text:
Na o be o Tseba?
Tona ya madira e be e kgatha tema efe madireng a Baroma?
Mangwalo a Bakriste a Segerika a bolela gantšinyana ka ditona tša madira a Baroma. Molaodi wa madira yo a bego a hlapeditše nakong ya ge Jesu a bolawa e be e le tona ya madira, go etša ge le Koronelio yo e lego motho wa pele wa Bantle wa go sokologela Bokristeng e be e le tona ya madira. Molaodi yo a bego a swanetše go hlapetša nakong ya ge Paulo a otlwa gotee le Juliase yo a ilego a felegetša Paulo Roma, le bona e be e le ditona tša madira.—Mareka 15:39; Ditiro 10:1, mongwalo wa ka tlase wa nwt-E; 22:25; 27:1
Tona ya madira gantši e be e laola madira a lekgolo, ao a bopšago ke mašole ao a bego a sepela ka maoto a magareng ga a 50 le a 100. Mediro ya tona ya madira e be e akaretša go tlwaetša le go laya banna bao e ba laolago, e lekola diaparo tša bona le ditlabakelo tša bona le go ba nea ditaelo nakong ya ge ba eme maemong a bona.
Maemo a tona ya madira a be a phagame kudu moo a bego a ka se fihlelelwe ke lešole leo le tlwaelegilego. Bao ba bego ba le maemong a e be e le mašole ao a phegelelago mošomong wa ona ao a bego a swanetše go ba baetapele ba babotse. Boitshwaro le bokgoni bja madira a matla a Baroma bo be bo ithekgile ka ditona tša madira. Go ya ka mothopo o mongwe, ditona tša madira “gantši e be e le banna bao e lego bo-mahlwa-a-di-bona le bao ba nago le tsebo go feta bohle madireng.”
Diipone tša mehleng ya ge go ngwalwa Beibele di be di fapana bjang le tša lehono?
Ka go se swane le diipone tša galase tša lehono, diipone tša mehleng ya ge go ngwalwa Beibele gantši di be di dirwa ka tšhipi yeo e bego e phadimišwa kudu—ka tlwaelo e be e le tša boronse, eupša mohlomongwe gape e be e le tša koporo, silifera, gauta goba gauta yeo e tswakilwego le silifera. Lekga la mathomo moo go bolelwago ka diipone ka Beibeleng ke ge go bolelwa ka go agwa ga taberenakele, e lego lefelo la mathomo la borapedi la Baisiraele. Basadi ba ile ba neela diipone gore go bopše sebjana se sekgethwa sa koporo sa go hlapela le sebeo sa sona. (Ekisodo 38:8) Go bonagala diipone di be di swanetše go tološwa gore di dirišetšwe morero woo.
Diipone tšeo di epolotšwego maropeng kua Isiraele le kgauswi le gona gantši di be di hwetšwa di na le mabenyabje le dilo tše dingwe tša basadi tša go ikgabiša. Ka tlwaelo, diipone tšeo e be e le tša nkgokolo, di na le mokgoko wo o kgabišitšwego wa kota, tšhipi goba lenaka la tlou, woo gantši o bego o na le sebopego sa leemo la mosadi. Gantši lehlakore leo le sa phadimišwago la seipone le be le sa kgabišwe.
Diipone tša bogologolo di be di sa bontšhe gabotse go swana le diipone tša lehono tša galase. Se mohlomongwe se hlalosa seo moapostola Paulo a bego a bolela ka sona ge a be a re: “Ga bjale re bona ka go širega ka seipone sa tšhipi.”—1 Bakorinthe 13:12.


c: text/html

text:
KGAOLO 7
Na o Tšeela Bophelo Godimo go Etša Modimo?
“Go wena go na le mothopo wa bophelo.”
1, 2. Ke mpho efe e bohlokwa kudu e tšwago go Modimo lehono, le gona ke ka baka la’ng go le bjalo?
TATAGO rena wa legodimong o re neile selo se bohlokwa kudu
2 Bokgoni bja go kwešiša melao ya motheo ya Beibele ke bja bohlokwa kudu lehono, ka ge lefase le raragane kudu moo e lego gore ga go na melao e lekanego e ka kgonago go dirišwa boemong bjo bongwe le bjo bongwe bjo bo ka rotogago bophelong. Thutamahlale ya tša kalafo e bontšha ntlha ye gabotse, kudukudu mabapi le ditšweletšwa le mekgwa e akaretšago go dirišwa ga madi. Ye ke taba e bohlokwa go bohle bao ba nyakago go kwa Jehofa. Lega go le bjalo, ge e ba re kwešiša melao ya motheo ya Beibele e swanetšego, re ka kgona go dira diphetho tše bohlale tšeo di kgotsofatšago letswalo la rena gomme ra dula leratong la Modimo. (Diema 2:6-11) Ela hloko e mengwe ya melao ye ya motheo.
BOPHELO LE MADI KE TŠE KGETHWA
3, 4. Ke neng moo bokgethwa bja madi bo ilego bja bolelwa ka lekga la pele ka Mangwalong, le gona bo theilwe melaong efe ya motheo?
3 Gateetee ka morago ga gore Kaine a bolaye Abele, Jehofa o ile a utolla ka lekga la pele tswalano ya kgauswi magareng ga bophelo le madi, gotee le go kgethega ga ona. Modimo o itše go Kaine: “Theetša! Madi a ngwaneno a nkgoeletša a le mmung.” (Genesi 4:10) Mahlong a Jehofa, madi a Abele a be a emela bophelo bja gagwe, bjoo bo ilego bja fedišwa ka tsela e sehlogo. Ka gona, go ka bolelwa gore madi a Abele a ile a llela Modimo gore a a lefeletše.
4 Ka morago ga Meetsefula a Noa, Modimo o ile a nea batho tumelelo ya go ja nama ya diphoofolo eupša e sego madi a tšona. Modimo o itše: “Feela le se ke la ja nama yeo e nago le moya wa yona, e lego madi a yona. Go oketša moo, ke tla otla yoo a ka tšhollago madi a gago.” (Genesi 9:4, 5) Taelo ye e šoma go ditlogolo ka moka tša Noa go fihlela le mehleng ya rena. E gatelela seo se bolelwago ke mantšu ao Modimo a a boditšego Kaine peleng—moya, goba bophelo bja dibopiwa ka moka bo emelwa ke madi. Taelo yeo gape e kgonthišetša gore Jehofa, yena Mothopo wa bophelo, o tla sekiša batho bohle bao ba sa hlomphego bophelo le madi.
5, 6. Molao wa Moshe o bontšhitše bjang gore madi ke a makgethwa e bile ke a bohlokwa? (Bona gape le “Hlompha Bophelo bja Diphoofolo.”)
5 Ditherešo tše tša bohlokwa tše pedi di ile tša bontšhwa gape Molaong wa Moshe. Lefitiko 17:10, 11 e balega ka gore: “Ge e le motho le ge e le ofe . . . yo a jago mohuta le ge e le ofe wa madi, sefahlego sa ka se tla lwa le motho yo bjalo gomme ke tla mo fediša setšhabeng sa gabo. Gobane bophelo bja sephedi bo mo mading gomme nna ke a beile aletareng gore le direle meoya ya lena poelano, ka gobane madi ke ona a dirago poelano ka bophelo bjo bo lego go ona.” *
6 Ge madi a phoofolo yeo e bego e hlabilwe a be a sa dirišwe aletareng, a be a swanetše go tšhollelwa fase. Ka go re’alo, ka tsela ya seswantšhetšo, bophelo bo be bo swanetše go bušetšwa go Mong wa bjona. (Doiteronomio 12:16; Hesekiele 18:4) Lega go le bjalo, ela hloko gore Baisiraele ba be ba se ba swanela go latela mekgwa e feteletšego ya go leka go tloša lerothodi le lengwe le le lengwe la madi nameng ya phoofolo yeo ba bego ba nyaka go eja. Ge feela sebopiwa se be se hlabja ka tshwanelo e bile se ntšhwa madi, Moisiraele o be a ka se ja ka letswalo le lebotse, ka ge tlhompho e swanetšego e tla ba e neilwe Moneibophelo.
7. Dafida o bontšhitše bjang gore o hlompha go kgethega ga madi?
7 Dafida, “monna yo a kwanago le pelo ya [Modimo],” o ile a kwešiša melao ya motheo yeo e lego mabapi le molao wa Modimo ka madi. (Ditiro 13:22) Lebakeng le lengwe ge a be a nyorilwe, banna ba bararo bao ba bego ba sepela le yena ba ile ba gapeletša go tsena mešašeng ya lenaba, ba ga meetse ka sedibeng ba mo tlišetša ona. Na Dafida o ile a arabela bjang? O ile a botšiša gore: “A nka nwa madi a banna bao ba yago go ga meetse ba beile maphelo a bona kotsing?” Mahlong a Dafida, ge e le gabotse go nwa meetse ao go be go swana le go nwa madi a banna ba bego ba sepela le yena. Ka gona, go sa šetšwe gore o be a nyorilwe, o ile “a a tšhollela Jehofa.”
8, 9. Na pono ya Modimo ka bophelo le madi e ile ya fetoga ge go thongwa phuthego ya Bokriste? Hlalosa.
8 Nywaga e 2 400 ka morago ga gore Noa a newe taelo ka madi, le mo e ka bago nywaga e 1 500 ka morago ga ge kgwerano ya Molao e dirilwe, Jehofa o ile a budulela sehlopha se bušago sa phuthego ya pele ya Bokriste gore se ngwale gore: “Gobane moya o mokgethwa le rena re bone e le mo go swanetšego gore re se ke ra le okeletša boima bjo bongwe, ge e se dilo tše tšeo di nyakegago, gore le dule le ila dilo tšeo di hlabetšwego medingwana ya diswantšho, madi, diphoofolo tše di kgamilwego le bootswa.”
9 Go molaleng gore sehlopha se bušago sa lekgolong la pele se ile sa lemoga gore madi ke a makgethwa, le gore go a diriša gampe ke mo go fošagetšego go swana le go rapela medimo ya diswantšho goba go dira bootswa. Bakriste ba therešo lehono ba amogela boemo bjoo. Godimo ga moo, ka ge ba naganišiša ka melao ya motheo ya Beibele, ba kgona go kgahliša Jehofa ge ba dira diphetho mabapi le go dirišwa ga madi.
GO DIRIŠWA GA MADI GO TŠA KALAFO
10, 11. (a) Dihlatse tša Jehofa di lebelela bjang go tšhelwa ga madi a feletšego le dikarolo tše nne tša motheo tša madi? (b) Ke dibopegong dife tša madi moo Bakriste ba ka bago le dipono tše fapafapanego?
10 Dihlatse tša Jehofa di lemoga gore go “ila . . . madi” go bolela go se amogele tšhelo ya madi le go se neele ka ona goba go boloka madi a bona gore a tšhelwe mmeleng. Ka baka la go hlompha molao wa Modimo, ga di amogele le dikarolo tše nne tša motheo tša madi e lego: disele tše hwibidu, disele tše tšhweu, di-platelet le plasma.
11 Lehono, dikarolo tše tša motheo gantši di kgona go arolwa gore e be dikarolwana tše di ka dirišwago ka ditsela tše di fapafapanego. Na Mokriste a ka amogela dikarolwana tše bjalo? Na o di lebelela e le “madi”? Motho yo mongwe le yo mongwe o swanetše go itirela phetho tabeng ye. Se ke se se swanago mekgweng ya tša kalafo e bjalo ka hemodialysis, e lego go ntšhwa ga madi mmeleng ka motšhene gore a hlwekišwe a be a bušetšwe, hemodilution, e lego go fokotšwa ga tahlegelo ya madi ka go a arošetša mekotlaneng nakong ya go buiwa, ka morago a bušetšwa molwetšing, gotee le cell salvage, e lego go fokotšwa ga tahlegelo ya madi ka go a hlatswa goba go a sefa, ke moka a bušetšwa molwetšing, ntle le ge a se a ka a bolokwa.
12. Re swanetše go lebelela le go swaragana le ditaba tša letswalo bjang?
12 Na ditaba tšeo motho a itirelago phetho go tšona ke tšeo di sego bohlokwa go Jehofa? Aowa, ka ge a tloga a tshwenyegile kudu ka seo re se naganago le gore re tutuetšwa ke eng. (Bala Diema 17:3; 21:2; 24:12) Ka gona, ka morago ga go kgopela tlhahlo e tšwago go Jehofa le go dira nyakišišo ka kelohloko ka setšweletšwa goba mokgwa o itšego wa kalafo, re swanetše go kwa letswalo la rena leo le tlwaeditšwego ka Beibele. (Baroma 14:2, 22, 23) Ke therešo gore ba bangwe ga se ba swanela go re direla phetho goba go re gapeletša go dira dilo ka tsela ya bona, goba ga se ra swanela go botšiša motho yo mongwe gore: “O be o tla dira’ng ge o ka be o le boemong bjo bo swanago le bja ka?” Ditabeng tše bjalo, Mokriste yo mongwe le yo mongwe o swanetše go “rwala morwalo wa gagwe.” *
MELAO YA JEHOFA E BONTŠHA LERATO LA GAGWE LA GO BA TATE
13. Melao ya Jehofa le melao ya gagwe ya motheo e utolla’ng ka yena? Nea mohlala.
13 Melao yeo e hwetšwago ka Beibeleng le melao ya yona ya motheo e utolla Jehofa e le yena Moneimolao yo bohlale le Tate yo lerato yoo a tlogago a tshwenyegile ka katlego ya bana ba gagwe. (Psalme 19:7-11) Gaešita le ge taelo ya go ‘ila madi’ e be e se ya newa batho e le molao wa gore ba phele gabotse mmeleng, e re šireletša mathateng a magolo ao a tswalanywago le ditšhelo tša madi. (Ditiro 15:20) Ge e le gabotse, batho ba bantši lefapheng la tša kalafo ba lebelela go buiwa ntle le madi e le “tekanyetšo e phagamego kudu” ditabeng tša kalafo mehleng yeno. Go Bakriste ba therešo, ditirigalo tše bjalo di fo gatelela bohlale bjo bo ka se lekanywego bja Jehofa le lerato la gagwe la go ba tate.
14, 15. (a) Go rata ga Modimo batho ba gagwe go ile gwa bonagatšwa ka melao efe? (b) O ka diriša bjang melao ye ya motheo yeo e thekgwago ke melao ye ya polokego?
14 Go tshwenyega ga Modimo ka katlego ya batho ba gagwe Isiraeleng ya bogologolo go ile gwa bonagatšwa melaong ya gagwe e mentši. Ka mohlala, o ile a nyaka gore dintlo tša Baisiraele di agelwe mmotwana go dikologa tlhaka e le go thibela gore go se be le dikotsi, ka ge ditlhakeng go be go dirwa mediro e mentši. (Doiteronomio 22:8; 1 Samuele 9:25, 26; Nehemia 8:16; Ditiro 10:9) Le gona, Modimo o ile a laela gore dipoo tše kotsi di hlapetšwe. (Bala Ekisodo 21:28, 29) Go hlokomologa dinyakwa tše go be go bontšha gore motho ga a hlomphe katlego ya batho ba bangwe e bile go be go ka feleletša ka gore a be le molato wa madi.
15 O ka diriša bjang melao ye ya motheo yeo e theilwego melaong ye? O re’ng o sa akanye ka koloi ya gago, mekgwa ya gago ya go otlela, diruiwa tša gago, legae la gago, lefelo la gago leo o šomelago go lona gotee le kgetho ya gago ya boithabišo? Dinageng tše dingwe, dikotsi ke sebaki se segolo sa lehu gare ga bafsa, gantši se se bakwa ke gore ba bea bophelo kotsing go sa nyakege. Lega go le bjalo, bafsa bao ba nyakago go dula leratong la Modimo ba tšeela bophelo godimo e bile ga ba nyake go ithabiša ka dilo tše kotsi. Ga ba nagane ka bošilo gore mofsa a ka se gobale. Go e na le moo, ba thabela bofsa bja bona ka go phema bošula bjo bo sa nyakegego.
16. Ge go tliwa tabeng ya go ntšhwa ga mpa, ke molao ofe wa motheo wa Beibele woo o šomago? (Bona gape le mongwalo wa ka tlase.)
16 Gaešita le bophelo bja leseana leo le sa hlwago le belegwa ke bja bohlokwa mahlong a Modimo. Isiraeleng ya bogologolo, ge e ba motho a gobaditše mosadi yo a imilego gomme mosadi yoo goba leseana la gagwe la hwa ka baka la seo, Modimo o be a lebelela motho yoo a nago le molato e le mmolai, e bile o be a swanetše go ‘lefa bophelo ka bophelo.’ * (Bala Ekisodo 21:22, 23) Ka gona, akanya kamoo Jehofa a ikwago ka gona ge a bona maseana a mantši ao a sego a hlwa a belegwa a bolawa ka boomo ngwaga o mongwe le o mongwe, a bolawa ka baka la boithati le ka baka la boitshwaro bjo bo gobogilego.
17. O ka homotša bjang motho yo a ilego a ntšha mpa pele a ka ithuta ka ditekanyetšo tša Modimo?
17 Lega go le bjalo, go thwe’ng ka mosadi yo a ilego a ntšha mpa pele a ka tseba ka therešo ya Beibele? Na se se bolela gore Jehofa a ka se mo gaugele? Le gatee! Ge e le gabotse, motho yo a itsholago e le ka kgonthe a ka letela gore Jehofa a mo lebalele motheong wa madi a tšholotšwego a Jesu. (Psalme 103:8-14; Baefeso 1:7) Ruri, Kriste ka boyena o itše: “Ke tletše go biletša badiradibe boitsholong, e sego go bitša baloki.”
PHEMA LEHLOYO!
18. Beibele e bontšha bjang sebaki se segolo sa tšhollo e ntši ya madi?
18 Ntle le gore re se gobatše batho ba bangwe, Jehofa o nyaka gore re tumole ka medu dipelong tša rena selo seo se bakago tšhollo e ntši ya madi—lehloyo. Moapostola Johane o ngwadile gore: “Yo mongwe le yo mongwe yo a hloilego ngwanabo ke mmolai.” (1 Johane 3:15) Motho yo bjalo ga se gore o fo ba a sa rate ngwanabo eupša o duma eka a ka hwa. Bonaba bja gagwe bo ka bonagala ka gore a thomeletše o šoro goba a dire ditatofatšo tša maaka gore ge e ba e le tša kgonthe di dire gore motho yoo a swanelwe ke kahlolo ya Modimo. (Lefitiko 19:16; Doiteronomio 19:18-21; Mateo 5:22) Ka gona, go bohlokwa gakaakang gore re tumole ka medu lehloyo leo le ka bago le le gona ka dipelong tša rena!
19. Motho yo a laolwago ke melao ya motheo ya Beibele o lebelela bjang ditemana tše bjalo ka Psalme 11:5 le Bafilipi 4:8, 9?
19 Bao ba tšeelago bophelo godimo go etša ge Jehofa a dira e bile ba nyaka go dula leratong la gagwe, le bona ba phema bošoro ka moka. Psalme 11:5 e re: “Moya wa [Jehofa] o hloile le ge e le mang yo a ratago bošoro.” Temana ye ga e no bolela ka semelo sa Modimo; e hupere molao wa motheo woo o kgomago tsela yeo re swanetšego go phela maphelo a rena ka yona. E tutuetša batho bao ba ratago Modimo go phema sebopego le ge e le sefe sa boithabišo seo se ka kgothaletšago go rata bošoro. Ka tsela e swanago, mantšu a rego Jehofa ke “Modimo wa khutšo” a tutuetša bahlanka ba gagwe go tlatša menagano le dipelo tša bona ka dilo tše di rategago, tša bokwala le tše di tumišegago, tšeo di dirago gore go be le khutšo.
PHEMA MEKGATLO E NAGO LE MOLATO WA MADI
20-22. Ke mogato ofe woo Bakriste ba o gatago ka lefase, le gona ke ka baka la’ng?
20 Mahlong a Modimo, lefase ka moka la Sathane le na le molato wa madi. Ditshepedišo tša lona tša dipolitiki, di tšweletšwa ka Mangwalong e le dibata tše šoro, tšeo di bolailego batho ba dimilione tše sa balegego, go akaretša le bahlanka ba bantši ba Jehofa. (Daniele 8:3, 4, 20-22; Kutollo 13:1, 2, 7, 8) Mekgatlo ya tša kgwebo le ya tša thutamahlale e ile ya dirišana le mebušo ye yeo e swanago le sebata e le gore e tšweletše dibetša tše šoro kudu tšeo di sa kago tša bonwa gomme e dire tšhelete e ntši kudu. Ruri ke therešo gore “lefase ka moka le rapaletše matleng a yo kgopo”!
21 Ka ge balatedi ba Jesu e “se karolo ya lefase” eupša ba dula ba sa tšee karolo ka mo go feletšego dipolitiking le dintweng tša lona, ba phema go ba le molato wa madi gotee le molato wa madi wa setšhaba. * (Johane 15:19; 17:16) Le gona ka go ekiša Kriste, ga ba arabele gampe ge ba bangwe ba ba tlaiša. Go e na le moo, ba rata manaba a bona, gaešita le go a rapelela.
22 Ka godimo ga moo, Bakriste ba therešo ba phema go dirišana le “Babilona o Mogolo,” e lego mmušo wa lefase wa bodumedi bja maaka woo o nago le molato o mogolo kudu wa madi. Lentšu la Modimo le re: “Go yena go hweditšwe madi a baporofeta le a bakgethwa le a bao ka moka ba bolailwego lefaseng.” Ke ka baka leo re lemošwago gore: “Etšwang go yena batho ba ka.”
23. Go tšwa go Babilona o Mogolo go bolela’ng?
23 Go tlogela Babilona o Mogolo go akaretša seo se fetago go se sa ba setho sa yona. Go akaretša le go hloya ditiro tše mpe tšeo bodumedi bja maaka bo di amogelago goba bo di kgothaletšago phatlalatša—tše bjalo ka boitshwaro bjo bo gobogilego, go tsenatsenana le ditaba tša dipolitiki le go phegelela lehumo ka megabaru. (Bala Psalme 97:10; Kutollo 18:7, 9, 11-17) Ruri mediro ye gantši e lebiša tšhollong ya madi!
24, 25. Modimo a ka diriša motheo ofe go gaugela motho yo a itsholago yo a nago le molato wa madi, gomme se se ile sa swantšhetšwa bjang mehleng ya Beibele?
24 Pele ga ge re ka amogela borapedi bja therešo, yo mongwe le yo mongwe wa rena ka tsela e itšego o ile a thekga tshepedišo ya Sathane gomme a ipakela tekanyo e itšego ya molato wa madi. Lega go le bjalo, ka ge re fetošitše ditsela tša rena, ra hlagolela tumelo sehlabelong sa topollo sa Kriste le go neela bophelo bja rena go Modimo, re ile ra gaugelwa ke Modimo le go šireletšwa moyeng. (Ditiro 3:19) Tšhireletšo yeo mehleng ya Beibele e be e swantšhetšwa ke metse ya botšhabelo.
25 Tokišetšo yeo e be e šoma bjang? Ge e ba Moisiraele a be a ka bolaya motho ka phošo, gona o be a swanetše go tšhabela go o mongwe wa metse ya botšhabelo. Ka morago ga gore baahlodi bao ba swanelegago ba ahlole taba yeo, Moisiraele yo a bolailego motho yoo ka phošo o be a swanetše go dula motseng wa botšhabelo go fihlela moperisita yo mogolo a ehwa. Ke moka o be a ka lokologa gore a yo dula moo a ratago gona. A mohlala o mobotse wa kgaugelo ya Modimo le go tšeela ga gagwe godimo bophelo bja motho! Seo lehono se swanago le metse yeo ya bogologolo ya botšhabelo ke tokišetšo ya Modimo, e theilwego sehlabelong sa topollo sa Kriste, seo se lokišeditšwego go re šireletša lehung ge re tshetše ka phošo taelo ya Modimo ya mabapi le bokgethwa bja bophelo le madi. Na o tšeela tokišetšo yeo godimo? O ka bontšha bjang gore o dira bjalo? Tsela e nngwe ke ka go laletša ba bangwe gore ba go tlatše motseng wa botšhabelo wa seswantšhetšo, kudukudu ka ge “masetlapelo a magolo” a batamela ka lebelo.
TŠEELA BOPHELO GODIMO KA GO BOLELA MOLAETŠA WA MMUŠO
26-28. Ke ka tsela efe boemo bja rena lehono bo swanago le bja moporofeta Hesekiele, gomme re ka dula bjang leratong la Modimo?
26 Boemo bja batho ba Modimo lehono bo re gopotša ka moporofeta wa bogologolo Hesekiele, yoo Jehofa a mo romilego gore a hlankele e le mohlapetši yoo a bego a tla botša ba ntlo ya Isiraele ditemošo tša Modimo. Modimo o mmoditše gore: “O kwe lentšu [la ka] le ke le bolelago ka molomo wa ka gomme o ba nee temošo e tšwago go nna.” Ge e ba Hesekiele a be a ka hlokomologa thomo ya gagwe, gona o be a tlo ikarabela ka madi a bao ba bolailwego ge Jerusalema e be e ahlolwa. (Hesekiele 33:7-9) Eupša Hesekiele o ile a kwa gomme ga se a ba le molato wa madi.
27 Lehono, re lebeletšane le bofelo bja lefase ka moka la Sathane. Ka gona, Dihlatse tša Jehofa di lebelela se e le boikarabelo le tokelo go tsebatša “letšatši la tefetšo” la Modimo ka go dumelelana le molaetša wa Mmušo. (Jesaya 61:2; Mateo 24:14) Na o tšea karolo modirong wo o bohlokwa? Moapostola Paulo o ile a tšeela godimo thomo ya gagwe ya boboledi. Ka baka leo, o be a ka bolela gore: “Ke hlwekile mading a batho bohle, gobane ga se ka lesa go le botša morero ka moka wa Modimo.” (Ditiro 20:26, 27) A mohlala o mobotse gakaakang woo re ka o ekišago!
28 Ke therešo gore ge e ba re tla dula ka borutho leratong la Jehofa, re swanetše go dira seo se fetago go lebelela bophelo le madi ka tsela yeo Jehofa a di lebelelago ka yona. Le gona re swanetše go dula re hlwekile goba re le ba bakgethwa mahlong a gagwe, go etša ge re tla bona kgaolong e latelago.
^ par. 5 Makasine wa Scientific American ge o bolela mabapi le mantšu a Modimo a gore “bophelo bja sephedi bo mo mading,” o re: “Gaešita le ge e le therešo gore madi a ka lebelelwa e le a swantšhetšago, goba a emelago bophelo, mantšu ao ke a therešo ka tsela ya kgonthe: sele e nngwe le e nngwe ya madi e a nyakega bakeng sa bophelo.”
^ par. 12 Bona Phafoga! ya October 2006, matlakala 19-28, e gatišitšwego ke Dihlatse tša Jehofa.
^ par. 16 Barulaganyi ba dipukuntšu tša Beibele ba bolela gore mantšu a temana ye ya Seheberu “go bonala go sa kgonege gore a bolela ka go gobatša mosadi feela.” Ela hloko gape gore Beibele ga e bolele selo ka taba ya gore bogolo bja lesea leo le sa lego ka popelong e kgoma kahlolo ya Jehofa tabeng ye.
^ par. 70 Bakeng sa tsebišo e oketšegilego, bona Lemetletšo “Dikarolwana tša Madi le Mekgwa ya go Buiwa.”
Ithute ka mo go oketšegilego
Lebaka Leo re Swanetšego go ba ba Bakgethwa
Na o kile wa ikwa o thatafalelwa ke go kwešiša puku ya Beibele ya Lefitiko goba e go tšwafiša? Dithuto tša bohlokwa tše di lego ka pukung ya Lefitiko di ka go thuša go ba yo mokgethwa ge o dutše o hlankela Modimo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kakaretšo ya Ditaba tša Molao Nageng ya Korea Borwa
Dihlatse tša Jehofa di be di dutše di le gona Korea ka mengwaga e fetago e 100, e bile di dira mediro ya tšona ya bodumedi ka bolokologi. Bothata botee bjo bogolo bjo di lebanago le bjona nageng ya Korea Borwa ke gore mmušo o a di golega ka ge di gana go tsenela bošole ka baka la letswalo la tšona.
Korea Borwa ga e nee batho tokelo ya go gana go tsenela bošole ka baka la letswalo e bile ga e na molao wa gore go dirwe mediro e mengwe yeo e sego ya bošole. Ka baka la se, masogana a Dihlatse ao a ganago go tsenela bošole ka baka la letswalo a golegwa lebaka la dikgwedi tše 18. Kgwedi e nngwe le e nngwe go golegwa banna ba Dihlatse ba 40 go ya go ba 50. Ka morago ga gore bao ba ganago go tsenela bošole ka baka la letswalo ba lokollwe kgolegong, ba tšwela pele ba tlaišega ka ge ba na le pego ya molato wa bosenyi le gore ba ganne go ya bošoleng. Ka baka la se, Hlatse e ka palelwa ke go hwetša mošomo le dilo tše dingwe tšeo di newago setšhaba.
Batho ba bangwe bao ba bago le mathata ke banna bao ba kilego ba ya bošoleng eupša gona bjale ba tseba thuto ya Beibele ya gore re rate baagišani le gore re se ke ra ithuta ntwa. Ka ge ba sa dutše ba ka bitšwa go tla bošoleng, banna ba ba golegwa gantši le go lefišwa difaene ka ge ba gana go tlwaeletšwa bošole.
Komiti ya Ditshwanelo tša Batho ya Ditšhaba tše Kopanego e ntšhitše diphetho tše fetago 500 kgahlanong le Korea Borwa ka baka la go gatakela tokelo ya bao ba ganago go tsenela bošole ka baka la letswalo le gore ga se mo go kwagalago go golega masogana a. E boletše gape gore Korea Borwa e “swanetše go tlogela go gatakela ditokelo tša batho” le nakong e tlago. Gore go rarollwe bothata bjo, go tla nyakega gore mmušo wa Korea Borwa o hlomphe tokologo ya letswalo le ya bodumedi.


text:
NA O BE O TSEBA?
Na tempele ya Jerusalema e ile ya agwa lefsa ka morago ga 70 C.E.?
JESU o boletše gore ga go leswika la tempele ya Jehofa leo le bego le tla tlogelwa le le godimo ga leswika le lengwe, e lego boporofeta bjo bo ilego bja phethagala ge madira a Roma a senya Jerusalema ka 70 C.E. ka tlase ga taolo ya Titus. (Mat. 24:2) Ka morago ga moo, Mmušiši Julian o ile a rulaganya gore tempele yeo e agwe lefsa.
Julian o bitšwa mmušiši wa mafelelo wa moheitene wa Roma. E be e le ngwana wa morwarrago Constantine yo Mogolo, gomme o ile a rutwa thuto yeo go thwego ke ya Bokriste. Lega go le bjalo, ka morago ga gore e be mmušiši ka 361 C.E., o ile a latola pepeneneng thuto yeo le mohuta wo o gobogilego wa Bokriste bja mehleng ya gagwe gomme a kgetha go ba moheitene. Dipuku tša histori di mmitša “Mohlanogi.”
Julian o be a hlaswa Bokriste. Le lengwe la mabaka e ka ba e be e le gore ge a be a na le nywaga e tshela, o ile a bona ge batho bao ba bego ba ipolela gore ke Bakriste ba bolaya tatagwe le ba leloko labo. Go ya ka boradihistori ba kereke, Julian o ile a kgothaletša Bajuda go aga tempele ya bona lefsa, e le ge a holofetše go bontšha gore Jesu e be e le moporofeta wa maaka. *
Ga go pelaelo gore Julian o ile a rulaganya gore tempele yeo e agwe lefsa. Boradihistori ba ngangišana ka taba ya ge e ba a ile a thoma modiro woo, le gore ge e ba a ile a o thoma, gona ke eng seo se ilego sa dira gore o kgaotše. Lega go le bjalo, go na le selo setee seo re kgodišegago ka sona. Nywaga ya ka tlase ga e mebedi ka morago ga gore Julian e be mmušiši, o ile a bolawa gomme modiro wa gagwe wa go aga tempele o ile wa hwelela le yena.
^ ser. 5 Le ka mohla Jesu ga se a ka a bolela gore tempele e ka se ke ya tsošološwa eupša o boletše gore e tla senywa, e lego seo se ilego sa direga ka 70 C.E.


text:
Karolo 4: Go Tloga go Kgoši ya Pele ya Isiraele go Fihla Nakong ya Bothopša Babilona
Saulo e bile kgoši ya pele ya Isiraele. Eupša Jehofa o ile a mo lahla gomme Dafida a kgethwa gore e be kgoši legatong la gagwe. Re tlo ithuta dilo tše dintši ka Dafida. Ge e be e sa le mofsa, o ile a lwa le senatla seo se bitšwago Goliata. Ka morago a tšhaba Kgoši Saulo yo a bego a na le mona. Ke moka mosadi yo mobotse yo a bitšwago Abigaile o ile a mo thibela go dira selo se itšego sa bošilo.
Ka morago ga moo, re tlo ithuta dilo tše dintši ka morwa wa Dafida e lego Solomone, yoo a ilego a hlatlama Dafida go ba kgoši ya Isiraele. Kgoši e nngwe le e nngwe ya dikgoši tše tharo tša pele tša Isiraele e bušitše nywaga e 40. Ka morago ga lehu la Solomone, Isiraele e ile ya arogana ya ba mebušo e mebedi, ya ba mmušo wa ka leboa le wa ka borwa.
Mmušo wa ka leboa wa meloko e 10 o bile gona ka nywaga e 257 pele ga ge o ka senywa ke Baasiria. Ke moka nywaga e 133 ka morago, mmušo wa ka borwa wa meloko e mebedi le wona o ile wa senywa. Mo nakong ye, Baisiraele ba ile ba išwa bothopša Babilona. Ka gona, Karolo ye ya BONE e akaretša nywaga e 510 ya histori, e lego nako yeo ka yona go bilego le ditiragalo tše dintši kudu.


text:
BOPHELO BJA BOKRISTE
Laletša Bohle Tšhemong ya Gabo Lena Gore ba tle Segopotšong
Ge lesolo le thoma ka February 27, re tla be re laletša batho ba bantši ka mo go ka kgonegago lefelong la gabo rena gore ba tle Segopotšong sa lehu la Kriste. Le gona re swanetše go šetša motho le ge e le ofe yo a thabelago.
MEGATO YEO E SWANETŠEGO GO ELWA HLOKO
NEA THERO
“Re phatlalatša taletšo ye ya mabapi le tiragalo e bohlokwa kudu. Ka March 23, batho ba dimilione lefaseng ka bophara ba tla be ba bokane gore ba gopole lehu la Jesu Kriste le go kwa polelo ya Beibele yeo e sa lefelelwego ya kamoo lehu la gagwe le re holago ka gona. Taletšo ye e bontšha nako le lefelo leo seboka se tlago go swarelwa go lona tikologong ya gabo rena. Hle re kgopela gore o tle ge e ba o ka kgona.”
Ge e ba motho a thabela . . .
SEPEDIŠA MOROKAMI
Thea motheo wa go dira leeto la go boela.
BONTŠHA BIDIO YA SEGOPOTŠO
Thea motheo wa go dira leeto la go boela.
Ge o boela, o ka . . .
BONTŠHA BIDIO YA KE KA BAKA LA ENG O SWANETŠE GO ITHUTA BEIBELE?
Ke moka sepediša puku yeo go ithutwago Beibele ka yona.
SEPEDIŠA PUKU YA KE ENG SEO GE E LE GABOTSE BEIBELE E SE RUTAGO?
Bolela le mong wa ntlo ka tsebišo ya mabapi le Segopotšo, o diriša matlakala 206-208. Ke moka sepediša puku ye.
SEPEDIŠA POROUTŠHA YA THEETŠA GOMME O PHELE
Ahlaahlang seo se bolelwago ke lehu la Kriste, o diriša matlakala 18-19. Ke moka sepediša poroutšha ye.


text:
KGAOLO 126
O a Latolwa Ntlong ya Kayafa
MATEO 26:69-75 MAREKA 14:66-72 LUKA 22:54-62 JOHANE 18:15-18, 25-27
PETRO O LATOLA JESU
Ka morago ga gore Jesu a golegwe serapeng sa Getsemane, baapostola ba a mo tlogela le go tšhaba ka baka la poifo. Lega go le bjalo, ba babedi ba bona ga ba sa tšhaba. Bona ke Petro “gotee le morutiwa yo mongwe,” yo go bonagalago e le moapostola Johane. (Johane 18:15; 19:35; 21:24) Ba ka ba ba nyaka go bona ge Jesu a išwa legaeng la Annase. Ge Annase a romela Jesu go Moperisita yo a Phagamego e lego Kayafa, Petro le Johane ba latela ba le kgojana. Mohlomongwe ba tšhogetše maphelo a bona gomme ba tshwenyegile ka seo se tlago go diragalela Mong wa bona.
Johane o tsena ka lapeng leo le lego ntlong ya Kayafa ka ge a tsebja ke moperisita yo a phagamego. Petro o dula ka ntle mojakong a bolela le ngwanenyana yo e lego mohlanka yo e bilego e le moletamojako go fihlela ge Johane a boa. Ke moka Petro o dumelelwa gore a tsene.
Bošegong bjoo go a tonya, ka gona bao ba lego ka lapeng ba goditše mollo. Petro o dula le bona e le gore a ikomoše ge a dutše a letile “gore a tle a bone pheletšo” ya tsheko ya Jesu. (Mateo 26:58) Bjale ge mollo o dutše o tuka, moletamojako yo a dumeletšego Petro go tsena, o mo lebeledišiša gabotse. Moletamojako yo a mmotšiša a re: “Na le wena ga o yo mongwe wa barutiwa ba motho yo?” (Johane 18:17) Le gona ga se yena feela yo a lemogago Petro gomme a mo latofatša gore o be a na le Jesu.—Mateo 26:69, 71-73; Mareka 14:70.
Se se tloga se nyamiša Petro. O leka ka matla gore a se bonwe, e bile o boela kgorong. Ka gona Petro o latola gore o be a na le Jesu, moo nakong e nngwe a ilego a re: “Ga ke mo tsebe e bile ga ke kwešiše se o se bolelago.” (Mareka 14:67, 68) Ke moka o thoma “go ena le go bolela gore o tla rogakwa,” seo se bolelago gore o ikemišeditše go dira keno ya gore mantšu a gagwe a a rereša le gore a otlwe ge e ba a sa rereše.—Mateo 26:74.
Go sa dutše go le bjalo, tsheko ya Jesu e tšwela pele gomme go bonagala e swaretšwe karolong ya ntlo ya Kayafa yeo e lego ka godimo ga lapa. Petro le ba bangwe bao ba letilego ka tlase ba ka ba ba bona ge dihlatse tše di fapafapanego tšeo di tlišitšwego gore di tlo nea bohlatse di tsena le go tšwa.
Mmolelo wa Petro wa Galilea o laetša gore o bolela maaka ge a latola Jesu. Go oketša moo, yo mongwe sehlopheng seo o tswalane le Malekose, yoo Petro a ilego a mo kgaola tsebe. Ka gona Petro o latofatšwa ka gore: “Na ga se ka go bona serapeng o na le yena?” Ge Petro a latola se ka lekga la boraro, mogogonope o a lla, go etša ge go boletšwe e sa le pele.—Johane 13:38; 18:26, 27.
Ka yona nako yeo, go bonagala Jesu a dutše mathuding ao a ukametšego lapa. Morena o a retologa ke moka a lebelela Petro ka mahlong gomme seo se swanetše go ba se ile sa hlaba Petro e le ruri. O gopola seo Jesu a se boletšego diiring tše sego kae pejana ge ba be ba le ka phapošing ya ka godimo. Akanya kamoo Petro a ikwago ka gona ge a bona seo a se dirilego! Petro a tšwela ka ntle a lla gabohloko.—Luka 22:61, 62.
Se se diregile bjang? Go tlile bjang gore Petro—yo a bego a tiile tswalanong ya gagwe le Modimo e bile a botega—a latole Mong wa gagwe? Therešo e a kgopamišwa gomme Jesu o dirwa gore a bonagale e le sesenyi se šoro. Petro nkabe a ile a emelela monna yo a se nago molato, eupša o ile a furalela Yena yoo a nago le “mantšu a bophelo bjo bo sa felego.”—Johane 6:68.
Phihlelo e kwešago bohloko ya Petro e bontšha gore gaešita le motho yo a nago le tumelo e bile a ineetše go Modimo, a ka wa ge e ba a se a itokišeletša gabotse diteko tšeo di sa letelwago. Eka seo se diragaletšego Petro e ka ba temošo go bahlanka ka moka ba Modimo!


text:
Temana ya Ngwaga ya 2016
“Lerato la lena la borwarre a le tšwele pele.”—Baheberu 13:1
“Ba bantši ba tla . . . hloyana. . . . Lerato la ba bantši le tla fola.” (Mat. 24:10, 12) Mantšu a a Jesu a boletše e sa le pele gore batho bao ba bego ba tla phela mengwageng ya pele ga ge Jerusalema e fedišwa ka 70 C.E. ba be ba ka se be le lerato. Eupša barutiwa ba Kriste bona ba be ba tla tsebja ka lerato leo ba le bontšhago. (Joh. 13:35) Bakriste ba Baheberu kua Jerusalema ba swanetše go ba ba ile ba kgothatšega kudu ge ba be ba bala mantšu a Paulo ao go ona a ilego a ba reta ka ge ba na le lerato gomme a ba kgothaletša gore ba tšwele pele ba le bontšha!
Lehono, re phela nakong ya ge tshepedišo ka moka ya dilo ya Sathane e le kgauswi le go fedišwa. Ka go swana le bana babo rena ba lekgolong la pele la nywaga, re phela gare ga batho bao ba ratago tšhelete, maipshino le bao ba ithatago eupša ba sa rate Modimo le baagišani ba bona. (2 Tim. 3:1-4) Lega go le bjalo, lerato la borwarre le atile gare ga Dihlatse tša Jehofa lefaseng ka moka. Anke re tumišeng Jehofa, yena mohlala o mogolo wa go bontšha lerato, ka go tšwetša pele lerato la rena la borwarre.


text:
‘Bona Botse bja Jehofa’
Maemo a gateletšago a ka re kgoma ka tsela e sa kgahlišego. Re ka dula re nagana ka wona, a re fetša matla le go kgoma pono ya rena ka bophelo. Kgoši Dafida wa Isiraele ya bogologolo o ile a welwa ke mathata a mantši. O ile a lebeletšana le ona bjang? Psalmeng e nngwe e kgomago pelo, Dafida o araba ka gore: “Ke ile ka goeletša Jehofa ka lentšu la ka ke kgopela thušo; ke ile ka llela Jehofa ka lentšu la ka ke kgopela gore a nkgaugele. Pele ga gagwe ka tšhollela seo se ntshwenyago; pele ga gagwe ka bolela seo se mpeago tlalelong, ge moya wa ka o be o felelwa ke matla ka go nna. Wena o be o tseba tsela ya ka.” Ee, ka boikokobetšo Dafida o ile a rapela Modimo gore a mo thuše.—Ps. 142:1-3.
Dinakong tše thata, Dafida o ile a rapela Jehofa ka boikokobetšo gore a mo thuše
Psalmeng e nngwe, Dafida o opetše ka gore: “Ke selo setee seo ke se kgopetšego go Jehofa—ke sona seo ke tlago go se nyaka, ke gore ke dule ka ntlong ya Jehofa matšatši ohle a bophelo bja ka, gore ke bone botse bja Jehofa le gore ke kgahlwe ke go lebelela tempele ya gagwe.” (Ps. 27:4) Dafida e be e se Molefi, eupša akanya a eme ka ntle ga lapa le lekgethwa kgauswi le lefelo la borapedi bja therešo. Pelo ya Dafida e be e tletše ka tebogo moo a bego a nyaka go fetša matšatši a gagwe ka moka a le moo gore a “bone botse bja Jehofa.”
Lentšu “botse” le tswalanywa le boemo goba seka seo se “thabišago goba seo se kgahlišago monagano, maikwelo goba dikwi.” Dafida ka mehla o be a kgahlwa ke tokišetšo ya Modimo ya borapedi. Re ka ipotšiša gore: ‘Na ke ikwa ka tsela yeo Dafida a bego a ikwa ka yona?’
‘KGAHLWA’ KE TOKIŠETŠO YA MODIMO YA BORAPEDI
Mehleng ye ya rena, ga go na moago wo re swanetšego go ya go wona ge re nyaka go batamela Jehofa. Go e na le moo, re diriša tempele ya Modimo e kgolo ya moya, e lego tokišetšo e kgethwa ya borapedi bja therešo. * Ge e ba re ‘kgahlwa’ ke tokišetšo ye ya Modimo ya borapedi, le rena re ka ‘bona botse bja Jehofa.’
Ela hloko aletare ya koporo ya dibego tša go fišwa yeo e bego e beilwe pele ga mojako wa taberenakele. (Ek. 38:1, 2; 40:6) Aletare yeo e be e emela go ikemišetša ga Modimo go amogela bophelo bja Jesu e le sehlabelo. (Baheb. 10:5-10) Nagana ka seo se se se bolelago go rena! Moapostola Paulo o ngwadile gore: “Ge re be re le manaba re ile ra boelanywa le Modimo ka lehu la Morwa wa gagwe.” (Baroma 5:10) Ge re bontšha tumelo mading ao a tšholotšwego a Jesu, Modimo o tla re amogela re le bagwera ba gagwe le go re bota. Ka baka leo, re thabela go ba le “tswalano ya kgauswi le Jehofa.”—Ps. 25:14.
Ka ge ‘dibe tša rena di phumolwa,’ re thabela ‘mehla ya tapologo e tšwago go Jehofa.’ (Dit. 3:19) Boemo bja rena bo swana le bja mogolegwa yo a itsholago ka baka la ditiro tša gagwe tša nakong e fetilego gomme a dira diphetogo tše dikgolo ge a dutše a letile go ahlolelwa lehu. Ge moahlodi yo a lokilego a bona se, o tutueletšega go phumola melato ya mogolegwa yoo gomme a se sa mo ahlolela lehu. Ruri mogolegwa yo o tla ikwa a imologile e bile a thabile kudu! Go swana le moahlodi yoo, Jehofa o gaugela batho bao ba itsholago gomme a se sa ba ahlolela lehu.
THABELA BORAPEDI BJA THEREŠO
Gare ga dibopego tša borapedi bja therešo tšeo Dafida a bego a di bona ngwakong wa Jehofa e be e le go kgobokana ga mašaba a Baisiraelegotee le yena, go balwa le go hlaloswa ga Molao phatlalatša, go fišwa ga diorelo le go bona baperisita le Balefi ba dira tirelo e kgethwa. (Ek. 30:34-38; Num. 3:5-8; Doit. 31:9-12) Dibopego tše tša borapedi bja therešo tša Isiraele ya bogologolo di swana le tša borapedi bja rena bja mehleng yeno.
Go etša mehleng e fetilego, le lehono “ke mo gobotse le mo go kgahlišago gakaakang ge bana ba motho ba dudišana ka botee!” (Ps. 133:1) Go bile le koketšego e kgolo “[mokgatlong] wohle wa bana babo rena” lefaseng ka bophara. (1 Pet. 2:17) Lentšu la Modimo le balwa le go hlaloswa phatlalatša dibokeng tša rena. Ka mokgatlo wa gagwe, Jehofa o diriša lenaneo leo le humilego go re ruta. Le gona go na le motlalo wa dijo tša moya tše di gatišitšwego tšeo re ka di dirišago thutong ya motho ka noši le borapeding bja lapa. Setho se sengwe sa Sehlopha se Bušago se itše: “Go naganišiša ka Lentšu la Jehofa le seo le se bolelago gotee le go tsoma temogo le kwešišo go nkhumišitše moyeng le go nnea kgotsofalo bophelong.” Ee, ‘tsebo e ka thabiša meoya ya rena.’—Die. 2:10
Lehono, dithapelo tša bahlanka ba Modimo tšeo di amogelegago di rotogela go Jehofa letšatši le letšatši. Dithapelo tše bjalo go Jehofa di swana le monko o bose wa diorelo tše di nkgago bose. (Ps. 141:2) Ruri ke mo gobotse go tseba gore Jehofa Modimo o a thaba ge re mmatamela ka thapelo re ikokobeditše!
Moshe o ile a rapela ka gore: “Anke botse bja Jehofa Modimo wa rena bo be godimo ga rena, modiro wa diatla tša rena o re theele wona o o tiiše.” (Ps. 90:17) Ge re dutše re dira bodiredi bja rena ka mafolofolo, Jehofa o šegofatša modiro wa rena. (Die. 10:22) Re ka no ba re thušitše ba bangwe go ithuta therešo. Mohlomongwe re kgotleletše nywaga e mentši bodireding go sa šetšwe go babja, go kwa bohloko maikwelong, go tlaišwa goba gore batho ga ba thabele. (1 Bathes. 2:2) Lega go le bjalo, na ga se ra bona “botse bja Jehofa” gomme ra lemoga gore Tatago rena wa legodimong o tloga a thabišwa ke maiteko a rena?
Dafida o opetše ka gore: “Jehofa ke karolo ya seo ke se abetšwego le ya senwelo sa ka. Wena o swareletše kabelong ya ka ka go tia. Manti a go ela ona a nthaletše mafelong a nkgahlago.” (Ps. 16:5, 6) Dafida o ile a leboga “karolo” ya gagwe, ke gore, go ba le segwera se se amogelegago le Jehofa le tokelo ya go mo hlankela. Go etša Dafida, re ka welwa ke mathata, eupša re šegofaditšwe kudu moyeng! Ka gona anke re tšweleng pele re thabela borapedi bja therešo gomme ka mehla re “kgahlwe ke go lebelela” tempele ya Jehofa ya moya.
^ ser. 6 Bona Morokami wa July 1, 1996, matlakala 14-24.


text:
Bagolo, le Ikwa Bjang ka go Tlwaetša ba Bangwe?
“Selo se sengwe le se sengwe se na le nako ya sona e beilwego.”—MMOLEDI 3:1.
1, 2. Ke’ng seo balebeledi ba tikologo ba se hlokometšego diphuthegong tše dintši?
MOLEBELEDI yo mongwe wa tikologo o be a le kgauswi le go phetha seboka sa gagwe le bagolo. O ile a lebelela bana babo rena ba bao ba šomago ka thata gomme a ikwa a ba rata kudu, e bile ba bangwe ba bona ba be ba godile kudu gore e ka ba botatagwe. Lega go le bjalo, go be go na le selo sengwe sa bohlokwa kudu seo se bego se mo tshwenya. O ile a ba botšiša gore: “Bana bešo, na go na le seo le se dirilego go tlwaetša ba bangwe gore ba tle ba le rwadiše maikarabelo a phuthego?” Bana babo rena bao ba be ba tseba gore ketelong e fetilego, molebeledi yoo wa tikologo o ba kgothaleditše gore ba fetše nako e oketšegilego ba tlwaetša ba bangwe. Mafelelong, mogolo yo mongwe o ile a re: “Ga se ra dira selo.” Bagolo ka moka ba ile ba dumelelana le yena.
2 Ge e ba o le mogolo, mohlomongwe le wena o be o tla nea karabo e swanago. Balebeledi ba tikologo ba hlokometše gore bagolo ba bantši ba swanetše go fetša nako e oketšegilego ba tlwaetša bana babo rena ba bafsa le bao ba gotšego gore ba tle ba kgone go ba thuša go hlokomela phuthego. Eupša go dira bjalo go ka ba thata kudu. Ka baka la’ng?
3. (a) Beibele e bontšha bjang bohlokwa bja go tlwaetša ba bangwe, gona ke ka baka la’ng ka moka ga rena re swanetše go kgahlegela go tlwaetša ba bangwe? (Bona mongwalo wa ka tlase.) (b) Ke ka baka la’ng bagolo ba bangwe ba ka hwetša go le thata go tlwaetša ba bangwe?
3 Ka ge o le mogolo, o tseba gabotse gore go bohlokwa gore o iphe nako ya go tlwaetša bana babo rena. * (Bona mongwalo wa ka tlase.) O a tseba gore go nyakega bana babo rena ba oketšegilego bao ba tlago go thuša go matlafatša diphuthego gona bjale le go hlokomela diphuthego tše mpsha nakong e tlago. (Bala Jesaya 60:22.) Beibele e re o swanetše “go ruta ba bangwe.” (Bala 2 Timotheo 2:2.) Lega go le bjalo, o ka hwetša go le thata go ipha nako ya go dira seo. O ka ba o swanetše go hlokomela lapa la gago le go šoma mošomo wa boiphedišo. Le gona o swanetše go hlokomela phuthego le go swaragana le ditaba tše dingwe tše di akgofilego. Ka ge go na le mošomo o montši gakaakaa, anke re ahlaahleng gore ke ka baka la eng go le bohlokwa gore le iphe nako ya go tlwaetša ba bangwe.
YE KE NAKO YA GORE LE TLWAETŠE BA BANGWE
4. Ke ka baka la’ng ka dinako tše dingwe bagolo ba dikadika go tlwaetša bana babo rena ba bangwe?
4 Ke ka baka la’ng le ka thatafalelwa ke go ipha nako ya go tlwaetša bana babo rena ba bangwe ka phuthegong? Ba bangwe ba ka nagana gore: ‘Go na le ditaba tše itšego phuthegong ya gabo rena tšeo di akgofilego kudu, ka gona re swanetše go swaragana le tšona ka pelapela. Le ge re ka se tlwaetše ba bangwe gona bjale, ga se gore phuthego e tla gobala moyeng.’ Na seo ke therešo? Ke therešo gore ditaba tše dingwe tša phuthego di ka nyaka gore le swaragane le tšona kapelapela. Lega go le bjalo, ge e ba le ka dikadika go tlwaetša bana babo rena, le ka hwetša gore le bolaya phuthego moyeng.
5, 6. Re ka ithuta’ng mohlaleng wa mootledi le kamoo a hlokomelago koloi ya gagwe? Re ka swantšha se bjang le go tlwaetša ba bangwe ka phuthegong?
5 Nagana ka mohlala šo. Mootledi wa koloi o a tseba gore ge a nyaka go boloka koloi e phetše gabotse, o swanetše go dula a e tšhela oli. Lega go le bjalo, a ka ipotša gore go akgofile kudu le go feta gore a tšhele peterole ka gobane ka ntle le yona, koloi e ka se sepele. Le gona a ka nagana gore ge e ba a swaregile kudu, a ka tšhela oli ge nako e dutše e eya. Ke therešo gore koloi yeo e tla sepela go fihla bokgoleng bjo itšego. Eupša seo se ka ba kotsi. Ge mootledi yoo a ka dikadika go tšhela oli, go se go ye kae koloi yeo e tla senyega. Ka go re’alo a swanelwa ke go diriša nako e ntši le tšhelete go e lokiša. Re ithuta’ng mohlaleng wo?
6 Bagolo ba swanetše go swaragana le ditaba tša bohlokwa kapelapela. Ge ba ka se dire bjalo, phuthego e tlo gobala moyeng. Go swana le mootledi yo a swanetšego go tšhela peterole koloing ya gagwe ka mehla, bagolo ba swanetše go “[kgonthišetša] dilo tše bohlokwa kudu.” (Bafilipi 1:10) Eupša bagolo ba bangwe ba ka swarega kudu ka dilo tša bohlokwa moo ba feleletšago ba hloka nako ya go tlwaetša ba bangwe. Se se tla swana le go se tšhele koloi oli. Ge bagolo ba ka dikadika go tlwaetša bana babo rena, go se go ye kae phuthego e ka se be le bana babo rena ba lekanego bao ba tlwaeditšwego go hlokomela phuthego.
7. Re swanetše go lebelela bjang bagolo bao ba iphago nako ya go tlwaetša ba bangwe?
7 Le ka mohla le se ke la nagana gore go tlwaetša ba bangwe ga se gwa akgofa. Bagolo bao ba tshwenyegilego ka bokamoso bja phuthego le bao ba iphago nako ya go tlwaetša ba bangwe, ke bahlanka ba bohlale e bile ditho tša phuthego di ba tšeela godimo kudu. (Bala 1 Petro 4:10.) Phuthego e holega bjang?
DIRIŠANG NAKO YA LENA GABOTSE
8. (a) Bagolo ba na le mabaka afe a go tlwaetša ba bangwe? (b) Bagolo bao ba hlankelago tlhokagalong ba na le boikarabelo bofe bjo bo akgofilego? (Bona lepokisi le le rego, “ Modiro o Akgofilego.”)
8 Gaešita le bagolo bao ba nago le phihlelo ba swanetše go ikokobetša gomme ba kwešiše gore ge ba dutše ba tšofala, ba ka se sa kgona go dira mo gontši go swana le gona bjale. (Mika 6:8) Le gona bagolo ba swanetše go tseba gore ka tšhoganetšo “nako le ditiragalo tšeo di sa letelwago” di ka dira gore go be thata go phetha boikarabelo bja bona. (Mmoledi 9:11, 12; Jakobo 4:13, 14) Ka gona, ka ge bagolo ba rata batho ba Jehofa le go tshwenyega ka bona, ba šoma ka thata go ruta bana babo rena ba bafsa seo bona ba ithutilego sona go theoša le nywaga.—Bala Psalme 71:17, 18.
9. Ke tiragalo efe ya nakong e tlago yeo e dirago gore go tlwaetša ba bangwe go be bohlokwa kudu?
9 Go oketša moo, bagolo bao ba tlwaetšago ba bangwe ba bohlokwa kudu ka gobane maiteko a bona a tla thuša go matlafatša phuthego. Tlwaetšo yeo e dira gore bana babo rena ba oketšegilego ba dule ba itokišeleditše go thuša phuthego go dula e momagane e bile e botegela Modimo. Seo se bohlokwa kudu gona bjale ka gobane re phela mehleng ya bofelo, e bile se tlo ba bohlokwa le go feta nakong ya masetlapelo a magolo ao a tlago. (Hesekiele 38:10-12; Mika 5:5, 6) Ka go re’alo lena bagolo ba rategago, ka mehla ipheng nako ya go tlwaetša ba bangwe. Napang le thome lehono.
10. Ke’ng seo mogolo a ka swanelwago ke go se dira gore a be le nako ya go tlwaetša ba bangwe?
10 Re a tseba gore le šetše le na le mo gontši mo le go dirago ka gobane le swaragana le ditaba tše bohlokwa tša phuthego. Ka baka leo, le ka swanelwa ke go ngwatha e nngwe ya nako yeo le e fetšago le swaragana le maikarabelo ao gomme le e dirišetše go tlwaetša ba bangwe. (Mmoledi 3:1) Ge le ka dira bjalo, le tla ba le diriša nako ya lena gabotse kudu gomme seo se tla hola phuthego nakong e tlago.
GWERANANG LE BAO LE BA TLWAETŠAGO
11. (a) Ke’ng se se thabišago ka keletšo ya mabapi le go tlwaetša ba bangwe yeo e neilwego ke bagolo ba dinageng tše di fapafapanego? (b) Go ya ka Diema 15:22, ke ka baka la’ng go le bohlokwa gore re ahlaahle ditšhišinyo tša bagolo ba bangwe?
11 Morago bjale, bagolo ba bangwe bao ba kgonago go tlwaetša bana babo rena go dira mo go oketšegilego ka phuthegong ba ile ba botšišwa gore ba kgona seo bjang. * (Bona mongwalo wa ka tlase.) Bagolo bao ka moka ba neile keletšo e swanago gaešita le ge maemo a bona a fapane kudu. Seo se re ruta’ng? Se re ruta gore tlwaetšo yeo e theilwego Beibeleng e hola barutwana “kae le kae phuthegong e nngwe le e nngwe.” (1 Bakorinthe 4:17) Ka gona sehlogong se le go se se latelago, re tlo ahlaahla tše dingwe tša ditšhišinyo tšeo bagolo bao ba di neilego. (Diema 15:22) Bao ba neago tlwaetšo yeo re tla ba bitša barutiši, gomme bao ba tlwaetšwago ra ba bitša barutwana.
12. Ke’ng seo morutiši a swanetšego go se dira pele a ka tlwaetša morutwana, gona ka baka la’ng?
12 Sa pele, morutiši o swanetše go lokišeletša morutwana. Ke ka baka la’ng se se le bohlokwa? Go fo swana le ge mobjadi a swanetše go lokišeletša mmu ka serapaneng sa gagwe pele a ka bjala peu, morutiši le yena o swanetše go lokišeletša pelo ya morutwana pele ga ge a ka mo ruta dilo tše difsa. Ka gona morutiši a ka dira’ng go lokišeletša morutwana wa gagwe pele a ka mo tlwaetša? A ka ekiša mohlala wa morutiši wa mehleng ya bogologolo yo a bego a na le bokgoni, e lego moporofeta Samuele.
13-15. (a) Jehofa o ile a botša Samuele gore a dire’ng? (b) Samuele o ile a lokišeletša Saulo bjang bakeng sa kabelo ya gagwe e mpsha? (Bona seswantšho seo se lego mathomong a sehlogo.) (c) Ke ka baka la’ng pego ye ya Beibele ya mabapi le Samuele e le bohlokwa go bagolo lehono?
13 Ka letšatši le lengwe, nywageng ya ka godimo ga e 3 000 e fetilego, Jehofa o ile a botša moporofeta yo a bego a tšofetše e lego Samuele gore: “Gosasa ka yona nako ye, ke tla go romela monna yo a tšwago nageng ya Benjamini, o mo tlotše gore e be moetapele wa setšhaba sa ka sa Isiraele.” (1 Samuele 9:15, 16) Samuele o ile a kwešiša gore o be a ka se sa etelela pele setšhaba sa Isiraele le gore Jehofa o be a nyaka gore a kgethe moetapele yo mofsa. Ka gona e le gore Samuele a lokišeletše monna yoo kabelo ya gagwe e mpsha, o ile a tla ka leano le lebotse.
14 Letšatšing le le latelago, Samuele o ile a gahlana le Saulo, ke moka Jehofa a botša moporofeta yo gore: “Šo monna yo ke go boditšego ka yena.” Gateetee Samuele o ile a diriša leano la gagwe. O ile a gwerana le Saulo e le gore a kgone go boledišana le yena. Samuele o ile a laletša Saulo le mohlanka wa gagwe dijong gomme a ba nea madulo a maemo a godimo le nama e kgethegilego. Samuele a re: “E je ka gobane ke kgale e boloketšwe wena gore o tle o e je letšatšing le.” Ka morago ga gore ba je, Samuele o ile a laletša Saulo ntlong ya gagwe. Ge ba dutše ba le tseleng, ba ile ba thabela poledišano e botse. Ge ba fihla ntlong ya Samuele, ba rotogela ka godimo ga yona gomme Samuele a tšwela pele “a bolela le Saulo ba le godimo ga ntlo” yeo go fihlela ba eya go robala. Letšatšing le le latelago, Samuele a tlotša Saulo gore e be moetapele, a mo atla gomme a mo nea ditaelo tše di oketšegilego. Ka morago ga moo, Saulo a wela tsela a loketše go lebeletšana le seo se bego se letše ka pele.—1 Samuele 9:17-27; 10:1.
15 Samuele o ile a tlotša Saulo gore e be moetapele wa setšhaba. Ke therešo gore phihlelo ye e fapana kgole le go tlwaetša ngwanabo rena gore e tle e be mogolo goba mohlanka wa bodiredi ka phuthegong. Lega go le bjalo, bagolo ba ka ithuta dithuto tše dintši tša bohlokwa tseleng yeo Samuele a ilego a lokišeletša pelo ya Saulo. Anke re ahlaahleng tše pedi tša dithuto tšeo.
BARUTIŠI BAO BA IKGAFAGO LE BAO BA NAGO LE BOGWERA
16. (a) Samuele o ile a ikwa bjang ge Baisiraele ba be ba nyaka kgoši? (b) Samuele o ile a arabela bjang ge Jehofa a be a mmotša gore a tlotše Saulo?
16 Ikgafe gomme o se ke wa dikadika. Ge Samuele a be a ekwa la mathomo gore Baisiraele ba re ba nyaka go ba le kgoši ya motho, o ile a nyama kudu e bile a ikwa a lahlilwe. (1 Samuele 8:4-8) Jehofa o ile a swanelwa ke go botša Samuele ka makga a mararo gore a theetše setšhaba seo ka gobane Samuele o be a sa nyake se eba le kgoši. (1 Samuele 8:7, 9, 22) Gaešita le ge Samuele a be a ikwa ka tsela ye, ga se a ka a ba le mona goba a galefela monna yo e bego e tlo ba moetapele legatong la gagwe. Samuele ga se a ka a dikadika ge Jehofa a be a mmotša gore a tlotše Saulo. Ka boikokobetšo o ile a kwa, e sego feela ka gobane a be a tlamegile, eupša ka gobane a be a rata Jehofa.
Lena barutiši, ngwathang nako e itšego mešomong ya lena e mentši gore le tlwaetše barutwana
17. Lehono bagolo ba ekiša Samuele bjang, gona seo se ba tlišetša lethabo lefe?
17 Lehono go na le bagolo ba bantši bao ba nago le phihlelo bao ba ekišitšego Samuele gomme ba tlwaetša ba bangwe ka tsela e lerato. (1 Petro 5:2) Bagolo ba ba lerato ga ba dikadike go ruta ba bangwe e bile ga ba tšhabe go abela barutwana ba bona tše dingwe tša ditokelo tša bona tša ka phuthegong. Go e na le moo, ba a kwešiša gore bana babo rena ba ke “badirišanigotee” le bona ba bohlokwa kudu bao ba tlago go ba thuša go hlokomela phuthego. (2 Bakorinthe 1:24; Baheberu 13:16) Le gona bagolo ba bao ba se nago boithati ba thabela go bona barutwana ba bona ba diriša bokgoni bja bona go thuša batho ba Jehofa.—Ditiro 20:35.
18, 19. Mogolo a ka lokišeletša bjang pelo ya morutwana pele a thoma go mo tlwaetša, gona ke ka baka la’ng seo se le bohlokwa?
18 Eba mogwera, e sego morutiši feela. Ge moporofeta Samuele a be a gahlana le Saulo, nkabe a ile a no mo tlotša gore e be kgoši ka go tšea oli gomme a e tšhela hlogong ya gagwe ntle le go senya nako. Ka go re’alo kgoši e mpsha e be e tla ba e kgethilwe, eupša bothata ke gore e be e tla ba e se ya rutwa go etelela pele batho ba Modimo. Go e na le moo, Samuele o ile a ipha nako ya go lokišeletša pelo ya Saulo bakeng sa kabelo ya gagwe e mpsha. Pele ga ge a ka tlotša Saulo, ba ile ba ja gotee, ba otlolla maoto ba dutše ba boledišana, ba swara magang ka nako e telele, gaešita le go robala lefelong letee. Samuele o ile a emela nako e botse pele a ka tlotša kgoši ye e mpsha.
19 Go bjalo le lehono. Pele mogolo a ka thoma go tlwaetša ngwanabo rena yo a itšego, o swanetše go dira boiteko bja go gwerana le morutwana yoo. Seo mogolo a se dirago go gwerana le morutwana se tla fapana go ya ka maemo a bona le setšo. Lega go le bjalo, go sa šetšwe gore o dula kae, ge e ba o ngwatha nako e itšego mešomong ya gago e mentši gore o tlwaetše morutwana, o tla bona gore o mo tšea a le bohlokwa. (Bala Baroma 12:10.) Ruri barutwana ba tla leboga kudu tlhokomelo e lerato le thušo yeo o ba neago yona.
20, 21. (a) O ka hlalosa bjang morutiši yo botse? (b) Re tlo ahlaahla’ng sehlogong se se latelago?
20 Ke therešo gore morutiši yo botse o rata go tlwaetša ba bangwe. Eupša morutiši yo botse gape o swanetše go rata motho yo a mo tlwaetšago. (Bapiša le Johane 5:20.) Ke ka baka la’ng seo se le bohlokwa? Ka gobane ge e ba morutwana a bona gore o tloga o mo rata, o tla thabela go ithuta go wena. Ka gona lena bagolo, katanelang go ba bagwera ba barutwana ba lena, e sego feela barutiši ba bona.—Diema 17:17; Johane 15:15.
21 Ka morago ga gore mogolo a lokišeletše pelo ya morutwana, ke gona a ka thomago go mo tlwaetša. Mogolo a ka diriša mekgwa efe? Re tla ahlaahla seo sehlogong se se latelago.
^ ser. 3 Sehlogo se le seo se latelago di ngwaletšwe bagolo ka go lebanya. Eupša yo mongwe le yo mongwe wa rena o swanetše go ikhola ka tsebišo ye. Ka baka la’ng? E tlo thuša bana babo rena ka moka go kwešiša gore ba hloka go tlwaetšwa gore ba tle ba dire mo go oketšegilego ka phuthegong. Ge go na le bana babo rena ba bantši bao ba tlwaeditšwego ka phuthegong, phuthego ka moka e tla holega.
^ ser. 11 Bagolo ba ba tšwa Afrika Borwa, Australia, Bangladesh, Belgium, Brazil, Fora, French Guiana, Japane, Korea, Mexico, Namibia, Nigeria, Réunion, Russia le United States.


text:
MOROKAMI NOVEMBER 2015
Modimo o Lebelela Ntwa Bjang?
Karabo ya Beibele e ka go makatša.
Modimo o Lebelela Ntwa Bjang?
Kgalekgale, Modimo o ile a botša setšhaba sa gagwe gore se lwe dintweng. Ka morago, Jesu o ile a ruta batho gore ba rate manaba a bona. Ke’ng seo se fetogilego?
Pono ya Modimo ka Ntwa Mehleng ya Bogologolo
Dintlha tše tharo di hlaotše dintwa tšeo Modimo a bego a di laetše.
Pono ya Modimo ka Ntwa Lekgolong la Pele la Nywaga
Le ge pono ya Modimo ka ntwa e se ya ka ya fetoga, tiragalo e bohlokwa kudu e ile ya bontšha gore go na le seo se bego se fetogile.
Pono ya Modimo ka Ntwa Lehono
Kgauswinyane Modimo o tla tliša ntwa yeo e tla fedišago dintwa ka moka.
Na o be o Tseba?
Ke ka baka la eng Josefa a ile a beola pele a ka yo bona Farao? Ge Beibele e bolela gore tatago Timotheo e be e le “Mogerika,” na se se bolela gore o belegetšwe Gerika?
Ke be ke Nagana Gore ke Thabela Bophelo bja ka ka Botlalo
Pawel Pyzara o be a phegelela bophelo bjo šoro, diokobatši le degree ya tša molao—a di phegelela ka moka ka nako e tee. Phetogo e kgolo e bile nakong yeo a ilego a thoma ntwa le banna ba seswai.
“Ngwanaka yo a Rategago le yo a Botegago Moreneng”
Ke’ng seo se thušitšego Timotheo gore e se sa ba mofsa yo a nago le dihlong gomme e be molebeledi yo a beago mohlala wa Mokriste?
Dipotšišo tša Beibele di a Arabja
Ge e ba bahu ba tla tsošwa, gona ba tla phela kae?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Ntwa ya Haramagedone ke Eng?
Lentšu Haramagedone le tšwelela gatee feela ka Beibeleng, eupša ntwa ye go bolelwa ka yona Mangwalong ka moka.


text:
DINAGA LE BATHO
Go Etela Ireland
SEO go thwego ke Sehlakahlaka se Setala sa Ireland se bopša ke dinaga tše pedi: e kgolo ke Repabliki ya Ireland yeo e ikemetšego gomme e nyenyane ke Leboa la Ireland, yeo e lego karolo ya United Kingdom.
Ireland e bitšwa Sehlakahlaka se Setala ka baka la bontši bja dipula tšeo di dirago gore naga yeo e be e tala. Matsha a mabotse le dinoka gotee le magaga ao a lego kgauswi le lebopo le meboto di tlaleletša bobotseng bja yona bja tlhago.
Batho ba Ireland ba ile ba lebeletšana le ditlaišo tše dintši. Ka mohlala, ba bangwe ba akanyetša gore go tloga mo e ka bago ka 1845 go ya go 1851, batho ba ka bago milione ba ile ba bolawa ke tlala le bolwetši ge mašemo a ditapola a senywa ke bolwetši bja dimela. E le go tšhabela tlala yeo e šoro, ba bantši ba ile ba hudugela dinageng tše bjalo ka Australia, Brithania, Canada gotee le United States. Lehono, Maamerika a ka bago dimilione tše 35 a na le bagologolo ba tšwago Ireland.
Batho ba Ireland ba tsebja ka go ba borutho le go amogela baeng. Dilo tšeo ba itlošago bodutu ka tšona di akaretša go namela dipere le dipapadi tša dihlopha, tše bjalo ka cricket, rugby, kgwele ya maoto le kgwele ya Gaelic (yeo e swanago le kgwele ya maoto). Gantši basadi ba rata papadi ya sehlopha yeo e bitšwago camogie, yeo e swanago le hockey.
Gape batho ba Ireland ba rata go tšea magang e bile ba rata mmino. Mmino wa maoto wa batho ba Ireland o tumile lefaseng ka bophara. Babini ba dira gore mmele wa bona o eme thwii ge ba dutše ba bina ka go akgofa le ka nepo ka maoto a bona.
Dihlatse tša Jehofa di na le nywaga e ka godimo ga e lekgolo di le kua Ireland. Ga bjale, go na le Dihlatse tše fetago 6 000, e bile di ruta Beibele ka mafolofolo.
NA O BE O TSEBA?
Moo e bego e le tsela ya Giant’s Causeway, ka leboa la lebopo la Leboa la Ireland, go na le dikokwane tša maswika a maso tšeo di bakilwego ke leraga la kgale la thabamollo ge le be le kopana le lewatle.


text:
Antarctica
Antarctica ke lefasana leo le lego Borwa bja Lefase kudu go feta mafasana ka moka, kgauswi le South Pole. Antarctica e dikaneditšwe ke Southern Ocean. Ka bophara ke lefasana la bohlano le legolo lefaseng.
Lehlwa le apareditše 98% ya Antarctica yeo e ka bago bonnyane bja dimetara tše 1600 ka bogolo.
Kakaretšo ya boso e bontšha Antarctica e le lefasana le le tonyago, le le omilego gape la diphefo kudu leo le phagamego go feta mafasana ka moka. [1]
References[lokiša | edit source]
- ↑ "National Geophysical Data Center". National Satellite, Data, and Information Service. Retrieved 9 June 2006.


text:
Diriša Lentšu la Modimo
—Le a Phela!
“Lentšu la Modimo le a phela e bile ke le matla.”—BAHEB. 4:12.
1, 2. Jehofa o ile a nea Moshe kabelo efe, gona o ile a mo kgonthišetša go re’ng?
O BE o tla ikwa bjang ge ba be ba ka re o ye o eme pele ga mmuši yo a phagamego kudu lefaseng gomme o emele batho ba Jehofa? Ga go pelaelo gore o be o tla tshwenyega kudu, wa ikwa o sa swanelege e bile o boifa. O be o tla beakanya ditaba tša gago bjang? O be o tla dira’ng gore mantšu a gago a be le matla ka ge o tla be o le moemedi wa Modimo Ramatlaohle?
2 Moshe o ile a ba boemong bjo bjalo. Jehofa o kile a botša monna yo “yo boletaleta go feta batho bohle bao ba bego ba phela lefaseng,” gore o mo roma go Farao gore a yo hlakodiša batho ba gagwe bokgobeng kua Egipita. (Num. 12:3) Go etša ge re tseba, Farao e be e le monna wa senganga le yo a sa hlomphego motho. (Ek. 5:1, 2) Lega go le bjalo, Jehofa o be a nyaka gore Moshe a yo laela Farao gore a lokolle makgoba a gagwe a dimilione tše mmalwa nageng yeo! Ga go makatše ge Moshe a ile a botšiša Jehofa gore: “Ke nna mang nka yago go Farao gomme ka ntšha bana ba Isiraele Egipita?” Moshe o swanetše go ba a ile a ikwa a sa swanelege goba a se na bokgoni. Eupša Modimo o ile a mo kgonthišetša gore o tla ba le yena. Jehofa o ile a re: “Ke tla ba le wena.”—Ek. 3:9-12.
3, 4. (a) Moshe o be a boifa’ng? (b) Ke boemong bofe moo o ka kwešišago tlhohlo yeo Moshe a bego a lebeletšane le yona?
3 Ke’ng seo Moshe a bego a se boifa? Go bonagala a be a boifa gore Farao o be a ka se amogele goba go theetša moemedi wa Jehofa Modimo. Le gona Moshe o be a boifa gore batho ba gabo ba be ba ka se kgolwe gore Jehofa o mo kgethile gore a ba ntšhe Egipita. Ka go re’alo, Moshe o ile a re go Jehofa: “Eupša bjale a re re ga ba nkgolwe e bile ga ba theetše lentšu la ka, ka baka la gore ba tla re: ‘Jehofa ga se a iponagatša go wena.’”—Ek. 3:15-18; 4:1.
4 Karabo yeo Jehofa a ilego a e nea Moshe le ditiragalo tšeo di ilego tša latela di ka ruta yo mongwe le yo mongwe wa rena thuto ya bohlokwa. Ke therešo gore go ka fo se direge gore o eme pele ga mmuši yo a phagamego. Eupša na o kile wa hwetša o tšhošwa ke go bolela ka Modimo le Mmušo wa gagwe gaešita le go batho feela bao o kopanago le bona letšatši le letšatši? Ge e ba go le bjalo, ela hloko seo o ka ithutago sona phihlelong ya Moshe.
“KE ENG SE O SE SWEREGO KA SEATLENG SA GAGO?”
5. Jehofa o ile a nea Moshe eng, gona seo se ile sa mo thuša bjang gore a se sa boifa? (Bona seswantšho seo se lego mathomong a sehlogo.)
5 Ge Moshe a be a botša Modimo gore batho ba ka se mo theetše, o ile a mo hlama gore a tle a kgone go lebeletšana le seo se bego se tlo direga. Pego yeo e lego go Ekisodo e re: “Jehofa a re go [Moshe]: ‘Ke eng se o se swerego ka seatleng sa gago?’ Yena a re: ‘Ke lepara.’ Modimo a re: ‘Le lahlele fase.’ Ka gona a le lahlela fase gomme la fetoga noga; Moshe a e tšhaba. Bjale Jehofa a re go Moshe: ‘Otlolla seatla sa gago o e sware ka mosela.’ Ka gona a otlolla seatla a e swara ka mosela gomme ya fetoga lepara ka seatleng sa gagwe.” Ke moka Modimo a re: ‘O dire se e le gore ba dumele gore Jehofa o iponagaditše go wena.’ (Ek. 4:2-5) Ee, Modimo o ile a nea Moshe selo seo se bego se tla hlatsela gore molaetša wa gagwe o tšwa go Yena. Lepara la Moshe leo batho ba bangwe ba bego ba sa re selo ka lona le ile la fetoga sephedi ka matla a Modimo! Ruri mohlolo woo o be o tla dira gore mantšu a Moshe a be le matla, a kgodiša batho gore Jehofa o a mo thekga! Ka go re’alo, Jehofa o ile a mmotša gore: “O tla swara lepara leo ka seatla sa gago e le gore o dire dipontšho ka lona.” (Ek. 4:17) Ka ge bjale Moshe a be a swere lepara leo le bego le hlatsela gore Modimo o na le yena, o be a loketše go yo emela Modimo wa therešo ka sebete pele ga Farao le batho ba Modimo.—Ek. 4:29-31; 7:8-13.
6. (a) Ke’ng seo re swanetšego go se swara ge re dira boboledi, gona ka baka la’ng? (b) Hlalosa seo se bolelwago ke gore “lentšu la Modimo le a phela” le gore “ke le matla.”
6 Le rena ge re botša ba bangwe molaetša wa Beibele ba ka re botšiša potšišo e swanago le yeo Modimo a ilego a e botšiša Moshe, ya gore: “Ke eng se o se swerego ka seatleng sa gago?” Mabakeng a mantši, re tla ba re swere Beibele gomme re loketše go e diriša. Gaešita le ge batho ba bangwe ba ka lebelela Beibele e le puku e sa rego selo, Jehofa o bolela le rena ka yona. (2 Pet. 1:21) E re botša ka dikholofetšo tša Modimo tša mabapi le dilo tšeo di tlago go direga ge Mmušo wa gagwe o buša. Ke ka baka leo moapostola Paulo a ngwadilego gore: “Lentšu la Modimo le a phela e bile ke le matla.” (Bala Baheberu 4:12.) Dikholofetšo ka moka tše di lego ka Lentšung la Jehofa di a phethagala, ka gobane ka mehla o gata megato ya go di phethagatša. (Jes. 46:10; 55:11) Ge motho a lemogile se, seo a se balago ka Beibeleng se ka ba le tutuetšo e matla bophelong bja gagwe.
7. Re ka ‘swara bjang lentšu la therešo ka tshwanelo’?
7 Ee, Jehofa o re neile Lentšu la gagwe leo le ngwadilwego leo re ka le dirišago go hlatsela gore molaetša wa rena o ka botwa le gore o tšwa go yena. Ke ka baka leo Paulo ka morago ga gore a ngwalele Baheberu lengwalo, a ilego a kgothaletša morwa wa gagwe wa moya yo a bego a mo tlwaetša e lego Timotheo gore a ‘dire sohle se a ka se kgonago go swara lentšu la therešo ka tshwanelo.’ (2 Tim. 2:15) Rena re ka diriša bjang keletšo ye ya Paulo? Ka go balela batho bao ba tlago go re theetša mangwalo ao a opago kgomo lenaka ao a tlago go ba kgoma dipelo. Dipampišana tšeo di lokolotšwego ka 2013 di hlametšwe go re thuša go dira sona seo.
BALA LENGWALO LEO LE OPAGO KGOMO LENAKA!
8. Molebeledi yo mongwe wa tirelo o itše’ng ka dipampišana tšeo di sa tšwago go lokollwa?
8 Dipampišana tše tšeo di sa tšwago go lokollwa di hlamilwe go swana. Ka gona ge re kgona go diriša e tee ya tšona, re tla kgona go di diriša ka moka. Na go bonolo go di diriša? Molebeledi yo mongwe wa tirelo kua Hawaii, U.S.A., o ngwadile gore: “Re makaditšwe ke kamoo dipampišana tše di atlegago ka gona modirong wa ntlo le ntlo le modirong wa seterateng.” Ngwanabo rena yo o hweditše gore tsela yeo dipampišana tše di ngwadilwego ka yona e nolofaletša motho go araba, gomme gantši se se lebiša dipoledišanong tše di kgahlišago. Ngwanabo rena yo o nagana gore potšišo ya sehlogo le dikarabo tšeo motho a swanetšego go kgetha e tee ya tšona, ke tšona di dirago gore go be le dipoledišano tše di kgahlišago. Ga go hlokagale gore mong wa ntlo a tshwenyege ka gore o tla nea karabo e fošagetšego.
9, 10. (a) Dipampišana tša rena di re kgothaletša bjang go diriša Beibele? (b) Ke dipampišana dife tšeo wena o kgonnego go di diriša, gona ka baka la’ng?
9 Pampišana e nngwe le e nngwe e re kgothaletša go balela motho lengwalo leo le opago kgomo lenaka. Ka mohlala, nagana ka pampišana e rego Na Tlaišego e tla ka ya Fela? Go sa šetšwe gore mong wa ntlo o araba potšišo ye ka “ee,” “aowa,” goba “mohlomongwe,” o se ke wa hlwa o bolela tše dintši. Phetla letlakaleng la ka gare gomme o re go yena: “Ekwa seo Beibele e se bolelago.” Ke moka o mmalele Kutollo 21:3, 4.
10 Ka mo go swanago, ge o diriša pampišana e rego O Lebelela Beibele Bjang? o se ke wa tshwenyega ka gore mong wa ntlo o kgetha karabo efe. Wena e fo phetla letlakaleng la ka gare gomme o re: “Beibele e re ‘Lengwalo ka moka le buduletšwe ke Modimo.’” O ka oketša ka gore: “Ge e le gabotse, lengwalo le le swere dintlha tše dingwe gape.” Ke moka bula Beibele ya gago gomme o bale lengwalo la 2 Timotheo 3:16, 17.
11, 12. (a) Ke’ng seo se go thabišago bodireding? (b) Dipampišana di ka go thuša bjang go itokišeletša go dira maeto a go boela?
11 Tsela yeo mong wa ntlo a arabelago ka yona ke yona e tla go thušago go bona gore o ka mmalela tsebišo e kaakaang pampišaneng yeo le go e ahlaahla. Boemong le ge e le bofe, ka ntle le gore o file batho dipampišana, o tla thabišwa ke gore o kgonne go ba balela Lentšu la Modimo—gaešita le ge o ka ba o badile temana e tee goba tše pedi leetong la mathomo. Leetong le le latelago, o ka tšwetša pele poledišano.
12 Letlakala la ka morago la pampišana e nngwe le e nngwe le na le sehlogwana se se rego, “Seo o ka Naganišišago ka Sona.” Ka tlase ga sehlogwana seo, go na le mangwalo le potšišo yeo le ka tlago la e ahlaahla leetong la go boela. Ge o sepediša pampišana e rego O Nagana’ng ka Bokamoso? potšišo yeo le ka tlago la e ahlaahla leetong la go boela ke yeo e rego: “Modimo o tla kaonefatša lefase la rena bjang?” Lona letlakaleng leo go na le lengwalo la Mateo 6:9, 10 le la Daniele 2:44. Ge o diriša pampišana e rego Na Ruri Bahu ba ka Phela Gape? potšišo yeo le ka tlago la e ahlaahla ke e rego: “Ke ka baka la’ng re tšofala le go hwa?” Gona moo go na le lengwalo la Genesi 3:17-19 le la Baroma 5:12.
13. Hlalosa kamoo re ka dirišago dipampišana go thoma dithuto tša Beibele.
13 Diriša dipampišana go go thuša go thoma dithuto tša Beibele. Ge motho a ka skena khouto yeo e lego letlakaleng la ka morago la dipampišana tša rena, e tla mo lebiša bidiong e kopana Wepesaeteng ya rena yeo e ka mo kgothaletšago go ithuta Beibele. Le gona dipampišana tše di na le seswantšho sa poroutšha ya Ditaba tše Dibotse tše di Tšwago go Modimo! e bile di lebiša mmadi thutong yeo a swanetšego go e bala ka poroutšheng ye. Ka mohlala, pampišana e rego Ge e le Gabotse ke Mang yo a Laolago Lefase? e lebiša mmadi go thuto 5 ka poroutšheng yeo.Pampišana e rego Ke’ng Seo se Dirago Gore Bophelo bja Lapa bo Thabiše? e mo lebiša go thuto 9. Ge o ka diriša dipampišana tše ka tsela yeo e hlalositšwego mo, o tla ba o latela mokgwa o mobotse wa go diriša Beibele leetong la mathomo le maetong a go boela. Ka go re’alo, o ka kgona go thoma dithuto tše dintši tša Beibele. Ke’ng se sengwe seo o ka se dirago gore o diriše Lentšu la Modimo ka katlego bodireding?
BOLELA KA SEO BATHO BA TSHWENYEGILEGO KA SONA
14, 15. O ka ekiša bjang boemo bja kgopolo bja Paulo ka bodiredi?
14 Paulo o be a katanela go ipea boemong bja “batho ba bantši ka mo go ka kgonegago” ge a be a le bodireding. (Bala 1 Bakorinthe 9:19-23.) Hlokomela gore Paulo o be a holofetše go ‘rua Bajuda, go rua bao ba lego tlase ga molao, go rua bao ba se nago molao le go rua bao ba fokolago.’ Ee, o be a nyaka go fihlelela “batho ba mehuta ka moka, e le gore ka mešegofela [a] phološe ba bangwe.” (Dit. 20:21) Re ka ekiša bjang boemo bja kgopolo bja Paulo ge re itokišeletša go botša “mehuta yohle ya batho” bao ba lego tšhemong ya gabo rena therešo?—1 Tim. 2:3, 4.
15 Tše dingwe tša dithero tšeo re ka di dirišago di tšwelela ka go Tirelo ya Rena ya Mmušo kgwedi le kgwedi. Leka go di diriša. Eupša ge e ba batho ba tšhemong ya gabo lena ba tshwenyegile ka dilo tše itšego, itlhamele matseno ao a tsošago kgahlego ka tšona. Nagana ka maemo a moo o dulago, ka batho ba moo le ka dilo tšeo ba tshwenyegilego kudu ka tšona. Ke moka nagana ka lengwalo leo le kgomago maemo ao ba lego go ona. Molebeledi yo mongwe wa mosepedi o boletše kamoo yena le mosadi wa gagwe ba dirišago Beibele kudu bodireding ka gore: “Beng ba dintlo ba bantši ba re dumelela go bala lengwalo letee ge feela re bolela ka boripana e bile re sa rarele. Re thoma pele ka ditumedišo tša lefelong leo re butše Dibeibele tša rena, ke moka ra balela mong wa ntlo lengwalo.” Anke re ahlaahleng mehlala e sego kae ya ditaba tšeo di atlegago bodireding, dipotšišo le mangwalo ao o ka lekago go a bala tšhemong ya gabo lena.
16. Hlalosa kamoo re ka dirišago Jesaya 14:7 bodireding.
16 Ge e ba o dula tikologong yeo gantši go felago go eba le dikgaruru, o ka botšiša motho gore: “Na o nagana gore ka letšatši le lengwe re ka kwa ditabeng go thwe: ‘Lefase ka moka le khuditše, le imologile kgakanegong. Batho ba hlalala ka mekgoši ya lethabo’? Beibele e re’alo go Jesaya 14:7. Ge e le gabotse, Beibele e re botša ka dikholofetšo tše dintši tša Modimo tša gore o tlo tliša khutšo mo lefaseng.” Ke moka kgopela motho yoo gore o mmalele e nngwe ya dikholofetšo tšeo ka Beibeleng.
17. O ka diriša bjang lengwalo la Mateo 5:3 ge o boledišana le motho yo a itšego?
17 Na banna ba bantši ba tšhemong ya gabo lena ba hwetša go le thata go hlokomela malapa a bona? Ge e ba go le bjalo, o ka thoma poledišano ka go botšiša gore: “O nagana gore monna o swanetše go gola bokae gore lapa la gagwe le thabele bophelo?” Ka morago ga karabo, tšwela pele ka gore: “Banna ba bantši ba gola tšhelete ya go feta yeo, eupša malapa a bona a sa dutše a sa kgotsofale. Ke’ng seo se tlogago se nyakega?” Ke moka bala Mateo 5:3 gomme o kgopele motho yoo go mo swarela thuto ya Beibele.
18. O ka diriša bjang Jeremia 29:11 go kgothatša ba bangwe?
18 Na batho ba tikologong ya geno ba sa kwešitšwe bohloko ke selo se itšego seo se sa tšwago go direga? O ka thoma thero ya gago ka gore: “Re tlile mo gore re tlo le kgothatša. (Bala Jeremia 29:11.) Na o kwele dilo tše tharo tšeo Modimo a re kganyogelago tšona? O re kganyogela ‘khutšo,’ ‘bokamoso’ le ‘kholofelo.’ Na ga se mo go kgothatšago go tseba gore Modimo o nyaka gore re ipshine ka bophelo? Eupša seo se ka kgonega bjang?” Ke moka bontšha mong wa ntlo thuto yeo e sepedišanago le taba ye ka poroutšheng ya Ditaba tše Dibotse.
19. Hlalosa kamoo re ka dirišago Kutollo 14:6, 7 ge re bolela le badumedi.
19 Na o dula tikologong ya batho ba go rata bodumedi? Ge e ba go le bjalo, o ka thoma poledišano ka go botšiša gore: “Ge morongwa a be a ka bolela le wena, na o be o tla mo theetša? (Bala Kutollo 14:6, 7.) Ka ge morongwa yo a re re ‘boife Modimo,’ na ga o nagane gore re swanetše go tseba gore o bolela ka Modimo ofe? Morongwa yo o re thuša go tseba karabo ge a re ke ‘Yo a dirilego legodimo, lefase, lewatle le didiba tša meetse.’ Ke mang a dirilego dilo tše?” Ke moka bala Psalme 124:8, yeo e rego: “Thušo ya rena e leineng la Jehofa, yena Modiri wa legodimo le lefase.” Botša motho yoo gore o ka rata go tlo mo hlalosetša kutšwanyana ka Jehofa Modimo.
20. (a) Re ka diriša bjang Diema 30:4 go ruta motho leina la Modimo? (b) Ke lengwalo lefe leo wena o kgonago go le diriša ka katlego?
20 O ka thoma poledišano le mofsa ka gore: “Ke rata go go balela lengwalo le lengwe leo le nago le potšišo ya bohlokwa kudu. (Bala Diema 30:4.) Ga go na motho yo a kilego a dira dilo tše, ka gona temana ye e swanetše go ba e bolela ka Mmopi wa rena. * Re ka tseba leina la gagwe bjang? Ke kgopela go go bontšha lona ka Beibeleng.”
ANKE LENTŠU LA MODIMO LE GO THUŠE GO ATLEGA BODIREDING
21, 22. (a) Lengwalo leo le opago kgomo lenaka le ka fetoša motho bjang? (b) O ikemišeditše go dira’ng ge o dutše o phetha bodiredi bja gago?
21 Ga o tsebe kamoo batho ba tla arabelago ka gona ge o ba baletše lengwalo leo le opago kgomo lenaka. Ka mohlala, bana babo rena ba babedi kua Australia ba ile ba kokota mojakong wa mosadi yo mongwe. Yo mongwe wa bona o ile a mmotšiša gore: “Na o tseba leina la Modimo?” ke moka a bala lengwalo letee feela—Psalme 83:18. Mosadi yoo o re: “Ke ile ka šala ke maketše! Ge Dihlatse tšeo di sepetše, ke ile ka otlela dikhilomithara tše 56 go ya lebenkeleng la dipuku gore ke yo bona seo Dibeibele tše dingwe di se bolelago ke moka ka lebelela leina leo ka pukuntšung. Ka morago ga go kgolwa gore leina la Modimo ke Jehofa, ke ile ka ipotšiša gore ke dilo dife tše dingwe tšeo ke bego ke sa di tsebe.” Gateetee ka morago ga moo, mosadi yo le monna yo a bego a tlo nyalana le yena ba ile ba thoma go ithuta Beibele, ke moka mafelelong ba kolobetšwa.
22 Lentšu la Modimo le fetoša maphelo a bao ba le balago le go bontšha tumelo dikholofetšong tša Jehofa tše di kgahlišago. (Bala 1 Bathesalonika 2:13.) Molaetša wa Beibele o na le matla a magolo go feta selo le ge e le sefe seo re ka se bolelago ge re leka go fihlelela dipelo tša batho. Ke ka baka leo re swanetšego go diriša Lentšu la Modimo nako le nako ge sebaka se tšwelela. Le a phela!
^ ser. 20 Bala “Dipotšišo tše Tšwago go Babadi” ka go Morokami wa July 15, 1987, letlakala 31.


text:
Kgaolo 1: Modimo O Thoma Go Dira Dilo
DILO ka moka tše dibotse tšeo re nago le tšona di tšwa go Modimo. O dirile letšatši go re nea seetša mosegare gomme a dira ngwedi le dinaledi gore re be le seetša bošego. Le gona Modimo o dirile lefase gore re phele go lona.
Lega go le bjalo, letšatši, ngwedi, dinaledi le lefase e be e se dilo tša pele tšeo Modimo a di dirilego. Na o tseba seo a se dirilego pele? Modimo o thomile ka go dira batho bao ba swanago le yena. Re ka se kgone go ba bona, go fo swana le ge re ka se kgone go bona Modimo. Ka Beibeleng, batho ba ba bitšwa barongwa. Modimo o dirile barongwa gore ba phele le yena legodimong.
Morongwa wa pele yo Modimo a mo dirilego o ile a bitšwa Morwa wa pele wa Modimo. O be a mo rata kudu. O šomile gotee le Tatagwe. O thušitše Modimo go dira dilo tše dingwe ka moka. O mo thušitše go dira letšatši, ngwedi, dinaledi gotee le lefase la rena.
Ka nako yeo lefase le be le le bjang? Mathomong go be go se na motho yo a bego a ka phela mo lefaseng. E be e le feela bodiba bjo bogolo bja meetse lefaseng ka moka. Eupša Modimo o be a nyaka gore batho ba phele mo lefaseng. Ka gona, o ile a thoma go re lokišeletša dilo. O ile a dira’ng?
Sa pele, go be go nyakega seetša lefaseng. Ka go re’alo, Modimo o ile a dira gore seetša sa letšatši se bonege lefaseng. O dirile seetša e le gore go be le bošego le mosegare. Ka morago ga moo, Modimo o ile a dira gore bodibeng bja meetse go tšwelele naga e omilego.
Mathomong go be go se na selo mo lefaseng. Le be le swana le seswantšho se o se bonago mo. Go be go se na matšoba, dihlare goba diphoofolo. E bile go be go se na dihlapi mawatleng. Modimo o be a sa na le mošomo o montši wo a swanetšego go o dira gore lefase e be le lebotse kudu bakeng sa diphoofolo le batho go phela go lona.
Jeremia 10:12; Bakolose 1:15-17; Genesi 1:1-10.
Dipotšišo
- Dilo ka moka tše dibotse di tšwa kae, gomme na o ka bolela tše dingwe tša tšona?
- Ke selo sefe sa pele seo Modimo a ilego a se dira?
- Ke ka baka la’ng Modimo a be a rata morongwa wa pele kudu?
- Hlalosa gore lefase le be le le bjang mathomong. (Lebelela seswantšho.)
- Modimo o ile a dira’ng go lokišeletša lefase gore le tle le dulwe ke batho le diphoofolo?
Dipotšišo tša tlaleletšo
- Bala Jeremia 10:12.
Ke dika dife tša Modimo tšeo re di bonago tlholong ya gagwe? (Jes. 40:26; Baroma 11:33)
- Bala Bakolose 1:15-17.
Jesu o kgathile tema efe ge dilo di be di bopša, gona se se swanetše go kgoma bjang pono ya rena ka yena? (Bakol. 1:15-17)
- Bala Genesi 1:1-10.
Lefase le hlodilwe ke mang? (Gen. 1:1)
Ke’ng seo se diregilego letšatšing la pele la tlholo? (Gen. 1:3-5)
Hlalosa seo se diregilego letšatšing la bobedi la tlholo. (Gen. 1:7, 8)


text:
Dikotsi di ka se sa hlwa di Eba Gona!
GE MOTHO a ka go botša gore: “Kgauswinyane dikotsi di ka se sa hlwa di eba gona,” o be o tla arabela bjang? Mohlomongwe o be o ka re: “O swanetše go ba o lora. Dikotsi e fo ba karolo ya bophelo.” Goba mohlomongwe o ka fo ipotšiša gore: ‘Motho yo o nagana gore o fora mang?’
Gaešita le ge dikotsi tša tlhago di bonagala eka di ka se fele, go na le motheo wa kgonthe wa kholofelo ya gore se se tla fetoga. Lega go le bjalo, phetogo e ka se tle ka maiteko a motho. Batho ga ba kgone go kwešiša ka botlalo gore dilo tša tlhago di direga bjang le gona ka baka la’ng, re se sa bolela ka taba ya go di laola goba go di fetoša. Kgoši Solomone wa Isiraele ya bogologolo yo a bego a tsebja ka bohlale bja gagwe le temogo, o ngwadile gore: “Batho ba [palelwa] ke go hlatha modiro wo o dirwago ka tlase ga letšatši; le ge batho ba itapiša kudu go e tsoma, eupša ba ka se e hlathe. Gaešita le ge ba ka re ba hlalefile kudu gore ba ka e tseba, fela ba ka se e hlathe.”—Mmoledi 8:17.
Ge e ba batho ba sa kgone go laola dikotsi tša tlhago, gona ke mang yo a ka di laolago? Beibele e re Mmopi wa rena ke yena yo a tlago go dira phetogo ye. Ke Yena a dirilego gore go be le ditshepedišo tša lefase tša tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona, tše bjalo ka modikologo wa meetse. (Mmoledi 1:7) Le gona go fapana le batho, Modimo o na le matla a sa lekanyetšwego. A hlatsela ntlha ye, moporofeta Jeremia o itše: “Wena Mmuši Morena Jehofa, ke wena yo a dirilego magodimo le lefase ka matla a gago a magolo le ka letsogo la gago le le otlolotšwego. Taba ye ka moka ga se yeo e ka go palelago.” (Jeremia 32:17) Ka ge Modimo a bopile lefase le dilo ka moka tšeo di lego go lona, go a kwagala gore o tseba go laola dilo e le gore batho ba ka dula go lona ka khutšo e bile ba šireletšegile.—Psalme 37:11; 115:16.
Ka gona, Modimo o tla tliša diphetogo tšeo di nyakegago bjang? O tla gopola gore sehlogo sa bobedi lelokelelong le la dihlogo se boletše gore dilo tše dintši tšeo di diregago lefaseng lehono di šupa go “pontšho” yeo e bolelago “bofelo bja tshepedišo ya dilo.” Jesu o itše: “Ge le bona dilo tše di direga, le tsebe gore Mmušo wa Modimo o batametše.” (Mateo 24:3; Luka 21:31) Mmušo wa Modimo, e lego pušo ya Modimo ya legodimong, o tla tliša diphetogo tše dikgolo lefaseng, gaešita le go laola matla a tlhago. Gaešita le ge Jehofa Modimo a ena le matla a go dira se ka boyena, o kgethile go nea Morwa wa gagwe modiro wo. Ge a bolela ka yena, moporofeta Daniele o itše: “A newa pušo, seriti le mmušo, gore batho ba merafo, ditšhaba le maleme ka moka ba mo hlankele.”—Daniele 7:14.
Morwa wa Modimo, Jesu Kriste, o neilwe matla a nyakegago bakeng sa go tliša diphetogo ka moka tšeo di nyakegago go dira lefase lefelo leo le rategago. Nywageng e dikete tše pedi e fetilego, ge Jesu a be a le mo lefaseng, o ile a bontšha ka tekanyo e nyenyane bokgoni bja gagwe bja go laola dilo tša tlhago. Lebakeng le lengwe ge barutiwa ba gagwe ba le ka sekepeng Lewatleng la Galilea, go ile “gwa tsoga ledimo le legolo le lešoro, maphoto a tšwela pele a kgaphetšegela ka sekepeng, moo sekepe se bego se le kgauswi le go tlala meetse.” Barutiwa ba gagwe ba ile ba tšhoga. Ka ge ba be ba tšhogetše maphelo a bona, ba ile ba ya go Jesu. Jesu o ile a dira’ng? O ile a fo “kgalema phefo gomme a re go lewatle: ‘Homola o re tuu!’ Phefo ya okobala, gwa homola gwa re tuu.” Barutiwa ba gagwe ba be ba maketše ke moka ba botšiša gore: “Gabotsebotse yo ke mang? Gaešita le phefo le lewatle di a mo kwa.”—Mareka 4:37-41.
Ga e sa le go tloga ka nako yeo, Jesu o rotošeditšwe lefelong la moya e bile o neilwe matla a magolo kudu le bolaodi. Bjalo ka Kgoši ya Mmušo wa Modimo, o na le boikarabelo gotee le bokgoni bja go tliša diphetogo ka moka tše di nyakegago e le gore a nee batho bophelo bja khutšo le bjo bo šireletšegilego mo lefaseng.
Lega go le bjalo, ka ge re bone, mathata a mantši le dikotsi di bakilwe ke batho goba di gakaditšwe ke ditiro tša bona tša boithati le tša megabaru. Mmušo o tla dira’ng ka bao ba phegelelago ditseleng tše bjalo gomme ba gana go fetoga? Beibele e bolela ka Morena Jesu a etla “go tšwa legodimong a na le barongwa ba gagwe ba matla, a le mollong o laumago, nakong ya ge a tlo lefetša bao ba sa tsebego Modimo le bao ba sa kwego ditaba tše dibotse tša mabapi le Morena wa rena Jesu.” Ee, o tla “senya bao ba senyago lefase.”—2 Bathesalonika 1:7, 8; Kutollo 11:18.
Ka morago ga moo, “Kgoši ya dikgoši” Jesu Kriste, o tla laola matla a lefase a tlhago ka mo go feletšego. (Kutollo 19:16) O tla kgonthišetša gore balata ba Mmušo ba ka se sa hlaselwa ke dikotsi le ge e le dife. O tla diriša matla a gagwe go laola dilo tša leratadima e le gore boemo bja leratadima le medikologo ya dihla di šome ka tsela yeo di tlago go hola batho. Se se tla feleletša ka gore go phethagale seo Jehofa Modimo a se holofeditšego batho ba gagwe mehleng ya bogologolo ge a be a re: “Ke tla le nešetša dipula ka nako e swanetšego gomme naga ya tšweletša dienywa tša yona, le sehlare sa naga sa enywa dienywa tša sona.” (Lefitiko 26:4) Batho ba tla kgona go ikagela dintlo ba sa boife gore di tla ba lahlegela kotsing e itšego ka gobane Modimo o itše: “Ba tla aga dintlo ba dula go tšona; ba tla bjala dirapa tša merara ba ja dienywa tša tšona.”—Jesaya 65:21.
O Swanetše go Dira Eng?
Ga go pelaelo gore go swana le ba bangwe ba bantši le wena o gogelwa ke kgopolo ya go phela lefaseng leo le se sa nago dikotsi tše di senyago. Lega go le bjalo, o swanetše go dira’ng gore o be moo? Ka ge “bao ba sa tsebego Modimo” le “bao ba sa kwego ditaba tše dibotse” ba sa swanelegele go phela lefaseng leo le se nago dikotsi leo le tlago, go molaleng gore motho o swanetše gore ga bjale a ithute ka Modimo le go thekga thulaganyo ya gagwe ya go buša lefase. Modimo o nyaka gore re mo tsebe le go kwa ditaba tše dibotse tša Mmušo woo a o hlomilego ka Morwa wa gagwe.
Tsela e kaone kudu ya go kgona go dira se ke ka go ithuta Beibele ka šedi. E hupere ditaelo tšeo di dirago gore motho a swanelegele go phela tikologong e šireletšegilego yeo e tlago go ba gona ka tlase ga pušo ya Mmušo. Ke ka baka la’ng o sa kgopele Dihlatse tša Jehofa gore di go thuše go ithuta seo Beibele e se rutago? Di boemong bjo bobotse bja go go thuša bakeng sa morero wo. Therešo ke gore ge o dira maiteko a go tseba Modimo le go kwa ditaba tše dibotse, gona mantšu a Diema 1:33 a tla phethagala go wena ge a re: “Ge e le yo a ntheetšago, o tla dula a bolokegile a sa tšhoge go welwa ke masetlapelo.”
Ithute ka mo go oketšegilego
Ditaba tše Dibotse ke Eng?
Ithute seo se bolelwago ke ditaba tše dibotse, ke ka baka la eng di akgofile, le gona ke eng seo o swanetšego go se dira.
Mmušo wa Modimo ke Eng?
Kgoši ya Mmušo wa Modimo ke mang, gomme ke eng seo Mmušo woo o tlago go se fihlelela?
Kgopela Thuto ya Beibele
Hwetša thuto ya mahala ya Beibele ka nako yeo e go swanetšego le lefelong leo le go swanetšego.


text:
Baleti ba Mmušiši ba Newa Bohlatse
Ke ngwaga wa 59 C.E. Bagolegwa ba mmalwa ba tsena Roma ka kgoro ya Porta Capena ba hlapeditšwe ke mašole ao a lapišitšwego ke leeto. Mmotong wa Palatine go na le mošate wa Mmušiši Nero yo a hlapeditšwego ke mašole a Mmušiši ao a hlomilego ditšhoša tša ona tšeo di khupeditšwego ke seaparo sa ka ntle sa go kgaphetšwa seo se aparwago ke mašole a Baroma. * Molaodi wa madira a lekgolo e lego Julius o dira gore bagolegwa ba gagwe ba sepele ka tsela ya go feta Lekgotleng la Roma le go rotogela Mmotong wa Viminal. Ba feta serapana seo se tletšego dialetare tša medimo ya Roma e bile ba feta gape lepatlelong la dipontšho moo bahlabani ba bego ba gwanta gona.
Gare ga bagolegwa bao go be go na le moapostola Paulo. Dikgwedi pejana ge Paulo a be a le ka gare ga sekepe seo se bego se tšutlwa ke ledimo, morongwa wa Modimo o ile a mmotša gore: “O swanetše go ema pele ga Kesara.” (Dit. 27:24) Na Paulo o be a le kgauswi le go diragalelwa ke seo? Ge a retologa a lebelela motsemošate wa Mmušo wa Roma, ga go pelaelo gore o ile a gopola mantšu ao Morena Jesu a mmoditšego ona a le Toreng ya Antonia kua Jerusalema. Jesu o be a itše go yena: “Eba le sebete kudu! Ka ge o be o dutše o nea bohlatse bjo bo feletšego ka nna Jerusalema, ka mo go swanago o swanetše go nea bohlatse le kua Roma.”—Dit. 23:10, 11.
Mohlomongwe Paulo o ema go se nene gore a lebelele Castra Praetoria, e lego sebo se segolo seo se nago le leboto le letelele leo le bego le agilwe ka ditena tše dikhwibidu gomme ka godimo ga lona go na le mafelo a botšhabelo le ditora. Sebong seo go dula Baleti ba Mmušiši, bao ba hlankelago e le bašireletši ba gagwe, gotee le maphodisa a toropo. Ka ge go be go na le dihlopha tša madira a ntwa tše 12 * tša Baleti ba Mmušiši le dihlopha tše dingwe tše mmalwa tša madira a motseng ao a bego a le moo, sebo seo se be se kgona go tsenya mašole a dikete tše mmalwa, go akaretša le banamedi ba dipere. Castra Praetoria e be e le segopotšo sa mothopo wa matla a bogoši. Ka ge Baleti ba Mmušiši ba be ba ikarabela ka bagolegwa bao ba tšwago diprofenseng, Juliase o ile a hlahla sehlopha sa gagwe sa bagolegwa gore se tsene ka e nngwe ya dikgoro tše nne tše dikgolo. Ka morago ga leeto le letelele la dikgwedi tše mmalwa, mafelelong o be a fihlišitše bagolegwa ba gagwe moo ba swanetšego go tla gona.—Dit. 27:1-3, 43, 44.
MOAPOSTOLA O RUTA “NTLE LE THIBELO”
Nakong ya leeto, Paulo o ile a hwetša pono yeo e tšwago go Modimo yeo e bontšhago gore batho ka moka bao ba lego sekepeng ba be ba tla phologa ge se be se robega. Ga se a ka a tšwa kotsi ge a be a longwa ke noga yeo e nago le mpholo. O ile a fodiša batho bao ba bego ba babja sehlakahlakeng sa Melite, gomme batho ba moo ba ile ba thoma go bolela gore ke modimo. Ditiragalo tšeo di ka ba di ile tša thoma go kwewa le ke Baleti ba Mmušiši bao ba bego ba dumela ditumelakhwele.
Paulo o be a šetše a bone bana babo bao ba tšwago Roma bao ‘ba bego ba mo gahlaneditše Borekišetšong bja Apiase.’ (Dit. 28:15) Lega go le bjalo, ka ge e be e le mogolegwa, o be a tla phethagatša bjang kganyogo ya gagwe ya go bolela ditaba tše dibotse kua Roma? (Baroma 1:14, 15) Ba bangwe ba be ba nagana gore bagolegwa ba be ba tla išwa go molaodi wa baleti. Ge e ba go be go le bjalo, gona go bonagala Paulo a išitšwe go molaodi yo mogolo wa Baleti ba Mmušiši e lego Afranius Burrus, yoo mohlomongwe a bego a latela mmušiši ka matla. * Go sa šetšwe seo, go e na le gore a hlapetšwe ke ditona tša madira, mohlapetši wa Paulo bjale e ba Moleti o tee wa Mmušiši yoo e lego lešole feela. Paulo o ile a dumelelwa go rulaganya moo a tlago go dula gona e bile o ile a dumelelwa gore a etelwe ke bao ba bego ba nyaka go mmona le go ba botša ditaba tše dibotse “a se na tšhitišo.”—Dit. 28:16, 30, 31.
PAULO O NEA BOHLATSE GO BA BANYENYANE GOTEE LE BA BAGOLO
Ge a be a phetha boikarabelo bja gagwe bja boahlodi, Burrus mohlomongwe o ile a botšološiša moapostola Paulo, kua mošate goba kampeng ya Baleti ba Mmušiši, pele a tliša molato woo wa gagwe go Nero. Paulo ga a tlogele sebaka se sa moswananoši sa gore a ‘nee bohlatse go ba banyenyane gotee le ba bagolo.’ (Dit. 26:19-23) Go sa šetšwe seo Burrus a ilego a se lemoga, Paulo o ile a se golegwe kampeng ya Baleti ba Mmušiši. *
Lefelo la bodulo la Paulo leo a bego a hirile go lona e be e le le legolo moo a bego a kgona go amogela “ditona tša Bajuda” le go di nea bohlatse, gotee le go bo nea batho ba bangwe bao ba ilego ‘ba tla go yena ka bontši lefelong la gagwe la bodulo.’ E bile gona moo go be go na le Baleti ba bangwe ba Mmušiši bao ba bego ba theeditše e bile ba mo kwa ge a “nea bohlatse bjo bo tletšego” go Bajuda bobedi mabapi le Mmušo le ka Jesu, “go tloga mesong go fihla mantšiboa.”—Dit. 28:17, 23.
Sehlopha sa Baleti ba Mmušiši seo se bego se hlapetša mošate se be se fetolwa letšatšing le lengwe le le lengwe ka iri ya seswai. Bahlapetši ba Paulo le bona ba be ba fetošwa nako le nako. Nywageng e mebedi yeo moapostola a bego a golegilwe ka yona, mašole a be a mo kwa ge a be a biletša seo se bego se swanetše go ngwalwa mangwalong ao a bego a eya go Bakriste ba Efeso, Fillipi, Kolose le ba Baheberu, e bile a mmona a ngwalela Mokriste yo mongwe yo go thwego ke Filemone lengwalo. Ge a be a le kgolegong, Paulo o ile a bolela ka go lebanya ka mohlanka yoo a bego a tšhabile e lego Onesimo, ‘yo a ilego a ba bjalo ka tatagwe ge a be a le ditlemong tša kgolego,’ gomme Paulo a mmušetša go mong wa gagwe. (Fil. 10) Ga go pelaelo gore Paulo o kgahlegela bao ba bego ba mo hlokometše. (1 Bakor. 9:22) Re ka mmona feela ka leihlo la kgopolo a botšiša lešole ka modiro wa dibetša tše di fapafapanego gomme a diriša tsebišo yeo papišong ya gagwe e botse.—Baef. 6:13-17.
‘BOLELA LENTŠU LA MODIMO O SA BOIFE’
Go golegwa ga Paulo go ile gwa thuša “go tšwetšwa pele ga ditaba tše dibotse” gare ga Baleti ba Mmušiši le ba bangwe. (Bafil. 1:12, 13) Badudi ba Castra Praetoria ba na le ditswalano le batho ba bantši Mmušong wa Roma ka moka gotee le mmušiši le batho ba bantši ba ntlo ya gagwe. Castra Praetoria e bopilwe ke bao e lego ditho tša lapa, bahlanka le makgoba, bao ba bangwe ba bona e ilego ya ba Bakriste. (Bafil. 4:22) Ka go bolela ga Paulo ka sebete, bana babo kua Roma ba ile ba hwetša sebete sa ‘go bolela lentšu la Modimo ba sa boife.’—Bafil. 1:14.
Go nea ga Paulo bohlatse kua Roma ke mothopo wa kgothatšo go rena ge re dutše re ‘bolela lentšu ka dinako tše di loketšego le ka dinako tša mathata.’ (2 Tim. 4:2) Ba bangwe ba rena ga re kgone go tšwa ka nywakong, re mafelong a go hlokomela balwetši goba batšofadi, dipetlele, goba mohlomongwe re golegilwe ka baka la tumelo ya rena. Go sa šetšwe gore maemo a rena ke afe, gare ga batho bao ba tlago go rena, re ka hwetša bao ba ka theetšago molaetša wa rena mohlomongwe ge ba tlile go re etela goba ge ba tlo re direla tše dingwe tša ditirelo tšeo re di nyakago. Ge re bolela ka sebete sebakeng se sengwe le se sengwe, re bona ka noši gore ‘lentšu la Modimo le ka se ke la tlengwa.’—Tim. 2:8, 9.
^ ser. 2 Bona lepokisi leo le rego: “Baleti ba Mmušiši Mehleng ya Nero.”
^ ser. 4 Sehlopha sa mašole a Roma se be se bopilwe ke mašole a ka fihlago sekete ka palo.
^ ser. 7 Bona lepokisi leo le rego: “Sextus Afranius Burrus.”


text:
MOROKAMI NO. 4 2016
Kanegelo ya go Phologa ga BEIBELE
Mengwaga kgolo e fetilego, ditšhošetšo tša mehuta ka moka nkabe di sentše Beibele goba molaetša wa yona. Ke ka baka la eng go phologa ga yona go le bohlokwa?
Kanegelo e Bohlokwa
Ga go na puku e nngwe yeo e ilego ya tutuetša ditumelo tša batho ba bantši kudu ka nako e telele gakaakaa. Eupša na Beibele e ka botwa?
Beibele e Phologile go Bola
Bangwadi le bangwalolodi ba Beibele ba be ba ngwala molaetša wa Beibele godimo ga phaphirase le letlalo la go ngwalela. Dingwalwa tšeo tša kgale di phologile bjang go fihla mehleng ya rena?
Beibele e Phologile Kganetšo
Baetapele ba tša dipolotiki le ba bodumedi ba lekile go thibela batho go ba le Beibele, go e fetolela, goba go e tšweletša. Ga go yo a phomeletšego.
Beibele e Phologile Maiteko a go Fetošwa ga Molaetša wa Yona
Batho ba bangwe ba go se botege ba lekile go fetoša molaetša wa Beibele. Maiteko a bona a ile a bonwa bjang le go thibelwa?
Lebaka Leo ka Lona Beibele e Phologilego
Ke eng seo se kgethegilego ka puku ye?
Na o be o Tseba?
Ke eng seo se bego se sa tlwaelega ka tsela yeo Jesu a bego a swara balephera ka yona? Baetapele ba bodumedi bja Sejuda ba be ba dumelela tlhalo ka tlase ga mabaka afe?
Na Lefase Leo le se Nago Bošoro le ka ba Gona?
Batho ba thušitšwe go tlogela ditsela tša bona tša bošoro. Seo se ba thušitšego se ka thuša le ba bangwe.
Ke Paletšwe Gantši Pele Nka Atlega
Monna yo mongwe o ile a fenya bjang temalelo ya go bogela diswantšho tša batho ba sa aparago gomme a ba le khutšo ya monagano?
Na o Ikemišeditše go Bapiša Ditumelo tša Gago le Beibele
Madumedi a dikete a Bokriste a arogantšwe ke go thulana ga ditumelo le dipono tšeo di sa swanego. Ka gona o ka tseba bjang motho yo a rutago therešo?
Beibele e Re’ng?
Na Modimo a ka ba a diriša mokgatlo wa bodumedi go gogela batho go yena?
Dihlogo tše Dingwe tša Inthaneteng
Na Beibele e tšwa go Modimo?
Bangwadi ba bantši ba Beibele ba bontšhitše gore seo ba se ngwadilego se tšwa go Modimo. Ka baka la’ng?


text:
JANUARY 13, 2015
CROATIA
Dipuku tša Dihlatse ke Karolo ya Pontšho ya go Tuma ya Ditšhabatšhaba ya Dipuku Croatia
ZAGREB, Croatia—Dihlatse tša Jehofa di tšere karolo la mathomo pontšhong ya dipuku ya go tuma ya Interliber International Book and Teaching Appliances Fair ka November 11-16, 2014. Pontšhong ye ya go swarwa ngwaga le ngwaga, go be go e na le batho ba makgolokgolo go tloga ka bagatiši ba dipuku go ya go barutiši gomme ye e ile ya tšewa e le pontšho e kgolo Croatia. Batho bao ba tlilego pontšhong ye e bile ba ka bago 130 000.
Yo mongwe wa bao ba bego ba tlile pontšhong ye ya Dihlatse e bile Dr. Ivo Josipović, Mopresidente wa Repabliki ya Croatia. Mopresidente Josipović o ile a dumediša Dihlatse gomme a itšeela dipuku le dipukwana tšeo di bego di bolela ka thutamahlale le Beibele tša Na Dilo tše di Phelago di Bopilwe? The Origin of Life—Five Questions Worth Asking le Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation?
Seo se tantšego mahlo kudu pontšhong ye e bile lefelo la bana, moo baeng ba bego ba kgona go bogela dibidio tša dipopaye tšeo di lego Wepesaeteng ya semmušo ya Dihlatse tša Jehofa ya jw.org tšeo di hlametšwego go ruta bana Beibele. Baeng ba be ba itšeela kudu puku ya Dipotšišo tša Bafsa le Dikarabo tše Šomago, yeo e neago bafsa le batswadi tlhahlo e šomago.
Josip Liović, e lego mmoleledi wa Dihlatse tša Jehofa Croatia, o boletše gore: “Re thabišitšwe ke go hwetša kamogelo e borutho pontšhong ye ya Interliber. Pontšho ye e bile le katlego e kgolo go feta ka mo re bego re letetše, mo baeng ba ilego ba itšeela dipuku le dipukwana tše fetago 7 500. Re lebeletše pele go nea baeng ba dipuku tše dingwe ngwageng o tlago.”
Ba Ditaba:
Bakeng sa Ditšhabatšhaba: J. R. Brown, Ofisi ya Boditšhabatšhaba, mogala +1 718 560 5000
Croatia: Josip Liović, mogala +385 91 5336 511