text:
Eiaha e vaiiho i te mau puahiohio e faahee ia outou i raro. O to outou mahana teie—ia ti‘a puai ei mau pĭpĭ na te Fatu o Iesu Mesia.
Te farii popou nei au ia outou i teie po‘ipo‘i—te feia apî ihoa râ i te pû amuiraa nei e na te ao atoa nei. E u‘i ma‘itihia to outou ma te hoê fâ taa ê, e te a‘o nei au ia outou te feia apî.
E rave rahi mau matahiti i ma‘iri a‘enei a tere ai matou e farerei i to matou utuafare i Florida, ua tupu te hoê mata‘i taviri piri noa i to matou vahi faaearaa. Ua haere te hoê vahine e ora ra i roto i te hoê fare tura‘i i roto i te fare pape no te paruru ia’na. Ua haamata te fare tura‘i i te aueue. Tau taime i muri mai ua faaroo oia i te reo o te hoê taata tapiri mai : « Tei ǒ nei au i te piha i mua ». I to’na haereraa mai i rapae au i te fare pape, i to’na maere rahi, ua ite oia e, ua amo e ua afa‘i te mata‘i taviri i to’na fare i roto i te aore e ua topa’tu i ni‘a i te fare tura‘i o to’na taata tapiri mai.
E to’u mau hoa apî, eita te ao nei e riro ei vahi hau a haafatata atu ai tatou i te Tae-Piti-raa mai o te Faaora. Ua faaʻite te mau papa‘iraa mo‘a e, « e arepurepu noa te mau mea atoa ra ».1 Ua parau Brigham Young, « ua heheuhia mai ia’u i te omuaraa o teie Ekalesia e, e parare te Ekalesia, e ruperupe, e tupu i te rahi, e mai te au i te parareraa o te Evanelia i rotopu i te mau nunaa o te fenua nei, e tupu atoa ïa te mana o Satane i te rahi ».2
Hau atu te mau aueueraa fenua e te mau tama‘i3 tei tohuhia, e tupu ïa te mau puahiohio pae varua o te iriti ê atu ia outou mai roto atu i to outou mau niu varua e o te faahaere atu i to outou varua i te mau vahi tei ore roa i mana‘ohia e outou, e te tahi mau taime, aita roa outou i ite noa‘e e, ua faanuu-ê-hia outou.
Te mau puahiohio ino roa‘e, o te mau faahemaraa ïa a te enemi. I vai noa na te hara i te ao nei, i teie nei râ mea ohie roa ia tapae atu i reira, e mea maha ore e e mea farii-ohie-noa-hia te reira. Te vai nei, oia mau, te hoê mana puai no te tape‘a i te mau puahiohio o te hara. Ua piihia te reira te tatarahapa.
E ere noa na tatou iho e faatupu i te taatoaraa o te mau puahiohio i roto i te oraraa. E tae mai no te tahi mau ma‘itiraa hape a vetahi ê, e te tahi no te mea e ao tahuti teie.
I to’na apîraa, ua roohia te peresideni Boyd K. Packer i te ma‘i haaparuparu o te polio. I te hituraa o te matahiti o Elder Dallin H. Oaks, ua pohe taʻue noa to’na metua tane. I to’na apîraa ua taa na metua o te tuahine Carol F. McConkie no te peresideniraa rahi o te Feia Apî Tamahine. E tae mai te mau tamataraa ia outou, ia ti‘aturi ana‘e râ outou i te Atua, e haapuai te reira i to outou faaroo.
I roto i te natura, te mau tumu raau e tupu i roto i te hoê vahi mata‘i e tupu puai ïa ratou. Ia pupuhi haati e ia pupuhi puai ana‘e te mata‘i i te hoê tumu raau apî, e piti ïa mea ta te mau puai i roto i te tumu raau e rave. A tahi, e faaitoito ia teie mau puai i te mau a’a ia tupu oioi a‘e e ia parare atea atu. Te piti, e haamata ia te mau puai i te hamani i te mau opiha (cellule) no te haame‘ume‘u i te tumu e te mau amaa ia ore e fati noa i te mata‘i. E paruru teie mau aa e mau amaa i te tumu raau i te mau mata‘i, e e mea papû e, e ho‘i faahou mai.4
Mea hau a‘e to outou faufaa i te Atua i te hoê tumu raau. E tamaiti aore râ e tamahine outou Na’na. Ua hamani Oia i to outou varua ia puai e ia pato‘i i te mau puahiohio o te oraraa nei. Te mau puahiohio i roto i to outou apîraa, mai te mata‘i i mua i te hoê tumu raau apî, e nehenehe e faarahi i to outou puai pae varua, e faaineine ia outou no te mau matahiti i muri nei.
Nahea outou e faaineine ai no to outou mau puahiohio ? « A haamana‘o, e ia haamau i to orua niu i nia i te păpă ra o to tatou Ora, o te Mesia ïa, o te Tamaiti a te Atua hoʻi, e ia hapono mai te diabolo i to’na ra mata‘i u‘ana, e ta’na mau ohe na roto i te puahi‘ohi‘o, e ia mairi mai to’na ra ûa paari, e to’na vero rahi i nia iho ia orua ra, e ere oia i te mana, … e putôhia’i orua i raro … no te păpă pai ta orua i tia i nia ra ».5 O teie to outou paruru i roto i te puahiohio.
Ua parau te peresideni Thomas S. Monson : « I te hoê taime ua au noa te mau ture a te Ekalesia e te mau ture a te sotaiete, i teie nei te vai nei ïa te hoê apoo aano i rotopu ia tatou e te haere noa’tu ra i te aanoraa ».6 Te faatupu nei teie apoo aano no te tahi, i te mau puahiohio pae varua puai. E faaʻite atu vau i te hoê hi‘oraa.
Teie ava‘e i ma‘iri a‘enei ua nene‘i te Peresideniraa Matamua e te Pŭpŭ no te Tino Ahuru Ma Piti Aposetolo i te hoê rata i te feia faatere o te Ekalesia na te ao taatoa nei. Te parau nei te hoê tufaa o teie rata : « Eita ta te tauiraa ture tivira e nehenehe e taui i te ture pae morare ta te Atua i haamau, eita roa’tu. Te tia‘i nei te Atua ia tatou ia turu e ia haapa‘o i Ta’na mau faaueraa noa’tu te mau mana‘o eê e aore râ te mau peu i roto i te huiraatira. E mea papû maitai Ta’na ture no te viivii ore : e mea tano te taotoraa i te taata i rotopu anaʻe iho i te hoê tane e te hoê vahine tei faaipoipo-tiʻa-hia i mua i te ture. Te aʻo nei matou ia outou ia hi‘o faahou â… i te haapiiraa tumu e vai ra i roto i « Te Utuafare : E Poro‘i i to te Ao nei ».7
A faaatea ai te ao nei i te ture o te viivii ore a te Fatu, eita tatou e na reira. Ua parau te peresideni Monson e : « Ua faaʻite te Faaora o te taata nei ia’na iho e ua riro oia ei taata i roto i te ao nei e ere râ no to te ao nei. O tatou atoa, e nehenehe ia tatou ia parahi i roto i te ao e ere râ tatou no to te ao ia pato‘i ana‘e tatou i te mau mana‘o hape e te mau haapiiraa hape e ia haapa‘o noa tatou i te mea ta te Atua i faaue ».8
A faahuru ê ai te mau hau e rave rahi e te mau taata mana‘o maitai i te faaipoiporaa, aita te Fatu i na reira. I te haamataraa, ua haamau te Atua i te faaipoiporaa i roto i te hoê tane e te hoê vahine—Adamu e o Eva. Ua faataa Oia i te mau tumu o te faaipoiporaa, ei mau tumu i ô mua’tu â i te faati‘araa i te au e te hinaaro o te feia paari, te mea hau atu, no te haamaitai atu â te vahi no te tamarii, ia fanauhia, ia paari mai e ia atuatuhia. O te mau utuafare te tao‘a rahi o te ra‘i.9
No te aha tatou e tamau noa ai i te parau no te reira ? Mai ta te aposetolo Paulo i parau, « Tatou hoʻi e haapao nei, eiaha i te mau mea hi‘ohia ra, i te mau mea hi‘o-ore-hia ra ».10 Ei mau aposetolo na te Fatu o Iesu Mesia, ta matou hopoi‘a o te haapiiraa ïa i te opuaraa a tei Hamani no Ta’na mau tamarii e te faaararaa i te mau faahopearaa no te haafaufaa-ore-raa i Ta’na mau faaueraa.
Aita i maoro a‘enei, ua paraparau vau i te hoê Tarona no te mau Hau Amui no Marite. E faahiti au i ta’na rata uira :
« Te matahiti i ma‘iri a‘enei ua haamata te tahi o to’u mau hoa i te pia i ni‘a i te Facebook to ratou mau mana‘o no ni‘a i te faaipoiporaa. E rave rahi o ratou e turu nei i te faaipoiporaa i rotopu i te tane e te tane, e e rave rahi o te feia apî Momoni tei faaʻite e, ua ‘au’ ratou i te mau piaraa. Aita vau i faaʻite i to’u mana‘o.
« Ua faaoti au i te faaʻite ma te feruri maitai i to’u ti‘aturiraa no ni‘a i te faaipoiporaa i rotopu i te tane e te vahine.
« Ma to’u hoho‘a i ni‘a i te Facebook, ua tuu atu vau i teie papa‘iraa, ‘te ti‘aturi nei au i te faaipoiporaa i rotopu i te hoê tane e te hoê vahine.’ Aita i maoro roa ua haamata vau i te farii i te mau parau poro‘i. ‘Haapa‘o noa oe ia oe iho.’ ‘E mea haavâ roa oe.’ Hoê ua faaau ia’u i te hoê fatu feia tîtî. E ua farii au i teie papa‘iraa a te hoê hoa rahi e melo puai hoʻi no te Ekalesia, ‘E ti‘a ia oe ia faaea i te mau mana‘o ua hope to ratou tau. Te taui nei te mau mea e o oe atoa e tia’i.’
Ua parau oia « Aita vau i pahono, tera râ aita vau i taui i ta’u mau parau ».
Ua faaoti oia : « Mai ta te peresideni Monson i parau, ‘i te tahi mau taime e titauhia ia tatou ia ti‘a o tatou ana‘e.’ Maitai e, e ti‘a amui te feia apî i te pae o te Atua e i te mau haapiiraa a Ta’na mau peropheta ora ».11
E manaʻonaʻo taa ê tatou i te feia e tafifi nei i te faahinaaroraa i te taata no to’na iho apeni. E puahiohio ohu puai te reira. Te hinaaro nei au e faa‘ite atu i to’u here e to’u faahiahia ia ratou e aro itoito nei i teie huru tamataraa o te faaroo ma te vai taamu noa i te mau faaueraa a te Atua !12 Te mea titauhia râ, noa’tu â ta ratou mau faaotiraa e to ratou mau ti‘aturiraa, e ti‘a ia farii te taata atoa i to tatou hamani maitai e to tatou mana‘o faatura ia ratou.13
Ua haapii mai te Faaora ia tatou ia here eiaha noa to tatou mau hoa, te feia atoa râ e pato‘i nei i to tatou mau mana‘o. Ua parau Oia, « O tei aroha mai ia outou, o ta outou ïa e aroha’tu, eaha ta outou utua i reira ? … E o to outou mau taea‘e ana‘e râ ta outou e ite atu, eaha ta outou vahi hau i reira ? »14
Ua faaara te peropheta Iosepha Semita ia tatou ia « ara i to tatou iho te‘ote‘o » e ia faaaano atu â i to tatou aau i te mau tane atoa e te mau vahine e tae roa « e rave mai ia ratou i ni‘a i to tatou tapono ».15 I roto i te evanelia a Iesu Mesia, aita e vahi no te haamaauraa, te faari‘ari‘araa e aore râ te aroha-ore-raa i te taata.
Mai te mea te vai ra ta outou hoê uiraa no ni‘a i te a‘o a te feia faatere o te Ekalesia, a aparau i to outou mau pe‘ape‘a ma te haavare ore i to outou mau metua e te feia faatere. Titauhia na outou te puai no roto mai i te ti‘aturiraa i te mau peropheta a te Fatu. Ua parau te peresideni Harold B. Lee e : « Te parururaa hoê roa e vai nei i ni‘a ia tatou te mau melo no teie Ekalesia, o te… haapiiraa i te haapa‘o i te mau parau e te mau faaueraa ta te Fatu e horo‘a mai na roto i To’na peropheta… Te vai ra te tahi mau mea e titauhia te faaoromai e te faaroo. Eita paha outou e au roa i te mau mea no ô mai… Ua taa’e paha te reira i to outou mau mana‘o no ni‘a i te porotita… to outou mau mana‘o no ni‘a i te oraraa totiare… Te tito rii ra paha te reira i… to outou iho oraraa totiare. Area râ, mai te mea e, e haapa‘o outou i teie mau mea, mai te huru e, no roto mai ïa i te vaha o te Fatu iho… ‘e ore roa outou e noaa i te mau uputa o hade… e na te Fatu ra o te Atua e haapurara ê atu i te mau mana no te pouri mai mua atu ia outou…’ (PH&PF 21:6) »16
Te tahi atu paruru i mua i te mau puahiohio o te oraraa nei, o te Buka a Moromona ïa.
I to’na taure‘are‘araa, ua nuu atu te utuafare o te peresideni Henry B. Eyring i te hoê oire apî. I te haamataraa aita oia i au maitai i te tauiraa, e mea iti roa to’na mau hoa. E au ra ia’na e, aita oia i au-maitai-hia e te mau piahi i roto i ta’na fare haapiiraa tuarua. Ua ohu noa te mau puahiohio. Eaha ta’na i rave ? Ua faaohipa oia i to’na puai i roto i te Buka a Moromona, ua tai‘o i te reira e rave rahi taime.17 Mau matahiti i muri mai, ua faaʻite te peresideni Eyring : « Mea au roa na’u ia ho‘i faahou i te Buka a Moromona no te faaamu pinepine ia’u ».18 « O to tatou ïa iteraa papû puai tei papa‘ihia e, o Iesu te Mesia ».19
Ua horo‘a mai te Fatu ia outou te tahi atu rave‘a no te ti‘a papû, e tao‘a pae varua hoʻi, puai roa a‘e i te mau puahiohio a te enemi. Ua parau Oia, « a ti‘a na… i roto i te mau vahi mo‘a, e eiaha e faanuu-ê-hia’tu ».20
I to’u taure‘are‘araa, e 13 ana‘e ia hiero i roto i te Ekalesia. I teie nei te vai nei e 142. E va’u ahuru ma pae i ni‘a i te hanere o te mau melo o te Ekalesia e ora nei, i teie nei, i roto i te area e 320 kilometera te atea i te hoê hiero. Ua horo‘a te Fatu i to outou uʻi i te rave‘a rahi no te tomo i roto i To’na mau hiero, rahi a‘e i te tahi atu uʻi i roto i te aai o te ao nei.
Ua ti‘a a‘ena anei outou i roto i te hiero, ahuhia i te ahu uouo, no te ti‘aʻi i te rave i te mau bapetizoraa ? Eaha to outou mana‘o ? Te vai nei te hoê mana‘o mo‘a i roto i te hiero o te nehenehe roa e fafa. E haavî te hau o te Faaora i te mau puahiohio o te ao nei.
To outou mana‘o i roto i te hiero, o te hoê ïa faaʻiteraa no te huru mana‘o ta outou e hinaaro i roto i to outou oraraa.21
A ma‘imi i to outou mau papa ruau e mama ruau e to outou mau fetii atea tei ora na mua’tu ia outou. A hopoi atu i to ratou mau i‘oa i te hiero.22 Ia haapii ana‘e outou no ni‘a i to outou mau tupuna, e ite ïa outou i te mau hoho‘a no te oraraa, no te faaipoiporaa, no te mau tamarii, te mau hoho‘a no te parau-ti‘a, e te tahi mau taime, te mau hoho‘a ta outou e hinaaro ia ape.23
I muri iho i roto i te hiero e haapii atu â ïa outou no ni‘a i te Hamaniraa o te ao nei, no ni‘a i te mau hoho‘a i roto i te oraraa o Adamu e o Eva, e hau atu te faufaa, no ni‘a i to tatou Faaora o Iesu Mesia.
E to’u mau taea‘e e tuahine apî, aita e nehenehe e parau i to matou here ia outou, to matou faahiahia ia outou e ta matou mau pure no outou. Eiaha e vaiiho i te mau puahiohio e faahee ia outou i raro. O to outou mahana teie—ia ti‘a puai ei mau pĭpĭ na te Fatu o Iesu Mesia.24
A patu pautuutu maitai i to outou niu i ni‘a i te păpă o to outou Faaora.
A here hope atu i To’na oraraa faito ore e te mau haapiiraa.
A pee ma te itoito i To’na hi‘oraa e Ta’na mau faaueraa.
A farii hohonu atu i To’na here, To’na aroha e te maitai, e te mana horo‘a o Ta’na Taraehara.
A na reira ai outou, te fafau nei au ia outou e hi‘o outou i te mau puahiohio i to ratou huru mau—e mau tamataraa, e mau faahemaraa, e mau faanavenaveraa, e aore râ e mau titauraa no te tauturu ia outou ia tupu. A ora ai outou ma te parau-ti‘a i te matahiti atoa, te haapapû atu nei au ia outou e, e faaʻite papû mai to outou mau iteraa rau, faahou e faahou â, e o Iesu te Mesia. E riro te păpă pae varua i raro a‘e i to outou avae ei mea pautuutu maitai e te papû. E oaoa outou i to te Atua tuuraa mai ia outou i ŏnei ei tuhaa no te faaineineraa hopea no te ho‘i-hanahana-raa mai o te Mesia.
Ua parau te Faaora, « Eita vau e vaiiho otare noa ia outou, e ho’i mai â vau ia outou nei ».25 Teie Ta’na fafauraa ia outou. Ua ite au e, e parau mau teie fafauraa. Ua ite au e, te ora nei Oia, i te i‘oa o Iesu Mesia, amene.
Faa‘ite i te mau faahororaa
-
1. Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 88:91.
-
2. Discourses of Brigham Young, ma‘itihia e John A. Widtsoe (1954), 72.
-
3. Hi‘o Dallin H. Oaks, « Faaineineraa no te ho‘i-piti-raa mai », Liahona, Me 2004, 7–10.
-
4. Hi‘o A. Stokes, A. H. Fitter, e M. P. Coutts, « Responses of Young Trees to Wind and Shading: Effects on Root Architecture », Journal of Experimental Botany, buka 46, no. 290 (Sept. 1995), 1139–46.
-
5. Helamana 5:12.
-
6. Thomas S. Monson, « Te mana o te autahu‘araa », Liahona, Me 2011, 66.
-
7. Rata a te Peresideniraa Matamua, 6 no mati, 2014, hi‘o atoa David A. Bednar, « Te Ti‘aturi nei matou i te Vai Viivii Ore noa », Liahona, Me 2013, 41–44 ; Dallin H. Oaks, « Eiaha ei mau atua ê atu », Liahona, Novema 2013, 72–75. No te Puai o te Feia Apî (buka iti, 2011), 35–37.
-
8. Thomas S. Monson, « Te mana o te Autahu‘araa », Liahona, Me 2011, 67.
-
9. Ua parau Elder Russell M. Nelson : « Te faaipoiporaa o te tumu ïa e hamanihi ai te faanahoraa sotiare… E ere taua taatiraa ra i rotopu noa i te tane e te vahine faaipoipo ; e auraa hoa atoa ho‘i e te Atua » (« Atuaturaa i te Faaipoiporaa », Liahona, Me 2006, 36). Hi‘o atoa Mataio 19:5–6.
-
10. 2 Korinetia 4:18.
-
11. E rata na’na iho e te hoê aparauraa, 17 no mati 2014 ; hi‘o atoa Thomas S. Monson, « A itoito i te Ti‘a o Oe ana‘e ra », Liahona, Novema 2011, 60–67.
-
12. Hi‘o Jeffrey R. Holland, « Tautururaa i te mau taata e fifi nei i roto i to ratou faahinaaroraa mai te tane i te tane e te vahine i te vahine », Liahona, Atopa 2007, 40–43.
-
13. I te taime a tutava ai te aniti-Mesia o Korihora ia haamou i te faaroo o te nunaa, ua paruru te mau ture a te Atua ia’na ia ore e faautu‘ahia : « Aita’tura hoʻi e ture i nia i te huru o te faaroo e au i te taata ; e mea au ore ïa i te mau faaue a te Atua ia vai te hoê noa’tu ture tei faatupu i te au-ore-raa i rotopu i te taata ra… I hinaarohia e te hoê taata ia haamori oia i te Atua, ua tia ïa ia’na… aita râ oia i faaroo ia’na, aita ïa e ture tei faahapa ia’na ra » (Alama 30:7, 9). Te parau ra te hiro‘a faaroo ahuru ma hoê, « Te ti‘aturi nei matou e, e tiaraa to matou ia haamori i te Atua Mana-Hope mai te au i to matou iho hinaaro, e e tiaraa hoʻi to te mau taata ia haamori ratou noa’tu te huru, te vahi e te mea ta ratou i hinaaro ».
-
14. Mataio 5:46–47.
-
15. Te Mau Haapiiraa a te mau Peresideni o te Ekalesia : Iosepha Semita (2007), 481, 484.
-
16. Te Mau Haapiiraa a te mau Peresideni o te Ekalesia : Harold B. Lee (2000), 98–99; hi‘o atoa Robert D. Hales, « Te amuiraa rahi : haapuairaa i te faaroo e te iteraa papû », Liahona, Novema 2013, 6–8.
-
17. Hi‘o Robert I. Eaton e Henry J. Eyring, I Will Lead You Along: The Life of Henry B. Eyring (2013), 40.
-
18. Henry B. Eyring, Choose Higher Ground (2013), 38.
-
19. Henry B. Eyring, To Draw Closer to God (1997), 118.
-
20. Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 87:8; hi‘o atoa Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 45:32.
-
21. Hi‘o Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 52:14.
-
22. Hi‘o Neil L. Andersen, « Find Our Cousins! » (aʻoraa tei horo‘ahia i te putuputuraa RootsTech 2014 Family History conference 8 no fepuare 2014); lds.org/prophets-and-apostles/unto-all-the-world/find-our-cousins.
-
23. Hi‘o David A. Bednar, « E Fariu ïa te Aau o te mau Tamarii », Liahona, Novema 2011, 24–27.
-
24. Hi‘o Helamana 7:9.
-
25. Ioane 14:18.


c: text/html

text:
E aha te Teretetiäno ?
Uira'a : E aha te Teretetiäno ?
Pähonora'a : Mai të fa'a'ite mai na te tahi tïtionare ë, e au i te "hö'ë ta'ata e 'ärue ia Ietu Tirito 'aore rä te tahi Etaretia e fa'aro'o ia Ietu." Noa atu e parau maitata'i te reira, e'ita 'oia e fa'a'ite mai e aha te tätarara'a Pïpïria mau o te hö'ë Teretetiäno. 'Ua tätoru hia te ta'o "Teretetiäno" i roto i te Faufa'a 'Äpï (te 'ohipa a te mau Apotoro 11:26 ; 26:28 ; 1 Pëtero 4:16). Tö tei pe'e atu ia Ietu Tirito, 'ua pi'i hia "Teretetiäno" i Anetiohia (te 'ohipa a te mau Apotoro 11:26) nö te mea ë, 'ua au tö rätou huru, tä rätou 'ohipa 'e tö rätou reo i te Tirito. Te aura'a o teie iho nei parau "Teretetiäno", 'oia ho'i, e "mahere i te pae o Ietu" 'aore rä e "ta'ata nä muri ia Ietu."
Terä rä, i teie nei, 'ua mo'e ri'i te aura'a o te parau "Teretetiäno", 'e mea pinepine 'oia i te parau hia i ni'a i te hö'ë ta'ata fa'aro'o noa, 'aore rä i te hö'ë ta'ata peu huru ari'i, 'o te nehenehe e pe'e atu ihoa ia Ietu Tirito, 'aore rä 'aita roa atu e pe'e. E rave rahi ta'ata e'ita e fa'aro'o noa a'e ia Ietu Tirito 'e 'o të mana'o rä ho'i ë, e mau Teretetiäno rätou nö te mea e haere rätou i te purera'a, 'aore rä e noho rätou i ni'a i te hö'ë fenua "Teretetiäno." Terä rä, noa atu e haere 'oe i te purera'a, tävini i te mau feiä ri'iri'i, 'aore rä e rave i te 'ohipa maita'i, e'ita rä 'oe e riro 'ei Teretetiäno. E au e, noa atu e haere 'oe i te fare tätä'i pere'o'o e'ita ato'a 'oe e riro ai 'ei pere'o'o. Noa atu e mero 'oe o te tahi etaretia, e haere noa 'oe i te purera'a, 'e e tauturu 'oe i te etaretia, e'ita ato'a 'oe e riro ai 'ei Teretetiäno.
Të nä'ö nei te Pïpïria e, noa atu tä tätou mau 'ohipa maita'i, e'ita tätou e färi'i hia e te Atua. Të parau ra o Tito 3:5 ë, 'ua fa'aora mai 'Oia ia tätou, 'eiaha i te mana o te mau 'ohipa i rave hia e tätou ma te parau ti'a, i te mana rä o töna aroha, nä roto i te hopura'a pape e fänau fa'ahou hia ai te ta'ata 'e e fa'a'äpï fa'ahou hia ai 'oia e te Varua Maita'i." Inaha, te Teretetiäno, 'o te ta'ata i fa'afänau fa'ahou hia e te Atua (Ioane 3:3 ; Ioane 3:7 ; 1 Pëtero 1:23) 'e 'o të fa'aro'o 'e 'o të ti'aturi ia Ietu Tirito. I roto i te epitore i tö Efetia 2:8, "nö te taratia 'outou i fa'aora hia ai nä roto i te fa'aro'o. E'ere taua ora ra i te ö mai ia 'outou iho, e mea höro'a hia mai rä e te Atua."
E Teretetiäno tumu te ta'ata e fa'aro'o, 'e 'o të ti'aturi ia Ietu Tirito 'e Täna 'ohipa, 'oia ho'i, tei roto i te reira Töna pohe i ni'a i te tätauro nö te amo i te utu'a nö tä tätou mau hara 'e töna ti'a-fa'ahou-ra'a i te toru o te mahana. Të nä'ö nei o Ioane 1:2 ë, "'Äre'a te feiä i färi'i atu iäna, te feiä i fa'aro'o i töna ra i'oa, 'ua hö mai 'oia ia rätou i te räve'a e riro ai rätou 'ei tamari'i nä te Atua."
Te täpa'o nö te 'ite i te hö'ë Teretetiäno tumu, te aroha i te ta'ata tupu 'e te fa'aro'o i te parau a te Atua ïa (1 Ioane 2:4, 10). Te Teretetiäno tumu, 'o te hö'ë tama a te Atua ihoa, i roto i te 'utuäfare a te Atua, 'e 'o tei höro'a hia te tahi orara'a 'äpï nä roto ia Ietu Tirito.
Nö te mau päpa'i o tä 'oe i tai'o iho nei i mä'iti ai 'oe i te Tirito ? Mai te peu te reira ihoa, 'a täumi i ni'a i te pitopito "'Ua färi'i au i te Tirito i teie nei mahana" i raro nei.
Ho'i i te 'api pü nä roto i te Reo Tahiti
E aha te Teretetiäno ?

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1A roko aomata tabemwaang mai Iutaia nako Antioka, ao a reireiia taari, ni kaangai, Kam aki konaaki ni kamaiuaki ngkana kam aki koroberoaki, n ai aron ana taeka Mote. 2E bo te kauntaeka ae e abwaabwaki i marenaia uaakekei ma Bwauro ao Bwarenaba ibukin te baere a taekinna uaakekei; ao a rineaki ngkanne Bwauro ma Bwarenaba ma raoia tabemwaang mai Antioka bwa a na nako Ierutarem nakoia taan tuatua ma unimwaane ibukin te baere a kauntaeka iai. 3Ma ngaia are ngke a kanakoaki iroun te ekaretia, ao a ri nuukani Boinike ma Tamaria, ni karakin taekan rairan nanoia aomata ake tiaki I-Iutaia; a rangi ni kimwaareirei taari irouia ngke a ongo arei. 4Ngke a roko i Ierutarem, ao a mwaneaki n aakoaki iroun te ekaretia ikekei, ao irouia taan tuatua ma unimwaane; ao a tuangiia bwaai ni kabane ake E karaoi te Atua ma ngaiia. 5Ma a tei rake tabemwaang ake a onimaki man te koraki ni Bwaritaio, ao a kaangai, A bon riai ni koroberoaki, ao ni kamatoaaki te taekanakoia bwa a na tou mwiin ana tua Mote. 6A bootaki taan tuatua ma unimwaane bwa a na iangoa te baerei. 7Ngke e a maan te kauntaeka, ao e tei rake Betero, ao e kaangainakoia, Mwaane, taari, kam ataai bwa E rineai ngkoa te Atua i buakora bwa N na tataekina te euangkerio nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia, bwa a aonga n ongo ma n onimaki. 8Ao te Atua, are e atai naano nako, E kaota aroni butimwaaeaia aomata aika tiaki I-Iutaia irouna ngke E anganiia te Taamnei are e Raoiroi, n ai arona naba ngke E anganiira; 9ao E aki kakaokoroa arora ma ngaiia, ngke E kabwarai aia bure ibukin aia onimaki. 10Ma ngaia ae kam aera ngkai kam kataa te Atua, ngkai kam katokaa te rawaawata i aoia reirei, are a aki konaa n uotia ara bakatibu, ao ti aki konaa naba ngaira? 11Ma ti onimaki bwa ti na boni kamaiuaki n ana aakoi te Uea are Iesu n ai aroia naba. 12A bane n aki karongoaa aomata ngke a ongoraa irouni Bwarenaba ma Bwauro, ngke a karakin taekani kanikina ma mwakuri aika a kamiimii ake E karaoi te Atua irouia i buakoia aomata aika tiaki I-Iutaia. 13Ngke a a tia n taetae, ao e a kaangai ngkanne Iakobo, 14Mwaane, taari, kam na ongoraa irou: e a tia Timon ni karakina aron te Atua ngke E moani kawariia aomata aika tiaki I-Iutaia bwa E na anaa te bootanaomata mai buakoia bwa ana bwai. 15E bo raoi aei ma aia taeka buraabeti, n aron are e koreaki ni kaangai, 16I mwiini baikai ao N na oki, ao N na manga katea batan Tawita are e bwaka; N na manga karaoia man uruakina, ao N na manga kateia rake; 17bwa a na ukoukora te Uea nikiraia aomata, ni bootaki ma aomata ake tiaki I-Iutaia, ake I a tia n atongiia bwa oin au bwai. 18Aei ana taeka te Uea, ae e kaoti baikai ma ngkoangkoa. 19Ma ngaia ae I taku ngai bwa ti na aki kumeia ake a rairaki nakon te Atua mai buakoia aomata ake tiaki I-Iutaia, 20ma ti riai ni korea te reta nakoia, n tuangiia bwa a na aki kangi baike a a tia ni kareanaki nakoni bouananti bwa a kamwaraa; ao bwa a na aki bwaina te wene ni bure, ao a na aki kang irikoni maan aika a koonaki roroaia ngke a tiringaki, ao a na aki kana naba te raraa. 21Bwa iai ake a tataekina ana taeka Mote ma ngkoangkoa i nanoni kaawa nako, ao a warekaki ana tua i nanoni mwaneaba n te taabati ae koraki. 22E taraa n raoiroi nakoia taan tuatua ma unimwaane ma kaain te ekaretia ni kabane bwa a na kanakoia aomata aika a rineaki mai buakoia nako Antioka, bwa raoni Bwauro ma Bwarenaba. A rinea ngkanne Tira ao Iuta are arana teuana Baretaba, aika aomata aika a rangi n onimakinaki i buakoia taari. 23A korea te reta bwa uotaia, ae e kaangai taekana: Ti anga ara kamauri, ngaira aika taan tuatua ma taari aika unimwaane,nakoimi ngkami aika taari aika tiaki I-Iutaia i Antioka ao i Turia ao i Kirikia. 24Ngkai ti ongo bwa iai tabemwaang i buakoia ara koraki aika a kakiriweeingkami n aia taeka, ao a uru nanomi iai, aika te koraki aika akea ara taeka nakoia bwa a na karaoa ae aron anne; 25ao e taraa n tamaaroa nako ira, ngkae e reke nanora ae ti teuana, bwa e riai bwa ti na rineia aomata ni kanakoia nako imi, ma raora aika a tangiraki are Bwarenaba ma Bwauro, 26ake aomata ake a aki mutiakini maiuia ibukin aran ara Uea are Iesu Kristo. 27Ti a kanakoia ngkanne nako imi Iuta ma Tira, bwa a na bon taetae nako imi ibukini baika ti korei n te reta. 28Bwa e taraa n tamaaroa nakon te Taamnei are e Raoiroi, ao nako ira naba bwa ti na aki katokaa riki te uota i aomi ae e rawaawata, ma ti baikai aika a riai: 29kam na aki kang amwarake ake a a tia ni kareanaki nakoni bouananti; kam na aki kang raraa; kam na aki kana te man ae e tiringaki ni koonaki roroana; ao kam na aki wene ni bure; ngkana kam kararoaingkami mani baikai ao kam karaoa ae kam na kabwaia iai. Ti a bo. 30Ao uaakekei, ngke a kanakoaki, ao a nako Antioka, ike a bootiia iai kaain te ekaretia, ao a anganiia te reta. 31Ngke a warekia, ao a kimwaareirei n taekana ake a kauungaaki iai nanoia. 32A kauungaia naba taari Iuta ma Bwauro n taeka aika a bati, ngkai boni buraabeti naba ngaiia, ao a kakorakorai nanoia. 33Ngke a boni maan n tiku ikekei, ao a kanakoaki ma taeka ni katekeraoi irouia taari nakoia naake a kanakoia 35A maeka Bwauro ma Bwarenaba ma raoia aika a bati i Antioka, ao a reirei ma n tataekina ana taeka te Uea. 36I mwiin tabe bong, ao e taku Bwauro nakoni Bwarenaba, Ti na manga nako ni kawariia tarira ni kaawa nako ake ti taekina ana taeka te Uea iai, bwa ti na noori aroiia. 37Ao Bwarenaba e kani kaira Ioane, are arana teuana Mareko. 38Ma Bwauro e taku n ana iango bwa ngkai e a tia n aki raoniia Ioane, ao e aki iriia n aia mwakuri, ao e riai bwa a na aki kairia bwa raoia. 39A bo ngkanne ni kauntaeka n te aro are a raure nako iai: e kaira Mareko, Bwarenaba, ao a borau nako Kubero; 40ma Bwauro e rinea Tira, ao a nako, ngke a a tia ni mwiokoaki taekaia nako nanoni bain te Uea, bwa a na kakabwaiaaki n ana akoi. 41Ao e nako Bwauro ma Tira, ni kabutaa aon Turia ma Kirikia, ao e kakorakoraia ekaretia.


text:
‘Ino! Ke Po‘i
Mai Nei Ka Nalu
Synopsis: An article in 1916 in Ka Puuhonua addresses similar issues involving Kamehameha Schools.
Aloha mai e nä makamaka heluhelu o Kauakükalahale, eia nö käkou ke 'ike hou aku nei i "ka hana ma'alea o ka pu'uwai 'ele'ele e kipi mai nei iä käkou e Hawai'i." A he pö'alo maka kä ia. Mai noho 'oukou a kuhihewa, 'akahi nö a 'ö'ili mai këia hana 'ino. Eia mai nö kahi mo'olelo nüpepa ke pane'e 'ia aku nei i mua o 'oukou e hö'ike mai ana, ua ho'ä'o 'ia e pöä 'ia ka waiwai o ka Lähui Hawai'i, a he hana ia i 'ike 'ia e ko käkou mau küpuna o ke au i hala. Ma ka makahiki 1916 i käkau 'ia ai këia mo'olelo, a ma ka lä 8 o Kepakemapa o ia makahiki i pa'i 'ia ai ma "Ka Puuhonua." E kala mai no ka hö'ano 'ë 'ana i nei mo'olelo. I ka wä i pa'i 'ia ai ma "Ka Puuhonua," 'a'ohe 'okina, 'a'ohe kahakö. Eia mai ka mo'olelo "Ino! Ke Poi Mai Nei Ka Nalu" i pa'i 'ia ma ka lä 8 o Kepakemapa, 1916.
He aha ana lä ka hopena o ke Kula Kamehameha?
I këia pule i puka maila ka ho'olaha a ke po'okumu o ke kula e pili ana no nä hana o këia makahiki iho. Ma ka paukü hope loa o ua ho'olaha ala, ua 'ölelo 'ia: "Inä 'a'ole e piha ana ke kula me nä keiki Hawai'i, a laila, e ho'okomo 'ia mai ana nä keiki o ka lähui 'ë."
'O këia paukü ka mea näna i hö'ä a'e, a i ho'onui a'e i ko mäkou inaina, no ka mea, 'o këia hana, ua like me ka pöä. 'O ke Kula 'o Kamehameha, 'o ia ka päpü ho'opakele hope loa o ka Lähui Hawai'i. 'O ka waiwai o ke Ali'iwahine Pauahi, ua ho'ola'a 'ia no nä keiki 'ilihune o nä Hawai'i a puni këia Pae'äina. 'O ka makemake o ke Ali'i, e loa'a ka mäkaukau i nä keiki Hawai'i, ma o këia mau kula ala e paio aku ai no ko läkou pono no këia mua aku.
Eia nö na'e, komo mai nei ke kölea palaualelo o ka 'äina 'ë, a, ke ho'ä'o mai nei e pö'alo i ka maka o ka Hawai'i a e lawe aku i kona pono hope loa a hä'awi aku i ko nä 'äina 'ë. 'O këia hana, ke kü'ë loa nei i ka makemake o ke Ali'i, a, ke hö'ike mai nei i ka hana ma'alea o ka pu'uwai 'ele'ele e kipi mai nei iä käkou e Hawai'i.
He aha ka mea e piha 'ole nei 'o ke Kula Kamehameha i nä keiki Hawai'i?
Eia ke kumu. Ua ha'aha'a loa ke külana 'ike o ke kula i këia wä, a he ho'opau manawa ka hele 'ana ma laila. Ua 'oi aku ke Kula Ki'eki'e Makinilë iä Kamehameha i këia lä. Ke makemake nei paha nä lälä o ka papa e ho'omalu nei i këia kula e ho'ohüpö mau aku i nä keiki Hawai'i, a, 'o këia mana'o, ua maopopo loa i nä Hawai'i na'auao o këia Teritori. 'O wai ka Hawai'i e ho'ohüpö ana iä ia iho ma o ka ho'ouna 'ana ala i käna keiki ma kahi e ho'ohüpö mau ana iä ia? I këia lä, 'a'ole i lawa ka 'ike o Kamehameha e ho'omäkaukau i nä keiki Hawai'i no ko läkou pono.
He aha ke kumu o këia ho'oha'aha'a mau 'ia o ke külana o ke Kula 'o Kamehameha?
He aha ka mea o ka Papa Kahuwaiwai e ho'olohe 'ole nei i ke a'o a nä keiki na'auao o Hawai'i nei no ka ho'oholomua 'ana aku i ke Kula? A hiki i këia lä, 'a'ole i maopopo iä mäkou.
Ma ke koho aku, eia nö nä kumu:
('A'ole i pau.)
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
|
‘Ino! Ke Po‘i
Mai Nei Ka Nalu
Synopsis: An article in 1916 in Ka Puuhonua addresses similar issues involving Kamehameha Schools.
Aloha mai e nā makamaka heluhelu o Kauakūkalahale, eia nō kākou ke 'ike hou aku nei i "ka hana ma'alea o ka pu'uwai 'ele'ele e kipi mai nei iā kākou e Hawai'i." A he pō'alo maka kā ia. Mai noho 'oukou a kuhihewa, 'akahi nō a 'ō'ili mai kēia hana 'ino. Eia mai nō kahi mo'olelo nūpepa ke pane'e 'ia aku nei i mua o 'oukou e hō'ike mai ana, ua ho'ā'o 'ia e pōā 'ia ka waiwai o ka Lāhui Hawai'i, a he hana ia i 'ike 'ia e ko kākou mau kūpuna o ke au i hala. Ma ka makahiki 1916 i kākau 'ia ai kēia mo'olelo, a ma ka lā 8 o Kepakemapa o ia makahiki i pa'i 'ia ai ma "Ka Puuhonua." E kala mai no ka hō'ano 'ē 'ana i nei mo'olelo. I ka wā i pa'i 'ia ai ma "Ka Puuhonua," 'a'ohe 'okina, 'a'ohe kahakō. Eia mai ka mo'olelo "Ino! Ke Poi Mai Nei Ka Nalu" i pa'i 'ia ma ka lā 8 o Kepakemapa, 1916.
He aha ana lā ka hopena o ke Kula Kamehameha?
I kēia pule i puka maila ka ho'olaha a ke po'okumu o ke kula e pili ana no nā hana o kēia makahiki iho. Ma ka paukū hope loa o ua ho'olaha ala, ua 'ōlelo 'ia: "Inā 'a'ole e piha ana ke kula me nā keiki Hawai'i, a laila, e ho'okomo 'ia mai ana nā keiki o ka lāhui 'ē."
'O kēia paukū ka mea nāna i hō'ā a'e, a i ho'onui a'e i ko mākou inaina, no ka mea, 'o kēia hana, ua like me ka pōā. 'O ke Kula 'o Kamehameha, 'o ia ka pāpū ho'opakele hope loa o ka Lāhui Hawai'i. 'O ka waiwai o ke Ali'iwahine Pauahi, ua ho'ola'a 'ia no nā keiki 'ilihune o nā Hawai'i a puni kēia Pae'āina. 'O ka makemake o ke Ali'i, e loa'a ka mākaukau i nā keiki Hawai'i, ma o kēia mau kula ala e paio aku ai no ko lākou pono no kēia mua aku.
Eia nō na'e, komo mai nei ke kōlea palaualelo o ka 'āina 'ē, a, ke ho'ā'o mai nei e pō'alo i ka maka o ka Hawai'i a e lawe aku i kona pono hope loa a hā'awi aku i ko nā 'āina 'ē. 'O kēia hana, ke kū'ē loa nei i ka makemake o ke Ali'i, a, ke hō'ike mai nei i ka hana ma'alea o ka pu'uwai 'ele'ele e kipi mai nei iā kākou e Hawai'i.
He aha ka mea e piha 'ole nei 'o ke Kula Kamehameha i nā keiki Hawai'i?
Eia ke kumu. Ua ha'aha'a loa ke kūlana 'ike o ke kula i kēia wā, a he ho'opau manawa ka hele 'ana ma laila. Ua 'oi aku ke Kula Ki'eki'e Makinilē iā Kamehameha i kēia lā. Ke makemake nei paha nā lālā o ka papa e ho'omalu nei i kēia kula e ho'ohūpō mau aku i nā keiki Hawai'i, a, 'o kēia mana'o, ua maopopo loa i nā Hawai'i na'auao o kēia Teritori. 'O wai ka Hawai'i e ho'ohūpō ana iā ia iho ma o ka ho'ouna 'ana ala i kāna keiki ma kahi e ho'ohūpō mau ana iā ia? I kēia lā, 'a'ole i lawa ka 'ike o Kamehameha e ho'omākaukau i nā keiki Hawai'i no ko lākou pono.
He aha ke kumu o kēia ho'oha'aha'a mau 'ia o ke kūlana o ke Kula 'o Kamehameha?
He aha ka mea o ka Papa Kahuwaiwai e ho'olohe 'ole nei i ke a'o a nā keiki na'auao o Hawai'i nei no ka ho'oholomua 'ana aku i ke Kula? A hiki i kēia lā, 'a'ole i maopopo iā mākou.
Ma ke koho aku, eia nō nā kumu:
('A'ole i pau.)
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department
at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by UH
President Evan Dobelle's Initiative for Achieving Native Hawaiian
Academic Excellence.


text:
By Na Laiana Wong
POSTED: 01:30 a.m. HST, Oct 19, 2013
Synopsis: The bamboo of the upland can be seen by all. You say 30-meter telescope as if it is a good thing. Can we all see through it? Aloha mai nō kākou e nā hoa makamaka e kāko'o nei i ka mana'o ho'ōla 'ōlelo Hawai'i. 'A'ole nō i hala i ko kākou mau maka ia mea he ho'okae 'ōlelo. Ua ahuwale ho'i ka pāpā 'ia o ka 'ōlelo Hawai'i 'a'ole e a'o 'ia ma loko o nā kula aupuni. A ua lilo ia i mea e emi loa ai ka nui o ka po'e 'ōlelo Hawai'i a 'ane'ane make kā kākou 'ōlelo makuahine.
Synopsis: The bamboo of the upland can be seen by all. You say 30-meter telescope as if it is a good thing. Can we all see through it?
Aloha mai nō kākou e nā hoa makamaka e kāko'o nei i ka mana'o ho'ōla 'ōlelo Hawai'i. 'A'ole nō i hala i ko kākou mau maka ia mea he ho'okae 'ōlelo. Ua ahuwale ho'i ka pāpā 'ia o ka 'ōlelo Hawai'i 'a'ole e a'o 'ia ma loko o nā kula aupuni. A ua lilo ia i mea e emi loa ai ka nui o ka po'e 'ōlelo Hawai'i a 'ane'ane make kā kākou 'ōlelo makuahine. Login for more...


text:
Hongipua
Ko Hongipua (Pākehā: Hong Kong) he wāhi o te whenua Haina, i Ahia.
Hong Kong (Chinese: 香港), mana mohiotia rite te Hong Kong Special Whakahaere Region o o nga People Republic o Haina, ko te pa i runga i te tai tonga o Haina i te awa Pearl wahapū me te tonga China Sea.Hong Kong Kei te mohio pai hoki tona Skyline whwhi, whanga hohonu tūturu me te mātotoru pito taupori (e whitu miriona i runga i te whenua papatipu o 1.104 km2 (426 mi sq)). Ko te taupori o Hong Kong nāianei Kei 93,6% o te Hainamana iwi. He wāhanga nui o te nuinga Cantonais-korero Hong Kong o i tata kawanatanga Canton (inaianei Guangdong), i nei rere mohio te tokotoko i muri ka mau te kāwanatanga Communist ki runga ki Haina i te tau 1949, me te i muri mai purea e te taupori i roto i te tau 1960.
I muri i te hinga o Haina i roto i te mua Pakanga Tuatahi (1839-42) i te Emepaea o Ingarangi, ka Hong Kong he koroni o Ingarangi ki te tuku mau tonu o Hong Kong Island, aru e Kowloon Peninsula i te tau 1860 me te riihi-tau 99 o te wenua New i roto i te 1898. I muri i Japan i nōhia reira i roto i te Pakanga Tuarua o te Ao (1941-45), anō te Ingarangi mana tae noa ki te 30 o Pipiri 1997. Ko te mutunga o te whiriwhiringa i waenganui i China me Ingarangi, Hong Kong, ka tangohia ki a te People Republic o Haina i raro i te tau 1984 Joint Whakapuakitanga Sino-Ingarangi. Ko te pa ka tuatahi Motuhake Whakahaere Region a Haina i runga i te 1 o Hūrae 1997 i raro i te parau tumu o "kotahi whenua, ngā pūnaha e rua".
Ki te mutunga o 1970 o, ka whakapumautia Hong Kong rite te entrepôt matua i waenganui i te ao, me te China. Kua whakawhanakehia e te pa ki te tari matua ao hokohoko, me te pokapū pūtea, whakaaro ki te waiho i te pa i roto i te ao, me te kotahi o te + waru nga pa Arepa. I muri i New York City, London, Tokyo me Paris runga te reira i te rima i roto i te 2014 Global Cities Index. Ko te pa kotahi o te moni ia teitei püngoi i roto i te ao, me te kore ōritenga moni u'ana i roto i te öhanga matatau. E he Index Tangata Whanaketanga tiketike, ka waiho i roto i te whakataetae Global. Hong Kong Ko te pokapū tino nui te toru mo te ōhanga mahi New York ko London.The, āhuatanga nei i te takoha o raro me te hokohoko noa kua rite Mike Mabuyakhulu faire kaupapa here öhanga, me te moni, Hong Kong tāra, ko te moni tino hokohokona 13 i roto i te ao nei.
Hanga te whenua papatahi Limited te hinaaro no te hanganga he matotoru, a ka meinga te pa he pokapū o te hoahoanga hou, kowhetetia Hong Kong kaupapa o te pa poutū. Hong Kong whatunga o te ao waka kawe tūmatanui whakawhanakehia me te 90 ōrau, te auau teitei i roto i te ao, tei runga i te tauwhiro papatipu i te ara ranei rail.Air pollution arahina te paerewa tukunga problem.Loose nui ki te o te hanga rāpoi taumata tiketike e noho.


text: 1N te taina, ngke E ri nuukani nnen te aroka ae te uiita Iesu ma ana reirei n te taabati, ao a kiniki uaan uiita ana reirei ni kang bwa a baki. 2Ngke a nooria Bwaritaio tabemwaang, ao a taku nakoina, Noria, a urua tuan te taabati am reirei n ae a karaoia. 3Ao Ngaia E taku nako ia, Kam tuai ni wareka taekan te baere e karaoia Tawita ngke e baki, ngaia ma uaake raona? 4Ao arona ngke e rin n te umwantabu ao e kana te berena are e kaotiotaki, are e tabu n taekana n te tua bwa e na kanna ke a na kanna uaake raona, ma ti ibonga aika a kariaiakaki? 5Ao kam tuai naba ni wareki taekan aroia ibonga n te Tua, bwa n te taabati ao ibonga, i nanon te umwantabu, a urua tuan te taabati, ao a aki bure iai? 6Ma I taku nakoimi, bwa bon iai ikai ae e kakannato riki nakon te umwantabu. 7Ao ngke arona bwa kam ataa nanon ae e kaangai, I tangira te nanoanga, ao I aki tangira te angakarea, ao kam na aki kabuaakakaia aika a aki bure. 8Bwa Natin te aomata bon Uean te taabati. 9Ao E kiitana ikekei Iesu, ao E rin ni mwaneabaia I-Iutaia; 10ao nooria, e mena iai te aomata ae e mate baina. Iai aomata tabemwaang ake a kani karekea kabuaakakaan Iesu, ma ngaia are a taku nakoina, E riai n taekan te tua bwa ti na katoki aoraki n te taabati? 11Ao Ngaia E kaekaia ni kaangai, Antai i buakomi, ae iai ana tibu ae ti temanna irouna, ae ngkana e bwaka n te mwarua n te taabati, ao e na aki anaia ni kaaerakea? 12E rangi ni kakaawaki riki te aomata nakon te tibu! Ma ngaia ae e riai n taekan te tua bwa e na karaoaki ae e raoiroi n te taabati. 13Ao E taku nakon teuarei, Arora baim. Ao e aroria, ao e a maiu naba n aron are teaina. 14Ao a oti nako Bwaritaio, ao a kaboowiia aron Iesu bwa a na kangaa ni kamatea. 15Ao Iesu, ngke E ataa are a iangoia Bwaritaio, ao E kiitana ikekei; ao a iria aomata aika a rangi ni mwaiti, ao E kamaiuiia ni kabane ake iai aorakiia, 16ao E tuangiia bwa a na aki katanoataa taekana n taabo nako; 17Bwa e na kakoauaaki are e atongaki iroun Itaia are te buraabeti ngke e kaangai: 18Nora au tia mwakuri, ae I rineia, ae E tangiraki irou, ae I kakatonga irouna; N na kaaki Taamneiu i aona, ao E na tuangiia ianena bwa e na reke nakoia te kaeti-taeka ae e raoiroi. 19E na aki mwamwangaingai, ao e na aki tatakaarua, ao a na aki ongo bwanaana aomata i tuutani kawai; 20E na aki kinika te uteute mani mwaotona, ao E na aki kamatea mwaakaron taboni wiikin te taura ni karokoa ae E katokanikaia te kaeti-taeka ae e raoiroi. 21Ao ane a na onimakinna ianena. 22Ao e uotaki nakon Iesu temanna ae e bae newena ao e mataki ibukina bwa e taniaki n te taimonio. E kamaiua Iesu, ma ngaia are e a konaa n taetae, ao e a nooraaba. 23Ao a bane ni miimii aomata ao a taku, Tao Natin Tawita Teuaei? 24Ma ngke a ongo Bwaritaio, ao a taku, E kanakoia taimonio Teuaei ti ni mwaakan Beretebubwa are aia uea taimonio. 25E atai aia iango Iesu, ma ngaia are E taku nako ia, Te tau-taeka ae e bwenaua nakoni mwakoro aika a kakao koro aika a a ekiia nako i bon irouia, e na bon aki tei maan; ao akea te kaawa ke te utu ae e koroutuuaki ae e na aki bwenaua; 26ao ngkana e a manga bon ekia nako Tatan i bon irouna, ao e na kangaa ngkanne n tei ueana? 27Ao ngkana I kanakoia taimonio ni mwaakani Beretebubwa, ao natimi a kanakoia ni mwaakan antai? Ma ngaia are ibukin aei, ao a na riki natimi bwa taani motiki-taekami. 28Ma ngkana ni mwaakan Taamnein te Atua ae I kanakoia iai taimonio, ao nanona ngkanne bwa e a roko uean te Atua iroumi. 29Ao e na iranna te aomata n rin n ana auti temanna ae e aintoa n anai ana bwai ngkana e aki kabaea moa teuare e aintoa? Ao ngkana e a tia, ao e a konaa ngkanne n anai ana bwai ake n ana auti. 30Ane e aki mena irou, ao e rawa nakoiu; ao ane e aki uaia ni bobooti ma Ngai, ao e kamaae nako. 31Ma ngaia ae I taku nakoimi, A bane ni kabwaraaki aia bure aomata ma taetaebuaka ake a taekin, ma te bure ae te taetaebuaka nakon te Taamnei e na bon aki kabwaraaki. 32Ane e taetae n eekaanako Natin te Aomata, ao e na kabwaraaki ana bure; ma ane e taetae n eekaanako te Taamnei are e Raoiroi, ao e na bon aki kabwaraaki ana bure n te aonnaba aei, ke n te aonnaba ae e na roko. 33E riai n iai iroumi te kai ae e maiu raoi ngkana kam tangira te uaa ae e raoiroi; ngkana e aki maiu raoi te kai, ao ane kam na karekea uaana ae e buaakaka; bwa e kinaaki aron te kai n uaana. 34Ngkami aika buniia naeta! A na kangaa n raraoi ami taeka, ngkai kam buaakaka? Bwa e taetae te wi man onraken te nano. 35E kaoti baika a raraoi te aomata ae e raoiroi man ana bwai nako aika a raraoi; ao e kaoti baika a bubuaka te aomata ae e buaakaka man ana bwai nako aika a bubuaka. 36I tuangkami, bwa n te bongi ni motiki-taeka, ao aomata akana a na kabwarabwara ibukin taeka nako ake akea maneia ake a atong; 37bwa ko na karaoiroaki n am taeka, ao ko na kabuaakakaaki n am taeka. 38Ao ngkanne, a titirakina Iesu taani koroboki ma Bwaritaio tabemwaang, ao a kaangai, Te Tia Reirei, ti kan noora te kanikina mai iroum. 39Ma E kaekaia Iesu ao E taku, A ukoukora te kanikina te roro ae e buaakaka ae e aki ongotaeka nakon te Atua; ma akea te kanikina ae a na anganaki, bwa ti te kanikina are te baere e riki nakon Iona are te buraabeti. 40Bwa aron Iona ngke e mena i nanoni biroton te ika ae rangi ni buubura tenibong te ngaina ao tenibong te bong, ao ai aron naba Natin te Aomata: bwa e na mena i aantano tenibong te ngaina ao tenibong te bong. 41Ane a na kaoti I-Ninewe n te bongi ni motiki-taeka ma kaain te roro aei, ao ane a na kabuaakakaia kaain te roro aei; bwa a rairi nanoia I-Ninewe n ana kabwaraa bwara Iona; ao nooria, iai ikai ae e kakannato riki nakon Iona. 42Ane e na kaoti ueani maiaki te aine n te bongi ni motiki-taeka ma kaain te roro aei, ao ane e na kabuaakakaia; bwa e roko neierei man te tabo ae te kabanea n raroa bwa e na ongoraa n rabakaun Toromon, ao nooria, iai ikai ae e kakannato riki nakon Toromon. 43Ngke e oti nako te anti ae e kamwaraa mai nanon te aomata, ao e nakonako i aon taabo aika a mwauteretere bwa e na ukoukora te nne ni motirawa iai; ma akea ae e kunea iai. 44E iango ngkanne ao e taku, N na okira au auti are I kiitanna; ao ngke e roko iai, ao e nooria bwa akea kaaina, ao e iakinaki, ao e baaireaki raoi nanona. 45Ao e nako ni kairiia itiman anti aika a buaakaka riki nakoina, ao a rin ao a maeka iai; ao e a buaakaka riki aron te aomata arei nakon arona are rimoa. Ao ai aron naba ae e na riki nakon te roro ae e buaakaka aei. 46Ngke E taetae Iesu nakoia aomata, ao nooria, a tei i tinaniku tinana ma tarina nako, ao a tuatua bwa a kan taetae ma Ngaia. 47E taku temanna nakoina, A tei i tinaniku tinam ma tarim nako, ao a tuatua bwa a kan taetae ma Ngkoe. 48Ao Ngaia E kaekaa teuare e tuangnga, ao E kaangai, Antai tinau, ao antai tariu? 49Ao E arora baina nakoia ana reirei ao E taku, Aikai tinau ma tariu nako! 50Bwa ane e toua mwiin ana taeka Tamau are i karawa, ao bon tariu, ao mwaaneu, ao tinau.


text:
1
1I te timatanga te Kupu, i te Atua te Kupu, ko te Atua ano te Kupu.
2I te Atua ano tenei Kupu i te timatanga. 3Nana nga mea katoa i hanga; kahore hoki tetahi mea i kore te hanga e ia o nga mea i hanga. 4I a ia te ora; ko te ora te marama mo nga tangata. 5I roto i te pouri te marama e whiti ana; heoi kihai i mau i te pouri.
6I tonoa mai he tangata e te Atua, ko Hoani tona ingoa. 7I haere mai ia hei kaiwhakaatu, hei whakaatu mo te marama, kia meinga ai e ia nga tangata katoa kia whakapono. 8Ehara ia i te marama, engari i haere mai hei kaiwhakaatu mo te marama. 9Ko te marama pono tera, ara ko te marama e marama ai nga tangata katoa e haere mai ana ki te ao. 10I te ao ia, i hanga ano e ia te ao, a kihai te ao i mohio ki a ia. 11I haere mai ia ki ona, a kihai ona i manako ki a ia. 12Tena ko te hunga i manako ki a ia i tukua e ia ki a ratou nga tikanga e meinga ai ratou hei tamariki ma te Atua, ara ki te hunga e whakapono ana ki tona ingoa: 13Ki te hunga ehara nei i te toto, ehara i ta te kikokiko i pai ai, ehara i ta te tangata i pai ai, engari na te Atua i whanau ai. 14I whakakikokikoa te Kupu, a noho ana i a matou, i kite ano matou i tona kororia he kororia e rite ana ki to te Tama kotahi a te Matua, ki tonu i te aroha noa, i te pono. 15I korerotia ia e Hoani; i karanga tera, i mea, Ko ia tenei i korerotia ra e ahau, Ko ia e haere mai ana i muri i ahau e meinga ana ki mua i ahau: no mua hoki ia i ahau.
16Kua riro hoki i a tatou katoa tetahi wahi o tona raneatanga, te aroha noa hono iho ki te aroha noa. 17Na Mohi hoki i homai te ture; ko te aroha noa me te pono i ahu mai i a Ihu Karaiti. 18Kahore ano he tangata i kite noa i te Atua; ko te Tama kotahi, kei te uma nei o te Matua, nana ia i whakapuaki. 19Na ko te korero tenei a Hoani, i te tononga mai a nga Hurai i Hiruharama i nga tohunga nui ratou ko nga Riwaiti hei ui ki a ia, Ko wai koe?
20Na ka whakina e ia, kihai i whakakahore, i whaki hoki, Ehara ahau i a te Karaiti. 21A ka ui ratou ki a ia, Tena, pehea? Ko Iraia koe? Ka mea ia, Kahore. Ko te poropiti oti koe? Ka whakahokia e ia, Kahore. 22Na ka mea ratou ki a ia, Ko wai koia koe? Hei kupu whakahoki ma matou ki te hunga i tonoa mai ai matou. E pehea ano koe ki a koe? 23Ka mea ia, he reo ahau no tetahi e karanga ana i te koraha, Whakatikaia te huarahi o te Ariki; he pera me ta Ihaia poropiti i mea ai. 24No nga Parihi hoki te hunga i tonoa mai ra. 25Na ka ui ratou ki a ia, ka mea ki a ia, He aha oti koe i iriiri ai, ki te mea ehara koe i a te Karaiti, ehara i a Iraia, ehara i te poropiti? 26Na ka whakahoki a Hoani ki a ratou, ka mea, He iriiri taku ki te wai: otiia tena te tu na i waenganui i a koutou tetahi kahore e mohiotia e koutou: 27Ko ia tenei e haere mai ana i muri i ahau kahore hoki ahau e tau hei wewete i te here o tona hu. 28I meatia enei mea ki Petapara, kia tawahi atu o Horano, ki te wahi e iriiri ana a Hoani. 29I te aonga ake ka kite ia i a Ihu e haere ana mai ki a ia, ka mea, na, te Reme a te Atua, hei waha atu i te hara o te ao!
30Ko ia tenei i korero ai ahau, Kei te haere mai i muri i ahau tetahi tangata kua meinga ki mua i ahua; no mua hoki ia i ahau. 31A kahore ahau i matau ki a ia; heoi hei whakakite i a ia ki a Iharaira, i haere mai ai ahau me taku iriiri ki te wai. 32Na ka whakaatu a Hoani, ka mea, I kite ahau i te Wairua e heke iho ana i te rangi, ano he kukupa, a noho ana i runga i a ia. 33A kahore ahau i matau ki a ia: engari i ki mai ki ahau te kaitono mai i ahau ki te iriiri ki te wai, Ko te tangata e kite ai koe i te Wairua e heke iho ana, e noho ana ki runga ki a ia, ko ia tena te kaiiriiri ki te Wairua Tapu. 34A kua kite ahau, kua whakaatu nei hoki, ko te Tama tenei a te Atua. 35I te aonga ake i te tu ano a Hoani me ana akonga tokorua; 36Na ka titiro ia ki a Ihu e haere ana, ka mea, na, te Reme a te Atua! 37A ka rongo nga akonga tokorua ki a ia e korero ana, a aru ana raua i a Ihu.
38A ka tahuri a Ihu, ka kite i a raua e aru ana, ka mea ia ki a raua, E rapu ana korua i te aha? Na ko ta raua meatanga ki a ia, E Rapi, ko te tikanga tenei ina whakamaoritia, E te Kaiwhaako, kei hea tou kainga? 39Ka mea ia ki a raua, haere mai kia kite. Haere ana raua, a ka kite i tona wahi i noho ai, a noho ana i a ia i taua ra: ko te tekau hoki ia o nga haora. 40Ko Anaru, teina o Haimona Pita tetahi o taua tokorua i rongo nei ki a Hoani e korero ana, a aru ana i a ia. 41Ko ia kua kite wawe i tona tuakana ake, i a Haimona, ka mea ki a ia, Kua kitea e maua te Mihaia, ko te tikanga tenei ina whakamaoritia, ko te Karaiti. 42Na ka arahina mai ia e ia ki a Ihu. A ka titiro a Ihu ki a ia, ka mea, Ko Haimona koe, ko te tama a Hona: me hua koe ko Kipa: tona whakamaoritanga ko Pita, ara ko Kohatu. 43I te aonga ake ka mea a Ihu kia haere ki Kariri, a ka kite i a Piripi: a ka mea a Ihu ki a ia, E aru i ahau.
44Na ko Piripi no Petahaira, no te pa o Anaru raua ko Pita. 45Ka kite a Piripi i a Natanahira, ka mea ki a ia, Kua kitea e matou a ia, mona nei te tuhituhi a Mohi i roto i te ture, ta nga poropiti hoki, a Ihu o Nahareta te tama a Hohepa. 46Na ka mea a Natanahira ki a ia, E puta koia tetahi mea pai i Nahareta? ka mea a Piripi ki a ia, haere mai kia kite. 47Ka kite a Ihu i a Natanahira e haere ana mai ki a ia, ka puaki tana kupu mona, Na he tino tangata no Iharaira, kahore ona tinihanga. 48Ka mea a Natanahira ki a ia, No hea koe i matau ai ki ahau? Ka whakahoki a Ihu ki a ia, ka mea, I te mea kiano koe i karangatia e Piripi, i a koe ano i raro i te piki, i kite ahau i a koe. 49Na ka whakahoki a Natanahira, ka mea ki a ia, E Rapi, ko te Tama koe a te Atua, ko te Kingi koe o Iharaira. 50Na ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ia, No taku meatanga ki a koe, I kite ahau i a koe i raro i te piki, i whakapono ai koe? rahi atu i enei nga mea e kitea e koe. 51I mea ano ia ki a ia, He pono, he pono tenei kupu aku ki a koutou, Tera koutou e kite i te rangi e tuwhera ana, i nga anahera a te Atua e piki ake ana, e heke iho ana ki te Tama a te tangata.


text:
Hele aku la ua Makaula nei e like me kona manaopaa, a hele aku la oia imua a na’lii a me ka poe koikoi, ma kahi e akoakoa ai na’lii, malaila oia i kukala aku ai e like me kona ike.
A hiki mua oia i o Aiwohikupua, me ka i aku, “Mai keia la aku, e kukulu mua oe i mau lepa a puni kou wahi, a e hookomo i kau poe aloha a pau maloko.
“No ka mea, ma keia hope koke iho, e hiki mai ana ka luku maluna o ka aina, aole e ikeia kekahi luku mamua aku, e like me ka luku e hiki mai ana, aole hoi mahope iho o ka pau ana ae o keia luku a’u e olelo nei.
“Mamua o ka hiki ana mai o ka mea mana, e hoike mai no oia i hoailona no ka luku ana, aole maluna o na makaainana, maluna pono iho no ou, a o kou poe, ia manawa, e moe ai na mea kiekie o ka aina nei imua ona, a e kailiia aku ka hanohano mai a oe aku.
“Ina e hoolohe oe i ka’u olelo, alaila, e pakele oe i ka luku e hiki mai ana, a oiaio; ano e hoomakaukau oe ia oe.”
A no keia olelo a ka Makaula, kipakuia mai la ka Makaula mai ke alo mai o ke Alii.
Pela oia i kukula hele ai imua o na’lii a puni o Kauai, o ka poe alii i lohe i ka ka Makaula, o lakou no kai pakele.
Hele aku oia imua o Kekalukaluokewa, kana wahine, a me ko laua alo a pau.
E like me ka olelo no Aiwohikupua, pela kana olelo ia Kekalukaluokewa, a manaoio mai la oia.
Aka, o Waka, aole oia i hooko, me ka olelo mai, “Ina he Akua ka mea nana e luku mai, alaila, he Akua no ko’u e hiki ai ke hoopakele ia’u, a me ka’u mau Alii.”
A no keia olelo a Waka, haliu aku la ka Makaula i ke Alii, a olelo aku la, “Mai hoolohe i ka ko kupunawahine, no ka mea, e hiki mai ana ka luku nui maluna o na’lii. Ano e kukulu i lepa a puni oe, a e hookomo i kau mea aloha maloko o no lepa i kukuluia, a o ka mea e manaoio ole i ka’u, e haule no lakou iloko o ka luku nui.
“A hiki i ua la la, e moe ana na luahine ma na kapua i o ke keiki mana, me ke noi aku i ola, aole e loaa, no ka mea, ua hoole i ka olelo a ka Makaula nei.”
A no ka mea, ua ike o Kekalukaluokewa i ke ko mau o kana mau wanana mamua aku, nolaila, ua pale kela i ka olelo a ka luahine.
A hala aku la ka Makaula, kukulu ae la ke Alii i lepa a puni kona Hale Alii, a noho iho la maloko o kahi hoomalu e like me ka olelo a ka Makaula.
A pau ka huakai kaapuni a ka Makaula, hoi aku la oia a noho me kana mau kaikamahine.
No ke aloha wale no o ka Makaula ke kumu o kona hele ana aku e hai i kana mea i ike ai. Hookahi la o kona, noho ana me kana mau kaikamahine ma Honopuuwaiakua, mai kona hoi ana aku mai kaapuni, hiki mai o Kahalaomapuana, e like me ka kakou ike ana mamua ae nei i hoikeia ma neia Mokuna.
MOKUNA XXX
Hookahi anahulu mahope iho o ko Kahalaomapuana hoi ana mai mai Kealohilani mai, ia manawa, hiki mai la ka hoailona mua a ko lakou kaikunane, e like me ke kauoha i kona kaikuahine.


text:
Ka u ano nga tai o Rehu o Tiu, e Rongo turia ki te matahau
Tu te winiwini tu, te wanawana
Tihewa Mauri ora.
Ko te timatanga o te whakaaro nui ko te wehi ki to tatou atua, ko ia hoki te timatatanga me te whakamutunga o nga mea katoa. He whakahonore nei i te ingoa o to tatou kingi Tuheitia e noho ake nei i runga i te ahurewa tapu o ona matua me ona tupuna. Ka huri a tatou mihi ki nga tini mate kua hinga, kua wehe atu nei ki tua o te arai ki te wahi ngaro ki a ratou haere, haere, haere. Engari ki a tatou ki nga kanohi ora e tau nei tena koutou, tena koutou, tena koutou katoa.
"Nau mai, haere mai ki Te Whare Akoranga o Te Pane o Mataoho"
Welcome to the website of the Mangere Mountain Education Centre (MMEC). The Centre will give you first-hand access to Mangere Mountain and its rich volcanic and ancient Maori history.
We hope that the information you find here will inspire you to visit our Centre and allow us to introduce you to one of the wonders of this part of the world.


text: 1E kairaki rake ngkanne Iesu iroun te Taamnei nakon te rereua bwa E na kariiriiaki iroun te riaaboro; 2ao E aki mamatam angaun te ngaina ao angaun te bong, ao rimwi E baki. 3Ao E kawaria te riaaboro, ao e taku nakoina, Ngkana Natin te Atua Ngkoe, ao Ko na tua bwa a na riki n amwarake atiibu aikai. 4Ao E kaeka ni kaangai, E koreaki ae e kaangai: E aki maiu te aomata n ti te amwarake, ma e maiu n taeka nako aika a oti nako mai wiin te Atua. 5Ao e kairia ngkanne te riaaboro nako Ierutarem, ao e kateia n te tabo ae te kabanea n rietaata i taubukin te umwantabu, 6ao e taku nakoina, Ngkana Natin te Atua Ngkoe, ao Ko na ewe nako; bwa e koreaki ae e kaangai: E na mwiokoia ana anera bwa a na tabeakiniko; ao a na tabekiko ni baiia, bwa e kaawa n toki waem n te atiibu. 7E taku Iesu nakoina, E koreaki naba ae e kaangai: Ko na tai kataa Iehova ae Atuam. 8Ao e a manga kairia te riaaboro nakon te maunga ae moan te rietaata, ao e kaoti nakoina aaba ni kabane ma tamaaroaia; 9ao e taku nakoina, N na anganiko baikai ni kabane ngkana Ko katorobubua ni bobaraaki n taromauriai. 10E taku ngkanne Iesu nakoina, Naako, Tatan; bwa e koreaki ae e kaangai, Ko na taromauriia Iehova ae Atuam, ao ko na toro irouna n ti Ngaia. 11E kiitanaki ngkanne Iesu iroun te riaaboro; ao nooria, a roko anera ni buokia ni baike E kainnanoi. 12Ngke E ongo Iesu bwa e a tia n tauuaki Ioane bwa te bure, ao E nako Kariraia. 13E kiitana Natareta, ao E nako ni maeka i Kaberenaum are e mena i rarikin te nama, n taabo ake abaia baronga ake Teburun ma Nabetari, 14bwa e aonga ni kakoauaaki are e atongaki iroun Itaia are te buraabeti, ngke e kaangai: 15Aaba ake aia bwai baronga ake Teburun ma Nabetari, ake a mena i aon te kawai nakon te nama, ake a mena n tanimaeaon te Ioretan, are Kariraia, are a maeka iai aomata ake tiaki I-Iutaia! 16A noora te oota ae te oota ae e korakora aomata ake a tekateka ike e roo; ao e kaoti te oota nakoia ake a tekateka i aban te mate ao i nuuna. 17Ao man te tai arei ao E moa n reirei Iesu, ao E taku, Kam na rairi nanomi, bwa e a kan roko uean te Atua. 18Ngke E nakonako Iesu i rarikin namani Kairiraia, ao E nooriia taari-mwaane aika uoman, are Timon are arana teuana Betero, ao Anterea are tarina, ngke a kabwakaa te karaun n te nama; bwa taan akawa ngaiia. 19Ao E taku nako ia, Mai ri mwiiu ao N na karaoingkami bwa taan akawaiia aomata. 20A kiitan naba aia karaun ao a iria. 21Ngke, E waakina nako riki kawaina maikekei, ao E a manga nooriia taari-mwaane aika uoman are Iakobo ma Ioane ake natin Tebetaio. A mena n aia booti ma tamaia are Tebetaio, bwa a bonobonoti raeuakin aia karaun; ao E weteiia. 22Ao a kiitana naba te booti ma tamaia, ao a iria. 23E kabutaa Kariraia n reirei ni mwaneabaia I-Iutaia, ao n tataekina euangkerion uean te Atua; ao E katoki aoraki ni kabane, ao mamaara ni kabane i buakoia aomata. 24E taona Turia ni kabutaa rongorongon Iesu; ao a bane n uotaki nakoina aomata aika a aoraki n aekan aoraki nako ma maraki, ao akana a taniaki irouia taimonio, ma akana a mino, ma akana a aki konaa te nakonako; ao E kamaiuiia. 25Ao a iria aomata aika a rangi ni mwaiti mai Kariraia ao Tekabori, mai Ierutarem, Iutaia, ao mai mainikun Ioretan.


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
Ia manawa, hai aku la o Moanalihaikawaokele i na mea a pau e like me ka mea i oleloia maluna, a pau ia, hoi aku la o Moanalihaikawaokele iluna,
-
I ka malama i oleloia o ka Mahoe mua, i na malama maikai o ka moana, haalele lakou ia Kauai, a holo aku i Hawaii.
-
No ka mea, ua oleloia i ka po mua, no Hauailiki a me Hinaikamalama ka lealea mua oia po, a no ka loaa ole i ka maka o ka mea ume, ua lilo ka lealea i na mea e ae.
-
Hele aku la kela a me keia o lakou ma ke kaawale, a hoi mai la e like me ka mea i oleloia ia lakou.
-
E like me ka mea i oleloia maluna, pela ko ke Alii hele ana.
-
Mamua iho nei, ua oleloia ua hiki aku o Halaaniani i Keaau, e ike i ka pono o kana wahine (Laieikawai), a ua oleloia no hoi, ua lohe oia he la hookahakaha no Kekalukaluokewa me Laielohelohe.
-
Ua oleloia ma ka Mokuna XXXII o keia kaao ke kumu o ko Laielohelohe imi ana i kana kane ia Kekalukaluokewa.
-
Apo aku la ia i ke kaikamahine, a uwe aku la i ka mea i oleloia ma ka pauku maluna ae nei.
-
Oia hoi, i ka la i kuuia mai ai ke alanui anuenue mai Nuumealani mai, a kau aku la o Kaonohiokala, a me Laieikawai maluna o ke ala anuenue i oleloia, a waiho mai la i kona leo kauoha hope i kona mau hoa, ka
-
Mahope o ko Laieikawai hoao ana me Kaonohiokala, me ka hooponopono i ka noho ana o kona mau kaikuahine, ka Makaula, a me Kekalukaluokewa ma; a pau keia mau mea i ka hooponoponoia, hoi aku la laua iluna o ka aina i oleloia o Kahakaekaea, o noho ma ka pea kapu o Kukulu o Tahiti.


text: 1Ti na noori taekan amwarake ake karea nakoni bouananti: ti ataia bwa ti bane n atatai, n ai aron aia taeka temwaangina. E karika te kainikatonga te atatai, ma te tangira e buokiia aomata bwa a na teimatoa. 2Te aomata ane e taku bwa e ataa raoi te bwai teuana, ao e bon tuai n ataia n ai aron are e riai n ataia; 3ma ngkana e tangira te Atua te aomata, ao e bon ataaki irouna. 4Ma ngaia are ibukini ngkanne kanakin amwarake ake karea nakoni bouananti, ao aei taekana: ti ataia bwa akea te bouananti ae e maiu i aonnaba, ao bon ti temanna te Atua ni koaua, ao akea riki. 5Bwa e boni ngae n iai aika atongaki bwa aongkoa anti aika a mena i karawa ao i aon te aba—ao e koaua bwa bon iai anti aika a bati, ao a bati naba aika iai mwaakaia 6ma bon ti temanna te Atua iroura, ae te Tama, ae a bane n riki bwaai irouna, ao ti maiu ibukina; ao ti temanna te Uea bwa Iesu Kristo, are a bane ni karikaki bwaai irouna, ao ti maiu irouna. 7Ma a aki bane aomata nako n ataa te koaua aei. A a tia n taneiai aomata temwaangina ma bouananti, ao a taku naba ngkai bwa ngkana a kang amwarake ake karea nakoni bouananti, ao a kang iai kanaia bouananti aika a maiu; e a kaangaanga irouia ae a na ataia bwa e eti ke e aki are a karaoia, ao e a reke irouia te namakin ae a taku bwa a kamwaraa iai ngke a kang. 8Ma akea aron te amwarake ae e na karaoiroaki riki iai reitakira ma te Atua. Akea te bae ti na buaakaka riki iai ngkana ti amwarake, ao akea naba te bae e na karaoiroira riki iai ngkana ti amwarake. 9Ma kam na tarataraia bwa e na aki riki inaomatami aei bwa te bwai ni kabwakabwaka nakoia akana mamaara n te onimaki. 10Bwa ngkana ko nooraki, ngkoe ae iai am atatai, iroun temanna ae e mamaara mataniwiin nanona bwa ko rarikiriki n amwarake i nanon te tabo are e tataromauriiaki iai te bouananti, ao tiaki e na buokaki iai nanona n nooram irouna bwa e na kang amwarake ake karea nakoni bouananti? 11Ma ngaia ae ibukin am atatai ao e a uruaki iai maiun teuare e mamaara, ae te tia onimaki ae e mate Kristo ibukina. 12N te aro aei ao ko bure iai nakoni Kristo, ngke ko bure nakoia raom n onimaki aika a mamaara, ao ko urui mataniwiin nanoia. 13Ma ngaia aei, ngkana e na riki te amwarake bwa te bwai ni kabwakabwaka nakon raou n onimaki, ao N na bon aki manga kang iriko-maiu, bwa I kaawa n riki bwa te bwai ni kabwakabwaka nakon tariu.


text: 1Ngke E taratara nako Iesu, ao E nooriia aomata aika kaubwai ni nnei aia bwaintangira i nanoni nnen te mwane, 2ao E noora naba te aine ae e mate buuna ae e aki kaubwai bwa e nnei iai uoua te rebeta. 3Ao E taku, E koaua ae I a tuangkami, bwa te aine ae e aki kaubwai arei ae akea buuna, e mwaiti riki ae e a tia ni kabwakaa nakoia ni kabaneia; 4bwa a bane ngaiia n anga mani kaubwaia, ma neierei, e ngae ngke e aki kaubwai, ma e anga ni kabane are iai irouna are e na maiu maiai. 5Ngke a taekina te umwantabu aomata tabemwaang bwa e katamaaroaaki n atiibu aika raraoi ao ni bwaai ake a bwaintangiraaki, ao E taku Iesu, 6Ni kaeti ma bwaai aika kam noori aikai, ane a na roko boong are e na aki nooraki n tiku ikai te atiibu teuana i aon teuana. A na bane ni kabwakaaki i aontano. 7Ao a titirakina Iesu ni kaangai, Te Tia Reirei, e na riki aei n ningai? Tera te kanikina ae e na ataaki iai bwa e nangi riki. 8Ao E kaekaia ni kaangai, Ka waaki ningkami bwa kam na aki burebureaki; bwa ane a na roko aomata aika bati n arau, ao ane a na Taian Areru 110.1 kaangai, Boni Ngaia ngai! Ane a na kaangai naba, E a kaan te tai are E na roko iai te Kristo! Tai nako n iriia. 9Ao ngkana kam ongo taekan taiani buaka ma kiriwe, ao tai maaku; bwa a riai n riki moa baikai, ma tiaki nanona bwa a kaotia n ae e nangi roko ni waekoa te toki. 10Ao E a manga taku nakoia, Ane e na tei rake te bootanaomata teuana n eekaanako te bootanaomata teuana, ao te tautaeka teuana n eekaanako te tautaeka teuana; 11ane e na roko mwaeiein te aba ae e korakora, ao a na roko roongo ma aoraki aika kamaamate n taabo tabeua; ao ane a na roko baika a kakamaaku ma kanikina aika abwaabwaki mai karawa. 12Ma i mwaain rikini baikai, ao ane a na tuangkami ao a na bwainikiriningkami; a na anga ngkami nakoia mataniwi ni mwaneabaia I-Iutaia, ao a na kainingkami i nanoni karabuuti; ao ane kam na kateaki i mataia ueea ma taan tau-taeka ibukin arau. 13Aei ami tai ni kaota ami onimaki. 14Ma ngaia ae kam na kaaki aei i nanomi: kam na aki iangoi moa ami taeka bwa kam na kangaa ni kaeka; 15bwa Ngai ae N na anganingkami te wi ae e ribinewe ma te rabakau, bwa a aonga n aki konaa aiami n tuuki ao ni kakewei ami taeka. 16Ane kam na kamwaneaki irouia ami karo, ma tarimi, ma ami bu, ma raomi, ao ane a na kamateia tabemwaang i buakomi. 17Ane kam na ribaaki irouia aomata ni kabaneia ibukin arau. 18Ma akea iran atuum i teaina ae e na bua mai atuum i. 19Ane kam na kareke maiumi n nanomwaakami. 20Ma ngaia ae ngkana kam noora Ierutarem bwa e ootabwaniniiaki irouia taanga ni buaka, ao kam na ataia ngkanne bwa e a kaan uruana. 21Ke a biri nako ni maunga akana mena i Iutaia, ao akana mena i nanon Ierutarem, ke a kiitanna; ao akana mena i marenaua, ke a tai rin i Ierutarem; 22Bwa aei te tai are E na karawaawataaki iai Iteraera iroun te Atua, bwa e na kakoroaki nanon are e koreaki n te Baibara. 23A kaawa ake a bikoukou, ao ake a kammammaia natiia ni boong akekei! Bwa ane e na bati te kananoanga i aon te aba, ao te un i aoia kaain te aba aei; 24ane a na tiringaki n te kabaang, ao ane a na kairaki nako bwa taenikai ao a na kauamaaeaki nako buakoia bootanaomata i aonnaba; ao ane e na uruaki Ierutarem irouia aomata aika tiaki I-Iutaia, ni karokoa tokin aia tai. 25Ao ane a na riki baika a kamiimii nakon taai ma namwakaina ma itoi; ao ane a na bane aaba nako i aonnaba ni bua aia kaantaninga n rurungaani marawa ma naao. 26Ane a na bwaka ni kiro aomata ibukin te maaku ma kaantaningaan te bwai ae e na roko i aonnaba; bwa ane a na kamwaeaki bwaini karawa mani nneia are a taneiai iai. 27Ao ngkanne, ane a na noora Natin te Aomata bwa E na nako mai n te nang ma te mwaaka ao te mimitong ae e bati. 28Ngkana a moanna n riki baikai, ao kam na tara rake ao tabeki atuum i, bwa e a kan roko kamaiuami. 29Ao E taekina te rongorongo ni kabootau teuana Iesu, ni kaangai, Kam na taraa te kai ae te biiku ao kaai nako; 30ngkana a tibwa bwebwe rake baaia, ao kam ataia iai n akea ae e tuangkami, bwa e a kaan tain te kabuebue. 31Ao ai aromi naba, bwa ngkana kam noori baikai bwa a riki, ao kam na ataia iai bwa e a kaan uean te Atua. 32E koaua ae I a tuangkami bwa a na bane n riki baikai i mwaaini mateia aomata nako aika maiu ngkai. 33A na mauna karawa ma aonnaba, ma a na aki konaa ni mauna au taeka. 34Ma kam na kaawakiningkami bwa a na aki kamamaaraaki nanomi n taekan ti te kan amwaamwarake ma te mamanging ma iango n raraoma ibukini bwain te maiu aei, bwa e kaawa ni karina rokon te bong arei n te tai are kam aki kaantaningaia iai ni kamwaneingkami, 35bwa kaanga te bwai ni kamwaamwane. Bwa ane e na roko i aoia aomata ni kabaneia aika maeka i aonnaba ni kabutaa. 36Ma kam na tantani n taai nako ao tataro bwa e aonga n reke iroumi te marurung are kam na konaa iai ni biri nako mani baika a nang roko, ao te konaa n tei i matan Natin te Aomata. 37Ao E rereirei Iesu n te umwantabu ni katoa bong; ma ngkana e a tairiki ao E oti nako ni mena n te maunga are arana Oriweta. 38N te moa n ingabong n te bong ae koraki, ao a babane aomata n nakoina n te umwantabu, bwa a na ongoraa irouna.


text: 1Ao E a manga rin Iesu ni mwaneabaia I-Iutaia, ike e mena iai te aomata ae e mate baina. 2Ao a tarataraia bwa tao E na kamaiua teuarei n te taabati, bwa a aonga ni karekea bukinana iai. 3Ao E taku Iesu nakon te aomata arei, Tei rake, ao mena i nuuka. 4Ao E taku nakoia aomata, Eti ma taekan te tua ibukin te taabati bwa ti na karaoa ae e raoiroi ke ae e buaakaka? Bwa ti na kamaiua te aomata ke ti na kamatea? Ao a aki kaekaa. 5E un Iesu ngke E tarataraiia nako, ao E nanokaawaki naba ibukina ngke a matoatoa nanoia; ao E taku nakon teuarei, Arora nako baim. Ao e aroria, ao e maiu baina. 6Ao Bwaritaio a kiitana mwaneabaia I-Iutaia, ao a kaboowi n te tai ae e waekoa ma temwaangina aika kaain ana bootaki Erote, bwa a na kareke iango ibukin tiringan Iesu. 7Ao E nako Iesu ma ana reirei nakon te nama are Kariraia, ao a iria aomata aika a mwaiti. A roko mai Kariraia, ao mai Iutaia, ao mai Ierutarem, ao mai Itumia, 8ao man te tabo are i mainikun te Ioretan, ao man taabo ake a katobibi kaawa ake Turo ma Titon. A roko aomata aikai nakon Iesu bwa a a tia n ongo taekani bwaai ake E kaakaraoi. 9Ao ibukina ngke a rangi ni mwaiti aomata, ao Iesu E tuangiia ana reirei bwa a na katauraoa te booti ibukina, bwa E aonga n aki karibwaaki irouia. 10Bwa E a tia ni kamaiuiia aomata aika a mwaiti, ao ake a aoraki a karaneneiia n uai rokoia irouna, bwa a aonga n riingnga. 11Ao aomata ake a taniaki irouia taamnei aika a kamwaraa, ngke a noora Iesu, ao a bwaka i matana, ao a takaarua ni kaangai, Bon Natin te Atua Ngkoe! 12Ao Iesu E tuangiia taamnei ake a kamwaraa akekei ma te bwanaa ae e matoatoa, bwa a na aki tuanga temanna bwa antai Ngaia. 13Ao Iesu E nako aon te maunga, ao E weteiia uaake E kani weteiia, ao a roko irouna. 14Ao E rineia tengauni ma uoman, (ao E araniia bwa taan tuatua) bwa a na meemena irouna, ao bwa E na kanakoia bwa a na kabwarabwara, 15ao bwa a na mwaaka ni kanakoia taimonio. 16Ao aikai te koraki akekei: Timon are E aranna bwa Betero; 17ao Iakobo ma tarina are Ioane ake natin Tebetaio (E araniia bwa Boanereke, ae nanona, natin te ba-ni-karawa). 18Ao Anterea, ma Biribo, ma Bwaretoromwaio, ma Mataio, ma Toma, ma Iakobo are natin Arebwaio; ao Tataio, ma Timon are te tia tauanen ibukin abana, 19ma Iuta Itekariota are e kamwanea Iesu. 20Ao Iesu E nako n te auti. A manga bootaki aomata aika a mwaiti, ma ngaia are E a aki reke ana tai ma ana reirei ni kamarikeia. 21Ao ana utu Iesu, ngke a ongo, ao a nako bwa a na tauua, ibukina ngke a kaangai aomata, E rangirang. 22Iai taani koroboki ake a roko mai Ierutarem ake a kaangai, E taniaki irouni Beretebubwa, ao E kanakoia taimonio ni mwaakan aia mataniwi taimonio. 23Ao Iesu E weteiia ao E taetae nakoian taeka ni kabootau, ao E kaangai, E na iranna Tatan ni kanakoa Tatan? 24Ngkana e koro-utu te aba teuana, ao a buaka i bon irouia, ao e na mauna arona n tau-taeka. 25Ao ngkana e koroutuuaki te utu teuana, ao a bobuaka i bon irouia, ao e na uruaki rabwatan te utu anne. 26Ma ngaia are ngkana e koroutuuaki uean Tatan, ao e na aki tei matoa ueana, ma e na bwaka ao e na toki. 27Akea ae e konaa n rin n ana auti te aomata ae e aintoa n anai ana bwai, bwa ti ngkana e kabaea moa teuare e aintoa ao ngkanne e a konaa n anai ana bwai ake n ana auti. 28E koaua ae I a tuangkami bwa a na bane ni kabwaraaki buure mai irouia aomata nako ma taetaebuaka ake a taekin; 29ma ane e taekin taeka aika a buaakaka n eekaanako te Taamnei are e Raoiroi iai, ao e na aki konaaki ni kabwaraaki ana bure, bwa e a tia ni karaoa te bure are e aki tootoki. 30E taekin taeka aikai Iesu ibukina ngke a kaangai, Iai te taamnei ae e kamwaraa irouna. 31E roko tinan Iesu ma tarina nako. A tei i tinanikun te auti, ao a kanakoa aia rongorongo bwa a tangira Iesu. 32A tekateka aomata aika a bati i rarikin Iesu, ao a taku nakoina, Tinam ma tarim aika a mena i tinaniku bwa a tangiriko. 33E kaekaia Iesu ni kaangai, Antai tinau ao tariu? 34E taraiia nako ake a tekateka i rarikina, ao E taku, Aikai tinau ma tariu! 35Bwa te aomata ane e karaoa nanon te Atua boni ngaia tariu, ao mwaaneu, ao tinau.


text:
Papa Lilinoe
Laiana Wong
Synopsis: A dual language program was recently launched at Kawaiaha'o Church School.
Aloha hou mai nō kākou e nā manu mūkīkī i ka wai o Kauakūkalahale. E kala loa ko kākou hālāwai 'ana. Aia ko 'oukou wahi mea kākau nei i ka hana uluna. He paka ua kai hiki mai. Eia hou mai nō na'e au ke hā'awi aku nei i ko'u mahalo piha i ko'u pani, iā Kekeha no kona pa'u nui 'ana i ka mālama i kā kākou wahi kōlamu aloha 'oiai au i Kalalau.
'O kēlā po'o e kau maila i luna, he hō'ike nō ia na ke aloha a eia ma lalo nei ka mo'olelo. I ka lā 20 o 'Aukake nei, ua ho'okumu 'ia ma Kawaiaha'o Church School he papa no nā kamaiki nona nā makahiki he ho'okahi me ka hapa a i ka 'ekolu. E mālama 'ia ke a'o 'ana ma loko o ua papa nei ma nā 'ōlelo kūhelu 'elua o ka Moku'āina, 'o ia ho'i ka 'ōlelo Hawai'i a me ka 'ōlelo haole. A 'oiai 'o Lilinoe Wong ('o ka'u wahine aloha ho'i i hala aku nei) kekahi o nā kumu nāna i paipai nui i ia mana'o 'o ka ho'ona'auao 'ōlelo pālua, ua ho'omana'o 'ia 'o ia ma ka ho'ola'a 'ia o ka lumi hou a me ke kapa 'ia 'ana o ia lumi 'o ka Papa Lilinoe.
Aia ma loko o ua Papa Lilinoe nei, e mālama 'ia nā ha'awina ma nā 'ōlelo 'elua. 'O ia ho'i, na kekahi kumu e a'o ma ka 'ōlelo Hawai'i wale nō a na kekahi kumu e a'o ma o ka 'ōlelo haole. Ma ke kuku'i 'ana o ka lono no ia papa kamaiki, 'o ka piha koke a'ela nō ia o ia papa a eia ke mālama 'ia nei he papainoa no ka po'e e kakali ana 'o ka 'ae 'ia mai o kā lākou keiki e komo ma ia papa. I hō'ailona maika'i nō kēia no ka po'e ho'ōla 'ōlelo Hawai'i e hau'oli ai. He mea ho'i ia e hau'oli ai ka'u wahine, no ka mea, 'o ka laha 'ana o ka 'ōlelo Hawai'i ma o nā leo o nā kamaiki kona 'i'ini nui a 'o kona nu'u nō ho'i ia i kūlia ai no nā makahiki he nui.
'O ka nui o ka po'e e ake nei e kula 'ia kā lākou po'e keiki ma kēia 'ano 'ōlelo pālua, 'a'ole 'o ia wale nō ka mea e lana ai ka mana'o o ka po'e ho'ōla 'ōlelo a 'ike ai paha i ka waiwai o ia 'ano ho'ona'auao 'ana. Eia nō kekahi mau luna o nā kula o Kamehameha ke noi'i nei i ka maika'i a me ka 'ole o ia hana. Ma loko o ia noi'i 'ana, eia aku nō a eia mai, hele maila lākou i Kawaiaha'o Church School e nānā ai i ke 'ano o ke a'o 'ana. Ke mana'o nei lākou e ho'okumu i kekahi polokalamu like ma Kamehameha. Mali'a o lilo mai auane'i ka 'ōlelo pālua he mea ma'amau i nā papa like 'ole ma Kamehameha. Hele nō a he 'oia'i'o, 'a'ole e nele ka māhuahua 'ana o ka nui o nā kānaka i pa'a iā lākou ka 'ōlelo kanaka. Aia paha ma kēia hope koke aku nei e lohe 'ia ana ka 'ōlelo kanaka ma nā hale a me nā ke'ena o ke aupuni a ma nā wahi ho'i a pau.
Ke hā'awi aku nei au i ko'u mahalo nui i nā luna o Kawaiaha'o Church School no ka ho'okumu 'ana i kēia 'ano polokalamu. He hana wiwo 'ole nō ia a he kumu ho'ohālike maika'i nō ho'i no nā kula a pau e ho'omāhu'i ai.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
Papa Lilinoe
Laiana Wong
Synopsis: A dual language program was recently launched at Kawaiaha'o Church School.
Aloha hou mai nö käkou e nä manu mükïkï i ka wai o Kauakükalahale. E kala loa ko käkou häläwai 'ana. Aia ko 'oukou wahi mea käkau nei i ka hana uluna. He paka ua kai hiki mai. Eia hou mai nö na'e au ke hä'awi aku nei i ko'u mahalo piha i ko'u pani, iä Kekeha no kona pa'u nui 'ana i ka mälama i kä käkou wahi kölamu aloha 'oiai au i Kalalau.
'O këlä po'o e kau maila i luna, he hö'ike nö ia na ke aloha a eia ma lalo nei ka mo'olelo. I ka lä 20 o 'Aukake nei, ua ho'okumu 'ia ma Kawaiaha'o Church School he papa no nä kamaiki nona nä makahiki he ho'okahi me ka hapa a i ka 'ekolu. E mälama 'ia ke a'o 'ana ma loko o ua papa nei ma nä 'ölelo kühelu 'elua o ka Moku'äina, 'o ia ho'i ka 'ölelo Hawai'i a me ka 'ölelo haole. A 'oiai 'o Lilinoe Wong ('o ka'u wahine aloha ho'i i hala aku nei) kekahi o nä kumu näna i paipai nui i ia mana'o 'o ka ho'ona'auao 'ölelo pälua, ua ho'omana'o 'ia 'o ia ma ka ho'ola'a 'ia o ka lumi hou a me ke kapa 'ia 'ana o ia lumi 'o ka Papa Lilinoe.
Aia ma loko o ua Papa Lilinoe nei, e mälama 'ia nä ha'awina ma nä 'ölelo 'elua. 'O ia ho'i, na kekahi kumu e a'o ma ka 'ölelo Hawai'i wale nö a na kekahi kumu e a'o ma o ka 'ölelo haole. Ma ke kuku'i 'ana o ka lono no ia papa kamaiki, 'o ka piha koke a'ela nö ia o ia papa a eia ke mälama 'ia nei he papainoa no ka po'e e kakali ana 'o ka 'ae 'ia mai o kä läkou keiki e komo ma ia papa. I hö'ailona maika'i nö këia no ka po'e ho'öla 'ölelo Hawai'i e hau'oli ai. He mea ho'i ia e hau'oli ai ka'u wahine, no ka mea, 'o ka laha 'ana o ka 'ölelo Hawai'i ma o nä leo o nä kamaiki kona 'i'ini nui a 'o kona nu'u nö ho'i ia i külia ai no nä makahiki he nui.
'O ka nui o ka po'e e ake nei e kula 'ia kä läkou po'e keiki ma këia 'ano 'ölelo pälua, 'a'ole 'o ia wale nö ka mea e lana ai ka mana'o o ka po'e ho'öla 'ölelo a 'ike ai paha i ka waiwai o ia 'ano ho'ona'auao 'ana. Eia nö kekahi mau luna o nä kula o Kamehameha ke noi'i nei i ka maika'i a me ka 'ole o ia hana. Ma loko o ia noi'i 'ana, eia aku nö a eia mai, hele maila läkou i Kawaiaha'o Church School e nänä ai i ke 'ano o ke a'o 'ana. Ke mana'o nei läkou e ho'okumu i kekahi polokalamu like ma Kamehameha. Mali'a o lilo mai auane'i ka 'ölelo pälua he mea ma'amau i nä papa like 'ole ma Kamehameha. Hele nö a he 'oia'i'o, 'a'ole e nele ka mähuahua 'ana o ka nui o nä känaka i pa'a iä läkou ka 'ölelo kanaka. Aia paha ma këia hope koke aku nei e lohe 'ia ana ka 'ölelo kanaka ma nä hale a me nä ke'ena o ke aupuni a ma nä wahi ho'i a pau.
Ke hä'awi aku nei au i ko'u mahalo nui i nä luna o Kawaiaha'o Church School no ka ho'okumu 'ana i këia 'ano polokalamu. He hana wiwo 'ole nö ia a he kumu ho'ohälike maika'i nö ho'i no nä kula a pau e ho'omähu'i ai.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Feb 12, 2011
LAST UPDATED: 01:54 a.m. HST, Feb 12, 2011
Synopsis: The First World Parliament of Indigenous Peoples was convened in Tumkur, India, last month.
Aloha mai nō kākou e nā hoa 'ōiwi o ka honua nei a puni. I kēlā pule aku nei ua 'ike 'ia ke kūlana kūpiliki'i o ka nohona o ka po'e Dalit o 'nia a me ka hau'oli loa i ka loa'a mai he mau ipulua i ho'ohiki 'ia mai e kekahi maka hanohano o ke aupuni. 'O ke kumu nui na'e o mākou i haiamū ai i laila, 'o ia nō ka hana pū 'ana me kekahi po'e 'ōiwi he 10 lāhui like 'ole, mai 'ō a 'ō o ka honua, ma ka ho'okumu 'ana i kahi 'ōlelo kuahaua e waiho ai ma ka U.N. a i mua ho'i o ke ao holo'oko'a. Eia ma lalo nei ka unuhina o ka mana'o nui o ia kuahaua.
» I ulu ka lāhui kanaka o ka honua nei i ka huki like 'ana o nā ikaika pili 'uhane i ho'okumu 'ia ma loko o ka po'e 'ōiwi ma o ka paio mau 'ana no ka pono.
» Ua pilikia nui kākou po'e 'ōiwi i ka hana 'ino 'ia iho nei o ke ao, 'oiai 'o ke kino ia o Papa a ua maika'i ka noho pū 'ana o kākou me ia i loko o nā kau a kau. Ke pilikia ke ao, ua pilikia pū ke ola o ka po'e 'ōiwi. Ua pili hemo 'ole mai ka noho 'īnea o ka po'e 'ōiwi me ka noho 'īnea o ke ao. 'O mākou, The World Parliament of Indigenous Peoples, 'a'ole wale nō mākou e nānā maka.
» Na ka hō'āpono 'ia o ka United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples e hō'ike mai i ke 'ano kūpa'a o ia 'aha ma hope o ka pono o ka po'e 'ōiwi o ka honua nei. He mea i hō'ike 'ole 'ia ma mua.
» Eia hou ho'i, na kēia kuahaua e hō'ike mai ē 'o ka wā nō kēia e huki like ai ka po'e 'ōiwi o ke ao ma nā hana e pono ai ke kaiāulu 'ōiwi a me ko ka honua nō ho'i a puni.
» Ma o ka ho'okumu 'ana i nēia 'aha 'ōiwi e ho'olōkahi ai ka po'e 'ōiwi ma ka huki like 'ana, ke kūkākūkā 'ana, ka ho'oholo 'ana, ka maka'ala 'ana, a me ke kāko'o 'ana ho'i i ka pono o ka po'e 'ōiwi a me ko kākou mau kaiāulu.
» He mea maika'i ka pilina o nā po'e 'ōiwi. A ua pa'a ko kākou mana'o ē he kōkua nui ko kākou 'ike a me ke kuana'ike ma ka ho'oponopono 'ana i nā pilikia o nā kānaka a me nā mea ola ho'i o ke ao nei, a me ka ho'omau 'ana i ko kākou ola. 'O ko kākou kuleana nō ia.
» I mea e mākaukau ai no ka 'aha WIPCE o ka makahiki 2014, ke kono aku nei mākou i nā aupuni 'ōiwi a pau pū ho'i me nā hui 'ōiwi like 'ole o ka honua nei e komo pū ma nā hana like 'ole e pono ai ka holomua 'ana o nā hana politika o ka honua nei.
» 'O kekahi kuleana o ka World Parliament, 'o ia nō ka hō'ike 'ana aku, i mua o ke ākea, ke 'ano a me ka waiwai 'i'o o ia mea he 'ōiwi. A 'ikea nō, e maopopo ana i ka po'e a pau o ka honua nei eia nō ma loko o ka po'e 'ōiwi o ka honua ke akamai e 'ike ai i ka ha'ina o nā pilikia e noho hāhā pō'ele'ele nei ka po'e o ka honua i kēia wā.
'O ia ihola nō ka mana'o nui o ua 'aha nei i 'ike 'oukou. He kāko'o paha, 'a'ole paha.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.


text: 1I mwiin onobong ao Iesu E wetea Betero, ma taari ake Iakobo ma Ioane, ao E kairiia nakon te maunga teuana ae e rietaata, ao a tiku iai n ti ngaiia. 2A noora Iesu bwa e bitaki taraana, ao e oota moana n ai aron taai, ao a taraa ni mainaina n raneanea kunnikaina n ai aron te oota. 3Ao nooria, a kaoti i mataia Mote ma Eria, ao a taetae ma Iesu. 4Ao e taku Betero nakon Iesu, Te Uea, ai raoiroi ra bwa ae ti a mena ikai! Ngkana e bo raoi ma nanom, ao N na katei umwanrianna aika tenua: bwa teuana i bukim, ao teuana ibukini Mote, ao teuana ibukin Eria. 5Ngke e tabe n taetae Betero, ao akea bwa e a kaoti naba te nang ae e raneanea, ao e bwaka nuuna i aoia. E roko te bwanaa man te nang ae e kaangai, Natiu Teuaei ae E tangiraki irou, ae I kakatonga irouna; kam na ongo irouna. 6Ao ngke a ongo aei ana reirei, ao a bwaka ni bobaraaki i aontano, bwa a kaonaki n te maaku. 7Ma E roko Iesu n riingiia, ao E taku, Tei rake, ao tai maaku. 8Ao ngke a tabeki mataia n tararake, ao akea temanna ae a nooria bwa bon ti Iesu. 9Ngke a tabe n ruo rikaaki mai aon te maunga, ao E kamatoaa ana taeka Iesu nakoia ni kaangai, Akea temanna ae kam na tuangnga taekan te baere kam a tia n nooria, ni karokoa E a manga kamaiuaki Natin te Aomata mai buakoia maate. 10Ao a titirakinna ana reirei ni kaangai, Bukin tera ngkanne ngkai a taku taani koroboki bwa e na nako mai moa Eria? 11Ao E kaekaia Iesu ni kaangai, E na nako mai moa Eria, ao e na kaeti bwaai nako. 12Ma I taku bwa e a tia n roko Eria, ma a aki kinaa, ao a karaoi nakoina baike a kani karaoi. Ao ai aron naba Natin te Aomata, bwa E na kammarakaki naba irouia. 13A oota ngkanne ana reirei bwa ngaia taekan Ioane are te tia bwaabetiito are E taekinna Iesu nako ia. 14Ao ngke a roko uaakekei irouia aomata, ao e nako n Iesu te aomata temanna, ao e katorobubua i matana, ao e taku, 15Te Uea, Ko na nanoangaaea natiu te mwaane, bwa e mino, ao e kainnano ni maraki; ni mwaitin te tai ao ai te bwaka naba n te ai, ke i nanon te ran. 16I kairia nakoia am reirei, ao a aki konaa ni kamaiua. 17Ao E kaeka Iesu ao E taku, Te roro ae akea ana onimaki, ae e aki ataa ae e raoiroi ma ae e buaakaka, maan ra ae N na titiku iai i rarikimi? Ao maan ra taotaonakin nanou nakoimi? Kairia mai nakoiu. 18Ao E boaa te taimonio Iesu, ao e oti nako te taimonio mai irouna, ao e a maiu naba ngkekei te ataei ni mwaane. 19A nako n Iesu ngkanne ana reirei ngke ai ti ngaiia, ao a taku, Bukin tera ngke ti aki konaa ni kanakoa te taimonio? 20E taku Iesu nako ia, I bukina bwa a karako ami onimaki. Bwa e koaua ae I a tuangkami, bwa ngkana iai ami onimaki ae ai aroni buuburani koraan uaan te mwaakeke, ao ngkana kam kaangai nakon te maunga aei, Ko na mwaee ma ikai nako ikekei, ao e na mwaee; ao bon akea te bwai teuana ae kam na aki konaa. 22Ngke a bane ni bootaki ana reirei Iesu i Kariraia, ao E taku nako ia, Ane E na kamwaneaki Natin te Aomata nako nanoni baiia aomata, 23ao ane a na kamatea, ao E na manga kamaiuaki n te kateni bong. Ao a rangi n nanokaawaki ana reirei. 24Ngke E roko Iesu ma ana reirei i Kaberenaum, ao a roko irouni Betero taan anaa te taekiti ibukin te umwantabu, ae te taekiti ae te itera n tiekera mwaitina i aon temanna te aomata; ao a titirakinna ni kaangai, E kabwakaa te taekiti ami tia reirei, ke E aki? 25Ao ngaia e taku, E kabwakaa. Ao ngke e roko Betero n te auti, ao E taetae moa Iesu nakoina, ao E taku, Tera am iango, Timon? Antai aika a kabwaabwakai tiute ma taekiti nakoia ueea n te aonnaba aei? Aia aomata ke aomata aika ianena? 26E taku Betero nakoina, Aomata aika ianena. E taku Iesu nakoina, Ma ngaia ae a inaomata aia aomata mani kabwakaan te taekiti. 27Ma ti aki kani kauniia aomata aikai. Ma ngaia ae ko na nako n te nama, ao tewea nako am ao ma matauna, ao anaa te moa n ika ane e teke; ao ngkana ko kaurea wina, ao ane ko na kunea te mwane iai. Ko na anaia ao anganiia i bukiu ao i bukim.


text:
1:1 ¶ Na Paora, na te herehere a Karaiti Ihu, na to taua teina hoki, na Timoti, ki ta maua e aroha nei, ki to maua hoa mahi, ki a Pirimona,
1:2 Ki a Apia hoki, ko to maua tuahine, ki to maua hoa hoia, ki a Arakipu, ki te hahi hoki i tou whare:
1:3 Kia tau te aroha noa ki a koutou, me te rangimarie, he mea na te Atua, na to tatou Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti.
1:4 Tenei ahau te whakawhetai atu nei ki toku Atua, mau tonu toku mahara ki a koe i aku karakiatanga:
1:5 He rongo noku ki tou aroha, ki tou whakapono ki te Ariki, ki a Ihu, a ki te hunga tapu katoa;
1:6 Mo te whakahoatanga mai o tou whakapono kia whai mana, i runga i te matauranga ki nga pai katoa i roto i a koutou, he mea ki a Karaiti Ihu.
1:7 He nui hoki to matou koa, marie ana hoki te ngakau i tou aroha, no te mea e ora ana nga ngakau o te hunga tapu i a koe, e toku teina.
1:8 ¶ Heoi ahakoa he nui toku maia i roto i a te Karaiti ki te whakatakoto atu i te mea tika ki a koe,
1:9 Na te aroha ke taku ka inoi atu nei, ara taku, ta te koroheke, ta Paora, he herehere nei inaianei na Ihu Karaiti;
1:10 He kupu tenei naku ki a koe mo taku tamaiti, mo Onehimu, he mea whanau naku i ahau nei i te herehere:
1:11 I mua, kahore tetahi mea pai ana ki a koe; inaianei ia, kua whai pai koe i a ia, ahau ano hoki.
1:12 Kua whakahokia atu nei ia e ahau, tona tinana tonu, ko toku manawa ake ia.
1:13 I mea ano ahau kia puritia ia ki ahau, hei whakakapi mou ki te mahi ki ahau i roto i nga mekameka o te rongopai:
1:14 Otira kahore nei tau kupu, kihai ahau i pai kia meatia tetahi mea; kei riro whakauaua mai tou pai; engari i roto ano i te ngakau.
1:15 Ko te mea ano pea tenei i motuhia mai ai ia i a koe mo tetahi wa, kia mau pu ai ia i a koe ake ake;
1:16 Ehara i te mea hei pononga ia i enei wa, engari tera atu i te pononga, he teina i nui rawa ai toku aroha, tera ia e nui rawa atu tou, i te kikokiko, i te Ariki ano hoki.
1:17 Na, ki te mea kua waiho ahau hei hoa mou, manako mai ki a ia me te mea ko ahau.
1:18 Ki te mea ia kua he ia ki tetahi mea au, kei a ia ranei tetahi mea au, waiho mai maku tena e whakaaro;
1:19 He tuhituhi tenei naku, na Paora, na toku ringaringa ake, maku e whakautu; na kahore aku meatanga atu ki a koe, tera ano taku taonga kei a koe, ko koe ano.
1:20 Ae ra, e toku teina, kia whai pai ahau i a koe i roto i te Ariki: kia ora toku ngakau i roto i te Ariki.
1:21 He u no toku whakaaro ki a koe ka ngohengohe, i tuhituhi atu ai ahau ki a koe, e mohio ana hoki, tera e nui atu tau e mea ai i taku e korero atu nei.
1:22 Tenei ano hoki, kia rite mai i a koe tetahi whare moku: e mea ana hoki ahau tera e mana a koutou inoi, a ka tukua atu ahau kia a koutou.
1:23 Tenei te oha atu nei ki a koe a Epapara, toku hoa herehere i roto i a Karaiti Ihu,
1:24 Ratou tahi ko Maka, ko Aritaku, ko Rimaha, ko Ruka, oku hoa mahi.
1:25 Kia tau te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti ki o koutou wairua. Amine.