text: 1Ngke e mena Aboro i Korinto, ao Bwauro e ri nuukan aaba ake i eta, ao e roko i Ebeto; ao e kuneia Kristian tabemwaang iai. 2Ao e takunakoia, Kam anganaki te Taamnei are e Raoiroi ngke kam moa n onimaki ke kam aki? Ao ngaiia a takunakoina, Ti tuai n ongo taekan te Taamnei are e Raoiroi, bwa iai ke akea. 3E a manga titirakiniia riki ao e kaangai, Te aeka ni bwaabetiito ra are kam bwaabetitooaki iai? Ao a kaangai, Ana bwaabetiito Ioane. 4Ao e taku Bwauro, Ana bwaabetiito Ioane bon te bwaabetiito ibukin rairan te nano; ao e tuangiia aomata aika Iteraera bwa a na onimakina Teuare e nangi roko i mwiina, are Iesu. 5Ngke a ongo aei, ao a bwaabetitooaki n aran te Uea are Iesu. 6Ao ngke e katokaa baina Bwauro i aoia, ao E roko te Taamnei are e Raoiroi i aoia; ao a taetae n taetaen aaba aika a bati, ao a taetae ni buraabeti. 7Tao tengauni ma uoman mwaitiia aomata akekei ni kabaneia. 8I nanon teniua namwakaina ao e aki toki Bwauro n rin ni mwaneabaia I-Iutaia, n taetae iai n aki mamaaku, n tataekina uean te Atua bwa a aonga n anaaki nanoia aomata iai. 9Ma ngke a matoatoa nanoia temwaangina n rawa ni kan ira nanona, ma ni kabuaakaka i mataia aomata ana kaantaninga te Uea ibukin te kawai are a riai n toua, ao e nako mai irouia. E kairiia nako reirei ni kaokoroia, ao e reirei n te bong ae koraki n ana ru n reirei Turano. 10E kaakaraoa aei i nanon uoua te ririki, n te aro are a bane n ongo ana taeka te Uea aomata ake a maeka i Atia, ake I-Iutaia ma I-Erene. 11Ao E karaoi mwakuri aika a kamiimii te Atua, aika a aki nonoraki aroia ni baini Bwauro, 12n te aro are ngkana a anaaki kunnikai ma kaoanimaono ake a bo ma kunna ao a kaakaki i aoia aoraki, ao a konaa ni kamaiuaki iai man aorakiia, ao a oti nako naba taamnei aika a bubuaka mai irouia. 13Iai I-Iutaia tabemwaang aika a nanakonako ni kanakoia naba taamnei aika a bubuaka n aia tabunea. A kaboonganaa aran te Uea are Iesu nakoia aomata ake iai irouia taamnei aika a bubuaka, ao a kaangai, Ti tuangkami iroun Iesu are e tataekinna Bwauro. 14Itimani mwaitiia te koraki aika a karaoa te baei, aika natin te I-Iutaia ae aia mataniwi ibonga ae arana Tikeua. 15Ma e kaekaia te taamnei are e buaakaka, ni kaangai, I ataa Iesu, ao I ataa naba Bwauro; ma antai ngkami? 16A ewekaki ngkanne iroun te aomata are iai irouna te taamnei are e buaakaka, ao e konai aoia bwa e korakoranakoia. Ma ngaia are a biri nako mai nanon te auti arei ma kunnikaia aika a raeuaki, ao a ikoaki. 17E a ataaki te baei irouia I-Iutaia ma I-Erene ni kabaneia ake a maeka i Ebeto, ao a rangi ni maaku; ao e neboaki aran te Uea are Iesu. 18A mwaiti naba aomata i buakoia ake a a tia n onimaki aika a roko ni kaoti aroiia, ma ni karakin aia mwakuri nako aika a bubuaka. 19A bati aia koraki taan tabunea ake a uoti aia boki n tabunea ao a booti ni kabuoki i mataia aomata ni kabaneia; ao ngke a wareki mwaitini booia, ao a nooria bwa ngaia nimaua te ngaa te maibibi n tirewa. 20Ao e buta nako ana taeka te Uea n te aro anne, ao a bati riki aomata ake a onimaki. 21Ngke a a tia n riki baikekei, ao e moti i nanoni Bwauro bwa e na ri nuukani Mwaketonia ma Akaia n nako Ierutarem, ao e kaangai, I mwiin rokou i Ierutarem, ao e riai bwa N na noora naba Rom. 22Ao e kanakoia uoman mai buakoia raona ake a buobuokiia, are Timoteo ma Erateto nako Mwaketonia, ao ngaia e tiku ni kamaanna i Atia. 23I nanon taai akanne ao e riki te kiriwe ae korakora ibukin te Aro. 24Bwa te aomata temanna ae arana Temeterio, ae te tia karaoi bwaai man te tirewa, e kaakaraoi man tirewa umwantabu aika taore aika a uarereke aika katootoongan umwantabun Nei Aritemito, ao e korakora aia mwakuri iai te koraki ake a mwakuri irouna. 25E bootiia taani mwakuri aikai ma te koraki temwaangina ake ti te bo aekan naba aia mwakuri ma ngaiia, ao e taku, Mwaane, kam ataia bwa e reke kaubwaira man te mwakuri aei. 26Ao kam nooria, ao kam ongo, bwa tiaki ti i Ebeto ae e kairoroia ma n anai nanoia iai aomata teuare Bwauro, ma e kuri ni kabutaa aon Atia, n taku bwa tiaki atua baika a karaoaki ni baiia aomata. 27Iai ngkanne te kaangaanga ae e na reke nakon ara mwakuri aei, bwa e nang aki kubaraki. Ma tiaki ti ngaia, ma iai naba te kaangaanga ae e na reke nakon umwantabun te anti are e kakannato are Nei Aritemito, bwa e nang kaakeaaki boonganana; ao Nei Aritemito, are e taromauriiaki i Atia ao i aonnaba, e nangi mauna kakannatona. 28Ngke a ongo taeka akanne, ao a rangi n un, ao a takaarua ni kaangai, E kakannato Nei Aritemito, are antiia I-Ebeto. 29E buta aon te kaawa arei n te kiriwe, ao a tauaki irouia aomata Kaio ma Arititareko, aika I-Mwaketonia, aika raoni Bwauro ni mwamwananga. A bane ni bwaina te nano ae ti teuana ni kanenei nakon te tabo are a bobootaki iai kaain te kaawa, ao a tauuia uaakekei. 30E kan nako Bwauro n tei n taetae i mataia aomata, ma a tuukia ake a onimaki. 31A kanakoa naba nakoni Bwauro aia rongorongo I-Atia tabemwaang, aika taan tau-taeka aika raraona, ao a tuangnga bwa e na aki kaoti n aia tabo ni bobootaki kaain te kaawa. 32A mangao aomata: temwaangina a takaaruaea te bwai teuana, ao temwaangina te bwai teuana, bwa a mwaiti i buakoia ake a aki ataa bukin are a bootaki iai. 33Iai tabemwaang i buakoia ake a bukina Arekantero bwa ngaia are e karika te kiriwe, ibukina ngke e kanakoaki irouia I-Iutaia bwa e na tei i matan te bootaki. E taotaona baina Arekantero nakoia aomata bwa e kani karaua te taetaenakoia. 34Ma ngke a ataia bwa te I-Iutaia, ao a bane n takaarua n te bwanaa ae ti teuana, i nanon tao uoua te aoa, ni kaangai, E kakannato Nei Aritemito, are atuaia I-Ebeto! 35Ngke e a tia ni katoki karongoaaaia aomata te tia koroboki n te kaawa, ao e taku, Mwaane aika I-Ebeto, antai te aomata ae e aki ataa te kaawa ae Ebeto bwa ngaia te tia kaawakina umwantabun Nei Aritemito are e kakannato, ma te bwai are e bwaka mai karawa? 36A aki konaaki ni kakeweaki baikai, ma ngaia ae e riai bwa kam na rau, ao kam na karaurau n iango i mwaain ae kam karaoa te bwai teuana. 37Bwa kam kairiia mai aomata aikai, aika tiaki taani kurubwai umwantabu i bukiia anti, ao a aki taetaebuakaa naba Nei Aritemito. 38Ma ngaia aei, bwa ngkana tao iai ana taeka Temeterio ma taani mwakuri ake raona ni kabuaakakaa temanna, ao bon iai boong ni kaboowi ao iai naba taani moti: arei nneia n i kabuaakaka. 39Ma ngkana iai riki te bwai ae kam tangiria, ao e na baaireaki taekana ni kaboowiin te kaawa n aron taekana n te tua. 40Bwa ae ti a reke n te kaangaanga, bwa ti nangibukinaki bwa ngaira aika ti karika te kiriwe n te bong aei; ao akea ara taeka ae e raoiroi ae ti na anga bwa kabwarabwaraa nibukin te ibetutu n aomata aei. 41Ao ngke e a tia n atongi baikai, ao e kabwaranakoa te bootaki arei.


c: text/html

text: 1Ngke E tia Iesu n atongi baikai, ao E tara rake nako karawa, ao E taku, Tamau, e a roko te aoa; kaota mimitongin te Nati, bwa E aonga ni kaota mimitongim te Nati. 2Bwa Ko a tia n anganna te mwaaka i aoia aomata ni kabaneia, bwa E na anga te maiu are e aki toki nakoia ni kabane ake Ko anganna. 3Ao aio aron reken te maiu are e aki toki: bon te ataiko bwa ti Ngkoe ae te Atua ni koaua, ao te ataa Iesu Kristo, ae Ko kanakomaia. 4I a tia n neboiko i aon te aba, ni katiaan te mwakuri are Ko anganai bwa N na karaoia; 5ao ngkai, Tamau, Ko na kamimitongai ike Ko mena iai, n te mimitong are mimitongiu ma Ngkoe, ngke e tuai ni karikaki aonnaba. 6I a tia ni kaota aram nakoia aomata aika Ko anganai mai buakon te aba; bon am bwai ngaiia, ao Ko anganai, ao a ongeaaba nakon am taeka. 7A ataia ngkai bwa bwaai ni kabane aika Ko a tia n anganai, boni mai iroum; 8bwa I a tia n tuangiia taeka ni kabane ake Ko tuangai, ao a kaaki i nanoia, ao a ataia bwa ngaia e koaua ae I nako mai mai iroum; ao a kakoauaa ae Ko kanakomaiai. 9I tataro i bukiia; I aki tataro ibukin te aba, ma I tataro i bukiia aika Ko anganai, bwa am bwai ngaiia. 10Am bwai au bwai ni bane, ao au bwai am bwai; ao I neboaki irouia. 11Ao ngkai, N nangi nakoim; N nang aki tiku ni maan i aon te aba, ma a na tiku ngaiia i aon te aba. Tamau ae Ko Raoiroi, kaawakiniia ni mwaakan aram, ae te ara are Ko anganai, bwa a aonga n riki n teuana, n ai arora. 12Ngke I mena i rarikiia, ao I kaawakiniia ni mwaakan aram, ae te ara are Ko anganai. I tantani i rarikiia, ao akea temanna i buakoia ae e bua, ma ti natin te mate, bwa e na kakoauaaki taekan te Baibara. 13Ma N nangi nakoim ngkai, ao I atongi baikai i aon te aba bwa e aonga n reke irouia kororaoini kukureiu i nanoia. 14I a tia n taekin am taeka nakoia, ao e ribaiia te aba, bwa tiaki ana bwai te aba ngaiia; n ai arou ngkai tiaki ana bwai te aba Ngai. 15I aki tataro bwa Ko na uotiia nako mai aon te aba, ma I tataro bwa Ko na kaawakinia mai iroun teuare e buaakaka. 16Tiaki ana bwai te aba ngaiia, n ai arou ngkai tiaki ana bwai te aba Ngai. 17Ko na tabuiia n am taeka aika a koaua; te koaua am taeka. 18Bwa arom ngke Ko kanakomaiai nako aon te aba, ao ai arou naba, I a manga kanakoia nako aon te aba. 19Ao I tabuai i bukiia, bwa a aonga n tabuaki n am taeka aika a koaua. 20I aki tataro i bukiia ti aikai, ma I tataro naba ibukiia ake a onimakinai n aia taeka, 21bwa a na bane n riki n teuana; n ai arora, ngkai Ko mena i nanou, Tamau, ao Ngai i nanom: bwa a na mena naba i nanora, bwa e aonga ni kakoauaa te aba bwa Ko kanakomaiai. 22I anganiia te neboaki are Ko anganai, bwa a aonga n riki n teuana, n ai arora ngkai teuana Ngaira; 23Ngai i nanoia, ao Ngkoe i nanou, bwa a aonga ni katiteuanaaki raoi, ao e na ataia te aba bwa Ko kanakomaiai ao Ko tangiriia, n ai arom ngkai Ko tangirai. 24Tamau, I tangiriia ake Ko anganai bwa a na mena irou ike I mena iai, bwa a na noora neboakiu are Ko anganai ngke Ko tangirai i mwaain rikin aonnaba. 25Tamau, ae am bwai te eti, e aki ataiko te aba, ma I ataiko; ao a ataai uaakai ae Ko kanakomaiai. 26I a tia ni kaota aram nakoia, ao N na bon aki toki ni kaotiotia nakoia, bwa a aonga n tangiria aomata n ai aron am tangira nakoiu, ao bwa I aonga n nim ma ngaiia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1N te taina, ngke E ri nuukani nnen te aroka ae te uiita Iesu ma ana reirei n te taabati, ao a kiniki uaan uiita ana reirei ni kang bwa a baki. 2Ngke a nooria Bwaritaio tabemwaang, ao a taku nakoina, Noria, a urua tuan te taabati am reirei n ae a karaoia. 3Ao Ngaia E taku nako ia, Kam tuai ni wareka taekan te baere e karaoia Tawita ngke e baki, ngaia ma uaake raona? 4Ao arona ngke e rin n te umwantabu ao e kana te berena are e kaotiotaki, are e tabu n taekana n te tua bwa e na kanna ke a na kanna uaake raona, ma ti ibonga aika a kariaiakaki? 5Ao kam tuai naba ni wareki taekan aroia ibonga n te Tua, bwa n te taabati ao ibonga, i nanon te umwantabu, a urua tuan te taabati, ao a aki bure iai? 6Ma I taku nakoimi, bwa bon iai ikai ae e kakannato riki nakon te umwantabu. 7Ao ngke arona bwa kam ataa nanon ae e kaangai, I tangira te nanoanga, ao I aki tangira te angakarea, ao kam na aki kabuaakakaia aika a aki bure. 8Bwa Natin te aomata bon Uean te taabati. 9Ao E kiitana ikekei Iesu, ao E rin ni mwaneabaia I-Iutaia; 10ao nooria, e mena iai te aomata ae e mate baina. Iai aomata tabemwaang ake a kani karekea kabuaakakaan Iesu, ma ngaia are a taku nakoina, E riai n taekan te tua bwa ti na katoki aoraki n te taabati? 11Ao Ngaia E kaekaia ni kaangai, Antai i buakomi, ae iai ana tibu ae ti temanna irouna, ae ngkana e bwaka n te mwarua n te taabati, ao e na aki anaia ni kaaerakea? 12E rangi ni kakaawaki riki te aomata nakon te tibu! Ma ngaia ae e riai n taekan te tua bwa e na karaoaki ae e raoiroi n te taabati. 13Ao E taku nakon teuarei, Arora baim. Ao e aroria, ao e a maiu naba n aron are teaina. 14Ao a oti nako Bwaritaio, ao a kaboowiia aron Iesu bwa a na kangaa ni kamatea. 15Ao Iesu, ngke E ataa are a iangoia Bwaritaio, ao E kiitana ikekei; ao a iria aomata aika a rangi ni mwaiti, ao E kamaiuiia ni kabane ake iai aorakiia, 16ao E tuangiia bwa a na aki katanoataa taekana n taabo nako; 17Bwa e na kakoauaaki are e atongaki iroun Itaia are te buraabeti ngke e kaangai: 18Nora au tia mwakuri, ae I rineia, ae E tangiraki irou, ae I kakatonga irouna; N na kaaki Taamneiu i aona, ao E na tuangiia ianena bwa e na reke nakoia te kaeti-taeka ae e raoiroi. 19E na aki mwamwangaingai, ao e na aki tatakaarua, ao a na aki ongo bwanaana aomata i tuutani kawai; 20E na aki kinika te uteute mani mwaotona, ao E na aki kamatea mwaakaron taboni wiikin te taura ni karokoa ae E katokanikaia te kaeti-taeka ae e raoiroi. 21Ao ane a na onimakinna ianena. 22Ao e uotaki nakon Iesu temanna ae e bae newena ao e mataki ibukina bwa e taniaki n te taimonio. E kamaiua Iesu, ma ngaia are e a konaa n taetae, ao e a nooraaba. 23Ao a bane ni miimii aomata ao a taku, Tao Natin Tawita Teuaei? 24Ma ngke a ongo Bwaritaio, ao a taku, E kanakoia taimonio Teuaei ti ni mwaakan Beretebubwa are aia uea taimonio. 25E atai aia iango Iesu, ma ngaia are E taku nako ia, Te tau-taeka ae e bwenaua nakoni mwakoro aika a kakao koro aika a a ekiia nako i bon irouia, e na bon aki tei maan; ao akea te kaawa ke te utu ae e koroutuuaki ae e na aki bwenaua; 26ao ngkana e a manga bon ekia nako Tatan i bon irouna, ao e na kangaa ngkanne n tei ueana? 27Ao ngkana I kanakoia taimonio ni mwaakani Beretebubwa, ao natimi a kanakoia ni mwaakan antai? Ma ngaia are ibukin aei, ao a na riki natimi bwa taani motiki-taekami. 28Ma ngkana ni mwaakan Taamnein te Atua ae I kanakoia iai taimonio, ao nanona ngkanne bwa e a roko uean te Atua iroumi. 29Ao e na iranna te aomata n rin n ana auti temanna ae e aintoa n anai ana bwai ngkana e aki kabaea moa teuare e aintoa? Ao ngkana e a tia, ao e a konaa ngkanne n anai ana bwai ake n ana auti. 30Ane e aki mena irou, ao e rawa nakoiu; ao ane e aki uaia ni bobooti ma Ngai, ao e kamaae nako. 31Ma ngaia ae I taku nakoimi, A bane ni kabwaraaki aia bure aomata ma taetaebuaka ake a taekin, ma te bure ae te taetaebuaka nakon te Taamnei e na bon aki kabwaraaki. 32Ane e taetae n eekaanako Natin te Aomata, ao e na kabwaraaki ana bure; ma ane e taetae n eekaanako te Taamnei are e Raoiroi, ao e na bon aki kabwaraaki ana bure n te aonnaba aei, ke n te aonnaba ae e na roko. 33E riai n iai iroumi te kai ae e maiu raoi ngkana kam tangira te uaa ae e raoiroi; ngkana e aki maiu raoi te kai, ao ane kam na karekea uaana ae e buaakaka; bwa e kinaaki aron te kai n uaana. 34Ngkami aika buniia naeta! A na kangaa n raraoi ami taeka, ngkai kam buaakaka? Bwa e taetae te wi man onraken te nano. 35E kaoti baika a raraoi te aomata ae e raoiroi man ana bwai nako aika a raraoi; ao e kaoti baika a bubuaka te aomata ae e buaakaka man ana bwai nako aika a bubuaka. 36I tuangkami, bwa n te bongi ni motiki-taeka, ao aomata akana a na kabwarabwara ibukin taeka nako ake akea maneia ake a atong; 37bwa ko na karaoiroaki n am taeka, ao ko na kabuaakakaaki n am taeka. 38Ao ngkanne, a titirakina Iesu taani koroboki ma Bwaritaio tabemwaang, ao a kaangai, Te Tia Reirei, ti kan noora te kanikina mai iroum. 39Ma E kaekaia Iesu ao E taku, A ukoukora te kanikina te roro ae e buaakaka ae e aki ongotaeka nakon te Atua; ma akea te kanikina ae a na anganaki, bwa ti te kanikina are te baere e riki nakon Iona are te buraabeti. 40Bwa aron Iona ngke e mena i nanoni biroton te ika ae rangi ni buubura tenibong te ngaina ao tenibong te bong, ao ai aron naba Natin te Aomata: bwa e na mena i aantano tenibong te ngaina ao tenibong te bong. 41Ane a na kaoti I-Ninewe n te bongi ni motiki-taeka ma kaain te roro aei, ao ane a na kabuaakakaia kaain te roro aei; bwa a rairi nanoia I-Ninewe n ana kabwaraa bwara Iona; ao nooria, iai ikai ae e kakannato riki nakon Iona. 42Ane e na kaoti ueani maiaki te aine n te bongi ni motiki-taeka ma kaain te roro aei, ao ane e na kabuaakakaia; bwa e roko neierei man te tabo ae te kabanea n raroa bwa e na ongoraa n rabakaun Toromon, ao nooria, iai ikai ae e kakannato riki nakon Toromon. 43Ngke e oti nako te anti ae e kamwaraa mai nanon te aomata, ao e nakonako i aon taabo aika a mwauteretere bwa e na ukoukora te nne ni motirawa iai; ma akea ae e kunea iai. 44E iango ngkanne ao e taku, N na okira au auti are I kiitanna; ao ngke e roko iai, ao e nooria bwa akea kaaina, ao e iakinaki, ao e baaireaki raoi nanona. 45Ao e nako ni kairiia itiman anti aika a buaakaka riki nakoina, ao a rin ao a maeka iai; ao e a buaakaka riki aron te aomata arei nakon arona are rimoa. Ao ai aron naba ae e na riki nakon te roro ae e buaakaka aei. 46Ngke E taetae Iesu nakoia aomata, ao nooria, a tei i tinaniku tinana ma tarina nako, ao a tuatua bwa a kan taetae ma Ngaia. 47E taku temanna nakoina, A tei i tinaniku tinam ma tarim nako, ao a tuatua bwa a kan taetae ma Ngkoe. 48Ao Ngaia E kaekaa teuare e tuangnga, ao E kaangai, Antai tinau, ao antai tariu? 49Ao E arora baina nakoia ana reirei ao E taku, Aikai tinau ma tariu nako! 50Bwa ane e toua mwiin ana taeka Tamau are i karawa, ao bon tariu, ao mwaaneu, ao tinau.


text:
For Saturday, November 17, 2012
POSTED: 01:30 a.m. HST, Nov 17, 2012
Synopsis: I would encourage all pregnant women to consider opting for natural childbirth practices.
———
Aloha mai e nā hoa heluhelu. 'O au 'o Puanani Kama (Reis-Moniz) a e lilo ana au i makuahine i loko o kekahi mau pule, no laila, ua mana'o au e hō'ike aku iā 'oukou i kekahi mau hana o ka hānau kūpono 'ana a me ka maika'i o ia 'ano hānau 'ana.Ua pōmaika'i nō mākou, nā wāhine hānau keiki, no ka mea, ua pili mākou iā Haumea. Eia hou, na ke Akua i hana iā mākou me ka ho'omākaukau pono 'ana i ko mākou kino no ka hānau kūpono 'ana i ke keiki. A eia hou kekahi mea maika'i o ka hānau kūpono 'ana, 'o ia nō ke komo 'ole aku o ka lā'au i loko o ke kino palupalu o ke keiki. I ko'u heluhelu 'ana i kekahi mau puke no ka hānau keiki 'ana, ua ho'omaopopo a'ela au, he mea maika'i ka ho'omākaukau 'ana o ka wahine i kona kino ma mua o ka wā hānau, no ka mea, i kekahi manawa, lō'ihi ka wā hānau a 'eha'eha loa nō ho'i, a 'o ka lawelawe i kēia 'ano hana 'o ka ho'omākaukau kino ka mea e emi ai ia mau mea a ma'alahi ai ka hānau 'ana.
Wahi a ka lohe, he mea maika'i ka lā'au i kapa 'ia 'o Epidural, no ka mea, 'o ia ka mea e emi ai ka 'eha'eha o ka wahine hānau keiki. Eia na'e, he mea kēia lā'au e pilikia ai ka wahine i kekahi manawa, no ka mea, no ka 'ike 'ole i ka 'eha, 'a'ole maopopo i ka wahine ke 'ano o ka pahu 'ana a me ka wā e pahu ai. Eia hou kekahi mea e maka'u ai i ka lā'au. He hou 'ia ke kui ma ke kua o ka wahine, a inā e hou hewa ke kauka i ke kui ma kahi kūpono 'ole o ka iwikuamo'o, e lōlō ana ka wahine. He mea kēia kui Epidural e maka'ala ai.
I kekahi wā hānau o ko'u hoa, ua lapa'au 'ia 'o ia i ka lā'au Epidural, a 'a'ole 'o ia i hānau ma ke 'ano ma'amau. Ua pono ke kauka e kaha i kona 'ōpū i mea e hānau ai. No laila, i kēlā manawa, 'o ia ho'i ke kaha 'ana i ka 'ōpū me ka pahi, ua pono ka Epidural. Eia na'e, ke mana'o nei au, inā ua lapa'au 'ole 'ia 'o ia me kēia lā'au, inā ua maika'i kona kino no ka hānau kūpono 'ana. He mea kēia e no'ono'o ai. Wahi a kekahi mau kauka, ua 'oi aku ka maika'i o ka hānau kūpono 'ana, no ka mea, pēlā ka hana ma'amau o ke kino, 'a'ole i ho'ololi 'ia. Inā e ho'okomo ka wahine i nā lā'au kūpono 'ole, 'a'ole hiki iā ia ke kāohi iho me ka maika'i.
He mana'o kēia e ho'olaha aku ai i nā wāhine a pau. He mea maika'i ka hānau kūpono 'ana. Hiki nō i nā wāhine a pau ke hana pēlā. 'O ka mea nui ka ho'ā'o. Mana'olana au e hana pēlā 'oukou a pau, e nā mākuahine, a 'o au kekahi e hana ana i ko'u wā e hānau ai. No ka manawa, e no'ono'o 'oukou, e nā hoa heluhelu, i kēia hana kūpono. Mahalo no ka heluhelu 'ana mai.
(Ua hau'oli ka na'au o māua nei o Kauakūkalahale i ka lohe 'ana i kēia nū 'oli, e Puanani. A mahalo ho'i i kēia mo'olelo āu e a'oa'o ana i nā wāhine i 'ike lākou i kahi ala kūpono ke hiki aku i ko lākou wā e hānau ai i ke keiki. A mahalo ho'i no ka ho'okō 'ana i ka 'ōlelo mākia a ka Mō'ī Kalākaua, 'o ia ho'i, “Ho'oulu Lāhui.” Luna Ho?oponopono)
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text: 1Waiyexe tahi wiraetere atyo Wiyekohase sacerdote tyaonitere akiti. Kalorexe Sacerdote enokoa tyaonita, tyokita Enore kinaterexe nokahakala fihini maniya. 2Hakita Enore hanako, imiti taose sololoitere xaihako maniya. Enore nómane taita atyo hatyo hati, maisa atyo halitinae nómane xini. 3Kalorexe Sacerdotenae hatene atyo exakere: kalanero harenae fetatita Enore ana. Hiyeta hoka Wiyekohase tehitiyaiya maisa xoalini hare mafetalita Enore ana. 4Ali waikohekoaiya tyaonita hoka maisaiya sacerdote tyaonita. Hiyaiya, Levi hotyali atyo ali waikohekoa sacerdotenae tyaonita hoka fetatita Enore ana. Judeunae xaotyakiraho xema atyo tyaonahitaha hoka nikare tyaonahitaha. 5Exe sacerdotenae tyaonitere ali waikohekoa atyo enokoare hateniti aimenekoita taita. Hatyo tahi Enore irae Moisés hiye hatirise tyoma aokowihenere xowaka: Maika hirihare nahotikihenere homana tyairiheno akereta hisoma hatirise, nexa Enore Moisés hiye. 6Aliterexe atyo Jesus hatene masakare waiye kaiserehare haiyanae sacerdotenae hatene nonitata. Masakare tehitiya atyo waiye wenati waitare halakihenere hakaxaikone hotyali ana. Hiyaiya, waitare iraiti atyo masakare waiye toahiyere nonitata. 7Hetatiye wenatyahoiya waiyexe kaiserehare hoka maisaiya xoare maheta iraiti waitare kaotyakita. 8Waiya xakore Enore hakaxaikone hotyali hoka iniyalahare tyomahita hoka hatyaoseta nexa: “Enaose ferakenehena ite hoka niraihitiya waitare wenatyaho tahi Israel jikolaharenae hiye, Judá jikolaharenae hiye hoka”, nexa Xekohaseti. 9“Maisaiya atyo enahetakomaniyerenaeha kakoa wenati tahi niraetere akerehitita. Exowaka ekaheha hiye notokahene hoka Egito nalita niyehetehenahene. Hatyo xowaka maisa niraini xema tyaonahitaha hoka maisa waiyetaha nomani”, nexa Xekohaseti. 10“Niraehitiyere waitare wenati tahi Israel hotyali anere ite exakerexe: Noxaotyakiri ite ekaiyeheha ako namoka. Exairatyakahare akere ite emahiyaseha hiye namokene hoka enEnorexaha ite notyaona. Hatyoha ite hoka nokaxaikoni hotyali tyaona”, nexa Xekohaseti. 11“Hatyo xowaka ite maisa xoare maheta hahinaehare aotyakihitita. Maisaiya, ‘Xekohaseti koamaniya hisaohena’, nita hekoti hahinaehare hiye. Hatyo xowaka atyo ite tyotyaha tyaohenaha nokoamaniye, wakahare, xekohasetinae xoaha. 12Iniyalahare enómaneha ite nomaotyaniheta, maisaiya notehitita iniyalahare enómaneha”. 13Waitare wenati tahi Enore iraehena hoka toahiyere wenatyaho atyo kirahareheta. Kahalakisaka hoka tyotya. Kirahare, maisa atyo xoare niyahareheta hoka kahalakisaka hoka haxeroreta ite mawenekoare.


text:
Ia lakou ma Kahakaekaea, i kekahi manawa, nui mai la ke aloha o Laieikawai ia Laielohelohe, aka, aole e hiki ma kona manao, he mea mau nae ia Laieikawai ka uwe pinepine no kona kaikaina, a he mea haohao no hoi i kona mau makuahonowai ka ike aku i ko Laieikawai mau maka, ua ano maka uwe.
Ninau aku nae o Moanalihaikawaokele i ke kumu o keia mea, alaila, hai aku la oia, he maka uwe kona no kona kaikaina.
I mai nae o Moanalihaikawaokele, “Aole e aeia kou kaikaina o noho pu me kakou, no ka mea, ua haumia oia ia Kaonohiokala; aka, ina he manao kou i ko kaikaina, alaila, e hoi oe a e pani ma ka hakahaka o Kekalukaluokewa.” Aka, ua ae koke ae la o Laieikawai i keia mau mea.
A ma ka la o Laieikawai i hookuuia mai ai, olelo mai la o Moanalihaikawaokele, “E hoi oe a me kou kaikaina, e noho malu oe a hiki i kou manawa e make ai, a mai keia la aku, aole e kapaia kou inoa o Laieikawai; aka, o kou inoa mau o KAWAHINEOKALIULA, a ma ia inoa ou e kukuli aku ai kou hanauna ia oe, a o oe no ke akua o kou mau hanauna.”
A pau keia kauoha, lawe ae la o Moanalihaikawaokele a kau aku la iluna o ke alanui, a kau pu aku la me Moanalihaikawaokele, a kuuia mai la ilalo nei.
Ia manawa, hai aku la o Moanalihaikawaokele i na mea a pau e like me ka mea i oleloia maluna, a pau ia, hoi aku la o Moanalihaikawaokele iluna, a noho ma ka pea kapu o kukulu o Tahiti.
Ia manawa, hooili aku la o Kawahineokaliula i ke aupunu i ka Makaula, o Laieikawai hoi ka mea i kapaia o Kawahineokaliula, ua noho oia ma kona ano akua, a ma ona la i kukuli aku ai ka Makaula, a me kona hanauna e like me ka olelo a Moanalihaikawaokele ia ia. A ma ia ano no o Laieikawai i noho ai a hiki i kona make ana.
A mai ia manawa mai a hiki i keia mau la, ke hoomanaia nei no e kekahi poe ma ka inoa o Kawahineokaliula (Laieikawai).


text: 1Ma e a tia i nanou bwa a na akea riki rokou iroumi ae e na karika te rawaawata n nano. 2Bwa ngkana I karawaawataingkami, ao antai ae e na kakukureiai ma ti te aomata are I a tia ni karawaawataa? 3Ao I korea au reta aei, bwa e kaawa n reke irou te rawaawata mai irouia te koraki akana a na kakukureiai ngkana I nako wati; ao I aki nanokokoraki iroumi ni kabane bwa kakatongau boni kakatongami ni kabane. 4Bwa I koroboki nakoimi ma nanou ae e taonaki n te rawaawata ma te korakai ae e bati, ma rannimatau aika a bati; tiaki bwa kam aonga ni karawaawataaki iai, ma kam aonga n ataia bwa e bati tangirami irou. 5Ma ngkana iai ane e karika te rawaawata, ao e aki karaoia nakoiu, ma e karaoia nakoimi; tao tiaki nakoimi ni kabaneingkami, ma nakoia tabemwaang i buakomi—ao I atonga aei bwa I aki kani karawaawata au taeka n ekia nako. 6E bon tau te rekenikai anne ibukin teuanne mai irouia mwaitin ami koraki; 7ma ngaia ae kam bon riai ni kabwaraa ana bure ma ni karaua nanona, bwa e kaawa teuanne ni bwara nanona n rawaawatana ae e bati. 8Ma ngaia ae I butingkami bwa kam na kaotia nakoina bwa bon iai tangirana iroumi. 9Bwa bon aei bukin are I koroboki iai ngkoa, bwa I aonga n atai baika kam na kakoauaaki iai bwa kam ongeaaba ni bwaai ni kabane. 10Ma ane kam kabwaraa ana bure, ao Ngai I kaabwaraa naba; bwa ane I a tiani kabwara, ngkana tao iai, ao I boni kabwaraa i bukimi i matani Kristo, 11bwa e aonga n aki reke ana tai Tatan ni mwaaka i aora; bwa ti atai aron ana iango nako. 12Ma ngke I roko i Teroa ibukin tataekinan euangkerioni Kristo, ao E a tia ni kauka te kawai nakoiu te Uea ibukin au mwakuri ikekei; 13ma e aki rau taamneiu ngke e aki reke irou Tito are tariu. Ma ngaia are I kaboo ma ngaiia ao I nako Mwaketonia. 14Ma e na katituaraoaki te Atua, are Ngaia ae e aki toki ni kairiira irouni Kristo n te mwaati n tokanikai; ao E kaboonganaira ngaira aika taani kabuta ataakini Kristo nakon taabo nako bwa kaanga ai aron te boi ae e boiarara. 15I bukini Kristo ao ti a riki nakon te Atua bwa te boi ae e boiarara, ae e kiakia nako boina i buakoia aika a nang kamaiuaki, ao i buakoia naba aika a nangi mate; 16bon te boi ae e kamaamate ae e tiritiri nakoia aika a nangi mate, ao te boi ae e kamaiu ae e uota te maiu nakoia aika a nang kamaiuaki. Ao ai antai ae e tau ibukini baikai? 17Bwa tiaki aroia aomata aika a bati ngaira, ake a bwaini-bobwaia ana taeka te Atua bwa a aonga ni kaubwai iai; ma ti kanakoaki iroun te Atua, ao ti taetae i matana ma te nano ae e itiaki ibukini Kristo.


text: 1Ma ngaia ae I butingkami, ngai ae I kabureaki ibukin te Uea, bwa kam na karaoi baika a booraoi ma nanon te weteaki are kam weteaki nako iai: 2kam na bwaina te nanorinano ni kabanea ma te nimamannei, ma te taotaonaki n nano, n i tobwatobwai aromi ma te nano n tangira; 3ao kam na kakorakoraingkami ni kaawakina te aro ni katiteuanaaki are mai iroun te Taamnei n te bwai ni kabaebae are te raoi. 4Ti teuana te rabwata, ao te temanna te Taamnei, n ai aron naba weteami bwa kam weteaki nakon te kaantaninga ae ti teuana. 5Ti temanna te Uea, ao ti teuana te onimaki, ao ti teuana te bwabetito; 6ti temanna te Atua are Tamaia aomata ni kabaneia, are E uea i aoia ni kabaneia, ma ni mwamwakuri ri nanoia, ao E maeka i nanoia ni kabaneia. 7Ma ti anganaki n tatabemanira nako te bwai n akoi, n ai aroni baaireana are e nako man aron nanoni Kristo n tituaraoi. 8N aron are e kaangai n te Baibara, Ngke E rierake nakon te tabo ae e rietaata, ao E kairiia aomata aika a bati aika a taenikai; Ao E anganiia aomata bwaai n tituaraoi. 9Ao tera nanon ae E rierake? Iai nanona ti ngkana E a tia n ruo moa nakon taabo i nano i aan te aba. 10Ma ngaia are Teuare e ruo boni Ngaia naba ae e rierake nakon are moan te rietaata are i etani karawa, bwa E aonga n rootii taabo nako. 11Boni Ngaia ae E anga temwaangina bwa taan tuatua; ao temwaangina, bwa bureitiman, ao temwaangina, bwa taan taekina te euangkerio; ao temwaangina, bwa taani kaawakina te ekaretia ao taan reirei. 12E karaoa aei ibukini kabobongaaia ake a itiaki nakoni karaoan nakoaia, are kateimatoaan rabwatani Kristo; 13ao n tokina bwa ti na bane n roko n te onimaki ae ti teuana ao n ataakin Natin te Atua; ti na riki bwa kaanga te aomata ae a ikawai, n ai aroni Kristo; ao ti na riki n ai arona ni koaua: 14bwa ti aonga n toki man arora n ataei, n uouotaki nako i aon naao ma ni katiotioaki n aki akaka n aangi nako aika reirei nako mai irouia aomata aika taani mwaamwanaa-te-aba, aika a kairiia aomata nakon te kaairua n aia mwakuri ni wanawana aika a bureburea te aba. 15Ma ti na rikirake n aaro nako nakon arora n reitaki ae e nako raoi ma Kristo, are atuun te ekaretia; ao e na reke aei n tataekinan te koaua ao ni maiuakinan te tangira. 16Ao boni mai irouna are a bane iai bwain nako te rabwata n nim raoi, ma n tauaki bwa te rabwata ae e bwanin n taian toma n ri n ai aroni baireaia. Ma ngaia ae ngkana a bane bwain nako te rabwata ni karaoi aia mwakuri n tatabeua nako n ai aroni baireaia, ao e na rikirake te rabwata ma ni kateimatoaaki n te tangira. 17Ma ngaia ae aei au taeka, ae I kamatoaa nakoimi n reitaki ma nanon te Uea, bwa kam na tai manga katootoongiia aomata aika tiaki I-Iutaia n aroni maiumi, ngkai a maiu ma aia iango aika akea boonganaia; 18a roo nanoia, ao a riki n ianena man te maiu are mai iroun te Atua ibukin te babanga are irouia, are e reke ibukini matoatoan nanoia. 19E a tia ni bua mai irouia namakinan te maamaa, ao a anga ngaiia nakon te maiu n tamware bwa a na karaoa te aro ni kammaira ni kabane ma nanoia ae e korakora nako iai. 20Ma tiaki anne are kam reireiaki iai man aroni Kristo. 21Kam a bon tia n ongo taekana; ao ngkai kam reitaki ma Ngaia, ao kam a reireiaki te koaua are iroun Iesu. 22Kam na kaaki te aomata nikawai are aromi ni maiu ngkoa, are riki ni buaakaka ibukin iran taian nano n kaibwabwaru aika a mwaamwanaa te aba. 23Kam na oneaki iroun te Taamnei n ami iango, 24ao kam na riki bwa te aomata ae e boou, are e karaoaki bwa katootoongan te Atua, ao ni bwaina te maiu ae e itiaki ni koaua. 25Ma ngaia ae kam na kaaki te kewekewe, ao kam na atoatonga te koaua n tatabemaningkami nako nakoia raomi n onimaki, ngkai bwain rabwatani Kristo ngaira n tatabemanira nako. 26Kam konaa n un iroun temanna, ma a na aki riki unimi bwa kairami nakon te bure; e na aki bungi taai i aon unimi. 27Tai angan te riaaboro ana tai. 28Ke e tai manga iraa te tia iraa; ma e na mwakuri, ni karaoa te bae e raoiroi ni baina, bwa e aonga ni konaa ni buokanibwai n are e karekea ma ane e kai nanona. 29E na tai oti nako te taeka teuana ae e kamwaraa mai wiimi, ma e na oti nako te taeka ae e raoiroi ae e na buokiia aomata ni kain nanoia, ao a na reke kabwaiaia iai akana a ongo. 30Tai karawaawata te Taamnei are e Raoiroi, are Taamnein te Atua, are Ngaia are e karika te aki nanokokoraki iroumi, bwa n te tai teuana ao kam na kainaomataaki man te bure. 31Kam na kaaki aromi ni maraki n nano, ma n unun, ma n riribai, ma n tatakaarua ni bwanaa n un, ma n taetae n iowawa, ma aromi ni kabane aika a buaakaka. 32Ao kam na bwaina te i aakoakoi, ma te nanoanga, ma te i kabwarabure, n ai aron te Atua ngkae E a tia ni kabwaraa ami bure irouni Kristo.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, May 07, 2011
Synopsis: An author in 1895 discusses his ideas on issues related to the missionaries who came to Hawai'i.
Aloha mai kākou. Eia mai kekahi māhele o ka mo'olelo i kākau 'ia ma ka nūpepa Ka Makaainana i ka lā 30 o Kepakemapa o ka makahiki 1895. Penei ia.
Mai ka makahiki 1820 a hiki i ka 1829, e nee mau ana imua na hana a na kanaka Hawaii a me na mikanele. A mai ia wa mai a hiki i ka 1831, ua hoike mai ko ka lahui nee mua ma ke kukuluia ana o na luakini a me ke kulanui o Lahainaluna, a ma ia ano i ikeia ai ua poha mai ka malamalama o ka Euanelio a me ka naauao i na paemoku o Hawaii. Pela i lilo ai na heiau a me na lele i ke Akua ola mau.
Ua lawa ko’u kamailio ana ma keia wahi, no ka mea, aia kona moolelo piha ma ka buke moolelo a makou e pai nei, o ia ka moolelo o ka hookahuli aupuni o Liliuokalani, e hoomaka ana mai kona wa i noho alii ai a me kana mau hana kalaiaina. Aia pu ma keia buke ka moolelo o na mikanele a me kekahi mau mea e ae he nui. I ka wa e puka aku ai keia buke, he mea pono i kela me keia ke lawe i mea e ike ai i na mea i lohe wale ia, a poina ole hoi na mea i hanaia e na poe na lakou i hooikaika ko kakou kulana hookele aupuni mai ka pae ana mai o na mikanele a hiki i keia wa.
A ma keia wahi aku o ka moolelo, e panai aku ana ka mea kakau i na mea ano nui a kuhohonu i hanaia iwaena o keia lahui mai ka pae ana mai o na mikanele i ka 1820, a hiki i ka makahiki i oleloia ai e ua poe la, “Aole e hala he kanalima makahiki i koe, e pau no keia lahui i ka make,” o ia ka makahiki 1878, ka wa i puka mai ai keia mau oleloino a lakou e kaena nei, e like me ka haiolelo a Alapaki Kauka, “He nui na pomaikai o keia lahui i na makua mikanele, a ua aie nui keia lahui ia lakou.” A maluna o keia mau kumu e kalele nei o Alapaki:
1—Na pomaikai o keia lahui i na mikanele;
2—Ke noho aie nei keia lahui ia lakou.
Ma ka pane ana aku o ka mea e kakau nei i na kumu oiaio, o ia no, (1) aole i pomaikai keia lahui i na mikanele, (2) ua poino keia lahui i na mikanele: a no ka aie hoi i na mikanele, ke hoole nei au (1) aohe aie o keia lahui i na mikanele, (2) o na mikanele ka i noho aie i ka lahui. Maluna o keia mau kumu e hiki ai i ka mea kakau ke hoike aku i ka mea oiaio, a na na poe heluhelu e kaana no lakou iho.
Mawaena o ke kowa o ka makahiki 1820 a hiki i ka 1878, ua lilo a ua paa ka hooponopono aupuni ana i na mikanele, mai na pono uhane a na pono aupuni. A ke ninau nei au, heaha na pomaikai i loaa mai i keia lahui, a heaha na hoike oiaio e hooia mai ana ua loaa io i ka lahui na pomaikai? E paneia mai ana paha, o ka pomaikai i loaa i ka lahui, o ia no ka Euanelio. Ina oia ka haina, aole loa ia he haina kupono. Heaha la ia mea he Euanelio a heaha la kona ano maoli. O ka haina oiaio, o ko ke Akua mana ia e oluolu ai, a pela ke Akua i haawi mai ai ia mana i kanaka i mea e ola ai ma ke kino a me ka uhane. He mea maikai ka Euanelio ke malamaia e ke kanaka, aka, ina e haalele wale, e lilo ana ka mana mai ke kanaka aku, a e ili mai ana na hoopai kaumaha maluna o ke kanaka, a me ka lahui holookoa a pau o ka honua nei, no ka mea ua haalele ke kanaka i kona mana e ola ai, a pela ke Akua i hookuu mai ai i ko ke ao nei e hoomana naaupo aku.
(E ho'omau 'ia aku ana)
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.


text:
1:1 ¶ He maha nga wahi, he maha nga huarahi i korero ai te Atua i mua, ara nga poropiti, ki nga matua,
1:2 I enei ra whakamutunga na tana Tama ana korero ki a tatou, ko tana hoki tera i mea ai mana nga mea katoa, ko tana kaihanga hoki tera o nga ao;
1:3 Ko ia te kanapatanga o tona kororia, te tino ahua o tona pumautanga, e whakau nei i nga mea katoa ki te kupu o tona kaha, ka oti i a ia ake ano te horoi o tatou hara, na noho ana ia i te ringa matau o te Nui i runga rawa;
1:4 ¶ A meinga ana ia kia pai ake i nga anahera, kia pera me te ingoa i riro i a ia he nui atu i to ratou.
1:5 Ki a wai hoki o nga anahera tana meatanga i mua, Ko koe taku Tama, nonaianei koe i whakatupuria ai e ahau? Me tenei ano, Ko ahau hei Matua ki a ia, ko ia hei Tama ki ahau?
1:6 I tana kawenga mai ano hoki i te whanau matamua ki te ao, ka mea ia, Kia koropiko nga anahera katoa a te Atua ki a ia.
1:7 Ko tana kupu ia mo nga anahera, Meinga ana e ia ana anahera hei wairua, ana kaimahi hei mura ahi.
1:8 Mo te Tama ia, i ki ia, Pumau tonu tou torona, e te Atua, ake, ake: a ko te hepeta o te tika te hepeta o tou kingitanga;
1:9 I arohaina e koe te tika, i kinongia e koe te hara; no reira nui atu i to ou hoa te whakawahinga a te Atua, a tou Atua, i a koe ki te hinu o te hari.
1:10 Me tenei ano, Nau, e te Ariki, i te timatanga i whakatakoto te whenua; he mahi ano nga rangi na ou ringa:
1:11 Ko era e hemo atu, ko koe ia e mau tonu: ka tawhitotia katoatia hoki era me he kakahu:
1:12 Ka pokaitia e koe, ano he koheka, ka whakaputaia ketia: ko koe tonu ano ia koe, kahore hoki he mutunga o ou tau.
1:13 Ki tehea hoki o nga anahera tana meatanga i mua, Hei toku ringa matau koe noho ai, kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou?
1:14 He teka ianei he wairua kaimahi ratou katoa, he mea tonotono hei minita, he whakaaro ki te hunga mo ratou nei te ora?
2:1 ¶ Na, ko te tikanga tenei, kia kaha ake to tatou whakaaro ki nga mea kua rangona, kei pahuhu atu i a tatou.
2:2 Mehemea hoki te kupu i whakapuakina e nga anahera he pumau, a he tika tonu te utu i whakahokia mo nga pokanga ketanga katoa, mo nga mahi tutu;
2:3 Me pehea ka mawhiti ai tatou ki te paopao tatou ki tenei ora nui; i timataia nei te korero e te Ariki, a kua whakaukia mai ki a tatou e te hunga i rangona ai;
2:4 Me te whakaatu ano te Atua ki ta ratou, i runga i nga tohu, i nga mea whakamiharo, i tona tini o nga merekara, i nga tuwhanga mai ano hoki o te Wairua Tapu, he pera ano me tana i pai ai.
2:5 ¶ Kahore hoki i waiho e ia ki raro i nga anahera te ao meake nei puta, ta matou e korero nei.
2:6 Heoi i whakaaturia mai e tetahi i tetahi wahi, i mea mai, He aha te tangata, i mahara ai koe ki a ia? te tama ranei a te tangata, i tirohia ai ia e koe?
2:7 Nohinohi nei te whai i whakaititia iho ai ia e koe i nga anahera; kua karaunatia ia e koe ki te kororia, ki te honore, kua waiho ano ia e koe hei rangatira mo nga mahi a ou ringa:
2:8 Kua waiho nei e koe nga mea katoa ki raro i ona waewae. Na, i nga mea katoa ka waiho nei i raro i a ia, kahore i mahue tetahi mea kihai nei i waiho i raro i a ia. Otira kahore ano tatou kia kite noa i nga mea katoa kua oti te waiho i raro i a ia.
2:9 Ka kite raia tatou i a Ihu, he nohinohi nei te wahi i whakaititia iho ai ia i nga anahera ka oti nei te karauna ki te kororia, ki te honore, i muri nei i tona ngaunga e te mate; he meatanga na to te Atua aroha noa kia pangia ia e te mate mo nga t angata katoa.
2:10 ¶ Ko tana tikanga tika hoki ia, mana nei nga mea katoa, nana ano hoki nga mea katoa i a ia e arahi ana i nga tama tokomaha ki te kororia, kia waiho nga mamae hei mea e tino rite ai te Take o to ratou whakaoranga.
2:11 Ko te kaiwhakatapu hoki, ratou ko te hunga e whakatapua ana, no te pu kotahi ratou katoa: koia ia te whakama ai ki te hua i a ratou he teina;
2:12 E mea nei ia, Maku e korero tou ingoa ki oku teina; ka himene atu ahau ki a koe i waenganui o te whakaminenga.
2:13 Me tenei ano hoki, Ka u pu ahau ki a ia. Me tenei ano, Nana, ahau nei me nga tamariki i homai e te Atua ki ahau.
2:14 ¶ Na, kei nga tamariki he kikokiko, he toto, koia hoki ia i whakawhiwhia ai ano hoki ki aua mea; kia ai ai tona matenga hei whakakahore mo te rangatira o te mate, ara mo te rewera;
2:15 Kia whakaputaina mai ai hoki e ia ki waho te hunga i meinga e te wehi o te mate hei taurekareka i nga wa katoa i ora ai ratou.
2:16 Kihai hoki ia i mau ki nga anahera; engari i mau ia ki te uri o Aperahama.
2:17 Na konei i tika ai kia whakaritea ia ki ona teina i nga mea katoa, kia waiho ai ia hei tohunga nui e atawhai ana, e pono ana i nga meatanga ki te Atua, hei whakamarie mo nga hara o te iwi.
2:18 I te mea hoki ka whakamatautauria ia, a mamae iho, e taea e ia te awhina te hunga e whakamatautauria ana.
3:1 ¶ Na, e oku teina tapu, e te hunga kua uru nei ki ta te rangi karanga, whakaaroa a Ihu Karaiti, te Apotoro, te Tohunga nui o te tikanga kua whakaaetia nei e tatou;
3:2 I pono nei ki tona kaiwhakarite mai, i pera ano me Mohi i tona whare katoa.
3:3 I tika hoki kia nui ake te kororia mo tenei tangata i to Mohi, no te mea nui ake i to te whare te honore o te kaihanga.
3:4 He mea hanga hoki na tetahi nga whare katoa; ko te Atua ia te kaihanga o nga mea katoa.
3:5 A i pono ano a Mohi i roto i tona whare katoa, i pera me te pononga, hei whakaatu mo nga mea ka korerotia i muri;
3:6 Ko te Karaiti ia i rite ki te tama i tona whare ano; ko tona whare tonu hoki tatou, ki te u to tatou maia me te whakamanamana ki te mea e tumanakohia atu nei, a taea noatia te mutunga.
3:7 ¶ Na, kia rite ki ta te Wairua Tapu i mea ai, Ki te rongo koutou ki tona reo aianei,
3:8 Kaua e whakapakeketia o koutou ngakau, kei pera me o te whakatoinga, i te ra o te whakamatautauranga i te koraha:
3:9 I ahau i whakamatautauria e o koutou matua, i ahau i ata mohiotia, e wha tekau nga tau i kite ai ratou i aku mahi.
3:10 Na, ka hoha ahau ki taua whakatupuranga, ka mea, Kotiti ke tonu o ratou ngakau; kahore ratou e mohio ki aku ara.
3:11 Na reira i riri ai ahau, i oati ai hoki, E kore ratou e tae ki toku okiokinga.
3:12 Kia tupato, e oku teina, kei noho te ngakau kino, whakaponokore i roto i tetahi o koutou; kei whakarerea te Atua ora;
3:13 Engari me whakahau koutou tetahi i tetahi i tenei ra, i tenei ra, i te mea e kiia ana ko tenei ra, kei whakapakeketia tetahi o koutou e te tinihanga o te hara.
3:14 Ka uru hoki tatou ki ta te Karaiti, ki te mea ka mau i a tatou te timatanga o te whakaaro pumau, taea noatia te mutunga;
3:15 I te mea hoki e korerotia ana, Ki te rongo koutou ki tona reo aianei, kaua e whakapakeketia o koutou ngakau, kei pera me o te whakatoinga.
3:16 Ko wai hoki i whakatoi i to ratou rongonga? he teka ianei ko te hunga katoa i haere mai i Ihipa, a Mohi i arahi ra?
3:17 I riri hoki ia ki a wai i nga tau e wha tekau? he teka ianei ki te hunga i hara, i hinga ra o ratou tinana ki te koraha?
3:18 I oati ano ia ki a wai, e kore ratou e tae ki tona okiokinga? he teka ianei ki te hunga kihai nei i whakapono?
3:19 Na ka kite nei tatou kihai ratou i ahei te tae atu i te kore o te whakapono.
4:1 ¶ Na, kia mataku tatou, i te mea ka tukua iho nei he korero pai mo tatou kia tae atu ki tona okiokinga, kei tirohia mai tetahi o koutou kua mahue ki muri.
4:2 He mea kauwhau hoki te rongopai ki a tatou, he pera ano me tera i a ratou: heoi kihai te kupu i rangona i whai pai ki a ratou; no te mea kihai i whakananua ki te whakapono i roto i te hunga i rangona ai.
4:3 Ka taea hoki te okiokinga e tatou kua whakapono nei; ka rite ki tana i ki ra, Na reira i riri ai ahau, i oati ai hoki, e kore ratou e tae ki toku okiokinga: kua oti na hoki nga mahi i te timatanga ra ano o te ao.
4:4 Ko tana kupu hoki tenei i tetahi wahi mo te ra whitu, A ka okioki te Atua i te ra whitu i ana mahi katoa.
4:5 I tenei wahi ano hoki, E kore ratou e tae ki toku okiokinga.
4:6 Na, tera atu ano he taenga mo etahi ki reira; kihai hoki te hunga i kauwhautia ai te rongopai ki a ratou i mua i tae, no te mea kahore o ratou whakapono:
4:7 A ka motuhia mai e ia tetahi ra, i a ia i mea ra i ta Rawiri, Hei aianei, i muri i taua wa roa ra; ko te kupu hoki tenei, Hei aianei, ki te rongo koutou ki tona reo, kaua e whakapakeketia o koutou ngakau.
4:8 Mehemea hoki i whai okiokinga ratou i a Hohua, e kore e korerotia e ia tetahi atu ra i muri iho.
4:9 Ina, tera atu ano he hapati okiokinga mo te iwi o te Atua.
4:10 Ki te tae hoki te tangata ki tona okiokinga, ka okioki ano ia i ana mahi ake, ka pera me te Atua i okioki i ana mahi ake.
4:11 ¶ Na, kia puta to tatou uaua ki te tomo ki taua okiokinga, kei pera te whakaponokore o tetahi, a ka hinga.
4:12 Ora tonu hoki te kupu a te Atua, mana tonu, koi rawa atu i tetahi hoari matarua, ngoto tonu, a wehea noatia te ngakau me te wairua, nga ponapona me te hinu wheua, a wawae ana ano i nga whakaaro, i nga hihiritanga o te ngakau.
4:13 Kahore hoki he mea hanga i ngaro ki tona aroaro: heoi e takoto kau ana, e tuwhera ana nga mea katoa ki ona kanohi, kei a ia nei he kupu mo tatou.
4:14 Na, he tino tohunga nui to tatou, kua tomo ki nga rangi, a Ihu, te Tama a te Atua, kia mau pu tatou ki te tikanga i whakaaetia e tatou.
4:15 Ehara hoki to tatou i te tohunga nui e kore e ahei kia mamae tahi me tatou e ngoikore nei; i whakamatautauria nei hoki ia i nga mea katoa, i i peneitia me tatou, kahore ia he hara.
4:16 Na, kia haere maia atu tatou ki te torona o te aroha noa, kia puta mai ai ki a tatou te mahi tohu, kia kitea ai e tatou ta te aroha noa hei awhina mai mo nga wa e mate ai.
5:1 ¶ Ko ia tohunga nui hoki e tangohia nei i roto i nga tangata, he mea whakatu ratou mo nga mea a nga tangata ki te Atua, hei tapae i nga whakahere, i nga patunga tapu mo nga hara:
5:2 E taea e ia te ata hanga ki te hunga e kuware ana, e kotiti ke ana; no te mea e muia ana ano ia e te ngoikore;
5:3 Na konei i tika ai, kia rite ki tana mo te iwi tana e tapae ai mona ake, hei whakahere mo nga hara.
5:4 E kore ano hoki tetahi e tango i tenei honore ki a ia ano, engari te tangata e karangatia ana e te Atua, e peratia ana me Arona.
5:5 Waihoki ko te Karaiti kahore ana whakanui i a ia hei tohunga nui; na tera ke i ki ra ki a ia, Ko koe taku Tama, nonaianei koe i whakatupuria ai e ahau.
5:6 Pera hoki me tana i ki ai i tetahi atu wahi, Hei tohunga koe ake ake i runga i te ritenga o Merekihereke.
5:7 I nga ra o tona kikokiko, i tukua e ia he inoi, he karakia, i runga i te karangaranga kaha, i te roimata, ki te Mea kaha ki te whakaora i a ia i te mate, a whakarangona ana mona i wehi ki te Atua;
5:8 Ahakoa he Tama ia, i whakaakona ia ki te ngohengohe e ona mamae:
5:9 A ka meinga nei ia kia tino rite, ka waiho ia hei take mo te ora tonu ki te hunga katoa e ngohengohe ana ki a ia;
5:10 ¶ He mea karanga na te Atua hei tohunga nui i runga i te ritenga o Merekihereke.
5:11 He maha nei a matou korero mo tenei, he uaua ki te whakamarama, he puhoi hoki no koutou ki te whakarongo.
5:12 I te mea hoki ka tika kia waiho koutou hei kaiwhakaako no te mea ka roa nei, na me tuarua te whakaako i a koutou ki nga timatanga rawatanga o nga kupu a te Atua; me waiu hoki he kai ma koutou, kauaka te kai pakeke.
5:13 Ko nga tangata katoa hoki e kai ana i te waiu, he kuware ratou ki te kupu o te tika, he kohungahunga hoki.
5:14 Ma nga pakeke e tika ai te kai maro kua taungatia nei o ratou hinengaro e nga meatanga maha, e wehe ai i te pai, i te kino.
6:1 ¶ Na, kati tatou te korero i nga timatanga o ta te Karaiti ako, hoake tatou ki te tino tikanga; kaua e tuaruatia te whakatakoto i te turanga, ara i te ripeneta ki nga mahi mate, i te whakapono hoki ki te Atua,
6:2 I te whakaako ki nga iriiri, ki te whakapanga o nga ringaringa, ki te aranga o nga tangata mate, ki te whakawakanga mutungakore.
6:3 A ka meatia ano tenei e tatou ki te tukua e te Atua.
6:4 Ko te hunga hoki kua oti te whakamarama, kua pa ki te mea i homai i runga i te rangi, kua whiwhi ki te Wairua Tapu,
6:5 Kua kitea ano te pai o ta te Atua kupu, me nga mea kaha o te ao meake nei puta;
6:6 Ki te taka atu ratou, e kore ratou e taea te whakahou ake ki te ripeneta; ka ripekatia houtia hoki te Tama a te Atua e ratou nei ano, ka meinga hoki kia tawaia nuitia.
6:7 Ko te whenua hoki e inu nei i te ua honohono te heke ki runga ki a ia, a e mea ana i te otaota pai kia tupu ake ma te hunga i mahia ai, ka whiwhi ki ta te Atua manaaki:
6:8 Ki te tupuria ia e te tataramoa, e te tumatakuru, ka whakakinoa, ka tata ki te kanga: ko tona whakamutunga ka tahuna.
6:9 ¶ Otiia ahakoa penei noa ta matou korero, e u ana ano to matou whakaaro, e oku hoa aroha, ki nga mea pai ke atu kei a koutou, he mea hoki mo te whakaoranga.
6:10 E kore hoki te Atua e he, e wareware ki ta koutou mahi, ki te uaua o to koutou aroha, i whakakitea mai e koutou ki tona ingoa, i a koutou i atawhai i te hunga tapu, a ka atawhai nei ano.
6:11 Otiia e hiahia ana matou kia whakakitea taua uaua na ano e tenei, e tenei o koutou, kia taea rawatia te pumautanga o te whakaaro i tumanako ai koutou a te Mutunga ra ano:
6:12 Kia kaua e puhoi, engari kia rite ki ta te hunga i whakapono, i whakamanawanui, a riro mai ana i a ratou nga mei i whakaaria mai.
6:13 I ta te Atua whakaaringa mea ki a Aperahama, i te mea kahore tetahi i nui ake hei oatitanga, ka oatitia e ia a ia ake ano,
6:14 Ka mea, Ina, ka manaakitia rawatia koe e ahau, ka whakanuia rawatia ano hoki koe.
6:15 Heoi whakamanawanui ana ia, a riro ana i a ia te kupu whakaari.
6:16 Ko te mea nui ake hoki ta nga tangata e waiho ai hei oati: a ki a ratou hei mutunga mo nga whakahokihoki kupu katoa te oati whakau.
6:17 No reira, i te mahara o te Atua kia tino whakakitea ki te hunga mo ratou nei te kupu whakaari te pumau o tona whakaaro, ka whakaurua mai e ia he oati,
6:18 Kia rua ai nga mea pumau, he mea e kore ai e ahei kia teka te Atua, ma reira ka kaha ai he whakamarie mo tatou, mo te hunga kua rere ki te pupuri i te mea e takoto mai nei i te aroaro, e tumanakohia atu nei:
6:19 Hei punga ano tenei ma tatou mo te wairua, he tumanako mau tonu, u tonu, tae tonu atu ano hoki ki te mea i roto i te arai;
6:20 Ki te wahi kua tapoko atu nei a ihu ki reira, hei matamua mo tatou, i a ia i meinga hei tohunga nui mo a mua tonu atu, i runga i te ritenga o Merekihereke.
7:1 ¶ Ko tenei Merekihereke hoki, kingi o harema, tohunga o te Atua o te Runga Rawa, i tutaki nei ki a Aperahama i a ia e hoki ana i te patunga i nga kingi, i manaaki nei i a ia,
7:2 A hoatu ana e Aperahama ki a ia nga whakatekau o nga mea katoa, ko te whakamaoritanga o tona ingoa i te tuatahi ko te Kingi o te tika, i to muri hoki ko te Kingi o Harema, ara ko te Kingi o te rangimarie:
7:3 He mea matuakore, whaeakore, kahore nei ona whakapapa tupuna, kahore he timatanga o ona ra, kahore he mutunga o tona ora; he tangata kua whakaritea ki te Tama a te Atua, mau tonu ana ia hei tohunga.
7:4 Na, whakaaroa te nui o tenei tangata i hoatu nei ki a ia e te tupuna nui, e Aperahama, nga whakatekau o nga taonga parakete.
7:5 Ko nga tama hoki a Riwai, ara nga mea kua riro nei i a ratou te mahi tohunga, he ture kei a ratou kia tangohia ta te ture i whakarite ai, nga whakatekau a te iwi, he mea na o ratou teina i puta mai nei ano i te hope o Aperahama:
7:6 Ko tenei tangata ia, ehara nei i te mea no to ratou kawai, riro ana i a ia nga whakatekau a Aperahama, a manaakitia ana e ia te tangata i a ia nei nga kupu whakaari.
7:7 E kore rawa ia tenei e taea te whakateka, ara ko te mea iti e manaakitia ana e te mea nui.
7:8 I konei e riro ana nga whakatekau i nga tangata, he matemate nei; i reira ia, i tera e kiia nei kei te ora ia.
7:9 Me penei ano te ki, ko Riwai e tango whakatekau nei, hoatu ana e ia he whakatekau i ta Aperahama meatanga ra.
7:10 I roto tonu hoki ia i te hope o tona papa i te tutakitanga o Merekihereke ki a ia.
7:11 ¶ Na, ki te mea na ta te Riwai mahi tohunga i tino rite ai, a i na runga hoki i tera te rironga o te ture i te iwi, he aha atu te mea e whakatika ake ai tetahi atu tohunga i runga i to Merekihereke ritenga; te kiia ai i runga i to Arona ritenga?
7:12 Ka whakaputaia ketia nei hoki te mahi tohunga, ina kua puta ke ano hoki te ture.
7:13 Ko te tangata hoki mona enei korero, he hapu ke tona, kahore nei tetahi o ratou i whakatata ki te aata.
7:14 He mea takoto marama hoki tenei, i puta ake to tatou Ariki i roto i a Hura: hore rawa he kupu a Mohi mo te mahi tohunga a tera iwi.
7:15 A ka tino marama rawa ta matou i korero ai, ina whakatika ake tetahi atu tohunga i te ritenga o Merekihereke;
7:16 Ko tona whakatohungatanga nei hoki ehara i te mea no runga i te ture o nga tikanga o te kikokiko, engari no runga i te kaha o te ora e kore e mutu.
7:17 Kua whakaaturia mai nei hoki e ia, Hei tohunga koe ake ake i runga i te ritenga o Merekihereke.
7:18 Kua whakakahoretia hoki te ture i whakatakotoria i mua, no te mea kahore ona kaha, kahore ona hua,
7:19 Kahore hoki he mea i tino tika i te ture; kua mauria mai ano he mea e hira ake ai te tumanako, na reira nei tatou ka whakatata atu ki te Atua.
7:20 Na kihai nei i mahue te oati:
7:21 Ko era hoki kahore he oati i to ratou whakatohungatanga; he oati ia i to tenei, na tera i ki mai ra ki a ia, Kua oati te Ariki, a e kore e puta ke tona whakaaro, hei tohunga koe ake ake i runga i te ritenga o Merekihereke:
7:22 Koia i nui ke ai te pai o te kawenata ko Ihu nei tona kaiwhakamau.
7:23 He tokomaha hoki ratou i whakatohungatia, ta te mea kihai i tukua e te mate kia tu tonu;
7:24 Ko tenei ia, e mau tonu ana ake ake, e kore ano e puta ke tana mahi tohunga.
7:25 Na, e taea ano e ia te tino whakaora te hunga e na runga atu ana i a ia ki te Atua; e ora tonu ana hoki ia hei inoi mo ratou.
7:26 He pai rawa hoki tenei tu tohunga nui mo tatou, te tapu, te kinokore, te pokekore, he mea motu ke i te hunga hara, kua whakanekehia ake ano hoki ki runga ake i nga rangi;
7:27 Kahore ana mea e pera ai ia me nga tohunga nui, e whakaeke patunga tapu ai ia i ia ra, mo ona hara ake i te tuatahi, muri iho mo o te iwi; kotahi tonu hoki tana meatanga i tenei, i tana whakaekenga atu i a ia ake.
7:28 Ko nga tohunga nui hoki e whakaturia ana e te ture, he tangata e pehia ana e te ngoikore; ko ta te kupu ia o te oati, i muri nei i te ture, ko te Tama, kua oti nei te mea kia tino tika ake ake.
8:1 ¶ Na, ko te tino tenei o enei korero: He tohunga pera to tatou, kua noho ki matau o te torona o te Nui i nga rangi;
8:2 He minita mo te wahi tapu, mo te tapenakara pono, tona kaiwhakaara nei ko te Ariki, ehara i te tangata.
8:3 Ko nga tohunga nui katoa hoki, he mea whakarite hei tapae atu i nga whakahere, i nga patunga tapu: na konei hoki i tika ai kia whai mea ano tenei tohunga nui hei tapaenga atu mana.
8:4 Me i runga hoki ia i te whenua kahore ona tohungatanga; tenei hoki nga tohunga hei tapae i nga whakahere i runga i ta te ture.
8:5 Ko ta ratou mahi he ritenga, he atarangi no nga mea i te rangi, he pera ano me te mea i tohutohungia ki a Mohi, i a ia meake hanga i te tapenakara: i mea hoki ia, Kia mahara kia hanga e koe nga mea katoa kia rite ki te tauira i whakakitea ki a ko e i runga i te maunga.
8:6 ¶ Tena ko tenei he nui ke te mahi minita kua riro nei i a ia, he pai rawa hoki te kawenata ko tona takawaenga nei ko ia, he pai rawa hoki nga kupu whakaari, i whakatakotoria ai taua kawenata.
8:7 Mehemea hoki kihai i whai he taua kawenata o mua, e kore e rapua he wahi mo te tuarua.
8:8 I a ia hoki e whakahe ana, i mea ia ki a ratou, Nana, tenei ake ko nga ra, e ai ta te Ariki, e whakaritea ai e ahau he kawenata hou ki te whare o Iharaira, ki te whare ano hoki o Hura:
8:9 E kore e rite ki te kawenata i whakaritea e ahau ki o ratou matua, i arahi mai ai i a ratou i te whenua o Ihipa; kihai nei hoki ratou i u ki taku kawenata, a kore ake oku whakaaro ki a ratou, e ai ta te Ariki.
8:10 Ko te kawenata hoki tenei e whakarite ai ahau ki te whare o Iharaira i muri iho i aua ra, e ai ta te Ariki; ka hoatu e ahau aku ture ki o ratou hinengaro, ka tuhituhia ano hoki ki o ratou ngakau: ko ahau hei Atua mo ratou, ko ratou hoki hei iwi maku:
8:11 E kore ano hoki ratou e whakaako i tona hoa, i tona hoa, i tona teina, i tona tuakana, e mea, Kia matau koe ki te Ariki: e matau katoa hoki ratou ki ahau, te nohinohi o ratou, te nui ano hoki o ratou.
8:12 Ka mahi tohu hoki ahau ki o ratou kino, e kore ano hoki e maharatia e ahau o ratou hara a mua ake nei.
8:13 I a ia i mea, he kawenata hou, kua whakatawhitotia e ia te mea tuatahi. Na, ko te mea kua tawhitotia, kua koroheketia, ka tata te memeha.
9:1 ¶ Na, ko te kawenata tuatahi he tikanga karakia ano ona, me tetahi wahi tapu, he mea mo te ao nei.
9:2 I hanga hoki tetahi tapenakara, te tuatahi, i reira te turanga rama, me te tepu, me te taro aroaro, tona ingoa ko te Wahi Tapu:
9:3 I tua atu hoki o te rua o nga arai, ko te tapenakara, e huaina ana ko te Wahi Tino Tapu.
9:4 He tahu kakara koura i reira me te aaka o te kawenata, he mea whakakikoria nga wahi katoa ki te koura, i roto ano i taua mea ko te oko koura i te mana, ko te tokotoko o Arona i pihi ra, ko nga papa o te kawenata:
9:5 I runga atu i tenei ko nga Kerupima o te kororia, e whakamarumaru ana i te taumata o te whakamarietanga: e kore aua mea e taea te korero takitahi inaianei.
9:6 Heoi ka ata rite nei enei mea, ka haereere nga tohunga i nga wa katoa ki te tapenakara tuatahi, i a ratou e mahi ana i nga ritenga karakia;
9:7 Ki te tuarua ia kotahi ano te haerenga atu i te tau, o te tohunga nui anake, kihai ano i mahue nga toto: i tapaea atu hoki mona, mo nga he ano o te iwi:
9:8 ¶ Ko ta te Wairua Tapu hoki tenei i whakaatu ai, ki te huarahi ki te wahi tino tapu i whakakitea mai, i te mea e tu ana ano te tapenakara tuatahi:
9:9 He ahua tera mo tenei wa nei, e tapaea ai nga whakahere me nga patunga tapu, kahore nei e tau hei mea i te tangata nana tera mahi kia tino tika te hinengaro;
9:10 Heoi ano o era he kainga, he inumanga, he horoinga maha, he tikanga na te kikokiko, he mea whakarite mai, a taea noatia te wa whakatikatika.
9:11 I te taenga mai ia o te Karaiti hei tohunga nui mo nga mea pai e whai mai ana i muri, he nui atu ano hoki, he tino tika te tapenakara, ehara i te mea hanga na te ringaringa, ara ehara i te mea no tenei hanganga:
9:12 Ehara ano hoki i te mea no nga koati nga toto, no nga kuao kau ranei, engari nona ake nga toto i haere atu ai ia, kotahi tonu te haerenga, ki roto ki te wahi tino tapu, i te mea ka whiwhi ki tana mea hei hoki mai i a tatou mo ake tonu atu.
9:13 Ki te mea hoki ma nga toto o nga puru, o nga koati, ma nga pungarehu ranei o te kuao kau, he mea tauhiuhi ki te hunga kua poke, ka tapu ai, ka ma ai te kikokiko:
9:14 Tera atu to nga toto o te Karaiti, nana nei i tapae atu a ia ano, he mea kohakore, ki te Atua, i runga i ta te Wairua ora tonu; ma era e ma ai o koutou hinengaro i nga mahi mate, e mahi ai koutou ki te Atua ora.
9:15 ¶ Mo konei ano ia i meinga ai hei Takawaenga mo te kawenata hou, kia mate ai ia hei utu mo nga he i raro i te kawenata tuatahi, kia riro ai i te hunga e karangatia ana te wahi tuturu mo ratou i korerotia i mua.
9:16 He ohaki hoki, ko te mea e whai tikanga ai ko te matenga o te tangata nana i whakatakoto.
9:17 Kia mate hoki te tangata, katahi ka whai mana te ohaki: ka u tonu ranei i te mea e ora ana te tangata nana i whakatakoto?
9:18 Koia hoki te mahue ai te toto i te whakatapunga o te kawenata tuatahi.
9:19 I te mutunga hoki o ta Mohi korero i nga tikanga katoa ki te iwi katoa, hei whakarite i ta te ture, ka mau ia ki nga toto o nga kuao kau, o nga koati, ki te wai, ki te huruhuru whero, ki te hihopa, a tauhiuhia ana e ia te pukapuka, me te iwi kat oa;
9:20 Me tana ki ano, Ko nga toto enei o te kawenata kua whakaakona mai nei e te Atua ki a koutou.
9:21 I tauhiuhia ano hoki e ia ki nga toto te tapenakara, me nga oko katoa mo te mahi minita.
9:22 I runga hoki i te ture, e tata ana ka kiia, e purea ana nga mea katoa ki te toto; ki te kahore hoki he ringihanga toto, kahore he murunga hara.
9:23 ¶ Koia i tika ai kia purea ki enei nga ritenga o nga mea i te rangi; ko nga tino mea ia o te rangi ki nga patunga tapu, pai rawa atu i enei.
9:24 Ehara hoki i te mea kua tomo a te Karaiti ki te wahi tapu i hanga e te ringaringa, ki te tauira o te tino wahi; engari ki te tino rangi pu ano, puta ai ki te aroaro o te Atua, mo tatou:
9:25 Ehara ano i te mea kia maha ana tapaenga i a ia, kia pera me te tohunga nui e haere nei ki roto ki te wahi tino tapu i tenei tau, i tenei tau, no etahi atu ano hoki nga toto;
9:26 Penei kia maha he mamaetanga mona, he mea timata i te hanganga ra ano o te ao; tena ko tenei kotahi tonu tona whakakitenga mai i te mutunga o nga wa, hei whakakahore i te hara, i a ia ka meinga hei patunga tapu.
9:27 Na kua takoto nei te tikanga mo nga tangata kia kotahi tonu te matenga, a muri iho i tenei ko te whakawa;
9:28 Waihoki ko te Karaiti, kotahi tonu tona tapaenga atu hei pikau i nga hara o te tini, a tenei ake ko te rua o ona whakakitenga mai, kahore ano he hara, hei whakaora i te hunga e tatari ana ki a ia.
10:1 ¶ I te mea ko to te ture he atarangi no nga mea pai e puta ana mai i muri, ehara i te ahua pu o aua mea, e kore e whai mana i aua patunga tapu e whakaeketia tonutia ana e ratou i tenei tau, i tenei tau, e tino tika ai te hunga e whakatata ana.
10:2 Penei e kore ranei e mutu te whakaeke? me i oti hoki te hunga nana taua karakia te mea kia ma, kua kore o ratou mahara ki nga hara?
10:3 I aua patunga tapu ia e hokihoki ana te mahara ki nga hara i ia tau, i ia tau.
10:4 E kore hoki e tau ma nga toto o nga puru, o nga koati e whakakahore nga hara.
10:5 Na reira i a ia e haere mai ana ki te ao, ka mea ia, Kihai i matenuitia e koe te patunga tapu me te whakahere, kua rite mai i a koe he tinana moku.
10:6 Kihai koe i ahuareka ki nga tahunga tinana ki nga whakahere hara:
10:7 ¶ Katahi ahau ka mea atu, Tenei ahau te haere atu nei, kei roto i te upoko o te pukapuka te tuhituhinga moku, ki te mea i tau i pai ai, e te Atua.
10:8 I tana meatanga i mua ake, Kihai koe i matenui ki te patunga tapu, ki te whakahere, ki nga tahunga tinana, ki nga whakahere hara, kahore ano hoki ou ahuareka mai, he mea nei e tapaea ana i runga i te ture;
10:9 Katahi ia ka mea, Tenei ahau te haere atu nei ki te mea i tau i pai ai, e te Atua. E tangohia ana e ia te tuatahi, kia whakaturia ai e ia te tuarua.
10:10 Na taua pai nei i oti ai tatou te whakatapu, he meatanga na te tapaenga atu kotahi o te tinana o Ihu Karaiti.
10:11 Na, ko nga tohunga katoa, e tu ana ratou, e minita ana i tenei ra, i tenei ra, he maha ano hoki a ratou whakaekenga atu i aua patunga tapu ra ano, e kore rawa nei e tau hei tango i nga hara:
10:12 Ko tenei ia, kotahi nei tana patunga tapu i whakaeke atu ai mo nga hara, noho tonu atu i te ringa matau o te Atua;
10:13 I muri nei he tatari tana kia waiho ra ano ona hoariri hei takahanga mo ona waewae.
10:14 Kotahi nei hoki tana whakahere, a tika tonu i a ia ake ake te hunga ka oti te whakatapu.
10:15 Hei kaiwhakaatu ano te Wairua Tapu mo tenei ki a tatou: i muri mai i tana kiinga mai,
10:16 Ko te kawenata tenei e whakaritea e ahau ki a ratou i muri i aua ra, e ki ana te Ariki, ka hoatu e ahau aku ture ki o ratou ngakau, ka tuhituhia hoki e ahau ki o ratou hinengaro; a ka mea ano ia,
10:17 E kore hoki e maharatia e ahau o ratou hara, o ratou kino a mua ake.
10:18 Na, ki te murua enei, kahore he whakahere mo nga hara i muri iho.
10:19 ¶ Na, e oku teina, ka ai nei nga toto o Ihu hei take e maia ai tatou te tomo ki te tino wahi tapu;
10:20 Hei ara hou mo tatou, ara hei ara ora, he mea whakatapu nana, e tika atu ana na te arai, ara na tona kikokiko;
10:21 A, i te mea he nui to tatou tohunga mo te whare o te Atua;
10:22 Kia whakatata atu tatou, i runga i te ngakau pono, i te whakapono e tino u ana, he mea tauhiuhi te ngakau, kia kore ai te hinengaro kino, he mea horoi ano hoki te tinana ki te wai marama.
10:23 Kia mau ta tatou whakaae ki te mea e tumanakohia atu nei, kei ngaueue; he pono hoki ta te kaiwhakaari mai;
10:24 Kia whai whakaaro ano tatou tetahi ki tetahi, kia whakaohokia te aroha me nga mahi pai:
10:25 Kei mahue te huihui i a tatou ano, kei pera me te hanga a etahi; engari me whakahauhau tetahi i tetahi: kia nui rawa ano hoki i te mea ka kite koutou ka tata te ra.
10:26 Ki te hara hoki tatou i muri iho i to tatou whiwhinga ki te matauranga ki te pono, kahore atu hoki he patunga tapu i mahue mo nga hara;
10:27 Engari ka tatari ahua mataku ki te whakawa, ki te riri kino ano na te ahi, e whakangaromia ai nga hoariri.
10:28 Ko te tangata i takahi i te ture a Mohi kihai i tohungia, ka mate i runga i te kupu a nga kaiwhakaatu tokorua, tokotoru ranei:
10:29 Ki to koutou whakaaro, e kore ranei e tika kia rahi ake te whiu mo te tangata i takahia ai te Tama a te Atua, i meinga ai hei mea noa nga toto o te kawenata i whakatapua ai ia, a whakaiti ana i te Wairua o te aroha noa?
10:30 E matau ana hoki tatou na wai tenei kupu, Maku te rapu utu; maku te hoatu utu, e ai ta te Ariki: me tenei ano, E whakawa te Ariki mo tana iwi.
10:31 He mea mataku te taka ki roto ki nga ringaringa o te Atua ora.
10:32 Engari kia mahara ki nga ra o mua, i a koutou i whakamaramatia ra, he nui noa atu nga rauhanga a te mate, i whakaririka kau na koutou;
10:33 Ko tetahi wahi, i a koutou i meinga e nga tawainga, e nga tukinotanga hei mea matakitaki; ko tetahi wahi, i a koutou i meinga hei hoa mo te hunga i peratia.
10:34 I mamae tahi hoki koutou me te hunga i te herehere, i hari hoki ki te pahuatanga o o koutou taonga, i mahara hoki tera atu he taonga mo koutou, he mea pai ake, he mea pumau tonu.
10:35 Na, kaua e whakarerea to koutou maia, he rahi hoki tona utu.
10:36 Ko te mea hoki hei matenuitanga ma koutou he manawanui; kia oti ai i a koutou te mahi ta te Atua i pai ai, e riro tonu ai i a koutou nga mea i whakaaria mai ra.
10:37 Potopoto kau ake hoki, a ka tae mai tenei e haere mai nei, e kore ano e whakaroa.
10:38 Ma te whakapono ia e ora ai te tangata tika: a ki te hoki tetahi ki muri, e kore toku wairua e ahuareka ki a ia.
10:39 Otiia ehara tatou i te hunga e hoki ana ki muri, ki te whakangaromanga, engari no te hunga e whakapono ana, a ora ana te wairua.
11:1 ¶ Na, ko te whakapono, he whakapumautanga i nga mea e tumanakohia atu ana, he whakakitenga i nga mea kahore nei e kitea.
11:2 Na konei hoki nga kaumatua i korerotia paitia ai.
11:3 Na te whakapono i matau ai tatou he mea hanga nga ao e te kupu a te Atua, a, ko nga mea e tirohia atu nei kihai i puta ake i roto i nga mea e kitea ana.
11:4 ¶ Na te whakapono i pai ake ai i ta Kaina te patunga tapu i tapaea e Apera ki te Atua, na tena hoki i whakaatu tona tika, i whakaatu hoki te Atua mo ana whakahere; na tena ano ia i whai kupu ai, ahakoa mate.
11:5 Na te whakapono a Enoka i kawea ketia ai, te kite i te mate; na kahore ia i kitea, no te mea kua kawea ketia ia e te Atua; i mua atu hoki i tona kawenga ketanga i whakaaturia mai ia, e ahuareka ana te Atua ki a ia.
11:6 Ki te kahore hoki he whakapono, e kore e taea he mea e ahuareka mai ai ia: ki te haere hoki tetahi ki te Atua, me whakapono ko ia ano tenei ko te Atua, e homai ana e ia he utu ki te hunga e ata rapu ana i a ia.
11:7 Na te whakapono a Noa, i tona whakamaharatanga e te Atua ki nga mea kahore i kitea noatia, i oho ai, he wehi ki te Atua, a hanga ana e ia te aaka hei whakaora mo tona whare; he whakataunga tena nana i te he ki te ao, a uru ana ki te tika o te wha kapono.
11:8 Na te whakapono a Aperahama i ngohengohe ai, i tona karangatanga kia haere ki te wahi meake riro i a ia hei kainga; a haere ana ia, te matau ki te wahi e haere ai ia.
11:9 Na te whakapono ia i noho manene ai ki te whenua i whakaaria mai, he whenua tangata ke ano ki a ia, a noho teneti ana ia, ratou ko Ihaka, ko Hakopa, ona hoa kua uru tahi nei ratou ki taua mea i whakaaria mai ra:
11:10 I tatari hoki ia ki te pa whai turanga, ko te Atua nei te kaihanga, te kaimahi.
11:11 Me Hera ano hoki, na te whakapono ia i whai kaha ai, i hapu ai, a whanau ana tana tama i te mea kua taka ke ona tau; i mahara hoki ia he pono ta te kaiwhakaari mai.
11:12 Na, whanau ake i te kotahi, he tangata ano hoki ia kua whakatupapakutia ki enei mea, me te mea ko nga whetu o te rangi te tini, koia ano kei te onepu i te taha o te moana e kore nei e taea te tatau.
11:13 I mate katoa enei i runga i te whakapono, kihai i whiwhi ki nga mea i whakaaria mai ra, engari he mea kite atu na ratou i tawhiti, a whakaponohia atu ana e ratou, awhitia atu ana, whakaae ana ratou he manene ratou, he noho noa iho i runga i te w henua.
11:14 Ko te hunga hoki he penei a ratou korero, e whakakite pu ana ratou he whenua tupu ta ratou e rapu nei.
11:15 Me i mahara hoki ratou ki taua kainga i haere mai nei ratou i reira, penei kua atea he hokinga atu mo ratou:
11:16 Tena ko tenei e hiahia ana ratou ki tetahi kainga pai ake, ki tera i te rangi: koia te Atua te whakama ai ki a ratou, kia kiia ko to ratou Atua; kua rite hoki i a ia tetahi pa mo ratou.
11:17 Na te whakapono a Aperahama i tapae ai i a Ihaka, i tona whakamatautauranga; ae ra, ko te tangata i a ia nei nga kupu whakaari, tapaea ana e ia tana huatahi,
11:18 Mona nei te kupu, Kei a Ihaka he huanga mo tau whanau:
11:19 I whakaaro hoki ia, ahakoa i roto nei ano i te hunga mate, e taea ia e te Atua te whakaara ake; a riro mai ana ia i reira, he mea whakaahua.
11:20 Na te whakapono ta Ihaka kupu manaaki mo Hakopa raua ko Ehau; he meatanga ki nga mea o muri nei.
11:21 Na te whakapono a Hakopa, i a ia ka tata te mate, i manaaki ai i nga tama tokorua a Hohepa; a koropiko ana i runga i tana tokotoko.
11:22 Na te whakapono a Hohepa, i a ia e whakahemohemo ana i whakahua ai i te haerenga mai o nga tamariki a Iharaira; i whakatakoto tikanga ai mo ona wheua.
11:23 Na te whakapono a Mohi, i tona whanautanga, i huna ai e ona matua e toru nga marama, i kite hoki raua he tamaiti ataahua ia; kihai hoki raua i mataku ki te ture a te kingi.
11:24 Na te whakapono a Mohi, i tona kaumatuatanga, kihai i pai kia kiia he tama na te tamahine a Parao;
11:25 Ki tana hoki, ko te mamae tahi me ta te Atua iwi, he mea pai ke atu i nga ahuareka o te hara kia riro mo tetahi wa:
11:26 Ki tona whakaaro, ko te tawainga mo te Karaiti, he taonga nui ke atu i nga taonga o Ihipa; i titiro atu hoki ia ki te utu ka homai.
11:27 Na te whakapono ia i haere atu ai i Ihipa, kihai hoki i mataku i te riri a te kingi: i u tonu hoki ia, he titiro nona ki te Atua e kore nei e kitea.
11:28 Na te whakapono ia i whakarite ai i te kapenga, i te ringihanga toto, kei pa ki a ratou te kaiwhakamate i nga whanau matamua.
11:29 Na te whakapono ratou i haere ai ra te Moana Whero me te mea e na runga ana i te whenua maroke; a, i te whakamatauranga a nga Ihipiana, ki te pera horomia ake ratou.
11:30 Na te whakapono nga taiepa o Heriko i whenuku ai, i te mea e whitu nga ra e taiawhiotia ana.
11:31 Na te whakapono a Rahapa, te wahine kairua, i kore ai e whakangaromia ngatahitia me te hunga whakaponokore, mona i whakamanuhiri i nga tutei i runga i te rangimarie.
11:32 ¶ Kia pehea ake ano hoki aku korero? e kore hoki e ranea te taima hei korerotanga maku i nga mea a Kiriona, a Paraka, a Hamahona, a Iepeta, a Rawiri, a Hamuera, a nga poropiti:
11:33 Na te whakapono nei i hinga ai i a ratou nga rangatiratanga, i mahia ai e ratou te tika, i whiwhi ai ratou ki nga mea i whakaaria mai i mua, i tutakina ai e ratou nga waha o nga raiona,
11:34 I tineia ai e ratou te kaha o te ahi, i mawhiti ai i te mata o te hoari, i haere atu ai i te ngoikore ki te kaha, i meinga ai kia kaha i te whawhaitanga, whati ana i a ratou nga taua a nga tauiwi.
11:35 Riro ana i nga wahine a ratou tupapaku, he mea whakaara ake: ko etahi i whakamamaetia, kihai ano i whakaae atu kia whakaorangia; kia whiwhi ai ratou ki te whakaarahanga pai ke atu:
11:36 Ko etahi i whakamatau i nga tawainga, i nga whiunga, i nga mekameka ano hoki, i te whare herehere.
11:37 I akina ratou ki te kohatu, i wahia ki te kani, i whakawaia, i mate i te patunga a te hoari: i haereere ratou, he hiako hipi te kakahu, he hiako koati; he hunga rawakore ratou, e tukinotia ana, e whakatupuria kinotia ana;
11:38 Kihai nei te ao i pai mo ratou: atiutiu noa ana ratou i waenga tahora, i nga maunga, i nga ana, i nga poka o te whenua.
11:39 Na pai tonu te korero mo enei katoa, he mea na te whakapono, heoi kihai ratou i whiwhi ki te mea i whakaaria mai:
11:40 Kua whakaaroa wawetia hoki e te Atua tetahi mea pai atu mo tatou, kei tino tika ratou i te mea kahore nei tatou.
12:1 ¶ Na, i tenei kapua nui o nga kaiwhakaatu e karapoti nei i a tatou, whakarerea e tatou nga whakataimaha katoa, me te hara whakaeke tata, kia manawanui hoki tatou ki te oma i te omanga e takoto nei i to tatou aroaro;
12:2 Me te titiro pu ano ki a Ihu, ki te kaitimata, ki te kaiwhakaoti i te whakapono; i whakaaro hoki ia ki te hari i tona aroaro, a whakamanawanui ana ki te ripeka, whakahawea ana ki te whakama, na kua noho ki matau o te torona o te Atua.
12:3 Whakaaroa hoki ia i whakamanawanui nei ki taua totohe nui a te hunga hara ki a ia, kei hoha o koutou ngakau, kei ngakaukore koutou.
12:4 ¶ Ko ta koutou pakanga, kahore ano kia tae noa ki te toto i a koutou e whawhai na ki te hara.
12:5 A kua wareware koutou ki te kupu whakahau e korero nei ki a koutou, me te mea he tama koutou, E taku tama, kaua e whakahawea ki ta te Ariki papaki; kei ngakaukore hoki ina riria e ia:
12:6 E papaki ana hoki te Ariki ki tana e aroha ai, e whiua ana hoki e ia nga tama katoa e whakatamarikitia ana ki a ia.
12:7 Hei pakinga ta koutou e manawanui ai; e rite ana ta te Atua meatanga ki a koutou ki tana ki nga tama tupu; ko wai hoki te tama e kore e pakia e tona papa?
12:8 Ki te kahore ia o koutou pakinga, te mea e whakawhiwhia ana ki te katoa, he poriro koutou, ehara i te tama.
12:9 Tetahi, he matua ano o tatou no te wahi ki te kikokiko, he mea papaki tatou na ratou; i hopohopo ano tatou ki a ratou: kaua ianei e nui noa atu to tatou ngohengohe ki te Matua o nga wairua, kia ora ai?
12:10 Ko ta ratou papaki hoki he torutoru nei nga ra, he mea ano na ta ratou ake i whakaaro ai; ko ta tenei ia hei pai mo tatou, kia whiwhi ai tatou ki tona tapu.
12:11 Ko nga pakinga katoa, e kore e kiia inaianei hei whakahari, engari hei whakapouri: muri iho ia ka puta mai te hua rangimarie o te tika, ki te hunga e whakamahia ana ki taua mea.
12:12 Heoi kia ara nga ringaringa kua tukua iho, me nga turi ngoikore:
12:13 Hanga hoki etahi huarahi tika mo o koutou waewae, kei whakapeaua ketia atu te kopa; engari kia ora ake i te mate.
12:14 Whaia te rongo kia mau ki te katoa, me te tapu hoki, ki te kahore hoki tenei e kore tetahi tangata e kite i te Ariki.
12:15 Me te titiro marie kei hapa tetahi i to te Atua aroha noa; kei pihi ake tetahi pakiaka o te kawa hei whakararuraru, e poke ai te tokomaha;
12:16 Kei moepuku tetahi, kei whakarihariha ranei, kei pera me Ehau: i hokona ra e ia tona matamuatanga ki te kainga kotahi.
12:17 E matau ana hoki koutou ki tona hiahia i muri kia riro i a ia te manaaki, a kapea ana ia: kihai hoki i kitea he wahi mo te ripeneta; i rapua marietia ano e ia me te heke ano o nga roimata.
12:18 ¶ Ehara hoki i te mea kua tae koutou ki te maunga e taea te whakapa atu, ki te ahi e ka ana, ki te pango kerekere, ki te pouri, ki te tupuhi,
12:19 Ki te tangi o te tetere, ki te reo e korero ana; i inoi ra te hunga i rangona ai kia kaua he kupu ki a ratou i muri iho:
12:20 Kihai hoki ratou i kaha ake ki te mea i whakaritea mai, Na, ahakoa he kararehe e pa atu ki te maunga, me aki ki te kohatu;
12:21 Koia ano te mataku o te mea i puta mai ra, i mea ai a Mohi, Mataku rawa ahau, wiri rawa:
12:22 Engari kua tae nei koutou ki Maunga Hiona, ki te pa o te Atua ora, ki Hiruharama i te rangi, ki nga mano tini o nga anahera,
12:23 Ki te huihui nui, ki te hahi o nga matamua, kua oti te tuhituhi ki te rangi, ki te Atua hoki, ki te kaiwhakawa o nga tangata katoa, ki nga wairua ano o te hunga tika kua oti te mea kia tino tika,
12:24 Ki a Ihu ano hoki, ki te takawaenga o te kawenata hou, ki nga toto o te tauhiuhinga, he pai ake nei nga korero i to Apera.
12:25 Kia mahara kei whakarere koutou i tenei e korero mai nei. Ki te mea hoki kihai i mawhiti te hunga i paopao ki tera i korero ra i runga i te whenua, ina e kore rawa ano tatou, ki te tahuri ke atu i tenei kua korero mai nei i te rangi:
12:26 Ngaueue ana te whenua i tona reo i reira: inaianei ia kua puaki tana kupu whakaari, kua mea ia, Kia kotahi ano meatanga, a ehara i te mea ko te whenua anake, ko te rangi ano hoki taku e whakangaueue ai.
12:27 Ko taua kupu nei hoki, Kia kotahi meatanga, hei whakakite i te putanga ketanga o nga mea ka whakangaueuetia ra, he mea hanga hoki, mau tonu iho ai nga mea e kore nei e whakangaueuetia.
12:28 Na, ka riro nei i a tatou he kingitanga e kore e taea te whakangaueue, kia whiwhi tatou ki te aroha noa e manakohia mai ai ta tatou e mahi nei ki te Atua i runga i te hopohopo, i te wehi:
12:29 He ahi hoki e kai ana to tatou Atua.
13:1 ¶ Kia mau tonu te aroha ki nga teina.
13:2 Kei wareware ki te atawhai manuhiri: na tenei hoki i whakamanuhiri anahera ai etahi, kihai ano i matau atu.
13:3 Maharatia nga herehere, me te mea no koutou tahi te hereherenga; me te hunga hoki e whakatupuria kinotia ana, kei te tinana na hoki koutou.
13:4 Meinga te marena hei mea honore ma te katoa, a kaua te moenga e tukua kia poke: ko te hunga moepuku ia, me te hunga puremu, e whakataua e te Atua te he ki a ratou.
13:5 Whakakahoretia atu te mahi apo taonga; kati ano nga mea ma koutou ko nga mea i a koutou na: kua mea mai hoki ia, E kore ahau e whakarere i a koe, e kore ano hoki e mawehe i a koe.
13:6 Heoi ka maia tatou ki te ki ake, Kei toku taha te Ariki, e kore ahau e mataku ki ta te tangata e mea ai ki ahau.
13:7 Kia mahara ki te hunga e tohutohu ana i a koutou, kua korero nei i te kupu a te Atua ki a koutou: tirohia te tukunga iho o ta ratou whakahaere, kia rite to koutou ki to ratou whakapono.
13:8 Tuturu tonu a Ihu Karaiti inanahi, inaianei, a ake ake.
13:9 Kei kahakihakina koutou e nga whakaakoranga maha, e nga mea poka hou ake: he mea pai hoki kia whakaukia te ngakau ki runga i te aroha noa; ehara i te mea ki nga kai, kahore hoki he pai o ena mea mo te hunga na ratou nei tera mahi.
13:10 He aata ano ta tatou, e kore nei e tika kia kainga tona e te hunga e mahi ana i ta te tapenakara.
13:11 Na, ko nga kararehe no ratou nei nga toto e mauria ana e te tohunga nei mo te hara ki roto ki te wahi tino tapu, e tahuna ana nga tinana o era ki waho o te puni.
13:12 Na reira hoki a Ihu, i tana whakatapunga i te iwi ki ona toto ake ano, i mamae ai ki waho o te kuwaha.
13:13 Na, kia haere atu tatou ki a ia ki waho o te puni, me te mau ano tatou i tona tawainga:
13:14 Kahore hoki he pa tumau mo tatou i konei, engari e rapu ana tatou i tetahi i roto i nga wa a muri nei.
13:15 Na, kia tapaea atu e tatou ki runga ki a ia i nga wa katoa te whakamoemiti ki te Atua hei whakahere, ara te hua o nga ngutu e whakawhetai ana ki tona ingoa.
13:16 Kei wareware hoki ki te mahi pai, ki te atawhai: e manakohia ana hoki e te Atua nga patunga tapu pera.
13:17 Kia ngohengohe ki o koutou kaitohutohu, kia ngawari ki ta ratou kupu; e mataara ana hoki ratou ki o koutou wairua, a me korero ano e ratou a mua te tikanga o a ratou mahi: kia hari ai ratou ina mea i tenei, kia kaua hoki e pouri: kahore hoki he pai o tenei mo koutou.
13:18 ¶ Inoi mo matou: u tonu hoki to matou whakaaro ki to matou hinengaro he pai, e hiahia ana hoki matou kia tika ta matou whakahaere i nga mea katoa.
13:19 I kaha rawa ai taku whakahau ki a koutou kia meatia tenei, he mea kia wawe ai ahau te whakahokia atu ki a koutou.
13:20 Na, ma te Atua o te rangimarie, nana nei i whakahoki mai i roto i te hunga mate to tatou Ariki, a Ihu, taua Hepara nui o nga hipi, he meatanga na nga toto o te kawenata mutungakore,
13:21 Mana koutou e mea kia tino tika i runga i nga mahi pai katoa, kia mahia ano e koutou tana i pai ai; mana e mahi i roto i a koutou te mea e ahuareka ana ki tana titiro, i roto ano i a Ihu Karaiti; waiho atu i a ia te kororia ake ake. Amine.
13:22 He kupu ano tenei naku ki a koutou, e oku teina, ata whakarangona mai te kupu whakahau: he torutoru nei hoki nga kupu kua tuhituhia atu nei e ahau ki a koutou.
13:23 Kia matau koutou kua tukua ki waho to tatou teina, a Timoti. Ki te haere wawe mai ia, ko maua tahi e kite i a koutou.
13:24 Oha atu ki te hunga katoa e tohutohu ana i a koutou, ki te hunga tapu katoa ano hoki. Tenei te oha atu nei ki a koutou te hunga o Itari.
13:25 Kia tau te aroha noa ki a koutou katoa. Amine.


text: 1Ngai ae Bwauro, ae ana tia tuatua Kristo Iesu n nanon te Atua, ibukin te taeka n aakoi are taekan te maiu are irouni Kristo Iesu, 2nakon Timoteo, ae natiu ae e tangiraki: am bwai te aakoaki, ma te nanoangaaki ma te raoi, mai iroun te Atua ae te Tama ma Kristo Iesu are ara Uea. 3I katituaraoa te Atua, ae I toro irouna ma mataniwiin nanou ae e itiaki, n ai aron are a karaoia naba au bakatibu. I katituaraoia n taai nako ake I uringko iai n au tataro n te ngaina ao te bong. 4I uringa arom ngke ko tang, ao I rangi ni kan nooriko bwa I aonga ni kaonaki n te kimwaareirei. 5I aki konaa ni mwaninga taekan te onimaki ni koaua ane i nanom, are e mena moa i nanon tibum are Nei Roiti ma tinam are Nei Eunike; ao I bon ataia bwa e mena naba ngkai i nanom. 6Ma ngaia ae I tuangko bwa ko na kakorakoraa maiun ana bwai n tituaraoi te Atua ane i nanom, are e reke iroum ngke I katokaa baiu i aom ni katabuko nakon nakoam. 7Bwa E aki anganiira te Atua te Taamnei ae e karikira bwa ti na mamaaku; ma E anganiira te Taamnei ae e kaonira n te korakora, te tangira, ma te konaa n taon nanora nakoni baika e tangiri te rabwata. 8Ko na tai maamaa n taekina taekan ara Uea, ao ko na tai maamaa naba irou, ngai ae I kabureaki ibukini Kristo; ma ko na buokanibwai ma ngai ni maraki ibukin te euangkerio, ni mwaakan te Atua; 9are e kamaiura ao E weteira bwa ti na riki bwa ana aomata, tiaki ibukini baika ti a tia ni karaoi, ma ibukin oin ana kaantaninga ma ana akoi, are ti anganaki ngkai ti reitaki ma Kristo Iesu; ao te aakoi aei e a kaman tauraoi i bukira ngke a tuai ni karikaki bwaai; 10ma ngkai, e a kaotaki nakoira n rokon ara Tia Kamaiu are Iesu Kristo, are e kamauna te mate, ao E kaota te maiu ma te aki-mka n te euangkerio. 11Bwa te euangkerio aei ae I baaireaki iai bwa te tia taekinna ngai, ao te tia tuatua ma te tia reirei ibukina; 12ao aei bukin ae I maraki iai ibukini baikai. Ma I aki maamaa, bwa I ataa Teuare I onimakinna, ao I aki nanokokoraki bwa E boni konaa ni kaawakina te baere E a tia ni mwiokoai iai ni karokoa te bong arei. 13Ko na tou mwiin au taeka aika a reirei ni koaua ake ko a tia n ongo irou bwa te banna ae ko na kakairi iai, ao ko na teimatoa ni bwaina te onimaki ma te tangira aika a kanoan arora n reitaki ma Kristo Iesu. 14Ko na kaawakina te baere e raoiroi are e mwiokoaki iroum ni mwaakan te Taamnei are e Raoiroi ae e maeka i nanora. 15Ko ataiia ake a mena i Atia bwa a bane n nako ni kiitanai; ao raoia naba Bukero ma Eremokene. 16E na nanoangaaki ana utu Onetiboro iroun te Uea, ibukina bwa e aki toki Onetiboro ni kauunga nanou, ao e aki maamaa ngkai I kabaeaki: 17ma ngke e mena i Rom, ao e ukoukorai ma nanona ni kan roko irou, ao I reke irouna. 18E na reke irouna nanoangaakina iroun te Uea n te bong arei! Ao ko bon atai arona ni kabane ake e karaoi i bukiu i Ebeto.


text: 1Hatyaoseta hatya anjo 7-hare, 7-rise tinihalitirise kakoare konitare tyoa iraehena nokakoi: — Hisohena hoka enatyalolo kahenehalolo mawenekoaretyakeheta nahotikisa homana, iniyalahare enómanenai nahalakoa. Hatyo wenakalati atyo tyaonita kahare onexanai haliya. 2Haliti hotyalinai xekohasenai watyali hatyo ohiro kahaliki hoka iniyalahare tyomaha ekakoa kahare. Exahe waikohekoa tyaoniterenai teraha enolone vinhoxa hoka hekaha — nexa. (Enawenane iniyalahare xaokaka“Enolone vinhoxa”, nita.) 3Hatyaoseta Enore Nisekohare kahinaetya natyo hoka anjo xane nokakoi maharexakiti. Nali wahikoa hoka nowaiya hatya ohiro. Tyokita kirakahare xotere heno. Kahare iraehekoatyati xairatyoare tyaonita ihiye. Hatyo kirakahare atyo 7-kaiyehexe, 10-xotawere. 4Hatyo ohiro nima atyo xotere, tihorere xoaha, karore taita. Ouro, sehalise kaxaimanexe, pérola xoaha kakoa mokahalotyoita. Tokitere tinihalitirise ouro nomakere ako atyo kaise tyaonita kahaiharetyakere, exahe ewaxirahare taita enenatyalone hiyeta. 5Ityaolikoa enexalo xairatyoare tyaonita, metahare, maisa komita waiyekehalakere. Exakerexe enexalo: “Kalorexe Babilônia, tyotya enatyalolonai nityo, exahe iniyalahare nomaseharenai nityo”. 6Hatyaoseta nowaiyehena atyo, hatyo ohiro atyo hekita. Enore wakaneharenai timalaxa, exahe Jesus niraene xema tyaohenerenae hoka wainihenerenae timalaxa tera hoka hekita. Nowaiyene hoka, — Kaxiyanira — nomi moka, nomawaiyehare kalore. 7Hatyaoseta anjo axa natyo: — Xoana hoka himawaiyehareta? Nawaiyekehalakatyaite exe ohiro tahi homana, exahe kirakahare 7-kaiyehexe 10-xotawere tahi tehitiya. 8Exe kirakahare hiyaiyehenere atyo kafaka maniya tyaonita ene hoka kalikini atyo maisa tyaohetere. Toloko kalorexe akota ite hikoaheta hoka kamawenekoaretyakeheta. Halitinai nexare maxairatyakahare tyaonitere hetati xowakiyata, kalikini kijiya ite Enore baberanexakoa waiyaha kirakahare hoka hakaharetyoaha. Hatyo kirakahare tyaonita ene hoka waini. Xakore hoka haxowakaite kaotyakehetehitiya — nexa anjo nohiye. 9— Exe akiti atyo waiyoliniti, irihaliniti niyahare, maisa mahowitihare waiyoretyaka xini. Waiyira hasemehena niraini. 7-kaiyehiti atyo 7-tyairinai aimenekoita. Enatyalolo nawenakala atyo 7-tyairi henose tyaonita. Exahe tehitiya hoka 7-hare xekohasetinae aimenekoita. 105-hare atyo koxaka waini, hoka hatya atyo kalini xekohaseti tyaonita. Hatya atyo maisa kaotyakehenere. Kaotyakaite hoka maisa waha tyaonita. 11Hatyo kirakahare kafaka maniya tyaonita ene hoka kalikini atyo maisa tyaonehetere. Xakore atyoite hoka kasehetaite hoka 7-harenai hinaite tyaona hoka ehohisakoaneha ite 8-hareha. Hoka hatyo kirakahare atyoite kamawenekoaretyakeheta. 12— Etake 10-xotawati hiyaitere atyo aimenekoita 10-xekohasetinai. Kalikini atyo maisa xekohaseti tyaohenere. Hoka kirakahare ite kalorexe tyaona hoka iyateliti ite kaxekaka enomanaha hoka xekohaseti tyaohenaha kirakahare kakoa. Xakore hoka maisaite waha xini, “uma hora” taitaite tyaonaha. 13Hatyo 10-hare xekohasetinai ite hakakoa ahekohenaha, haiyatereha kakoa kahinaetyaha taita kirakahare maheta. 14Aisakakoahenahaite Kalanero Mokose kakoa hoka Kalanero Mokose ite jiyahaotyahene. Hiyaiya, hatyo atyo xekohasetinai Xekohase, kalorexenai Kalorexatira xoaha atyo hoka hahinaeharenai kakoaite jiyahaotyahene. Ihinaeharenai atyo Enore aohenerenai haomana, exahe Enore aokitere akereta tyaohenerenai — nexa anjo nohiye. 15Hatyaoseta anjo nihitiya nohiye: — Onexanai hiyaiyehenere enatyalolo tyaonitere nali atyo aimenekoita waikohekoa nihatyaka tyaoniterenai, tyotya haliti hotyalinai, kiyere, iyomere, haxako xakini iraeterenae xoaha. 16Etake 10-xotawati hiyaitere tehitiya atyo xekohasetinai hoka hatyonai, exahe kirakahare xoaha ite ehareha ohiro hiye hoka tyotya ite ixiyehalo iyehenahitaha enonita hoka maimahiro halakisahene. Nisahaite enete, exahe irikati kakoa ite mawenekoaretyahene. 17Enore atyo emahiyaseha hiye exahekolaha moka, xoare xamani aokita hoka haxahekolita ahekotyaha maheta. Exahe tehitiya hoka kirakahare ana haiyatereha isaha hoka kalorexe tyaona maheta, Enore niraene aokitere akereta kaotyakene kijiya. 18Ohiro hiyaitere atyo aimenekoita wenakalati kalorexe. Tyotya waikohekoa xekohaseti tyaoniterenae wakatitere.


text: 1Ngke E a tia Iesu n atongi baikai ni kabane, ao E taku nakoia ana reirei, 2Kam ataia bwa ai ti uabong, ma e a roko te Toa are te Riao; ao ane E na kamwaneaki iai Natin te Aomata bwa E na kamateaki n te kaibangaki. 3N te tai naba anne, ao a bootaki ibonga ake mataniwi ma aia unimwaane aomata i nuukan ana auti mataniwiia ibonga are arana Kaiaba, n te tabo are e aki bono aona; 4ao a karekei aia iango bwa a na kamwanea n tauua Iesu n te aro ni karaba, ao a na kamatea. 5Ao a kaangai, Tiaki ni bongin te Toa, bwa a kaawa ni kiriwe aomata. 6Ao ngke E mena Iesu i Betania n ana auti Timon are te reebera, 7ao e nakoina te aine temanna ma uotana te bwaatoro ae e karaoaki man te arabwata ae kanoana te kabira ae moan te bo buaka; ao e kabwaroa i aon atuun Iesu ngke E tekateka n rarikiriki n amwarake. 8Ngke a nooria ana reirei, ao a un, ao a taku, E aera ngkai e bakataeaki te kabira aei n te aro aei? 9Bwa te kabira aei, e konaa ni kabooaki nako n te bo ae e mwaiti, ao a anganaki akana a aki kaubwai. 10Ma Iesu E ataa te baei, ao E taku nako ia, Kam aera ngkai kam waea te aine aei? Bwa e karaoa te mwakuri ae e raoiroi nakoiu. 11Bwa a aki toki ni mena i rarikimi aomata aika a aki kaubwai, ma e a bon tai toki meemenau iroumi. 12E kabwaroa te kabira aei neiei i aon rabwatau bwa e katauraoai i mwaain taunakiu. 13E koaua ae I a tuangkami, bwa n taabo nako ike e taekinaki iai te euangkerio, ao te bwai ae e karaoia neiei e na taekinaki naba bwa kanuringana. 14Ao temanna i buakoia uaake tengauni ma uoman, ae arana Iuta Itekariota, e nako ni kawariia ibonga ake mataniwi, 15ao e kaangai, Tera ae kam na anganai ngkana I kamwanea Iesu nakoimi? Ao a anganna tenibwi te mwane ae te tirewa. 16Ao man te tai arei ao e ukoukora ana tai ni kamwanea. 17Ni moani bongin te Toa are te Berena are e aki Karikaki, ao a nako n Iesu ana reirei, ao a kaangai, E ngaa te tabo ae ti na katauraoa iai i bukim te amwarake ibukin te Toa are te Riao bwa Ko na kanna? 18Ao E taku, Kam na nako n te kaawa nakon te aomata temanna, ao kam na kaangai nakoina, E taku te Tia Reirei: E a kaan au bong; N na karaoa te Toa are te Riao ma au reirei n am auti. 19Ao ana reirei a karaoa are a a tia n tuangaki iroun Iesu, ao a katauraoa te amwarake ibukin te Toa are te Riao. 20Ngke e a tairiki, ao E tekateka n rarikiriki n amwarake Iesu ma ana reirei; 21ao ngke a kume n amwarake, ao E taku, E koaua ae I a tuangkami, bwa ane e na kamwaneai temanna iroumi. 22Ao a rangi n rawaawata nanoia; ao e titirakinna temanna i mwiin temanna ni kaangai, Te Uea, ngai? 23Ao E kaekaia ni kaangai, Teuae kateboa baina n te raurau ma Ngai, boni ngaia ae e na kamwaneai. 24E ira nanon taekana Natin te Aomata n ai aron are e koreaki ibukina; ma e na reke kain te aomata are e kamwanea Natin te Aomata! E raoiroi riki iroun te aomata anne ngke tao e aki bungiaki. 25Ao Iuta, are e a tia n anga nanona bwa e na kamwanea Iesu, e taku, Te Tia Reirei, ngai? E kaeka Iesu ao E taku, Ngaia ane ko taku. 26Ao ngke a amwarake, ao E anaa te berena Iesu, ao E tataro ni katituaraoi, ao E urua, ao E angania ana reirei, ao E kaangai, Anaia, kanna; rabwatau aei. 27Ao E anaa te mwangko, ao ngke E a tia n tataro ni katituaraoi, ao E anganiia, ao E kaangai, Kam na bane ni mooi iai: 28bwa aei raraau, ae raraan te booraraoi, ae e kawaawaaeaki i bukiia aomata aika a bati ibukini kabwaraan aia bure. 29I tuangkami bwa N na aki manga mooi n te wain aei, ni karokoa te bong arei, are N na nima iai te wain ae e boou ma ngkami n uean Tamau. 30Ao ngke a a tia n anenea te anene n nebo nakon te Atua, ao a nako n te maunga are Oriweta. 31Ao E taku Iesu nako ia, I bukin te bae e na riki nakoiu n te tairiki aei, ao ane e na bua onimakinakiu iroumi: bwa e koreaki ae e kaangai: N na tiringa te Tia Kaawakin-tiibu, ao ane a na bane n uamaae tiibu ake a nanai. 32Ma ngkana I a manga maiu, ao N na nako n rimoami nako Kariraia. 33Betero ni kaangai, Ngkana e bua onimakinam irouia uaakai ibukin te bae e na riki nakoim, ma e na bon aki bua au onimaki. 34E taku Iesu nakoina, E koaua ae I a tuangko, bwa n te tairiki naba aei, i mwaain tangin te moa, ao ane ko na katenua kaakeaau. 35E taku Betero nakoina, N na bon aki kaakeako, e ngae ngkana arona bwa N na mate ma Ngkoe. Ao a bane n atongi naba taeka akekei ana reirei. 36Ao E nako Iesu ma ana reirei nakon te tabo ae arana Ketetemwane, ao E taku nako ia, Kam na tekateka ikai, bwa N na nako ikekei n tataro. 37E kaira Betero ma natin Tebetaio ake uoman bwa raona, ao E moanna n taonaki n te nanokaawaki ma te rawaawata ae e bati. 38E taku ngkanne nako ia, E taonaki maiu n te rawaawata ae moan te bati n te aro ae e kaan ae N na mate iai; kam na tiku ikai, ao kamarurungingkami n tantani ma Ngai. 39Ao E nako riki teutana, ao E katorobubua ni bobaraaki i aontano ao E tataro ni kaangai: Tamau, ngkana e konaaki, ao e na nako mai irou te mwangko ni karawaawata aei; ma tiaki nanou ae e na iraki, ma nanom. 40Ao E roko irouia ana reirei, ao E nooriia bwa a matuu; ao E taku nakoni Betero, Ai aromi aei, kam aki konaa ni kamarurungingkami n taratara ma Ngai teuana te aoa? 41Kamarurungngkami n taratara, ao tataro bwa kam aonga n aki bwaka nakon te kariirii; e konamaki te taamnei, ma e mamaara te iriko. 42Ao E a manga nako riki n tataro ao E kaangai, Tamau, ngkana e aki konaa n nako aei, bwa N na boni mooi iai, ao e na tauaki am taeka. 43Ao E a manga oki, ao E nooriia bwa a matuu, bwa a aki konaa ni kaure mataia. 44Ma ngaia are E a manga kiitaniia, ao E nako n tataro te katenua n tai, ao E atongi taeka naba ake E a tia n atong. 45E okiriia ngkanne ana reirei, ao E taku nako ia, Ae kam boni matuu naba ao kam motirawa? Noria, e a kaan te aoa are E na kamwaneaki iai Natin te Aomata nako nanoni baiia aomata aika a buaakaka. 46Tei rake, ti na nako; nooria, e a roko teuare e nang kamwaneai. 47Ngke E tabe n taetae Iesu, ao e roko Iuta, are temanna i buakoia uaake tengauni ma uoman. E airi ma te koraki ae e bati ake a uoti kabaang ma kaai n oro. A kamwanangaaki irouia ibonga ake mataniwi ma unimwaane. 48A a tia n anganaki te kanikina mai iroun teuare e na kamwanea Iesu, ae te kanikina ae e kaangai: Te aomata ae I kiitinna ao boni Ngaia; kam na tauua. 49Ao e nako n Iesu ngkekei naba, ao e taku, Te Tia Reirei, Ko na mauri; ao e kiitinna. 50E taku Iesu nakoina, Raou, ko aera ikai? Ao a nako n Iesu, ao a kaaki baiia i aona n tauua. 51Ao nooria, iai temanna i buakoia aomata ake raon Iesu ae e kanakoa baina ni buuta ana kabaang, ao e orea ana toro mataniwia ibonga ni korea taningana ni kabwakaa. 52Ma E taku Iesu nakoina, Ko na kaaki am kabaang ni nnena; bwa a na bane ni mate n te kabaang akana a kamanenaa te kabaang. 53Ko taku bwa I aki konaa ni butiia Tamau, ao E a kanakomaiia ngkai naba taanga n anera aika a raka mwaitiia i aon tengauni ma ua taanga? 54Ao e na kangaa ngkanne ni kakoauaaki te Baibara are e taku bwa e riai bwa a na roko baikai? 55Ao n te aoa naba arei, ao E taku Iesu nakoia aomata, Kam nako mai ma kabaang ma kaai n oro, bwa kam na tauai n aron te tia kamwarua? I katoa bong n tekateka ao n reirei n te umwantabu, ao kam aki tauuai. 56Ma a riki baikai bwa a na kakoauaaki aia koroboki buraabeti. Ao a bane ana reirei ni kiitanna, ao a biri nako. 57Ao uaake a tauua Iesu a kairia nakon ana auti Kaiaba are aia mataniwi ibonga, ike a bootaki iai taani koroboki ma unimwaane. 58Ma e ririmwiin Iesu Betero n taua raroana ni karokoa te tabo are e aki bono aona i nuukan ana auti mataniwiia ibonga, ao e rin n tekateka ma bureitiman bwa e na nooria bwa tera ae e na riki n tokina. 59Ao ibonga ake mataniwi ma kaain te Tanirim ni kabaneia a ukoukora bukinan Iesu aika aki koaua, bwa a na kamatea; 60ma akea ae a kunea, e ngae ngke a mwaiti aomata ake a roko ma aia taeka ni bukibuki aika a kewe ibukina. Ao n tokina a roko uoman taani bukibuki, 61ao a taku, E taku Teuaei, I konaa n urua ana umwantabu te Atua, ao ni kateia i nanon teni bong. 62Ao e tei rake mataniwiia ibonga, ao e taku, Akea am kaeka nakon taeka ni bukibuki aika a tabekaki i bukim? 63Ma E kainabwaabu Iesu. Ao e taku mataniwiia ibonga nakoina, I titirakiniko i matan te Atua ae E maiu, bwa Ko na tuangiira bwa tao te Kristo Ngkoe, are Natin te Atua. 64E taku Iesu nakoina, Ngaia ane ko taku. Ma I tuangkami bwa ane kam na noora Natin te Aomata ni moa man te tai aei bwa E tekateka i angaatain Teuare e mwaaka, ao bwa E nako mai i aon nangini karawa. 65Ao e raea kunnikaina mataniwiia ibonga, ao e taku, E taetae ni bakanatua! E aera bwa ti na tangiriia riki taani bukibuki? Kam a tia ngkai n ongo ana taeka ni bakanatua. 66Tera ami moti? A kaeka ni kaangai, E bure, ao E riai ni kamateaki. 67Ao a bawarea ubuna, ao a oroia; ao tabemwaang a oroia n nanoni baiia, ao a taku, 68Ko na tuangiira, Ngkoe ae Kristo! Antai ae e oroiko? 69Ao e tekateka Betero i ao i nuukan te auti, ike e aki bono aona; ao e roko irouna te aine temanna ae te toro, ao e taku, Ko meemena naba ngkoe iroun Iesu are te I-Kariraia. 70Ma e kakewea ana taeka neierei i mataia aomata akekei ni kabaneia, ao e taku, I aki ataa te bwai ane ko taekinna. 71Ao ngke e nako ni mataroan te auti, ao e a manga nooria naba te aine riki temanna ae te toro; ao e taku nakoia ake a teitei ikekei, E meemena naba teuaei iroun Iesu are te I-Natareta. 72Ao e a manga kakewea naba ana taeka neierei, ao e taetae ni bau ao e kaangai, I bon aki ataa Teuarei. 73Ao e aki maan i mwiin arei, ao a nako ni Betero aomata ake a teitei ikekei, ao a taku, Bon raoia naba temanna ngkoe, bwa e kaotiko eeni bwanaam. 74Ao e tabeki taeka ni karereanti bon ibukina ma n tuea, ao e taku, I aki kinaa te aomata anne. Ao e a tangi naba te moa. 75Ao Betero e uringa ana taeka Iesu ngke E kaangai, I mwaain tangin te moa, ao ane ko na katenua kaakeaau. Ao e oti nako, ao e katuumaua te tang.