text:
PENE 12
“Ei parau maitai . . . no te patu”
“Eiaha ei parau tano ore no roto mai i to outou vaha, ei parau maitai noa râ no te patu.”—EPHESIA 4:29.
1-3. (a) Eaha te hoê ô ta Iehova i horoa mai, e e nafea te reira e faaohipa-hape-hia ’i? (b) Ia here noa mai te Atua ia tatou, e nafea ia faaohipa i te ô o te parau e tia ’i?
MAI te peu e ua horoa oe i te hoê ô na te hoê taata here, eaha to oe huru ia rave ino oia i te reira ma te opua? E pereoo paha ta oe i horoa, e ua faaroo oe i muri a‘e e ua faahoro oia ma te atâta, a pepe atu ai te taata. Eita anei oe e inoino?
2 Te ravea e paraparau ma te maramarama, e ô ïa no ǒ mai ia Iehova ra, Tei horoa mai i “te mau ô maitatai atoa e te mau mea tia roa i hohia mai.” (Iakobo 1:17) Maoti teie ô, o te faataa ê ra i te fetii taata i te mau animara, e nehenehe tatou e faaite eiaha noa i to tatou mau mana‘o, to tatou atoa râ huru aau ia vetahi ê. Mai te hoê râ pereoo, e nehenehe te ô o te parau e faaohipahia ma te tano ore. Eaha paha Iehova i te inoino ia faaohipahia te parau ma te feruri ore, a oto e a mauiui atu ai vetahi ê!
3 Ia here noa mai te Atua ia tatou, e titauhia ia faaohipa tatou i te ô o te parau ia au i te opuaraa a Tei horoa mai i te reira. Te faataa maitai ra Iehova i te huru parau ta ’na e au. Te na ô ra ta ’na Parau: “Eiaha ei parau tano ore no roto mai i to outou vaha, ei parau maitai noa râ no te patu i te taime e au, a faufaahia ’tu ai te feia e faaroo ra.” (Ephesia 4:29) E hi‘opoa mai tatou no te aha e titauhia ’i ia haapao maitai i ta tatou parau, teihea parau e haapae, e e nafea ia faahiti i te “parau maitai . . . no te patu.”
NO TE AHA IA HAAPAO MAITAI I TA TATOU PARAU?
4, 5. E nafea te tahi mau maseli Bibilia e faataa ’i i te mana o te parau?
4 Te hoê tumu faufaa e haapao maitai ai i ta tatou parau, oia ïa e mana to te mau parau. Te na ô ra te Maseli 15:4: “O te arero parau maitai ra, e raau ora ïa; area te arero parau ino ra, e mauiui ïa.” * Mai te pape o te faaoraora i te hoê tumu raau mǎrô, e nehenehe te parau maitai, aore ra hau, e faaitoito i te feia e faaroo i te reira. Area te mau parau pi‘o a te hoê arero ino, e faatoaruaru ïa ia vetahi ê. Oia mau, e mana to ta tatou mau parau e haamauiui aore ra e rapaau.—Maseli 18:21.
5 Ma te faataa maitai i te mana o te parau, te na ô ra te tahi atu maseli: “Te taata vavi noa ra, e au ïa i te ‘o‘e patiatia ra.” (Maseli 12:18) E nehenehe te mau parau vavi, aore ra feruri-ore-hia, o te faahiti-ru-hia e haapepe maitai i te aau e e faaino i te mau auhoaraa. Ua puta a‘ena anei to oe aau i te hoê parau e au i te ‘o‘e patiatia? Te vahi maitai, te na ô ra tera noa â maseli: “Te arero . . . o te taata paari ra, mai te raau rapaau ma‘i ra ïa.” E nehenehe te mau parau ferurihia a te hoê taata o te faaite ra i te paari o te Atua e rapaau i te hoê aau mauiui, a tupu faahou atu ai te auhoaraa. E nehenehe anei oe e haamana‘o i te hoê taime i ite ai oe i te mana rapaau o te mau parau hamani maitai? (A taio i te Maseli 16:24.) Ua ite tatou e e mana to ta tatou mau parau, e hinaaro iho â ïa tatou e faaohipa i te reira no te rapaau ia vetahi ê, eiaha no te haamauiui atu.
E faaitoito te parau hau
6. No te aha e aroraa mau ai ia haavî i to tatou arero?
6 Noa ’tu ta tatou mau tutavaraa rahi, eita e tia ia tatou ia haavî roa i to tatou arero. Teie ïa te piti o te tumu e mea tia ’i ia haapao maitai i ta tatou e parau: No te hara e te huru tia ore, e hape iho â tatou i te faaohiparaa i to tatou arero. No roto mai te mau parau i to tatou aau, e ua “ino noâ te mana‘o o to te taata aau.” (Genese 8:21; Luka 6:45) E aroraa mau ïa ia tapea i to tatou arero. (A taio i te Iakobo 3:2-4.) Noa ’tu e eita e tia ia tatou ia haavî ma te tia roa i to tatou arero, e nehenehe tatou e tamata noa i te haamaitai i ta tatou faaohiparaa i te reira. Mai te hoê taata ǎu e titauhia ia tamau i te faaû i te opape, e titauhia ia aro noa tatou i te hinaaro hara e faaohipa hape i to tatou arero.
7, 8. I nia i teihea faito e amo ai tatou i te hopoia o ta tatou mau parau i mua ia Iehova?
7 Te toru o te tumu e haapao maitai ai i ta tatou mau parau, oia ïa na tatou e amo i te hopoia o ta tatou mau parau i mua ia Iehova. E ohipa ta tatou faaohiparaa i to tatou arero eiaha noa i nia i to tatou taairaa e te mau taata tupu, i nia atoa râ i to tatou tiaraa i mua ia Iehova. Te na ô ra te Iakobo 1:26: “Ia mana‘o noa ’tu te hoê taata e e taata haamori oia i te Atua, aita râ oia e tapea ra i to ’na vaha, te haavare ra ïa oia i to ’na iho aau, e mea faufaa ore ta ’na haamoriraa.” Mai ta tatou i ite i to na mua ’tu pene, ua taai-roa-hia ta tatou mau parau i ta tatou haamoriraa i te Atua. Ia ore tatou e tapea i to tatou vaha, o te faahiti pinepine i te mau parau taero e te mauiui, e nehenehe ta tatou mau ohipa Kerisetiano atoa e faufaa ore i te aro o te Atua. Eiaha anei ïa tatou e feruri i te reira?—Iakobo 3:8-10.
8 Te taa ra ia tatou no te aha e haapao maitai ai ia ore e faaohipa hape i te ô o te parau. Hou tatou a hi‘opoa ’i i te mau huru parau maitatai o te faaitoito, e hi‘o mai tatou i te mau parau aita roa ’tu to ratou e parahiraa i roto i te oraraa o te hoê Kerisetiano mau.
TE MAU PARAU O TE VAVAHI
9, 10. (a) Eaha te parau e faahitihia pauroa te mahana i roto i te ao i teie tau? (b) No te aha e titauhia ’i ia haapae tatou i te parau faufau? (A hi‘o atoa i te nota i raro i te api.)
9 Parau faufau. I roto i te ao i teie tau, e matara mai pauroa te mahana te faaino, te parau ino e te tahi atu mau huru parau faufau. Mea rahi o te parau ino no te haapapu i ta ratou mau parau aore ra no te mea aita ratou i ite i te ta‘o e tano ia faahiti. E faahiti pinepine te feia hauti teata i te mau parau faufau no te faaata i te taata. E ere râ te parau faufau i te ohipa hoata. Fatata e 2 000 matahiti a‘enei, ua a‘o te aposetolo Paulo i te amuiraa no Kolosa ia haapae i “te parau faufau.” (Kolosa 3:8) Ua parau Paulo i te amuiraa no Ephesia e to roto atoa te “parau hoata faufau” i te mau mea “eiaha roa ’tu . . . ia faahitihia i rotopu” i te mau Kerisetiano mau.—Ephesia 5:3, 4.
10 Mea au ore roa na Iehova te parau faufau. Mea au ore atoa na te feia e here ra ia ’na. Oia mau, e turai to tatou here no Iehova ia tatou ia haapae i te parau faufau. I roto i “ta te tino hara e faatupu,” ua faahiti Paulo i “te peu viivii,” to roto atoa te parau faufau. (Galatia 5:19-21) E ere teie i te ohipa hoata. E nehenehe te hoê taata e tiavaruhia i rapae i te amuiraa mai te peu e noa ’tu e e a‘o-noa-hia oia, ua mataro oia ma te tatarahapa ore i te faahiti i te mau parau tei taaihia aore ra e turu ra i te mau mea faufau roa ino, te hairiiri e te pi‘o. *
11, 12. (a) Eaha te hopoi parau, e e nafea te reira e riro ai ei mea faaino? (b) No te aha e titauhia ’i ia haapae te feia haamori ia Iehova i te parau pari haavare?
11 Hopoi parau faaino, pari haavare. Te hopoi parau, e parau faufaa ore ïa no nia i te taata e to ratou oraraa. Mea ino anei pauroa te hopoi parau? E ere, mai te peu e e faatia tatou i te mau parau apî oaoa aore ra faufaa, ei hi‘oraa o vai tei bapetizohia a‘enei aore ra o vai te hinaaro ra i te tahi parau faaitoito. I anaanatae mau na te mau Kerisetiano o te senekele matamua i te maitai o te tahi e te tahi e ua faaite atu i te mau parau apî e tano no nia i to ratou mau hoa Kerisetiano. (Ephesia 6:21, 22; Kolosa 4:8, 9) Mai te peu râ e e tavirihia te mau tupuraa aore ra e faaiteitehia te oraraa o te taata, e hopoi parau faaino ïa te reira. Te mea ino roa ’tu â, e nehenehe te pari haavare e tupu mai, mea ino hoi te reira. Te pari haavare, o “te parauraa ïa i te mau pariraa haavare . . . o te faaino e o te totoa i te roo o te tahi atu.” Ei hi‘oraa, ua faaohipa te mau Pharisea i te pari haavare ino mau ia faainohia Iesu. (Mataio 9:32-34; 12:22-24) E faatupu pinepine te pari haavare i te mârô.—Maseli 26:20.
12 Mea au ore na Iehova i te feia o te faaohipa ra i te ô o te parau no te faaino i te roo o vetahi ê aore ra no te faatupu i te amahamaha. Mea riri roa na ’na i te feia e faatupu i “te mârô i rotopu i te mau taeae.” (Maseli 6:16-19) O diabolo te ta‘o Heleni tei hurihia ei “pari haavare,” te hoê tiaraa atoa o Satani. O ’na te “Diabolo,” te pari haavare ino i te Atua. (Apokalupo 12:9, 10) Mea papu e e hinaaro tatou e haapae i te mau parau o te faariro mau â ia tatou ei diabolo. Aita e parahiraa i roto i te amuiraa to te parau pari haavare o te faatupu i “te tatama‘i” e “te amahamaha” no ǒ mai i te tino hara ra. (Galatia 5:19-21) No reira, hou a faaite haere ai i te tahi parau apî no nia i te hoê taata, a ui ia oe iho: ‘E parau mau anei? Mea maitai anei ia faatia haere i te reira? Mea titauhia aore ra mea tano anei ia haaparare i tera parau apî?’—A taio i te Tesalonia 1, 4:11.
13, 14. (a) Eaha te faahopearaa o te tuhi i nia i te feia e faaroo i te reira? (b) Eaha te parau faaino, e no te aha te hoê taata parau faaino e tuu ai ia ’na i roto i te hoê tupuraa fifi?
13 Tuhi. Mai tei tapaohia na mua ’tu, e mana to te mau parau e haamauiui. I te tahi taime, e parau iho â tatou paatoa i te mau mea ta tatou e tatarahapa no to tatou hoi huru tia ore. Te faaara ra râ te Bibilia eaha te mau huru parau aita roa ’tu to ratou e parahiraa i roto i te hoê utuafare Kerisetiano aore ra i roto i te amuiraa. Ua a‘o Paulo i te mau Kerisetiano: “E haapae roa i te inoino e rave rau i rotopu ia outou, e te riri, te iria, te tutuôraa, te parau ino.” (Ephesia 4:31) Te huri ra te tahi atu mau Bibilia i te ta‘o “parau ino” ei “parau faaino” e “tuhi.” E nehenehe te parau ino, tae noa ’tu te mau i‘oa pii faufau e te faainoraa tamau e te etaeta, e faaere ia vetahi ê i to ratou tura, a mana‘o atu ai ratou e aita to ratou e faufaa. E pepe roa te aau tiaturi e te mǎrû o te mau tamarii i te mau faahopearaa teimaha o te parau ino.—Kolosa 3:21.
14 Te faahapa maitai ra te Bibilia i te parau faaino, te peu e faahaehaa ia vetahi ê na roto i te mau parau tuhi, aore ra vahavaha. Te hoê taata tei matau i tera huru parau, te tuu ra ïa ia ’na i roto i te hoê tupuraa fifi. E nehenehe hoi oia e tatarahia i te amuiraa ia ore oia e tâu‘a i te mau tutavaraa tamau no te tauturu ia ’na ia taui. Ia ore oia e taui i to ’na haerea, e nehenehe atoa oia e ere i te haamaitairaa e ora i roto i te ao apî. (Korinetia 1, 5:11-13; 6:9, 10) Mea maramarama maitai ïa, eita roa ’tu te Atua e here noa mai ia tatou, mai te peu e e faahiti noa tatou i te mau parau tano ore, haavare, aore ra mauiui. E vavahi tera huru parau.
PARAU MAITAI NO TE PATU
15. Teihea huru parau mea “maitai . . . no te patu”?
15 E nafea ia faaohipa i te ô o te parau ia au i te opuaraa a Tei horoa mai i te reira? A haamana‘o e te faaue mai ra te Parau a te Atua e “ei parau maitai noa” ta tatou “no te patu.” (Ephesia 4:29) E oaoa Iehova ia faahiti tatou i te mau parau o te patu, o te faaitoito e o te haapuai ia vetahi ê. E titauhia ia feruri maitai no te na reira. Aita te Bibilia e horoa ra i te hoê anairaa ture taa maitai ta tatou e pee, aita atoa e horoa ra i te hoê tapura huru “parau maitai” fariihia. (Tito 2:8) No te faahiti i te mau parau “maitai . . . no te patu,” e tano ia haamana‘o tatou e toru mana‘o rii noa, mea faufaa râ, o te faataa eaha te mau parau o te patu: E parau tano, e parau mau, e e parau hamani maitai. Ma te haamana‘o i te reira, e rave mai tatou i te tahi mau hi‘oraa taa maitai o te mau parau o te patu.—A hi‘o i te tumu parau “ E parau faaitoito anei ta ’u?”
16, 17. (a) No te aha e mea maitai ai ia haapopou tatou ia vetahi ê? (b) Eaha te mau taime maitatai no te haapopou ia vetahi ê i roto i te amuiraa? i roto i te utuafare?
16 Haapopouraa haavare ore. Ua taa ia Iehova e ia Iesu atoa te faufaaraa ia faahiti i te mau parau haapopou e te mauruuru. (Mataio 3:17; 25:19-23; Ioane 1:47) Ei Kerisetiano, e mea maitai ia haapopou tatou atoa ia vetahi ê ma te haavare ore. No te aha? “E maitai rahi hoi to te parau ia au te parauraa,” ta te Maseli 15:23 ïa e parau ra. A ui na ia oe iho: ‘Eaha to ’u huru ia haapopouhia vau ma te haavare ore? Aita anei te reira e tamahanahana ra i to ’u aau e e faaitoito ra ia ’u?’ Oia mau, maoti te tahi parau haapopou haavare ore e ite ai oe e te haapao ra te hoê taata ia oe, te haapeapea ra no oe, e mea hoona roa ta oe mau tutavaraa. E patu tera haapapuraa i to oe tiaturi e e turai ia oe ia haa maite atu â a muri a‘e. I te mea e te mauruuru ra oe ia fana‘o oe i te haapopouraa, eiaha anei ïa oe atoa e tutava roa i te horoa i te haapopouraa na vetahi ê?—A taio i te Mataio 7:12.
17 A haamatau ia oe i te imi i te maitai i ǒ vetahi ê e a haapopou atu. I roto i te amuiraa, e faaroo paha oe i te hoê vauvauraa tatara-maitai-hia i te hoê putuputuraa, e tapao paha oe i te hoê taurearea o te tapi nei i te mau fa pae varua, aore ra i te hoê ruhiruhia aita e mairi ra i te mau putuputuraa noa ’tu te mau taotiaraa o te matahiti rahi. E nehenehe te tahi parau haapopouraa haavare ore e haaputapû i to ratou aau e e haapuai ia ratou i te pae varua. I roto i te utuafare, e titauraa ia faaroo te tane faaipoipo e ta ’na vahine i te mau parau haapopouraa e haamauruururaa mahanahana a te tahi e te tahi. (Maseli 31:10, 28) Mea au roa na te tamarii iho â râ e ite e te haapaohia ra ratou e mea herehia ratou. E hinaaro roa te hoê tamarii i te haapopouraa e te haamauruururaa mai te hoê raau tupu o te hinaaro roa i te hihi mahana e te pape. E te mau metua, a imi i te mau taime maitatai no te haapopou i ta outou mau tamarii no to ratou mau huru maitai e ta ratou mau tutavaraa. E nehenehe taua haapopouraa ra e faaitoito e e tamahanahana i ta outou mau tamarii e e turai ia ratou ia tutava ’tu â i te rave i te mea tia.
18, 19. No te aha e mea maitai ai ia tutava roa tatou i te faaitoito e te tamahanahana i to tatou mau hoa Kerisetiano, e e nafea ïa tatou?
18 Faaitoitoraa e tamahanahanaraa. Te haapeapea roa ra Iehova no “tei haehaa” e “tei tatarahapa.” (Isaia 57:15) Te faaue mai ra ta ’na Parau ia “tamau i te faaitoito . . . te tahi i te tahi” e “ei parau mahanahana ta [ta]tou i te feia e hepohepo ra.” (Tesalonia 1, 5:11, 14) E nehenehe tatou e tiaturi e te ite ra e te mauruuru ra te Atua i ta tatou mau tutavaraa no te tamahanahana i te mau hoa Kerisetiano ua teimaha roa to ratou aau i te oto.
19 Eaha râ ta oe e nehenehe e parau no te faaitoito i te hoê hoa Kerisetiano toaruaru aore ra e hepohepo ra? Eiaha e mana‘o e e titauhia ia faaafaro oe i te fifi. I roto e rave rahi tupuraa, e pinepine e tauturu rahi te tahi mau parau rii noa. A haapapu i te taata e hepohepo ra e te haapeapea ra oe no ’na. A pûpû i te pure ma te reo puai e o ’na. E nehenehe oe e taparuparu ia Iehova ia tauturu ia ’na ia ite e mea here-roa-hia o ’na e vetahi ê e te Atua atoa. (Iakobo 5:14, 15) A parau ia ’na e e mero herehia oia e te faufaa no te amuiraa. (Korinetia 1, 12:12-26) A taio i te hoê irava Bibilia faaitoito no te haapapu ia ’na e te haapeapea mau ra Iehova no ’na. (Salamo 34:18; Mataio 10:29-31) Ma te rave i te taime no te horoa i te tahi “parau maitai” na tei toaruaru e no te paraparau ma to oe aau, e tauturu oe ia ’na ia ite e mea herehia e mea faufaa o ’na.—A taio i te Maseli 12:25.
20, 21. Eaha na tuhaa e tano ai te a‘oraa?
20 A‘oraa e tano. Ei taata tia ore, e hinaaro iho â tatou paatoa i te a‘oraa i te tahi taime. Te faaitoito mai ra te Bibilia: “E faaroo i te parau, e farii i te a‘o, ia paari oe ia tae i to oe ra hopea.” (Maseli 19:20) E ere o te mau matahiapo ana‘e te nehenehe e parau, aore ra e a‘o, ia vetahi ê. E a‘o te mau metua i te mau tamarii. (Ephesia 6:4) E titauhia paha ia a‘o te mau tuahine feruriraa paari i te mau vahine apî a‘e. (Tito 2:3-5) Na te here no vetahi ê e turai ia tatou ia hinaaro e horoa i te a‘oraa ta te taata e farii ma te taiâ ore. Eaha te tauturu ia tatou ia horoa i tera huru a‘oraa? A hi‘o na e toru tuhaa e tano atu â ’i te a‘oraa: te huru e te mana‘o turai o te taata a‘o, te niu o te a‘oraa e te huru horoaraa i te reira.
21 Tei te huru o te taata a‘o e faaohipahia ’i te hoê a‘oraa. A ui ia oe iho: ‘Eaha te taime e mea ohie ai no ’u ia farii i te a‘oraa?’ Ia ite oe e te haapeapea ra te taata a‘o no oe, aita o ’na e faahiti ra i to ’na iho inoino e aita to ’na e mana‘o turai tano ore, e mea ohie a‘e ïa ia farii i te a‘oraa. No reira, ia a‘o oe ia vetahi ê, mai tera atoa ïa to oe huru e to oe mana‘o turai, e ere anei? Ua niu-atoa-hia te a‘oraa e tano i nia i te Parau a te Atua. (Timoteo 2, 3:16) Ia faahiti roa tatou i te reira i roto i te Bibilia aore ra eita, e mea maitai ia niu tatou i te mau a‘oraa atoa ta tatou e horoa i nia i te mau Papai. No reira te mau matahiapo e ara ’i eiaha e faahepo ia vetahi ê ia farii i to ratou iho mau mana‘o. Eita atoa ratou e taviri i te mau Papai, ma te horoa i te mana‘o e te turu ra te Bibilia i to ratou iho mana‘o. E tano atu â atoa te a‘oraa ia horoahia te reira ma te huru e tano. Mea ohie a‘e ia farii i te a‘oraa tei tamitihia i te hamani maitai e ia tapea noa te taata o te fana‘o i te reira i to ’na tura.—Kolosa 4:6.
22. Eaha ta oe faaotiraa papu no nia i te faaohiparaa i te ô o te parau?
22 Mea papu e e ô faufaa roa te parau no ǒ mai i te Atua ra. E mea maitai ia turai to tatou here no Iehova ia tatou ia faaohipa maitai i teie ô. E haamana‘o tatou e e mana to ta tatou e parau ia vetahi ê, te mana e patu aore ra e vavahi. No reira, e tutava ana‘e i te faaohipa i teie ô ia au i te opuaraa a Tei horoa mai i te reira, “no te patu.” E haamaitai ïa ta tatou parau i te feia e haaati ra ia tatou e e tauturu te reira ia tatou ia tamau i te rave i te mau mea e here mai ai te Atua.
^ par. 4 “Taviri, pi‘o” atoa te auraa o te ta‘o Hebera tei hurihia ei “parau ino” i roto i te Maseli 15:4.
^ par. 10 “Te peu viivii” i roto i te mau Papai, e parau aano ïa o te faataa ra i te hoê anairaa rahi o te mau hara. Noa ’tu e e ere o te taatoaraa o te mau peu viivii te tano ia haavahia, e nehenehe te hoê taata e tiavaruhia i rapae i te amuiraa mai te peu e e rave noa oia ma te tatarahapa ore i te peu viivii hairiiri.—Korinetia 2, 12:21; Ephesia 4:19; a hi‘o i te “Uiraa a te feia taio” o Te Pare Tiairaa o te 15 no Tiurai 2006 (Farani).


c: text/html

text:
Te tere faufaa roa ’‘e o te oraraa
I te mau matahiti atoa, e tere e mau ahuru tausani taata no te mataitai i te mau fare tahua rau o te amaa no Marite e te Pu rahi a te mau Ite no Iehova i New York. E parauhia teie mau fare te Betela, hoê ta‘o Hebera o “Fare o te Atua” te auraa. Mai te mau fenua atea aore ra to pihai iho noa mai, e haere te mau taata i reira no te ite e mea nafea te neneiraa o te mau papai e te faanahoraa o ta matou ohipa. E haere atoa ratou no te farerei i ta ratou mau hoa o te ohipa ra i ǒ. Aita i maoro, ua itehia hoê taata tei hinaaro rahi e rave i tera tere.
O Marcellus ïa, hoê Ite no Iehova o te ora ra i Anchorage, Alaska, Marite. A tau matahiti i teie nei, ua roohia oia i te hoê ma‘i atâta, mea iti ïa te mau ta‘o ta ’na e nehenehe e parau. E haere oia na nia i te hoê parahiraa turairai e e titau oia i te tauturu no te mau ohipa o te mau mahana atoa. Noa ’tu râ teie mau fifi, ua hinaaro rahi oia e haere e mataitai i te Betela. E tera ta ’na i rave noa nei.
Ua parau Corey, hoê hoa o tei tauturu ia Marcellus ia faanaho i teie tere: “Aita oia i tuu. E pii noa mai oia ia ’u no te ite eaha te mau faanahoraa hau tei ravehia. I te mea ra e e parau noa o Marcellus ‘E’ aore ra ‘Aita,’ e mea tia ia ’u ia ani e rave rahi uiraa a pii ai oia.” Teie te huru o ta raua mau aparauraa:
“Hinaaro oe ia haere atu vau e hi‘o ia oe?”
“Aita.”
“Hinaaro oe ia pii atu vau i te taote?”
“Aita.”
“Te pii ra oe no te tere i te Betela?”
“E.”
“I muri iho, e faataa atu vau i te mau faanahoraa ta ’u i rave no tera tere. Oaoa roa vau i te iteraa e ua naea oia i ta ’na fa.”
Ua faaruru Marcellus e rave rahi fifi no te rave i tera tere. I te mea ra e mea iti ta ’na moni, a piti matahiti to ’na haaputu-noa-raa no te haere i New York, hoê tere e 5 400 kilometera i te atea. No to ’na mau taotiaraa i te pae tino, e mea tia ia imi oia i te hoê taata apee aravihi no te tauturu ia ’na ia haere atu. I te pae hopea, e mea tia atoa ia ani i te parau faatia a te taote no tera tere. E ua horoahia te reira tau mahana noa hou a haere ai oia na nia i te manureva.
I to Marcellus taeraa i New York, ua arataihia to ’na tere no te mataitai i te mau fare tahua rau i Brooklyn, Patterson e Wallkill. Ua ite oia i te mau matini rarahi no te neneiraa i te mau buka aore ra Bibilia e ua taa atoa ia ’na e mea nafea te faanahoraa o ta matou ohipa. Ua mataitai oia e piti faaiteiteraa: “Te Bibilia e te i‘oa o te Atua” e “Hoê nunaa no to Iehova i‘oa.” I te roaraa o te tere, e rave rahi taata ta ’na i faahoa atu. Tera iho â te tere faufaa roa ’‘e o te oraraa!
Aita e ta‘o no e rave rahi no te faataa i ta ratou i ora a mataitai ai i te Betela. A ani ai râ ia Marcellus mai te peu e ua faufaahia te mau tutavaraa ta ’na i rave no tera tere, e pahono oia mai ta ’na e nehenehe: “E, e, e!”
E nehenehe hoê tere i te Betela e faaitoito ia oe e to oe utuafare, mai ia Marcellus. E farii-popou-hia te feia atoa o te hinaaro e mataitai i ta matou mau amaa na te ao nei. E haere mai atoa oe?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MWAKORO 30
Iesu Bon Natin te Atua
TE ATUA BON TAMAN IESU
E BERITANAKI TE MANGAUTI
Ngke a bukina Iesu I-Iutaia tabeman bwa e urua te bongi n Taabati ni kamarurungan te mwaane temanna, e a kaekaia Iesu ni kangai: “E teimatoa ni mwakuri Tamau ni karokoa ngkai, ao ngai naba I teimatoa ni mwakuri.”—Ioane 5:17.
E bon aki katabuakaki n ana tua te Atua te baere e karaoia Iesu n te bongi n Taabati. Ana mwakuri n uarongorongo ao ni katoki aoraki, boni bannan ana mwakuri aika raraoi te Atua. Ngaia are e kakaraoa ae raoiroi Iesu ni katoabong. Ma a bon rangi n un riki ngkai n ana kaeka Iesu te koraki ake a bukinna, ao a ukoukora kamateana. Bukin tera ngkai e riki anne?
Irarikin aia iango ae kairua ngke a bukina Iesu bwa e urua te bongi n Taabati ni kamarurungia aoraki, a a bon rangi n un riki ngke e taekinna ae Natin te Atua ngaia. A iangoia bwa e bakannatua n taekinan ae Tamana te Atua, kaanga ai aron ae e taekinna bwa Iehova bon Tamana n te aro are e a kaboraoia iai ma te Atua. Ma e aki maaku Iesu ao e kaota nakoia kaanin ana itoman ae okoro ma te Atua ni kangai: “Bwa te Tama e tangira te Nati, ao e kaotii bwaai ni kabane nakoina ake e karaoi.”—Ioane 5:20.
Bon te Tama te tia Anga te Maiu, ao e kaota aei ngkoa ngke e angania mwaane te mwaaka ni kautiia aomata. E reitia Iesu ni kangai: “Bwa n aron te Tama ae kautiia maate ma ni kamaiuia, ao ai aron naba te Nati bwa e na kamaiuia ake e kani kamaiuia.” (Ioane 5:21) Ai kakawakira te taeka aei ae karekea te kantaninga ibukin taai aika a na roko! Ngkai naba, e kautiia maate te Nati ni kaineti ma te onimaki. Ngaia are e taku Iesu: “Ane e ongo au taeka ma ni kakoauaa Teuare kanakomaiai, ao e a reke irouna te maiu are aki toki, ao e na aki kabuakakaaki ma e nako man te mate nakon te maiu.”—Ioane 5:24.
Akea te rongorongo ae kaotaki iai bwa e a tia Iesu ni kauta temanna ae boni mate bwa e na maiu, ma e tuangia taani bukinna bwa a na bon riki aeka ni kautiuti aikai. E taku: “E na roko te tai are a na bane iai n ongo bwanaana aomata ake a mena i nanon taian ruanimate ao a na otinako.”—Ioane 5:28, 29.
N aroni mwiokoana ae rangi ni kakawaki, e katereterea Iesu bwa e aki kakannato nakon te Atua ngke e kangai: “Akea te bwai teuana ae I kona ni karaoia i bon irou I aki ukoukora karaoan nanou, ma I ukoukora karaoan nanon teuare kanakomaiai.” (Ioane 5:30) Ma e a kabwarabwaraa ngkai mwiokoana ae kakawaki n ana kantaninga te Atua, are e tuai n tataekinna i mataia aomata. Ma e bati riki taekana irouia taani bukinna nakon oin ana kaotioti i aoni baikanne. E kauringia Iesu ni kangai: “Kam kanakoia aomata nakon Ioane [te tia Bwabetito], ao e kaotioti ibukin te koaua.”—Ioane 5:33.
A a bae n tia n ongo taekan anne taani bukinna tao uoua te ririki n nako, ngke e tuangia mataniwin te Aro n Iutaia Ioane taekan Teuare e na roko imwina, are e taekinaki bwa “te Burabeti” ao “te Kristo.” (Ioane 1:20-25) E kauringia taani bukinna aroia ngkoa n rangi ni karinea Ioane are e a kabureaki ngkai ni kangai: “Kam kani kakimwareireingkami teutana te tai n ana oota.” (Ioane 5:35) Ma e bati riki ana kaotioti Iesu nakon Ioane te tia Bwabetito.
“Mwakuri ake I tabe ni karaoi ake e mwiokoai iai te Tama [n ikotaki naba ma te kakamaiu are e a tibwa tia ni karaoia] bwa N na katiai, a boni kaotiota ae e kanakomaiai te Tama.” Irarikin anne, e reitianako Iesu ni kangai: “E kaotioti naba ibukiu te Tama are kanakomaiai.” (Ioane 5:36, 37) N te katoto, e kaotioti te Atua ibukin Iesu ngke e bwabetitoaki.—Mataio 3:17.
Bon akea riain ae a na rawa nakon Iesu taani bukinna. A a kaotiotaki taekan Iesu n te Baibara are aongkoa a ukeuke iai. E motikia ni kangai: “Ngkana kam kakoauaa Mote ao kam riai ni kakoauaai naba, bwa e boni korea taekau. Ma ngkana kam aki kakoauai ana koroboki teuaei, ao kam na kangaa ngkanne ni kakoauai au taeka?”—Ioane 5:46, 47.


text:
BAIKA KAKAWAKI AIKA MENA N ANA TAEKA TE ATUA | NAUM 1–ABAKUKA 3
Teimatoa ni Kakorakorai Ami Onimaki ao Taningamarau
E taraa n ae e na bon aki kamaunaaki Iuta irouia kaaini Baburon. E boni mena Iuta i aan Aikubita ae korakora mwaakana. A aki korakora riki I-Kareria nakoia I-Aikubita, tiaki ngaia? Irarikin anne, a bon aki kona n iangoia I-Iutaia aika bati bwa e na kariaia Iehova kamaunaan Ierutarem ma ana tembora. Ma e ngae n anne e na boni koro bukin te taetae ni burabeti aei, ao e riai n teimatoa ni kantaningaia Abakuka n arona ni kakorakoraa ana onimaki ao n taningamarau.
Tera ae I kakoauaa iai bwa e a rangi ni kaan tokin te waaki ae ngkai?
N na kangaa n teimatoa ni kakorakoraa au onimaki ao n taningamarau?


text:
Ko Kona n Teimatoa n Nanorinano i Aani Kataaki
“Nakonako ma Atuam ma te nanorinano!”
ANENE: 48, 80
1-3. Tera ae e kabwaka ni karaoia te burabeti mai Iuta are e aki kaotaki arana, ao tera mwina? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.)
N ANA tai n tautaeka te Uea are Ieroboam ao e kanakoa ana burabeti temanna Iehova mai Iuta, bwa e na nikira rongorongoni motikan taekan uean Iteraera, ane e tannako man te koaua anne. E kakaonimaki n nikira ana rongorongo te Atua te burabeti ae nanorinano aei. E rangi n un Ieroboam irouna ma e kamanoa Iehova.
2 I aoni kawaina te burabeti aei n okira mwengana ao e a karina naba ni kaitiboo ma te unimwaane temanna man te kaawa ae uakaan ae Betaera. E taekinna te unimwaane aei bwa aongkoa ana burabeti Iehova ngaia. E bureburea te rorobuaka aei bwa e na riaon ana kaetieti ae matoatoa Iehova are e na ‘aki kana te kariki ke n nima te ran i Iteraera’ ao e na ‘aki oki n te kawai are e roko mai iai.’ E aki kukurei Iehova iroun te burabeti aei. Imwina riki ngke e okira mwengana ana burabeti Iehova aei, e boo ma te raian ao e kamatea teuaei.
3 E aera ngke e kan rarabakau te burabeti are nanorinano ngkoa ngke e airi ma te unimwaane are burebureia? E aki kaotaki bukina n te Baibara. Ma e kona n ae e boni mwanuokina are e riai n “nakonako ma [te Atua] ma te nanorinano.” (Wareka Mika 6:8.) N te Baibara, te nakonako ma Iehova e nanonaki iai bwa ti na onimakinna, ti na boutokaa ana tautaeka, ao n ongeaba n ana kairiri. E ataia raoi te aomata ae nanorinano bwa e kona, ao e riai n tataro n taai nako nakon Tamana ae tatangira ao ae moan te mwaaka. E kona n titirakina Iehova te burabeti aei bwa e na kamataatai Ana kaetieti nakoina, ma akea taekana n te Baibara bwa e karaoa anne. Ngaira naba n tabetai, ti riai ni karaoi ara motinnano aika kangaanga, ao tao ti aki ota raoi n te bwai ae e tangiria Iehova bwa ti na karaoia. Ma ngkana ti nanorinano n ukera ana kairiri Iehova, ti na boni buokaki iai n aki karaoi kairua aika kakaiaki.
4. Tera ae ti na reiakinna n te kaongora aei?
4 N te kaongora are imwain aei, ti reiakina iai ae e aera bwa e kakawaki te nanorinano n taai nako irouia Kristian ao tera ae irekereke ma kaotiotana. Ma baikara baika a kona ni kataaki iai nanorinanora? Ao ti na kangaa ni karikirakea te aroaro ae tatangiraki aei, bwa ti aonga n teimatoa n nanorinano e ngae naba ngkana ti aitara ma karawawata? Ibukini kaekaan titiraki aikai, ti na rinanoi bwaai aika tenua aika aki toki ni kataaki iai nanorinanora, ao ti na atai iai arora ni kaaitarai ni kabane ma te wanawana.
NGKANA A RIKI BITAKI NAKOIRA
5, 6. E kangaa Baretirai ni kaotiota te nanorinano?
5 E kona ni kataaki nanorinanora ngkana a riki bitaki nakoira ke mwiokoara. E tuangaki Baretirai ae 80 ana ririki ni maiu iroun Tawita bwa e na butimwaea te kakao are e na maeka n ana baareti te uea. E boni bae n rangi ni karineaki Baretirai n aei. Ngkana e butimwaea ana kakao Tawita, e na teimatoa iai n riki bwa raoraon te uea. Ma e ngae n anne, e aki butimwaeia Baretirai. Bukin tera? Kioina ngkai e a rangi ni kara, e a tuanga Tawita bwa e aki kan riki bwa te bwai ni karawawata nakoina. Ngaia are e a iangoia Baretirai bwa e na onea mwina Kimam, ae tao temanna i buakoia natina.
6 E buokaki Baretirai n nanorinanona bwa e na karaoa ana motinnano ae riai. Tiaki nanona bwa e aki butimwaea ana kakao Tawita ibukina bwa e namakinna ae e a aki tau ibukin te mwioko teuana, ke ibukina bwa e kan aoaoria ni kakukureia ni maiuna ni kara. Ma e boni butimwaei bitaki aika riki nakoina ao e ataia ae e a aki tau ana konabwai. E aki kani karaoa ae riaon ana konaa. (Wareka I-Karatia 6:4, 5.) Ngkana ti kaatuua iangoan nakoara, kakannatora, ke tanoatan taekara, e na karekea nakoira te kainikatonga, te kaiangatoa, ao n tokina te bwarannano. (IKar. 5:26) Ma e buokiia aomata nako te nanorinano bwa a na kaatuua iangoan aia konabwai ao korakoraia ibukin neboan te Atua, ao karaoan aia kabanea ni konaa ni buokiia tabemwaang.
7, 8. Ti na kangaa ni buokaki n te nanorinano bwa ti na rarawa n onimakinira i bon iroura?
7 Iriani mwioko aika bati riki n angiin te tai bon te mwaaka ni kairiri ae bati riki, ao e kona ni kataaki iai nanorinanora. Ngke e ongo Neemia taekan aia kangaanga aomata i Ierutarem, e kakorakoraa n tataro nakon Iehova. (Neem. 1:4, 11) E roko ana kakabwaia Iehova ngke e a mwiokoaki Neemia bwa te kowana n te aono anne iroun te Uea are Atatokititi. Ma e ngae ngke e a rietata nakoan Neemia, e kaubwai, ao iai mwaakana ni kairiri, e bon aki naba onimakina oin rabakauna ke ana konabwai. E teimatoa n nakonako ma te Atua. E teimatoa naba n ukera ana kaetieti Iehova n arona n okiokira ana Tua te Atua. (Neem. 8:1, 8, 9) E aki kabongana mwaakana Neemia ni karawawataia iai tabemwaang, ma e beku ibukia ao e kaaitarai oin ana kabanemwane.
8 E kaotaki n ana katoto Neemia aron te nanorinano ni buokira n rarawa n onimakinira i bon iroura ngkana e bitaki mwiokoara ke e a kabatiaaki riki tabera. Ibukina bwa e onimakina oin rabakauna unimwaanen te ekaretia temanna, e a kona ni moanna ni karaoi tabena n te ekaretia ao n aki tataro moa nakon Iehova. A kona ni karaoi moa aia motinnano tabemwaang ao imwina a tataro nakon Iehova bwa e na kakabwaiaa aia motinnano. Ma e kaotaki n anne te nanorinano? Te aomata ae nanorinano, e uringa tabena i matan te Atua n taai nako ao ibukia aomata riki tabeman. A bon aki kakawaki ara konabwai. Ma ae kakawaki riki, ngkana ti aitara ma te kangaanga ke te kariri ae okioki, ti riai n taratara raoi bwa ti na aki onimakinira i bon iroura. (Wareka Taeka N Rabakau 3:5, 6.) Ni boong aikai, a bati aomata n te aonnaba aika bangaomata ao a kan rietata riki nakoia tabemwaang. Ngkai ana toro Iehova ngaira, ti aki iangoia bwa ngkai iai mwiokoara, ti a rabakau riki nakoia kaain ara utu ke kaain te ekaretia. Ma ti kaai ni mwakuri ma tarira ao mwaanera.
NGKANA TI TIRIBUREAKI KE NI KAMOAMOAAKI
9, 10. E na kangaa te nanorinano ni buokira n tokanikai i aon tiribureara n te aro ae aki riai?
9 E boni bae ni kangaanga taotaonan unra ngkana iai ae tiribureira n te aro ae aki riai. E aki toki n tang Anna ibukina bwa e kakanikoa n taai nako ao ni kammarakia Beninna. E tangiraki Anna irouni buuna, ma e kanoabo. Imwina riki, ngke e tabe n tataro n te umwanrianna ae tabu, ao e kairua ni bukinna te Ibonga ae Rietata are Eri bwa e koro ni manging. Iangoa anne! N aki ongei baikai ni kabane, e teimatoa Anna ae nanorinano n taotaona unna ao ni kaeka ma te karinerine nakon Eri. E kawakinaki n te Baibara ana tataro Anna ae ringa te nano. E rangi ni bati iai taekan te onimaki, te nebonebo ao te katituaraoi.
10 E kona naba ni buokira te nanorinano bwa ti na “teimatoa ni kataenikaia te buakaka n te raoiroi.” (IRom 12:21) E rangi ni bati te ribuaka n ana waaki Tatan, ao ti riai n taotaona unra irouia taani kakaraoa ae bure. (TaiAre. 37:1) Ngkana a riki ara kangaanga i marenara ma tarira ao mwaanera n te onimaki, e kona n rangi ni korakora riki marakira. E na kakairi iroun Iesu te aomata ae nanorinano. E kangai te Baibara: “Ngke e kabuakakaaki ao e aki kabooa mwina n taetae ni kabuakaka . . . , ma e anga ngaia nakon Teuare motikitaeka n te eti.” (1Bet. 2:23) E ataia Iesu bwa bon ana bwai Iehova te karekekai. (IRom 12:19) A kaumakaki naba Kristian bwa a na nimamannei ao n aki “kabooa mwin te buakaka n te buakaka.”
11, 12. (a) E na kangaa te nanorinano ni buokira n tokanikai i aon taeka ni karang ke taeka ibukini kamoamoaara ae okiokI? (b) Ti na kangaa ni kaotiota te nanorinano n arora ni kunnikainira ao ni katamaroaira?
11 E kona naba ni kataaki nanorinanora ngkana a okioki taeka ni karang ke taeka ibukini kamoamoaara. Iangoi aron Etita aika moan raraoi ngke e aitara ma baika riki ake e aki kantaningai. E rangi ni botonnaine ao e katamaroaaki ma ni kabiraki ni boiarara aika bobuaka i nanon teuana te ririki. E bobotaki ni katoabong ma ataeinnaine aika bati man te Embwaea ni Botia ni kabutaa, ake a kaiangatoa i marenaia bwa antai ae e na tangiraki riki iroun te uea. Ma e ngae n anne, e teimatoa ni karinerine ao n taotaona nanona. Tiaki nanona bwa e a moanna n iaiangoia i bon irouna ke ni kainikatonga, e ngae naba ngke e a rineia te uea bwa te ueannaine.
12 Ti buokaki n taai nako n te nanorinano bwa ti na kunnikainira ao ni katamaroaira n te aro ae riai ma te karinerine. Ti ataia bwa ti anai nanoia aomata, tiaki man te kamoamoa ke kakukureiaia, ma boni mani kaotiotan te “nano ae nimamannei ma n rau.” (Wareka 1 Betero 3:3, 4; Ier. 9:23, 24) E na otara ae ti iaiangoi baika akea uaaia man ara mwakuri ao ara taeka. N te katoto, ti kona ni kairiia tabemwaang bwa a na iangoia ae ti kaokoro ibukini mwiokoara aika okoro, rongorongo aika ti atai, ke ara iraorao ma taari mwaane aika mwiokoaki. Ke tao ti kataia ni karaoa te bwai ae kakawaki aongkoa i bon iroura ma a ibuobuoki iai tabemwaang. Ma iangoa ana katoto ae tamaroa Iesu. E kona n anai nanoia aomata ni wanawanana. Ma n angiin te tai, e mwanewea Ana Taeka te Atua. E taetae ma te nanorinano bwa a aonga n ataia ake a ongora n te baere e taekinna bwa boni mairoun Iehova ao tiaki man oin rabakauna ke wanawanana.
NGKANA TI KARAOI ARA MOTINNANO AIKA TI AKI KOAUA RAOI IAI
13, 14. Ti na kangaa ni buokaki n te nanorinano ni karaoi ara motinnano aika raraoi?
13 Te bwai teuana riki ae e kataaki iai nanorinanora boni karaoan ara motinnano. Ni menan te abotoro Bauro i Kaitareia, e tuangnga te burabeti are Akabo bwa ngkana e teimatoa n nako Ierutarem ao e na atikaki ni kabureaki. E boni kona naba ni kamateaki. Ngaia are a bubutiia Bauro taari bwa e na aki nako. Ma e aki muti iai Bauro. E aki onimakinna i bon irouna ke n taonakinako n te maaku. E onimakina raoi Iehova ao e tauraoi ni kaaitarai baika a na riki ni mwiokoana, n taabo ake e kataua nako iai Iehova. Ngke a ongo aei taari, a nanorinano n aki manga totokoa ana iango Bauro are e kan nako Ierutarem.
14 Ti kona ni buokaki naba n te nanorinano bwa ti na karaoi ara motinnano aika manena, e ngae naba ngkana e aki tabwanin ara atatai iai ke ti aki kona n tuka te bwai ae e na riki iai. N te katoto, ngkana ti a kabwanina ara tai n te mwakuri ni minita, tera ae e na riki ngkana ti aoraki? Tera ae ti na karaoia ngkana a kainnanoa ara ibuobuoki ara karo aika kara? Ti na kangaa n tararuaira ngkana ti a kara? Ti aki kona ni kaekai titiraki aikai ni kabane, e ngae naba ngkana ti tataro ao n iaiangoi. (TeMin. 8:16, 17) Kioina ngkai ti onimakina Iehova, ti na buokaki iai tiaki tii n atai ara konabwai ma ti na kakoauaa naba ae e tianaki. Imwin ara kakaae, ukerani buokara mairouia tabemwaang, ao te tataro ibukin te kairiri, ti riai ni karaoi mwaneka aika boraoi ma ana kairiri taamnein te Atua. (Wareka Te Minita 11:4-6.) E kona Iehova ni kakabwaiai ara motinnano ke e kona ni buokira ni bitii tiara.
KARIKIRAKEAN TE NANORINANO
15. Ti na kangaa ni buokaki n teimatoa n nanorinano man iaiangoan Iehova?
15 Ibukina bwa a bati kakabwaia man te nanorinano, ti na kangaa ngkanne ni karikirakea n te aro ae korakora riki? Ti na rinanoi aanga aika aua ibukin aei. Te moan, ti na karikirakea te nanorinano ae korakora riki ao karinean Iehova, ngkana ti iaiangoi aroarona aika bati aika rine aika akea kabotauaia ao nakoana naba. (Ita. 8:13) Uringnga bwa ti nakonako ngkai ma te Atua ae Moan te Mwaaka, ao tiaki te anera ke te aomata. Ti na kaungaaki n ataakin anne bwa ti na “[kananorinanoira] i aani bain te Atua ae mwaaka.”
16. Ti na kangaa ni kaungaaki bwa ti na nanorinano man iaiangoan ana tangira te Atua?
16 Te kauoua, ti buokaki n iaiangoan ana tangira Iehova ni karikirakea te nanorinano. E korea taekan Iehova te abotoro Bauro bwa e ‘kabatiaa riki karineani’ bwain te rabwata aika aki rangi ni manena. (1Kor. 12:23,24) N aron anne, e tabeakinira Iehova n tatabemanira nako n aki ongei tian ara konabwai. E aki kabotauira ma tabemwaang ke ni katoka tangirara ngkana ti karaoa ae kairua. Ti namakinna man ana tangira Iehova bwa ti mano raoi n taabo ake ti beku iai ibukina.
17. Tera kakabwaiaara man iaiangoan raoiroia tabemwaang?
17 Te katenua, e na rikirake ara kakaitau ibukini mwiokoara n ana mwakuri Iehova, ngkana ti kakairi iroun te Atua, ao n iaiangoi raoiroia aomata. N oneani mwin are ti na kakawaki irouia aomata ke ti tutuangia te bwai ae a na karaoia, ti riai n ongora n aia taeka n reirei tabemwaang ao ni butimwaei aia iango. (TaeRab. 13:10) Ti na kukurei ma ngaiia ngkana a anganaki mwiokoaia. Ao ti na neboa Iehova ngkana ti nori arona ni kakabwaiaia “[tarira] nako ni kabutaa te aonnaba.”
18. Ti na kangaa ni kataneia mataniwin nanora bwa ti na nanorinano n aron te Atua?
18 Te kaaua, e na katamaroaaki riki arora n nanorinano ao ni karinerine mani kataneiaakini mataniwin nanora ni booto n reirei n te Baibara. Ti reireiaki ni booto n reirei aikai bwa ti na karaoi ara motinnano aika raraoi, n arora ni kananorinanoira n iangoi bwaai n aron iangoaia iroun Iehova. Ti kona ni kakorakorai mataniwin nanora rinanon te katoatai n ukeuke n reirei, te tataro, ao maiuakinani baike ti reiakin. (1Tim. 1:5) Ti reiakina naba moanibwaian nanoia tabemwaang. Ngkana ti karaoi baikai, e berita Iehova bwa e na ‘katiaa kataneiaakira,’ ni buokira ni karikirakea te nanorinano, ao aroaro ake e kukurei iai.
19. Tera ae e na buokira n teimatoa n nanorinano n aki toki?
19 E kabuaa maiuna ao akoana iroun te Atua te burabeti are mai Iuta ae e aki kaotaki arana, man ana mwakuri ni kan rarabakau n te tai ae tii teuana. Ma ti boni kona n teimatoa n nanorinano i aani kataaki. A kaotia naake a kakaonimaki rimoa ao aika nanorinano ngkai bwa e boni kona ni karaoaki anne. Ngkana ti a maan riki n nakonako ma Iehova, e na rangi ni korakora riki iai nanorinanora. (TaeRab. 8:13) N aki ongei tabera ngkai, ma te nakonako ma Iehova bon te kakabwaia ae moan te tamaroa ae akea kabotauana. Aio karineara ae moan te kakawaki ae kona n reke iroura. Ngaia are ti bia kabanei ara konaa n nakonako ma te nanorinano ma Iehova n aki toki.


text:
DOMINIKA 2 - 40RAA - B
TAIORAA MATAMUA
Te faatutiaraahia o to tatou metua Aberahama
A taio tatou i te puta Genese 22, 1-2.9-13.15-18
I te mau mahana ra, ua tamata te Atua ia Aberahama, e ua parau maira iana : « E Abrahama, e Abrahama e. » Ua pahono atura oia e : « Teie au. » Ua naô maira oia : « A rave i to tamaiti otahi, ta oe e here na, ia Isaaka, e haere oe i te fenua o te orama ; ei reira oe e pupu ai iana ei tutia taauahi i nia i te hoe moua ta’u e faaite atu ia oe na. » E tae atura raua i te vahi i faaite hia mai e te Atua ra, ua faatia oia i te hoe fata,tuu atura i te vahie i nia iho ; ia ruuruu hia tana tamaiti ra o Isaaka, hopoi atura iana i nia i te fata I nia iho i te vahie ra. Ua faatoro atura oia i te rima, haru atura i te tipi e taparahi i te tamaiti nona ra. E inaha te tiaoro maira te merahi a te Fatu no te rai mai i te naôraa e : « E Aberahama, e Aberahama e ! » Ua parau atura oia e : « Teie au ! » Ua parau maira iana : « Eiaha oe e faatoro i te rima i nia i te tamaiti ra, eiaha oe e rave noa’e iana ; ua ite papu au i teienei e, e taata mataù oe i te Atua ra, e aore oe i faaherehere i to tamaiti otahi no’u nei. » Ua nânâ aera Aberahama i te mata i nia, e ite atura oia i muri mai iana i te hoe mamoe oni te i roto i te raau taratara, ua fifi te tara, rave ihora iana e pupu atura ei tutia taauahi ei mono i te tamaiti ra. Ua tiaoro faahou maira te merahi a te Fatu no te rai mai ia Aberahama, i te naôraa e : « Ua tapu au ia’u iho, te parau nei te Fatu ; no te mea ua na reira mai oe, e aore oe i faaherehere i to oe na tamaiti hoe no’u nei, e haamaitai atu au ia oe, e e faarahi au i to huaai, mai te fetia o te rai ra, e mai te one i tahatai ra, e te mau uputa oire o to mau enemi e rito ïa i to oe ra huaai. E e haamaitai hia te mau nunaa’toa o te fenua nei i to oe ra huaai, no te mea ua auraro oe i to’u reo ra. »
- O te Parau ïa a te Atua.
SALAMO 115, 1.6, 7ac-8, 10-11
R/ E hahaere â vau i mua i te aro o te Fatu
i te fenua o te feia ora ra.
Ua tiaturi au ! Parau noa atu ai au :
« ua rahi roa ino to’u ati ».
E mea taoa i te aro o te Fatu,
te poheraa o tona ra feia moâ.
Aue ! e te Fatu e, o vau nei hoi to tavini,
.te tatara nei oe i ta’u mau taai.
E pupu atu vau i te tutia haamaitai ia oe,
ma te tiaoro i te ioa o te Fatu.
.E faatupu vau i ta’u mau euhe i te Fatu,
e ia tia mai tona nunaa,
.i roto i te mau aumoa o te fare o te Fatu,
i rotopu ia oe na, e Ierusalema e !
TAIORAA PITI
« Aita te Atua i faaherehere i tana iho Tamaiti »
A taio tatou i te epitore a Paulo peata i to Roma 8, 31b-34
E au mau taeae e, no tatou te Atua ra, o vai ïa te mārō mai ia tatou ? Oia i ore i faaherehere i tāna iho Tamaiti, ’e ua tuu noa mai iana ra no tatou atoa nei, e aha oia e ore e horoa mai ai i te mau mea atoa no tatou ? Na vai e pari mai i te feia i maitihia e te Atua ? Te faatia mai nei te Atua, o vai ïa te faahapa mai ? O Jesu-Kirito anei, oia i pohe ’e i tiafaahou, oia e ti’a nei i te rima atau o te Atua, ’e e pure nei no tatou ?
- O te Parau ïa a te Atua.
IRAVA I MUA I TE EVANELIA
Ei hanahana i te Kirito,
te parau Etereno o te Atua ora.
Ei hanahana ia oe, e te Fatu e.
Mai roto mai i te ata anaana ra,
faaroohia ihora te reo o te Metua i te na’oraa e :
"O ta’u Tamaiti here teie, a faaroo iana !"
Ei hanahana i te Kirito,
te parau Etereno o te Atua ora.
Ei hanahana ia oe, e te Fatu e.
EVANELIA
« O ta’u Tamaiti here teie »
† A taio tatou i te Evanelia a Mareko peata 9, 2b-10
I taua anotau ra, ua rave atura Iesu ia Petero ’e ia Iakobo ’e ia Ioane, ’e ua aratai atura ia ratou i nia i te hoe mou’a teitei ; o ratou anae to reira. ’E ua faahuru-’ē-hia ihora oia i mua ia ratou. Anaana roa a’era tōna ahu, ’e teatea roa a’era, aore e tahupe i te ao nei e roaa ai teie huru teatea. Fā maira Elia raua o Mose, ’e ua aparau a’era raua ’e o Iesu atoa hoi. Ua parau maira Petero ia Iesu, na ō maira : « E Rabi, e mea maitai ia parahi tatou i ō nei, e faatia matou i na fare autaa e toru a’e : no oe te tahi, no Mose te tahi e no Elia te tahi. » Aita hoi oia i ite e aha tāna e parau, ua hauriri’a hoi ratou. ’E e ata maira i te tamarūraa ia ratou, ’e te hoe reo maira, no roto mai i taua ata ra, i te na ōraa mai e : « O ta’u Tamaiti here teie, a faaroo iana. » I reira ihora, hio a’era te mau pipi e ati noa a’e, aore roa e taata i itea e ratou, maori ra o Iesu ’e o ratou iho hoi. ’E, tei pouraa ratou i raro, mai nia mai i taua mou’a ra, ua a’o atura Iesu ia ratou : eiaha e faaite noa a’e i ta ratou i ite ra e tiafaahou noa mai te Tamaiti a te taata, mai roto mai i tei pohe ra. Haapao maite ihora ratou i taua faaueraa nei, ua paraparau a’era rā ratou ratou iho i te auraa o te parau : tiafaahou mai roto mai i tei pohe.
- Haapopou tatou i te Parau a te Atua.


text:
1:1 ¶ Ko te kupu a Ihowa i puta ki a Hohea tama a Peeri i nga ra o nga kingi o Hura, ara o Utia, o Iotama, o Ahata, o Hetekia, i nga ra hoki o Ieropoama tama a Ioaha kingi o Iharaira.
1:2 ¶ I te korerotanga ai a Ihowa i te tuatahi, he mea korero na Hohea, i mea a Ihowa ki a Hohea, Haere, tangohia tetahi wahine mau, he mea kairau, etahi tamariki ano, he mea na te kairau: he nui hoki te kairautanga i kairau ai te whenua i te mea ka wh akarerea nei a Ihowa.
1:3 Na haere ana ia, tikina ana e ia a Komere tamahine a Ripiraima. Na kua hapu tera, kua whanau ta raua tama.
1:4 Na ka mea a Ihowa ki a ia, Huaina tona ingoa, ko Ietereere; no te mea tenei ake, he wa poto nei, ka rapu utu ahau mo te toto o Ietereere i te whare o Iehu, ka whakamutua ano e ahau te kingitanga o te whare o Iharaira.
1:5 I taua ra ka whati i ahau te kopere a Iharaira ki te raorao o Ietereere.
1:6 Na kua hapu ano ia, whanau ake he tamahine. A ka mea a Ihowa ki a ia, Huaina tona ingoa, ko Roruhama: no te mea e kore e atawhaitia e ahau te whare o Iharaira a muri ake nei, e murua ranei e ahau tetahi wahi a ratou.
1:7 Engari te whare o Hura ka atawhaitia e ahau, ka meinga ano e ahau a Ihowa, to ratou Atua, hei whakaora i a ratou; e kore e meinga e ahau te kopere, te hoari, te whawhai, nga hoiho, nga kaieke hoiho ranei hei whakaora i a ratou.
1:8 ¶ A ka whakamutua e ia ta Roruhama kai u, ka hapu ia, a whanau ake he tama.
1:9 Na ka mea a Ihowa, Huaina tona ingoa ko Roami: ehara hoki koutou i te iwi naku, ehara ano hoki ahau i te Atua no koutou.
1:10 Ka rite ano ia te tokomaha o nga tama a Iharaira ki te onepu o te moana e kore nei e mehuatia, e kore e taua; na i te wahi i korerotia ai ki a ratou, Ehara koutou i te iwi naku, ko reira ano te kupu ki a ratou, He tama koutou na te Atua ora.
1:11 Ko reira ano nga tama a Hura ratou ko nga tama a Iharaira huihui ngatahi ai, whiriwhiri ai i te upoko kotahi mo ratou, ka haere mai ano ratou i te whenua: no te mea he nui te ra o Ietereere.
2:1 ¶ Mea atu koutou ki o koutou tuakana, Ami; ki o koutou tuahine, Ruhama.
2:2 Whakawakia to koutou whaea, whakawakia: ehara hoki ia i te wahine naku, ehara ano ahau i te tahu nana: na kia whakarerea e ia ona moepuku i tona aroaro, ona puremu i waenga i ona u.
2:3 Kei tangohia ona e ahau, a ka noho tahanga ia, kei meinga ano ia kia rite ki te ra i whanau ai ia; kei meinga ia e ahau kia rite ki te koraha, kei waiho ia hei whenua waikore, a ka mate i te matewai.
2:4 Ae ra, e kore ana tamariki e tohungia e ahau; no te mea he tamariki ratou na te moepuku.
2:5 Kua kairau nei hoki to ratou whaea: he mahi whakama ta te wahine i whanau ai ratou; i mea hoki ia, Ka whaia e ahau te hunga i aroha ki ahau, i homai nei i te taro maku, i te wai moku, i te huruhuru hipi maku, i te muka maku, i te hinu maku, i te mea hei inu maku.
2:6 ¶ Mo reira tenei ahau te tutaki nei i tou ara ki te tataramoa, te hanga nei i te taiepa e kore ai ia e kite i ona ara.
2:7 Ka whaia ano e ia ana i aroha ai, heoi e kore e mau i a ia; ka rapua ratou e ia, otiia e kore e kitea: katahi ia ka mea ake, Ka haere ahau ka hoki ki taku tahu tuatahi; nui ake hoki to reira pai ki ahau i to naianei.
2:8 Kihai ra hoki ia i mohio naku i hoatu te witi ki a ia, te waina, me te hinu, naku ano i whakanui te hiriwa mana, me te koura, ta ratou i mahi nei hei mea ma Paara.
2:9 Mo reira ka hoki ahau, ka tango i taku witi i tona wa ano, i taku waina i tona wa ano, ka riro ano i ahau taku huruhuru hipi me taku muka i hipokina ai ia i a ia e noho tahanga ana.
2:10 Na akuanei ka whakakitea e ahau tana mahi wairangi ki nga kanohi o ana i aroha ai, e kore ano tetahi tangata e whakaora i a ia i roto i toku ringa.
2:11 Ka mutu katoa ano i ahau tona koa, ona ra hakari, ona kowhititanga marama, ona hapati, me ana huihui nunui katoa.
2:12 Ka ururua ano i ahau ana waina, me ana piki, nga mea i ki ai ia, Ko oku utu enei, he mea homai na aku i aroha ai; a ka meinga e ahau hei ngahere, a ka kainga e nga kirehe o te parae.
2:13 Ka whiua ano ia e ahau mo nga ra o nga Paarimi, mo era i tahu whakakakara ai ia ki a ratou; a whakapaipai ana i a ia ki ona whakakai, ki ana whakapaipai, haere ana ki te whai i ana i aroha ai, a wareware ake ki ahau, e ai ta Ihowa.
2:14 ¶ Mo reira, nana, ka whakawai ahau i a ia, ka kawe i a ia ki te koraha, ka korero whakamarie ano ki a ia.
2:15 Ka hoatu ano e ahau etahi mara waina ki a ia i reira, me te raorao o Akoro hei kuwaha mo te tumanako: a ka whakahoki kupu ia ki reira, ka pera me to nga ra o tona tamarikitanga, me to te ra hoki i haere mai ai ia i te whenua o Ihipa.
2:16 Na i taua ra, e ai ta Ihowa, ka karangatia ahau e koe, E Ihi; e kore hoki ahau e karangatia e koe, E Paari a muri ake nei.
2:17 No te mea ka tangohia e ahau nga ingoa o nga Paarimi i roto i tona mangai, e kore ano ratou, o ratou ingoa, e maharatia a muri ake nei.
2:18 Ka whakaritea ano e ahau i taua ra he kawenata, he pai mo ratou, ki nga kirehe o te parae, ki nga manu o te rangi, ki nga mea ngokingoki o te oneone; ka whati ano i ahau te kopere, te hoari, te whawhai i runga i te whenua, a ka meinga ratou e ah au kia au te takoto.
2:19 Ka taumautia ano koe e ahau a ake ake; ina, ka taumautia koe e ahau maku i runga i te tika, i te whakarite whakawa, i te aroha, i te atawhai.
2:20 Ka taumautia ano koe maku i runga i te pono, a ka mohio koe ki a Ihowa.
2:21 I taua ra ka whakarongo ahau, e ai ta Ihowa, ka whakarongo ahau ki nga rangi, ka whakarongo ratou ki te whenua;
2:22 Ka whakarongo ano te whenua ki te witi, ki te waina, ki te hinu: a ka whakarongo era ki a Ietereere.
2:23 Ka whakato ano ahau i a ia maku ki te whenua; ka tohu i tenei kihai nei i tohungia; ka ki atu ano ki te hunga ehara nei i te iwi naku, ko koe taku iwi, a ka mea era, Ko koe toku Atua.
3:1 ¶ I mea ano a Ihowa ki ahau, Tena ano haere, arohaina tetahi wahine e arohaina ana e te tangata, he wahine puremu; kia rite ki te aroha o Ihowa ki nga tama a Iharaira, ahakoa e anga atu ana ki nga atua ke, a e matenui ana ki nga keke karepe maroke.
3:2 Na hokona ana ia e ahau maku ki nga pihi hiriwa kotahi tekau ma rima ki te homa perai, me te hawhe homa parei:
3:3 A ka ki atu ki a ia, Kia maha nga ra e noho ai koe he mea taumau maku; kaua e kairau, kaua ano e riro i te tangata: ka pena ano ahau ki a koe.
3:4 He maha hoki nga ra e noho ai nga tama a Iharaira, kahore he kingi, kahore he rangatira, kahore he patunga tapu, kahore hoki he pou, kahore he epora, kahore he terapimi.
3:5 Muri iho ka hoki mai nga tama a Iharaira, ka rapu i a Ihowa, i to ratou Atua, i a Rawiri ano, i to ratou kingi; ka haere mai i runga i te wehi ki a Ihowa, ki tona pai ano i nga ra whakamutunga.
4:1 ¶ Whakarongo ki te kupu a Ihowa, e nga tama a Iharaira; he tautohe hoki ta Ihowa ki nga tangata o te whenua, no te mea kahore he pono, kahore he tohu tangata, kahore he matauranga ki te Atua i te whenua.
4:2 Te oati! te korero teka! te kohuru! te tahae! te puremu! pakaru mai ana ratou; te toto, pa tonu ki te toto.
4:3 Mo reira te whenua ka pouri, ko ona tangata katoa ka tangi, me nga kirehe o te parae, me nga manu o te rangi; ka whakakorea ano nga ika o te moana.
4:4 Kaua ia te tangata e whakawa, e whakahe i tetahi tangata: e rite ana hoki tou iwi ki te hunga e totohe ana ki te tohunga.
4:5 Na ka hinga koe i te awatea, me te poropiti, ka hinga ngatahi korua i te po; ka whakangaromia ano hoki e ahau tou whaea.
4:6 ¶ Ka ngaro taku iwi i te kore matauranga: kua paopao na koe ki te matauranga, na ka paopao ano ahau ki a koe hei tohunga maku: kua wareware na koe ki te ture a tou Atua, ka wareware ano ahau ki au tamariki.
4:7 I te mea ka nui ratou, katahi ratou ka hara ki ahau: whakaputaina ketia ana e ahau to ratou kororia hei whakama.
4:8 Ko te hara o taku iwi kainga ake e ratou, ko to ratou ngakau anga tonu ki to ratou he.
4:9 Ko te tukunga iho, rite iwi, rite tohunga: a ka whiua ratou e ahau mo o ratou ara, ka utua a ratou mahi.
4:10 Ka kai hoki ratou, a e kore e makona: ka moepuku a e kore e tokomaha; mo ta ratou whakarere i nga mahara ki a Ihowa.
4:11 Riro pu te hinengaro i te moepuku, i te waina, i te waina hou.
4:12 ¶ E ui tikanga ana taku iwi ki a ratou rakau, ko to ratou tokotoko ano hoki hei whakaatu tikanga ki a ratou: kua pohehe hoki ratou i te wairua o te moepuku, kua maunu atu i raro i to ratou Atua ki te puremu.
4:13 E patu ana ratou i nga patunga tapu i runga i nga tihi o nga maunga, e tahu whakakakara ana i runga i nga pukepuke, i raro i nga oki, i nga papara, i nga terepini, he pai hoki no te taumarumarunga iho: mo reira ka moepuku a koutou tamahine, ka p uremu a koutou wahine.
4:14 E kore ahau e whiu i a koutou tamahine ina moepuku, i a koutou wahine ina puremu; ko nga tane nei hoki he mea wehe atu ki nga wahine moepuku, ko ratou tahi ko nga wahine kairau kei te mea patunga tapu: mo reira ka hinga te iwi kahore nei o ratou matauranga.
4:15 Ahakoa koe, e Iharaira, kairau noa, kaua a Hura e he; a kaua hoki koutou e haere mai ki Kirikara, kaua hoki e haere ki runga ki Peteawene, a kaua e oati, Kei te ora a Ihowa.
4:16 Kua whakangutungutu hoki a Iharaira, tona rite kei te kuao kau e whakatotoi ana: akuanei ratou whangaia ai e Ihowa, peratia ai me te reme i te wahi whanui.
4:17 Kua honoa a Eparaima ki nga whakapakoko: tukua atu ki tana.
4:18 Ko te mea e inumia ana e ratou kua kawa; he moepuku tonu ta ratou; a he whakama ta o ratou rangatira e matenui ana.
4:19 Kua oti ia te kopaki e te hau ki roto ki ona parirau; ka whakama hoki ratou ki a ratou patunga tapu.
5:1 ¶ Whakarongo ki tenei, e nga tohunga, mahara mai, e te whare o Iharaira, kia whai taringa mai hoki, e te whare o te kingi, mo koutou hoki te whakawa; no te mea kua waiho koutou hei rore ki Mihipa, hei kupenga horahora ki runga ki Taporo.
5:2 A hohonu ana te hounga o te patu a te hunga tutu; ko ahau ia te kairiri i te he o ratou katoa.
5:3 E mohio ana ahau ki a Eparaima, kahore a Iharaira e ngaro i ahau; kei te moepuku nei hoki koe inaianei, e Eparaima, kua poke a Iharaira.
5:4 E kore hoki ratou e tukua e a ratou mahi kia hoki ki to ratou Atua; kei roto hoki i a ratou te wairua moepuku, kahore o ratou mohio ki a Ihowa.
5:5 E whakaaturia ana ta Iharaira e tona whakapehapeha ki tona aroaro ano: na ka hinga a Iharaira raua ko Eparaima i runga i to raua he, me Hura, ka hinga ngatahi ratou.
5:6 Ka haere ratou me a ratou hipi, me a ratou kau, ki te rapu i a Ihowa; heoi e kore e kitea; kua mawehe atu ia i roto i a ratou.
5:7 Kua tinihanga ratou ki a Ihowa: he tamariki tangata ke hoki a ratou tamariki: akuanei ka pau ratou me a ratou wahi i te marama kohiti.
5:8 ¶ Whakatangihia te koronete ki Kipea, te tetere ki Rama: whakatangihia he whakaoho ki Peteawene; i muri i a koe, e Pineamine.
5:9 Ka ururua a Eparaima i te ra e riria ai te he: takoto rawa te mea kua whakaaturia nei e ahau i roto i nga hapu o Iharaira.
5:10 E rite ana nga rangatira o Hura ki te hunga e whakaneke atu ana i te rohe; ka tahoroa e ahau toku riri ki runga ki a ratou ano he wai.
5:11 E tukinotia ana, e whakapetia ana a Eparaima i te whakawakanga, mona i pai ki te whai i te whakahau.
5:12 Na reira, ka rite taku ki a Eparaima ki ta te purehurehu, ka rite hoki ki te pirau taku ki te whare o Hura.
5:13 I te wa i kite ai a Eparaima i tona mate, a Hura hoki i tona marutanga, na haere ana a Eparaima ki Ahiria, tuku tangata ana ia ki a Kingi Iarepe: heoi e kore koutou e taea e ia te rongoa, e kore hoki e ora i a ia to koutou marutanga.
5:14 Ka rite hoki taku ki a Eparaima ki ta te raiona, taku ki te whare o Hura ka rite ki ta te kuao raiona: ka haehae ahau, ina, ahau ano, a ka haere; ka maua atu e ahau, a kahore he kaiwhakaora.
5:15 Ka haere ahau ka hoki ki toku wahi, kia whakaae ra ano ratou ki to ratou he, kia rapua ra ano toku mata e ratou: a, i a ratou e mate ana, kaha tonu ta ratou rapu i ahau.
6:1 ¶ Haere mai, tatou ka hoki ki a Ihowa: nana hoki i haehae, a mana tatou e rongoa; nana i patu, mana ano tatou e takai.
6:2 Kia rua nga ra ka whakaorangia tatou e ia; i te toru o nga ra ka whakaarahia tatou e ia, a ka ora tatou ki tona aroaro.
6:3 Na kia mohio tatou, kia whai atu tatou kia mohio ai ki a Ihowa; ko tona putanga tuturu tonu, koia ano kei to te ata, ko tona taenga mai ki a tatou rite tonu ki to te ua, ka rite ki to muri ua e makuku ai te whenua.
6:4 ¶ Me pehea koe e ahau, e Eparaima? Me pehea koe e ahau, e Hura? rite tonu hoki to koutou pai ki te kapua o te ata, ki te tomairangi o te atatu, e riro wawe atu ana.
6:5 Na reira taku hahau i a ratou ki nga poropiti; tukitukia ana ratou e ahau ki nga kupu a toku mangai: rite tonu ano au whakaritenga ki te putanga ake o te marama.
6:6 Ko taku hoki i pai ai ko te tohu tangata, haunga te patunga tapu: ko te matau ki te Atua, pai ake i nga tahunga tinana.
6:7 Otiia kua pera ta ratou i ta Arama, kua whakataka e ratou te kawenata: kua tinihanga ratou ki ahau i reira.
6:8 He pa a Kireara no nga kaimahi i te he, poke tonu i te toto.
6:9 Rite tonu hoki ki ta nga taua pahua e whanga ana ki te tangata, ta te ropu o nga tohunga kohuru i te ara ki Hekeme; ae ra, kua mahi ratou i te he.
6:10 He hanga whakawehi taku i kite ai ki te whare o Iharaira: he puremu e kitea ana ki Eparaima, kua poke a Iharaira.
6:11 Kua rite hoki he kotinga mau, e Hura, ina whakahokia mai e ahau taku iwi i te whakarau.
7:1 ¶ I ahau e mea ana ki te rongoa i a Iharaira, ka kitea te he o Eparaima, te kino hoki o Hamaria: no te mea e mahi ana ratou i te teka, e tomo ana hoki te tahae ki roto, e pahua ana te taua i waho.
7:2 A kahore a ratou meatanga ake i roto i o ratou ngakau, kei te mahara tenei ahau ki to ratou kino katoa: kua karapotia ratou inaianei e a ratou mahi; tenei ano kei toku aroaro.
7:3 Ka meinga e ratou te kingi kia koa ki ta ratou kino, nga rangatira hoki ki a ratou teka.
7:4 He hunga puremu katoa ratou; ko to ratou rite kei te oumu kua oti te tahu e te kaipokepoke; ka mutu tana tutaki i te ahi, i muri iho i te pokepokenga i te paraoa a kia rewenatia ra ano.
7:5 I te ra o to tatou kingi i mate nga rangatira i a ratou ano, na te tahu a te waina; ko tona ringa maro tonu i roto i te hunga taunu.
7:6 Ano he oumu o ratou ngakau, i a ratou e whakatata ana, e whanga ana: pau ake te po i ta ratou kaipokepoke e moe ana; i te ata ka tonu taua oumu, ano he mura ahi.
7:7 Werawera katoa ratou me he oumu, pau ake i a ratou o ratou kaiwhakawa; kua hinga katoa o ratou kingi: kahore tetahi o ratou e karanga ana ki ahau.
7:8 ¶ Ko Eparaima, kei te hanumi ia ki roto ki nga iwi; he keke a Eparaima kihai i hurihia.
7:9 Kua pau tona kaha i nga tautangata, heoi kahore ia e mohio: ina, kua wero te hina i konei, i ko ona, a kahore ia e mohio.
7:10 Ko te whakapehapeha o Iharaira e whakaatu ana ki tona aroaro: heoi kihai ratou i hoki ki a Ihowa, ki to ratou Atua, a ahakoa ko tenei katoa, kahore ratou i rapu i a ia.
7:11 E rite ana hoki a Eparima ki te kukupa wairangi, kahore nei ona ngakau: e karanga ana ratou ki Ihipa, e haere ana ratou ki Ahiria.
7:12 Ka haere ratou, ka potaea e ahau taku kupenga ki runga ki a ratou: ka riro ratou i ahau ki raro, ka pera i nga manu o te rangi; ka whiua ratou e ahau, ka peratia me ta o ratou whakaminenga i rongo ai.
7:13 Aue te mate mo ratou! kua rere atu nei hoki ratou i ahau: ko te ngaromanga mo ratou mo ta ratou takahi i taku: i hokona ano ratou e ahau, heoi kei te korero ratou i nga kupu teka moku.
7:14 Kahore hoki ratou i karanga ki ahau, he mea na o ratou ngakau, engari e aue ana ratou i runga i o ratou moenga; e huihui ana ratou, he whakaaro ki te witi, ki te waina, a e whakakeke ana ratou ki ahau.
7:15 Ako noa ahau, whakakaha noa i o ratou ringa, heoi kino tonu to ratou whakaaro moku.
7:16 E hoki ana ratou, ehara ia i te mea ki a ia i runga rawa: ko to ratou rite kei te kopere tinihanga: ka hinga o ratou rangatira i te hoari, he aritarita hoki no to ratou arero: hei mea tenei e kataina ai ratou ki te whenua o Ihipa.
8:1 ¶ Meinga te tetere ki tou mangai. Ka rite ia ki te ekara, ina whakaekea e ia te whare o Ihowa; mo ratou i whakataka i taku kawenata, i takahi i taku ture.
8:2 Tera ratou e karanga ki ahau, E toku Atua, e mohio ana matou, a Iharaira, ki a koe.
8:3 Kua akiritia e Iharaira te mea pai: ka whaia ia e te hoariri.
8:4 Ko ta ratou whakarite kingi ehara i te mea naku, ko ta ratou whakarite rangatira ehara i te mea i mohiotia e ahau: kua hanga e ratou ta ratou hiriwa, ko ta ratou koura hei whakapakoko ma ratou, he mea e hatepea ai ratou.
8:5 Kua akiritia e ia tau kuao kau, e Hamaria: kua mura toku riri ki a ratou: kia pehea ake te roa ka tae ai ratou ki te harakore?
8:6 Na Iharaira nei hoki taua kuao na, he mea hanga na te kaimahi; na ehara ia i te Atua: ae ra, ka pakaru rikiriki te kuao o Hamaria.
8:7 Na, ko ta ratou i whakato ai ko te hau, ko ta ratou e kokoti ai ko te paroro: kahore ona witi e tupu ana: e kore te kopuku e whai paraoa: ki te whai paraoa, ka horomia e nga tautangata.
8:8 ¶ Kua horomia a Iharaira: kua rite ratou inaianei i roto i nga tauiwi ki te oko kihai i manakohia.
8:9 Kua riro hoki ratou ki Ahiria, ano he kaihe mohoao, he moke, ko ia anake: kua utua e Eparaima etahi hei whaiaipo.
8:10 Ae ra, ahakoa utu noa ratou i roto i nga iwi, ka kohikohia ano ratou e ahau ianei; a ka timata ratou te iti haere, i te pikaunga a te kingi o nga rangatira.
8:11 Kua maha nei nga aata a Eparaima hei mea hara, na ka waiho nga aata hei hara mona.
8:12 Ahakoa tuhituhia e ahau mana taku ture kia tekau mano nga tikanga, kei te kiia aua mea he mea rere ke.
8:13 Na ko nga patunga tapu hei whakahere ki ahau, e patu kikokiko ana ratou, kainga iho; otiia kahore e manakohia ana e Ihowa; akuanei ia mahara ai ki to ratou he, whiu ai i o ratou hara: ka hoki ratou ki Ihipa.
8:14 Kua wareware hoki a Iharaira ki tona kaihanga, a kei te hanga temepara; kua meinga e Hura kia maha nga pa taiepa: otiia ka tukua atu e ahau he ahi ki runga ki ona pa, a ka kainga e tera ona whare kingi.
9:1 ¶ Kei koa koe, e Iharaira, kei whakamanamana, kei pera me era atu iwi; kua whakarerea na hoki e koe tou Atua, kua puremu, arohaina ana e koe te utu i nga wahi katoa e patua ai te witi.
9:2 E kore ratou e whangaia e te patunga witi, e te poka waina, a ka tinihanga tana waina hou.
9:3 E kore ratou e noho ki te whenua o Ihowa; engari ka hoki a Eparaima ki Ihipa; a ka kai ratou i te mea poke ki Ahiria.
9:4 E kore e ringihia e ratou he ringihanga waina ki a Ihowa, e kore ano aua mea e arongia e ia: ko a ratou patunga tapu ka pera ki a ratou me te taro tangi tupapaku; ka poke katoa te hunga e kai ana: ko ta ratou taro hoki hei mea mo to ratou hiakai; e kore e tae ki roto ki te whare o Ihowa.
9:5 Ka pehea koutou i te ra o te huihui nui, a i te ra o ta Ihowa hakari?
9:6 Nana, kua riro ratou, kei ngaro, otiia ka kohikohia ratou e Ihipa, ka tanumia e Memepihi: ko a ratou mea ahuareka, hiriwa, ka riro i te ongaonga; ka tupu te tataramoa ki o ratou teneti.
9:7 ¶ Kua tae mai nga ra o te tirotiro, kua tae mai nga ra whakautu; ka mohio a Iharaira: he wairangi te poropiti, he haurangi te tangata i te wairua, he nui hoki no tou kino, he nui no te mauahara.
9:8 He kaitutei a Eparaima, i toku Atua ia; ko te poropiti, he mahanga ia na te kaiahere manu i ona ara katoa, he mauahara i roto i te whare o tona Atua.
9:9 Kua heke to ratou tupu, a aua noa iho ki raro, e rite ana ki nga ra i Kipea: ka mahara ia ki to ratou he, ka tirotirohia e ia o ratou hara.
9:10 I toku tutakinga ki a Iharaira, i rite ratou ki te karepe i te koraha; i toku kitenga i o koutou matua i rite ratou ki te matamua o te piki i te mea katahi nei ka hua; heoi haere ana ratou ki a Paarapeoro, na wehe ana ratou i a ratou ki taua han ga whakama, mea ana kia whakarihariha ratou kia rite ki ta ratou i matenui ai.
9:11 ¶ Tena ko Eparaima, ka rere a manu atu to ratou kororia: kahore he mea e whanau, kahore he tamaiti i te kopu, a kahore he haputanga.
9:12 Ahakoa whakatupu noa ratou i a ratou tamariki, ka kore i ahau, a kore iho he tangata e mahue: ina, aue te mate mo ratou ua mahue ratou i ahau!
9:13 Ko Eparaima, rite tonu ki toku kitenga i Taira, he mea whakato ki te wahi pai: otiia ka kawea ana tama e Eparaima ki waho, ki te kaikohuru.
9:14 Hoatu ki a ratou, e Ihowa: ko te aha e hoatu e koe ki a ratou? hoatu ki a ratou he kopu whakatahe, he u maroke.
9:15 Kei Kirikara to ratou kino katoa; a kino iho ahau ki a ratou ki reira: ka he nei a ratou mahi, ka peia ratou e ahau i roto i toku whare; heoi ano oku aroha ki a ratou: he hunga whakakeke o ratou rangatira katoa.
9:16 Kua patua a Eparaima, kua maroke to ratou pakiaka, kore ake o ratou hua; ae ra, ahakoa whanau noa ratou, ka mate ano i ahau te mea e matenuitia ana, te hua o to ratou kopu.
9:17 Ka paopao toku Atua ki a ratou, mo ratou kihai i rongo ki a ia: a ka waiho ratou hei kopikopiko i roto i nga tauiwi.
10:1 ¶ He waina tupu wana a Iharaira, e whakaputa ana i ona hua: kua meinga e ia kia maha ana aata kia rite ki te maha o ona hua; kua hanga e ratou he whakapakoko whakapaipai rite tonu ki te pai o tona whenua.
10:2 Kua wehe rua o ratou ngakau, akuanei ka kitea to ratou he: ka wahia e ia a ratou aata, ka pahuatia a ratou whakapakoko.
10:3 He pono akuanei ratou ki ai, Kahore o tatou kingi: kahore hoki tatou i te wehi ki a Ihowa; a ko te kingi, ko te aha tana mo tatou?
10:4 E korero ana ratou i nga korero horihori, e oati teka ana i te mea e whakarite whakawa ana: na reira e rite ana te tupu o te whakawa ki to te hemoreke i nga moa o te mara.
10:5 Manukanuka tonu nga tangata o Hamaria ki nga kuao kau o Peteawene; ka tangihia hoki e tona iwi, e ona tohunga i whakamanamana nei ki a ia; mo tona kororia kua memeha atu nei i reira.
10:6 Ka kawea ano hoki taua kuao ki Ahiria hei hakari ki a Kingi Iarepe: ka pa te whakama ki a Eparaima, ka whakama ano a Iharaira ki tana whakaaro i whakatakoto ai.
10:7 Na ko Hamaria, kua kore tona kingi, ano he pahuka i runga i te wai.
10:8 Ka whakakahoretia ano nga wahi tiketike o Awene, te hara o Iharaira; ka puta ake te tataramoa me te tumatakuru ki runga ki a ratou aata, a ka mea ratou ki nga maunga, Taupokina matou; ki nga pukepuke, E hinga ki runga ki a matou.
10:9 ¶ E Iharaira, he hara tou, mai ano i nga ra i Kipea: tu ana ratou i reira: kia kore ai ratou e mau ki Kipea i te whawhai ki nga tama a te kino.
10:10 Kia hiahia ahau, ka whiua ratou e ahau; ka huihui ano nga iwi ki te whawhai ki a ratou, i a ratou ka herea nei ki o ratou he e rua.
10:11 He kuao kau ano a Eparaima kua oti te whakaako, pai tonu ia ki te takahi witi; kua tika atu ia ahau i runga i tona kaki pai: ka meinga e ahau he kaieke mo Eparaima; ko Hura ki te parau, ko Hakopa ki te wawahi i ana pokuru.
10:12 Whakatokia ta koutou i runga i te tika, tapahia i runga i te mahi tohu; mahia ta koutou patohe: ko te wa hoki tenei e rapua ai a Ihowa, kia tae mai ra ano ia, kia ringihia ra ano e ia te tika ki runga ki a koutou.
10:13 Ko ta koutou i parau ai ko te kino, ko ta koutou i kokoti ai ko te he; ko ta koutou kai ko nga hua o te teka: nau hoki i whakawhirinaki ki tou ara, ki te tini o ou tangata marohirohi.
10:14 Mo reira ka ara he ngangau i roto i ou iwi, a ka pahuatia ou pa taiepa katoa, ka rite ki ta Haramana pahuatanga i Petearapere i te ra o te whawhai: ko te whaea, taia iho ratou ko nga tamariki, mongamonga ana.
10:15 Ko ta Peteere tenei e mea ai ki a koutou, he nui no to koutou kino: ka whakangaromia rawatia te kingi o Iharaira i te atatu.
11:1 ¶ I a Iharaira e tamariki ana i aroha ahau ki a ia i reira, a karangatia ana e ahau taku tama i Ihipa.
11:2 E karanga ana ratou i a ratou, e haere ke atu ana i a ratou: i patu whakahere ratou ki nga Paarimi, i tahu whakakakara ano ki nga whakapakoko.
11:3 Otiia naku a Eparaima i ako ki te haere; i hikitia ratou e ahau ki runga ki oku ringa; heoi kihai ratou i mohio e rongoa ana ahau i a ratou.
11:4 He taura tangata aku ki te kukume i a ratou, he here aroha: ko taku hoki ki a ratou ko ta te hunga e tango ana i te ioka i o ratou kauae; i hoatu ano e ahau he kai ki mua i a ratou.
11:5 E kore ia e hoki atu ki te whenua o Ihipa; engari ko te Ahiriana hei kingi mona, mo ratou kihai i pai ki te hoki.
11:6 Ka haua iho te hoari ki runga ki ona pa, whakamoti ai i ona tutaki a pau ake; na o ratou whakaaro hoki.
11:7 A kei te tohe taku iwi ki te tahuri ke i ahau: ahakoa karangatia ratou ki te mea i runga rawa, kahore tetahi o ratou e whakanui i a ia.
11:8 ¶ Me pehea koe ka hoatu whakarere ai e ahau, e Eparaima, me pehea ka tukua ai koe e ahau, e Iharaira? Me pehea ka meinga ai koe e ahau kia rite ki Arema? me pehea ka waiho ai koe kia rite ki Tepoimi? kua puta ke toku ngakau i roto i ahau, ngiha tah i ano oku konohinohitanga.
11:9 E kore toku riri e mura nei e puta, e kore ahau e hoki ki te whakangaro i a Eparaima: ko te Atua hoki ahau, ehara i te tangata, ko te Mea Tapu i waenganui i a koe: e kore ano ahau e tomo ki te pa.
11:10 Ka whaia e ratou a Ihowa, a ka hamama ia ano he raiona: ka hamama hoki ia, a ka haere wiri mai nga tamariki i te hauauru.
11:11 Ka rere wiri mai ratou i Ihipa ano he manu, i te whenua o Ahiria ano he kukupa: ka whakanohoia ano hoki ratou e ahau ki o ratou whare, e ai ta Ihowa.
11:12 Kua oti ahau te karapoti e Eparaima ki te teka, e te whare o Iharaira ki te tinihanga: engari a Hura kei runga i ta te Atua tana tikanga: kei te Mea Tapu ia, pono tonu.
12:1 ¶ Ko ta Eparaima kai ko te hau, e whaia ana e ia te hau marangai: i nga ra katoa e whakanuia ana e ia te teka me te whakangaro; e whakarite kawenata ana ratou ki te Ahiriana, a e kawea ana he hinu ki Ihipa.
12:2 Na he whakawa ta Ihowa ki a Hura, ka utaina ano e ia ki runga ki a Hakopa nga mea rite ki ona ara; ka rite ki ana mahi tana utu ki a ia.
12:3 I roto i te kopu i hopukia e ia tona tuakana ki te rekereke; a i a ia ka tangata i kaha ia ki te Atua;
12:4 Ae ra, i kaha ia ki te anahera, a taea ana e ia: i tangi ia, i inoi ki a ia: i tutaki ia ki a ia ki Peteere, a korero ana ia ki a tatou i reira;
12:5 Ara a Ihowa, te Atua o nga mano; ko Ihowa tona maharatanga.
12:6 Na reira tahuri koe ki tou Atua: puritia te mahi tohu me te tika, tatari tonu ki tou Atua.
12:7 ¶ He kaihokohoko ia, kei tona ringa nga pauna tinihanga: e aroha ana ia ki te tukino.
12:8 I mea ano a Eparaima, He pono kua whai taonga ahau, kua kitea e ahau he rawa moku: i aku mahi katoa e kore e kitea e ratou he kino, ara he hara ki ahau.
12:9 Na ko Ihowa ahau, ko tou Atua, no te whenua o Ihipa mai ra ano; tenei ake ka meinga ano koe e ahau kia noho teneti; kia pera me to nga ra o te hakari nui.
12:10 Kua korero ano ahau ki nga poropiti, a kua whakamahangia e ahau nga whakakitenga; na te mahi minita a nga poropiti i korero ai ahau i nga kupu whakarite.
12:11 Ko te hara ranei a Kireara? ina, he mea teka kau ratou; e patu kau ana ratou ki Kirikara hei whakahere: ae ra, he rite a ratou aata ki nga puranga i nga moa o nga mara.
12:12 I rere ano a Hakopa ki te mara a Arame, a mahi ana a Iharaira hei utu wahine; hei utu wahine i tiaki hipi ai ia.
12:13 I kawea mai ano e Ihowa, ara e te poropiti, a Iharaira i Ihipa, na te poropiti ano ia i ora ai.
12:14 I whakapataritari a Eparaima ki a ia, kawa rawa: mo reira ka waiho e ia tona toto i runga i a ia, ka meinga ano tona ingoa kino e tona ariki kia hoki atu ki a ia.
13:1 ¶ I te korerotanga a Eparaima, tera te tuiri; i whakanui ake ia i a ia i roto i a Iharaira: engari, kei tona henga i roto i a Paara, ka mate ia.
13:2 Na inaianei kua neke ake to ratou hara, kua hanga e ratou ta ratou hiriwa hei whakapakoko whakarewa ma ratou, hei whakapakoko e rite ana ki ta ratou i matau ai, a ko taua mea katoa he mahi na nga kaimahi: e korerotia ana aua mea e ratou, Me kihi e nga tangata e mea patunga tapu ana, nga kuao kau.
13:3 Mo reira ka rite ratou ki te kapua o te ata, ki te tomairangi hoki e ngaro wawe atu nei, ki te papapa hoki e aia atu ana e te paroro i te patunga witi, a ki te paowa hoki o te tumere.
13:4 Ko Ihowa ano ia ahau, ko tou Atua, o te whenua mai ra ano o Ihipa; kaua ano koe e mohio ki tetahi atua, ko ahau anake, kahore atu hoki he kaiwhakaora, ko ahau anake.
13:5 ¶ I mohiotia tonutia koe e ahau i te koraha, i te whenua kahore rawa nei he wai.
13:6 Ko to ratou makonatanga rite tonu ki te wahi i kai ai ratou; i makona ratou, a whakakake ana o ratou ngakau; na wareware tonu iho ki ahau.
13:7 Na, ko taku ki a ratou, ka rite ki te raiona: ka tiaki ahau i te ara ano he reparo:
13:8 Ko toku tutakitanga ki a ratou ka rite ki to te pea kua tangohia nei ana kuao, ka haea hoki e ahau te taupa o o ratou ngakau; a hei reira ka kainga ratou e ahau ki te kai a te raiona; ka haehaea ratou e te kirehe o te parae.
13:9 ¶ Ko tou whakangaromanga ia, e Iharaira, he hoariri koe ki ahau, ki tou kaiawhina.
13:10 Kei hea inaianei tou kingi, hei whakaora i a koe i roto i ou pa katoa? ou kaiwhakawa hoki, era i ki ra koe, Homai he kingi me etahi rangatira ki ahau?
13:11 Kua hoatu e ahau he kingi ki a koe i ahau e riri ana, a kua tangohia atu ia e ahau i ahau e aritarita ana.
13:12 Ko te he o Eparaima, takai rawa; ko tona hara, rongoa rawa.
13:13 Ka pa ki a ia nga mamae o te wahine e whakamamae ana: he tamaiti whakaarokore ia; he wa hoki tenei kia kaua ia e whakaroa ki te wahi e pakaru mai ai nga tamariki.
13:14 Ka hokona ratou e ahau ki te kaha o te reinga, ka utua e ahau kei mate. E te mate, kei hea ou mate uruta? E te urupa, kei hea tau whakangaro? ka huna atu te ripeneta i oku kanohi.
13:15 Ahakoa whai hua ia i roto i ona teina, ka puta mai te hau, he marangai, ko te manawa o Ihowa e pa mai ana i te koraha, a ka maroke tona matapuna, ka mimiti tona manawawhenua: ka pahuatia e ia nga taonga o nga oko katoa e matenuitia ana.
13:16 Ka whakawaha e Hamaria tona hara; kua whakakeke hoki ia ki tona Atua: ka hinga ratou i te hoari; ka taia iho a ratou tamariki, mongamonga ana, ka haehaea hoki a ratou wahine e hapu ana.
14:1 ¶ Hoki mai, e Iharaira, ki a Ihowa, ki tou Atua: kua taka hoki koe i tou he.
14:2 Tikina etahi kupu ma koutou, tahuri mai hoki ki a Ihowa: mea atu ki a ia, Whakakahoretia katoatia atu te he, kia manako mai ki te mea pai: a ka hoatu e matou ano he puru te whakahere, ara o matou ngutu.
14:3 E kore matou e ora i a Ahuru; e kore matou e eke hoiho, a heoi ano a matou kianga atu ki te mahi a o matou ringa, Ko koutou o matou atua: e arohaina ana hoki te pani e koe.
14:4 ¶ Ka rongoatia e ahau to ratou tahuri ke, ka aroha ahau ki a ratou, he mea utukore: no te mea kua tahuri toku riri i a ia.
14:5 Ko taku ki a Iharaira ka rite ki te tomairangi; ka rite tona tupu ki to te rengarenga, te totoro o ona pakiaka ka rite ki to Repanona.
14:6 Ka tautoro ona manga, ka rite tona ataahua ki to te oriwa, tona kakara ki to Repanona.
14:7 Ko te hunga e noho ana i raro i tona marumaru ka hoki mai: ka ora ake ratou, ka pera me te witi, ka rite to ratou tupu ki to te waina: ko tona kakara ka rite ki to te waina o Repanona.
14:8 ¶ Tera a Eparaima e ki, Hei aha ake maku nga whakapakoko? kua rongo ahau ki a ia, kua kite i a ia; ko toku rite kei te kauri matomato. Ka kitea ki ahau he hua mou.
14:9 Ko wai te mea whakaaro nui hei matau ki enei mea? ko wai te mea tupato e mohiotia ai? tika tonu hoki nga ara a Ihowa, a ka haere te hunga tika i reira, ka taka ia te hunga he i reira.


text:
Te Wiki o te Reo Māori
Māori Language Week
Nā runga i te whakahau i te katoa o Aotearoa kia whakanuia te reo Māori, kia kaha atu hoki te whakamahi i te reo Māori, kua 40 tau Te Wiki o te Reo Māori ki te maramataka o Aotearoa.
Ahakoa tōna tū mai hei reo mana i Aotearoa mai i te tau 1987, ahakoa te ara ake o ngā kura reo Māori, ngā reo irirangi Māori me te hongere pouaka whakaata Māori, e noho mōrearea tonu ana te reo. Nō reira ka noho Te Wiki o te Reo Māori hei kaupapa kotahi o roto i tētahi kohinga kaupapa kua auroa te whāia, hei whakarauora i te reo taketake o Aotearoa.
Ko te whāinga o te wiki ko te whakaoho i te hiahia o te maha atu o Aotearoa ka taea, kia nui atu ngā kīanga Māori ka whakamahia i ia rā, i ia rā. Ko te kīanga e kōrerohia nei ko te rerenga kōrero – ahakoa roa, ahakoa poto.
Kei Te Taura Whiri i te Reo Māori te kawenga mō te whakariterite i Te Wiki o te Reo Māori. E mahi ngātahi ana mātou, e hui auau ana hoki ki ētahi rōpū o te rāngai tūmatanui ki te whakawhanake, ki te whakatairanga i te kaupapa.


text:
TE PARE TIAIRAA—HAAPIIRAA Atopa 2014
E ite oe i roto i teie vea te mau tumu parau haapiiraa no te 1 e tae atu i te 28 no Titema 2014.
Ia aueue ore to faaroo i te Basileia
Ua faaohipa Iehova e ono faufaa o te haapapu e e faatupu to ’na Basileia i ta ’na opuaraa. E nafea teie mau faufaa e tauturu mai ai ia haapuai i to tatou faaroo?
E riro outou ei “basileia tahu‘a”
E turai mai na faufaa e toru hopea i nia e ono ia tiaturi i te Basileia o te Atua e ia poro i to te reira parau apî oaoa.
A poihere i ta oe fana‘oraa taa ê e ohipa e o Iehova!
Eaha te turai ra i te feia e haamori ra ia Iehova ia tuu i te hiti i to ratou iho mau hinaaro?
“E haamau i to outou aau i te mau mea i nia”
No te aha te feia e tiaturi ra e ora e a muri noa ’tu i nia i te fenua e haamau ai i to ratou aau i te mau mea i te ra‘i? E nafea ratou e na reira ’i?
AAMU
Tuhaa faufaa o to ’u oraraa i roto i te taviniraa
Ua hau atu i te 75 matahiti Mildred Olson i te tavini-noa-raa ia Iehova. Ia taio-atoa-hia na fatata e 29 matahiti ei mitionare i Salvador. Te vai apî noa ra o ’na i roto i to ’na aau. E nafea?


text:
Te Parekura
Ka tūpono mai te parekura pēra i te rū whenua, te tai āniwhaniwha, te hūnga, te waipuke, te āwhā rānei i tētahi wā ake, kāore he whakatūpatonga i ētahi wā. Ko te mutunga iho o ngā parekura katoa ko te tauwhatinga pea, te tukituki pea i ngā rawa, me te whakamate pea i te tangata.
Mā te pae tukutuku nei koe e āwhina ki te ako mō ngā momo parekura ka pā pea ki a koe, me ngā mahi ka taea kia noho takatū i mua i te tūpono mai. Mā tō mōhio ki ngā mahi me mahi i te wā o te parekura, i muri atu hoki koe e āwhina me tō whānau kia noho haumaru, kia puta ora atu.


text:
I mai o Aiwohikupua i ke Kuhina, “Kaheaia aku na hookele, e hooponopono ae na waa a holo pololei aku i ke awa, i lohe aku kakou i keia lehulehu.” A hookoia ko ke Alii makemake, a holo aku lakou a malalo o ka pali kahakai, ninau aku la i na wahine e kuiopihi ana, “Heaha kela lehulehu o uka?”
Hai mai la na wahine ia lakou, “He aha hookuku mokomoko, a o ka mea oi o ka ikaika, alaila, oia ke hoounaia e hele e kuikui me ke kanaka Kauai i hakaka mai nei me Ihuanu, a make mai nei ua o Ihuanu; oia ia pihe e uwa ala.”
A no keia mea, kena koke ae la o Aiwohikupua e hekau na waa, a lele aku la o Aiwohikupua, o kona Kuhina aku me na hookele elua, pii aku la lakou nei a hiki i ka aha mokomoko, aia nae lakou ma kahi kaawale mai e nana ana i ka aha.
Alaila, hele mai la kekahi kamaaina ma ko lakou nei wahi e noho ana, ninau aku la o Aiwohikupua i ka hana a ka aha, haiia mai la e like me ka olelo a kela mau wahine i olelo ai.
Olelo aku la o Aiwohikupua i kahi kamaaina, “E hele oe a olelo aku, owau kekahi e lealea me keia poe, aole nae e lealea me ka poe ikaika ole.”
I mai la ua wahi kamaaina nei, “Hookahi no ikaika o keia aha o Haunaka, a oia ke hoounaia ana i Kohala, e hakaka me ke kanaka Kauai.”
Olelo aku la o Aiwohikupua, “E hele koke oe, a olelo aku ia Haunaka e lealea maua.”
A hiki aku ua wahi kanaka kamaaina nei a halawai me Haunaka; a lohe o Haunaka i keia mau olelo, lulu iho la oia i kona mau lima, paipai ae la i ka umauma, keekeehi na wawae, a peahi mai la ia Aiwohikupua e hele aku iloko o ka aha, a hele aku la o Aiwohikupua, a wehe ae la i kona kihei, a kaei ae la ma kona puhaka.
Ia Aiwohikupua ma ka aha, olelo aku la oia imua o Haunaka, “Aole e eha ke keiki Kauai ia oe, he lala kamahele no ka laau ku i ka pali.”
Ia manawa a Aiwohikupua e kamailio ana no keia mau mea, kahea mai la mawaho o ka aha he wahi kanaka i ike i ka hakaka ana a Aiwohikupua me Ihuanu, “E Haunaka, a me ka aha, aole oukou e pakele i keia kanaka, ua like ka puupuu o keia kanaka me ka pololu, hookahi no kui ia Ihuanu, hula pu ka puupuu ma ke kua, a o ke kanaka no keia i make mai nei o Ihuanu.”
Ia manawa, lalau mai la o Haunaka i na lima o Aiwohikupua, a aloha mai la oia, a o ka pau no ia, hoaikane laua, hui ka aha. A haalele lakou ia wahi, hele pu aku la o Aiwohikupua ma me ke aikane a kau lakou la ma na waa, a holo aku la a pae i Laupahoehoe.
MOKUNA VI
(Ma ka Mokuna V o keia Kaao, ua ike kakou ua hiki aku a Aiwohikupua ma Laupahoehoe; maanei e kamailio iki kakou no Hulumaniani ka Makaula nana i ukali mai o Laieikawai, mai Kauai mai, ka mea i olelomuaia ma ka helu mua o keia Kaao.)
I ka la a Aiwohikupua ma i haalele ai ia Paauhau, ma Hamakua, i ka la hoi i holo mai ai a hiki i Laupahoehoe, ua ike mua aku ka Makaula i na mea a pau i kekahi ahiahi iho mamua o ko Aiwohikupua hiki ana ma Laupahoehoe, a penei kona ike ana:


text:
How To My Phone Tracker Messages Wife ?
SMS History summary, My Phone Tracker Messages
Through Phone Tracker Messages , you’ll be able to track phone usage on any mechanical man, iPhone or pill. this implies you’re able to read all the text messages that were sent, similarly as those who were received, by the device. once trailing a mobile phone, knowing specifically however it’s used is extremely vital. better of all, through Phone Tracker Messages , your trailing can stay fully hidden.
How To Track Your Husbands iPhone, My Phone Tracker Messages
As before long because the phone sends or receives AN SMS, it’s uploaded to the non-public space of your dashboard, from wherever you’ll be able to track phone usage. Reira, if the person you’re trailing has deleted messages from their history, you’ll be able to still see them. it’s simple to kind the messages chronologically or by alternative parameters.
How To Track A Cell Phone.
The benefits of trailing a mobile phone during this manner embody the actual fact that you just will make a copy all messages. you’ll be able to additionally transfer them to your own laptop computer or laptop. Being a totally hidden application, the user of the smartphone or pill won’t apprehend that their SMS messages ar being monitored. good if you would like to stay track of your kids (or shield them from bullying and/or grooming) or employees’ activities, in alternative words.
Using Spy Software exactspy: The Easiest Way to My Phone Tracker Messages
He aha koutou me tika ki te mahi he ki te:
1. Haere ki te web-pae a exactspy me te hoko i te pūmanawa.
2. Tikiake i te tono ki te waea e hiahia ana koe ki te aroturuki.
3. Tirohia raraunga i te waea a i tetahi whakaaro e he hononga Ipurangi.
My Phone Tracker Messages – Highlights o exactspy
E patua ana te nui o te pai taumahinga ki te taupānga pūkoro tirohia
1. Aroturuki Global Tauwāhi pūnaha tūnga
exactspy kia whakaturia ai ki runga ki te whai i wāhi navigation GPS o koutou arotahi mahi i runga i te waea pūtau. Haere ki te mohio, ki te te wahi e te mahara ia koutou tama ki te kia ki te mea tino to koutou kaimahi i roto i te tāmi hokohoko ranei.
2. Karere sms Track
Tenei waea pūkoro tirotiro tono ka taea e koe te pānui i ngā karere ihirangi tuhi katoa me te kōrero rongorau te ti'ahapa riro ranei ki te kiritaki waea whāinga. E te aroaro o ēnei mō te nohopuku titiro i te ahiahi ahakoa mukua.
3. Kia mau ki te kanohi i runga i ngā waea
Āhei exactspy ki a koutou kite waea taumai / arawaho katoa te whakamahi i to ratou roa me te waitohuwā. Hoki, Ka taea e tenei kawe pupuri ara o pūmanawa kia whakaturia ki runga ki te waea hītori tikanga ki i tou momo tautuhia kē ranei. E kore koe e hi'o ïa i tetahi!
– Tirohia, Call
– Hopu Call
4. Aroturuki Internet Whakamahi
Mutu Tirohia URL katoa i te taha o te kiritaki i roto i te waea pūtau pūtirotiro tukutuku. Na roto i te rummaging roto i to ratou hītori tirotiro, tirohia aha ratou ki runga ki te ipurangi koe.
5. Rutu Reserve
Tirohia ia a nga kia whakapā ki tomo ki te mahi waea ki te rāhui, me te pupuri i ara o nga mahi kotahi i hōtaka o te waea o te.
6. A tai'oi te īmēra Quick
Whakamahia tēnei āhuatanga ki te ripoata i whai i Skype, iMessage a ratonga ngaio Whatsapp ko Viber karere tono ki te waea he kaha'ú. Whakahaere te mau a'oraa Social Media, ka ako pehea te tikanga, me te rite ki ta te arotahi ki runga i te kiritaki waea pūkoro te unga karere kuputuhi e pā ana ki.
– Tirohia Whatsapp
– Tirohia Viber
– Tirohia Skype
– Tirohia Facebook
– Wahie tirohia,
– Tirohia kik
– Tirohia Raina
– Tirohia WeChat
– Tirohia Hangouts
7. Ambient Saving Noho Sound ranei
Whakarongo, me te ripoata i tetahi taha o te waea pūkoro.
8. Kōnae View Maha-pāpāho
Tenei hōtaka pūmanawa haumaru kawe e āhei koe ki te kite i tetahi ataata, me whakaahua e i ora i runga i te waea pūtau whāinga. Ia wā koutou raraunga tamaiti kaimahi ranei te ataata e hāngai ana he whakaahua mā te whakamahi i ō rātou kāmera mamati waea pūtau ranei, ka hohoro tukuatu reira ki nga kaute exactspy.
9. Mana Mamao
Ki te waea pūtau noa te maha ngaro tahaetia ranei, Kei te whiwhi ngā mōhiohio whānakotanga tino noa. E mamao ūkui koutou raraunga waea ūnga maukati i te pūrere rānei, koutou kia kahore e raraunga whaiaro pono taka ki te ringa he.
10. Aromatawai i te reira
Ko e taea ki te hanga i tenei tono waea pūkoro aroturuki ki te whakaputa i roto i te rangahau hohonu i roto i te whakamahi waea whāinga. Ki te hiahia koe ki te whakahaere me te aroturuki i maha waea pūtau i kotahi, whakamahi i tēnei āhuatanga.
exactspy, Ko reira tino i te taupānga pūkoro hanga hoki ngā kamupene me te whaea, me te papa. Kei roto i te Whakakape nui: "Kei te hanga exactspy mō te aroturuki i to koutou tokotoko, tamariki ranei atu e patata ana ki te waea pūkoro waea pūkoro ranei koutou whaiaro tika ranei e whai mana tika ki te aroturuki.
Ko te utu o te taupānga, te rārangi utu āhuatanga moni $15.99 he marama hoki taimaha ta. Ki te te Tinihanga tou hoa faaipoipo kaimahi ranei ki runga ki a koe tou kamupene ranei, tenei utu he, kahore he feaa, he utu iti ki te utu i ki te whakatau. Te reira i te utu na'ina'i tono tirohia, i roto i te taa to mSpy, Waea pūkoro tutei, Steathgeine..
Whatsapp tirohia, Mobile, Pehea ki te tutei I Conversations Whatsapp Free, Android noa karere tirohia, whatsapp, Tutei i runga i whatsapp karere, Whatsapp tirohia, download, Tutei iphone karere whatsapp, Me pēhea te ki te tutei whatsapp karere i runga i pc, Aroturuki whatsapp karere
Taea e koe te Tikiake :”How To My Phone Tracker Messages Wife ?“