text:
PENE 6
Mana haamou—“E puai rahi to Iehova i te tama‘i”
1-3. (a) Eaha te haamǎta‘uraa ta te mau Iseraela i farerei i to Aiphiti ra? (b) Mea nafea to Iehova aroraa no to ’na nunaa?
TO ROTO te mau Iseraela i te hoê marei—ua mau ratou i rotopu i te mau mou‘a tarere o te tâpû i to ratou e‘a e te hoê miti eita e nehenehe e haere atu i ǒ mai. Te a‘ua‘u ra te nuu Aiphiti, te hoê faanahonahoraa haapohe taata aroha ore, ia ratou ma te faaoti maite e haamou roa ’tu. * Ua faaitoito râ Mose i te nunaa o te Atua eiaha e faaea i te tiaturi. Ua haamahanahana ’tu oia ia ratou i te na ôraa e, “na Iehova hoi e aro i ta outou tama‘i.”—Exodo 14:14.
2 Noa ’tu â râ, e au ra e ua tiaoro atu Mose ia Iehova, e ua pahono mai te Atua e: “Eaha oe i tiaoro mai ai ia ’u? . . . A hopoi na i to raau i nia, a titoo na i to rima i nia i te miti, e vahi.” (Exodo 14:15, 16) A feruri noa na i te mau mea e haamata ra i te tupu. E faaue oioi Iehova i te hoê melahi, e e haere atu te pou ata i muri mai i te mau Iseraela, peneia‘e ma te tarava mai te hoê patu ra e te tâpûraa i te reni aroraa a to Aiphiti. (Exodo 14:19, 20; Salamo 105:39) E titoo Mose i to ’na rima. Ma te turaihia e te hoê mata‘i puai, e vahi te miti. E putua te miti aita tatou i ite mea nafea e e tia noa mai te mau patu ra, a iriti ai i te hoê e‘a aano maitai e ia ô roa te nunaa taatoa!—Exodo 14:21; 15:8.
3 I mua i teie faaiteraa mana, e tia ia Pharao ia faaue i ta ’na nuu e otohe. Eita râ, e faaue te Pharao teoteo ra e aro. (Exodo 14:23) E horo to Aiphiti i roto i te anavai e a‘ua‘u, e riro râ ta ratou aroraa ei huananeraa ia mahiti te mau huira o to ratou pereoo. Ia tae maitai te mau Iseraela i te tahi atu pae, e faaue Iehova ia Mose e: “A faatoro na i to rima i nia iho i te moana, ia ho‘i mai te miti i nia iho i to Aiphiti; ei nia iho i to ratou mau pereoo, e to ratou feia puaahorofenua atoa ra.” E topa mai te mau patu pape ra e e moe roa Pharao e ta ’na nuu!—Exodo 14:24-28; Salamo 136:15.
I te Miti Uteute ra, ua faaite Iehova e e ‘puai rahi to ’na i te tama‘i’
4. (a) Eaha ta Iehova i faaite i te Miti Uteute ra? (b) Eaha paha te huru o te tahi pae i mua i teie faataaraa ia Iehova?
4 E tupuraa rahi roa te faaoraraa i te nunaa Iseraela i te Miti Uteute ra i roto i te tuatapaparaa o te mau haaraa a te Atua i nia i te taata. I reira, ua faaite Iehova e ‘e puai rahi to ’na i te tama‘i.’ (Exodo 15:3) Eaha râ to outou huru i mua i teie faataaraa ia Iehova? Parau mau, ua hopoi mai te tama‘i i te mauiui rahi e te oto rahi i nia i te taata. E riro anei to te Atua faaohiparaa i te mana haamou ei faataupupuraa eiaha râ ei turairaa ia outou ia haafatata ’tu ia ’na?
Te mau tama‘i a te Atua ia faaauhia i te mau aroraa a te taata
5, 6. (a) No te aha te Atua i parauhia ’i ma te tano o “Iehova sabaota”? (b) E nafea te tama‘i a te Atua e taa ê ai i te tama‘i a te taata?
5 Fatata e toru hanere taime i roto i te mau Papai Hebera e e piti taime i roto i te mau Papai Heleni Kerisetiano to te Atua parauraahia o “Iehova sabaota.” (Samuela 1, 1:11) Ei Arii Rahi, e faatere Iehova i te hoê nuu melahi rahi roa. (Iosua 5:13-15; Mau arii 1, 22:19) Mea riaria te puai haamouraa o taua nuu ra. (Isaia 37:36) E ere i te mea au ia hi‘o atu i te haapoheraa taata. E tia râ ia tatou ia haamana‘o e e ere te mau tama‘i a te Atua mai te mau aroraa rii a te taata. E tamata paha te mau raatira faehau aore ra poritita i te faariro i ta ratou aroraa ei mea maitai. Eita râ e ore e e nounou e e miimii to muri mai i te tama‘i a te taata.
6 I te tahi roa ’‘e pae, eita Iehova e turaihia e te huru aau feruri-ore-hia. Te na ô ra te Deuteronomi 32:4 e: “Oia te Mato, o tei tia roa ta ’na ohipa ra; o tei au atoa to ’na ra mau haerea; e Atua parau mau, e te ino ore ra; e parau-tia ta ’na e te titiaifaro!” Te faahapa ra te Parau a te Atua i te riri, te taehae, e te peu u‘ana vî ore. (Genese 49:7; Salamo 11:5) No reira, eita roa ’tu Iehova e ohipa ma te tumu ore. Mea varavara oia i te faaohipa i to ’na mana haamou e ei ravea hopea noa. Ua riro ïa mai ta ’na i parau na roto i ta ’na peropheta o Ezekiela: “Huru mauruuru iti a‘e anei to ’u i te pohe o te taata ino, te na reira maira te Fatu ra o Iehova? e eiaha oia ia fariu mai i tana e‘a ia ora?”—Ezekiela 18:23.
7, 8. (a) Eaha ta Ioba i faaoti ma te hape no nia i to ’na mau mauiui? (b) Mea nafea to Elihu faatitiaifaroraa i to Ioba mana‘o i te reira paeau? (c) Eaha te haapiiraa ta tatou e nehenehe e huti mai na roto i te aamu o Ioba?
7 No te aha ïa Iehova e faaohipa ’i i te mana haamou? Hou e pahono ai, e tia ia tatou ia haamana‘o i te taata parau-tia ra o Ioba. Ua mârô Satani e eita Ioba—oia mau, te taata atoa—e tapea i to ’na hapa ore ia tamatahia oia. Ua pahono Iehova i taua mârôraa ra na roto i te faatiaraa ia tamata Satani i te hapa ore o Ioba. Ei faahopearaa, ua roohia Ioba i te ma‘i, ua ere i ta ’na mau faufaa e ua pohe ta ’na mau tamarii. (Ioba 1:1–2:8) Ma te ite ore i te mau tumu parau i faahitihia, ua faaoti Ioba ma te hape e ua riro to ’na mauiui ei faautuaraa tia ore a te Atua. Ua ui oia i te Atua no te aha Oia i faariro ai ia ’na ei “fa” na ’na, “ei enemi.”—Ioba 7:20; 13:24.
8 Ua faaite te hoê taurearea o Elihu te i‘oa i te vahi hape o te mana‘o o Ioba: “Ua parau hoi oe e, Ua hau te parau-tia na ’u i ta te Atua ra?” (Ioba 35:2) Oia, e ere i te haerea paari te mana‘oraa e mea ite a‘e tatou i te Atua aore ra ua hape to ’na haerea. “Eiaha roa te parau ino ra e hurihia ’tu i te Atua! eiaha roa te Puaihope ia parauhia i te rave parau ino ra,” o ta Elihu ïa i parau. I muri a‘e, ua na ô oia e: “I te Puaihope ra! e ore e itea e tatou; aore ïa e faito i te mana e te auraa o te parau, te rahi roa ra te parau-tia na ’na, e ore e hamani ino.” (Ioba 34:10; 36:22, 23; 37:23) E nehenehe e papu ia tatou e ia aro te Atua, e tumu maitai ta ’na e na reira ’i. Ma te mana‘o i te reira, e hi‘opoa ana‘e i te tahi mau tumu e rave ai te Atua hau i te tiaraa taata tama‘i i te tahi taime.—Korinetia 1, 14:33.
No te aha te Atua hau e turaihia ’i ia aro
9. No te aha te Atua hau e aro ai?
9 I muri a‘e i te arueraa e “e puai rahi to Iehova i te tama‘i,” ua parau Mose e: “O vai to te mau atua e au ia oe, e Iehova? o vai tei au ia oe, o tei hau ê i te maitai ra?” (Exodo 15:11) Ua papai atoa te peropheta Habakuka e: “E ore to oe mata maitai e tia ia hi‘o i te ino, e ore hoi e au ia oe ia hi‘o i te parau ino.” (Habakuka 1:13) Noa ’tu e e Atua aroha o Iehova, e Atua mo‘a e te parau-tia atoa oia. I te tahi taime, ua turai taua mau huru maitatai ra ia ’na ia faaohipa i to ’na mana haamou. (Isaia 59:15-19; Luka 18:7) Eita ïa te Atua e tuino i to ’na mo‘araa ia aro oia. E aro râ oia no te mea mea mo‘a oia.—Exodo 39:30.
10. (a) Afea ra e nafea te titau-na-mua-raahia i te Atua ia aro? (b) E nafea noa te au ore i tohuhia i roto i te Genese 3:15 e faaorehia ’i, e eaha te mau haamaitairaa e noaa mai i te feia parau-tia?
10 A feruri na i tei tupu i muri a‘e i to na taata matamua, o Adamu e o Eva, orureraa i te hau i te Atua. (Genese 3:1-6) Ahiri oia i faatia noa i to raua haerea tia ore, ua haaparuparu ïa Iehova i to ’na iho tiaraa Arii o te ao taatoa. Ei Atua parau-tia, mea titauhia ia faautua oia ia raua i te pohe. (Roma 6:23) I roto i te parau tohu bibilia matamua, ua faaite atea oia e e tupu te au ore i rotopu i ta ’na iho mau tavini e te feia e pee i te “ophi” ra o Satani. (Apokalupo 12:9; Genese 3:15) I te pae hopea, e ore taua au ore ra na roto noa i te haamouraa ia Satani. (Roma 16:20) Maoti râ taua ohipa haavaraa ra e noaa ’i te mau haamaitairaa rarahi i te feia parau-tia, e mâ ’i te fenua i te mana o Satani e e mahiti ai te e‘a e tae atu ai i te paradaiso o te ao atoa nei. (Mataio 19:28) Hou te reira, e riro noa te feia no te pae o Satani ei haamǎta‘uraa tamau i te maitai pae tino e pae varua o to te Atua mau taata. I te tahi taime, mea titauhia ia arai mai Iehova.
E ohipa te Atua no te faaore i te ino
11. No te aha te Atua i mana‘o ai e mea titauhia ia hopoi mai i te hoê diluvi na te ao atoa nei?
11 Ua riro te diluvi i te tau o Noa ei hi‘oraa o to te Atua arairaa mai. Te na ô ra te Genese 6:11, 12 e: “Ua ino roa ra te fenua i mua i te aro o te Atua, ua î te fenua i te parau-tia ore. Ua hi‘o ihora hoi te Atua i te fenua nei, e inaha, ua ino roa; ua ino roa te haerea o te taata atoa o te ao nei.” E faatia anei te Atua ia faaore roa te feia iino i te toea morare e vai ra i nia i te fenua? Eita. Ua mana‘o Iehova e mea titauhia ia hopoi mai i te hoê diluvi na te ao atoa nei no te tamâ i te fenua nei i te feia i matau i te peu u‘ana e te morare ore.
12. (a) Eaha ta Iehova i tohu no nia i te “huero” o Aberahama? (b) No te aha i tia ’i ia haamouhia te ati Amori?
12 Mai te reira atoa to te Atua haavaraa i to Kanaana. Ua faaite Iehova e mea na roto ia Aberahama e tae mai ai te hoê “huero,” ei ia ’na hoi e maitai ai te mau fetii atoa o te ao nei. Ia au i taua opuaraa ra, ua faaoti te Atua e horoa i te fenua o Kanaana tei faaeahia e te hoê nunaa o te ati Amori te i‘oa, no te huaai o Aberahama. E nafea te Atua e faatanohia ’i ia tiavaru oia i teie nunaa mai to ratou atu fenua na roto i te puai? Ua tohu Iehova e e tupu te tiavaruraa fatata e 400 matahiti i muri a‘e—ia “navai roa te hara a te ati Amori ra.” * (Genese 12:1-3; 13:14, 15, MN; 15:13, 16; 22:18, MN) I te roaraa o taua anotau ra, ua topa noa ’tu â te mau ati Amori i roto i te viivii i te pae morare. Ua riro mai o Kanaana ei fenua haamoriraa idolo, haamaniiraa toto, e peu taatiraa hairiiri. (Exodo 23:24; 34:12, 13; Numera 33:52) Ua haapohe atoa to te fenua ra i te mau tamarii i roto i te auahi ei tusia. E tia anei i te hoê Atua mo‘a ia tuu i to ’na nunaa i roto i taua ino ra? Eita! Ua parau oia e: “Ua viivii hoi te fenua: e tahoo ai au i ta ’na hara i nia ia ’na iho, e na te fenua iho e haapuai i to ’na taata i rapae au.” (Levitiko 18:21-25) Aita râ Iehova i haapohe matapo noa i te taata. Ua faaorahia te tahi feia no Kanaana i tia te aau, mai ia Rahaba e te ati Gibeona.—Iosua 6:25; 9:3-27.
Aroraa no to ’na i‘oa
13, 14. (a) No te aha Iehova i titauhia ’i ia faaraa i to ’na i‘oa? (b) Ua nafea Iehova i te faaoreraa i te faaino i to ’na i‘oa?
13 No te mea mea mo‘a Iehova, mea mo‘a atoa to ’na i‘oa. (Levitiko 22:32) Ua haapii Iesu i ta ’na mau pǐpǐ ia pure e: “Ia raa to oe i‘oa.” (Mataio 6:9) Ua vahavaha te orureraa hau i Edene i te i‘oa o te Atua, a haafeaa ’i no nia i to ’na roo e ta ’na huru faatereraa. Eita roa ’tu ta Iehova e nehenehe e tapo i te mata i mua i taua pariraa haavare e taua orureraa hau ra. Mea titauhia ia faaore oia i te faaino i to ’na i‘oa.—Isaia 48:11.
14 A rave faahou na i te mau Iseraela. A faaea tîtî noa ’i ratou i Aiphiti, e au ra e aita e ravea e tupu ai te tǎpǔ a te Atua ia Aberahama e mea na roto i to ’na Huaai e haamaitaihia ’i te mau fetii atoa o te ao nei. Na roto râ i te faaoraraa mai ia ratou e te faariroraa ia ratou ei nunaa, ua faaore Iehova i te faaino i to ’na i‘oa. No reira te peropheta Daniela i haamana‘o ai i roto i te pure e: “E te Fatu, e to matou Atua, o tei aratai mai i to mau taata mai te fenua ra mai Aiphiti ma te puai rahi, e ua itea to oe i‘oa.”—Daniela 9:15.
15. No te aha Iehova i faaora ’i i te mau ati Iuda i te faatîtîraa i Babulonia?
15 Ma te faahiahia, ua na reira Daniela i te pure i to te mau ati Iuda hinaaroraa ia ohipa faahou mai Iehova no to ’Na i‘oa. To roto â te mau ati Iuda faaroo ore i te faatîtîraa, i teie râ taime i Babulonia ïa. Te vai ano noa ra to ratou iho oire pu o Ierusalema. Ua ite Daniela e e faahanahana te faaho‘iraa i te mau ati Iuda i to ratou fenua i te i‘oa o Iehova. No reira Daniela i pure ai e: “E te Fatu e, e faaore mai i te hara; e te Fatu e, e haapao mai e e rave hoi; eiaha e faaroaroa, i to oe iho hoi i‘oa, e tau Atua; no te mea ua mairihia to oe oire e to oe ra mau taata i to oe iho i‘oa.”—Daniela 9:18, 19.
Aroraa no to ’na nunaa
16. A faataa na no te aha to Iehova anaanatae i te faatia i to ’na i‘oa e ere ai i te tapao e mea toetoe oia e te miimii.
16 E tapao anei to Iehova anaanatae i te faatia i to ’na i‘oa e mea toetoe oia e te miimii? Eita, no te mea na roto i te haaraa ia au i to ’na mo‘araa e to ’na hinaaro i te parau-tia, e paruru oia i to ’na mau taata. A rave na i te Genese pene 14. Te taio ra tatou e ua haru e maha na arii i te tamaiti fetii o Aberahama oia o Lota, e to Lota atoa utuafare. Ma te tauturu o te Atua, ua pau ia Aberahama te hoê nuu rahi roa ’‘e! O te aamu matamua paha teie upootiaraa tei faatiahia i roto i “te buka tama‘i na Iehova,” te hoê paha buka tei faataa atoa i te tahi mau tupuraa i te pae tama‘i aita i papaihia i roto i te Bibilia. (Numera 21:14) Mea rahi â upootiaraa to muri a‘e i te reira.
17. Eaha te faaite ra e ua aro Iehova no te mau Iseraela i muri a‘e i to ratou taeraa i te fenua o Kanaana? A horoa i te mau hi‘oraa.
17 Hou rii te mau Iseraela a tae ai i te fenua o Kanaana, ua haapapu Mose ia ratou e: “Na to outou Atua ra na Iehova, o tei na mua ia outou ra e aro i ta outou tama‘i; mai ta ’na atoa i rave ia outou i Aiphiti.” (Deuteronomi 1:30; 20:1) Na nia mai ia Iosua tei mono ia Mose, e i te roaraa o te anotau o te mau Haava e o te faatereraa a te mau arii haapao maitai no Iuda, ua aro mau Iehova no to ’na nunaa, a horoa ’i i te mau upootiaraa rarahi i nia i to ratou mau enemi.—Iosua 10:1-14; Mau tavana 4:12-17; Samuela 2, 5:17-21.
18. (a) No te aha tatou e mauruuru ai e aita Iehova i taui? (b) Eaha te tupu ia raea i te au ore i faataahia i roto i te Genese 3:15 te faito rahi roa ’‘e?
18 Aita Iehova i taui; aita atoa ta ’na opuaraa e faariro i teie paraneta ei paradaiso hau i taui. (Genese 1:27, 28) Mea riri noâ na te Atua te ino. Mea here atoa na ’na to ’na nunaa e fatata oia i te haa mai no ratou. (Salamo 11:7) Oia mau, te tiaihia ra ia raea i te au ore i faataahia i roto i te Genese 3:15 te hoê faito peapea e te u‘ana taa ê i te hoê tau i fatata roa mai. No te faaraa i to ’na i‘oa e te paruru i to ’na nunaa, e faaite faahou â Iehova e ‘e puai rahi to ’na i te tama‘i’!—Zekaria 14:3; Apokalupo 16:14, 16.
19. (a) A horoa na i te hoê hi‘oraa no te aha tatou e nehenehe ai e haafatata ’tu i te Atua ia faaohipa oia i to ’na mana haamou. (b) Ia nafea to te Atua ineineraa i te aro ia ohipa i nia ia tatou, e tia ’i?
19 E rave ana‘e i te hoê hi‘oraa: A feruri na e te arohia ra te utuafare o te hoê taata e te hoê animara taehae e e horo mai te tane e taparahi i taua animara ra. E mana‘o anei outou e e au ore ta ’na vahine e ta ’na mau tamarii i teie ohipa? Eita roa ’tu, e mana‘o râ outou e e putapû ratou i to ’na here miimii ore ia ratou. Oia atoa, eiaha tatou ia au ore ia faaohipa te Atua i to ’na mana haamou. No to ’na ineineraa i te aro no te paruru ia tatou, e tia ia tatou ia here atu â ia ’na. Ia hohonu atoa ’tu â to tatou faatura i to ’na mana otia ore. E nehenehe ïa tatou e ‘pûpû i te Atua i te hoê taviniraa mo‘a ma te mǎta‘u i te Atua e te tura.’—Hebera 12:28, MN.
A haafatata ’tu i tei ‘puai rahi to ’na mana i te tama‘i’
20. Ia taio tatou i te mau aamu bibilia no nia i te mau tama‘i a te Atua aita e taa maitai ra ia tatou, ia nafea tatou e tia ’i, e no te aha?
20 Papu maitai, aita te Bibilia i haamataratara roa i te mau faaotiraa a Iehova no nia i ta ’na mau tama‘i i roto i te mau tupuraa atoa. E nehenehe râ e papu noa ia tatou e eita roa ’tu Iehova e faaohipa i te mana haamou ma te tia ore, te tumu ore, aore ra ma te ino mau. Mea pinepine, ia hi‘opoa tatou i te mau huru tupuraa o te hoê aamu bibilia aore ra eaha to muri mai, e nehenehe tatou e tauturuhia ia taa maitai te mau mea. (Maseli 18:13) Noa ’tu e aita i noaa ia tatou te mau haamaramaramaraa atoa, ia haapii hau noa ’tu â tatou no nia ia Iehova e ia feruriruri i to ’na mau huru faahiahia, e nehenehe tatou e tauturuhia ia faaore i te mau feaaraa atoa e fa noa mai. Ia na reira tatou, e ite mai tatou e e tumu rahi ta tatou e tiaturi ai i to tatou Atua, o Iehova.—Ioba 34:12.
21. Noa ’tu e “e puai rahi to Iehova i te tama‘i” i te tahi taime, eaha te huru mau o Iehova?
21 Noa ’tu e “e puai rahi to Iehova i te tama‘i” ia titau te huru tupuraa i te reira, e ere ïa te auraa e mea au na ’na te tama‘i. I roto i te orama a Ezekiela o te pereoo i te ra‘i ra, te faataahia ra Iehova e faaineine ra i te aro i to ’na mau enemi. Teie râ, ua ite Ezekiela i te Atua e haaatihia ra e te hoê anuanua—te hoê taipe o te hau. (Genese 9:13; Ezekiela 1:28; Apokalupo 4:3) Papu maitai, mea hitahita ore e te hau o Iehova. ‘E aroha te Atua,’ o ta te aposetolo Ioane ïa i papai. (Ioane 1, 4:8) Mea faito roa te mau huru maitatai atoa o Iehova. E fana‘oraa taa ê mau ïa ta tatou te neheneheraa e haafatata ’tu i teie Atua puai e te î atoa râ i te here!
^ par. 1 Ia au i te taata tuatapapa ati Iuda ra o Josèphe, te “a‘ua‘uhia ra” te mau Hebera “e na pereoo tama‘i e 600 e e na horo puaahorofenua e 50 000 e e na faehau e 200 000 e haere na raro ma te haana tama‘i teiaha.”—Antiquités judaïques, II, 324 [xv, 3].
^ par. 12 Papu maitai, na roto i te mau ta‘o ra “ati Amori,” te parauhia ra te mau nunaa atoa no Kanaana.—Deuteronomi 1:6-8, 19-21, 27; Iosua 24:15, 18.
No te ite atu â
Eaha te Mahana Haavaraa?
Haapii no te aha te Mahana Haavaraa e riro ai ei haamaitairaa no te huitaata taiva ore.


c: text/html

text:
FAAINEINERAA NO TE PUTUPUTURAA ORARAA E TAVINIRAA KERISETIANO TENUARE 2016
Hi‘oraa no te pûpû
Hi‘oraa no te pûpû i Te Pare Tiairaa e i te buka rairai Parau apî oaoa a te Atua. A faaohipa i te mau hi‘oraa no te faaineine i ta oe iho.
TAO‘A RAU BIBILIA
E titau te haamoriraa mau i te tutavaraa rahi
A feruri na i ta te arii Hezekia faaotiraa ia haamau faahou i te haamoriraa mau. Faaohipa i te mau hoho‘a, hoho‘a fenua e te tarena o te mau tupuraa o te Paraleipomeno 2, 29-30.
A RAVE MAITE I TA OE TAVINIRAA
E nafea ia faatere i te haapiiraa maoti te buka rairai Parau apî oaoa?
Pae ravea ohie ia faaohipa no te faatere i te mau haapiiraa Bibilia maitai maoti te buka rairai Parau apî oaoa a te Atua.
ORARAA KERISETIANO
E fana‘oraa taa ê ta tatou ia patu e ia atuatu i te mau vahi o te haamoriraa mau
E nafea ia faaite i te itoito e i to tatou here no te taviniraa mo‘a i ta tatou mau vahi haamoriraa?
TAO‘A RAU BIBILIA
Mea faufaa no Iehova te tatarahapa mau
E faahopearaa maitai ia faaite te arii Manase i te tatarahapa mau. A faaau i to ’na ariiraa hou to ’na haruraa e i muri a‘e i to ’na tiamâraa mai Babulonia mai. (Paraleipomeno 2, 33-36)
TAO‘A RAU BIBILIA
E faatupu Iehova i ta ’na mau parau fafau
Hoê tapura o te mau tupuraa o te Ezera 1-5. Noa ’tu te mau fifi, ua ho‘i te ati Iuda mai Babulonia mai, haamau faahou i te haamoriraa mau e patu faahou te hiero.
TAO‘A RAU BIBILIA
Te hinaaro ra Iehova i te mau tavini aau tae
Ua hinaaro Ezera e te tahi atu i te faaroo puai, itoito rahi no te haamoriraa mau e te itoito. Faaohipa i te hoho‘a, hoho‘a fenua no te hi‘o i te tere.
ORARAA KERISETIANO
Ia aravihi atu â i roto i te taviniraa—A faaineine i te taata no te ho‘i faahou e farerei ia ’na
Toru ravea no te tauturu ia tatou ia aravihi atu â no te ho‘i faahou e farerei i te taata tei anaanatae i te parau mau Bibilia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OpenOffice
-
Putanga:
-
-
Reo:
-
Tikiake OpenOffice
Whakaahuatanga:
Ngā āhuatanga matua:
- He huinga o te kuputuhi kaha me ētita whakairoiro
- Kaweake o ngā tuhinga i roto i te hōputu PDF
- Hototahi ki te hōputu o te tahi atu pōkai tari
- whānuitanga Whānui o tautuhinga ngāwari
Comments i runga OpenOffice:
OpenOffice Pūmanawa e pā ana:
Ko te pūmanawa ki te rere, tirohanga me tā te papa hiko i roto i te hōputu Excel. Te pūmanawa ka taea ki te tiro i te tuhinga i roto i ngā aratau me te huri i te tahi mau kōrero o te whārangi.
Ko tētahi o nga analogues ārahi, me te noa o te Microsoft Office. E tautoko ana te pūmanawa hōputu tino rongonui ki te whakatutuki i hototahi mōrahi ki ētahi atu pūmanawa tari.
Tool ki te kitea te mōhiohio i roto i te pātengi raraunga o te whare pukapuka, me ngā pūtahi pūtaiao i roto i te ao nei. E tautoko ana te pūmanawa o te tukutahi i te whare pukapuka tuihono o te mahi.
Te ngāwari ki te whakamahi pūmanawa ki te huinga nui o taputapu, me te tautoko o te hōputu kōnae rongonui ki te whakaoti ngā mahi tari.
Watea taputapu ki tiro, te tārua me te tā i te tuhinga i roto i te ngā doc docx ranei. Te mahi i te pūmanawa, kahore tāuta Microsoft Word.
mahi te pūmanawa ki te kōnae tari o hōputu rerekē, me te he taumahinga nui, me te kei te huinga o te tauira e wātea ana.
Te pūtirotiro free me nohopuku ki te whakarite i te noho whakamarie i roto i te ipurangi. pāhekoheko te pūmanawa ki ngā ratonga tukutuku katoa o te kamupene Google.
Ko te aorangi papamahi ki te tiro i te rangi te rangi i roto i te 3D. Te pūmanawa whakarato te kounga whakaaturanga nui o te kahui rerekē, whetu me ētahi atu taonga i roto i te waho wāhi.
He ngāwari ki te whakamahi i te taputapu ki te mahi ki te kōnae ororongo. Kei te pūmanawa i te huinga o ngā āhuatanga whai hua, me te taea whakawhānui ratou na roto i te tūhono tāpiritanga.
Ko tētahi o nga ētita ataata ārahi ki te tautoko kaha o te awa oro. Ko te pūmanawa e homai nga e taea whānui ki te waihanga i tētahi ataata ngaio i roto i te kounga teitei.
Te pūmanawa wheori ki te tiaki i tō rorohiko ki te torotoro, hokohoko, ransomware, pūmanawa me ngā pea mōrearea.
Te taputapu ki te whakahaere i te Android tono me ngā kēmu. Hoki te tautoko te reira i te download o ngā ihirangi i te ratonga noa.
Ko te taputapu mo te mahi aunoa o ngā mahi pinepine toutou i roto i te pūnaha whakahaere. tautoko te pūmanawa i te mahi ki te whakatuwhera, te whakatika me te whakahiato i te hōtuhi.
Ko te pūmanawa mo te haerenga kōkuhu o paetukutuku i runga i te ipurangi. E tautoko ana i te pūmanawa i te motuhake hangarau e whakamuna te whakawhitinga raraunga, me te mōhiohio mai i ngā rōpū tuatoru.
Te taputapu ki te mahi ki te whakapakoko, me te whakarite i te whakaahua. Te pūmanawa e āhei ki a koutou te whakatika i te whakapakoko, te tono ngā pānga, me te whakaputa i ratou i runga i nga ratonga rongonui.
Tirohia te pūmanawa atu
Pūnaha Operation:
- Windows
- Android
Pūmanawa Runga:
Tirohia te pūmanawa atu


text:
Whakaheke ngaru
Ko te whakaheke ngaru he tākaro tino tawhito o Te Moana-nui-a-Kiwa. Kua hipa pea te 4000 tau i tīmata ai ngā tāngata o Porinīhia ki te whakaheke ngaru i runga papa rākau.
Rārangi kōrero
Ki Hawai'i[edit | edit source]
I te taenga o ngā tūpuna ki Hawai'i, (400 AD), i hangaia ngā papa kia roa ake. I tino ngākaunui rātou ki tēnei tākaro, tāne mai, wāhine mai, tamariki mai, rangatira mai. I mīharo rawa atu ngā Pākehā tae tuatahi atu ki Hawai'i i tō rātou kitenga i te hanga nei e whakahaere pērā ana. Tae noa ki ngā tau whakatuwhera o te rautau tekau mā iwa, ruarua noa iho te hunga o Hawai'i i te mahi tonu. Engari ka mau aua ruarua i ki ērā o ngā mahi a ō rātou tūpuna.
Ki Aotearoa nei[edit | edit source]
Ahakoa ko ngā Hawai'i ngā tino tohunga ki ēnei mahi, he tākaro i whakahaerea e ngā iwi katoa o Te Moana-nui-a-Kiwa. I Aotearoa nei, i whakaheke ngaru ngā tūpuna o te Māori; ko tō rātou tikanga takahi ngaru he waka, he kōpapa, he pōhā, tae noa atu ki ō rātou ake tinana noa iho. I riri ngā mihinare i tō rātou taenga tuatahi mai ki Aotearoa, he whakaaro tō rātou he hara te mahi a ngā Māori ki te whakaheke ngaru he iti noa iho nga kākahu. Koia rā i ngaro haere ērā mahi.
I te tau 1907 nā George Freeth te tākaro nei i mau ki Karapōnia. I te 1911 nā Duke Kahanamoku, nā te toa o te ao i ngā Taumāhekeheke o te Ao ki te kauhoe, i whakaatu tēnei mahi i reira. I whakaaturia e ia tēnei mahi ki Ahitereiria i te tau 1914, ki Aotearoa i te tau 1915.
Kāore i roa, ka puta ngā kaiwhakahaere whakaheke ngaru ki ngā takutai moana o Aotearoa. Tae noa ki ngā tau 1950 i tae mai te tokorua nō Karipōnia, a Rick Stoner rāua ko Bing Copeland kimi ngaru nunui ai. Kātahi anō ka kitea i i te one i Pīhā ā rāua kōpapa 'Malibu'; nā ēnei momo kōpapa i taea ai te hunga whakaheke ngaru te hōkai ngaru. Nō muri mai, i tino mahia te mahi whakaheke i konei.
I ngā tau tīmatanga o ngā tau 1960 e 300 ngā kaiwhakaheke ngaru i Niu Tīreni. Ināianei, tata ana ki te 240,000. E ai ki ngā tatauranga a te Kōmihana ā Hillary, he nui kē atu te hunga whakaheke ngaru i te hunga purei whutupōro, 75,000 te nui atu i ngā mea purei whutupōro.
Hoto ki waho[edit | edit source]
Tohutoro[edit | edit source]
- Finney, Ben and James Houston (1996). Surfing - A History of the Ancient Hawaiian Sport. San Francisco: Pomegranate Artbooks
- Pearson, Kent (1979). Surfing Subcultures of Australia & New Zealand. University of Queensland Press
- Williamson, Luke (2000). Gone Surfing - The Golden Years of Surfing in New Zealand, 1950-1970. Tāmaki-makau-rau: Penguin Books


text:
He pua'a 'imi ali'i
Kauakūkalahale / Laiana Wong
Synopsis: This excerpt from the story of Kawelo is a continuation from last week. Kawelo is identified as a chief of high rank.
I lawa nō a 'ike ka po'e kama'āina o Wai'anae e muia ana i laila i ko lākou kanaka ikaika e waiho ana i loko o ke kai, kupu a'ela ka mana'o e lele po'i pū i luna o Kawelo. I ia wā na'e, hō'ea maila ke kahuna a ke ali'i, a Ka'ihikapu, me ka pa'a pū mai o kahi pua'a hiwa i ka lima. Kainō a e kauoha ana ua kahuna nei e hopu 'ia 'o Kawelo a e lawe 'ia aku i mua o ke ali'i, 'a'ole kā! Iā ia nō a hō'ea aku ma kahi kokoke, oli a'ela ia i kahi mele pule no Kawelomahamahai'a, ke kupuna kāne o Kawelo, a laila, ho'oku'u ihola 'o ia i kahi pua'a i lalo. 'O ka holo pololei akula nō ia o ua pua'a hiwa nei a hiki i mua o ka wāwae o Kawelo, a moe ihola ho'i ia i lalo me ka 'oni'oni hou 'ole a'e. I ia wā i 'ike ai nā mea a pau he ali'i nui kēia i hō'ea mai i ko lākou wahi.
A 'ike ke kahuna i kēia hana a ka pua'a, 'o kona kukuli ihola nō ia i mua o Kawelo me ka hā'awi 'ana mai i kahi pua'a i 'alana na Kawelo a me ke kono pū mai nō ho'i "e kipa i ka hale, he 'ai, he i'a, he kapa, a he nohona ko ke ali'i". 'Ae akula ua 'o Kawelo a ho'i pū akula lākou a ka hale ali'i o Ka'ihikapu-a-Kākuhihewa ma Lualualei.
I kekahi lā, iā Kawelo e noho ana ma ka hale o ke ali'i, kupu maila ka mana'o o Ka'ihikapu e mālama i kekahi 'aha mokomoko a kulakula'i ho'i ma Mā'ili no kāna po'e kānaka ikaika. 'Ākoakoa maila nā kānaka ikaika o O'ahu a puni, a mākaukau lākou, ho'omaka a'ela ka mokomoko mua ma waena o ke kanaka ikaika o Wai'anae a me ko 'Ewa. Hina ihola ko 'Ewa kanaka 'o'ole'a a kū hou maila ke kanaka o Wai'anae i ka mokomoko me ke kanaka o Waialua. 'O ia mokomoko aku nō o nā kānaka ikaika o nā wahi like 'ole o O'ahu a kū mai kekahi kanaka nunui no ka ululehua o Halemano. He kanaka maka'u loa 'ia kēia e ka po'e ikaika o nā wahi a pau a 'a'ohe mea ho'okahi i mana'o mai e 'a'a aku iā ia. Kaena maila kēlā 'o ke koa lau kihikihi nō ia o Halemano, 'a'ohe makani Kona nui e hina ai.
I ia wā, hāwanawana maila 'o Ka'ihikapu iā Kawelo, "Pehea 'oe, e nei kuahiwi o Kaua'i?" Pane akula 'o Kawelo, "E ho'ā'o wale aku nō ho'i ke kuahiwi o Wai'ale'ale i ke kuahiwi o Ka'ala. Mali'a ho'i, he nui kuahiwi wale iho nō, 'a'ohe e pau ke aho o kamahele i ka pi'i 'ana." Kū a'ela nō 'o Kawelo i luna me ka wehe pū a'e i kona 'ahu'ula. 'O ia ka wā i kūkala aku ai ka ilāmuku i ka mokomoko 'ana o kēia ali'i o Kaua'i me ke kanaka ikaika o Halemano. Ho'ōho a'ela nā kānaka a pau. 'Akahi ka ho'ōho, 'alua ka ho'ōho, 'akolu a ho'ola'i ihola ka mālie. 'O ka wā nō ho'i ia e pili ai i ka waiwai.
Eia ka mea 'āpiki. No ka 'ike 'ole 'ia o kēia malihini i ka mokomoko, aia ka waiwai o ka hapanui o nā kānaka ua pili 'ia ma hope o ke ali'i kama'āina. He kāka'ikahi wale nō ka po'e ma hope o Kawelo.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
He pua'a 'imi ali'i
Kauakükalahale / Laiana Wong
Synopsis: This excerpt from the story of Kawelo is a continuation from last week. Kawelo is identified as a chief of high rank.
I lawa nö a 'ike ka po'e kama'äina o Wai'anae e muia ana i laila i ko läkou kanaka ikaika e waiho ana i loko o ke kai, kupu a'ela ka mana'o e lele po'i pü i luna o Kawelo. I ia wä na'e, hö'ea maila ke kahuna a ke ali'i, a Ka'ihikapu, me ka pa'a pü mai o kahi pua'a hiwa i ka lima. Kainö a e kauoha ana ua kahuna nei e hopu 'ia 'o Kawelo a e lawe 'ia aku i mua o ke ali'i, 'a'ole kä! Iä ia nö a hö'ea aku ma kahi kokoke, oli a'ela ia i kahi mele pule no Kawelomahamahai'a, ke kupuna käne o Kawelo, a laila, ho'oku'u ihola 'o ia i kahi pua'a i lalo. 'O ka holo pololei akula nö ia o ua pua'a hiwa nei a hiki i mua o ka wäwae o Kawelo, a moe ihola ho'i ia i lalo me ka 'oni'oni hou 'ole a'e. I ia wä i 'ike ai nä mea a pau he ali'i nui këia i hö'ea mai i ko läkou wahi.
A 'ike ke kahuna i këia hana a ka pua'a, 'o kona kukuli ihola nö ia i mua o Kawelo me ka hä'awi 'ana mai i kahi pua'a i 'alana na Kawelo a me ke kono pü mai nö ho'i "e kipa i ka hale, he 'ai, he i'a, he kapa, a he nohona ko ke ali'i". 'Ae akula ua 'o Kawelo a ho'i pü akula läkou a ka hale ali'i o Ka'ihikapu-a-Käkuhihewa ma Lualualei.
I kekahi lä, iä Kawelo e noho ana ma ka hale o ke ali'i, kupu maila ka mana'o o Ka'ihikapu e mälama i kekahi 'aha mokomoko a kulakula'i ho'i ma Mä'ili no käna po'e känaka ikaika. 'Äkoakoa maila nä känaka ikaika o O'ahu a puni, a mäkaukau läkou, ho'omaka a'ela ka mokomoko mua ma waena o ke kanaka ikaika o Wai'anae a me ko 'Ewa. Hina ihola ko 'Ewa kanaka 'o'ole'a a kü hou maila ke kanaka o Wai'anae i ka mokomoko me ke kanaka o Waialua. 'O ia mokomoko aku nö o nä känaka ikaika o nä wahi like 'ole o O'ahu a kü mai kekahi kanaka nunui no ka ululehua o Halemano. He kanaka maka'u loa 'ia këia e ka po'e ikaika o nä wahi a pau a 'a'ohe mea ho'okahi i mana'o mai e 'a'a aku iä ia. Kaena maila këlä 'o ke koa lau kihikihi nö ia o Halemano, 'a'ohe makani Kona nui e hina ai.
I ia wä, häwanawana maila 'o Ka'ihikapu iä Kawelo, "Pehea 'oe, e nei kuahiwi o Kaua'i?" Pane akula 'o Kawelo, "E ho'ä'o wale aku nö ho'i ke kuahiwi o Wai'ale'ale i ke kuahiwi o Ka'ala. Mali'a ho'i, he nui kuahiwi wale iho nö, 'a'ohe e pau ke aho o kamahele i ka pi'i 'ana." Kü a'ela nö 'o Kawelo i luna me ka wehe pü a'e i kona 'ahu'ula. 'O ia ka wä i kükala aku ai ka ilämuku i ka mokomoko 'ana o këia ali'i o Kaua'i me ke kanaka ikaika o Halemano. Ho'öho a'ela nä känaka a pau. 'Akahi ka ho'öho, 'alua ka ho'öho, 'akolu a ho'ola'i ihola ka mälie. 'O ka wä nö ho'i ia e pili ai i ka waiwai.
Eia ka mea 'äpiki. No ka 'ike 'ole 'ia o këia malihini i ka mokomoko, aia ka waiwai o ka hapanui o nä känaka ua pili 'ia ma hope o ke ali'i kama'äina. He käka'ikahi wale nö ka po'e ma hope o Kawelo.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text:
Haapopouhia e te hoê taata hi‘opoa
Ua haere te hoê taata hi‘opoa a te hau i te hoê vahi i patuhia ’i te hoê Piha a te Basileia i te hoê tuhaa oire o Sydney i Auteralia. Ua parau oia: “
I te pae o te panoonoo ore, hoê teie o te mau vahi paturaa maitai roa ’‘e ta ’u i ite mea maoro i teie nei.”
Ua papai te taata hi‘opoa: “
Mea nahonaho maitai tera vahi. . . . Mea mâ e te vai ra te vahi au mau no te tomo e no te haere i rapae. Ua tarouhia te mau niuniu uira i nia i te mau mea eita oe e haruhia te uira e ua ineine te mau mohina tupohe auahi. . . . E piriaro rima roa to te taata atoa, e piripou avae roa e e titia mata parururaa atoa. . . . Mea mǎrû mau ratou.”
Ua parau Victor Otter, te taata haapao i te vahi paturaa: “
Mea faufaa roa no te mau Ite no Iehova te parau o te parururaa.
Ma te haapao i te reira, te faatura nei matou i to te Atua mana‘o i te ora e e ohipa ’tu â matou ma te au e te oaoa. I muri a‘e i te hoê mahana ohipa rohirohi, e pinepine au i te ho‘i i te fare ma te mata ataata.”
Ua faaoti te paturaa o te Piha a te Basileia 127 parahiraa i Eperera 2012.


text:
Te kiritaki rongonui ki te imi i te moni mariko. Ka whakamahia e te pūmanawa he whatunga motuhake mō te whakawhiti moni haumaru, me te whakamunatanga raraunga.
Ko te pūmanawa mo te whai wāhi watea ki te pae e whakamahia ana auau. Te pūmanawa whakarato i tētahi wāhi tere ki pae tino na roto i te titi i te hononga i runga i te paetaumahi.
Ko te pūmanawa ki te huinga o ngā āhuatanga arā atu anō ki te mahi ki te matawai. Ko te pūmanawa e whakamahia ana te ngā whiriwhiringa, me taputapu ki te whakatutuki i hua nui.
Tool mo te whakaweto aunoa. Te pūmanawa ka taea ki te whakawhiti i te rorohiko ki aratau rerekē, me te tutakina iho i runga i te hōtaka.
Te pūmanawa multifunction ki te tautoko o te hangarau hou, kua hangaia nei mo te tirotiro ataata i runga i te tetahi ahanoa rohe ranei.
Te taputapu ki te whakahaere i te pūmanawa i roto i te taiao mariko taratahi. Te pūmanawa ārai i te ora o ngā raraunga i runga i te mahi o te tono rere i roto i tetahi rokiroki mōhiohio.
He taputapu whai hua ki te whakahaere i nga moni. Taea te pūmanawa ki a koe te pupuri ara o haamau'araa hua ranei, me te whakaata i te tūnga pūtea i roto i te puka o te kauwhata.
Te pūmanawa ki te aroturuki i te mahi o ngā kaimahi i te rorohiko i roto i te wā e mahi ana. Whakaatu te pūmanawa i te tatauranga mahi me te hua o te tokotoko.
Ko te pūmanawa mo te whai wāhi ki te pātengi raraunga o homeowners rōpū. Te pūmanawa ka taea ki te rapu i te mōhiohio e tika ana, te whakahaere pauna te pūkete, me te tiro i te hītori utu o ngā pūrongo.
Ko te pūmanawa ki te waihanga me te whakahaere i te rakau utuafare. E tautoko ana te pūmanawa i te waihanga o ngā tūtohi hapu o ngā momo rerekē, me te rapu i te mōhiohio i runga i tupuna i roto i te pātengi raraunga tūmatanui.
Fonctionnel outil L'ringihia augmenter le nombre des visiteurs du tukutuku pae. Le logiciel est Menä comme l'tono ratonga de hokohoko ou ringihia commercer les riana sur l'ipurangi.
Tirohia te pūmanawa atu
Pūnaha Operation:
- Windows
- Android
Ngā Kāwai:
- Antiviruses
- Arotautanga Pūnaha
- Atekōkiri
- Awa
- Development
- Downloaders
- E-mēra
- Education
- Games
- Hopu Mata
- Hōrite
- Ipurangi
- Kaipānui pukapuka-E
- Kotēkē
- Kōpae
- Kōpeketanga kōnae
- Kōrero Voice
- Kōrerorero
- Maps
- Ngā kōnae
- Office
- Papamahi
- Pūtahuri Ororongo
- Pūtahuri Video
- Pūtirotiro Tukutuku
- Roma video
- Te whakamātau
- Toronga
- Tākaro Media
- Uru mamao
- Waea
- Webcams
- Whakaahua
- Whakairoiro me te hoahoa
- Whakamuna
- Whatunga
- Youtube
- ngā
- Ētita Ororongo
- Ētita kuputuhi
- Etahi
Pūmanawa Runga:
Tirohia te pūmanawa atu


text:
Ua here oia i te taata
“E tei te mau tamarii a te taata ra to ’u oaoaraa.”—MAS. 8:31.
1, 2. Mea nafea Iesu i te faaiteraa i to ’na here hohonu no te huitaata?
O TE Tamaiti fanau tahi a te Atua te hi‘oraa maitai roa ’‘e o te paari faito ore o Iehova e te ‘rave ohipa aravihi’ na to ’na Metua. A feruri na i to Iesu oaoa i te tautururaa i to ’na Metua ia “haamau i te mau ra‘i” e ia “haamau i te mau fenua.” No te mau mea atoa râ ta to ’na Metua i poiete, ‘tei te mau tamarii a te taata ra to Iesu oaoaraa.’ (Mas. 8:22-31) Mea papu, ua here oia i te mau taata mai te omuaraa mai iho â.
2 I muri a‘e, ua faaite Iesu i to ’na haapao maitai e here no to ’na Metua e i to ’na here hohonu no te taata atoa. No reira i faarue ai oia i te ra‘i e i pou mai ai oia ma te aau tae i te fenua nei ei taata. No to Iesu here i na reira ’i oia ma te “horoa i to ’na ora ei hoo no te taata e rave rahi.” (Mat. 20:28; Phil. 2:5-8) I te fenua nei, ua horoa te Atua ia Iesu i te mana no te faatupu i te mau semeio. Te haapapu ra teie mau semeio i to Iesu here rahi no te taata e te faaite ra te mau mea faahiahia i ta ’na e fatata ra i te rave no te huitaata.
3. Eaha ta tatou e hi‘opoa mai i roto i teie tumu parau?
3 I te fenua nei, ua poro Iesu “i te parau maitai o te basileia o te Atua.” (Luka 4:43) Ua ite oia e e faahanahana teie Basileia i te i‘oa o to ’na Metua e e faatitiaifaro te reira i te mau fifi o te huitaata e a muri noa ’tu. I to Iesu pororaa, ua faatupu oia e rave rahi semeio. Ua haapapu teie mau semeio i to ’na haapeapea rahi no te taata atoa. No te aha mea faufaa ’i no tatou? No te mea ua horoa mai oia te itoito e te tiaturiraa no a muri a‘e. E hi‘opoa mai ïa tatou e maha o te mau semeio a Iesu.
‘TEI IA ’NA TE MANA NO TE FAAORA’
4. Eaha tei tupu a ite ai Iesu i te hoê taata e ma‘i lepera to ’na?
4 I te roaraa o ta ’na taviniraa, ua haere Iesu i te oire no Galilea. I roto hoê o na oire i reira, ua farerei oia i te hoê taata e ma‘i ino mau to ’na, oia hoi te lepera. (Mar. 1:39, 40) No te ma‘i rahi o teie taata, ua faataa Luka, e taote atoa, e ‘ua ati oia i te lepera.’ (Luka 5:12) Te parau ra te Bibilia e i to teie taata iteraa ia Iesu, ua ‘tipapa ihora oia i raro, faateni mai ia ’na ra, na ô maira, E te Fatu, ia hinaaro oe ra, e mâ vau ia oe.’ Ua ite teie taata e e mana to Iesu no te faaora i to ’na ma‘i, ua tamata râ oia i te ite e te hinaaro mau ra anei Iesu e faaora ia ’na. No te aha? No te mea, i vahavaha na te mau Pharisea i te taata e ma‘i lepera to ratou. Tera anei râ to Iesu mana‘o? Eaha to ’na huru i nia i teie taata o te roohia paha i te hoê ma‘i o te faaino roa ra i to ’na tino? Mai te peu e o oe tera, eaha ta oe e rave?
5. No te aha Iesu i hinaaro ai e faaora i te lepera?
5 E au ra e, aita teie taata ma‘i i tuô “ua viivii, ua viivii,” mai ta te ture a Mose i titau. (Lev. 13:43-46) Aita râ Iesu i riri atu. Ua haapeapea hoi oia i teie taata e ua hinaaro oia e tauturu ia ’na. Aita i papu maitai ia tatou eaha to Iesu mana‘o, ua ite râ tatou eaha to ’na huru. No to ’na mauiui rahi no teie taata i faatupu ai oia i te hoê semeio. Ua tapea oia i teie taata, ta te feia ê atu i ore i rave. Ma te tiaturi e te aumihi, ua parau Iesu: “Ua tia ia ’u, ia mâ oe. Pee ê atura to ’na lepera i reira ra.” (Luka 5:13) Mea papu, ua horoa Iehova ia Iesu i te mana no te faatupu i teie semeio rahi e ua faaite oia i to ’na here rahi i te taata.—Luka 5:17.
6. Eaha te mea faahiahia i te mau semeio ta Iesu i faatupu, e eaha ta te reira e faaite mai ra?
6 Maoti te puai o te Atua, ua nehenehe ia Iesu e faatupu e rave rahi semeio faahiahia mau. Aita Iesu i faaora noa i te mau lepera, ua faaora atoa râ oia e rave rahi atu huru ma‘i. Te parau mai ra te Bibilia e ua maere te taata i to ratou “iteraa . . . i te vava i te parauraa, e te paruparu i te oraraa, e te pirioi i te haereraa, e te matapo i te hi‘oraa.” (Mat. 15:31) Ia faaora Iesu i te hoê taata, eita oia e titau i te hoê taata ea maitai ia horoa i te tahi tuhaa o to ’na mau mero o te tino. E mana iho â to Iesu no te faaora i te tahi tuhaa o te tino tei ma‘ihia. E ua faaora Iesu i te taata i taua taime ra, oia atoa te feia na te atea ia ’na. (Ioa. 4:46-54) Eaha ta teie mau hi‘oraa maere mau e faaite ra? E mana to Iesu Mesia, to tatou Arii, e te hinaaro ra oia e faaore i te mau ma‘i atoa e a muri noa ’tu. Ia haapii tatou i ta Iesu huru raveraa i nia i te taata, e hopoi mai te reira i te tiaturiraa e e “faaherehere oia i tei paruparu ra e tei veve” i roto i te ao apî. (Sal. 72:13) E faaora Iesu i te taata ma‘i atoa, no te mea te hinaaro mau ra o ’na e na reira.
“A TIA, A RAVE I TO ROI A HAERE”
7, 8. A faataa na eaha tei tupu a farerei ai Iesu i te hoê taata ma‘i i Beteseda.
7 Tau ava‘e noa i muri a‘e i te faaora-raa-hia te lepera, ua ratere Iesu mai Galilea ’tu e tae atu i Iudea, i reira oia i te tamauraa i te poro i te parau apî oaoa o te evanelia no nia i te Basileia o te Atua. E mirioni taata paha tei faaroo i ta Iesu poroi e ua putapû i to ’na here ia ratou. Ua hinaaro iho â Iesu e tamahanahana i te feia veve e te feia e hepohepo ra ma te horoa i teie tiaturiraa i te taata.—Isa. 61:1, 2; Luka 4:18-21.
8 I te ava‘e Nisana, ua ratere Iesu i Ierusalema no te faatupu i te oroa Pasa. Ua î te oire i te taata o tei tae mai no te oroa taa ê. I te pae apatoerau o te hiero, te vai ra te hoê pape hopu, o Beteseda ïa te i‘oa. I reira, ua farerei Iesu i te hoê taata aita ta ’na e nehenehe e haere faahou.
9, 10. (a) No te aha te taata e haere ai i te pape hopu i Beteseda? (b) Eaha ta Iesu i rave i te pape hopu, e eaha ta te reira e haapii mai? (A hi‘o i te hoho‘a matamua.)
9 E nahoa taata ma‘i tei haere atu i Beteseda. No te aha? Ua mana‘o ratou e e faaora-semeio-hia te hoê taata ma‘i ia haere oia i roto i te pape hopu ia arepu ana‘e te pape. A feruri na i te huehue i te taata e rave rahi o te hepohepo ra e haapeapea ra e o tei hinaaro ra ia faaorahia ratou. E taata tia roa Iesu e mea papu aita i titauhia ia ’na te hoê raau rapaauraa. No te aha oia i haere ai i reira? No to ’na here i te taata. I reira to ’na farereiraa i te hoê taata mea maoro a‘e to ’na ma‘i i to Iesu oraraa i te fenua nei.—A taio i te Ioane 5:5-9.
Ua imi oia i te feia i hinaaro mau i te tauturu
10 Ua ani Iesu i teie taata e e hinaaro anei o ’na e haere faahou. A feruri na i to ’na oto a parau ai oia ia Iesu e ua hinaaro oia e ora e aita râ ta ’na e nehenehe, no te mea aita e taata no te tuu ia ’na i roto i te pape hopu. Ua parau atura Iesu i teie taata e e rave oia i tei ore e mana‘ohia. Rave atura teie taata i to ’na roi e haamata ihora i te haere! Te haapapu ra teie semeio faahiahia mau i ta Iesu e rave i roto i te ao apî. Oia atoa i to Iesu here hohonu i te taata. Ua imi oia i te feia i hinaaro mau i te tauturu. Te faaitoito mai ra te hi‘oraa o Iesu ia tamau i te imi i te feia i roto i ta tatou tuhaa fenua o te hepohepo ra no te mau ohipa riaria e tupu ra i roto i teie nei ao.
‘O VAI TEI TAPEA MAI I TAU AHU NEI?’
11. E nafea te Mareko 5:25-34 e faaite ai e ua here Iesu i te taata ma‘i?
11 A taio i te Mareko 5:25-34. A 12 matahiti a‘enei to te hoê vahine faaoromairaa i te hoê ma‘i haama mau. Ua ohipa to ’na ma‘i i roto i te mau tuhaa atoa o to ’na oraraa, oia atoa i ta ’na haamoriraa. Ua haere oia e farerei e rave rahi taote e ua pau roa ta ’na moni no te rapaau ia ’na. Tera râ hoi, ua faarahi roa to ’na ma‘i. I te hoê mahana, ua rave teie vahine i te tahi ravea no te maitai mai, ua haere oia na ropu i te nahoa taata e ua tapea i te ahu o Iesu. (Lev. 15:19, 25) I to Iesu taaraa e e mana no roto mai ia ’na tei haere atu i rapae, ani atura oia o vai tei tapea ia ’na. “Ma te mǎta‘u e te rurutaina,” tipapa ihora teie vahine “i raro i mua ia ’na, ua fa‘i hua maira i te parau mau.” Ua ite Iesu e ua faaora Iehova i teie vahine e ua parau atu oia ma te mǎrû: “E tau tamahine, i ora oe i to faaroo; a haere ma te hau, e ma te ora i to ma‘i.”
12. (a) Mai ta tatou i haapii mai nei, ua nafea Iesu i nia i te taata? (b) Eaha te hi‘oraa ta Iesu i vaiiho mai?
12 E tamahanahana mau â te reira i to tatou aau i te iteraa e nafea Iesu e faaite ai i te here i te taata, i te feia ma‘i iho â râ. Mea taa ê roa te reira i ta Satani, te hinaaro ra oia ia tiaturi tatou e mea faufaa ore tatou e aita e taata e here mai ra ia tatou. Ua haapapu râ te mau semeio a Iesu e te haapao maite ra oia ia tatou e i to tatou mau fifi. Auê ïa tatou i te mauruuru no te hoê Arii e Tahu‘a rahi î i te here mai ia ’na! (Heb. 4:15) Aita ana‘e to tatou e ma‘i, mea fifi paha no tatou ia taa i te mau huru aau o te tahi taata mea maoro to ’na ma‘iraahia. A haamana‘o râ ia Iesu. Ua faaite oia i te aumihi i te taata tei ma‘ihia, noa ’tu e aita oia i ma‘ihia a‘enei. Ia tutava maite i te pee i to ’na hi‘oraa î i te here e tia ’i.—Pet. 1, 3:8.
“UA OTO IHORA IESU”
13. Eaha ta te tia-faahou-raa o Lazaro e faaite mai ra no nia ia Iesu?
13 Ua putapû roa Iesu i te iteraa i te oto o vetahi. Ei hi‘oraa, i te poheraa to ’na hoa ra o Lazaro, ‘uuru ihora Iesu e horuhoru atura tana varua’ i te iteraa i te utuafare o Lazaro e te mau hoa e oto ra. (A taio i te Ioane 11:33-36.) Noa ’tu e ua ite oia e e nehenehe ta ’na e faatia faahou mai ia Lazaro, ua ta‘i Iesu. Aita oia i mǎta‘u ia faaite i to ’na mau huru aau ia vetahi ê. No to ’na here rahi ia Lazaro e i to ’na utuafare i faaohipa ’i oia i te puai no ô mai i te Atua ra no te faaho‘i mai ia Lazaro i te ora.—Ioa. 11:43, 44.
14, 15. (a) Eaha te haapapuraa e te hinaaro ra Iehova e faaore i te mauiui o te huitaata? (b) Eaha ta tatou e haapii mai i te ta‘o ra “apoo”?
14 Te faataa ra te Bibilia ia Iesu mai to ’na ra Metua o Iehova. (Heb. 1:3) Te haapapu mai ra ïa te mau semeio a Iesu e te hinaaro atoa ra o Iehova e faaore i te ma‘i, te oto e te pohe. Fatata Iehova e o Iesu i te faaho‘i mai e rave rahi atu â taata i te ora. Ua parau Iesu e e “fatata mai nei hoi te hora e faaroo ai te feia atoa i roto i te apoo” i te faatia-faahou-hia mai.—Ioa. 5:28, 29.
15 Ua faaohipa Iesu i te ta‘o ra “apoo” no te faaite e ua taaihia te reira i ta te Atua e haamana‘o. E nehenehe ta te Atua mana hope, te Atua poiete i te ao nui atoa, e haamana‘o i te mau tuhaa rii atoa o te feia ta tatou i here tei pohe, oia atoa to ratou huru. (Isa. 40:26) Aita Iehova e nehenehe noa e haamana‘o ia ratou, te hinaaro atoa râ oia e haamana‘o ia ratou. E hi‘oraa faahiahia mau te mau tia-faahou-raa i faahitihia i roto i te Bibilia no nia i te ohipa e tupu i roto i te ao apî.
TA TATOU E HAAPII MAI I TE MAU SEMEIO A IESU
16. Eaha ta te mau tavini a te Atua e rave rahi e fana‘o?
16 Ia vai taiva ore tatou, e nehenehe tatou e ite hoê o na mau semeio rahi roa ’‘e, o te oraraa ’tu ïa i te ati rahi! I muri iti noa ’‘e ia Aramagedo, e ite tatou e rave rahi atu â mau semeio. I tera taime, e fana‘o te taata taitahi i te ea maitai roa. (Isa. 33:24; 35:5, 6; Apo. 21:4) A feruri na i te iteraa i te taata e faarue i to ratou titia mata, ta ratou turutootoo, to ratou parahiraa turairai e ta ratou tao‘a no te tauturu i te tari‘a turi. Ua ite Iehova e mea titauhia i te feia o te ora ’tu ia Aramagedo i te itoito e te ea maitai, no te mea mea rahi ta ratou ohipa. O ratou te feia e faariro i to tatou fenua nehenehe mau ei paradaiso.—Sal. 115:16.
17, 18. (a) No te aha Iesu i faatupu ai i te mau semeio? (b) No te aha mea faufaa ’i ia rave oe i tei titauhia no te fana‘o i te ao apî?
17 Ua faaitoitohia te “feia rahi roa” i teie mahana ia taio mea nafea Iesu i te faaoraraa i te ma‘i. (Apo. 7:9) E haapuai mai teie mau semeio i to tatou tiaturiraa faahiahia mau a ora roa ’tu ai i a muri a‘e. Te faaite atoa ra te reira i te here rahi o te Tamaiti fanau tahi a te Atua no te huitaata. (Ioa. 10:11; 15:12, 13) Te faaite ra te aumihi rahi o Iesu i to Iehova here hohonu no ta ’na mau tavini taitahi.—Ioa. 5:19.
18 I teie mahana, ua î roa teie nei ao i te oto, te mauiui e te pohe. (Roma 8:22) No reira, mea titauhia te ao apî a te Atua. I reira ïa te taata atoa e fana‘o ai i te hoê ea maitai ta te Atua i fafau. Te horoa mai ra te Malaki 4:2 i te hoê tiaturiraa, oia hoi e ‘tupaipai to tatou avae i te repo mai te kafa faaamu o te fare ra,’ e oaoa roa tatou no te mea e faaorahia tatou e e tiamâ mai i te huru tia ore. Ia turai to tatou mauruuru ia Iehova e to tatou faaroo i ta ’na mau parau fafau ia rave i tei titauhia ia tatou no te fana‘o i te ao apî. Auê ïa faaitoitoraa i te iteraa e ua riro te mau semeio ta Iesu i faatupu ei tamǎrûraa tamau o ta te huitaata e fatata i te fana‘o i te roaraa o ta ’na faatereraa!


text:
27 Sepatemaba 1884 - Ka Nupepa Kuokoa
HE MOOLELO KAAO NO
KEAOMELEMELE.
- KA PUA NANI IUIU O -
Kealohilani, Kahiapaiole Nuumealani a me Kuaihelani;
ka mea nana i uneune ia Konahuanui a kaawale o Waolani
ka aina o ka poe eepa a pau i noho ai.
Hoopukaia e ka Haku Moolelo kaulana Mose Manu, no ke Kuokoa.
HELU 1.
E ka mea e heluhelu ana i keia moolelo, ma keia wahi e waiho iki kakou i ka olelo ana no ka hanai a Kane me Kanaloa, ka mea a ke anuenue e malama la me ka ihi kapu, a e hoomaka kakou i ke kamailio ana no ka hanau ana mai o kona muli pokii kaikuahine, ka mea nana i noho ka nahele iuiu anoano mehameha kanaka ole mawaena o Puna a me Hilo, kahi e kokoke ana mauka o Olaa.
Ia Hina a me Ku i noho ai a hala kekahi mau mahina, aia hoi, ua ikeia ua hapai hou o Hina, a no keia mea ua kuka laua no ke ano o keia hapai hou ana, a ua maopopo ia laua ke ano o ke keiki e hapai nei he kaikamahine, aia nae iloko o kela manawa, ua puka ae la ka Hina olelo imua o Ku.
Ina no paha auanei e hanau hou ae keia keiki au e hapai nei, e lilo aku no paha auanei ia hai ka hanai, ae aku la o Ku i keia olelo a kana wahine. Ae e lilo hou io aku ana no ia hai ka hanai. Aia ma ia hope mai, i ke kokoke ana mai o ka manawa e hanau ai o Hina, ua ike hou ia na ouli o ka lani a me ka lewanuu, a ke hoiloli nei ka honua a hala kekahi mau la o ka hoike ana o keia mau hoailona, ma ka lani a me ka honua, aia hoi, ua hiki loa mai la keia mau ano ma ka Pae Aina o Hawaii nei.
Ia manawa i ike ia ai o keia mau mea, aia hoi, ua ike hou no o Kane a me Kanaloa ma ko laua ano akua, a mana hoi, e hanau hou ana o Hina i ke keiki hou, no laila, ua hoouna hou aku o Kane ma ia Lanihuli a me Waipuhia, he mau kaikamahine na laua i noho i ka welelau pali o Waolani a me Nuuanu ae nei, aia i ko laua lohe ana e hoouna ia ana laua mamuli o ka makemake o Kane ma, nolaila, ua ninau pono aku la o Lanihuli a me Waipuhia i ko laua wahi e hele ai, a no keia mea ua hai pono mai la o Kane ma ia laua e hoouna ia ana laua i ka aina o Kuaihelani, he mau aina mamao keia mai ka Pae aina aku o Hawaii nei; i ko laua lohe pono ana i ka mea a laua e hele ai; hai mai la o Kane, e kii olua i ke keiki a Hina, ua aneane la e hanau i keia mau la, a ina olua e hiki ana i laila, a i ninau ia mai olua i ka olua huakai i hiki aku ai, alaila, e hai aku olua, he huakai kii keiki, a ina i ninau hou io mai olua i ka mea nana i hoouna aku, alaila, e hai aku olua ma ko maua inoa, a ina i kuhikuhi ma o ka Mooinanea la alaila, ua keiki olua.
I ka pau ana o keia mau olelo, ua makaukau laua nei no ka hele ana i ka aina i malihini ia laua, a ia laua no hoi e noonoo ana no kahi e hiki ai, aka, lohe aku la nae laua nei i ka leo o Kane i ka pane ana mai, E puka mai olua iwaho nei, a e nana i ko olua alanui e hiki ai i Kuaihelani. I ka lohe ana o laua nei i keia leo, a i puka io aku ka hana iwaho, aia hoi, ike aku la laua nei i keia manu nui e noho mai ana, o ke ano o keia manu he Iwa no ia, a i loa no ia laua nei a kau iho, ua hoomaka koke ae la ua Iwa nei e hoeu a mio pono aku la kona poo iloko o ka lewanuu no ka manawa pokole loa, a ia laua nei e nana ana i na ea oluolu maikai o ka lewa, a huli iho nana ilalo nei o ka honua, aia hoi, ua ike koiuiu ia keia mau paemoku malalo pono o laua. Aia nae ia laua e nana ana i na paia lewa o ka lewanuu, kahi e hiki ole ai ia laua ke- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -no ke kani pinepine a ko laua baluna nana e lawe nei i ka hapalua like o ka lewa, aka, ia laua nae i haliu hou iho ai malalo a ike iho la laua i ka anapanapa o ke one alohilohi o Kuaihelani, e hoopuni ana hoi i kona mau kapakai, ma keia mea ua kupu ae la ka manao iloko o laua, o ka aina no paha keia a laua e laweia nei, a ia laua no e nalu ana no keia mea, ua hookaa koke ae la ua manu nei e iho pololei me ka hikiwawe loa a ku ana lakou nei ma ka puka o ka hale o Hina ma, a ia lakou nei i hiki aku ai, oiai o ke kuakoko hope loa ia, emoole, hemo ana ke keiki iwaho.
Ia Ku a me Hina e lawelawe ana i ke keiki, ike iho la laua he kaikamahine maikai o ka helehelena, a ia laua no e nanea ana i kela wa, huli mai la laua a ike mai la i keia mau kaikamahine e noho aku ana mawaho o ka puka o ko laua hale, haawi mai la laua i ke aloha me ka ninau mai ia laua nei; alaila ua hoike pau aku laua nei i ke ano o ka laua huakai i hiki aku ai e like me na mea i hoike mua ia ae nei. A ia laua e kamailio ana me Ku ma, aia iloko no o kela mana i pa-e aku ai kekahi leo maluna pono iho o kaupaku o ka hale, - - - - Hina ma e hoomaopopo ana i ke ano o ka leo i pane iho ai, ua lohe laua aole he leo e ae, o ka leo no ia o ka Mooinanea ka mea nona ka mana nui ma na kukulu o Kahiki.
Ia Ku ma i lohe ae ai i ka leo, ninau pono ae la laua i ka Mooinanea, a hai iho la kela, Ano, e haawi koke olua i ke kaikamahine ma ka lima o laua nei aole hoi olua e kali ia mea. A no keia olelo, ua haawi koke ia mai la ua kaikamahine nei ma ka lima o na malihini a makepono hoi ka laua nei huakai o ka hoounaia ana.
A ia Lanihuli ma i makaukau ai no ka huli hoi mai ma ko laua alanui lewa ua waiho mai la ka Mooinanea he olelo kauoha ia laua e lawe loa i ke kaikamahine na Waka e hanai ma ka mokupuni o Hawaii, mawaena o na Ohialoloa, a e kapaia aku kona inoa o Paliuli, he wahi e ike ole ia e ka maka o ka lehulehu, a e hai pu mai no hoi i keia olelo imua o Kane a me Kanaloa, a ina e nui ana o Paliuli, alaila, o kona hana mua i oleloia ae nei mamua, ka mea e hanai ia la e ke Anuenue ma Waolani, oia no kana kane, pela ka mea i hoike mua ia ma na helu mua o keia moolelo.
I ka pau ana o keia mau olelo a ka Mooinanea, ua kau ae la laua nei maluna o ka Iwa a lele mai la no ke alanui lewa, a ua hiki hoi ia oe e ka mea heluhelu ke puana ana i keia mau lalani mele:
O ke kau a ka manu o Kaula,
Hai i ka ino o ka makani,
Kikaha ka Iwa iluna lilo,
Hoolai malie i ka lewa.
Ia laua nei i hiki mai ai imua o Kane ma mauka o Waolani, ua ike ia mai la ke kaikamahine e paa aku ana ma ko laua nei lima, a hai aku la laua nei i na olelo kauoha a pau a ka Mooinanea mai ka mua a ka hope, a ma keia mua, ua ae no o Kane ma me ke kanalua ole, a nolaila, ua hoouna loa ia o Lanihuli a me Waipuhia e hoihoi loa ia ke kaikamahine ia Waka ma Hawaii, a ua ae na elele i keia mea me ka hooko pono ia o ka leo, a liuliu iki, ua makaukau no ka lele aku no ka aina nui ma ka hiki a ka lao o keia Paeaina.
Ia laua nei i lele aku ai a hiki mauka o na laau ohia loloa mawaena o Hilo a me PUna oiai o Waka e noho mau ana maloko o kona nahele, a he kamaaina oia ma ia uka iuiu, a he lilo nui kona manawa ma ka malama ana i na manu o na ano a pau maluna o na laau, a ua hiki loa iaia ke olelo ae imua o na manu, a he mea hoolohe loa iaia, elike me kona makemake, aka, aia nae, i ka wa i hiki aku ai ke kaikamahine o Kuaihelani, a lilo ia Waka ka hanai ana i kela wa, aia hoi ua kauoha koke ae la ua Waka nei i na manu e hana koke a kukulu ia i hale no kana hanai, a ike o Waka ua paa koke ka hale i kela wa, ua wae pono oia i kekahi mau manu i mea lawelawe no kana hanai, a ma ia hope iho, ua kauoha koke o Waka i ka manu Iwa e lele hou i Nuumealani, oia ka aina malunae o ka lewa o Kuaihelani, kahi o ka Mooinanea e noho ana.
Aia maluna o ka aina i oleloia, ua ike mua aku nae o Waka ma kona ano - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - hoi ka inoa o keia mau laau i kamaaina i ka olelo mau ia e keia lahui, (akahi) o Makalei ka laau ona ia e ka ia, (alua) o Kalalaikawai, oia ka laau iaia ka moa o na mea ai a pau. A no ia laau hoi ka olelo ia ana, o Kalalaikawai la kuua mai. O keia mau laau na mea a Waka i manao nui ai ia ka Mooinanea e hoouna mai iaia ma Hawaii, a i ano like paha ke ano o keia mau laau me kahi olelo o kekahi mau kaao, ka anai ae no i ke komo daimana ku ana elua kanaka. He mea oiaio, i ka hiki io ana aku o keia manu ma kahi i hoounaia ai, ua ike mai la nae o ka Mooinanea i kana huakai i hiki aku ai, nolaila, ua haawi io mai la o ka Mooinanea i ua mau laau nei elua ma o ka manu la a huli hoi mai la keia no Hawaii, a iaia nei i hiki hou aku ai imua o Waka me ka haawi aku i kana mea i hoounaiai, aia hoi, ua piha o Waka i ka olioli nui me ka malama i ua mau laau nei, a ma ia hope iho, ua huli hou mai la ua manu nei me kona mau hoa hele no Waolani. Ia lakou i hiki ai a hai i na mea a pau loa no ka lakou huakai i hele ai i Hawaii imua o Kane ma, mai ka mua a ka hope, ua lilo ia he mea maikai i ko laua manao ana. A pau na olelo ana, akahi no a - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - o na welelau pali e hooluolu i ko laua luhi. Ma keia wahi e na poe heluhelu, e hoi hou kakou a olelo hou no Waka me kana hanai a pela hoi me ka ke anuenue hanai, i mea e ike ai oukou i na mea e pili ana i ke ano o ko laua mau la oi kelakela.
Ia Waka e hanai ana ia Paliuli, ua ike ia e kona kahu hanai ua pii mau mai i ka po a me ke ao kona ui a me kona nani i like me he po mahine konane la o Mahealani, aia ma ia ano, aole i makemake iki o Waka e hoikeike wale iaia imua o kanaka. O na laau elua o Makalei, na ia laau i hoolaka na i-a a pau o ka moana mauka o kela wahi a Waka e noho nei, a ua kukuluia keia laau mawaenakonu o kekahi kiowai, aia ma na lala a me na lau a me na wahi a pau o Makalei, ua pii mau ka i-a i luna o keia laau i na wa a pau, a e haluku mau ana i ka po a me ke ao, a he hiki ke lohe ia ka haluku o na i-a e ko Waolani poe. A o ka lua hoi o ka laau i oleloia, ka laau hoi iaia ka ai a me ka moa na ia laau i hanai ia Paliuli. Aia ma keia inoa i kapaia ai kela wahi kaulana o Paliuli, eia ke ano o keia inoa. He aina huna.
E like me Mana ma Kauai a me ke Kula o Kamaomao ma Maui, kahi a ka Ona miliona e huai nei i ka lepo Dala nui o keia au holomua.
I ka ike ana o Waka i ka nani oi kelakela o kana hanai, ua manao nui oia i kane na kana hanai, a no ia mea ua kuka pu oia me Paliuli a holo ko laua manao no ia mea, nolaila; ua hele koke mai la o Waka a hiki maluna o Waolani, a halawai pu me Kane ma, a me ke Anuenue Pipio iluna, a iaia i hiki mai ai, ua hoike aku la oia he huakai imi kane kana, a no ia mea, ua hoikeike ia mai la imua ona o Kahanaiakekua, a i ko Waka ike ana i na helehelena o ka mea i hoike ia mai i mua ona, ua ae koke kona manao oia ke kane a kana hanai, nolaila; ua hoi oia a hai aku la imua o Paliuli, a ua ae no hoi kona manao.
E ake no au e ho-ni,
Nae aala o Keaomelemele;
Ke moani huihui mai nei,
Kahi - Hanuopaineki.
(Aole i pau.)


text:
2 Samuel 16
1 A, he iti nei te haerenga atu o Rawiri i te tihi o te pikitanga, na ko Tipa, tangata a Mepipohete kua tutaki ki a ia, me nga kaihe e rua, whakanoho rawa; ko te pikaunga, he taro e rua rau, he tautau karepe maroke kotahi rau, he hua raumati kotahi rau, he ipu waina.
2 Na ka mea te kingi ki a Tipa, Hei aha enei mau? A ka mea a Tipa, Hei eke mo te whare o te kingi nga kaihe; hei kai ma nga tamariki te taro me nga hua raumati; hei inu ano te waina ma te hunga e ngenge ana i te koraha.
3 Na ka mea te kingi, A kei hea te tama a tou ariki? Ano ra ko Tipa ki te kingi, Kei Hiruharama tera e noho ana; i mea hoki, Ko aianei te whare o Iharaira whakahoki mai ai i te kingitanga o toku papa ki ahau.
4 Katahi te kingi ka mea ki a Tipa, Nana, mau katoa nga mea a Mepipohete. Na ka mea a Tipa, E piko atu nei ahau; kia manakohia ahau e koe, e toku ariki, e te kingi.
5 A, no ka tae a Kingi Rawiri ki Pahurimi, na ka puta mai ki reira he tangata no te hapu o te whare o Haora, ko tona ingoa ko Himei, ko te tama a Kera: ko tona putanga mai e kanga haere ana.
6 Epaina ana hoki e ia ki te kohatu a Rawiri me nga tangata katoa a Kingi Rawiri; na, ko te iwi katoa, ratou ko nga toa katoa kei tona matau, kei tona maui.
7 Ko te kupu hoki tenei a Himei i a ia e kanga ana, Puta atu, puta atu, e te tangata toto, e te tangata o Periara.
8 Kua whakahokia e Ihowa ki a koe nga toto katoa o te whare o Haora; ko koe na hoki te kingi i muri i a ia; a kua hoatu e Ihowa te kingitanga ki te ringa o Apoharama, o tau tama. Na kei tou kino na ano koe, he tangata toto na hoki koe.
9 Katahi ka mea a Apihai tama a Teruia ki te kingi, He aha tenei kuri mate i kanga ai ki toku ariki, ki te kingi? tena, kia whiti atu ahau ki te pouto i tona upoko.
10 Na ka mea te kingi, Hei aha maku ta korua, e nga tama a Teruia? He kanganga nana, he meatanga na Ihowa ki a ia, Kanga a Rawiri; ko wai tena hei mea, He aha koe i pena ai?
11 I mea ano a Rawiri ki a Apihai ratou ko ana tangata katoa, Nana, ko taku tama i puta nei i roto i oku whekau te whai nei kia whakamatea ahau; na, tera noa ake aianei he mea ma tenei Pineamini. Waiho atu, tukua ia kia kanga; na Ihowa hoki i mea k i a ia.
12 Tera pea a Ihowa e titiro ki toku mate, e homai i te pai ki ahau hei utu mo tana kanga ki ahau i tenei ra.
13 Na haere ana a Rawiri ratou ko ana tangata i te huarahi; me te haere ano a Himei i te taha o te maunga i tona ritenga mai: haere ana me te kanga, me te epa i te kohatu ki tona ritenga mai, me te akiri ano i te puehu.
14 Na haere ngenge ana te kingi ratou ko tona nuinga, a okioki ana ki reira.
15 Na ka tae mai a Apoharama ratou ko te iwi katoa, nga tangata o Iharaira ki Hiruharama; ko Ahitopere hoki tona hoa.
16 Na, i te taenga o Huhai Araki, o te hoa o Rawiri, ki a Apoharama, na ka mea a Huhai ki a Apoharama, Kia ora te kingi, kia ora te kingi!
17 Na ka mea a Apoharama ki a Huhai, Ko tou aroha tena ki tou hoa? he aha koe te haere tahi ai i tou hoa?
18 Na ka mea a Huhai ki a Apoharama, Kahore, engari ko ta Ihowa, ko ta tenei iwi, ko ta nga tangata katoa o Iharaira e whiriwhiri ai, hei a ia he tikanga moku, a me noho ahau ki a ia.
19 Na, tetahi, kia mahi ahau ki a wai? kaua ianei ahau e mahi ki te aroaro o tana tama? ka rite ki taku mahi ki te aroaro o tou papa taku ki tou aroaro.
20 Na ka mea a Apoharama ki a Ahitopere, Tena koa ou whakaaro me ahau tatou?
21 Na ka mea a Ahitopere ki a Apoharama, Haere ki nga wahine iti a tou papa, i waiho nei e ia hei tiaki i te whare, a ka rongo a Iharaira katoa kua piro whakarihariha koe ki tou papa, na ka kaha nga ringa o tou nuinga katoa.
22 Na whakaturia ana tetahi teneti e ratou mo Apoharama ki runga ki te tuanui; a haere ana a Apoharama ki roto, ki nga wahine iti a tona papa i te tirohanga a Iharaira katoa.
23 Na, ko te whakaaro o Ahitopere i whakaaro ai ia i aua ra, me te mea e uia ana he tikanga ki ta te Atua kupu. Pera tonu nga whakaaro katoa o Ahitopere ki a raua tokorua, ki a Rawiri, ki a Apoharama.


text:
Te Mātānuku (PLD - PFS 2015)
Professional Learning and Development (PLD)
The Ministry of Education provides a list of PLD provisions for 2015
Ngā Kirimana Whakapakari Kaiako mo te tau 2016
Kei te whāia e Te Tāhūhū o Te Mātauranga ētahi rerekētanga ki ngā tukanga whakapakari kaiako. I te tau 2013 whakawhanakehia ai e te kāwanatanga tētahi Kāhui Mātanga Whakapakari Kaiako hei hāpai ake i te whakatinanatanga o ngā tukanga hou mō te whakapakari kaiako. Kei te āta tātaritia e te kāwanatanga te ripoata kua hua mai i ngā wānanga o tēnei kāhui.
I tēnei wā, kei te kawea tonutia ngā tukanga whakapakari kaiako hei hāpai i te rangapū, ūmanga kaiako. Kei te whakarite Te Tāhūhū kia rerekē rānei, kia whakariterite rānei ngā kirimana o te hunga e wahā ana i ngā kaupapa whakapakari kaiako mai i tēnei wā, tae noa ki te kapinga o te tau 2016. Mā Te Tāhūhū e tuku i ngā whakamōhiotanga ki ngā Tumu Kura mā te mātārere o te Tāhūhū: He Pitopito Kōrero.
Ka wātea ngā whakamahuki ki a koutou, kia tau rā anō ngā whakatau.
Programmes For Students (PFS)
The Ministry of Education privdes a list of the programmes for students for 2015


text:
1Natyo Paulo naxairatya exe babera. Natyo atyo Jesus Cristo wakanehare exahe iniraene kakoare. Enore atyo aoka natyo hawakanehare maheta hoka axikatya natyo noxakai Iraiti Waiyexe maheta halitinai hiye. 2Toahiya xowaka exe Iraiti Waiyexe kaxakaisaka iraiti xakaisaseharenae hiyeta. “Exe Iraiti Waiyexe halitinae anere”, nexa Enore hoka Iraiti xakaisaseharenae xairatene babera waiyexe nanekoa. 3Enore irae Haisani Wiyekohase Jesus Cristo tahi, xekohaseti Davi hotyalihare nerekati exaokaka. Haliti waiyekoarehare akereta tyaona Davi ene nawenakala nali. 4Enawenane waiyexe atyo kaotyaka kasehetehenere haiyatere kakoa xowaka hoka hatyo hiyeta Enore Ityani kaxaokaka. 5Ihiyeta atyo Enore iraiti kakoare moka natyo Cristo hatene nahaka maheta. Tyotya haliti hotyaliharenai hiye noxakaini hoka tyakekoha exahe tyaonaha exema maheta. 6Hoka hatyonai konitare atyo xiso Roma nali tyaoniterenai. Xisonai tehitiya atyo Enore aoka Jesus Cristo anerenai xisaona maheta. 7Hiyeta exakere naxairatya xiso Roma yerenai ana, xiso Enore awaiyetiterenai exahe hahotyaliharenai aohenerenai ana. Maika wenati waiyexe, Wexe Enore mehexaikoharene exahe Wiyekohase Jesus Cristo xoaha nalitare tyaona xikakoa. 8Exe hotohare nirae naokowita: Jesus Cristo hiyeta nihalahareta Enore kakoa xihiyeta. Hiyaiya, hakakoarehena xityakekone tahi semahitaha. 9Xasemehena, Enore ana nahakita nihalahalini kakoa, Waiyexe Iraiti noxakaita Ityani tahi akiti. Natyo atyo niraexatya xomana tyotyaki ferakene. Hatyo akiti waiyekehalakita Enore ana. 10Niraexaita xomana. Naxita Enore hoka exaokalitaiya hoka notyoa nowaiyeheta xiso. 11Kasani nowaiyeheta xiso hoka naotyakisa naokowita xiso waiyexe kakoa hoka xikinatere xisaona maheta. 12Exakere atyo nirae naokowita, kasani atyo wityotya, natyo, xiso xoaha atyo haxowakita wakahinaetyakakoa naokita hoka xikinatere xisaona notyakekoni hiyeta, exahe natyo tehitiya hoka nokinatere notyaona xityakekone hiyeta. 13Nohinaeharenae, kasani exeharenae waiyekehalaka xomana naokita. Kahaliki xakore notyoa nowaiyeheta xiso naokowita hoka xoalinihare tyaonita nomani hoka maisa aliyakere notyoare. Kasani nohateni tehitiya kekoare xinekoni naokita, haiyaharenai majudeuneharenae koni nohateni kekoaretere akereta. 14Nikarexe terota atyo nohateni: owiteneta tyaoniterenae, exahe seko tyaoniterenae, exahe koxaka kaxaotyakisakitereharenae, exahe mawaiyoreharenae harenai atyoite naotyakihena. 15Hatyo hiyeta kalikini atyo nomimiye notyaonita Iraiti Waiyexe noxakaini kakoa xiso Roma tyaoniterenae hiye. 16Maisa atyo nohaiharexe Iraiti Waiyexe noxakaini kakoa. Hiyaiya, hatyo atyo Enore niyatere iyeheta maheta tyotya tyakekohenerenenae. Judeunai hotohare ite, hatyaosetaite majudeuneharenai. 17Hiyaiya, Iraiti Waiyexe atyo hotikijita womana hoka Enore atyo haliti waiyexe aokita wiso wityakekone hiyeta, hetatita, imiyane kijiya, Iraiti Waiyexe iraetere akereta: “Xala xamani atyoite Enore haliti waiyexe aoka ityakekone hiyeta hoka tyaota mene atyoite”, nitere akereta. 18Hiyaiya, Enore xeharene atyo enokoata tyoita tyotya iniyalahare nomaseharenae ana. Hatyo iniyalahare háomaneha hiyeta atyo talatitaha Iraiti Waiyexe, kasani haiyanai maisa semahene aokareha hoka. 19Enore atyo iniyalahare mokahitene. Hiyaiya, halitinai ana waiyekehalakita etahi akiti. Enore ta atyo hatyoharenai hotikisa enomanaha. 20Hetati Enore waikohe tyomehenere xowakiyita, enawenane mawaiyakahare, iniyatere matyotenehare, enawaiyore harenai waiyekehalaka enómanenai hiyeta. Halitinai tyotya hatyoharenai waiyaha hoka hatyo hiyetaiya maisa xoare maheta teraharetyoahitaha. 21Enore xakore waiyahitaha hoka maisa aiminisarahene, exahe hoka maisa ihalaharexeha ekakoa. Hatyo hiyeta exahekolaha maisa waiyexe, motya makaliroti exahekolaha tyaonita. 22Waiyore xakore aokowitaha hoka hatyaharexeha atyo. 23Enore makamanehare xema tyaonareha mahetare ene hoka enomakahare xema tyaonahitaha. Haliti xaimenekotyaka, kotehala, kirakahare, owi harenae xaimenekotyaka xema tyaonahitaha. Hatyoharenae atyo haenorexa aokahitaha. 24Nikare atyo hatyo halitinai tyaonita hoka Enore atyo halakisahene hoka haxahekolaha iniyalahare ximita tyaonaha hoka xoalini hare iniyalahare kahaiharetyakere tyomaha hahinaeharenai kakoa maheta. 25Enore niraene aliterexe atyo halakisaha hoka maoseratyati xema tyaonahitaha. Enore tyomehenereharenae xema atyo tyaonahitaha, maisa enomasehare xema tyaonareha. Enore nómanenai hiyeta ene atyo kaihalaharetyakehena ekakoa maheta ene. 26Hatyoharenae tyomahitereharenae hiyeta Enore halakisahene hoka kahaiharetyakere tyomahitaha, exahe ohironae kakoita hoka haohironehatyanae kakoa iniyalahare tyomita. Maisa ene hatyoharenae kaomaka maheta ene xini. 27Exahe enanae tehitiya hoka halakisaha ohironai hoka xane hatya haenanehatya kakoa iniyalahare, kahaiharetyakere tyomahitaha, kalore maiyasekakoahitaha hoka nikare tyaonahitaha. Nikare tyaonahitaha hoka hatyotaha atyo iniyalahare axomokanikisoahitaha hoka iniyalahare kaxomokakahitaha hatyoharenai hiyeta. 28Maiha Enore tahi akiti aliterexe semaha aokowiyeha hoka iniyalahare xahekotyati isa enomanaha hoka tyomaha maheta xoalini hare hamaomanenehareha niyahare maheta. 29Maisa waiye ahekotyareha, maisa waiyexeha. Xiyehaliti maiyasahitaha. Okoareha, aisahitataha, mokotyahitataha, maoseratyahitataha, xekahatiharetaha harenai. 30Iraeharetyahitataha, exahe iniyalahare iraetaha hahinaeharenai tahi. Kirawanahitaha Enore exahe kinatere aokowitaha. Ahinityareha exahe aokowiharetyoareha. Kahare iniyalahare aomatikisaha hoka tyomahitaha. Maisa hanexenai niraene tyakekoreha. 31Ohiroareha, enatyaloha tyaonahitaha, maisa hairaene akereta tyaonareha, maisa kaisereha, exahe maisa haiyanai airakoaneharetyareha. 32Waiyekehalakita atyo Enore xaotyakiraho enomanaha. Hiyaiya, xala xamaniya atyo nikare tyaonita hoka waiye xaisaka atyo, nitere. Hatyoharenae xakore waiyekehalakita enomanaha hoka hekota hatyoharenai tyomahitaha hoka haiyanae hatyo tyomahitere akereta tyomiterenai atyo awaiyetyahitaha.
Copyright
Learn More


text:
Te whai wāhitanga
Kua hoahoatia nei tēnei paetukutuku ki te tautoko i te kāwanatanga ā-rorohiko me ngā aratohu mahi papai o te World Wide Web Consortium Accessibility.
Te tirotiro i te tauira kuputuhi o te paetukutuku
Tēnā pea ka kite wheako ētahi kaiwhakamahi i ngā take pūrata. Ko ēnei ngā āhua e whakawetohia ai ngā kāhua kia māmā ake ai te tirohanga o te pūtirotiro.
- Ki te whakamahi koe i te Internet Explorer – haere ki Ngā Utauta > Kōwhiringa Ipurangi > Āheitanga
- Ki te whakamahi koe i te Firefox – haere ki Tiro > Kāhua whārangi > Kore kāhua
- Ki te whakamahi koe i te Safari – haere ki Whakatika > Manakohanga > Arā atu anō > ka kōwhiri i Tahua i te pae tahua > haere ki Whakawhanake i te pae tahua > ka kōwhiri i Mono Kāhua
- Ki te whakamahi koe i te Opera – haere ki Tiro > Kāhua > Aratau kaiwhakamahi
Te huri i te rahi o ngā kupu
Ka āhei koe te whakarahi, te whakaiti rānei i te rahi o ngā kupu i te mata pēnei:
- I te Internet Explorer 7.0 (Windows) – Kōwhiria te tahua 'Whārangi' , kātahi ko te 'Rahi Kupu', ka kōwhiri ai i te rahi e hiahia ana koe. Ki te whakamahi koe i tētahi wīra kiore, ka taea te whārangi te topa. Kia mahi i tēnei, pēhia tonutia CTRL ka pīrori i te wīra kiore.
- I te Firefox 1.0+, 1.5 & 2.0 (Windows, Mac) – Kōwhiria te tahua 'Tiro', kātahi ko te 'Rahi Kupu', ka kōwhiri ai i te whakarahi, i te whakaiti rānei. Hei ara anō, mō te whakaerahi atu i te rahi kupu pēhia tonutia CTRL (Windows), Apple (Mac) rānei, ka whakamahi i te pātuhi +, mō te whakaiti rānei i te rahi kupu, pēhia CTRL ka whakamahi i te pātuhi –.
- I te Firefox 3.0+ – Kōwhiria te tahua 'Tiro', kātahi ko te 'Tope'. Mō te whakarahi ake i te rahi kupu, kōwhiria 'Tope Mai', mō te whakaiti i te rahi kupu kōwhiria 'Tope Atu'. Hei ara anō, mō te whakarahi atu i te rahi kupu pēhia tonutia CTRL (Windows), Apple (Mac) rānei, ka whakamahi i te pātuhi +, mō te whakaiti rānei i te rahi kupu, pēhia tonutia CTRL ka whakamahi i te pātuhi –.
- I te Opera 7.0+ – Kōwhiria te tahua 'Tiro', kātahi ko te 'Tope', ka kōwhiri ai i te ōrau o te whakarahinga, te whakaitinga rānei e hiahia ana koe. Hei ara anō, pēhia tonutia CTRL ka whakamahi i te pātuhi +, mō te whakaiti rānei i te rahi kupu, pēhia tonutia CTRL ka whakamahi i te pātuhi –.
- I te Safari 1.2+ (Mac) – Kōwhiria te tahua 'Tiro', kātahi ko te 'Whakarahi Kupu', te 'Whakaiti Kupu' rānei. Hei ara anō, kōwhiria Apple me te pātuhi +, Apple me te pātuhi – rānei.
Te whakamahi reCAPTCHA
Kei te whakamahi mātou i te taupānga reCAPTCHA hei ārai i tā ngā pūnaha whakamuhani whakaoti i ā mātou puka whakakī tuihono. Mā reCAPTCHA e whakarite kia whakamāori te kaiwhakamahi i ētahi pūāhua me te pato i ēnei ki roto i tētahi pouaka kuputuhi. Ko tāna, he whakamātau ki te whakarite mā tētahi tangata, kaua mā te rorohiko, te puka e whakaoti. He kōwhiringa rongo hoki tō reCAPTCHA mō te hunga kua waimaero te kite.


text:
Nā tōna aroha ki te waiata, me tōna koingō ki tōna ahurea Māori, i hipa ai i a Oceana Olsen ngā tairo ā-kupe o tōna tinana, i aro kore anō ai ki ngā kupu hahani a te hunga kuare.
I whānau mai tēnei kaiwhakataetae i te hōtaka pūkenga o NZ's Got Talent me te māuiuitanga Pseudoachondroplasia, nā kōna i raru ai te tupu o ōna kōiwi, ahakoa tonu, kāore te mate nei mō te whakararu i a Oce, me tana whai i te ara o angitū.
Tekau tau noa iho te pakeke, ā, e kitea ana ōna uauatanga ā-tinana nei, heoi tē whakarerea ai e tēnei manawatītī tōna ara ki angitū.
Kua whai urunga a Oceana ki te whiringa whāiti o te whakataetae pouaka whakaata o NZ's Got Talent, mōna i tūwhitia te hopo.
Ko te tino o ngā hua kua puta mai i te whai wāhitanga o Oceana ki te hōtaka nei, ko te whakaawe i ngā tamariki kua pākia e tētahi hauātanga tinana pēnei i a ia.
He whāinga motuhake anō tā Oceana i tēnei tau, ko te whakaū i a ia anō ki tōna ao Māori.
Nō reira kia eke a Oceana ki te angitū, kia kaha ki te pōti mō 'Oce'.


text:
Tuesday, September 30, 2008
Na- Hoku
I ke-ia wana'ao ua hele wawae au i kahakai ma'amau, a 'ike 'a'ole hiki e 'ike i Hoku Le'a i ke-ia mahina no ka mea malolo o Hoku Le'a i ka 'ilikai, malalo i ka lewa hikina 'a-kau. Pa'akiki o ke 'ike o Na Hoku i na- kakahiaka nui ma'anei i ke-ia mahina o Ikuwa. (O Mahoe Hope o kela mahina aku nei, a me o Welehu o ke-ia mahina a'e) Ina- 'a-kau nui o Hoku Le'a i ka lewa ma'anei, pono nui loa 'a-kau ia i ka- Hawai'i lewa i ke-ia mahina! A, nui malolo i ka lewa na- hoku Hoku Pa'a, a me Na- Hiku. Ku- ka'apuni ko-'ai hema o na- hoku i ka lewa i Hoku Pa'a i ka makahiki.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Nehemiah 12Maori Bible (MAORI)
12 Na ko nga tohunga enei, me nga Riwaiti, i haere tahi i a Herupapera tama a Haratiera raua ko Hehua: ara ko Heraia, ko Heremaia, ko Etera,
2 Ko Amaria, ko Maruku, ko Hatuhu,
3 Ko Hekania, ko Rehumu, ko Meremoto,
4 Ko Iro, ko Kinetoto, ko Apia,
5 Ko Miamini, ko Maaria, ko Pirika,
6 Ko hemaia, ko Toiaripi, ko Ieraia,
7 Ko Haru, ko Amoko, ko Hirikia, ko Ieraia. Ko nga ariki enei o nga tohunga, o o ratou teina hoki, i nga ra o Hehua.
8 Na, ko nga Riwaiti; ko Hehua, ko Pinui, ko Karamiere, ko Herepia, ko Hura, ko Matania, kei a ia nei te tikanga mo te whakawhetai, kei a ia, ratou ko ona teina.
9 Na ko Pakapukia raua ko Uni, o ratou teina, kei to ratou aroaro i nga tiakanga.
10 Na ka whanau ake ta Hehua; ko Ioiakimi; whanau ake ta Ioiakimi, ko Eriahipi; whanau ake ta Eriahipi, ko Ioiara.
11 Whanau ake ta Ioiara, ko Honatana; whanau ake ta Honatana, ko Tarua;
12 Na, i nga ra o Ioiakimi, tera nga tohunga, ko nga ariki o nga whare o nga matua; ta Heraia, ko Meraia; ta Heremaia, ko Hanania;
13 Ta Etera, ko Mehurama; ta Amaria, ko Iehohanana;
14 Ta Meriku, ko Honatana; ta Hepania, ko Hohepa;
15 Ta Harimi, ko Arana, ta Meraioto, ko Herekai;
16 Ta Iro, ko Hakaraia; ta Kinetono, ko Mehurama;
17 Ta Apia, ko Tikiri; ta Miniamini, ta Moaria, ko Piritai;
18 Ta Pirika, ko Hamua; ta Hemaia, ko Honatana;
19 Ta Toiaripi, ko Matenai; ta Ieraia, ko Uti;
20 Ta Harai, ko Karai; ta Amoko, ko Epere;
21 Ta Hirikia, ko Hahapia; ta Ieraia, ko Netaneere.
22 Ko nga Riwaiti i nga ra i a Eriahipi, i a Ioiara, i a Iohanana, i a Tarua, he mea tuhituhi hei ariki mo nga whare o nga matua: me nga tohunga ano i te wa e kingi ana a Tariuha o Pahia.
23 Ko nga tama a Riwai, ko nga ariki o nga whare o nga matua, he mea tuhituhi ki te pukapuka o nga ra, a tae noa ki nga ra o Iohanana tama a Eriahipi.
24 A ko nga ariki o nga Riwaiti; ko Hahapia, ko Herepia, ko Hehua tama a Karamiere, me o ratou teina ano i te ritenga mai o ratou, hei whakamoemiti, hei whakawhetai; ko te mea hoki ia i whakahaua e ta te Atua tangata, e Rawiri, tenei tiakanga i te ritenga mai o tenei tiakanga.
25 Ko Matania, ko Pakapukia, ko Oparia, ko Mehurama, ko Taramono, ko Akupu nga kaitiaki kuwaha, hei tiaki i nga whare taonga i nga kuwaha.
26 No nga ra enei i a Ioiakimi tama a Hehua tama a Iohereke, no nga ra ano hoki i a Nehemia kawana, i a Etera tohunga, i te karaipi ra.
27 Na, i te tainga o te kawa o te taiepa o Hiruharama, i rapua nga Riwaiti i o ratou wahi katoa, i meatia kia kawea ki Hiruharama, kia taia hoki te kawa i runga i te koa, i te whakawhetai, i te waiata, i te himipora, i te hatere, i te hapa.
28 I huihui mai ano nga tama a nga kaiwaiata i te mania i nga taha katoa o Hiruharama, i nga kainga ano hoki o nga Netopati;
29 I Petekirikara ano, i nga mara hoki o Kepa, o Atamawete; i hanga hoki e nga kaiwaiata he kainga mo ratou ki nga taha katoa o Hiruharama.
30 Na kei te pure nga tohunga ratou ko nga Riwaiti i a ratou; kei te pure hoki i te iwi, i nga kuwaha, i te taiepa.
31 Katahi ka kawea e ahau nga rangatira o Hura ki runga ki te taiepa, a whakaritea ana e ahau kia rua nga ropu nui hei whakawhetai, kotahi hei haere ki matau i runga i te taiepa whaka te keti paranga paru:
32 A i muri i a ratou ka haere ko Hohaia me tetahi tanga o nga rangatira o Hura,
33 A Ataria, a Etera, a Mehurama,
34 A Hura, a Pineamine, a Hemaia, a Heremaia,
35 Me etahi o nga tama a nga tohunga e mau tetere ana; me Hakaraia tama a Honatana, tama a Hemaia, tama a Matania, tama a Mikaia, tama a Takuru, tama a Ahapa:
36 Me ona teina, ara a Hemaia, a Atareere, a Mirarai, a Kirarai, a Maai, a Netaneere, a Hura, a Hanani, e mau ana i nga mea whakatangi a ta te Atua tangata, a Rawiri: a ko Etera karaipi kei to ratou aroaro.
37 Na i te keti o te puna wai, i te ritenga mai ano o ratou, ka haere atu ratou i nga kaupae o te pa o Rawiri, i te pinakitanga o te taiepa i runga i te whare o Rawiri, tae noa ki te keti wai ki te rawhiti.
38 Na, ko tera atu ropu o nga kaiwhakawhetai i haere ki te whakatutaki i a ratou, me ahau i muri i a ratou, me tetahi tanga o te iwi i runga i te taiepa, i runga o te taumaihi oumu tae noa ki te taiepa whanui:
39 I runga hoki i te keti o Eparaima, i te keti tawhito, i te keti ika, i te taumaihi o Hananeere, i te taumaihi ano o Meaha tae noa ki te keti hipi: a tu tonu ratou ki te keti i te whare herehere.
40 Na tu ana nga ropu e rua o nga kaiwhakawhetai ki te whare o te Atua, matou tahi ko tetahi tanga o nga rangatira,
41 Ko nga tohunga; ko Eriakimi, ko Maaheia, ko Miniamini, ko Mikaia, ko Erioenai, ko Hakaraia, ko Hanania, e mau tetere ana;
42 Ko Maaheia, ko Hemaia, ko Ereatara, ko Uti, ko Iehohanana, ko Marakia, ko Erama, ko Etere. Na nui atu te waiata a nga kaiwaiata ratou ko Itirahia, ko te kaitohutohu.
43 He nui ano nga patunga tapu i patua e ratou i taua rangi, a koa ana ratou: he nui hoki te koa i meinga ai ratou e te Atua kia koa. I koa hoki nga wahine me nga tamariki, no ka rangona mai te koa o Hiruharama i tawhiti.
44 I whakaritea ano i taua wa etahi kaitirotiro i nga ruma mo nga taonga, mo nga whakahere hapahapai, mo nga hua matamua, mo nga whakatekau; ma ratou e kohikohi ki reira i nga mara o nga pa, nga wahi i whakaritea e te ture ma nga tohunga ratou ko n ga Riwaiti: i koa hoki a Hura ki nga tohunga, ki nga Riwaiti, ki nga mea e minita ana.
45 Na kei te tiaki ratou i nga mea o to ratou Atua, kei te tiaki hoki i te purenga, a i pera ano nga kaiwaiata, me nga kaitiaki kuwaha; rite tonu ki te whakahau a Rawiri raua ko tana tama, ko Horomona.
46 No nga ra hoki o Rawiri raua ko Ahapa, nonamata iho, tera ano te rangatira mo nga kaiwaiata, me nga waiata whakamoemiti, me nga whakawhetai ki te Atua.
47 I nga ra hoki i a Herupapera, i nga ra ano i a Nehemia, i homai e Iharaira katoa nga wahi ma nga kaiwaiata, ma nga kaitiaki kuwaha, te wahi mo tenei ra, mo tenei ra: i whakatapua ano e ratou nga mea tapu ma nga Riwaiti; a ko nga Riwaiti hei whak atapu ma nga tama a Arona.


text:
PENE AHURU MA HOÊ
No te aha te Atua e faatia ’i i te mauiui?
Na te Atua anei e faatupu ra i te mauiui i te ao nei?
Eaha te tumu parau i hiti mai i roto i te ô Edene?
E nafea te Atua e faaore ai i te mau faahopearaa o te mauiui o te taata?
1, 2. Teihea huru mauiui ta te taata e faaruru nei i teie mahana, a ui atu ai e rave rahi i teihea na uiraa?
I MURI a‘e i te hoê aroraa riaria roa i te hoê fenua tei amahamaha i te tama‘i, ua hunahia te mau tausani vahine e tamarii tivira pohe i roto i te hoê apoo rahi haaatihia e te mau satauro nainai. Ua papaihia i nia i te satauro taitahi: “No te aha?” I te tahi taime, tera te uiraa mauiui roa ’‘e. E ui te taata ma te peapea i tera uiraa ia haapohe te tama‘i, te ati, te ma‘i, aore ra te ohipa ino, i to ratou mau taata here hapa ore, ia vavahi te reira i to ratou fare, aore ra ia hopoi mai te reira i te mauiui eita e tia ia faataahia na roto i te tahi atu mau ravea. E hinaaro ratou e ite no te aha ratou e roohia ’i i taua mau ati ra.
2 No te aha te Atua e faatia ’i i te mauiui? Mai te peu e mea puaihope, mea î i te here, mea paari e mea parau-tia te Atua ra o Iehova, no te aha te ao i î roa ’i i te riri e te parau-tia ore? Aita anei outou i ui a‘enei i teie mau mea ia outou iho?
3, 4. (a) Na te aha e faaite ra e e ere i te mea ino ia ui no te aha te Atua e faatia ’i i te mauiui? (b) Eaha to Iehova mana‘o i te ino e te mauiui?
3 Mea ino anei ia ui no te aha te Atua e faatia ’i i te mauiui? E taiâ vetahi i te ui a‘unei e mana‘ohia ’i e mea iti to ratou faaroo aore ra aita ratou e faatura ra i te Atua. Ia taio râ outou i te Bibilia, e ite outou e i ui na vetahi feia haapao maitai e mǎta‘u ra i te Atua i tera atoa mau uiraa. Ei hi‘oraa, ua ui te peropheta Habakuka ia Iehova: “Eaha ra hoi oe i faaite mai ai i te ino, e ia hi‘o hoi au i te oto ra? te vai nei hoi te haru e te rave aroha ore i mua ia ’u nei: e te vai nei hoi te feia e faatupu i te mârô e te tama‘i.”—Habakuka 1:3.
4 Ua tama‘i anei Iehova i te peropheta haapao maitai ra o Habakuka no ta ’na uiraa? Aita. Ua haapapai râ te Atua i te mau parau haavare ore a Habakuka i roto i te Bibilia faaurua. Ua tauturu atoa te Atua ia ’na ia maramarama ’tu â i te mau mea e ia rahi atu â to ’na faaroo. Te hinaaro nei Iehova e na reira atoa i nia ia outou. A haamana‘o, te haapii ra te Bibilia e “te tiai” ra o ’na “ia outou.” (Petero 1, 5:7) Mea riri na te Atua te ino e te mauiui atoa ta te reira e faatupu ra hau a‘e i te taata atoa. (Isaia 55:8, 9) No te aha ïa te mauiui i rahi roa ’i i te ao nei?
NO TE AHA TE MAUIUI I RAHI ROA ’I?
5. Eaha te mau tumu i horoahia i te tahi taime no te faataa i te mauiui o te taata, eaha râ ta te Bibilia e haapii ra?
5 Ua ui te taata o te mau haapaoraa rau i ta ratou mau aratai e ta ratou mau orometua no te aha te mauiui i rahi roa ’i. E pahono-pinepine-hia mai e o te hinaaro ïa o te Atua e mea maoro a‘enei to ’na faataaraa i te mau mea atoa e tupu, tae noa ’tu te mau ati. Ua parauhia i te taata e rave rahi e mea taa ore to te Atua mau e‘a aore ra e faatae mai o ’na i te pohe i nia i te taata—i nia atoa i te tamarii—ia nehenehe ratou e ora i nia i te ra‘i e o ’na. Mai ta outou râ i haapii, eita roa ’tu te Atua ra o Iehova e faatupu i te mea ino. Te na ô ra te Bibilia e: “Eiaha roa te parau ino ra e hurihia ’tu i te Atua! eiaha roa te Puaihope ia parauhia i te rave parau ino ra!”—Ioba 34:10.
6. No te aha e rave rahi taata e hape ai i te pari i te Atua e o ’na te tumu o te mauiui i te ao nei?
6 Ua ite anei outou no te aha te taata e hape ai i te pari i te Atua e o ’na te tumu o te mauiui atoa i te ao nei? E pinepine ratou i te pari i te Atua Puaihope no te mea te mana‘o ra ratou e o ’na te arii mau o teie nei ao. Aita ratou i ite i te hoê parau mau ohie, mea faufaa râ, ta te Bibilia e haapii ra. Ua ite outou i taua parau mau ra i roto i te pene 3 o teie buka. O te Diabolo ra o Satani te arii mau o teie nei ao.
7, 8. (a) E nafea te ao e faaite ai i te huru o to ’na arii? (b) E nafea te huru tia ore o te taata e te tau e te tupuraa mana‘o-ore-hia e riro atoa ’i ei tumu o te mauiui?
7 Te parau maitai ra te Bibilia e: “Te vai noa nei to te ao atoa i raro a‘e i taua varua ino ra.” (Ioane 1, 5:19) Ia feruri outou, e ere anei i te parau tano teie? Te faaite ra teie nei ao i te huru o te varua itea ore o te “haavare [ra] i to te ao atoa nei.” (Apokalupo 12:9) Mea ino roa, mea haavarevare e mea aroha ore o Satani. No reira te ao i raro a‘e i to ’na mana i î ai i te riri, te huru haavare e te aroha ore. Tera hoê tumu i rahi roa ’i te mauiui.
8 Te piti o te tumu i rahi roa ’i te mauiui, mai tei tatarahia i roto i te pene 3, oia ïa ua topa te huitaata i roto i te huru tia ore e te hara mai te orureraa hau mai â i roto i te ô Edene. Mea au na te taata hara e titau i te faatereraa, e o te tama‘i, te haavîraa e te mauiui te faahopearaa. (Koheleta 4:1; 8:9) Te toru o te tumu o te mauiui, o te “tau [ïa] e te tiaia noa,” aore ra tupuraa mana‘o-ore-hia. (A taio i te Koheleta 9:11.) I roto i te hoê ao aita o Iehova ei Arii paruru, e nehenehe te taata e mauiui no te mea tei te hoê vahi tano ore ratou i te taime tano ore.
9. No te aha tatou e nehenehe ai e tiaturi e e tumu papu ta Iehova no te faatia i te mauiui ia tamau noa?
9 Mea tamahanahana no tatou ia ite e eita iho â te Atua e faatupu i te mauiui. E ere o ’na te tumu o te tama‘i, te ohipa ino, te haavîraa, aore ra atoa te ati natura o te haamauiui nei i te taata. E mea faufaa râ ia ite tatou, No te aha Iehova e faatia ’i i teie mauiui atoa? Mai te peu e o ’na te Puaihope, e puai ïa to ’na no te tapea i te reira. No te aha ïa o ’na e ore ai e na reira? E tumu papu iho â ïa ta te Atua î i te here ta tatou i haapii i te ite.—Ioane 1, 4:8.
E TUMU PARAU FAUFAA ROA TEI HITI MAI
10. Eaha ta Satani i mârô, e mea nafea?
10 No te ite no te aha te Atua e faatia ’i i te mauiui, e mea hinaarohia ia mana‘o faahou tatou i te tau i haamata ’i te mauiui. I to Satani turairaa ia Adamu raua Eva ia faaroo ore ia Iehova, e tumu parau faufaa tei hiti mai. Aita Satani i mârô i te puai o Iehova. Ua ite atoa Satani e aita e otia to te puai o Iehova. Teie râ, ua mârô Satani i to Iehova tiaraa e faatere. Ma te parau e e haavare te Atua o te faaere ra i to ’na mau taata i te maitai, ua pari Satani ia Iehova ei arii ino. (A taio i te Genese 3:2-5.) Ua faahua parau Satani e e maitai a‘e te huitaata aita ana‘e te faatereraa a te Atua. E patoiraa teie i to Iehova mana arii, to ’na tiaraa e faatere.
11. No te aha Iehova i ore noa ’i i haamou i na orure hau i Edene?
11 Ua patoi Adamu raua Eva ia Iehova. Mai te huru ra e ua parau raua: ‘Eita mâua e hinaaro ia Iehova ei Arii no mâua. E nehenehe mâua e faaoti no mâua iho eaha te mea maitai e eaha te mea ino.’ E nafea Iehova e nehenehe ai e pahono i taua parau ra? E nafea o ’na e nehenehe ai e haapii i ta ’na mau mea ora maramarama atoa i poiete e ua hape na orure hau e o ta ’na raveraa te mea maitai roa ’‘e? E parau paha te hoê taata e ahani te Atua i haamou i na orure hau, a rave atu ai i te hoê haamataraa apî. I parau na râ Iehova i ta ’na opuaraa e faaî i te fenua i te huaai o Adamu raua o Eva, e ua hinaaro o ’na ia ora ratou i roto i te hoê paradaiso fenua. (Genese 1:28) E faatupu noa Iehova i ta ’na mau opuaraa. (Isaia 55:10, 11) Hau atu â i te reira, eita te haamouraa i na orure hau i Edene e pahono i te tumu parau i faahitihia no nia i to Iehova tiaraa e faatere.
12, 13. A faataa no te aha Iehova i faatia ’i ia Satani ia riro ei arii o teie nei ao e no te aha te Atua i faatia ’i i te taata ia faatere ia ratou iho.
12 E rave na tatou i te hoê faahoho‘araa. A feruri na e te parau ra te hoê orometua haapii i ta ’na mau piahi e nafea ia faaafaro i te hoê fifi paari. E parau te hoê piahi maramarama, orure hau râ, e mea hape ta te orometua haapii huru faaafaroraa i te fifi. No te faaite e mea maua te orometua haapii, e onoono te piahi orure hau i te parau e ua ite o ’na i te hoê ravea maitai a‘e no te faaafaro i te fifi. E mana‘o te tahi mau piahi e ua tano o ’na, e e riro atoa ratou ei orure hau. E nafea ïa te orometua haapii? Mai te peu e e tiahi oia i te mau orure hau i rapaeau i te piha, eaha ïa te faahopearaa i nia i te tahi atu mau piahi? Eita anei ratou e mana‘o e ua tano to ratou hoa haapiiraa e te mau piahi i turu ia ’na? E nehenehe te tahi atu â mau piahi atoa e ore e faatura faahou i te orometua haapii, ma te mana‘o e te taiâ ra oia i te hape. A feruri na râ e e faatia te orometua haapii i te orure hau ia faaite i te piha haapiiraa e nafea oia e faaafaro ai i te fifi.
13 Ua haa atoa Iehova mai te orometua haapii ra. A haamana‘o e e ere o na orure hau i Edene ana‘e to roto i taua tupuraa ra. Te mataitai noa ra e mau mirioni melahi. (Ioba 38:7; Daniela 7:10) E faahopearaa rahi to ta Iehova huru faaafaroraa i te orureraa hau i nia i taua mau melahi atoa ra e i nia i te mau mea maramarama atoa i poietehia. No reira, ua aha Iehova? Ua faatia oia ia Satani ia faaite e nafea oia e faatere ai i te huitaata. Ua faatia atoa te Atua i te taata ia faatere ia ratou iho i raro a‘e i te aratairaa a Satani.
14. Eaha te maitai e fana‘ohia maoti te faaotiraa a Iehova e faatia i te taata ia faatere ia ratou iho?
14 Ua ite te orometua haapii o ta tatou faahoho‘araa e ua hape te orure hau e te mau piahi e turu ra ia ’na. Ua ite atoa râ oia e o te piha taatoa te faufaahia ia faatia oia ia ratou ia tamata i te haapapu i to ratou mana‘o. Ia patore te mau orure hau, e ite ïa te mau piahi haavare ore atoa e o te orometua haapii ana‘e te tano ia faatere i te piha haapiiraa. E taa ia ratou no te aha te orometua haapii e tiavaru ai i muri iho i te mau orure hau atoa i rapaeau i te piha haapiiraa. Oia atoa, ua ite Iehova e o te taatoaraa o te taata e o te melahi aau haavare ore te faufaahia i te iteraa e ua patore Satani e to ’na mau hoa orure hau e eita e tia i te taata ia faatere ia ratou iho. Mai ia Ieremia i tahito ra, e haapii ratou i teie parau mau faufaa roa: “Ua ite hoi au, e Iehova, e ere tei te taata iho to ’na haerea; e ere hoi tei taua taata e haere ra i te haapao i to ’na taahiraa.”—Ieremia 10:23.
EAHA HOI TE MAORO?
15, 16. (a) No te aha Iehova e faatia ’i i te mauiui ia maoro roa? (b) No te aha Iehova i ore ai i arai i te mau ohipa ino riaria?
15 No te aha râ Iehova e faatia ’i i te mauiui ia maoro roa? E no te aha oia i ore ai i arai i te mau ohipa iino ia tupu? E hi‘o mai na tatou e piti mea aita te orometua haapii o ta tatou faahoho‘araa i rave. A tahi, aita oia i tapea i te piahi orure hau ia ore e faataa i ta ’na ravea. A piti, aita te orometua haapii i tauturu i te piahi orure hau ia faaohipa i ta ’na ravea. E hi‘o atoa mai tatou e piti mea aita Iehova i faaoti e rave. A tahi, aita oia i tapea ia Satani e to ’na mau hoa ia ore e tamata i te haapapu e ua tano ratou. E mea titauhia ïa ia vaiiho i te taime. I na tausani matahiti o te tuatapaparaa o te taata, ua nehenehe te huitaata e tamata i te mau huru faatereraa atoa. Ua haere rii te huitaata i mua i te pae o te ihi e te tahi atu, tera râ, ua u‘ana roa ’tu â te parau-tia ore, te veve, te ohipa ino e te tama‘i. Te itehia ra i teie nei e aita te faatereraa a te taata i manuïa.
16 A piti, aita Iehova i tauturu ia Satani ia faatere i teie nei ao. Ahiri te Atua i arai i te mau ohipa ino riaria, ei hi‘oraa, aita anei ïa oia e turu mau ra i te mau orure hau? Aita anei te Atua e turai ra i te taata ia mana‘o e peneia‘e e nehenehe te taata e faatere ia ratou iho ma te fifi ore i muri a‘e? Ahiri Iehova i na reira, ua turu ïa oia i te hoê parau haavare. Teie râ, e “ore e tia i te Atua ia haavare.”—Hebera 6:18.
17, 18. Eaha ta Iehova e rave i nia i te ino atoa i tupu mai no te faatereraa a te taata e te mana o Satani?
17 E te ino atoa ïa i ravehia i te roaraa o te orureraa hau maoro i te Atua? Mea maitai ia haamana‘o tatou e mea puaihope Iehova. No reira, e nehenehe ta ’na e faaore i te mau faahopearaa o te mauiui o te huitaata e e na reira iho â oia. Mai ta tatou i ite ê na, e monohia te tuinoraa o to tatou paraneta e te riroraa te fenua ei paradaiso. E faaorehia te mau faahopearaa o te hara maoti te faaroo i te tusia taraehara o Iesu, e te mau faahopearaa o te pohe maoti te tia-faahou-raa. E faaohipa hoi te Atua ia Iesu no te “haamou . . . i te ohipa a te diabolo.” (Ioane 1, 3:8) E faatupu Iehova i teie mau mea atoa i te taime tano maitai. E nehenehe tatou e oaoa e aita oia i ohipa na mua ’‘e, no te mea maoti to ’na faaoromai i nehenehe ai tatou e ite i te parau mau e e tavini ia ’na. (A taio i te Petero 2, 3:9, 10.) A tiai noa râ, te imi maite ra te Atua i te feia haamori haavare ore e te tauturu ra ia ratou ia faaoromai i te mauiui atoa ta ratou e nehenehe e faaruru i roto i teie nei ao arepurepu.—Ioane 4:23; Korinetia 1, 10:13.
18 E ui paha vetahi, ‘E nehenehe anei teie mauiui atoa e araihia ahiri te Atua i poiete ia Adamu e ia Eva ma te hoê huru eita e tia ia raua ia orure hau?’ No te pahono i teie uiraa, e mea faufaa ia haamana‘o outou i te hoê ô faufaa roa ta Iehova i horoa na outou.
E NAFEA OE E FAAOHIPA ’I I TE Ô A TE ATUA?
19. Eaha te ô faufaa roa ta Iehova i horoa mai, e no te aha e mea maitai ai ia haafaufaa tatou i te reira?
19 Mai tei tapaohia i roto i te pene 5, ua poietehia te taata ma te tiamâraa e maiti. Te taa ra anei ia oe te faufaaraa o taua ô ra? Ua hamani te Atua e rave rahi animara, o te arataihia e te paari, aore ra ite faataa-ê-na-hia. (Maseli 30:24) Ua hamani te taata i te tahi mau matini e nehenehe e porotaramahia no te rave i te mau faaueraa atoa. E oaoa anei tatou ahiri te Atua i hamani ia tatou mai tera? Eita ïa, te oaoa nei tatou i te fana‘oraa i te tiamâraa e maiti i te huru taata e riro mai, i te huru oraraa e tapi, i te auhoaraa e faatupu, e te vai ra ’tu â. Mea au na tatou e fana‘o maa tiamâraa, e tera ta te Atua e hinaaro ra ia fana‘o tatou.
20, 21. E nafea tatou e nehenehe ai e faaohipa maitai roa ’i i te ô o te tiamâraa e maiti, e no te aha e mea maitai ai ia hinaaro tatou e na reira?
20 Eita Iehova e mauruuru i te hoê taviniraa e ravehia i raro a‘e i te faaheporaa. (Korinetia 2, 9:7) Ei hi‘oraa: Eaha ta te hoê metua e au a‘e—ia parau ta ’na tamarii “Mea here na ’u ia oe” no te mea ua faauehia o ’na ia na reira i te parau aore ra no to ’na aau tae? Teie ïa te uiraa, E nafea oe e faaohipa ’i i te tiamâraa e maiti ta Iehova i horoa ’tu? Mea ino roa ta Satani, ta Adamu e ta Eva faaohiparaa i te tiamâraa e maiti. Ua faarue ratou i te Atua ra o Iehova. Eaha ta oe e rave?
21 E nehenehe oe e faaohipa maitai roa i te ô faahiahia o te tiamâraa e maiti. E nehenehe oe e apiti i te feia atoa e turu ra ia Iehova. Te faaoaoa ra ratou i te Atua no te mea te haa rahi ra ratou i te haapapu e e haavare o Satani e e arii manuïa ore mau â oia. (Maseli 27:11) E nehenehe oe atoa e na reira ma te maiti i te huru oraraa maitai. E faataahia te reira i roto i te pene i muri nei.
No te ite atu â
No te aha e haapii ai i te Bibilia?
E horoa te Bibilia i te mau pahonoraa i te mau uiraa faufaa o te oraraa i te mau mirioni taata na te ao nei. E hinaaro anei oe e ite i tera mau pahonoraa?


text:
Daniel 8Maori Bible (MAORI)
8 I te toru o nga tau o te kingitanga o Kingi Perehatara ka puta mai he kite ki ahau, ara ki ahau, ki a Raniera, i muri i tera i puta ra ki ahau i te timatanga.
2 I kite moemoea ahau: na i toku kitenga, i Huhana ahau, i te kainga kingi, i tera i te kawanatanga o Erama: na ka kite moemoea ahau, a i te taha ahau o te awa o Urai.
3 Na ko te marangatanga ake o oku kanohi, ka kite ahau, na, ko tetahi hipi toa e tu ana i te ritenga o te awa, e rua ona haona, roa noa atu nga haona ki runga, kei runga atu ia tetahi i tetahi: na, ko tera i purero ra, no muri rawa i puta ai.
4 I kite ano ahau i te hipi toa e aki ana whaka te hauauru, whaka te raki, whaka te tonga; a kore noa iho tetahi kararehe i tu ki tona aroaro, kahore hoki he tangata hei whakaora i roto i tona ringa; heoi mahia ana e ia tana i pai ai, a nui haere a na ia.
5 Na i ahau e whakaaroaro ana, na ko te putanga mai o tetahi koati toa i te hauauru, i te mata o te whenua katoa, kihai ano ia i pa ki te whenua: a he haona to te koati i waenganui i ona kanohi, he mea e whakamaua e te titiro.
6 Na ka haere mai ia ki te hipi toa e rua nei ona haona, i kitea atu ra e ahau e tu ana i te ritenga o te awa, rere atu ana ki a ia, me te weriweri katoa o tona kaha.
7 I kite ano ahau i a ia e whakatata ana ki te hipi toa, riri tonu ki a ia, patua iho e ia te hipi toa, whatiia ana e ia ona haona e rua, kahore hoki he kaha o te hipi toa ki te tu ki tona aroaro; kei te turaki ia i a ia ki te whenua, takatakahia a na ia e ia; kahore hoki he kaiwhakaora mo te kipi toa i roto i tona ringa.
8 Na kua nui noa atu te koati toa, kua kaha, na ka whati te haona nui, a e wha nga mea e whakamaua atu e te titiro i puta ake i tona turanga, he mea e anga ana ki nga hau e wha o te rangi.
9 Na kua puta ake i roto i tetahi o era tetahi haona iti; kua nui noa atu whaka te tonga, whaka te rawhiti, whaka te whenua ahuareka.
10 I nui haere ano a tae tonu ki te ope o te rangi, whakataka ana e ia ki te whenua etahi o te ope, o nga whetu hoki, takatakahia ana e ia.
11 Ae ra, i tae ano tana whakanui i a ia ki te rangatira o te ope, whakakorea iho e ia i a ia te patunga tapu, te mea tuturu, turakina iho tona wahi tapu.
12 I homai ano te ope ki a ia me te patunga tapu tuturu, na te kino hoki, na turakina iho e ia te pono ki te whenua; a mahi ana, kake ana.
13 Katahi ka rongo ahau i tetahi anahera tapu e korero ana, a ka mea tetahi atu anahera tapu ki tera i korero ra; Kia pehea te roa o te kitenga mo te patunga tapu tuturu, mo te he whakangaro e tukua ai te wahi tapu me te ope kia takatakahia?
14 Na ka mea ia ki ahau, Kia taka nga ahiahi me nga ata e rua mano e toru rau, ko reira te wahi tapu purea ai.
15 Na ka kite ahau, a Raniera, i taua kite; ka rapua e ahau te tikanga, na me te mea he ahua tangata e tu ana i toku aroaro.
16 I rongo ano ahau i te reo tangata i te takiwa o nga tahatika o Urai e karanga ana, e mea ana, E Kapariera, kia mohio te tangata nei ki te tikanga o te kite.
17 Heoi ka haere mai tera ki te wahi i tu ai ahau; a, i tona taenga mai ka wehi ahau, tapapa ana ahau. Na ka mea ia ki ahau, Kia mohio koe, e te tama a te tangata: mo nga wa hoki o te mutunga te kite ra.
18 Na, i a ia e korero ana ki ahau, ka riro ahau i te moe, he moe reka, me toku mata e anga ana ki te whenua: otiia i pa ia ki ahau, a whakaturia ana ahau ki runga.
19 Na ka mea ia, Nana, ka meinga e ahau kia mohio koe ki nga mea e puta mai i te mutunga o te riri: no te wa hoki tera i whakaritea o te mutunga.
20 Ko te hipi toa i kitea ra e koe i nga haona e rua, ko nga kingi era o Meria, o Pahia.
21 Ko te koati toa puhuruhuru, ko te kingi tera o Kariki: a ko te haona nui i waenganui i ona kanohi, ko te kingi tuatahi tera.
22 Na, mo te mea i whati ra, i puta ake ra e wha ki tona turanga, tera e ara ake e wha nga kingitanga i roto i te iwi, e kore ia e rite te kaha ki tona.
23 Na, i te mutunga o to ratou kingitanga, i te mea ka tae ta nga poka ke ki te tutukitanga, ka ara ake he kingi he kanohi hinana tona, e matau ana ki nga kupu ngaro.
24 A tera e nui tona kaha, otiia ehara i te mea na tona kaha ake: he hanga whakamiharo tana whakangaro; ka kake ano ia, ka mahi i tana e pai ai, ka whakangaro i nga tangata nunui ratou ko te iwi tapu.
25 Ma tana ngarahu mohio ano ka meinga ai e ia te tinihanga o tona ringa kia kake; ka whakanui ano ia i a ia i roto i tona ngakau, he tokomaha hoki e ngaro i a ia i runga i to ratou noho warea; ka whakatika ano ia ki te rangatira o nga rangatira; o tiia ka wawahia ia, ehara ano i te mea na te ringa.
26 Na, ko te kite o nga ahiahi, o nga ata, ko tera i korerotia ra, pono tonu: engari kopia atu e koe te kite; he mea hoki ia mo nga ra maha kei te haere mai.
27 Na kua iwikore noa iho ahau, a Raniera, he maha nga ra oku e mate ana; muri iho ka maranga ahau, a mahia ana e ahau te mahi a te kingi; miharo tonu ano ki taua kite, kihai ia i matauria e tetahi.