text:
Deuteronômio 1
1 א אלה הדברים אשר דבר משה אל כל ישראל בעבר הירדן במדבר בערבה מול סוף בין פארן ובין תפל ולבן וחצרת--ודי זהב
2 ב אחד עשר יום מחרב דרך הר שעיר עד קדש ברנע
3 ג ויהי בארבעים שנה בעשתי עשר חדש באחד לחדש דבר משה אל בני ישראל ככל אשר צוה יהוה אתו אלהם
4 ד אחרי הכתו את סיחן מלך האמרי אשר יושב בחשבון--ואת עוג מלך הבשן אשר יושב בעשתרת באדרעי
5 ה בעבר הירדן בארץ מואב הואיל משה באר את התורה הזאת לאמר
6 ו יהוה אלהינו דבר אלינו בחרב לאמר רב לכם שבת בהר הזה
7 ז פנו וסעו לכם ובאו הר האמרי ואל כל שכניו בערבה בהר ובשפלה ובנגב ובחוף הים--ארץ הכנעני והלבנון עד הנהר הגדל נהר פרת
8 ח ראה נתתי לפניכם את הארץ באו ורשו את הארץ אשר נשבע יהוה לאבתיכם לאברהם ליצחק וליעקב לתת להם ולזרעם אחריהם
9 ט ואמר אלכם בעת ההוא לאמר לא אוכל לבדי שאת אתכם
10 י יהוה אלהיכם הרבה אתכם והנכם היום ככוכבי השמים לרב
11 יא יהוה אלהי אבותכם יסף עליכם ככם--אלף פעמים ויברך אתכם כאשר דבר לכם
12 יב איכה אשא לבדי טרחכם ומשאכם וריבכם
13 יג הבו לכם אנשים חכמים ונבנים וידעים--לשבטיכם ואשימם בראשיכם
14 יד ותענו אתי ותאמרו טוב הדבר אשר דברת לעשות
15 טו ואקח את ראשי שבטיכם אנשים חכמים וידעים ואתן אותם ראשים עליכם שרי אלפים ושרי מאות ושרי חמשים ושרי עשרת ושטרים לשבטיכם
16 טז ואצוה את שפטיכם בעת ההוא לאמר שמע בין אחיכם ושפטתם צדק בין איש ובין אחיו ובין גרו
17 יז לא תכירו פנים במשפט כקטן כגדל תשמעון--לא תגורו מפני איש כי המשפט לאלהים הוא והדבר אשר יקשה מכם תקרבון אלי ושמעתיו
18 יח ואצוה אתכם בעת ההוא את כל הדברים אשר תעשון
19 יט ונסע מחרב ונלך את כל המדבר הגדול והנורא ההוא אשר ראיתם דרך הר האמרי כאשר צוה יהוה אלהינו אתנו ונבא עד קדש ברנע
20 כ ואמר אלכם באתם עד הר האמרי אשר יהוה אלהינו נתן לנו
21 כא ראה נתן יהוה אלהיך לפניך--את הארץ עלה רש כאשר דבר יהוה אלהי אבתיך לך--אל תירא ואל תחת
22 כב ותקרבון אלי כלכם ותאמרו נשלחה אנשים לפנינו ויחפרו לנו את הארץ וישבו אתנו דבר--את הדרך אשר נעלה בה ואת הערים אשר נבא אליהן
23 כג וייטב בעיני הדבר ואקח מכם שנים עשר אנשים איש אחד לשבט
24 כד ויפנו ויעלו ההרה ויבאו עד נחל אשכל וירגלו אתה
25 כה ויקחו בידם מפרי הארץ ויורדו אלינו וישבו אתנו דבר ויאמרו טובה הארץ אשר יהוה אלהינו נתן לנו
26 כו ולא אביתם לעלת ותמרו את פי יהוה אלהיכם
27 כז ותרגנו באהליכם ותאמרו בשנאת יהוה אתנו הוציאנו מארץ מצרים--לתת אתנו ביד האמרי להשמידנו
28 כח אנה אנחנו עלים אחינו המסו את לבבנו לאמר עם גדול ורם ממנו ערים גדלת ובצורת בשמים וגם בני ענקים ראינו שם
29 כט ואמר אלכם לא תערצון ולא תיראון מהם
30 ל יהוה אלהיכם ההלך לפניכם הוא ילחם לכם ככל אשר עשה אתכם במצרים--לעיניכם
31 לא ובמדבר אשר ראית אשר נשאך יהוה אלהיך כאשר ישא איש את בנו--בכל הדרך אשר הלכתם עד באכם עד המקום הזה
32 לב ובדבר הזה--אינכם מאמינם ביהוה אלהיכם
33 לג ההלך לפניכם בדרך לתור לכם מקום--לחנתכם באש לילה לראתכם בדרך אשר תלכו בה ובענן יומם
34 לד וישמע יהוה את קול דבריכם ויקצף וישבע לאמר
35 לה אם יראה איש באנשים האלה הדור הרע הזה--את הארץ הטובה אשר נשבעתי לתת לאבתיכם
36 לו זולתי כלב בן יפנה הוא יראנה ולו אתן את הארץ אשר דרך בה ולבניו--יען אשר מלא אחרי יהוה
37 לז גם בי התאנף יהוה בגללכם לאמר גם אתה לא תבא שם
38 לח יהושע בן נון העמד לפניך הוא יבא שמה אתו חזק כי הוא ינחלנה את ישראל
39 לט וטפכם אשר אמרתם לבז יהיה ובניכם אשר לא ידעו היום טוב ורע--המה יבאו שמה ולהם אתננה והם יירשוה
40 מ ואתם פנו לכם וסעו המדברה דרך ים סוף
41 מא ותענו ותאמרו אלי חטאנו ליהוה--אנחנו נעלה ונלחמנו ככל אשר צונו יהוה אלהינו ותחגרו איש את כלי מלחמתו ותהינו לעלת ההרה
42 מב ויאמר יהוה אלי אמר להם לא תעלו ולא תלחמו--כי אינני בקרבכם ולא תנגפו לפני איביכם
43 מג ואדבר אליכם ולא שמעתם ותמרו את פי יהוה ותזדו ותעלו ההרה
44 מד ויצא האמרי הישב בהר ההוא לקראתכם וירדפו אתכם כאשר תעשינה הדברים ויכתו אתכם בשעיר עד חרמה
45 מה ותשבו ותבכו לפני יהוה ולא שמע יהוה בקלכם ולא האזין אליכם
46 מו ותשבו בקדש ימים רבים כימים אשר ישבתם
1 Ko nga kupu enei i korero ai a Mohi ki a Iharaira katoa i tenei taha o Horano, i te koraha, i te mania, i te ritenga atu o Tupu, i waenganui o Parana, o Topera, o Rapana, o Hateroto, o Rihahapa.
2 Kia kotahi tekau ma tahi nga ra e haere atu ana i Horepa, ki te tika na maunga Heira, ka tae ai ki Kareheparena.
3 No te wha tekau o nga tau, no te tekau ma tahi o nga marama, no te ra tuatahi o te marama, ka korerotia e Mohi ki nga tama a Iharaira nga mea katoa i ako ai a Ihowa ki a ia mo ratou;
4 I muri i tana patunga i a Hihona kingi o nga Amori, i noho ra i Hehepona, i a Oka hoki kingi o Pahana, i noho ra i Ahataroto, i Eterei.
5 I timata a Mohi i tenei taha o Horano, i te whenua o Moapa, te kauwhau i tenei ture: i mea ia,
6 I korero mai a Ihowa, to tatou Atua, ki a tatou i Horepa, i mea, Ka roa to koutou noho ki tenei maunga:
7 Anga atu, hapainga atu, haere ki te maunga o nga Amori, ki nga wahi katoa hoki e tata ana ki reira, o te mania, o nga pukepuke, o te raorao, o te tonga, o te tahatika ano o te moana, ki te whenua o nga Kanaani, ki Repanona, ki te awa nui ano, ki te awa, ki Uparati.
8 Nana, kua tukua atu nei e ahau te whenua ki to koutou aroaro: haere ki roto, tangohia te whenua i oati ai a Ihowa ki o koutou matua, ki a Aperahama, ki a Ihaka, ki a Hakopa kia hoatu mo ratou, mo to ratou uri hoki i muri i a ratou.
9 I korero ano ahau ki a koutou i taua wa, i mea, E kore e ahei ko ahau anake hei pikau i a koutou:
10 Kua whakanui a Ihowa, to koutou Atua, i a koutou, a tenei koutou te rite nei inaianei ki nga whetu o te rangi te tini.
11 Ma Ihowa, ma te Atua o o koutou matua, e tapiri ano a muri i a koutou ki nga mano tini atu i a koutou e noho nei, mana koutou e manaaki, e pera ano me tana i korero ai ki a koutou!
12 Me pehea e taea ai e ahau anake ta koutou whakararu, to koutou whakataimaha, me ta koutou ngangau?
13 Whakaritea mai e koutou etahi tangata tupato, whai whakaaro, e mohiotia ana e o koutou iwi, a maku ratou e mea hei upoko mo koutou.
14 Na ka utu koutou ki ahau, ka mea, He mea pai tau e ki mai na kia meatia.
15 Na ka tango ahau i nga upoko o o koutou iwi, i nga mea whakaaro, e mohiotia ana, a meatia iho ratou e ahau hei upoko mo koutou, hei rangatira mo nga mano, hei rangatira mo nga rau, hei rangatira mo nga rima tekau, hei rangatira mo nga tekau, hei kaiwhakahauhau hoki mo o koutou iwi.
16 I ki ano ahau i taua wa ki o koutou kaiwhakawa, i mea, Whakarangona nga kupu a o koutou teina, a tetahi, a tetahi, kia tika te whakawa mo te tangata, mo tona teina, mo te tangata ke hoki e noho ana i a ia.
17 Kei whakaaro ki te kanohi ina whakawa, kia rite ta koutou whakarongo ki te iti, ki te rahi; kei wehi koutou i te kanohi tangata; no te mea na te Atua te whakawa; a, ko te mea e ngaro ana i a koutou, ka kawe mai ki ahau, a maku e whakarongo.
18 A whakahaua ana e ahau i reira nga mea katoa e mahi ai koutou.
19 A ka turia mai e tatou i Horepa, na haerea katoatia ana e tatou taua koraha nui, e wehingia ana, i kite ra koutou i te ara o te whenua maunga o nga Amori; i pera me ta Ihowa, me ta to tatou Atua, i ako mai ai ki a tatou; na ka tae atu ki Karehep arenea.
20 Na ka mea ahau ki a koutou, Kua tae mai nei koutou ki te whenua maunga o nga Amori, ka homai nei e Ihowa, e to tatou Atua, ki a tatou.
21 Nana, ka tukua nei te whenua e Ihowa, e tou Atua, ki tou aroaro: haere ki runga, tangohia, kia rite ai ki ta Ihowa, ki ta te Atua o ou matua, i ki ai ki a koe; kaua e wehi, kaua hoki e pawera.
22 Na ka whakatata mai koutou katoa ki ahau, ka mea, Kia tono tatou i etahi ki mua i a tatou, a ko ratou hei titiro i to tatou whenua, hei whakahoki mai i te korero ki a tatou, mo te huarahi e haere ai tatou ki runga, mo nga pa hoki ka haere atu ne i tatou ki reira.
23 A i pai ano taua kupu ki ahau: na ka tango ahau i etahi tangata kotahi tekau ma rua i roto i a koutou, tataki kotahi o tenei iwi, o tenei iwi.
24 A ka tahuri ratou, ka piki ki te maunga, a ka tae ki te awaawa o Ehekora, ka tirotiro hoki a taua wahi.
25 A ka tango ratou i etahi o nga hua o te whenua ki o ratou ringa, a maua ana ki raro, ki a tatou, i whakahoki ake ano ratou i te kupu ki a tatou, i mea, He pai te whenua ka homai nei e Ihowa, e to tatou Atua, ki a tatou.
26 Heoi kihai koutou i pai ki te haere ki runga; na ka tutu ki te kupu a Ihowa, a to koutou Atua:
27 A amuamu ana i roto i o koutou teneti, mea ana, He kino no Ihowa ki a tatou i whakaputaina mai ai tatou e ia i te whenua o Ihipa, kia hoatu ai tatou ki te ringa o nga Amori, kia huna ai tatou.
28 Kia haere tatou ki runga ki hea? kua ngohe nei hoki o tatou ngakau i ta o tatou tuakana, e mea ra, He nunui te iwi, he roroa i a tatou; ko nga pa he nui, taiepa rawa a tutuki noa ki te rangi: i kite ano hoki matou i nga tama a nga Anakimi ki rei ra.
29 Na ka mea ahau ki a koutou, Kei pawera, kei wehi i a ratou.
30 Ko Ihowa, ko to koutou Atua, te haere nei i mua i a koutou, mana ta koutou pakanga; ka rite ki nga mea katoa i mea ai ia mo koutou ki to koutou aroaro i Ihipa;
31 I te koraha ano, i kite ra koe i reira i ta Ihowa, i ta tou Atua wahanga i a koe, ano he tangata e waha ana i tana tamaiti, i te ara katoa i haere na koutou, a tae noa mai ki tenei wahi.
32 I tenei mea ano, kihai koutou i whakapono ki a Ihowa, ki to koutou Atua,
33 I haere ra i mua i a koutou i te ara, hei whakataki i tetahi wahi mo koutou, e tu ai o koutou teneti, i te po i roto i te ahi, hei whakaatu ki a koutou i te ara e haere ai koutou, a i roto i te kapua i te awatea.
34 A ka rongo a Ihowa i o koutou reo e korero ana, na ka riri, ka oati, ka mea,
35 E kore rawa tetahi o enei tangata o tenei whakatupuranga kino e kite i taua whenua pai i oati ai ahau kia hoatu ki o koutou matua,
36 Heoi ano ko Karepe, ko te tama a Iepune, e kite ia; a ka hoatu e ahau ki a ia, ki ana tama hoki, te whenua i haerea e ia, mona i tino whai a Ihowa.
37 A i riri ano a Ihowa ki ahau, mo koutou hoki, i mea mai, E kore ano kore e tae ki reira.
38 Ko Hohua, ko te tama a Nunu, e tu ana i tou aroaro, e tae ia ki reira: whakatenatenangia ia; ta te mea mana a Iharaira e whakawhiwhi ki tera wahi.
39 Na, ko a koutou potiki, i mea na koutou ka waiho hei parau, me a koutou tama kihai nei i mohio i taua ra ki te pai, ki te kino, e tae ratou ki reira, ka hoatu ano e ahau a reira ki a ratou, a e whiwhi ratou ki tera whenua.
40 Ko koutou ia, tahuri atu, haere ki te koraha, na te huarahi ki te Moana Whero.
41 Na ka utu koutou, ka mea mai ki ahau, Kua hara matou ki a Ihowa; ka haere matou ki runga, ki te whawhai, kia rite ai nga mea katoa i whakahau mai ai a Ihowa, to tatou Atua, ki a tatou. A whitikiria ano e koutou, e tera, e tera, ana mea mo te rir i, na ka mea koutou ki te piki ki te maunga.
42 Katahi ka mea a Ihowa ki ahau, Mea atu ki a ratou, Kaua e haere, kaua ano e tu ki te riri; kahore hoki ahau i roto i a koutou; kei patua ki te aroaro o o koutou hoariri.
43 Na ka korero ahau ki a koutou; a kihai koutou i rongo, heoi, ka tutu koutou ki te kupu a Ihowa, na hikaka ana koutou, piki ana ki te maunga.
44 Na ka puta nga Amori, e noho ana i taua maunga, ki te tu i a koutou, a whai ana i a koutou, ano he pi, patua iho koutou i Heira, a taea noatia a Horema.
45 Na ka hoki koutou, ka tangi ki te aroaro o Ihowa; otiia kihai a Ihowa i whakarongo ki to koutou reo, kihai ano i anga tona taringa ki a koutou.
46 Na ka noho koutou ki Karehe, a maha noa nga ra, nga ra hoki i noho ai koutou.


c: text/html

text:
Maium ae tamaroa e na kakabwaia am bakatibu, am utu ngkai, ao kain am utu n taai aika a na roko.
I kakatonga n taetae nakoimi ataeinainen te Ekaretia aika kam kakaonimaki. Ti nora aron rikirakemi inanon kawaia nake a karinei aia berita, ao ti atai raoiroin maiumi bwa a kona ni kakabwaiaia ami bakatibu, ami utu, ao ami kariki n tai aika a na roko, bwa n aron ae taekinna Beretitenti Gordon B. Hinckley, “Ngkana ko kamaiua te ataeinaine, ko kamaiuia rooro.”1
Maiumi kanga ai aron te aomata are bwabetitoaki ao n anganaki ana bwai n tituaraoi te Tamnei ae Raoiroi. E reitinako ni katoa wiiki n te Botaki n Toa, te tabo ike kam kaboua iai ami berita n te bwabetito. Ngkai aei ami tai ni katauraoi ngkami ni karaoi berita n te tembora. Taian “otenanti aika tabu ao berita ake a tauraoi n te tembora ake a kona ni karekea okira nakon mweengan te Atua ao ibukin [ara] utu n ikotaki n aki toki.”2
Tei n tabo aika tabu ibukia ami bakatibu. “Aomata ake a roko n te aonaaba aei bon kanoaia rooro mairouia ara karo. Iai ingaingan nanora ni kan reitaki ma ara bakatibu.”3 N irakin waki iaon rongorongon te utu ao te mwakuri n te tembora, kam karikirakea te reitaki ae kaan ma maiuia ami bakatibu ni katauraoan taian otenanti ibukiia.
Tei n tabo aika tabu ibukimi ao ami utu ake a kaan. Raoiroin ami katoto a na riki bwa buokan te kimwareirei ae bati, n aki tarai taian kaangaanga inanon ami utu. Ami rinerine ae raoiroi e na kamatoa karaoan ao kawakinan berita aika tabu ake a na kabaei ngkami ma am utu n aki toki.
Tei n tabo aika tabu ibukia ami utu n taai aika a na roko. Iangoa kabaeakimi ma buumi man te nakoanibonga ae tabu n te tembora ngkai kam moana katean ami utu ae akea tokina. Natimi a na kakabwaiaki ma te koaua ngkai kam mwakuria ami katoto ae raoiroi ma ami koaua ae matoatoa ni karikia bwa mwakoron mauia ni kaota kawain te berita nakoia.
I nori reirei aika kaotaki n ana Kabo ni Korobanna te Aonaaba ae nako ibukia Kairake. Megan Warner Taylor are e karaoi mwakuri ni Korobanna, e karaoa te kabotau n ana kaikonaki Kristo ibukia kibono ake tengaun.”4 Ngke I kaitibo ma Megan, e kamatata tamneia kibono aikai, are e kabwarabwara bwa ngaia te ataeinaine ae raoiroi ao man ana onimaki e a katauraoia ni karaoi ao ni kawakin ana berita inanon te tembora. N aroia kibono ake a wanawana, tauraoina i bon irouna e oti ngke e kamwaita bwaan ana taura, te timna imwiin te timna, man teimatoan maiuakinan te raoiroi. I nora bibiran irana ae koro tikiraoina. E kamatata Megan bwa te bibiri e tei ibukin teimatoan tamaroan maiuna nakon maiuia rooro aika mwaiti. Te bibiri are teuana e tei ibukin ana tangira te ataeinaine aei ao ni karineaia ana bakatibu, te kauoua kateimatoan maiuna ae raoiroi iaoia ana utu ae ngkai, ao te kateniua ni bibiri, reitan maiuna ae tatauraoi nakon maiuia rooro ake imwiina.
I kaitibo ma temanna te ataeinaine are e moantaai ana katauraoi n te maiu n tamnein n tia ni karikirakea maiuna ae raoiroi inanon rooro aika mwaiti.
Ni bwakatain te namakaina ae Tebetemba, Ngai ma buu ti tataninga ara tai n rin inanon te tembora n ira karaoan taian otenanti. Raoraora ae Chris, e rinnako n te ruu. Ai kakukureira norakin te ataeinimwaane aei, are e a tibwa oki ni mitinare mai Rutia.
Ngke e nang waki te tetere, iai temanna te ataeinaine ae tekateka irarikiu. E takiakia taraakina, e momoangare, ao ni kaonaki n te oota. I rang kan kinaa, ngaia are I a kabwarabwaraai nakoina. E wirikirikia arana, Kate, ao I kinaa aran ana utu are a tia ni maeka i Michigan ngke a maeka ngkoa iai au utu. Kate bon natia te aine, are e a tibwa oki nimaua te wiiki n nako imwiin okina ni mitinare mai Tiaman.
N tain te tetere e teimatoa n tiku te iango aei inanou, “Kabwarabwara Kate nakon Chris.” I kararoa te wirikiriki aei man au iango, “N ningai, iaa, ni kanga?” Ngke ti a tauraoi bwa ti nang nako, e a roko Chris bwa e na kaboo nakoira ao e rangin reke au tai. I katika Kate ao ni wirikiriki, “Ngkami kairake aika kam raoiroi kam riai ni kinai ngkami.” I kitana te tembora ma te kukurei bwa I ira nanon te wirikiriki.
N okiran mwengau, Ngai ma buu ti maroroakina ara ururing ni kakaewenako ake a rootaki iai ana utu Kate. I a rangin kinaa riki Kate, ao e a tia ni buokai n ota ibukin tarakin moana are I noria inanon te tembora n te bong arei.
Kate e tiku n ana berita n tainako n ukoran tabo aika tabu. E ikawai n te mweenga ike e karaoaki iai te bootaki n utu, te kaai n tataro, ao ni kamatebwai booki aika tabu ni karaoa mwengana bwa te tabo ae tabu. Ngke e uarereke, e reiakina te tembora, ao te anene, “I Love to See the Temple” bon mamaten nanoia n aia botaki n utu. 5 Ngke e a ataeinaine, e tara aia katoto ana karo n ukoran te tabo ae tabu n nanakoia nakon te tembora n tairikin te wiikente n aki nako n tamnei ke ni katairiki n te tabo teuana.
E rangin tatangira tamana, ao e kabongana mwaakana n nakoanibonga ni buokia ni karaoa ana berita n te bwabetito. E karaoaki te katokabai iaon atuna ao n anganaki te Tamnei ae Raoiroi. E taku Kate, “I kukurei ni karekea te Tamnei ae Raoiroi, ao I ataia bwa e na buoka kawaiu nakon te maiu are e aki toki.”
E teimatoa ni kakabwaiaki ao ni kakukurei maiun Kate. Ngke 14 ana ririki, e moana ana reirei n te kauarinan ao e tatangira te tieminari, te tabo ae tabu n reiakina te euangkerio. N te bong teuana ao ana tia reirei e maroroakini kakatai ao ni kakoaua bwa ti na bae ni kaitarai. E taku i bon irouna, “I aki tangiri kataaki; I aki kan ongo aei.”
Bon inanon tabeua te wiiki imwina ngke tamana e uti n rangin mamara n Tabatin te Itita. E taku Kate: “Tamau bon te aomata ae rangin marurung, te tia biri n ae ananau. Tinau e tabeaianga bwa e kanga ni mamaara ngaia are e a uotia nakon te onaoraki. Inanon 36 te aoa e korakora boona n te aro are e aki namakinaba rabwatana. E aki kona n rube matana, ma rabwatana e aki kona ni kakamwakuri. I uringa noorakina ao n taku, ‘O e aera, e a bon riki aei. E eti au tia reirei n te tieminari. I a rinanon te kataaki.”’ Tabeua te wiiki e a motirawa taman Kate.
N reitianko, e taku Kate: “E boni matoatoa. Ko aki kan kabua te aomata ae totokanikai mai inanon maium. I ataia bwa te tia buokai ni karikirakea arou ke n aki rikirake. I aki tangiria bwa e na uruana maiu kioina ngkai ai tibwa 14 au ririki. I kataia ni kaaniai ma te Uea n aron au konaa. I kabatia warekan booki aika tabu. Aramwa mwakoro 40 e kaotia bwa te Mangauti e boni koaua ao rinanon ana Mwakuri ni Kamaiu Kristo I kona ni kaitiboaki ma Tamau. I tataro mwaaka. I korea rongorongou n au tienoro n angin te tai n aron ae I kona. I kateimatoa maiuakinan au koaua ni korea rongorongona. I nako n taromauri ao I nakoia Ataeinaine ni katoa wiiki. I raonaki irouia raoraou aika tamaroa. I kaan ma au utu aika akoi ao riki tinau, are boni ngaia buroon ara utu. I ukora ana kakabwaia te nakoanibonga mairoun tibu ao tabeman kaain te nakoanibonga.”
Rinerine aika teimatoa aikai, n aroia kibono ake a wanawana, a kamwaita riki bwaan ana taura Kate. E kaungaaki n ana iangon ni kan kaitiboakina riki ma tamana. Kate e ataia bwa tamana e atai ana rinerine ao e aki tangiria bwa e na nanokawaki. E tangira te reitaki ma ngaia n aki toki, ao e ota bwa tikuna iaon ana berita e na kateimatoa riki reitakin maiuna ma ngaia.
E ngae n anne, kakatai aki kona n toki. Ngke 21 ana ririki Kate ao ni kanakoan ana beebwa ni mitinare, e kuneaki bwa e kaentia tinana. Kate e na karaoa ana babaire ae kakawaki inanon maiuna. .E na tiku ni mweengana ni boutoka tinana ke e na nako ni mitinare? E kakabwaiaaki tinana ni mwaakan te nakoanibonga ao ni beritanaki bwa e na marurung. Ni koauan te kakabwaia aei, e waki nako Kate ma te onimaki ao n teimatoa n ana babaire ae e na nako ni mitinare.
E taku Kate: “I waki inanon au onimaki n aki ataa te bae e na riki, ma ngke I a mitinare, e a nako te roo, ao I a kaongoaki bwa e a korobukin ana kakabwaia tinau. I kukurei bwa I aki taona nanou ni kan beku ibukin te Uea. Ngkana a kaoti bwai aika kanganga, I taku bwa e kai toki am waki ao n aki kan reitia nako, ma ngkana ko karimoa moa te Uea, kakatai a na kairiko nakon kakabwaia aika tamaroa. Ko kona n nori baina ao ni kakoauai taian kakai.” Kate e namakina koauan raoi ana taeka Beretitenti Thomas. S. Monson: “Ara tai aika a rangin kakawaki a na kuneaki inanon tai aika kabanea ni kanganga.” 6
Kate iai ana onimaki n aron aei ibukina bwa e ota n te babaire ni kamaiu. E ataia bwa ti maiu mai imwaina, te aonaaba aio bon te tai ni kataki, ao ti na manga maiu riki. Iai ana onimaki bwa tinana e na kakabwaiaki, ma man ana namakin iroun tamana, e ataia bwa ngkana arona bwa e anaki tinana, a na akea te kanganga. E taku: “I a tia n tokanikai ni maten tamau, e riki bwa mwakoron kinakiu ae raoiroi, ao ngkana e anaki tinau, e na karaoaki naba n ae ti te arona. E na kakorakora au koaua ae matoatoa inanon maiu.” 7
E ukora te tabo ae tabu Kate te tairiki are I kaitibo iai ma ngaia n te tembora. Nanona ni kan kamatoa te reitaki ae aki toki are e roko rinanon te mwakuri n te tembora, e ira aia katoto ana karo n te nako n te tembora ni katoa tai.
E karako te bwai ae e riki n te tairiki arei I kabwarabwara Kate nakon Chris, ma ukoran te tabo ae tabu n te Tabati are imwiina, Kate e nora Chris ibuakoia 100 kairake aika tuai n iein n tain aia taromauri kain te intitiute. Ikanne are a kinaiia riki i bon imarenaia. Tabeua te wiiki imwina, Chris e kaoa Kate bwa e na mataku ma ngaia n te maungatabu ni kabuta. A teimatoa n ukori tabo are a na kaoa iai te Tamnei rinanon aia kareke tangira ao n tokina a kabaeaki inanon te tembora, te tabo are a kaitiboaki iai. Ngaia ake kauoman a karaoa raoi mwiokoaia ni karo, n reita aia koaua n te babaire ni kamaiu nako nanon maiuia natiia mwaane aika teniman, ni kaota nakoia kawain te berita.
“Ngkana ko kamaiua te ataeinaine, ko kamaiuia rooro.”7 Ana babaire Kate ngkai 14 ana ririki n tiku n te kawai ae tabu , e teimatoa ni kamwaita bwaan ana taura, ao n teina n tabo aika tabu e a tia ao ni kona ni kamaiuia roro. N ukoriia ana bakatibu ao ni beku inanon te tembora e a tia n kabaea nanona ma nanoia. Irakin te waki iaon rongorongon te utu ao te mwakuri n te tembora e na kabaei nanomi ao n anganiia ami bakatibu aia tai ibukin te maiu ae akea tokina.
Maiuakinan te euangkerio ni mwengami e na kamwaita bwaan ami taura ao n reita te korakora n te maiu n tamnei ngkai ao ni kakabwaiaki iai ami utu ae e na roko ni kawai aika a bati. Ao iaona riki, n aron ae e taku Robert D. Hales, “Ngkana ti karekei katoto aika a aki raraoi mairouia ara karo, ao bon tabera bwa ti riai ni bitaki … ao n reiakin katei aika eti ibukia roro ake imwiina.” 8
Baireia man ngkai ni kataa ami kona ni kaoni ami taura, bwa ami koaua e na matoatoa ao ami katoto e na reitaki ma maiuia rooro aika mwaiti, ngkoa, ngkai, ao rimwi. I kakoaua bwa maiumi ae raoiroi e na aki ti kamaiuia rooro, ma e na kamanoa maiumi ae akea tokina, bwa ti te kawai n okira Tamara are i Karawa ao ni kunea te kimwareirei ae koaua ngkai ao n aki toki. N aran Iesu Kristo, amen.
Kaota te Tabo are e kawakinaki iai
-
1. Gordon B. Hinckley, “Standing Strong and Immovable,” Worldwide Leadership Training Meeting, Tianuare 10, 2004, 20; tara naba Gordon B. Hinckley, “Our Responsibility to Our Young Women,” Ensign, Tebetembwa 1988, 10.
-
2. “Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Ensign or Liahona, Nobembwa 2010, 129.
-
3. Russell M. Nelson, “Generations Linked in Love,” Ensign ke Riaona, Meei 2010, 92.
-
4. Tara Mataio 25:1–13.
-
5. Tara “I Love to See the Temple,” Children’s Songbook, 95.
-
6. Thomas S. Monson, “Meeting Your Goliath,” New Era, Tuun 2008, 7.
-
7. Personal interview with author, 2013.
-
8. Robert D. Hales, “How Will Our Children Remember Us?” Ensign, Nobembwa 1993, 10.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
I mahuetia e ia, tētahi mauhere ki te ruma manuhiri ō Rimutaka.
Ko te take, he hiahia nōna ki te hoki wawe ki te kāinga, mea rawa ake i waihōtia tētahi mauhere me tana hoa wahine ki roto i te ruma manuhiri.
I tōna tikanga, hei te haurua ō te whā karaka i te ahiahia, ka pau katoa te wā mō te manuhiri, kāore ngā āpiha i tiki atu i te mauhere rā mō te toru haora.
Nō muri mai ka himata ngā rūkahu ā ngā āpiha i ngana ki te huna i ngā hara.
E kore te Tari Whakatika Tāngata e kōrero ana mō wā rātau tikanga, te whakaūtanga ā aua tikanga me ngā mahi nanakia ā ngā āpiha.
I kii ā Richard Symonds, Kaiwhakahaere ō Rimutaka, ae, e tika ana, i hē katoa ngā tikanga heoi kai te whakarite he pūrongo, taaria te wā ka oti.


text:
I hewa iā wai?
KAUAKUKALAHALE
Kerry Laiana Wong
Synopsis: If what Don Imus said was so reprehensible, why have the media been so enthusiastic about quoting him again and again ad nauseam? Is the report, in this case, somehow less harmful than the act itself?
'Auhea e nā wāhine pākaukau i 'āpi'ipi'i ho'i ka lauoho, aloha mai kākou. E huikala mai i ko'u kākau 'ana i kēlā mau hua'ōlelo e kuhikuhi pololei ana iā 'oukou. 'A'ohe o'u mana'o ho'ohalahala i kā 'oukou 'oihana a i ke 'ano paha o ko 'oukou lauoho. 'O ka mana'o na'e o ua mau hua'ōlelo lā ke unuhi 'ia ma ka 'ōlelo Haole, 'o ia nō ke kumumana'o o nēia wahi kolamu a'u e pane'e aku nei i mua o ke ākea.
I kēlā pule aku nei, a i ia pule aku paha, ua hele a nui ka hauwala'au ma nā polokalamu kūkala nūhou like 'ole o ke kīwī, e pili ana i kekahi māpuna 'ōlelo i ho'opuka 'ia e Don Imus, he waha'ōlelo no kekahi polokalamu kūkākūkā o ka lēkiō. E 'ōlelo ana ua 'o Imus e pili ana i nā 'ālapa wahine o ke kime pōhīna'i o Rutgers, a kapa akula 'o ia iā lākou he mau wāhine ho'okamakama a 'āpi'ipi'i o ka lauoho (ma ka 'ōlelo Haole na'e), a ua lilo i mea e kahu ai ka 'ena o ka po'e pā'ele a me nā wāhine ho'i mai 'ō a 'ō o ka 'āina.
No'u iho, he hana hūpō kēlā a he hewa ho'i i mua o nā pā'ele a me nā wāhine o ka honua nei, a he mea nō ho'i ia e ho'opa'i 'ia ai kahi Imus. Eia mai na'e ka'u nīnau e hāpai ai no kahi e ili ai ka hewa, 'o ia ho'i, penei: I hewa iā wai? 'A'ole 'o Imus ho'okahi wale nō kai ho'opuka i ia mau 'ōlelo kūamuamu. Iā ia nō a ho'opuka aku i kāna mau hua'ōlelo, 'o ke kuku'i koke akula nō ia o ka lono mai 'ō a 'ō, 'o ia nō 'oe 'o ka hōlapu 'ana o ke ahi, a ua ho'opuka alapine 'ia, ma ke 'ano he puana'ī, e kēlā me kēia mea kūkala nūhou a pākūwā maila ia mo'olelo a manakā hewa nō ho'i ka pepeiao i ka lohe mau 'ana i ia mea ho'okahi nō.
Inā he 'ōlelo 'ino loa kā Imus i 'eha ai ho'i ka na'au o ua mau wāhine lā, no ke aha lā i noke ai ka po'e kūkala nūhou i ka ho'opuka pinepine i ia 'ōlelo ho'okahi nō? Aia wale nō paha a ho'opuka 'ia e kekahi mea kūkala nūhou, lohe nā wāhine o Rutgers i ia 'ōlelo a Imus. A 'o ka lohe mau 'ana ma ia hope mai, ma kēlā me kēia kānela o ke kīwī, i mea ho'omāna'ona'o aha ia no kēlā mau wāhine e hau'oli ai? He mea wale nō ia e mau ai ka 'eha a me ke kaumaha o ka na'au.
Eia ka mea ho'okamani. Manomano a lehulehu nā leo e ho'ohalahala nei iā Imus. Ke ho'ohalahala nei lākou, ke ho'opuka aku nei i ia mau 'ōlelo a lākou e ho'ohalahala nei. Pehea lā e hewa ai i kekahi manawa a hewa 'ole ho'i i kekahi manawa? No'u wale iho nei nō, 'o ke ake kālā ke kumu i lilo ai kēia i nīnau na ka po'e waha'ōlelo o nā polokalamu kīwī e kūkākūkā nui ai. 'A'ole ia he nīnau no ka pono a me ka 'ole. Ho'okahi wale nō kumu i emi ai ka ho'opuka 'ia o ia mau hua'ōlelo, 'o ia ka luku 'ia o kēlā po'e haumāna ma Virginia Tech. Aia i laila nā ho'opili mea'ai i kēia manawa!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
I hewa iä wai?
KAUAKUKALAHALE
Kerry Laiana Wong
Synopsis: If what Don Imus said was so reprehensible, why have the media been so enthusiastic about quoting him again and again ad nauseam? Is the report, in this case, somehow less harmful than the act itself?
'Auhea e nä wähine päkaukau i 'äpi'ipi'i ho'i ka lauoho, aloha mai käkou. E huikala mai i ko'u käkau 'ana i këlä mau hua'ölelo e kuhikuhi pololei ana iä 'oukou. 'A'ohe o'u mana'o ho'ohalahala i kä 'oukou 'oihana a i ke 'ano paha o ko 'oukou lauoho. 'O ka mana'o na'e o ua mau hua'ölelo lä ke unuhi 'ia ma ka 'ölelo Haole, 'o ia nö ke kumumana'o o nëia wahi kolamu a'u e pane'e aku nei i mua o ke äkea.
I këlä pule aku nei, a i ia pule aku paha, ua hele a nui ka hauwala'au ma nä polokalamu kükala nühou like 'ole o ke kïwï, e pili ana i kekahi mäpuna 'ölelo i ho'opuka 'ia e Don Imus, he waha'ölelo no kekahi polokalamu kükäkükä o ka lëkiö. E 'ölelo ana ua 'o Imus e pili ana i nä 'älapa wahine o ke kime pöhïna'i o Rutgers, a kapa akula 'o ia iä läkou he mau wähine ho'okamakama a 'äpi'ipi'i o ka lauoho (ma ka 'ölelo Haole na'e), a ua lilo i mea e kahu ai ka 'ena o ka po'e pä'ele a me nä wähine ho'i mai 'ö a 'ö o ka 'äina.
No'u iho, he hana hüpö këlä a he hewa ho'i i mua o nä pä'ele a me nä wähine o ka honua nei, a he mea nö ho'i ia e ho'opa'i 'ia ai kahi Imus. Eia mai na'e ka'u nïnau e häpai ai no kahi e ili ai ka hewa, 'o ia ho'i, penei: I hewa iä wai? 'A'ole 'o Imus ho'okahi wale nö kai ho'opuka i ia mau 'ölelo küamuamu. Iä ia nö a ho'opuka aku i käna mau hua'ölelo, 'o ke kuku'i koke akula nö ia o ka lono mai 'ö a 'ö, 'o ia nö 'oe 'o ka hölapu 'ana o ke ahi, a ua ho'opuka alapine 'ia, ma ke 'ano he puana'ï, e këlä me këia mea kükala nühou a päküwä maila ia mo'olelo a manakä hewa nö ho'i ka pepeiao i ka lohe mau 'ana i ia mea ho'okahi nö.
Inä he 'ölelo 'ino loa kä Imus i 'eha ai ho'i ka na'au o ua mau wähine lä, no ke aha lä i noke ai ka po'e kükala nühou i ka ho'opuka pinepine i ia 'ölelo ho'okahi nö? Aia wale nö paha a ho'opuka 'ia e kekahi mea kükala nühou, lohe nä wähine o Rutgers i ia 'ölelo a Imus. A 'o ka lohe mau 'ana ma ia hope mai, ma këlä me këia känela o ke kïwï, i mea ho'omäna'ona'o aha ia no këlä mau wähine e hau'oli ai? He mea wale nö ia e mau ai ka 'eha a me ke kaumaha o ka na'au.
Eia ka mea ho'okamani. Manomano a lehulehu nä leo e ho'ohalahala nei iä Imus. Ke ho'ohalahala nei läkou, ke ho'opuka aku nei i ia mau 'ölelo a läkou e ho'ohalahala nei. Pehea lä e hewa ai i kekahi manawa a hewa 'ole ho'i i kekahi manawa? No'u wale iho nei nö, 'o ke ake kälä ke kumu i lilo ai këia i nïnau na ka po'e waha'ölelo o nä polokalamu kïwï e kükäkükä nui ai. 'A'ole ia he nïnau no ka pono a me ka 'ole. Ho'okahi wale nö kumu i emi ai ka ho'opuka 'ia o ia mau hua'ölelo, 'o ia ka luku 'ia o këlä po'e haumäna ma Virginia Tech. Aia i laila nä ho'opili mea'ai i këia manawa!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text: 1I mwiini baikekei ao e kiitana Atenai Bwauro, ao e nako Korinto; 2e kaaitibo iai ma te I-Iutaia ae arana Akura ae e bungiaki i Bonto, ae e a tibwa roko mai Itare, ma Beritikira are buuna, i mwiin ana taeka Keraurio nakoia I-Iutaia ni kabaneia bwa a na kiitana Rom. E nako ni kawariia Bwauro, 3ao e mamaeka ma ni mwakuri ma ngaiia, bwa kioina ngke ti te bo nakoaia: bwa taani karaoi umwanrianna ngaiia. 4E aki toki Bwauro ni kakarabakau ni mwaneabaia I-Iutaia n te taabati ae koraki, bwa e kan anai nanoia I-Iutaia ma I-Erene. 5Ngke a roko Tira ma Timoteo mai Mwaketonia, ao akea ana mwakuri Bwauro bwa ti te tataekina ana taeka te Atua, ni kaota raoi nakoia I-Iutaia bwa bon te Kristo Iesu. 6Ma a ekia nako ao a taetaebuakaia, ao ngaia e ioioa ana kunnikai, ao e takunakoia, Kam na bonibukintaeka n ami bure! Akea au bure iroumi! I mwiini ngkai ao I a nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia. 7E kiitana ikekei ao e nako n ana auti te aomata ae arana Titio Iouteto, ae e tataromauriia te Atua; e kaan ana auti ma mwaneabaia I-Iutaia. 8Ao Kiritebo, are te tia taua taekan aia mwaneaba I-Iutaia, e onimakina te Uea ma kaain ana auti ni kabaneia; ao I-Korinto aika a bati, ngke a ongo ana taeka te Atua, ao a onimaki ao a bwaabetitooaki. 9N te tairiki teuana ao kaanga ae e mii Bwauro: e taetaenakoina te Uea ni kaangai, Tai maaku, ma ko na taetae, ao tai kainabwaabu; 10bwa I meemena iroum, ao akea te aomata temanna ae e na eekiko nako ni kaikoakiko: bwa a bati au aomata n te kaawa aei. 11Ao e maeka Bwauro n te kaawa arei i nanon teuana te ririki ao onoua namwakaina, n reireiia aomata ana taeka te Atua. 12Ma ngke te tia tau-taeka i Akaia Kario, ao a kaboo nanoia I-Iutaia n eweka Bwauro, ao a kairia nako matan te tabo ni motiki-taeka, 13ao a taku, E anai nanoia aomata teuaei bwa a na taromauriia te Atua n te aro ae e bobuaka ma taekan te tua. 14Ma ngke e nangi taetae Bwauro, ao e taku Kario nakoia I-Iutaia, I-Iutaia, ngke arona bwa te kaairua, ke te bure kaakaiaki te baei, ao e riai irou bwa N na kabanea au tai n ongoraa iroumi; 15ma ngkai e kaeti ma taian titiraki ibukin taeka ma aara, ma taekan ami tua, ao I a katiku taekaianakoimi, bwa I aki kan riki bwa te tia motiki-taekani baikai. 16Ao e kakioia nako man te tabo ni motiki-taeka. 17Ao a bane n taua Tototene are te tia taua taekani mwaneabaia I-Iutaia, ao a batiboia i matan te tabo ni motiki-taeka; ma e aki kan tabe ma ngaiia Kario. 18E kabatiai riki ana bong Bwauro n tiku ma taari i Korinto, ao rimwi e kaboo ma ngaiia, ao e borau ma Nei Beritikira ao Akura nako Turia; ao e korobuatau Bwauro i Kengkirea i mwaaini borauna, bwa kakoroan nanon ana taeka ni bau are e bae iai. 19A roko i Ebeto, n te tabo are a kiitanaki iai Beritikira ma Akura irouni Bwauro. E nako Bwauro n rin ni mwaneabaia I-Iutaia, ao e reireiia I-Iutaia. 20Ngke a butiia bwa e na tiku irouia ni kamaanna, ao e aki iri nanoia; 21ma ngke e kaboo ma ngaiia, ao e taku, Ngkana nanon te Atua ao N na manga okiringkami. Ao e borau mai Ebeto. 22Ngke e aerake i Kaitareia, ao e waerake ni kamaura te ekaretia, ao i mwiina e nako Antioka. 23E tiku ni kamaanna iai teutana, ao i mwiina e kiitanna n nako ni kawara te aba are Karatia ma Berukia, ni kakorakoraia taan onimaki ni kabaneia iai. 24E roko i Ebeto te I-Iutaia temanna ae arana Aboro, ae e bungiaki i Arekanria. Te tia taetae ngaia ae e rabakau, ao e rangi n atatai n te Baibara. 25E a tia n reireiaki teuaei nanon te Uea ibukin te kawai are a riai n toua aomata, ao e taetae ma angin nanona, n reireiia aomata koaua aika a eti aika taekan Iesu, e boni ngae ngke e ti atatai n ana bwaabetiito Ioane; 26ao e taetae teuaei n aki mamaaku i nanoni mwaneabaia I-Iutaia. Ngke a ongoraa irouna Akura ma Beritikira ao a weteia, ao a kabwarabwaraanakoina nanon te Atua ibukin te kawai are a riai n toua aomata, bwa e aonga n eti riki ana atatai iai. 27A kaungaa nanon Aboro taari ngke e kan nako Akaia, ao a koroboki nakoia ake a onimaki ikekei bwa a na mwaneia n akoia; ao ngke e roko, ao e korakora ana ibuobuoki nakoia ake a a tia n riki bwa taan onimaki n ana aakoi te Atua: 28bwa n ana imanono ao e konai aoia I-Iutaia n aia kauntaeka i mataia aomata, ngke e kaotaia man te Baibara bwa bon te Kristo Iesu.


text: 1N te bongi naba arei, ao E nako Iesu man te auti, ao E tekateka i rarikin te nama. 2Ao a bootaki aomata aika a mwaiti i rarikina, ma ngaia are E toka n te booti ao E tekateka iai, ao a tei aomata n ua kaan ma mataniwiin te nama. 3Ao E atongi baika a bati nakoia n taeka ni kabootau, ao E kaangai, Noria, e oti nako te tia unuuniki ni kamaae koraa n uniki. 4Ao ngke e kamaae, ao a bwaka tabeua ri rarikin te kawai, ao a roko mannikiba ni kang. 5A bwaka tabeua i aon ae e riribwaa, ike e aki bati te tano iai, ao a kai riki bwa e mani te tano; 6ma ngke e kaboo rake taai, ao a urarake; a mate ibukina ngke a aki roro nako wakaaiia. 7Iai koraa ake a bwaka i buakoni kaai aika kateketeke; a rikirake kaai aika kateketeke, ao a karibwai aroka ake a unikaki. 8A bwaka tabeua koraa i aon te tano ae e raoiroi, ao a riki bwa aroka aika uaa: tabekai tatabebubua uaaia, ao tabekai kaka onobwi, ao tabekai kaka tenibwi. 9Ane iai taningana, ao ke e ongo. 10A roko ngkanne ana reirei Iesu, ao a taku nakoina, E aera ngkai Ko taetae nakoia n taeka ni kabootau? 11Ao E kaekaia ni kaangai, Kam a tia n anganaki baika a raba aika bwain uean te Atua; ma ngaiia, a tuai n anganaki. 12Bwa ane iai irouna te atatai ni baika a raba aika bwain uean te Atua, ao e na anganaki riki, ao e na reke irouna ni bati; ma ane akea irouna ao e na anaaki mai irouna are iai, e aoria ngkana e rangi n uarereke. 13Aei bukin ae I taetae iai nakoia n taeka ni kabootau: bwa a taratara ma a aki nooraaba; ao a bon ongo ma a aki ongo, ao a aki ataia. 14E a kakoroaki irouia nanon ana taeka Itaia, are e kaangai: Ane kam na ongoraa ma n ongoraa, ma kam na aki atatai, ao kam na taratara ma n taratara, ma kam na aki nooraaba. 15Bwa e a reke irouia aomata aikai te roo n nano, ao a rawa taningaia ni kan ongo, ao a kamatakiiaki mataia: bwa a kaawa n nooraaba ni mataia, ao n ongoraa n taningaia, ao n atatai n nanoia, ao n rairaki bwa N na kamaiuiia. 16Ma a a kabwaia matami bwa a nooraaba; ao taningami bwa a ongo. 17E koaua ae I a tuangkami bwa a bati buraabeti ma aomata aika a raoiroi, ake a kan noori baika kam noori ao a aki noori; ao a kan ongo baika kam ongo, ao a aki ongo. 18Kam na ongoraa ngkanne ni kabwarabwaraan nanon te rongorongo ni kabootau are taekan te tia unuuniki. 19Ngkana e ongo taekan uean te Atua te aomata ao e aki ataa nanona, ao e roko iai teuare e buaakaka n anaa are e a tia n unikaki i nanona; aei te koraa are e unikaki ri rarikin te kawai. 20Ao are e unikaki i aon te riribwaa bon ane e ongo ana taeka te Atua ao e butimwaaia naba ma te kukurei; 21ma akea wakaana i nanona, ao e aki tiku ni maan; ao ngkana e roko te kaangaanga ke te bwainikiriinaki ibukin ana taeka te Atua, ao e a bwaka naba. 22Ao are e unikaki i buakoni kaai aika a kateketeke bon ane e ongo ana taeka te Atua; ma iango n raraoma nako ibukini bwain te maiu aei ma mataaiakinani kaubwaina a karibwaa te taeka, ao e aki kariki uaa. 23Ao are e unikaki n te tano are e raoiroi bon ane e ongo ana taeka te Atua ao e ataa nanona; ao e kaoti uaana bwa tatabebubua ke kaka onobwi ke kaka tenibwi. 24E a manga tuangiia te rongorongo ni kabootau teuana, ao E kaangai, Uean te Atua e konaa ni kabootauaki ma te aomata are e uniki koraa n uiita aika a raraoi i abana; 25ma ngke a matuu aomata, ao e roko ana kairiribai ao e uniki koraan titaania i buakoni koraa n uiita, ao e nako. 26Ma ngaia are ngke a rikirake aroka ao a uaa, ao a tibwa kinaaki iai ngkanne titaania i buakoia. 27Ao a roko ana toro teuare e unuuniki, ao a taku nakoina, Te toka, tiaki ko uniki koraa ake a raraoi? Ao a roko maia titaania? 28Ao e taku nako ia, E a tia ni karaoa aei te tia kairiribai. A taku tooro nakoina, Ko tangiriira bwa ti na nako n taeki? 29Ao ngaia e taku, I aki; bwa a kaawa ni koutaki nako uiita ngkana kam taeki titaania. 30Katikuia bwa a na uaia n rikirake ni karokoa tain te tai; ao ni bongin te tai, ao I a tuangiia taan rikoriko ni kaangai, Booti moa titaania, ao kabaei ni bwabwati bwa a na kabuokaki; ma ikoti uiita nakoni nnen au amwarake. 31E a manga tuangiia te rongorongo ni kabootau teuana, ao E kaangai, Uean te Atua ai aron uaan te mwaakeke, are e anaia te aomata ao e unikia i abana; 32bon te kabanea n uarereke i buakon uaa nako, ma ngkana e a ikawai ao e riki bwa te aroka ae moan te buubura i buakon aroka nako. E a riki bwa te kai are a roko iai mannikiba ni karaoi ngaoia i aoni mwaangana. 33E a manga tuangiia te rongorongo ni kabootau teuana, ao E kaangai, Uean te Atua ai aron te iiti, are e anaia te aine ao e renganna ma te buraawa ae tao nimabwi te bwauna rawaawatana, ao e kabanea ni karikirakea te buraawa. 34E atongi baikai ni kabane Iesu nakoia aomata n taeka ni kabootau: bwa E tatangiria ni kani kakamanenaa te taeka ni kabootau ngkana E reireiniia aomata; 35bwa e na kakoroaki bukin are e atongaki iroun te buraabeti, ngke e kaangai: Na kaboonganai taeka ni kabootau ngkana I taetae;na taekini baika a karabaaki mani moani karikan aonnaba. 36E kiitaniia aomata Iesu, ao E nako n rin n te auti. Ao a roko ana reirei irouna, ao a taku, Ko na kaota nakoira nanon te rongorongo ni kabootau are taekaia titaania ake ni nen uiita. 37Ao E kaekaia ni kaangai, Teuare e uniki uaa aika a raraoi bon Natin te Aomata; 38nnen aroka bon te aonnaba; ao uaa ake a raraoi bon aomata aika kaain uean te Atua; titaania bon te koraki ake ana aomata teuare e buaakaka, 39ao te kairiribai are e uniki titaania bon te riaaboro; bongin te tai bon tokin aonnaba, ao taan tai bon anera. 40Ao aron titaania, ngkai a bootaki ni kabuokaki n te ai, ao ai aroia naba te koraki ake ana aomata teuare e buaakaka: a na bootaki ao a na kabuokaki n te ai n tokin aonnaba. 41Ane E na kanakoia ana anera Natin te Aomata, ao a na bootiia mai buakoia kaain ueana te koraki ake a riki bwa taani kabwakabwaka nakoia aomata, ao koraki ni kabane ake a kaakaraoa ae e buaakaka; 42ao ane a na teweia nako nakoni nnen te ai, ike a na tang ao a na tenai riaia iai bwa kaotan ae a rootaki n te maraki ae e korakora. 43Ao ane a na raneanea akana a raoiroi n ai aron taai n uean Tamaia. Ane iai taningana, ao ke e ongo. 44Uean te Atua ai aron te bwai ae e kakaawaki are e karabaaki n te tabo teuana, ao te bwai are e kunea te aomata temanna ao e karabaa; i nanoni kukureina ao e nako ni kaboo nako ana bwai ni kabane, ao e kabooa te aba are e karabaaki iai te baerei. 45Ao aio riki: uean te Atua ai aron te tia boobwai are e ukoukori moomii aika a raraoi; 46ngke e kunea te moomii teuana ae e bati boona, ao e nako ni kaboo nako ana bwai ni kabane, ao e kabooa te moomii ni booia. 47Ao manga aio: uean te Atua ai aron te karaun are e kabwakaaki i nanon te nama, ao a reke iai iika n aekaia nako; 48ao ngke e on, ao a katikia rake aomata ao a tekateka ni kaokoroi iika ake a raraoi ni kaaki i nanoni bwaene, ao a tetewe nako ake a bubuaka. 49Ao ai arona naba n tokin aonnaba. Ane a na roko anera ao a na kaokoroia akana a buaakaka ma akana a raoiroi, 50ao a na teweia nako ni nnen te ai, ike a na tang ao a tenai riaia iai bwa kaotan ae a rootaki n te maraki ae e korakora. 51Kam atai nanoni bai kai ni kabane? A taku nakoina, Eng. 52Ao E taku nako ia, Ma ngaia aei, bwa te tia koroboki ae e reireiaki bwain uean te Atua, ai aron te aomata ae iai ana auti, ao te aomata arei e kaotinakoi bwaai aika a boou ma bwaai nikawai mani nnen ana bwai. 53Ao Iesu, ngke E a tia n atongi taeka ni kabootau aikai, ao E kiitana ikekei. 54Ao ngke E roko n ana kaawa, ao E reireiia aomata i nanoni mwaneabaia, ao a miimii aomata ake a ongoraa irouna ao a taku, E reke maia iroun Teuaei te rabakau aei ma te konaa ni karaoi mwakuri aika a kamiimii aikai? 55Tiaki natin te kaabenta Teuaei? Tiaki aran tinana Nei Maria? Ao tiaki tarina Iakobo, ma Iotebwa, ma Timon, ma Iuta? 56Ao tiaki mwaanena aika a raora ni maeka? A reke maia ngkanne iroun Teuaei baikai ni kabane? 57Ao a ribaia. Ma E taku Iesu nako ia, Iai karinean te buraabeti n taabo nako, ma akea i abana, ao i nanoni mwengana. 58Ao E aki kabatiai ni karaoi mwakuri aika a kamiimii iai ibukina ngke a aki onimakinna.


text:
Pehiamu
Ko Pehiamu (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) he whenua ki Ūropi. Ko ngā whenua e tūtata ana ko Hōrana, ko Tiamana, ko Rakapuō, ko Wīwī.
He mema a Pehiamu o te Kotahitanga o Ūropi (25 Poutū-te-rangi 1957).
Tāone nui[edit | edit source]
Ko Brussels te tāone matua, ko ētahi atu o ngā tāone ko Antwerpen, ko Gent, ko Charleroi, ko Liège, ko Klagenfurt, ko Bruges, ko Nameûr, ko Mons, ko Leuven.
Kāwanatanga[edit | edit source]
Ko Philippe te kīngi, ko Charles Michel te pirimia (2014).
Hoto ki waho[edit | edit source]
- Kāwanatanga o Tenemāka (reo Pākehā)


text:
Kaka'a ka Pōhaku, Uliuli ka Lā'au
Synopsis: This is a little story that recounts some of the escapades of the carefree days of my youth.
Aloha nō nā lā u'i, ua hala. 'O ko'u wā e kamali'i ana, he wā nui ia o ka le'ale'a. He wā nō ho'i ia no mākou kamali'i e pā'ani ai a e holoholo ai a pō ke ao. 'A'ohe a mākou ha'awina e hana ai, a 'a'ohe a mākou mea e hopohopo ai. Aloha nō ia mau lā.
He mea ma'a mau iā mākou kamali'i o ke kaiāulu ke komo 'ana i loko o ka ulu kiawe e pā'ani pū ai, 'o mākou wale nō. 'A'ohe makua nāna mākou e nānā mai, a no ka mea, 'a'ohe wahi mea e hopohopo ai.
Ho'okahi wale nō o mākou kuleana, 'o ia ka ho'olohe 'ana i ka leo kāhea o nā mākua i ka wā o ka pā'ina awakea. I loa nō a lohe 'ia ua leo lā, 'o ko mākou ho'i koke aku nō ia i ka hale. Na ka hūpō wale nō ka ho'okuli i ia leo, a 'o kona noho pa'a ma ka hale a pō ia lā, 'o ia ka hopena o ia 'ano hana.
Ho'okahi lā, e pā'ani ana mākou ma kahi o ka hale o ke kanaka hana lānahu. He kanaka noho mehameha ia. 'A'ohe maopopo ka inoa a he ho'opāha'oha'o nō ho'i ke 'ano. 'A'ohe nnae mākou i nānā. Ua kupu maila ka mana'o e ānehe aku i ka palena o kona pā hale, kahi e hālōo ai i kāna mau hana āiwaiwa.
Pe'e ihola mākou ma hope o nā kumu kiawe e ka'apuni ana i ka pā hale. 'O ka nui o ka maka'u o loa'a pono aku mākou i ua kanaka lānahu lā, 'a'ohe wahi kani leo a puka iki mai loko aku o ko mākou waha. Inā nō e loa'a, e puhi 'ia nō paha mākou i ke ahi. Pēia nō ko mākou mana'o.
'O ia noho mū nō ia ma laila a pu'u ki'o ihola 'o Lopaka, kekahi o nā kamali'i. Hāwanawana maila 'o ia no kona pilikia a me kona mana'o e ho'i i ka hale e ho'opau pilikia ai. Hō'ole akula mākou i ia mana'o ona me ka 'ōlelo aku ho'i e noho pa'a a ho'i aku kahi kanaka lānahu ma kēlā 'ao'ao aku o kona hale.
Iā mākou e hāwanawana ana, pa'ē maila ke kani kapalulu o ko ia ala ka'a jeep. I ia manawa nō, holo pololei maila kahi ka'a jeep i o mākou lā me ke kuehu 'ia o ka lepo e puāhiohio mai ana ma hope mai.
Auē nō ho'i ē! Ua 'ike 'ia mai paha mākou e ke kanaka lānahu! Eia a'e ho'i ke holo mai nei no ka hopu 'ana iā mākou. Pau mākou kamali'i i ka ho'opuka like aku i ka leo 'alalī, "Aīīīī! Pau kākou i ke ahi!" Eia na'e ka mea 'āpiki. 'O ka nui o ke kani kapalulu o ke ka'a jeep, 'a'ohe wahi leo a lohe 'ia. Kā'alo akula ua ka'a nei i mua o mākou a 'o kona holo loa akula nō ia i ke ala e puka aku ai ma waho o ka ulu kiawe. 'A'ohe kā 'o ia ala i 'ike mai iā mākou!
Iā ia nō a hala, maha a'ela ka na'au a nā ihola nō ho' ka maka'u o kamali'i, koe wale nō 'o Lopaka. Ua hele nō a kaumaha lua 'o hope, a 'a'ole lawa ka manawa e ho'i aku ai i ka hale.
Hō'ā'ā a'ela kona mau maka i 'ō a i 'ane'i i wahi e 'ōku'u ai me ka 'ike 'ole ia mai, a no ka loa'a 'ole mai, wehe koke ihola nō 'o ia i kona lole wāwae me ka 'ōku'u pū 'ana iho. 'O kona ho'omaka ihola nō ia e ki'o i mua pono o mākou!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
Kaka'a ka Pöhaku, Uliuli ka Lä'au
Synopsis: This is a little story that recounts some of the escapades of the carefree days of my youth.
Aloha nö nä lä u'i, ua hala. 'O ko'u wä e kamali'i ana, he wä nui ia o ka le'ale'a. He wä nö ho'i ia no mäkou kamali'i e pä'ani ai a e holoholo ai a pö ke ao. 'A'ohe a mäkou ha'awina e hana ai, a 'a'ohe a mäkou mea e hopohopo ai. Aloha nö ia mau lä.
He mea ma'a mau iä mäkou kamali'i o ke kaiäulu ke komo 'ana i loko o ka ulu kiawe e pä'ani pü ai, 'o mäkou wale nö. 'A'ohe makua näna mäkou e nänä mai, a no ka mea, 'a'ohe wahi mea e hopohopo ai.
Ho'okahi wale nö o mäkou kuleana, 'o ia ka ho'olohe 'ana i ka leo kähea o nä mäkua i ka wä o ka pä'ina awakea. I loa nö a lohe 'ia ua leo lä, 'o ko mäkou ho'i koke aku nö ia i ka hale. Na ka hüpö wale nö ka ho'okuli i ia leo, a 'o kona noho pa'a ma ka hale a pö ia lä, 'o ia ka hopena o ia 'ano hana.
Ho'okahi lä, e pä'ani ana mäkou ma kahi o ka hale o ke kanaka hana länahu. He kanaka noho mehameha ia. 'A'ohe maopopo ka inoa a he ho'opäha'oha'o nö ho'i ke 'ano. 'A'ohe nnae mäkou i nänä. Ua kupu maila ka mana'o e änehe aku i ka palena o kona pä hale, kahi e hälöo ai i käna mau hana äiwaiwa.
Pe'e ihola mäkou ma hope o nä kumu kiawe e ka'apuni ana i ka pä hale. 'O ka nui o ka maka'u o loa'a pono aku mäkou i ua kanaka länahu lä, 'a'ohe wahi kani leo a puka iki mai loko aku o ko mäkou waha. Inä nö e loa'a, e puhi 'ia nö paha mäkou i ke ahi. Pëia nö ko mäkou mana'o.
'O ia noho mü nö ia ma laila a pu'u ki'o ihola 'o Lopaka, kekahi o nä kamali'i. Häwanawana maila 'o ia no kona pilikia a me kona mana'o e ho'i i ka hale e ho'opau pilikia ai. Hö'ole akula mäkou i ia mana'o ona me ka 'ölelo aku ho'i e noho pa'a a ho'i aku kahi kanaka länahu ma këlä 'ao'ao aku o kona hale.
Iä mäkou e häwanawana ana, pa'ë maila ke kani kapalulu o ko ia ala ka'a jeep. I ia manawa nö, holo pololei maila kahi ka'a jeep i o mäkou lä me ke kuehu 'ia o ka lepo e puähiohio mai ana ma hope mai.
Auë nö ho'i ë! Ua 'ike 'ia mai paha mäkou e ke kanaka länahu! Eia a'e ho'i ke holo mai nei no ka hopu 'ana iä mäkou. Pau mäkou kamali'i i ka ho'opuka like aku i ka leo 'alalï, "Aïïïï! Pau käkou i ke ahi!" Eia na'e ka mea 'äpiki. 'O ka nui o ke kani kapalulu o ke ka'a jeep, 'a'ohe wahi leo a lohe 'ia. Kä'alo akula ua ka'a nei i mua o mäkou a 'o kona holo loa akula nö ia i ke ala e puka aku ai ma waho o ka ulu kiawe. 'A'ohe kä 'o ia ala i 'ike mai iä mäkou!
Iä ia nö a hala, maha a'ela ka na'au a nä ihola nö ho' ka maka'u o kamali'i, koe wale nö 'o Lopaka. Ua hele nö a kaumaha lua 'o hope, a 'a'ole lawa ka manawa e ho'i aku ai i ka hale.
Hö'ä'ä a'ela kona mau maka i 'ö a i 'ane'i i wahi e 'öku'u ai me ka 'ike 'ole ia mai, a no ka loa'a 'ole mai, wehe koke ihola nö 'o ia i kona lole wäwae me ka 'öku'u pü 'ana iho. 'O kona ho'omaka ihola nö ia e ki'o i mua pono o mäkou!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text: 1Ngke E a tia n tataro Iesu, ao E nako ma ana reirei n ri aon te karaanga are Kiteron nakon te tabo are e mena iai te nne n aroka, ao E rin iai ma ana reirei. 2E ataa te tabo arei Iuta, are e kamwanea Iesu, bwa E rooroko iai Iesu ma ana reirei. 3Ma ngaia are ngke a roko irouna tautia tabemwaang ma bureitimanin te umwantabu ake a kanakoaki irouia ibonga ma Bwaritaio, ao e kairiia nakon te nne n aroka, ma uotaia taura ma ooi ma bwai ni buaka. 4E atai bwaai ni kabane Iesu ake a nangi riki nakoina, ma ngaia are E keerake, ao E taku nakoia, Antai ae kam ukoukoria? 5A kaeka ao a taku, Iesu are te I-Natareta. E taku Iesu nakoia, Boni Ngaia Ngai. Bon raoia naba te koraki aei n tei Iuta, are e kamwanea Iesu. 6Ao ngke E kaangai nakoia, Boni Ngaia Ngai, ao a keerikaaki ao a bwaka i aontano. 7E a manga titirakiniia riki ao E taku, Antai ae kam ukoukoria? Ao a kaeka ni kaangai, Iesu are te I-Natareta. 8E kaekaia Iesu ao E taku, I a tia n tuangkami bwa boni Ngaia Ngai; ma ngaia aei, ngkana kam ukoukorai, ao kanakoia uaakai. 9E atonga aei bwa e aonga ni kakoroaki bukin are E a kaman atongnga ngke E kaangai, Tamau, Akea temanna ae I kabuaa mai buakoia ake Ko anganai. 10Iai ana kabaang Betero irouna, ma ngaia are e buutia, ao e orea iai ana toro mataniwiia ibonga, ni korea taningana are mai ataina. Mariko aran te toro arei. 11E taku ngkanne Iesu nakoni Betero, Karina am kabaang i nanoni nnena; e kangaa, N nang aki mooi ni mwangkon te rawaawata ae E a tia n anganai Tamau? 12E tauuaki ngkanne Iesu irouia tautia ma aia mataniwi, ao irouia bureitimanin te umwantabu, ao a kabaea. 13A kairia moa nakon Annati; ngkai ngaia tamani buuni Kaiaba, are aia mataniwi ibonga n te ririki arei. 14Boni Kaiaba are e anga ana taeka n ibuobuoki nakoia I-Iutaia, ngke e taku bwa e riai ni mate temanna ibukiia kaain aon te aba. 15Ao e ri mwiin Iesu Timon Betero ma te reirei temanna. E kinaaki te reirei arei iroun aia mataniwi ibonga, ma ngaia are e rin n ri mwiin Iesu n ana auti aia mataniwi ibonga, ao e nako ni mena n te tabo are e aki bono aona; 16ma Betero, e tei i tinaniku i rarikin te mataroa. Ma ngaia are e oti nako te reirei are temanna, are e kinaaki iroun aia mataniwi ibonga, ao e taetae nakon neiere tantani i rarikin te mataroa, ao i mwiina e kaira Betero n rin ma ngaia. 17E taku ngkanne neiere tantani i rarikin te mataroa nakoni Betero, Tiaki naba ngkoe temanna i buakoia ana reirei te aomata arei? Ao ngaia e taku, Tiaki ngai. 18E kamariri, ma ngaia are a kamwaakaa te ai n aiana ae te marara tooro ma aia mataniwi I-Iutaia, ao a aangiia iai; raoia naba Betero n teitei, ao e aangnga naba. 19E titirakinaki ngkanne Iesu iroun aia mataniwi ibonga i bukiia ana reirei, ao ibukin ana taeka n reirei. 20E kaeka Iesu ao E taku, I a tia n taetae n aki karabaai nakon te aba; I aki toki n reirei ni mwaneabaia nako I-Iutaia ao i nanon te umwantabu, ao a bane n rooroko I-Iutaia; ao I aki atonga te bwai teuana ni karabaa. 21E aera bwa kam na titirakinai? Kam na titirakiniia te koraki ake a tia n ongoraa irou, bwa tera ae I taekinna nakoia; a ataa ae I taekinna. 22Ao ngke E atonga aei Iesu, ao e a oreia naba temanna irouia bureitiman ni baina, ao e taku, Ngaia anne arom ni kaekaa aia mataniwi ibonga? 23E kaeka Iesu ao E taku, Ngkana e bure au taeka, ao kaotia bwa tera burena; ma ngkana akea buren au taeka, ao bukin tera ngkai ko oreai? 24E a kanakoaki ngkanne Iesu iroun Annati nakoni Kaiaba are aia mataniwi ibonga, ao E tiku naba ma arona are E kabaeaki iai. 25E tabe n teitei Timon Betero n aangnga. A taku ngkanne nakoina tabeman ake a mena i rarikina, Tiaki boni ngkoe naba ana reirei temanna? E rawa Betero n taekana aei, ma ngaia are e taku, Tiaki ngai. 26Ao temanna irouia ana toro aia mataniwi ibonga, ae ana buu teuare e korea taningana Betero ni kabwakaa, e titirakina Betero ao e kaangai, Tiaki I nooriko ma Ngaia n te nne n aroka? 27E a manga rawa naba ngkanne n taekana aei Betero; ao e a tangi naba te moa. 28Ngke e a tibwa ingabong, ao a kaira Iesu man ana auti Kaiaba nakon te Beretoriam. A aki rin aia mataniwi I-Iutaia bwa a rawa n aki itiaki n aron katein te Aro n I-Iutaia, bwa a kan amwarake n te Toa are te Riao. 29Ma ngaia are e oti nako nako ia Birato, ao e tiirakiniia ni kaangai, Tera ae kam bukina te aomata aei iai? 30A kaeka ao a taku nakoina, Ngke arona bwa akea te mwakuri ae e buaakaka ae E karaoia, ao ti aki konaa n anganiko. 31E taku ngkanne Birato nakoia, Kairia nako ngkami, ao motika taekana n ai aron ami tua. A taku ngkanne I-Iutaia nakoina, E aki riai n taekan ara tua bwa ti na kamatea te aomata. 32E riki aei bwa e na kakoroaki bukin ana taeka Iesu are e atongnga ibukin aroni matena. 33E a manga rin ngkanne Birato n te Beretoriam, ao e wetea Iesu, ao e taku nakoina, Aia Uea I-Iutaia Ngkoe? 34E kaeka Iesu ao E taku, Bon am taeka taeka akanne, ke taekau mai irouia aomata ae a tuangko? 35E kaeka Birato ao e taku, Te I-Iutaia ngai? Bon oin am reti n aomata ma ibonga ake mataniwi aika a anga Ngkoe nakoiu; tera ae Ko a tia ni karaoia? 36E kaeka Iesu ao E taku, Tiaki mai aon te aba ueau; ngke arona bwa mai aon te aba ueau, ao a na buaka au aomata, bwa e aonga n akea ae e na tauuai nakoia I-Iutaia; ma tiaki mai aon te aba ueau. 37E taku ngkanne Birato nakoina, Bon te uea Ngkoe ngkanne? E kaeka Iesu ao E taku, Ko taku bwa te uea Ngai I bungiaki ibukin ae ti te kaotiota te koaua, ao aei naba bukin ae I roko iai i aon te aba. Ane e bwaabwaina te koaua, ao e ongo bwanaaau. 38E taku Birato nakoina, Ao tera te koaua? Ngke e tia n atonga aei Birato, ao e a manga oti nako nakoia I-Iutaia, ao e taku nakoia, Akea ana bure ae I kunea. 39Ma n aron te katei ae kam a tataneiai iai, ao I aki toki ni kainaomataa i bukimi te bure temanna ni katoaa tain te Toa are te Riao. Kam tangirai bwa N na kainaomataa i bukimi aia Uea I-Iutaia? 40A tatakaarua ngkanne nakoina ni kaangai, Tiaki Teuaei, ma Bwarabwa. Bwarabwa bon te tia kamwarua.


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
Ia laua e hui ana ma ka makemake o ke Alii kane, ia manawa, ua ike ole o
-
I aku nae o Laieikawai i ua mau hoa la, "Ke iho nei maua i kai ma ka makemake o ke kane a kakou, i kali ae oukou a i anahulu maua, mai hoohuoi oukou, aole no i pau ka lealea heenalu o ka kakou kane, aka hoi,
-
"Ina he lawe kou ia'u no ka manawa pokole a pau ae, alaila, ua pau kaua, no ka mea, aole pela ka makemake o ko'u mau makua, alaila, e waiho puupaa ia'u pela.
-
I iho la o Aiwohikupua, "Pomaikai wau no kuu haalele ana i na kaikuahine o'u i Hawaii, a e ko auanei ko'u makemake; no ka mea, ua lohe ae nei wau, ua lilo ko'u mau kaikuahine i mau koa kiai no ka'u mea e manao nei."
-
O ka makemake o ko kakou kupunawahine, o Kekalukaluokewa kuu kane, a pehea?
-
Ninau mai la ke kupunawahine, "Ua makemake oe i ko kane?"
-
Oia iho la ka olelo paa a ke Alii, no ka mea, tia makemake loa ke Alii e loaa ia ia ka hiamoe loihi i kumu e launa hou ai laua ma ka moeuhane me
-
A lohe o Malio i keia olelo, hoi aku la a hai i kona kaikunane, me ka i aku, "Ua nele ae nei kaua i keia la; aka, e hoao wau ma kuu mana, i ko ai kou makemake."
-
A no keia olelo a Waka i ka mea waa mamuli o kana noi, alaila, hoike pau loa ae la o Laieikawai ia ia mai kona hunaia ana, no ka mea, ua lohe aku la o Laieikawai i ka olelo a kona kupunawahine, o Laieikawai no ka makemake e huna ia ia; aka, ua, makemake ole keia e huna.
-
"Hee aku paha," wahi a Hauailiki, no ka mea, aole ona makemake, e hee pu oia me ka lehulehu ma ka nalu hookahi, makemake no oia e hookaokoa ia ia oia wale no ma ka nulu okoa, i kumu e ike mai ai o Laieikawai no kona akamai i ka heenalu, malia o makemake ia mai oia; aole ka!


text:
E ai ki te pūrongo ka puta i te rā nei, kāore ā Ngāpuhi i tūku i tōna mana ki te Karauna.
Nā Nuki Aldridge rāua ko Titewhai Harawira tēnei pūrongo i kōkiri mō ngā kuia me ngā kaumātua ō Ngāpuhi Nui Tonu, ā, nā te hunga ihumanea nei, nā Susan Healy, Ingrid Huygens me Takawai Murphy i rangahau, i tuhi.
Hei tā te pūrongo nei, ko te hiahia ō Ngaapuhi kia whakatūria e te Karauna he Kāwana hei tiaki i ngā paakeha kārangirangi ō tēnei whenua, engari, kāore ngā rangatira ō Ngaapuhi i tuku i tō rātou ake mana.
Hei tā Makere Mutu ō te Whare Wānanga ō Tāmaki, he pūrongo nui tēnei e kii ana ki te Karauna, ehara i ā rātou anake te mana ki tēnei whenua me ōna rawa.
Copyright © 2013, Uma Broadcasting Ltd


text:
He umikumamakahi malama, me ke anahulu, me eha la keu, oia ka loihi o ke kaawale ana o Kahalaomapuana mai ka la i haalele ai ia, Laieikawai ma, a hiki i ko laua hoi ana mai mai Kealohilani mai.
MOKUNA XXIX
Ia Kahalaomapuana i hoi mai ai mai kana huakai imi Alii, mai Kealohilani mai, hai aku la oia i ka moolelo o ko laua hele ana, a me na hihia he nue, a me na lauwili ana, a me na mea a pau ana i ike ai iloko o kona manawa hele.
Iloko nae o kana manawa e olelo nei no ka olelo kauoha a Kaonohiokala, i mai la o Laieikawai i kona mau hoa, “E na hoa, ia Kahalaomapuana e olelo nei no Kaonohiokala ke kaikunane o kakou, kuu kane hoi, ke kau e mai nei ia’u ka halia o ka maka’u, a me ka weliweli, ke kuhi nei au he kanaka, he Akua nui loa ka! Iahona paha a ike aku, o kuu make no paha ia, no ka mea, ke maka’u honua e mai nei no i kona manawa aole me kakou.”
I aku la kona mau hoa, “Aole ia he Akua, he kanaka no e like me kakou, o kona ano nae, a me kona helehelena, he ano Akua. A no kona hanau mua ana, lilo ai oia i hiwahiwa na na makua o kakou, ma ona la i haawiia’i ka mana nui hiki ole ia makou, a o Kahalaomapuana nei, alua wale no mea i haawiia’i ka mana, koe aku nae ke kapu no ko kakou kaikunane, nolaila, mai maka’u oe; aia no hoi paha a hiki mai la, ike aku no hoi paha oe la, he kanaka no e like me kakou.”
Mamua aku nae o ko Kahalaomapuana hoi ana mai Kealohilani mai, ua ike mua aku ka Makaula hookahi malama mamua’ku o ko laua hoi ana mai. Nolaila, wanana mua ka Makaula me ka olelo iho, “E loaa ana ka pomaikai ia kakou mai ka lewa mai, aia a hiki aku i na po mahina konane e hiki mai ai.
“Aia a lohe aku kakou i ka hekili kui pamaloo, a me ka hekili iloko o ke kuaua, ia manawa e ike ai ko ka aina nei, he ua me ka uwila, he kaikoo ma ka moana, he waikahe ma ka aina, uhi paaia ka aina, a me ka moana a puni e ka noe, ke awa, ka ohu, a me ke kualau.
“A hala ae ia, a i ka la o Mahealani, ma ka ehu kakahiaka, i ka manawa e keehi iho ai na kukuna o ka la i ka piko o na mauna, ia manawa e ike aku ai ko ka aina, he Kamakahi ke noho mai ana iloko o ka onohi o ka la, he mea like me ke keiki kapu a kuu Akua. E ike auanei ka aina i ka luku nui ma ia hope iho, a nana e kaili aku i ka poe hookiekie mai ka aina aku, alaila, no kakou ka pomaikai, a me ka kakou pua aku.”
A lohe kana mau kaikamahine i keia wanana a ka Makaula, nalu iho la lakou iloko o lakou iho ma ke kaawale i keia wanana a ka Makaula, me ka hai ole aku i ua Makaula nei, no ka mea, ua hoomanao wale ae la lakou no ka lakou mea i hoouna ai i ko lakou kaikaina.
Ma kona ano Makaula, ua hiki ia ia ke hele aku e kukala ma Kauai a puni, me ka hai aku i kana mea i ike a no na mea e hiki mai ana mahope.
A no keia mea, kauoha iho la oia i kana mau kaikamahine, mamua o kona haalele ana ia lakou, me ka olelo aku, “E a’u mau kaikamahine ke hele nei au ma kuu aoao mau, e haalele ana wau ia oukou, aole nae e hele loa ana, aka, e hele ana wau e hai aku i keia mea a’u e kamailio nei ia oukou, a hoi mai wau; nolaila, e noho oukou ma kahi a kuu Akua i kuhikuhi ai ia’u, e waiho oukou ia oukou maloko o ka maluhia a hiki i ka hookoia’na o kuu wanana.”


text: 1Ngke E ruo Iesu man te maunga, ao a iria aomata aika a rangi ni mwaiti. 2Ao nooria, e roko temanna ae e reebera ao e katorobubua ni bobaraaki i matana ni karinea, ao e taku, Te Uea, ngkana nanom, ao Ko konaa ni kaitiakai. 3E arora baina Iesu ao E riingnga, ao E taku, Bon nanou; ko na itiaki. Ao e a rina naba n toki reeberana. 4E taku Iesu nakoina, Taraia bwa ko na aki tuanga temanna taekan te baei; ma naako moa kaotiko nakon te ibonga, ao anga te karea n ai aron are e tua Mote, bwa te bwai ni kakoaua nakoia aomata. 5Ngke E roko Iesu i Kaberenaum, ao e nakoina mataniwiin te taanga ni buaka ae tebubua mwaitini kaaina, ni butiia, 6ao e taku, Te Uea, e wene n aoraki au toro n au auti. E aki konaa ni kakamwakuri, ao e korakora marakina. 7Ao E taku Iesu nakoina, N na nako ni kamaiua. 8Ma e kaeka mataniwiin te taanga ni buaka are tebubua kaaina, ao e taku, Te Uea, I aki tau bwa Ko na rin i nanon au auti: ma an taetae naba, ao e a marurung naba au toro. 9Bwa te aomata ngai ae I mena i aaia ake a kakananto riki nakoiu, ao iai tautia aika I mataniwi i aoia: ngkana I kaangai nakon temanna, Naako, ao e nako; ao nakon temanna, Nako mai, ao e roko; ao nakon au toro, Karaoa aei, ao e karaoia. 10Ngke E ongo taeka aikai Iesu, ao E miimii iai; ao E taku nakoia ake a iria, E koaua ae I a tuangkami bwa akea i buakoia Iteraera ae I kunea bwa iai ana onimaki ae e korakora n aron aei. 11Ao I taku nakoimi, bwa a na roko aomata aika a bati mai mainiku, ao mai maeao, ao a na tekateka n rarikiriki n amwarake ma Aberaam, ma Itaaka, ma Iakobwa, n uean te Atua; 12ma te koraki ake a riai ni mena i nanon uean te Atua, a na teweaki nako nako nanon te roo are i moone, ike a na tang ma n tenai riaia iai bwa kaotan ae e a rootaki n te maraki ae e korakora. 13E taku ngkanne Iesu nakoni mataniwiin te taanga ni buaka are tebubua kaaina, Ko na nako; ao e na karaoaki nakoim n ai aron am onimaki. Ao e a kamaiuaki ana toro n te aoa naba arei. 14Ngke E rin Iesu n ana auti Betero, ao E noora tinani buni Betero bwa e wene n aoraki n te kabuebue ae e korakora. 15E riinga baina Iesu, ao e toki kabuebuena; ao neierei e tei rake ao e touati ibukina. 16Ngke e a tairiki, ao a uotaki nakoina aomata aika a bati aika a taniaki irouia taimonio; ao E kanakoia anti aika a buaakaka akekei ni mwaakan ana taeka, ao E kamaiuiia ni kabaneia aomata ake aoraki: 17bwa e na kakoroaki bukin are e atongaki iroun Itaia are te buraabeti ngke e kaangai, E kamaiuira mani mamaarara, ao e uoti nako aorakira. 18Ngke E nooriia aomata aika a rangi ni bati Iesu i rarikina, ao E tua bwa a na nako tanimainikun te nama. 19E roko te tia koroboki temanna, ao e taku nakon Iesu, Te Tia Reirei, N na iriiriko nakon te tabo are Ko na nako iai. 20E taku Iesu nakoina, Iai nneia ni maeka kameaanti ao ngaoia manin aan-nang, ma akea nnen Natin te Aomata ae E na kawenea iai atuna. 21Ao e taku ana reirei temanna nakoina, Te Uea, kariaia bwa N na nako n tauna moa tamau. 22Ma E taku Iesu nakoina, Ko na irai, ao katikuia maate bwa a na bon tauniia aia mate. 23Ngke E toka n te booti, ao a iria ana reirei. 24Ao nooria, e roko te buaka ae korakora n te nama, ao a bwaroa nanon te booti naao; ao E matuu Iesu. 25Ao a nakoina ana reirei ni kautia, ao a taku, Te Uea, kamaiuira; ti mate. 26Ao Ngaia E kaangai nakoia, Kam aera ngkai kam maaku, ngkami aika a karako ami onimaki? Ao E tei rake, ao E takua te ang ma naao, ao e a bati naba te ariki. 27Ao a miimii aomata akekei, ao a taku, Te aeka n aomata tera Teuaei, ngkae a ongo irouna te ang ma naao? 28Ao ngke E roko i tanimainikun te nama i abaia I-Ketara ao E aitara ma uoman te aomata aika a oti nako mani nneia maate. A taniaki uaakai irouia taimoio, ao a rangi n unun n te aro ae akea ae e konaa n ri kekei. 29Ao nooria, a takaarua ni kaangai, Tera am bwai iroura, Ngkoe, ae Natin te Atua? Ko nako mai ni kammarakiira ngkae e tuai n roko te Bongi ni Motiki-taeka? 30Iai te nanai ni beeki ae e bati, aika a kume n amwarake n te tabo ae e aki raroa mai irouia. 31Ao taimonio akekei a butiia ni kaangai, Ngkana Ko kaotinakoira, ao kanakoira nako nanoia te nanai ni beeki. 32Ao Ngaia E taku nakoia, Naako. Ma ngaia are a oti nako, ao a nako n rin i nanoia beeki; ao nooria, a bane ni biri nako beeki n toua are e rangi ni karaabee nako nanon te nama, ao a mate n te ran. 33A biri nako uaake a tararuaia beeki, ao ngke a roko n te kaawa, ao a karakini bwaai ni kabane ma bwaai ake a riki nakoia uaake a taniaki irouia taimonio. 34Ao nooria, a bane n oti nako kaain te kaawa arei bwa a na kawara Iesu; ao ngke a nooria, ao a butiia bwa E na nako mai abaia.


text:
Te Hononga-Marei-Kura
O Ngati Kahungunu - Takitimu
The noble linkages of the Ngati Kahungunu tribe and Takitimu waka
(the Ngati Kahungunu tribe covers the Hawke's Bay and Wairarapa regions)
Source: the late Canon Wi Te Tau Huata
Tamatea-Ariki-Nui Mai-Tawhiti o te waka TAKITIMU
Ka puta ko Rongokako, Rongorongo
Ka moe ia Turi, te Ariki-nui o te waka AOTEA!
Rongokako ka moe ia Muriwhenua Te Au-pouri, o te waka KURAHAUPO!
Tamatea-Ariki-Nui Mai-Tawhiti of the waka TAKITIMU
begat Rongokako and Rongorongo
Rongorongo married Turi, High Chief of the waka AOTEA!
Rongokako married Muriwhenua of Te Au-pouri, of the waka KURAHAUPO!
Tama-tea-ure-haea, Kapo-wairua, Pokai-whenua, Pokai-moana!
Ka moe ia Iwi-pupu, te kura o Paikea-Porourangi!
Ka puta ko Kahungunu-Orongotea,
Ka moe ia ana wahine tokowaru!
[Rongokako and Muriwhenua begat Tamatea of many names]
Tama-tea-ure-haea, Kapo-wairua, Pokai-whenua, Pokai-moana!
Tamatea married Iwi-pupu, the jewel of Paikea-Porourangi!
[from whom descend the Ngati Porou tribe]
Who begat Kahungunu-Orongotea,
Who married eight women!
1. Hine-tapu-o-Kaitaia, Mamari, Mamaru, Tinana, Mahuhu-ki-te-rangi, Nga-toki-mata-whaorua
2. Te-hau-Taruku-o-Opotiki, o te waka MATAATUA!
3. Rua-rau-Hanga o Whangara,
4. Rua-rere-Tai-o-Popoia, Turanga-nui-a-Kiwa, [the waka] HOROUTA
5. Hine-Pu-ari-ari o Whare-onga-onga,
6. Kahu-kura-wai-a-Raia o te Mahanga, [of the waka] TAINUI!
7. Rongo-mai-wahine o Nukutaurua o te waka KURAHAUPO!
Ka puta ko Rongo-mai-Papa
Ka moe ia Tuhourangi o te waka TE ARAWA!
Ka puta ko Tau-hei-Kuri
Ka moe ia Tama-tai-Pu-noa o te waka MATAATUA!
[Kahungunu and Rongo-mai-wahine]
Begat Rongo-mai-Papa
Who married Tuhourangi of the waka TE ARAWA!
And begat Tau-hei-Kuri
Who married Tama-tai-Pu-noa of the waka MATAATUA!
Kahungunu [and Rongomaiwahine]
[begat] Kahu-Kuranui
[who begat] Rakai-Hiku-roa
]who begat] Tu-puru-puru
[who begat] Rangi-Tu-ehu
[who begat] Tuaka
[who begat] Mahinarangi
Ka moe ia [who married] Turongo o te waka TAINUI!
Ka puta [who begat] Raukawa, Kurawari
Ka moe ia [who married] Whare-rere o te waka TOKOMARU!
8. Pou-Whare-kura, Te Whanganui-o-Ruawharo, o te waka TAKITIMU! [the 8th wife of Kahungunu]
Te hononga-marei-kura o AOTEA - TAKITIMU
[the noble linkage between Aotea waka and Takitimu waka]
Turi te Ariki-nui o te waka AOTEA
Ka moe ia Rongo-rongo, tamahine a Tamatea Ariki-nui o te waka TAKITIMU
Turi High Chief of the Aotea waka
Married Rongo-rongo, daughter of Tamatea Ariki-nui of the waka Takitimu
Te hononga-marei-kura o TE ARAWA - TAKITIMU
[the noble linkage between Te Arawa waka and Takitimu waka]
Tama-te-Kapua [captain of Te Arawa waka]
[begat] Kahu-Mata-ma-Moe
[begat] Tawake-moe-ta-Hanga
[begat] Uenuku-mai-Rarotonga
[begat] Rangitihi
[begat] Tuohurangi = Rongomai-papa
Te hononga-marei-kura o MATAATUA - TAKITIMU
[the noble linkage between Mataatua waka and Takitimu waka]
Toroa [captain of Mataatua waka]
Rua-i-Honga
Te Tahinga-o-te-Ra
Awanui-a-Rangi
Ira-Peke
Awatope
Ahokawa = Hau-Manga
Tama-tai-Pu-noa = Tau-hei-Kuri
Te hononga-marei-kura o TAINUI - TAKITIMU
[the noble linkage between Tainui waka and Takitimu waka]
Hotu-roa [captain of Tainui waka]
Hotu-ope
Hotu-matapu
Motai
Ue-rata
Raka-maomao
Kakati
Turongo = Mahinarangi


text:
Ka faaoreraa? Pehea ahau e ia farii i te faaoreraa hara i te Atua?
Pātai: Ka faaoreraa? Pehea ahau e ia farii i te faaoreraa hara i te Atua?
Whakautu: Mahi 13:38 e ai ta, “Na reira, e oku teina, e hiahia ana ahau ki a koutou mohio i roto ia Ihu e karangatia te murunga hara ki a koe.”
He aha te faaoreraa hara, me te aha e hinaaro e ahau i te reira?
Ko te kupu "hohou te rongo" te tikanga ki te muru i te ūkui, ki te murua, ki te whakakore i te nama. A, no te he tatou i te tangata, e rapu ana tatou i te faaoreraa hara i roto i to ratou kia hoki i te hononga ki te e faaho'ihia mai. E kore te hoatu te faaoreraa i te mea tika i te tangata ki te e murua. No tetahi tika ki te e murua. Te faaoreraa hara, ko te mahi o te aroha, te mahi tohu, me te aroha noa. Te faaoreraa hara, ko te whakatau ki te kore e mau i te hoê mea ki tetahi tangata, ahakoa te mea i mea ai ratou ki a koe.
Parau mai nei te Biblia ia tatou e tatou katoa i roto i te hiahia o te faaoreraa hara i te Atua. Mahi hoki i te hara katoa to matou. Ecclesiastes 7:20 te parau ra, “Kahore he tangata tika i runga i te whenua te hunga e mea e tika ana, me te kore hara.” 1 John 1:8 ta, “Ki te titau i tatou ki te kahore he kia hara, e whakapohehe ana tatou ia tatou ano, a kahore te pono i roto ia tatou.” Ko te mutunga hara katoa te mahi o te tutu ki a te Atua (Salamo 51:4). Ko te hua, me he tino mate rawa matou o te Atua faaoreraa hara. Ki te kore e murua o tatou hara, ka noho tatou i te ora mure ore i te mau hopearaa o te mate ta tatou mau hara (Matthew 25:46; John 3:36).
Te faaoreraa hara - pehea e whiwhi ahau i te reira?
Fakafetai, E aroha ana te Atua, me te tohu - ki te hiahia e muru tatou o ta tatou mau hara! 2 Pita 3:9 te parau mai ia tatou, “…Ko ia manawanui ki a koutou, e kore te tangata kia ngaro, engari ki te haere mai ki te katoa te ripeneta.” E hiahia ana te Atua ki te whakarerea noatia e tatou, pera ngā ia mo to tatou te faaoreraa hara.
Ko te whiu tika anake mo o tatou hara, ko te mate. Ko te hawhe tuatahi o te Roma 6:23 e ai ta, “Hoki te utu o te hara he mate…” Mate tonu ko te mea ua roaa ia tatou no ta tatou mau hara. , I roto i tana mahere tino, ka he te tangata te Atua - a Ihu Karaiti (John 1:1,14). Ka mate a Ihu i runga i te ripeka, ka mau i te utu e tika matou - te mate. Te haapii nei 2 Kolinitoó 5:21 ia tatou, “I hanga ia e te Atua, kihai nei i te hara ki te hei hara mo tatou, kia i a ia, kia meinga ai tatou ko te tika o te Atua.” Ka mate a Ihu i runga i te ripeka, ka mau i te whiu e tika tatou! I te Atua, ngā mate a Ihu 'te faaoreraa hara mo te hara o te ao katoa. 1 John 2:2 te parau ra, “Ko ia te whakamarie mo o tatou hara, ka mea mo o tatou anake, engari e kore ano hoki mo te hara o te ao katoa.” Ka whakatika a Ihu i te hunga mate, e karanga ana ki runga ki te hara, me te wikitoria te mate (1 Kolinitoó 15:1-28). Whakamoemititia te Atua, i roto i te mate, me te aranga mai o Ihu Karaiti, he pono te hawhe tuarua o Roma 6:23, “…engari te mea homai noa a te Atua, ko te ora tonu, i roto ia Ihu Karaiti to tatou Ariki.”
Kei te hiahia koe ki te whai koutou hara te muru? Kaua koe he ongo nagging o te hara, e kore e taea e koutou titiro ki te tiki ki te haere atu? Murunga o koutou hara, ko te wātea ki te e waiho e koe to koutou whakapono i roto ia Ihu Karaiti rite to koutou Faaora. E ai ta Ephesians 1:7, “I roto i ia to tatou whakaoranga i roto i ona toto, ara te murunga o nga hara, i runga i te taonga o te aroha noa o te Atua.” Utua a Ihu ki to tatou tarahu mo matou, kia taea te murua tatou. Ui katoa koe ki te mahi i te Atua, ki te whakarerea noatia e koutou i roto ia Ihu, whakapono i mate a Ihu ki te utu mo te muru i to - a ka whakarerea noatia e ia a koutou! Kei roto i John 3:16-17 tenei karere faahiahia, “Aroha mai te Atua i te ao, homai ana e ia tana Tama anake, me te kotahi, e kore e whakapono ana i roto i a ia te tangata ngaro engari kia whiwhi ai ki te ora tonu. E kore hoki te Atua i tono mai i tana Tama ki roto ki te ao ki te whakahe i te ao, engari ki te whakaora i te ao i roto i a ia.”
Te faaoreraa hara - ko te tino e ngāwari te reira?
Ae ko te reira e ohie! E kore e taea e koe te whiwhi i te faaoreraa hara i te Atua. E kore e taea e koe te utu mo te faaoreraa hara koutou i te Atua. Ka taea e koe anake riro te reira, i te whakapono, i roto i te aroha noa, me te mahi tohu a te Atua. Ki te hiahia koe ki te whakaae a Ihu Karaiti rite ki tou Faaora e ia farii te faaoreraa hara i te Atua, ko konei te pure taea e koe te inoi. I mea i tenei inoi ranei tetahi atu inoi e kore e whakaora ia koe. Anake te whakawhirinaki i te reira i roto i a Ihu Karaiti e taea e whakarato te murunga hara. Ko noa tenei inoi i te huarahi ki te whakapuaki i te Atua ki a koutou i roto i te whakapono ia me te whakawhetai ia mo te whakarato hoki te faaoreraa hara koutou. " Te Atua, e mohio ana ahau e kua hara ahau ki a koe, me ahau o te whiu tika. Otira ka mau a Ihu Karaiti i te whiu e tika ahau na e na roto i te whakapono i roto i a ia i taea e ahau te muru. E ahau toku whakawhirinaki i roto i koe mo te whakaoranga. Mauruuru e koe mo tau te aroha noa me te faahiahia te faaoreraa hara! Amine!"
Kua hanga koutou i te whakatau mo te Karaiti no te mea o te mea i korerotia na e koe i konei? Ki te pera, pāwhiria te "Kua whakaae ahau ki a te Karaiti i tenei ra" pātene i raro iho nei.
Hoki ki te whārangi kāinga Maori
Ka faaoreraa? Pehea ahau e ia farii i te faaoreraa hara i te Atua?


text:
Te hiʻoraa rahi roaʻe tei ora i te fenua nei, o to tatou ïa Faaora, o Iesu Mesia… Te ani nei Oia ia tatou ia pee i To’na hiʻoraa maitai roa.
A feruri ai au i ta’u hopoiʻa no te faaite i te evanelia, ua haamanaʻo vau i te feia ta’u i here e to ratou faaûruraa tei tauturu ia’u ia imi i te arataʻiraa a te raʻi no te tauturu i to’u haereraa i mua i te pae varua. I te mau taime faufaa o to’u oraraa, ua haamaitai te Metua i te Ao ra ia’u a tono mai ai oia i te hoê taata no te tauturu ia arataʻi i ta’u mau maʻitiraa i te mea maitai. Ua haapaʻo ratou i teie mau parau a te Faaora « ua horoa’tu na hoi au i te [hiʻoraa] na outou, o ta’u i rave iho ia outou nei, ia na reira atoa hoi outou ».1
I to’u apîraa, e ere to’u metua tane i te melo no te Ekalesia e e melo paruparu to’u metua vahine. Ua ora matou i Washington, D.C. e te ora ra te metua o to’u mama e hau atu i te 4 000 kilometera i rapae au i te tuhaa fenua no Washington. Tau mau avaʻe i muri aʻe i te vaʻuraa o to’u matahiti, ua haere mai o mama ruau Whittle e farerei ia matou. Ua haapeʻapeʻa oia e, aita vau e to’u taeaʻe paari aʻe i bapetizohia. Aita vau i ite eaha ta’na i parau i to’u na metua no te reira, ua ite râ vau e ua afaʻi oia ia maua to’u taeaʻe i te auâ faafaearaa e ua faaite mai i to’na mau manaʻo no niʻa i te faufaa rahi ia bapetizohia e te haere-tamau-raa i te mau pureraa a te Ekalesia. Aita vau i haamanaʻo i te mau mea atoa ta’na i parau, ua putapû râ to’u aau i ta’na mau parau, e aita i maoro roa ua bapetizohia vau e to’u taeaʻe.
Ua tamau noa o mama ruau i te paturu ia maua. Te haaamanaʻo nei au e, i te mau taime ua anihia vau aore râ to’u taeaʻe ia horoʻa i te hoê aʻoraa i te pureraa, e niuniu ïa maua ia’na no te tahi mau manaʻo tauturu. I roto i na mahana i muri mai e tae mai ïa te aʻoraa papaʻi-rima-hia e ana. I te tau i muri mai, ua horoʻa noa mai oia i te hoê reni arataʻiraa, e na maua ïa e faananea’tu â ia riro mai ei aʻoraa.
Ua faaohipa tano noa o mama ruau i te itoito e te tura no te tauturu i to maua metua tane ia ite i te faufaa rahi ia faahoro oia ia maua i ta maua mau pureraa. Ua tauturu maite oia ia maua ia ite i te hoê hiaairaa no te evanelia i roto i to maua oraraa.
Hau roa’tu i te faufaa, ua ite maua e, ua here o mama ruau ia maua e ua here oia i te evanelia. Ua riro oia ei hiʻoraa faahiahia mau ! Auê to’u mauruuru rahi no te iteraa papû ta’na i faaite ia’u i to’u apî-roa-raa ! Na to’na huru maitai i faataui i te tereraa o to’u nei oraraa i te maitai mure ore.
I muri mai, a fatata ai au i te faaoti i ta’u tau haapiiraa i te haapiiraa teitei, ua here au i te hoê tamahine nehenehe o Jeanene Watkins te iʻoa. Ua manaʻo vau e, ua haamata oia i te here atoa ia’u. I te hoê pô, a aparau ai maua no niʻa i te oraraa i mua, i roto i te aparauraa ua faahiti oia i te hoê parau o tei taui roa i to’u oraraa. Ua parau oia, « ia faaipoipo anaʻe au, e faaipoipo ïa vau i te hoê misionare tahito haapaʻo maitai i roto i te hiero ».
Na mua’tu, aita vau i tauʻa rahi i te parau no te hoê misioni. I taua pô râ, ua taui rahi roa to’u manaʻo no niʻa i te taviniraa misionare. Ua hoʻi au i te fare e aita i nehenehe ia’u ia feruri i te tahi atu ohipa. Ua ara noa vau i taua aruʻi ra. Aita roa’tu vau i haapaʻo noaʻe i ta’u haapiiraa i te poʻipoʻi aʻe. I muri aʻe i te mau pure e rave rahi, ua rave au i te faaotiraa ia farerei i to’u episekopo e ia haamata i te faaî i ta’u mau parau misioni.
Aita roaʻe o Jeanene i ani ia’u ia tavini i te hoê misioni no’na. No to’na here ia’u i faaite ai oia ia’u i to’na mau manaʻo papû e ua horoʻa mai ia’u i te raveʻa ia maʻiti i te eʻa no to’u iho oraraa. Ua tavini maua e piti atoa ra i te misioni e i muri iho, ua taatihia maua i roto i te hiero. Na te itoito e te tapeʻa-mau-raa o Jeanene i to’na faaroo i faatupu i te tauiraa i roto i to maua nei oraraa amui. Ahani aita to’na faaroo puai no niʻa i te haapiiraa ia tavini na mua roa i te Fatu, ua papû ia’u e, eita ïa maua e ite i te oaoa ta maua i fanaʻo. Ua riro oia ei hiʻoraa faahiahia e te parau-tiʻa !
No to raua here ia’u i faaite mai ai o mama ruau e o Jeanene i to raua manaʻo papû e, e haamaitai te mau oroʻa no te evanelia e te taviniraa i te Metua i te Ao ra i to’u oraraa. Aita roa raua i faahepo aore râ i faaino i to’u huru. Ua here noa râ raua ia’u e i te Metua i te Ao ra. Ua ite raua toopiti e, o Oia o te nehenehe e faarahi atu â i to’u oraraa, e ere râ o vau iho. Ua tauturu itoito raua tataʻitahi ia’u ma te here ia ite i te eʻa o te oaoa rahi roaʻe.
Nahea e nehenehe ai ia tatou ia riro ei faaûruraa maitai mai teie te huru ? E tiʻa ia tatou ia haapapû i to tatou here mau i te feia ta tatou e hinaaro nei e tauturu na roto i te parau-tiʻa, ia nehenehe ia ratou ia haamata i te faananea i te tiʻaturiraa i roto i te here o te Atua. No te mau taata e rave rahi i te ao nei, te taahiraa matamua no te farii i te evanelia, o te faananearaa ïa i te faaroo i te hoê Metua i te Ao ra, tei here mau ia ratou. E mea ohie aʻe ia faananea i taua faaroo ra mai te mea te vai ra te mau hoa aore râ te mau melo o te utuafare o tei here ia ratou mai teie te huru.
Na roto i te horo‘araa ia ratou te tiʻaturiraa i roto i to outou here, e nehenehe ai ta outou e tauturu ia ratou ia faananea i to ratou faaroo i roto i te here o te Atua. I muri iho, na roto i to outou here, na roto i te aparauraa, e haamaitaihia to ratou oraraa na roto i to outou faaiteraa i te mau haapiiraa ta outou i haapii mai, te mau iteraa rau ta outou i farii, e te mau parau tumu ta outou i pee no te ite mai i te mau raveʻa no to outou iho mau aroraa. A faaite i to outou manaʻonaʻoraa mau i to ratou maitai ; i muri iho a faaite i to outou iteraa papû no te evanelia a Iesu Mesia.
E nehenehe ta outou e tauturu atu na roto i te mau raveʻa tei niuhia i niʻa i te parau tumu e te haapiiraa tumu. A faaitoito i te feia ta outou i here ia imi ia maramarama i te mea ta te Fatu e hinaaro ra ia ratou ia rave. Te hoê raveʻa no te rave i teie o te uiraa ïa ia ratou i te mau uiraa no te haaferuriraa ia ratou, i muri iho ia vaiiho ia ratou i te taime au—e mau hora anei, mau mahana anei, mau avaʻe anei, aore râ hau atu â—no te feruri hohonu e no te imi i ta ratou iho mau pahonoraa. E tiʻa ia outou ia tauturu ia ratou ia ite e nahea ia pure e nahea ia ite i te mau pahonoraa i ta ratou mau pure. A tauturu ia ratou ia ite e, ua riro te mau papaʻiraa moʻa ei hoê puna hinaarohia no te fariiraa e te iteraa i te mau pahonoraa ra. Na roto i te reira, e tauturu atu ïa outou ia ratou ia faaineine no te mau raveʻa e te mau fifi e tupu mai a muri aʻe.
Te opuaraa a te Atua, oia hoʻi, « ia faatupu i te tahuti ore e te ora mure ore o te taata nei ».2 E mea faufaa te reira no te mau mea atoa ta tatou e rave nei. I te tahi mau taime te hahi ê nei tatou na roto i te mau mea ta tatou e manaʻo nei e mea faahiahia aore râ, no te rahi roa o ta tatou mau hopoiʻa i te tino nei e moʻe-roa-hia ia tatou te mau fâ a te Atua. Ia tamau râ outou i te faatumu i to outou oraraa i niʻa i te mau parau tumu rarahi, e noaa ïa ia outou te hoê iteraa no te mea ta outou e tiʻa ia rave, e rahi atu â outou i te horoʻa i te hotu na te Fatu e te oaoa hau atu no outou iho.
Ia faatumu anaʻe outou i to outou oraraa i niʻa i te mau parau tumu no te raveʻa o te faaoraraa, e faatumu atoa’tu ïa outou i ni‘a i te faaiteraa i te mea ta outou i ite no te mea ua taa ia outou te faufaa mure ore o te mau oroʻa o te evanelia. E faa‘ite atoa’tu ïa outou i te mea ta outou i ite na roto i te hoê raveʻa o te faaitoito atu i to outou mau hoa ia hinaaro ia haapuaihia i te pae varua. E tauturu atoa’tu ïa outou i te feia tei herehia e outou ia hinaaro i te haapaʻo i te taatoaraa o Ta’na mau faaueraa e ia rave i te iʻoa o Iesu Mesia i niʻa iho ia ratou iho.
A haamanaʻo e, te faafariuraa o te mau taata, o te hoê noa ïa tuhaa o te ohipa. A tutava noa i te haapuai i te mau utuafare. A haapii ma te hoê iteraa no te faufaa rahi no te mau utuafare ia taatihia i roto i te hiero. E titauhia paha e rave rahi matahiti no te tahi mau utuafare, mai teie utuafare o to‘u na metua. E rave rahi matahiti i muri a‘e i to’u bapetizo-raa-hia, ua bapetizohia to’u metua tane, e i muri mai, ua taatihia to’u utuafare i roto i te hiero. Ua tavini to’u metua tane ei taata taati i roto i te hiero, e ua tavini atoa to’u metua vahine i piha‘iho ia’na i reira. Ia roaa ana‘e ia outou te iteraa no te mau oro‘a taatiraa o te hiero, ei reira outou e tauturu ai i te patu i te basileia o te Atua i ni‘a i te fenua nei.
A haamanaʻo, te hereraa ia ratou, o te niu puai ïa no te faaûruraa i te feia ta outou e hinaaro ia tauturu. E mea faufaa ore paha te faaûruraa maitai a to’u mama ruau Whittle e a ta’u vahine faaipoipo, Jeanene, ahani aita vau i ite na mua roa e, ua here raua ia’u e ua hinaaro raua ia farii au i te mea maitai roaʻe i roto i te oraraa nei.
Ei apiti no taua here ra, a tiʻaturi ia ratou. E au ra e mea fifi i te tahi mau taime i te tiʻaturi ia ratou, a imi râ i te raveʻa no te tiʻaturi ia ratou. E nehenehe ta te mau tamarii a te Metua i te Ao ra e rave i te mau mea maere ia ite anaʻe ratou e, te tiʻaturihia ra ratou. Ua maʻiti te mau tamarii atoa a te Atua i te tahuti nei i te opuaraa a te Faaora. A tiʻaturi e a horoʻa ia ratou te raveʻa, e na reira faahou â ratou.
A faaite i te mau parau tumu o te tauturu i te feia ta outou i here ia haere i mua i niʻa i te eʻa o te ora mure ore. A haamanaʻo e tupu rahi tatou te reni na ni‘a i te reni. Ua pee mai outou i taua faanahoraa ra na roto i to outou maramarama i te evanelia. A tamau i te faaite i te evanelia na roto i te mau raveʻa ohie.
Ua riro to outou iho iteraa papû no te Taraehara a Iesu Mesia ei mauhaa puai. Te tahi atu mau mauhaa, o te pure ïa, te Buka a Moromona e te tahi atu mau papaʻiraa moʻa e to outou haapaʻoraa i te mau oroʻa no te autahuʻaraa. E faaohie teie mau mea atoa i te arataʻiraa a te Varua, e mea faufaa rahi roa hoʻi ia turuʻi outou i ni‘a i te reira.
No te riro ei mea aravihi e te raveraa mai ta te Mesia i rave,3 a faatumu i niʻa i teie parau tumu no te evanelia : Na te Taraehara a Iesu Mesia e faariro ia tatou mai to tatou Metua i te Ao ra, ia nehenehe hoi ia tatou ia ora amui e a muri noa’tu i roto i to tatou mau utuafare.
Aita’tu e haapiiraa tumu hau atu i te faufaa rahi no ta tatou ohipa maori râ te Taraehara a Iesu Mesia. A faaite i te mau taime tano atoa e titauhia i to outou iteraa papû no niʻa i te Faaora e no te mana no Ta’na tusia Taraehara. A faaohipa i te mau papaʻiraa moʻa o te haapii nei no niʻa Ia’na e no te aha Oia i riro ai ei hohoʻa maitai no te mau taata atoa i roto i te oraraa nei.4 Titauhia ia outou ia tuatapapa itoito maitai. Eiaha e faaapiapi ia outou i te mau mea faufaa ore oi ere ai outou i te haapii mai i te haapiiraa tumu e te mau haapiiraa a te Fatu. Ma te hoê niu papû o te haapiiraa, e riro mai outou ei puna puai no te faaite i te parau mau faufaa ia vetahi ê o te hiaai rahi nei i te reira.
E tavini maitai atu â tatou i to tatou Metua i te Ao ra na roto i te faaûruraa parau-tiʻa ia vetahi ê e te taviniraa ia ratou.5 Te hiʻoraa rahi roaʻe tei ora i te fenua nei, o to tatou ïa Faaora, o Iesu Mesia. Ua î ta’na tau taviniraa i te tahuti nei i te haapiiraa, te taviniraa e te here ia vetahi ê. Ua parahi Oia i pihaʻiho i te feia o tei haavâhia e mea tiʻa ore Oia ia parahi i pihaʻiho. Ua here Oia ia ratou tataʻitahi. Ua ite Oia i to ratou mau hinaaro e ua haapii atu ia ratou i Ta’na evanelia. Te ani nei Oia ia tatou ia pee i To’na hiʻoraa maitai roa.
Ua ite au e, Ta’na evanelia, o te eʻa ïa no te hau e te oaoa i roto i teie nei oraraa. Ia haamanaʻo tatou i te rave i te mea Ta’na i rave, na roto i te faaiteraa i to tatou here, te tiʻaturi e te ite no te parau mau ia vetahi ê o tei ore â i farii i te maramarama anaana o te evanelia. I te iʻoa o Iesu Mesia, amene.
Faa‘ite i te mau faahororaa
-
1. Ioane 13:15.
-
2. Mose 1:39.
-
3. Hiʻo Ioane 13:15.
-
4. Hiʻo, ei hiʻoraa, Luka 22:39–46 ; Ioane 8:3–11 ; Philipi 4:13 ; Iakobo 5:15–16 ; 1 Ioane 1:7 ; 2 Nephi 1:15 ; 2 ; 25:17–30 ; 31 ; Iakoba 4 ; Alama 7 ; 42 ; 3 Nephi 11–30 ; Moroni 10:32–33 ; Te Parau Haapiiraa e te mau Parau Fafau 18:10–16 ; 19:13–19 ; 29:3 ; 88:1–13 ; 138:2–4 ; Mose 5:6–12.
-
5. Hiʻo Mataio 22:35–40 ; Mosia 2:17.


text: 1Mai iroun Iakobo, ae ana toro te Atua ma te Uea are Iesu Kristo; nakoia ana aomata nako te Atua ake a uamaae i aonnaba; kam na mauri. 2Tariu, kam na kimwarerei ngkana kam kaaitara ma taiani kariirii nako, 3ngkai kam ataa kataan ami onimaki bwa e karika te nano mwaaka. 4Ao 461 ke e kakororaoa raoi ana mwakuri te nanomwaaka i nanomi, bwa kam aonga ni kororaoi n akea kabwakaami, ao kam aki kainnano n te bwai teuana. 5Ngkana akea ana rabakau temanna i buakomi, ao e na butiia te Atua ae e tituaraoi, ae e kukurei n angaangania aomata ni kabaneia, ao e na bon anganaki. 6Ma e na buubuti ma te nano n onimaki, n aki nanokokoraki teutana; bwa ane e nanokokoraki ai aron nanoni marawa ae e ukaki n te ang ao e kaueeaki. 7E na tai taku te aomata anne bwa e na anganaki te bwai mai iroun te Uea; 8ngkai te aomata ngaia n nanououa, ae e kai bibitaki arona. 9Ke e kimwaareirei te tari ae e aki kaubwai ngkae e karietaataaki; 10ao e na kimwaareirei ane e kaubwai ngkae e karinanoaki: bwa ane e kaubwai ao e na mauna n ai aron ueen te uteute. 11Bwa e oti taai ma te ang ae kabuebue, ao e karaia te uteute; ao e bwaka ueena, ao e mauna tamaaroana. Ao ai aron naba te aomata ae kaubwai: e na rai i nanon ana tai ni waakina ana bitineti. 12E a kabwaia te aomata ae e teimatoa i buakon te kariiriiaki; bwa ngkana e a tia ni kataaki, ao e na reke irouna te bau are te maiu, are E atongnga te Uea bwa aia bwai akana a tangiria. 13Ngkana e kariiriiaki temanna, ao ke e tai kaangai, I kariiriiaki mai iroun te Atua: bwa E aki konaaki te Atua ni kariiriiaki ni baika a bubuaka, ao akea ae E kariiriiaki irouna; 14ma e kariiriiaki te aomata ngkana e kairaki ma n tauaki n nanona ni kaibwabwaru. 15Ao te nano ni kaibwabwaru, ngkana e bikoukou, ao e bungia te bure; ao te bure, ngkana e ikawai, ao e bungia te mate. 16Tariu aika kam tangiraki, a na tai bure ami iango. 17Bwaai ni kabane aika a raraoi ma ni moanibaan te raoiroi boni bwaai n tituaraoi mai eta, aika a ruo mai iroun Taman te oota! “Taman te oota,” bon te Atua are e karika taai ma namwakaina ma itoi aika iai ootaia.are akea irouna te bibitaki are e na reke maiai te nu ae e roo. 18E karikira n oin nanona, n te taeka are te koaua, bwa ti na riki bwa kaanga moani-bwai i buakoia akana a karikaki irouna. 19Tariu aika kam tangiraki, kam na ataa aei: a riai aomata nako n aki tabwara n ongoraa, a na aki waekoa ni kan taetae, ao a na aki kakai un; 20bwa unin te aomata e aki konaa ni karaoa nanon te Atua. 21Ma ngaia ae kam na kaaki aromi aika a kamwaraa ma kateimi ni kabane aika a bubuaka, ao kam na kaaki i nanomi ma te nimamannei te taeka are e unikaki are e konaa te kamaiungkami. 22Kam na aki mwaamwanaingkami n iangoia bwa ti taan ongoraa ngkami n ana taeka te Atua; ma kam na riki bwa taan toua mwiina. 23Bwa ngkana e ongo ana taeka te Atua te aomata n aki toua mwiina, ao ai aron te aomata ae e tirotiroia n te tirotaam: 24bwa e tirotiroia, ao e nako, ao e a mwaninga naba ngkekei tein taraana. 25Ma ane e tarataraa te tua are moanibaan te raoiroi, are tuan te inaomata, n teimatoa iai, ngkai tiaki te aomata ngaia are e ongo ao i mwiina e mwaninga, ma te aomata are e karaoa nanon te baere e ongo, ao e na kakabwaiaaki n are e na karaoia. 26Ngkana e taku temanna bwa e taua te Aro, ao e aki konaa n taua tian ana taeka, ao e boni mwaamwanaia i bon irouna, ao akea nanon tauan te Aro irouna. 27Aio te Aro ae e itiaki ae e aki kamwaraa i matan te Atua ae te Tama: bon tararuaiia akana a mate tamaia ma aine aika a mate buia ni kain nanoia; ao te kaawakinna te aomata bwa e na aki baareka ni bwain aon te aba.


text:
Parliament increases its travel allowances
- Read more about Parliament increases its travel allowances
- Log in or register to post comments
Comments
Kapau ko hono fakalahi ko'eni
Kapau ko hono fakalahi ko'eni 'o e 'travel allowances' 'a e kau falealea, 'oku fu'u fiema'u mo'oni ki he ngaahi ngaue ki hono fakalakalaka 'a e pule'anga kimu'a, pea ta 'oku tonu ke fai. Pea kapau koha feinga fakalahi vahenga 'eni ia 'a e kau memipa 'o e Falealea 'i he funga 'o e palopalema 'o e 'budget', mo e 'ikai ha pa'anga fe'unga ke fakalele'aki 'a e pule'anga, pea ta 'oku totonu ke tuku mo e ngali vale, pea 'oku totonu ke 'fire' kotoa 'a e Falealea mo e ta'e'ofa. Ko e fuofuoa kakai ke nau 'ofa ki he pule'anga Tonnga, pea mo e kakai 'o Tonga ko e kau memipa 'o e Falealea, 'o fai fakapotopoto. 'Oku 'ikai ko 'enau omai kinautolu 'o hilifaki hifo honau tu'utamaki 'i he funga 'o e masiva 'a e pule'anga. 'Oku fiema'u ha kau fakafofonga 'o e kakai ke nau mate ma'ae kakai pea mo e pule'anga Tonga. 'O 'ikai koha kau fakafofonga ke nau mai, mai, mai he taimi kotoa pe 'i he funga 'o e palopalema fakapa'anga 'o e fonua. 'Afe nai te tau ma'u ai ha kau fakafofonga 'ofa fonua, ke fakafofonga'i kitautolu ki he Falealea pea mo e pule'anga, 'o 'ikai koha kau fakafofonga ngaue pa'anga pe ?...SAIA


text:
POSTED: 1:30 a.m. HST, Sep 11, 2010
LAST UPDATED: 4:23 p.m. HST, Sep 15, 2010
Synopsis: Änuenue Hawaiian Language Football Wins.
Maunalua, O'ahu» Ha'aheo Hawai'i i nä Koa! 'Ö'ili pulelo ke ahi o Kamaile! Ma ka pö Pö'aono o këlä pule aku nei i ka'a ai ke eo mua o këia kau kinipöpö peku wäwae i nä Koa o Änuenue (1-1 Pae Kea, OIA), he 36 'ai i ka 22 a nä Kika o Makinalë (1-2) ma ke kahua pä'ani 'o Kaiser.
A he mea ia e ha'aheo ai ko Hawai'i a puni, 'oiai 'o nä Koa nei o Änuenue ka hui pöpeku ho'okahi a puni ke ao e 'ölelo kanaka nei!
A he mea kupanaha nö ua lanakila nei, no ka mea, i ia pule akula ma mua, ua käpae 'ia ko Änuenue ho'okükü “Pae Kea” mua me nä 'lio Bulu o Kaimukï, a lilo akula ke eo iä läkou 'lio ho'onanä, 'oiai, he 13 wale nö Koa i maika'i ke ola kino no ia ho'okükü.
A e ha'aheo ko Hawai'i iä Ka'i Kealohamakua Wengler a me kona mau hope i ka noke 'ana i ke a'o i nä Koa pu'uwai hao kila ma ka 'ölelo kanaka. Ma ka ho'okükü nei me Makinalë, he 19 nö Koa i 'a'ahu i nä pale po'ohiwi a päpale i ke pale po'o. Akä, i loko nö o ko läkou helu li'ili'i, paio akula nö me ka hahana loa! He wela mai ho'i kau!
Wahi a kahiko, ke lilo i koa: a'o i ke koa, a'o i ka holo. Kohu mea lä, ua ho'olohe nö këia mau Koa i ke a'o a nä küpuna, a a'o maila nö läkou i ke koa a me ka holo--i mua!
Mai loko aku o ko läkou külana külele i kapa 'ia he 'Ëheu Pälua, holo akula nö nä mea halihali pöpö, he 364 'ïä. Na Ikaika Gante (233 'ïä) ka nui, i uhai 'ia e Kamea Kahiapo (58 'ïä), Makamae Otani-Wengler (45), La'akea Mano'i-Hyde (18), Mahuka Cullen (12) a me Käkela Lee.
He 'ano külana ia, kahi e kü umauma ai he 7 känaka a pili kekahi me kekahi ma ka laina külele. Na Wilioho Ka'awa, Iokepa Waiwai'ole, La'amaikahiki Kamai, Kaho'oipo Mossman-Ancog, a me Lopaka Smith ka nui o ka palaka 'ana, pau pü me 'maikalani Keama a me Makanahiwahiwaokalani Fernandez, nä muku.
E 'ole läkou nei a me ko läkou mau hope, kü ai ka paila o nä 'ai. Na Gante he 2 'aiholo, a he 1 a Kahiapo, pau pü me 2 'ai keu 'elua. A he 1 'aiholo päkahi a Otani-Wengler me Mahuka Cullen, ka 'alihi külele.
A ua a'o ho'i nä Koa i ka ho'olei pöpö, i loko nö o ke käka'ikahi. Ua pa'a he 2 pöpö a Cullen i ka 'apo 'ia e Fernandez no nä 'ïä he 31. A ua 'apo 'ia nö ho'i he 1 e Keama i kö pono aku kekahi ho'ä'o 'ai keu 'elua.
Ua 'iliki mua aku nä Koa i ke ku'i ma o ka holo 'ana a Gante me ke kämoe 'ana a Kahiapo i ka pahu hopu, he 13 'ïä. A 'iliki maila ko Makinalë ma hope o Solomon Dixon mä, a pa'i a pa'i a'ela, he 8 i ka 8. A 'iliki hou akula nä Koa, a pëlä hou mai nä Kika. A pëlä aku a pëlä mai, a pa'i a pa'i hou a'ela, he 22 i ka 22.
A laila, pane akula nä Koa ma ka hö'ike 'ana a'ela i ka 'ai a ka u'i, a ku'i lua akula ma o ka 'aiholo 'ana a Otani-Wengler a me ka lua o ka 'aiholo a Gante.
A pau, 'a'ole nö i lohe hou 'ia ho'okahi 'ekemu iki a leo küö ho'i a nä Kika. Ua pio ihola te ahi. A 'ö'ili pulelo maila ke ahi a nä Koa.
E ha'aheo nä Hawai'i i ke alu like mai o nä Koa! Ua pü'ali ka hau nui i ka hau iki. Ke lana nei ka mana'o ë e polapola mai nä Koa 'ë a'e i 'eha i pi'i ka helu o nä Koa mäkaukau no këia pule a'e i ka 20!


text:
1:1 ¶ Na te kaumatua ki te wahine rangatira whiriwhiri ratou ko ana tamariki, e arohatia ponotia nei e ahau; ehara i te mea e ahau anake, engari e nga tangata katoa kua matau ki te pono:
1:2 He whakaaro hoki ki te pono e mau nei i roto i a tatou, a e mau ano ki a tatou ake ake:
1:3 Kia tau ki a koutou te aroha noa, te mahi tohu, me te rangimarie, he mea na te Atua Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti, na te Tama a te Matua, i runga ano i te pono, i te aroha.
1:4 Hari pu ahau noku i kite i etahi o au tamariki e haere ana i runga i te pono, e whakarite ana i te ture kua homai ki a tatou e te Matua.
1:5 ¶ Na, tenei ano taku kupu ki a koe, e tai, ehara i te ture hou taku e tuhituhi atu nei ki a koe, engari ko tera i a tatou no te timatanga, kia aroha tatou tetahi ki tetahi.
1:6 Ko te aroha hoki tenei, kia haere tatou i runga i ana ture. Ko te ture ano tenei, kia rite ki ta koutou i rongo ai i te timatanga, hei runga i tera he haerenga mo koutou.
1:7 ¶ He tokomaha hoki te hunga whakapohehe kua tae mai ki te ao, kahore nei i whakaae i haere mai a Ihu Karaiti i te kikokiko. Ko te kaiwhakapohehe tenei, ko te anatikaraiti.
1:8 Kia whai whakaaro ki a koutou ano, kei maumauria a tatou mahi, engari kia tino nui te utu e riro i a tatou.
1:9 Ko te tangata e poka ke ana, kahore nei e mau ki te ako a te Karaiti, kahore te Atua i a ia: ko te tangata e mau ana ki te ako a te Karaiti, kei tenei te Matua me te Tama.
1:10 ¶ Ki te tae atu tetahi ki a koutou, ki te kore tenei ako e kawea e ia, kaua ia e puritia ki te whare, kaua ano hoki e oha ki a ia:
1:11 Ki te oha hoki etahi ki a ia, ka uru ia ki ana mahi kino.
1:12 ¶ He maha nga mea hei tuhituhinga atu maku ki a koutou, heoi kihai ahau i pai kia tuhia atu ki te pepa, ki te mangumangu: engari e mea ana ahau tera ahau e haere atu ki a koutou, a ka korero atu, he mangai, he mangai, kia tino nui ai to tatou hari.
1:13 Tenei te oha atu nei ki a koe nga tamariki a tou teina whiriwhiri. Amine.