bolela ditaba tše dibotse tša Mmušo, re swanetše go dula re gopola gore gaešita le ge bao re boledišanago le bona ba sa fetoge barutiwa, eupša re nea “bohlatse.” * Ee, go sa šetšwe tsela yeo batho ba arabelago ka yona, re tšea karolo go phethagatšeng boporofeta bja Jesu e bile re na le tokelo ya go ba “bašomigotee le Modimo.” (1 Bakor. 3:9) Ruri le ke lebaka le lebotse la go thaba!
“Go Tloga ka Bohlabela go Fihla ka Bodikela”
20, 21. (a) Mantšu a Maleaki 1:11 a phethagala bjang? (b) O ikemišeditše go dira’ng modirong wa puno, gona ka baka la’ng?
20 Lekgolong la pele la nywaga, Jesu o ile a thuša baapostola ba gagwe go bona gore modiro wa puno o akgofile. Go tloga ka 1919 go ya pele, Jesu o thušitše barutiwa ba gagwe ba mehleng yeno go kwešiša taba yeo. Batho ba Modimo ba ile ba arabela ka go ba mafolofolo kudu modirong wa bona. Ge e le gabotse, ga go na seo se ilego sa šitiša modiro wa puno. Go etša ge moporofeta Maleaki a boletše e sa le pele, lehono modiro wa boboledi o dirwa “go tloga ka bohlabela go fihla ka bodikela.” (Mal. 1:11) Ee, go tloga ka bohlabela go fihla ka bodikela—go sa šetšwe moo ba lego gona lefaseng—babjadi le babuni ba šoma mmogo le go thaba gotee. Le gona, go tloga ka bohlabela go fihla ka bodikela—go tloga mesong go fihla bošego, goba letšatši ka moka—re šoma ka maikwelo a go akgofa.
21 Lehono ge re lebelela morago nywageng ya ka godimo ga e 100 e fetilego gomme re bona kamoo sehlopha se senyenyane sa bahlanka ba Modimo se godilego ya ba “setšhaba se matla,” ruri dipelo tša rena di a “thaba le go hlalala.” (Jes. 60:5, 22) Eka lethabo leo le tsela yeo re ratago Jehofa, yena “Mong wa puno,” di ka tutuetša yo mongwe le yo mongwe wa rena go tšwela pele a kgatha tema punong ye e kgolokgolo!—Luka 10:2.
^ par. 3 Ge Jesu a be a re ‘mašemo a šweufetše,’ a ka ba a be a šupa go diaparo tše tšhweu tšeo di ka bago di be di aperwe ke lešaba la Basamaria leo a bego a bona le batamela.
^ par. 9 E le gore o ithute ka mo go oketšegilego ka nywaga yeo le nywagasome yeo e ilego ya latela, re go kgothaletša gore o bale matlakala 425-520 ka pukung ya Dihlatse tša Jehofa—Bagoeledi ba Mmušo wa Modimo, yeo e hlalosago seo modiro wa puno o se fihleletšego go tloga ka 1919 go fihla ka 1992.
^ par. 15 Bakeng sa ditaba ka botlalo mabapi le boporofeta bjo bjo bo kgahlišago, bala puku ya Boporofeta bja Jesaya—Seetša Bakeng sa Batho ka Moka II, matlakala 303-320.
^ par. 19 Barutwana ba Beibele ba mehleng ya pele ba be ba šetše ba kwešiša therešo yeo ya bohlokwa. Makasine wa Zion’s Watch Tower wa November 15, 1895, o itše: “Le ge go ka kgoboketšwa korong e nyenyane, go tla ba go neilwe bohlatse bjo bogolo bja therešo. . . . Ka moka ga rena re ka bolela ebangedi.”


text:
KGAOLO YA LESOMEHLANO
O Ile a Emela Batho ba Modimo
1-3. (a) Ke ka baka la’ng Esitere a ka ba a ile a tšhošwa ke go tla pele ga monna wa gagwe? (b) Re tlo ahlaahla dipotšišo dife ka Esitere?
ESITERE o ile a leka go iša maswafo fase ge a be a batamela lapeng la mošate kua Shushani. Go be go se bonolo. Dilo tšohle tša ka mošate di be di kgahliša
2 Go tlile bjang gore e be monna wa gagwe? Ahasiwerosi e be e tloga e se mohuta wa monna yoo ngwanenyana le ge e le ofe wa Mojuda a bego a ka letela gore a mo nyale! * Ga se a ka a ekiša mehlala e swanago le ya Aborahama, monna yoo ka boikokobetšo a ilego a amogela taelo ya Modimo ya gore a theetše Sara mosadi wa gagwe. (Gen. 21:12) Kgoši e be e tseba ganyenyane goba e sa tsebe selo ka Jehofa e lego Modimo wa Esitere goba ka Molao wa Gagwe. Lega go le bjalo, Ahasiwerosi o be a tseba molao wa Baperesia, go akaretša le molao woo o bego o iletša selo seo Esitere a bego a tla tloga a se dira. Selo seo e be le eng? Molao o be o re motho le ge e le ofe yoo a bego a tšwelela pele ga kgoši ya Peresia a se a bitšwa ke kgoši o be a swanelwa ke lehu. Esitere o be a se a bitšwa, fela o be a eya go kgoši. Ge a dutše a batamela lapeng la ka gare, moo a bego a tla lebana le sedulo sa bogoši, mohlomongwe o be a ekwa eka o ikiša lehung.
3 Ke ka baka la’ng Esitere a ile a ipea kotsing yeo? Le gona re ka ithuta’ng tumelong ya mosadi yo yo a kgahlišago? Sa pele, anke re boneng kamoo Esitere a ilego a ba boemong bjoo bjo bo sa tlwaelegago bja go ba mohumagadi wa Peresia.
Setlogo sa Esitere
4. Esitere o be a etšwa kae, gona go tlile bjang gore a dule le wa leloko la gabo e lego Morodekai?
4 Esitere e be e le tšhiwana. Ga re tsebe mo gontši ka batswadi ba gagwe bao ba ilego ba mo reela leina la Hadasa, e lego lentšu la Seheberu bakeng sa “momirite,” e lego sehlašana se sebotse seo se khukhušago matšoba a mašweu. Ge batswadi ba Esitere ba ehwa, yo mongwe wa leloko la gabo e lego monna yo botho yo a bitšwago Morodekai, o ile a kwela ngwana yo bohloko. E be e le kgaetšedi ya gagwe, eupša Morodekai e be e le yo mogolo kudu go yena. O ile a iša Esitere lapeng la gagwe gomme a mo swara bjalo ka morwedi wa gagwe.—Esitere 2:5-7, 15.
5, 6. (a) Morodekai o ile a godiša bjang Esitere? (b) Esitere le Morodekai ba ile ba phela bjang kua Shushani?
5 Morodekai le Esitere ba be ba dula moo mošate wa Peresia e le mathopša a Bajuda, moo go ka diregago gore ba be ba swanelwa ke go fela ba lebeletšana le go kgethollwa ka baka la bodumedi bja bona le Molao woo ba bego ba leka go o latela. Eupša ga go pelaelo gore Esitere o ile a tlwaelana kudu le kgaetšedi ya gagwe ka ge a be a mo ruta ka Jehofa, Modimo wa kgaugelo yoo nakong e fetilego a hlakodišitšego batho ba Gagwe mathateng gantši
6 Go bonagala Morodekai a be a šoma e le mohlankedi yo a itšego kua mošate wa Shushani, ka mehla a dula kgorong ya gona gotee le bahlanka ba bangwe ba kgoši. (Esitere 2:19, 21; 3:3) Ga re tsebe gore Esitere o be a dira’ng ge a be a gola, gaešita le ge go bonagala e le mo go kwagalago go bolela gore o be a hlokometše kgaetšedi ya gagwe le lapa la gagwe gabotse, leo mohlomongwe le bego le le karolong e diilago ya motse ka mošola wa noka go tloga mošate. Mohlomongwe o be a thabela go ya borekišetšong kua Shushani, moo barudi ba gauta le ba silifera gotee le barekiši ba bangwe ba bego ba ala dithoto tša bona. Esitere ga se a akanya gore ka letšatši le lengwe o be a tla tlwaela matsaka ao; o be a sa tsebe seo bokamoso bo mo swaretšego sona.
‘O be a Bogega’
7. Ke ka baka la’ng Wasithi a ile a rakwa gore e se sa ba mohumagadi, gona go ile gwa direga’ng ka morago ga moo?
7 Ka letšatši le lengwe, Shushani e be e tletše lesebo mabapi le tšharakano yeo e bego e le lapeng la kgoši. Monyanyeng o mogolo, moo Ahasiwerosi a bego a nea bakgomana ba gagwe dijo tša matsaka le beine, kgoši e ile ya phetha ka gore e bitše mohumagadi wa yona yo mobotse e lego Wasithi, yoo a bego a swere monyanya o mongwe ka thoko le basadi ba bangwe. Eupša Wasithi o ile a gana go tla. E jelwe ke dihlong e bile e galefile, kgoši e ile ya botšiša baeletši ba yona gore Wasithi a otlwe bjang. Go ile gwa direga’ng? O ile rakwa a se sa ba mohumagadi. Bahlanka ba kgoši ba ile ba thoma go tsoma dikgarebe tše dibotse nageng ka moka; kgoši e be e tla kgetha mohumagadi yo mofsa gare ga tšona.
8. (a) Ke ka baka la’ng Morodekai a ka ba a ile a tshwenyega ka Esitere ge a dutše a gola? (b) O nagana gore re ka diriša bjang pono ya Beibele e lekalekanego mabapi le bobotse? (Bona le Diema 31:30.)
8 Re ka akanya Morodekai a fela a gaša Esitere mahlo gomme ka go ikgantšha le ka go tshwenyega ka yena a lemoga gore kgaetšedi ya gagwe e nyenyane e godile le gona e be e le e botse ka tsela e makatšago. Re bala gore: “Mosadi yoo yo mofsa o be a bopegile e bile a bogega.” (Esitere 2:7) Beibele e bolela gore motho yo mobotse le yena o swanetše go ba yo bohlale e bile a be le boikokobetšo. Go sego bjalo, seo se ka tswala boikgogomošo, boikgantšho le dika tše dingwe tše di sa kgahlišego. (Bala Diema 11:22.) Na o kile wa bona gore se ke therešo? Tabeng ya Esitere, na botse bja gagwe bo be bo tla ipontšha e le selo se se holago goba sa go hloka mohola? Go be go tla bonagala ge nako e dutše e eya.
9. (a) Go diragetše’ng ge bahlanka ba kgoši ba be ba bona Esitere gomme ke ka baka la’ng go arogana ga gagwe le Morodekai go bile thata? (b) Ke ka baka la’ng Morodekai a ile a dumelela Esitere go nyalana le moheitene? (Akaretša le lepokisi.)
9 Bahlanka ba kgoši ba ile ba bona Esitere. Ge ba be ba le lesolong ba ile ba mo tšea go Morodekai gomme ba mo iša mošateng o mogolo ka mošola wa noka. (Esitere 2:8) Go swanetše go ba go bile thata gore batho ba ba babedi ba arogane ka gobane ba be ba le bjalo ka tate le morwedi. Morodekai o be a ka se nyake gore a re mola a godišitše Esitere a tle a nyalwe ke motho le ge e le ofe yo a sa dumelego, gaešita le kgoši, eupša o be a ka se kgone go laola seo. * Esitere o swanetše go ba a ile a theetša keletšo ya Morodekai ka šedi pele a ka tšewa! Ge a be a išwa mošate wa Shushani, o be a ipotšiša dipotšišo tše dintši. O be a letetšwe ke bophelo bja mohuta mang?
O be a Kgahla “Bohle Bao ba Bego ba Mmona”
10, 11. (a) Esitere a ka ba a ile a kgongwa bjang ke bophelo bjo bofsa bjoo a bego a bo phela? (b) Morodekai o ile a bontšha bjang gore o tshwenyegile ka Esitere?
10 Esitere o ile a ikhwetša a phela bophelo bjo a bego a tloga a sa bo tsebe e bile e le bjo bofsa go yena. O be a le gare ga “basadi ba bantši ba bafsa” bao ba bego ba kgobokeditšwe go tšwa kgole le kgauswi Mmušong wa Peresia. Metlwae ya bona, maleme a gabo bona le boemo bja bona bja kgopolo di swanetše go ba di be di fapane kudu. Ka ge ba be ba hlokometšwe ke mohlankedi yo a bitšwago Hekai, basadi ba ba bafsa ba be ba swanetše go thakgwa ka mo go tseneletšego ka ditlolo tša go botsefatša, e lego lenaneo leo le bego le tšea ngwaga leo le akaretšago go šidollwa ka makhura a nkgago bose. (Esitere 2:8, 12) Go phela ka tsela ye go swanetše go ba go ile gwa tšweletša moya o feteletšego wa go tshwenyega ka ponagalo gare ga basadi bao ba bafsa, gotee le boikgantšho le phadišano. Esitere o ile a kgomega bjang?
11 Ga go na motho yoo a bego a tshwenyegile ka Esitere go feta Morodekai. Re bala gore letšatši le letšatši, o be a sepela kgauswi le ntlo ya basadi gomme a leka go kwa kamoo Esitere a phelago ka gona. (Esitere 2:11) Morodekai o swanetše go ba a be a ikgantšha ka Esitere ge motho yo mongwe, mohlomongwe mohlanka wa ka mošate a be a mmotša gore Esitere o phela gabotse. Ka baka la’ng?
12, 13. (a) Esitere o ile a kgahla batho bao a bego a dula le bona bjang? (b) Ke ka baka la’ng Morodekai a ka ba a ile a kgahlwa ke go tseba gore Esitere ga se a utolla gore ke Mojuda?
12 Esitere o ile a kgahla Hekai moo a ilego a mo swara ka botho kudu, a mo nea dikgarebe tše šupago gore di mo hlankele ntlong ya basadi. Le gona pego e re: “Nakong ye ka moka Esitere o be a kgahla bohle bao ba bego ba mmona.” (Esitere 2:9, 15) Na batho bao ba be ba tloga ba kgahlilwe ke botse feela? Aowa, go be go na le se sengwe seo se ba kgahlilego ka Esitere.
13 Ka mohlala, re bala gore: “Esitere o be a se a bolela selo ka setšhaba sa gabo goba metswalo ya gagwe, ka gobane Morodekai o be a mo laetše gore a se bolele selo ka bona.” (Esitere 2:10) Morodekai o be a laetše Esitere gore a se botše batho gore ke Mojuda; ka gobane o be a tseba gore batho ba gabo ba be ba kgethollwa ke batho ba ka bogošing bja Peresia. O be a thabišwa kudu ke go tseba gore ga bjale, gaešita le ge a be a sa bone Esitere, o be a sa dutše a le bohlale e bile a ekwa.
14. Bafsa ba ka ekiša bjang mohlala wa Esitere lehono?
14 Lehono bafsa le bona ba ka thabiša batswadi ba bona le bahlokomedi ba bona. Ge batswadi ba bona ba sa ba bone
15, 16. (a) Ke’ng seo se ilego sa dira gore Esitere a ratwe ke kgoši? (b) Ke ka baka la’ng go ka ba go bile thata gore Esitere a tlwaelane le diphetogo tša bophelong bja gagwe?
15 Ge go fihla nako ya gore Esitere a išwe go kgoši, go ile gwa thwe a ikgethele dilo le ge e le dife tšeo a bego a nagana gore a ka di nyaka, mohlomongwe gore a ipotsefatše le go feta. Lega go le bjalo, ka boikokobetšo o ile a kgopela feela se Hekai a mo laetšego sona. (Esitere 2:15) Mohlomongwe o ile a lemoga gore ga se bobotse feela bjoo bo ka kgahlago kgoši; o be a tseba gore moya wa boipoetšo le wa boikokobetšo o be o se wa ata ka lapeng leo. Na o be a nepile?
16 Pego e araba ka gore: “Kgoši ya rata Esitere go feta basadi ba bangwe ka moka, moo a ilego a hwetša kgaugelo le botho pele ga yona go feta dikgarebe tše dingwe ka moka. E ile ya mo rweša tuku ya ka bogošing hlogong ya gagwe ke moka ya mo dira mohumagadi legatong la Wasithi.” (Esitere 2:17) Ngwanenyana yo yo a ikokobeditšego wa Mojuda o swanetše go ba a ile a thatafalelwa ke go tlwaelana le phetogo ye bophelong bja gagwe
17. (a) Esitere o ile a dula a ekwa tatagwe wa mogodiši bjang? (b) Ke ka baka la’ng mohlala wa Esitere e le wa bohlokwa go rena lehono?
17 Esitere o ile a dula a ekwa tatagwe wa mogodiši, e lego Morodekai. O ile a dira gore tswalano ya gagwe le Bajuda e dule e sa tsebje. Go feta moo, ge Morodekai a be a utolla maanomabe ao a bego a rerilwe a go bolaya Ahasiwerosi, Esitere ka go bontšha go kwa o ile a lemoša kgoši gomme leano leo la folotša. (Esitere 2:20-23) Le gona o ile a bontšha tumelo go Modimo wa gagwe ka go bontšha moya wa boikokobetšo le wa go kwa. Ruri mohlala wa Esitere o bohlokwa lehono ka ge batho ba bantši ba sa bone go kwa go le bohlokwa, go e na le moo go se kwe le borabele di atile kudu! Eupša batho bao ba nago le tumelo ya kgonthe ba tšeela go kwa godimo, go swana le Esitere.
Tumelo ya Esitere e a Lekwa
18. (a) Ke ka baka la’ng Morodekai a ile a gana go khunamela Hamani? (Bona le mongwalo wa tlase.) (b) Banna le basadi ba tumelo ba ekiša mohlala wa Morodekai bjang lehono?
18 Monna yo a bitšwago Hamani o ile a newa maemo a phagamego kgorong ya Ahasiwerosi. Kgoši e ile ya dira Hamani tonakgolo, ya mo dira moeletši wa yona yo mogolo le go mmea maemong a bobedi a bolaodi mmušong. Kgoši e ile ya ba ya laela gore bohle bao ba bonago mohlankedi yo ba swanetše go mo khunamela. (Esitere 3:1-4) Molao woo o ile wa bea Morodekai bothateng. O be a nyaka go kwa kgoši eupša e sego ge e ba seo se be se tla dira gore a se hlomphe Modimo. Hamani e be e le Moagaga. Go bonagala seo se bolela gore e be e le setlogolo sa Agaga, kgoši ya Moamaleke yeo e ilego ya bolawa ke Samuele moporofeta wa Modimo. (1 Sam. 15:33) Baamaleke ba be ba le kgopo kudu moo e lego gore ba be ba itirile manaba a Jehofa le Baisiraele. Setšhaba sa Baamaleke se be se ahlotšwe ke Modimo. * (Doit. 25:19) Mojuda yo a botegago o be a ka khunamela bjang Moamaleke? Morodekai o be a ka se ke. O ile a gana go mo khunamela. Go fihla le lehono, banna le basadi ba tumelo ba ile ba bea maphelo a bona kotsing e le gore ba kgomarele molao wo wa motheo: “Modimo ke mmuši yo re swanetšego go mo kwa go e na le go kwa batho.”
19. Hamani o be a nyaka go dira’ng gomme o ile a tutuetša kgoši bjang?
19 Hamani o be a galefile. Eupša o be a sa nyake go hwetša tsela ya go bolaya Morodekai feela. O be a nyaka le go fediša batho ba gabo Morodekai ka moka! Hamani o ile a bolela le kgoši, a bolela Bajuda gampe. A sa bolele gore ke bomang, o ile a bontšha gore ke batho ba sego bohlokwa, setšhaba “seo se gašanego gare ga merafo.” Se sebe le go feta ke gore o ile a re ba be ba sa kwe melao ya kgoši; ka go re’alo, e be e le marabele a kotsi. O ile a šišinya gore o tla nea kgoši tšhelete e ntši kudu gore a lefe ditshenyagalelo tša go bolaya Bajuda ka moka mmušong. * Kgoši Ahasiwerosi o ile a nea Hamani palamonwana ya gagwe gore a tiišetše taelo le ge e le efe yeo a bego a e nagana.
20, 21. (a) Tsebišo ya Hamani e ile ya kgoma bjang Bajuda ka moka ba Mmušong wa Peresia go akaretša le Morodekai? (b) Morodekai o ile a lopa Esitere go dira’ng?
20 Go se go ye kae ke ge baromiwa ba kitima ba nametše dipere ba eya dikarolong ka moka tša mmušo wo o mogolo, ba iša kahlolo ya go bolaya Bajuda. Akanya kamoo tsebišo yeo e ilego ya ba kgoma ka gona ge e be e fihla Jerusalema yeo e bego e le kgole, moo mašaledi a Bajuda ao a bego a boile bothopša Babilona a bego a katana le go tsošološa motse wo o bego o sa dutše o se na morako wa go o šireletša. Ge Morodekai a be a ekwa ditaba tše tše di tšhošago, mohlomongwe o ile a nagana ka bona le ka bagwera ba gagwe gotee le meloko ya gabo kua Shushani. A nyamile, o ile a gagola diaparo tša gagwe, a apara mokotla a itšhela ka molora hlogong gomme a lla ka go hlaboša a le gare ga motse. Lega go le bjalo, Hamani o be a dutše le kgoši ba enwa, a sa tshwenywe ke manyami ao a bego a a baketše Bajuda le bagwera ba bona kua Shushani.
21 Morodekai o be a tseba gore o swanetše go tšea kgato. Eupša o be a tla dira’ng? Esitere o ile a kwa ka manyami a gagwe gomme a mo romela diaparo, eupša Morodekai o ile a gana go homotšega. Mohlomongwe e be e le kgale a ipotšiša gore go tlile bjang gore Modimo wa gagwe, Jehofa, a dumelele gore a amogwe Esitere yo a rategago gomme a dirwe mohumagadi wa mmuši wa moheitene. Ga bjale go be go bonagala lebaka leo le tšwelela. Morodekai o ile a romela mohumagadi molaetša, a lopa Esitere gore a ba lopele go kgoši, a emele “setšhaba sa gabo.”
22. Ke ka baka la’ng Esitere a be a tšhaba go tšwelela pele ga monna wa gagwe yo e lego kgoši? (Bona le mongwalo wa tlase.)
22 Esitere o swanetše go ba a ile a tshwenyega kudu ge a ekwa ditaba tšeo. O be a le tekong e kgolo kudu ya tumelo. O be a tšhogile, ka ge seo se ile sa bonagala gabotse ge a be a araba Morodekai. O ile a gopotša Morodekai ka molao wa kgoši. Ge motho a be a ka tšwelela pele ga kgoši a se a bitšwa, o be a ahlolelwa lehu. Motho yoo o be a ka phologa ge feela kgoši e be e ka mo šupa ka molamo wa gauta. Na Esitere o be a na le lebaka le ge e le lefe la go letela kgaugelo yeo, kudukudu ka baka la seo se wetšego Wasithi ge a be a gana go kwa taelo ya kgoši ya gore a itšweletše pele ga yona? O ile a botša Morodekai gore kgoši e be e tšere matšatši a 30 e se ya mmitša gore a tlo e bona! Go se bitšwe moo go ile gwa dira gore a ipotšiše ge e ba a be a se sa ratwa ke kgoši. *
23. (a) Morodekai o ile a matlafatša tumelo ya Esitere ka mantšu afe? (b) Ke ka baka la’ng re swanetše go ekiša mohlala wa Morodekai?
23 Morodekai o ile a fetola ka go tia gore a matlafatše tumelo ya Esitere. O ile a mo kgonthišetša gore ge a be a ka palelwa ke go tšea kgato, phološo ya Bajuda e be e tla tšwa mothopong o mongwe. Eupša o be a ka letela bjang gore a phologe ge tlaišo e be e šetše e thomile? Morodekai mo o ile a bontšha tumelo e tseneletšego go Jehofa, yoo le ka mohla a bego a ka se dumelele setšhaba sa Gagwe se fedišwa gomme dikholofetšo tša Gagwe tša se phethagale. (Josh. 23:14) Ke moka Morodekai o ile a botšiša Esitere gore: “Go tseba mang gore e be e le wona morero wa gore o fihlelele tlhompho ya bogošing?” (Esitere 4:12-14) Na ga se ra swanela go ekiša Morodekai? O be a botile Modimo wa gagwe, Jehofa, ka mo go feletšego. Na le rena re a mmota?
Tumelo ya Esitere e be e le Matla go Feta go Boifa Lehu
24. Esitere o ile a bontšha bjang tumelo le sebete?
24 Go be go fihlile nako ya gore Esitere a dire phetho. O ile a kgopela Morodekai gore a botše magagabo gore le ona a ikone dijo ka matšatši a mararo, gomme a phetha molaetša wa gagwe ka mantšu a bonolo ao a bontšhago tumelo le sebete ao a ilego a dula a gopolwa go fihla le lehono, a rego: “Ge e ba ke swanetše go hwa, gona ke tla hwa.” (Esitere 4:15-17) O swanetše go ba a ile a rapela ka mo go tseneletšego matšatšing ao a mararo go feta kamoo a bego a kile a rapela ka gona bophelong bja gagwe. Lega go le bjalo, mafelelong nako e ile ya fihla. O ile a apara diaparo tša gagwe tše dibotse kudu tša ka bogošing gomme a dira sohle seo a ka se kgonago gore a kgahliše kgoši. Ke moka o ile a ya go kgoši.
25. Hlalosa seo se diragetšego ge Esitere a be a tšwelela pele ga monna wa gagwe.
25 Go etša ge go hlalositšwe mathomong a kgaolo ye, Esitere o ile a ya kgorong ya kgoši. Re ka akanya feela ka dikgopolo tša go tshwenyega le dithapelo tšeo di sa kgaotšego tšeo di bego di le monaganong le pelong ya gagwe. O ile a tsena lapeng, moo a bego a kgona go bona Ahasiwerosi a le sedulong sa gagwe sa bogoši. Mohlomongwe o ile a leka go bala ponagalo ya sefahlego sa gagwe
26. Ke ka baka la’ng go nyakega gore Bakriste ba therešo ba be le sebete sa go swana le sa Esitere gomme ke ka baka la’ng a e be e le mathomomayo a mošomo wa gagwe?
26 Kgoši e be e tlo theetša Esitere. O be a emetše Modimo wa gagwe le batho ba gabo, gomme a dula e le mohlala o mobotse wa tumelo go bahlanka ba Modimo ka moka. Bakriste ba therešo lehono ba tšeela godimo mehlala e bjalo. Jesu o itše balatedi ba gagwe ba therešo ba tla tsebja ka lerato la bona la boikgafo. (Bala Johane 13:34, 35.) Gantši go bontšha lerato la mohuta wo go nyaka gore motho a be le sebete sa go swana le sa Esitere. Le ge a be a emetše batho ba Modimo letšatšing leo, a e be e fo ba mathomomayo. O be a tla kgodiša kgoši bjang gore moeletši wa gagwe yo a rategago e lego Hamani, e be e le mologamaanomabe yo kgopo? O be a tla thuša bjang go phološa setšhaba sa gabo? Re tla ahlaahla dipotšišo tše kgaolong e latelago.
^ par. 2 Gantši go naganwa gore Ahasiwerosi e be e le Xerxes wa Pele, yo a bušitšego Mmušong wa Peresia mathomong a lekgolo la bohlano la nywaga B.C.E.
^ par. 9 Bona lepokisi leo le rego: “Dipotšišo Mabapi le Esitere,” leo le lego go Kgaolo 16.
^ par. 18 Hamani a ka no ba a be a le gare ga Baamaleke ba mafelelo, ka ge “mašaledi” a bona a be a fedišitšwe morago kua mehleng ya Kgoši Hesekia.
^ par. 19 Hamani o ile a ntšha ditalente tša silifera tše 10 000, tšeo lehono di lekanago le diranta tše dimilione tše makgolo. Ge e ba Ahasiwerosi e be e le Xerxes wa Pele, tšhelete yeo Hamani a bego a mo holofetša yona e ka no ba e ile ya ipiletša go yena. Xerxes o be a nyaka tšhelete e ntši go phethagatša ntwa yeo e lego kgale a e letetše ya go lwa le Bagerika eupša e ilego ya feleletša ka masetlapelo.
^ par. 22 Xerxes wa Pele o be a tsebja ka go ba yo a sa tsepamago maikwelong e bile a le bogale. Radihistori wa Mogerika Herodotus o ile a ngwala mehlala e mengwe ya ntweng ya Xerxes kgahlanong le Gerika. Kgoši e ile ya laela gore go kgomaganywe dikepe gore go dirwe leporogo la go phatša noka ya Hellespont. Ge ledimo le senya leporogo leo, Xerxes o ile a laela gore boradientšineare ba kgaolwe dihlogo a ba a dira gore banna ba gagwe ba dire eka ba otla Hellespont ka go itia meetse ge thogako e balelwa godimo. Lesolong lona leo, ge monna yo mongwe wa mohumi a be a kgopela gore morwa wa gagwe a se tsenywe mašoleng, Xerxes o ile a dira gore morwa yoo a ripše ka bogare gomme mmele wa gagwe wa fegwa gore e be temošo.


text:
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Ke mang yo ge e le gabotse a bušago lefase le?
Batho ba bantši ba dumela gore Modimo wa therešo ke mmuši wa lefase le. Eupša ge e ba go be go le bjalo, na nkabe lefase le tletše tlaišego gakaakaa? (Doiteronomio 32:4, 5) Go ya ka Beibele, lefase le ka tlase ga taolo ya motho yo kgopo.
Go tlile bjang gore motho yo kgopo a hwetše matla a go laola batho bohle? Mathomong a histori ya motho, morongwa yo mongwe o ile a rabela kgahlanong le Modimo gomme a hlohleletša batho ba babedi ba pele gore le bona ba rabele. (Genesi 3:1-6) Batho bao ba ile ba kgetha go kwa morongwa yoo wa lerabele e lego Sathane, ka go re’alo ba mo dira mmuši wa bona. Modimo Ramatlaohle ke yena feela yo a swanelegago go ba Mmuši, eupša o nyaka gore batho ba kgethe pušo ya gagwe e le ka ge ba mo rata. (Doiteronomio 6:6; 30:16, 19) Ka manyami, batho ba bantši ba forilwe gore ba dire kgetho e mpe e swanago le yeo e dirilwego ke batho ba babedi ba pele.
Ke mang yo a tlago go rarolla mathata a batho?
Na Modimo o tla dumelela Sathane gore a tšwele pele ka pušo ya gagwe e kgopo? Aowa! Modimo o tla diriša Jesu go dirolla bokgopo bjo Sathane a bo dirilego.
Jesu a neilwe matla ke Modimo, o tla fediša Sathane. (Baroma 16:20) Ke moka, Modimo o tla buša batho gomme a ba bušetša bophelong bja lethabo le khutšo bjoo a bego a bo rerile mathomong.
Ithute ka mo go oketšegilego
Morero wa Modimo ka Lefase ke Ofe?
Na morero wa Modimo ka lefase o tla ka wa phethagala? Ge e ba go le bjalo o tla phethagala neng?


text:
JUNE 1, 2015
RUSSIA
Phetho ya Bohlokwa e Letetšwego ka Phagahlo ya Molato wa Bosenyi
Dihlatse tša Jehofa tše 16 di sekišwa la bobedi Taganrog nageng ya Russia, e lego tsheko yeo e swerego kgwedi ya bohlano mola e thomago ka February 2015. Dihlatse tša Jehofa di lebane le go lefišwa difaene tše boima gaešita le go ya kgolegong ka baka la tumelo ya tšona.
Tsheko ya tšona e thomile ka di-13 May 2013, ka morago ga go pharwa ka molato wa bosenyi wa gore mediro ya bodumedi bja Dihlatse e bontšha go fišegela bodumedi ka mo go fošagetšego. Kgoro e ile ya faena Dihlatse tše šupa le go nea tše nne tša tšona kotlo ya mengwaga e metelele kgolegong, eupša moahlodi o ile a phumola dikotlo tšeo. Ka di-12 December 2014, kgoro ya tsheko ya boipiletšo e ile ya laela gore molato woo o sekwe lefsa ka kgopelo ya motšhotšhisi. Dihlatse tša Jehofa di letetše go kwa kahlolo e mpsha mafelelong a kgwedi ya June.


text:
Kgaolo 91: Jesu o Ruta Thabeng
BONA Jesu mo o dutše fase. O be a ruta batho ba ka moka thabeng yeo e lego Galilea. Batho ba ba dutšego kgauswiuswi le yena ke barutiwa ba gagwe. O be a kgethile ba 12 ba bona gore e be baapostola. Baapostola e be e le barutiwa ba Jesu ba kgethegilego. Na o tseba maina a bona?
E be e le Simone Petro le Andrea ngwanabo. Ba bangwe e be e le Jakobo le Johane bao le bona e bego e le bana ba motho. Moapostola yo mongwe le yena o be a bitšwa Jakobo gomme yo mongwe gape le yena a bitšwa Simone. Baapostola ba bangwe ba babedi ba be ba na le leina la go swana la Judase. Yo mongwe e be e le Judase Isikariote gomme yo mongwe e le Judase yo a bego a bile a bitšwa Thadeo. Ke moka go be go na le Filipi le Nathaniele (yo a bego a bile a bitšwa Baratholomeo), gotee le Mateo le Thomase.
Ge Jesu a boile Samaria, o ile a thoma go ruta ka lekga la pele gore: Mmušo wa magodimo o batametše.” Na o a tseba gore mmušo woo ke eng? Ke mmušo wa kgonthe wa Modimo. Jesu ke kgoši ya wona. O tla buša a le legodimong gomme a tliše khutšo mo lefaseng. Mmušo wa Modimo o tla dira gore lefase ka moka e be paradeise e botse.
Jesu mo o be a ruta batho ka mmušo woo. O itše: ‘Le swanetše go rapela ka tsela ye: “Tatago rena wa magodimong, leina la gago a le retwe. Mmušo wa gago a o tle. Thato ya gago a e direge mo lefaseng go etša ge e direga legodimong.”’ Batho ba bantši ba bitša thapelo ye gore ke ‘Thapelo ya Morena.’ Ba bangwe ba e bitša ‘Tata Wešo.’ Na o ka bolela thapelo ye ka moka?
Le gona Jesu o be a ruta batho ba kamoo ba bego ba swanetše go swarana ka gona. O itše: ‘Dirang ba bangwe seo le nyakago ba le dira sona.’ Na ga o rate ge batho ba bangwe ba go swara gabotse? Ka gona, Jesu o re re swanetše go swara batho ba bangwe gabotse. Na e ka se be mo go kgahlišago lefaseng la paradeise ge batho ka moka ba tla be ba dira se?
Mateo dikgaolo 5 go ya go 7; 10:1-4.
Dipotšišo
- Jesu o ruta a le kae mo seswantšhong, gomme ke bomang bao ba dutšego kgauswiuswi le yena?
- Maina a baapostola ba 12 ke afe?
- Mmušo woo Jesu a bego a ruta ka wona ke eng?
- Ke’ng seo Jesu a ilego a ruta batho gore ba se rapelele?
- Jesu o itše’ng mabapi le kamoo batho ba swanetšego go swarana ka gona?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Mateo 5:1-12.
Re ka bontšha ka ditsela dife gore re lemoga go nyaka ga rena dilo tša moya? (Mat. 5:3; Baroma 10:13-15; 1 Tim. 4:13, 15, 16)
- Bala Mateo 5:21-26.
Mateo 5:23, 24 e gatelela bjang gore tswalano ya rena le bana babo rena e kgoma tswalano ya rena le Jehofa? (Mat. 6:14, 15; Ps. 133:1; Bakol. 3:13; 1 Joh. 4:20)
- Bala Mateo 6:1-8.
Ke mekgwa efe e mengwe ya go itira baloki yeo Bakriste ba swanetšego go e phema? (Luka 18:11, 12; 1 Bakor. 4:6, 7; 2 Bakor. 9:7)
- Bala Mateo 6:25-34.
Jesu o rutile eng mabapi le go nyakega ga gore re kgodišege gore Jehofa o tla re hlokomela? (Ek. 16:4; Ps. 37:25; Bafil. 4:6)
- Bala Mateo 7:1-11.
Papišo e kwagalago gabotse yeo e lego go Mateo 7:5 e re ruta eng? (Die. 26:12; Baroma 2:1; 14:10; Jak. 4:11, 12)
Ithute ka mo go oketšegilego
Thuto e Tumilego ya Thabeng
Hwetša tlhaloso ya dintlha tša motheo thutong ya Jesu.
Bophelo bjo bo Nago le Morero—Jesu o Bontšha Tsela
Diphihlelo tšeo di diregilego e le ka kgonthe di bontšha kamoo go diriša mantšu a Jesu a tšwago Thutong ya Thabeng go ka thušago go ba le bophelo bjo bo nago le morero.


text:
Leina la Modimo le Tsebatšwa ka Seswahili
“Seswahili.” Leleme leo le dira gore batho ba bantši ba bone Afrika ka leihlo la kgopolo le diphoofolo tša naga tšeo di ralalago mafulong a serapa se segolo sa diphoofolo sa Serengeti. Lega go le bjalo, go ka bolelwa mo gontši ka Seswahili le batho bao ba se bolelago.
SESWAHILI ke leleme leo le bolelwago ke batho ba e ka bago ba dimilione tše 100 bonyenyane dinageng tše e ka bago tše 12 tšeo di ikadilego bogareng le bohlabela bja Afrika. * Ke leleme la setšhaba goba la semmušo dinageng tše mmalwa, tše bjalo ka Kenya, Tanzania le Uganda. Dinageng tšeo di di dikologilego, ke leleme leo batho ba le bolelago, leo le dirago gore batho bao ba tšwago dileteng tšeo di sa swanego ba gwebišane le go boledišana gabonolo.
Seswahili se kgathile tema e bohlokwa kudu go kopanya batho ba Afrika Bohlabela. Ka mohlala, kua Tanzania e nnoši go na le bonyenyane mebolelo e mengwe e 114. Akanya o sepela monabo wa dikhilomithara tše 40 go ya go tše 80 feela go tloga legaeng la gago gomme o kopana le batho bao ba bolelago leleme leo le fapanego ka mo go feletšego le la gago! Le gona mabakeng a mangwe batho ka moka bao ba bolelago leleme le itšego ba dula metsaneng e sego kae feela. O be o tla boledišana le bona bjang? Go bonolo go kwešiša lebaka leo ka lona e lego mo go holago ge batho ka moka ba bolela leleme letee.
Histori ya Seswahili
Go dumelwa gore Seswahili se be se dutše se bolelwa go tloga mo e ka bago lekgolong la lesome la nywaga. E bile leleme leo le ngwalwago lekgolong la bo-16 la nywaga. Bao ba ithutago go bolela Seswahili go se go ye kae ba lemoga gore mantšu a mantši a swana le a Searaba. Ge e le gabotse, tekanyo ya bonyenyane 20 lekgolong ya mantšu a Seswahili a tšwa lelemeng la Searaba, mola bogolo bja ao a šetšego a etšwa malemeng a Afrika. Ka gona, ga go makatše ge go tšere nywaga e makgolo a mmalwa Seswahili se ngwalwa ka ditlhaka tša Searaba.
Lehono, Seswahili se ngwalwa ka ditlhaka tša Seroma. Go diregile’ng? Ke ka baka la’ng go bile le phetogo? Bakeng sa go hwetša karabo, re swanetše go boela morago bogareng bja lekgolo la bo-19 la nywaga ge baromiwa ba pele ba Yuropa ba be ba fihla Afrika Bohlabela, ba ikemišeditše go botša badudi ba setlogo molaetša wa Beibele.
Lentšu la Modimo le Fihla Afrika
Ka 1499, nakong ya leeto leo le tumilego la Vasco da Gama ntlheng ya ka borwa ya Afrika, baromiwa ba Mapotokisi ba ile ba tliša Bokatholika Afrika Bohlabela ka go aga lefelo la baromiwa kua Zanzibar. Lega go le bjalo, lebakeng la nywaga e 200, baganetši ba lefelong leo ba ile ba raka Mapotokisi gotee le seo go thwego ke Bokriste seleteng seo.
Go be go tla tšea nywaga e mengwe e 150 pele Lentšu la Modimo le ka boela gape Afrika Bohlabela. Lebakeng le le ile la išwa moo ke moromiwa wa Mojeremane, Johann Ludwig Krapf. Ge a fihla Mombasa, Kenya, ka 1844, bodumedi bjo bo atilego lebopong la Afrika Bohlabela e be e le Bomoseleme, mola batho ba bantši bao ba dulago nageng ba be ba kgomaretše ditumelo tša bona tša setšo le tša bophoofolo. Krapf o be a dumela gore Beibele e swanetše go hwetšwa ke batho ka moka.
Krapf ga se a ka a senya nako le ge e le efe gore a thome go ithuta Seswahili. Ka June 1844, ka moragonyana ga ge a fihlile moo, o ile a thoma modiro o thata wa go fetolela Beibele. Ka manyami, kgweding e latelago, o ile a lahlegelwa o šoro—a hwelwa ke mosadi yo a bego a na le nywaga e mebedi a nyalane le yena, ke moka gwa latela lehu la morwedi wa bona wa lesea ka morago ga matšatši a sego kae feela. Le ge go sa belaetše gore o be a nyamišitšwe ke se, o ile a tšwela pele ka modiro o bohlokwa wa go fetolela Beibele. Ka 1847, go ile gwa gatišwa dikgaolo tše tharo tša mathomo tša puku ya Genesi gomme ya ba sengwalwa sa pele seo se gatišitšwego sa Seswahili.
Krapf e bile wa mathomo wa go diriša ditlhaka tša Seroma go e na le go diriša ditlhaka tše di tlwaelegilego tša Searaba tša go ngwala Seswahili. A mangwe a mabaka ao a a neilego bakeng sa go tlogela go ngwala ka ditlhaka tša Searaba e be e le gore “ditlhaka tša Searaba di be di tla thatafalela batho ba Yuropa,” bao ka morago ba bego ba tla ithuta leleme leo le gore “ditlhaka tša Seroma di be di tla nolofaletša ‘Badudi ba Setlogo go ithuta maleme a Yuropa.’” Ba bangwe ba ile ba tšwela pele ba diriša ditlhaka tša Searaba ka nywaga e mentši; go ile gwa gatišwa dikarolo tše itšego tša Beibele ka tšona. Lega go le bjalo, go diriša ditlhaka tša Seroma go tloga go nolofaleditše ba bantši go ithuta Seswahili. Ga go pelaelo gore baromiwa ba bantši gotee le barutwana ba bantši bao ba ithutago Seswahili ba thabile kudu gore phetogo ye e ile ya dirwa.
Go oketša tabeng ya gore Krapf ke wa mathomo wa go fetolela Lentšu la Modimo ka Seswahili, o ile a theela bafetoledi ba ka morago motheo. O ile a tšweletša puku ya mathomo ya popopolelo ya Seswahili gotee le pukuntšu ya leleme leo.
Leina la Modimo ka Seswahili
Kgatišong ya pele ya dikgaolo tše tharo tša mathomo tša puku ya Genesi, leina la Modimo le ile la fo fetolelwa e le “Modimo Ramatlaohle.” Lega go le bjalo, go ya bofelong bja lekgolo la bo-19 la nywaga, go ile gwa goroga banna ba bangwe ba mmalwa Afrika Bohlabela bao ba ilego ba tšwela pele ka modiro wa go fetolela Beibele ka moka ka Seswahili. Gare ga bona e be e le Johann Rebmann, William Taylor, Harry Binns, Edward Steere, Francis Hodgson le Arthur Madan.
Selo seo se lemogwago go tše dingwe tša dikgatišo tšeo tša pele e be e le go ba ga tšona le leina la Modimo, e sego mafelong a sego kae feela eupša Mangwalong ka moka a Seheberu! Bao ba bego ba fetolela ba le Zanzibar ba be ba fetolela leina la Modimo e le “Yahuwa,” mola bao ba bego ba le Mombasa ba be ba le fetolela e le “Jehova.”
Ka 1895 go be go šetše go na le Beibele e feletšego ya Seswahili. Nywagasomeng e latetšego, go ile gwa tšweletšwa diphetolelo tše dingwe tše mmalwa, gaešita le ge tše dingwe tša tšona di se tša ka tša abja kudu. Nywageng ya mathomong ya lekgolong la bo-20 la nywaga, go ile gwa dirwa boiteko bjo bogolo tabeng ya go dira gore Seswahili se swane Afrika Bohlabela. Se se ile sa lebiša go tšweletšweng ga phetolelo ya Beibele ya Swahili Union Version ka 1952, yeo e lego phetolelo yeo e abilwego kudu. Se gape se ile sa feleletša ka gore “Yehova” e be yona phetolelo ya leina la Modimo yeo e amogelwago ke bohle ka Seswahili.
Se se nyamišago ke gore ge go kgaotšwa go gatiša diphetolelo tšeo, leina la Modimo le ile la thoma go hwelela le tšona. Tše dingwe tša diphetolelo tše difsa di le tlošitše ka mo go feletšego, mola tše dingwe di le tlogetše mafelong a sego kae. Ka mohlala, phetolelong ya Union Version, leina la Modimo le be le tšwelela ka makga a 15 gomme kgatišong ya yona e boeleditšwego ya 2006, leina leo le tšwelela ka makga a 11 feela. *
Gaešita le ge phetolelo yeo e ntšhitše leina la Modimo mo e nyakilego go ba lefelong le lengwe le le lengwe moo le tšwelelago gona, fela e na le karolo e itšego e bohlokwa. Matlakaleng a yona a mathomong go ngwadilwe ka mo go bonagalago mantšu a kwagalago a gore leina la Modimo ke Jehofa. Se se thušitše kudu bao ba tsomago therešo gore ba ithute leina la Tatago rena wa legodimong dikoping tša bona tša Beibele.
Lega go le bjalo, histori ga e felele mo. Ka 1996 go ile gwa lokollwa Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Mangwalo a Bakriste a Segerika ka Seswahili. Ye ke phetolelo ya pele ya Seswahili ya go bušetša leina la Jehofa mafelong a lona a 237 go tloga go Mateo go fihla go Kutollo. Seo se ile sa latelwa ke go lokollwa ga Beibele e feletšego ka 2003, e lego Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Mangwalo a Makgethwa ka Seswahili. Go fihla ga bjale, ka kakaretšo go gatišitšwe dikopi tše e ka bago tše 900 000 tša Seswahili.
Leina la Modimo ga le sa fihlilwe ka direto tše itšego goba ka go ngwala tlhaloso e itšego ka lona ketapeleng. Ga bjale, ge batho ba dipelo tše di botegago ba bula Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Seswahili, ba batamela kgauswi le Jehofa nako le nako ge ba bala mafelong a fetago a 7 000 ao leina la gagwe le tšwelelago go ona.
Phetolelong ye gape go ile gwa katanelwa go diriša Seswahili se se kwešišegago gabonolo sa mehleng yeno seo se kwešišwago ke batho ka moka bao ba bolelago Seswahili Afrika Bohlabela. Go oketša moo, go tlošitšwe diphošo tše dintši tša Mangwalo tšeo di bego di šwahletše diphetolelong tše dintši. Ka baka leo, mmadi a ka kgodišega gore o bala “mantšu a nepagetšego a therešo” ka ge a buduletšwe ke Mmopi wa rena, Jehofa Modimo.—Mmoledi 12:10.
Ba bantši ba bontšhitše go leboga ga bona Phetolelo ya Lefase le Lefsa ya Seswahili. Vicent, modiredi wa nako e tletšego wa Dihlatse tša Jehofa yo a nago le nywaga a 21, o itše: “Ke ile ka thabišwa kudu ke Seswahili se bonolo seo se lego ka go Phetolelo ya Lefase le Lefsa le go thabišwa ke gore e bušeditše leina la Jehofa mafelong ao le bego le tlošitšwe go ona.” Frieda, yo e lego mmago bana ba bararo, o nagana gore phetolelo ye e mo nolofaleditše go hlalosetša batho ditherešo tša Beibele.
Go thoma mathomong a wona a bobotlana, modiro wa go fetolela Lentšu la Modimo ka Seswahili o tšwetše pele ka nywaga e fetago e 150. Jesu o ile a re o ‘be a utolotše leina la Tatagwe.’ (Johane 17:6) Ga bjale, Dihlatse tša Jehofa tše fetago 76 000 tšeo di bolelago Seswahili tša bogareng le bohlabela bja Afrika di thabela go tšea karolo go tsebatšeng leina la Jehofa go bohle di diriša Phetolelo ya Lefase le Lefsa.
^ ser. 3 Seswahili se dirišwa ka dibopego tša sona tše fapafapanego dinageng tše.
^ ser. 18 Le hwetšwa go Genesi 22:14; Ekisodo 6:2-8 (ka makga a mabedi); 17:15 (e le Yahweh); Baahlodi 6:24; Psalme 68:20; 83:18; Jesaya 12:2; 26:4; 49:14 le Jeremia 16:21.
Ithute ka mo go oketšegilego
Modimo ke Mang?
Na Modimo o na le leina le gona na o na le taba le rena?


text:
July 6, 2015
UKRAINE
Dihlatse tša Jehofa di Swara Seboka se se Kgethegilego Nageng ya Ukraine Moo go Tsogilego Ntwa
LVIV, Ukraine—Ka February 14, 2015, Dihlatse tša Jehofa nageng ya Ukraine di ile tša swara seboka se se kgethegilego seo se bego se hlametšwe go kgothatša Dihlatse tše fetago 17 000 tšeo di dulago seleteng seo go tsogilego ntwa ka bohlabela bja Ukraine. Lenaneo le leo le tšerego diiri tše pedi le be le kgokagantšwe ka bidio go tloga ofising ya lekala ya Dihlatse tša Jehofa ya Lviv go ya ka bohlabela bja Ukraine gotee le dikarolong tše dingwe nageng ye. Seboka se se fihlile ka nako ka ge go ile gwa thunywa motse wo o lego ka lebopong la Mariupol ka rocket ka January 24, 2015, moo e ilego ya senya magae a mararo a Dihlatse le difolete tša tšona tše 58. Hlatse e nngwe e ile ya gobala o šoro mola e nngwe ya mengwaga e 16 e ile ya hlokofala tiragalong yeo.
Ofisi ya lekala ya Ukraine e dirišana le ofisi ya lekala ya Russia, e ile ya gatiša lenaneo la seboka se gomme la bontšhwa Dihlatse tša Belarus le tša Russia ka go kgokaganywa ka bidio. Ka baka leo, Dihlatse tše dingwe tša Belarus le Russia tše 186 258 di ile tša bogela lenaneo le go tlaleletša go tše 150 841 tša Ukraine, ke moka se sa dira gore palomoka ya bao ba bogetšego lenaneo le e fihle go 337 099.
Gustav Berki, e lego mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa nageng ya Ukraine, o hlalosa gore: “Go kwa kamoo go ilego gwa dirwa maiteko a tlhakodišo nageng ya Ukraine, go ile gwa kgothatša bao ba kgomilwego ke ntwa. E bile mo go kgothatšago kudu go kwa kamoo komiti ya tlhakodišo ya Rostov-on-Don, Russia, e ilego ya hlokomela bana babo rena bao ba tšhabetšego nageng yeo.”
Mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa nageng ya Russia, e lego Yaroslav Sivulskiy, o boletše gore: “Dihlatse tša Jehofa lefaseng ka bophara di tsebja kudu ka go ba le khutšo le go se tšee lehlakore dipolotiking. Seboka se se ile sa ba le polelo yeo e bego e bontšha seo Beibele e se bolelago ka go se tšee lehlakore dipolotiking. Polelo ye e ile ya hlalosa lebaka leo ka lona go sa šetšwe gore re Marussia, Maukraine goba badudi ba naga le ge e le efe, re sa tšeego karolo dintweng.”
Go ba go fihla ga bjale, ofisi ya lekala ya Ukraine e ile ya hloma Dikomiti tša Tlhakodišo tše 14 bakeng sa go hlokomela bao ba kgomilwego ke ntwa. Dikomiti tše di ile tša nea Dihlatsegotee le bao e sego Dihlatse ditone tše fetago tše 149 tša dijo le tše 21 tša diaparo. Dikomiti tše di ile tša rulaganya mafelo a bodulo a bahlaselwa ba fetago 7 600 le go lokiša goba go aga magae a mantši ao a bego a senyegile gotee le Diholo tša Mmušo (mafelo a borapedi a Dihlatse). Ka mohlala matšatši a mabedi ka morago ga tlhaselo, Komiti ya Tlhakodišo e ile ya kgona go rulaganya baithaopi ba 160, gore ba thome go lokiša difolete tše 34 tše di senyegilego toropong ya Mariupol.
Mna. Berki o ile a bolela gape gore ofisi ya lekala ya Ukraine e dira mo gontši modirong wo wa tlhakodišo go feta go fo nea thušo ya dilo tšeo di hlokegago. O boletše gore: “Go tlaleletša sebokeng se se kgethegilego, bahlankedi bao ba etelago diphuthego tša Dihlatse tša Jehofa ba tšwela pele go etela Dihlatse tšeo di lego mafelong a 136 ao a kgomilwego ke ntwa. Ka ge se se dirwa diphuthegong ka moka tša Dihlatse tša Jehofa lefaseng ka bophara, bagolo ba lefelong leo ba dira maiteko a magolo a go homotša le go kgothatša ka Beibele bohle bao ba ba hlokometšego.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Boditšhabatšhaba, mogala +1 718 560 5000
Belarus: Pavel Yadlouski, mogala +375 17 292 93 78
Russia: Yaroslav Sivulskiy, mogala +7 812 702 2691
Ukraine: Gustav Berki, mogala +38 032 240 9323


text:
Serurubele Seo se Bitšwago Painted Lady
—Sephiri se Utolotšwe
BANYAKIŠIŠI ba Mayuropa ke kgale ba kgahlwa ke dirurubele tša mebalabala tšeo di bitšwago painted ladies (Vanessa cardui) gomme ba ipotšiša gore go be go direga eng ka tšona bofelong bja selemo se sengwe le se sengwe. Na di fo hwa ge go thoma go tonya? Nyakišišo yeo e sa tšwago go dirwa e utolla taba e sa tlwaelegago. Dirurubele tše di tšea leeto la ngwaga le ngwaga magareng ga leboa la Yuropa le Afrika.
Banyakišiši ba kopantše dipoelo tše di tšwago go radar e raraganego le tša dipego tša gore di bonwe ke baithaopi ba dikete ba Yuropa ka moka. Dipoelo tše di utolotše gore ge selemo se fela, dirurubele tše dimilione tšeo di bitšwago painted ladies di hudugela ka borwa, gantši di fofela godimo ka dimithara tša ka godimo ga tše 500—ka baka leo ga di ke di bonwa ke batho. Dirurubele tše di emela diphefo tša maleba, tšeo di sepelago le tšona ka lebelo la tekanyo ya dikhilomithara tše 45 ka iri leetong le letelele la go ya Afrika. Leeto la tšona la go huduga la ngwaga le ngwaga ke la botelele bja dikhilomithara tše di fihlago go tše 15 000, gomme le thoma magomong a Arctic gomme la felela Afrika Bodikela ya molatšatšing. Leeto leo le nyakile le tšea gabedi la serurubele sa Amerika Leboa seo se bitšwago monarch. Leeto leo le phethwa ke meloko e latelelanago e tshela ya dirurubele tšeo di bitšwago painted ladies.
Moprofesara Jane Hill wa Yunibesithi ya York, kua Engelane, o hlalosa gore: “Serurubele seo se bitšwago Painted Lady se fo tšwela pele se fofa, se ikatiša e bile se sa eme.” Ngwaga le ngwaga, megato yeo e tloša motšhitšhi woo ka moka go tloga leboa la Yuropa go fihla Afrika le go o buša.
Richard Fox, e lego molaodi wa dinyakišišo mokgatlong wa Butterfly Conservation, o re: “Sebopiwa se senyenyane seo boima bja sona bo lego ka tlase ga grama seo bjoko bja sona bo lekanago le hlogwana ya phini gomme se sa hwetše sebaka sa go ithuta go tše dikgolo tšeo di nago le phihlelo, se tšea leeto le letelele la go hudugela kontinenteng e nngwe go ya go e nngwe.” Fox o oketša ka gore “pele go be go naganwa gore [khunkhwane ye] e be e fo išwa kua le kua ke diphefo go fihlela e bolawa ke marega a šoro a Brithania, e se na kholofelo ya go ba le meloko e latelago.” Lega go le bjalo, nyakišišo “ye e bontšhitše gore dirurubele tšeo di bitšwago Painted Ladies di tšea maeto a raraganego.”


text:
Na Beibele e re re na le Tokologo ya go Ikgethela? Na Modimo o Laola Dilo?
Karabo ya Beibele
Modimo o re hlomphile ka go re nea tokologo ya go ikgethela, e lego bokgoni bja go itirela diphetho go e na le gore a re kgethele e sa le pele seo re swanetšego go se dira. Ela hloko seo Beibele e se rutago.
Modimo o bopile batho ka seswantšho sa gagwe. (Genesi 1:26) Ka go se swane le diphoofolo tšeo gantši di laolwago ke tlhago, rena re swana le Mmopi wa rena ka gore re kgona go bontšha dika tše bjalo ka lerato le toka. Le gona ka go swana le Mmopi wa rena, re na le tokologo ya go ikgethela.
Rena re ka kgona go ikgethela bokamoso bja rena go fihla bokgoleng bjo itšego. Beibele e re kgothaletša gore re ‘kgethe bophelo ka go theetša lentšu la Modimo,’ e lego go kgetha go kwa ditaelo tša gagwe. (Doiteronomio 30:19, 20) Se se be se ka se be le morero e bile e be e tla ba taba e sehlogo ge nkabe re be re se na tokologo ya go ikgethela. Go e na le gore Modimo a re gapeletše go dira seo a se bolelago, ka borutho o re kgothaletša gore: “Ge feela le be le ka ela hloko ditaelo tša ka, gona khutšo ya lena e be e tla etša noka.”—Jesaya 48:18.
Ga go fo itiragalela gore re atlege goba re palelwe bophelong. Ge e ba re nyaka go atlega selong se itšego, re swanetše go šoma ka thata. Beibele e re: “Tšohle tšeo seatla sa gago se kgonago go di dira, di dire ka matla a gago ka moka.” (Mmoledi 9:10) E bile e re: “Maano a motho yo mafolofolo a a mo hola.”—Diema 21:5.
Tokologo ya go ikgethela ke mpho e bohlokwa yeo e tšwago go Modimo, ka gobane e dira gore re mo rate ka ‘dipelo tša rena ka moka’—re sa gapeletšwe ke motho.—Mateo 22:37.
Na Modimo ga a laole dilo ka moka?
Ke therešo gore Beibele e re ruta gore Modimo ke Ramatlaohle, gore matla a gagwe ga a lekanywe le selo. (Jobo 37:23; Jesaya 40:26) Lega go le bjalo, ga a diriše matla a gagwe go laola dilo ka moka. Ka mohlala, Beibele e re Modimo o ile a “itshwara” gore a se otle Babilona ya bogologolo, yeo e bego e le lenaba la batho ba gagwe. (Jesaya 42:14) Ka mo go swanago, le gona bjale o kgetha go kgotlelela batho bao ba dirišago gampe tokologo ya bona ya go ikgethela e le gore ba kweše ba bangwe bohloko. Eupša Modimo a ka se kgotlelele ka mo go sa felego.—Psalme 37:10, 11.
Ithute ka mo go oketšegilego
Na Nako ya Rena ya go Hwa e Rulagantšwe e sa le Pele?
Ke ka baka la’ng Beibele e bolela gore go na le “nako ya go hwa”?
Modimo o Nyaka Gore o be le Tswalano le Yena
Go thwe’ng ge e ba o dumela go Modimo eupša o ikwa o sa batamele go yena?
Na Diabolo a ka Kgona go Laola Batho?
Diabolo o tutuetša batho bjang le gona o ka phema bjang melaba ya gagwe?


text:
Madireng a Lefase
Switzerland
Nyakišišo yeo e dirilwego Switzerland e re go na le kgonagalo e kgolo kudu ya 14 lekgolong ya gore motho yo a nago le nywaga ya ka godimo ga e 60 a hwe ka letšatši la gagwe la matswalo go e na le ka matšatši a mangwe. Ka letšatši la matswalo, ka kakaretšo batho ba hlaselwa ke bolwetši bjo bo bolayago bja pelo gantši go fihla go 18 lekgolong, palo ya basadi bao ba hwago lehlakore e oketšega ka 21 lekgolong mola palo ya banna bao ba ipolayago e oketšega ka 35 lekgolong. Borathutamahlale ba akanya gore kgateletšego le bjala ke tšona di bakago koketšego ya batho bao ba ipolayago go akaretša le dikotsi. Lega go le bjalo, ditsebi tše dingwe di ganana le nyakišišo ye, di dumela gore palo e oketšegago ya batho bao ba belegwago ka letšatši le le swanago le go hwa ka letšatši le le swanago e swanetše go ba e le phošo ya motho.
Isiraele
Gantši batho bao ba bego ba biletšwa go tlo hlahlobelwa mošomo e be e le banna ba go bogega ge ba kgomareditše senepe sa bona lengwalong la ditshwanelego tša mošomo; basadi ba babotse ba be ba bitšwa ka sewelo. Ka baka la’ng? Banyakišiši ba kua Isiraele ba nagana gore se se ka ba se bakwa ke mafapha a go hlokomela bašomi—ao a neilwego matla a go kgetha yo a tlago go mo hlahlobela mošomo—ao a tletšego ka basadi. Makasine wa The Economist o re tlhaloso “e nyamišago ke gore lehufa leo e lego kgale le le gona le dirile gore basadi ba kgethollane go ya ka gore yo mobotse ke mang.”
United States
Bailantwa ba bararo—moitlami wa nywaga e 82 wa mosadi le ba babedi ba banna ba nywaga e 63 le 57—ba sa tšwa go šwahlela meago e hlapeditšwego ya Oak Ridge, kua Tennessee, moo go nago le didirišwa tša nuclear tša boima bja ditone tše 100 gomme go o mongwe wa meago yeo ba ngwala ka pente meano ya go bontšha gore ba kgahlanong le ntwa. Mongwaledi wa Lefelo la go Fehla Phišo e lego Steven Chu o hlalositše gore go phuhlama ga maemo a tšhireletšego lefelong leo “le bego le lebelelwa e le le lengwe la mafelo a šireletšegilego kudu lefaseng” go be “go hlobaetša kudu.”
Australia
Kgoro e phagamego kudu ya tsheko nageng ye e nyaka gore dikhamphani tša motšoko di tloše mebala le maina ao a hlaolago diphuthelwana tša motšoko. Ga bjale, metšoko ka moka e swanetše go rekišwa e le ka gare ga diphuthelwana tša mmala o tšwafišago wa botsotho bjo bo nopeletšego tšeo di nago le diswantšho tše di bontšhago gore go kgoga go kotsi.


text:
THUTO 27
Re ka Holwa Bjang ke Bokgobapuku bja Holong ya Mmušo?
Na o ka rata go dira nyakišišo e itšego bakeng sa go godiša tsebo ya gago ya Beibele? Na o nyaka go tseba ka lengwalo le itšego goba motho yo a itšego, goba selo se itšego seo go bolelwago ka sona ka Beibeleng? Goba na o kile wa ipotšiša ge e ba Lentšu la Modimo le ka go thuša ka selo seo o tshwenyegilego ka sona? Gona eya bokgobapukung bja Holong ya Mmušo.
Bo na le didirišwa tše holago tša go dira nyakišišo. Go ka direga gore ga o na dikgatišo ka moka tšeo di theilwego Beibeleng tša Dihlatse tša Jehofa tšeo di lego gona ka leleme la geno. Eupša bokgobapuku bja Holong ya Mmušo bo na le dikgatišo tše dintši tša morago bjale. Gape bo ka ba bo ena le diphetolelo tše di sa swanego tša Beibele, pukuntšu e botse le dipuku tše dingwe tše thušago tša ditšhupetšo. O lokologile go ka diriša bokgobapuku bjoo pele le ka morago ga diboka. Ge e ba go ena le khomphutha, e ka ba e ena le Watchtower Library. Yona ke lenaneo la khomphutha leo le nago le dikgatišo tše dintši kudu leo go lego bonolo go dira nyakišišo ka lona ka go tsenya lefoko, lentšu goba temana.
Bo hola barutwana bao ba ngwadišitšego Sekolong sa Bodiredi sa Pušo ya Modimo. Ge e ba o ngwadišitše sekolong, o ka diriša bokgobapuku bja Holong ya Mmušo ka mo go holago ge o lokišetša dipolelo tša gago. Molebeledi wa sekolo ke yena a hlokomelago bokgobapuku. O ikarabela ka go kgonthišetša gore go na le dikgatišo tša moragorago le gore di beakantšwe gabotse. Yena goba morutiši wa gago wa Beibele a ka go bontšha kamoo o ka hwetšago tsebišo yeo o e nyakago. Lega go le bjalo, ga go na dipuku tšeo di swanetšego go tšewa bokgobapukung bja Holong ya Mmušo. Le gona, ke therešo gore re swanetše go swara dipuku tšeo ka kelohloko le go se di swaye ka tsela le ge e le efe.
Beibele e re gore re be le “tsebo ka ga Modimo,” re swanetše go ikemišetša go e tsoma “bjalo ka matlotlo a utilwego.” (Diema 2:1-5) Bokgobapuku bja Holong ya Mmušo bo ka go thuša go thoma nyakišišo ya gago.
Ke didirišwa dife tša nyakišišo tšeo di lego gona bokgobapukung bja Holong ya Mmušo?
Ke mang yo a ka go thušago go diriša bokgobapuku bjoo ka mo go holago?


text:
JULY 10, 2013
UNITED STATES
Dihlatse tša Jehofa di Rekiša Meago ya Tšona ya Kua Brooklyn
KUA New York ka July 5 2013, Dihlatse tša Jehofa di saenne kwano ya go rekišetša RFR and Kushner Companies meago ya tšona e mehlano yeo peleng e bego e dirišetšwa go gatiša le moago wa mabato a 30 ao go bego go dulwa go ona kua Brooklyn, New York. Dihlatse di tla thoma go huduga meagong yeo mathomong a August ngwageng wo. Di tla tšwa moagong wa bodulo ka 2017.
Mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa, David Semonian, o re: “Batho bao ba yago mošomong le baeng bao ba etelago New York City ge ba feta Brooklyn Bridge ba bona leswao leo le rego ‘Bala Lentšu la Modimo Beibele e Kgethwa ka Mehla’ le leo le rego ‘Bala Morokami le Phafoga!’ meagong ye. Go fetile nywaga e mentši modiro wo o dirwago meagong ye o be o emela karolo e kgolo ya histori ya mokgatlo wa rena le go ba ga rena mo Brooklyn.” Dihlatse di dirišitše meago ye e mehlano go gatiša Dibeibele le dikgatišo tša go ruta Beibele ka maleme a mantši ka nywaga e 77. Moago wa mathomo o thomile go dirišwa ka 1927 gomme mathomong a bo-1937, go ile gwa oketšwa ka meago e mengwe. Moagong wa bodulo wa mabato a 30 go be go dula bašomi ba ka bago ba sekete bao ba bego ba kgona go ya moo go gatišwago dipuku ntle le gore ba tšwele ka ntle ga moago.
Dihlatse di rekiša meago ya tšona ka ge ga bjale di tla šomela ka leboa la naga. Ka 2004, lekala la United States le ile la thoma go hudušetša lefapha la bogatišetšo, la go dira dipuku le la thomelo ya dipuku Wallkill New York. Ga bjale, Dihlatse di nyaka go hudušetša ntlokgolo ya tšona ya lefase ka bophara Warwick, New York, gomme di tla thoma go aga ge ngwaga wo o eya mafelelong.
Mna. Semonian o oketša ka gore: “Re tšeela godimo nywaga e mentši yeo re e feditšego re le mo Brooklyn. Re dirišitše meago ye go tšweletša dikgatišo tšeo di theilwego Beibeleng tšeo di thušago batho lefaseng ka bophara. Ga bjale re fagahletše go diriša meago ya rena e mefsa kua Warwick go tšwetša pele modiro wa rena wa lefase ka bophara wa go ruta Beibele.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Ditaba tša Boditšhaba, mogala. +1 718 560 5000


text:
Lengwalo le le Tšwago go Sehlopha se Bušago
Bana Babo Rena ba Rategago:
“Ka mehla re leboga Modimo ge re gopola ka lena bohle dithapelong tša rena, gobane re gopola modiro wa lena wa tumelo re sa kgaotše le boitapišo bja lena bjo lerato le kgotlelelo ya lena ka baka la kholofelo ya lena go Morena wa rena Jesu Kriste pele ga Modimo wa rena le Tatago rena.” (1 Bathes. 1:2, 3) A mantšu a mabotse gakaakaang ao a hlalosago kamoo re ikwago ka gona ka lena! Re leboga Jehofa ka lena le ka mošomo o mobotse woo le o dirago. Ka baka la’ng?
Ngwageng o fetilego, le be le swaregile ka ‘modiro wa tumelo’ e bile le ‘itapiša ka lerato’ medirong ya Mmušo. Ba bantši ba lena le nyakile ditsela tša go katološa bodiredi bja lena. Ba bangwe le hudugetše mafelong a itšego goba gaešita le dinageng tšeo go nyakegago bagoeledi ba oketšegilego ba Mmušo. Ba bangwe le katološitše bodiredi bja lena ka go tšea karolo go neeng bohlatse phatlalatša. Ba bantši ba lena le ile la tutueletšega go tšea bobulamadibogo bja go thuša sehleng sa Segopotšo, dikgweding tša ketelo ya molebeledi wa tikologo, goba nakong ya lesolo le le kgethegilego ka August 2014. Gaešita le ge maemo a lena a sa swane, re a bona gore le šomela Jehofa ka moya ka moka, gomme re a le reta ka seo. (Bakol. 3:23, 24) Ruri “modiro wa lena wa tumelo” o re nea lebaka la go leboga Jehofa!
Le gona re leboga kudu “boitapišo bja lena bjo lerato” medirong ya go aga meago e fapafapanego ya pušo ya Modimo lefaseng ka moka. Re hloka meago yeo kapelapela ka ge palo ya batho ba Jehofa e tšwela pele e oketšega. (Jes. 60:22) Anke o nagane feela, tlhora ya rena ya bagoeledi ngwaga wa go feta e bile 8 201 545, gomme ka kakaretšo kgwedi le kgwedi gwa swarwa dithuto tša Beibele tše 9 499 933. Ka baka la koketšego ye, diofisi tše dingwe tša makala di swanetše go katološwa goba go mpshafatšwa. Go oketša moo, seo se bolela gore go nyakega le Diholo tša Mmušo tše di oketšegilego. Ka nako e swanago, dinageng tše dintši lefaseng ka moka go nyakega diofisi tša bofetoledi e le gore bafetoledi ba rena ba ka dula moo leleme la bona le bolelwago gona le go šomela moo.
Ka baka leo, re ka ipotšiša gore: ‘Nka dira’ng gore ke thekge go agwa ga meago ye?’ Ba bangwe ba rena re ka kgona go ithaopa medirong ye ya go aga. Le gona go sa šetšwe gore re kgona go aga goba aowa, ka moka ga rena re na le tokelo ya go neela ka dilo tša rena tše bohlokwa go thekga mediro ye e bohlokwa. (Die. 3:9, 10) Nakong ya ge go be go agwa taberenakele, Baisiraele ba ile ba neela kudu moo go ilego gwa dirwa tsebišo ya gore ba kgaotše go neela. (Ek. 36:5-7) Ga go pelaelo gore mehlala e bjalo ya Mangwalo e re kgoma dipelo le go re tutueletša go neela. Ruri “modiro wa lena wa tumelo” dibopegong tše tša tirelo e kgethwa ke lebaka le lengwe la gore re leboge Jehofa!
Re na le lebaka le le kgethegilego la go thaba ge re bona bana babo rena ba kgotlelela mathata. Ka mohlala, nagana ka bana babo rena ba rategago kua Korea Borwa. Go tloga ka 1950, bana babo rena ba bafsa nageng yeo ba ahloletšwe go dula kgolegong ka nywaga e sa lekanego ka baka la go se tšee karolo dipolotiking. Go theoša le nywaga, bana babo rena ba moo ba kgotleletše go swarwa ka tsela ye gomme ba se šišinyege. Ruri mohlala wa bona wa kgotlelelo o matlafatša tumelo ya rena!
Kua Eritrea, bana babo rena ba bararo ba golegilwe ka nywaga ya ka godimo ga e 20. Ba bangwe, go akaretša le dikgaetšedi tša rena le bana ba bona, ba dutše dikgolegong ka nakwana. Go dirilwe maiteko a magolo gore ba lokollwe, eupša go fihla ga bjale ga se gwa hlwa go direga selo. Bana babo rena ba ga se ba hlanogela Jehofa. Ba kgomaretše potego ya bona ka tlase ga maemo ao a sehlogo. Ga re lebale bana babo rena ba bao ba botegago dithapelong tša rena.—Baroma 1:8, 9.
Ke therešo gore ba bantši ba lena ga le dikgolegong ka baka la tumelo ya lena. Eupša ba bantši ba lena le kgotleletše botšofadi, malwetši a šoro, go ganetšwa ke balekane ba lena bao e sego Dihlatse goba ba leloko gotee le mathata a mangwe ao a tsebjago ke lena feela. Lega go le bjalo, le tšwela pele le hlankela Jehofa ka potego! (Jak. 1:12) Re a le reta. Go kgotlelela ga lena ka potego ke lebaka le lengwe la gore re leboge Jehofa.
Ee, modiro wa lena wa tumelo, boitapišo bja lena bjo lerato le kgotlelelo ya lena di re nea mabaka a kwagalago a go ‘leboga Jehofa, gobane ke yo botho.’ (Ps. 106:1) Re le rata kudu ka moka ga lena, le gona re rapela Jehofa gore a le matlafatše, a le thekge e bile a le šegofatše e le gore le mo hlankele ka mo go sa felego.
Bana babo lena,
Sehlopha se Bušago sa Dihlatse tša Jehofa