text:
Levítico 1
1 א ויקרא אל משה וידבר יהוה אליו מאהל מועד לאמר
2 ב דבר אל בני ישראל ואמרת אלהם אדם כי יקריב מכם קרבן ליהוה--מן הבהמה מן הבקר ומן הצאן תקריבו את קרבנכם
3 ג אם עלה קרבנו מן הבקר זכר תמים יקריבנו אל פתח אהל מועד יקריב אתו לרצנו לפני יהוה
4 ד וסמך ידו על ראש העלה ונרצה לו לכפר עליו
5 ה ושחט את בן הבקר לפני יהוה והקריבו בני אהרן הכהנים את הדם וזרקו את הדם על המזבח סביב אשר פתח אהל מועד
6 ו והפשיט את העלה ונתח אתה לנתחיה
7 ז ונתנו בני אהרן הכהן אש--על המזבח וערכו עצים על האש
8 ח וערכו בני אהרן הכהנים את הנתחים את הראש ואת הפדר--על העצים אשר על האש אשר על המזבח
9 ט וקרבו וכרעיו ירחץ במים והקטיר הכהן את הכל המזבחה עלה אשה ריח ניחוח ליהוה {ס}
10 י ואם מן הצאן קרבנו מן הכשבים או מן העזים לעלה--זכר תמים יקריבנו
11 יא ושחט אתו על ירך המזבח צפנה--לפני יהוה וזרקו בני אהרן הכהנים את דמו על המזבח--סביב
12 יב ונתח אתו לנתחיו ואת ראשו ואת פדרו וערך הכהן אתם על העצים אשר על האש אשר על המזבח
13 יג והקרב והכרעים ירחץ במים והקריב הכהן את הכל והקטיר המזבחה--עלה הוא אשה ריח ניחח ליהוה {פ}
14 יד ואם מן העוף עלה קרבנו ליהוה והקריב מן התרים או מן בני היונה--את קרבנו
15 טו והקריבו הכהן אל המזבח ומלק את ראשו והקטיר המזבחה ונמצה דמו על קיר המזבח
16 טז והסיר את מראתו בנצתה והשליך אתה אצל המזבח קדמה--אל מקום הדשן
17 יז ושסע אתו בכנפיו לא יבדיל והקטיר אתו הכהן המזבחה על העצים אשר על האש עלה הוא אשה ריח ניחח--ליהוה {ס}
1 Na ka karanga a Ihowa ki a Mohi, ka korero ki a ia i roto i te tapenakara o te whakaminenga, ka mea,
2 Korero ki nga tama a Iharaira, mea atu ki a ratou, Ki te kawea e tetahi tangata o koutou he whakahere ki a Ihowa, me kawe ta koutou whakahere i roto i nga kararehe, ara i roto i nga kau, i roto ranei i nga hipi.
3 Ki te mea he tahunga tinana tana whakahere no nga kau, me tapae e ia he toa, he kohakore: ka tuku ai ki te whatitoka o te tapenakara o te whakaminenga, hei mea e manakohia ai ia i te aroaro o Ihowa.
4 A me popoki tona ringa ki te pane o te tahunga tinana; a ka manakohia tana, hei whakamarie mona.
5 Na me patu te kau ki te aroaro o Ihowa: a me kawe te toto e nga tohunga, e nga tama a Arona, me tauhiuhi te toto ki te aata a tawhio noa, ki tera i te whatitoka o te tapenakara o te whakaminenga.
6 Na me tihore e ia te tahunga tinana, a me tapatapahi tenei wahi ona, tenei wahi ona.
7 Na me maka he ahi e nga tama a Arona tohunga ki runga ki te aata, me whakapai hoki nga wahie ki runga ki te ahi:
8 Na ka whakararangi ai nga tohunga, nga tama a Arona, i nga pihi, te pane me te ngako, ki nga wahie o te ahi i te aata.
9 Ko ona whekau ia, me ona waewae, me horoi ki te wai, ka tahu katoa ai te tohunga ki runga ki te aata hei tahunga tinana, hei whakahere ahi, hei kakara reka ki a Ihowa.
10 Na, no te kahui tana whakahere no nga hipi, no nga koati ranei, hei tahunga tinana; me kawe e ia he toa, he mea kohakore,
11 Ka patu ai ki te taha ki te raki o te aata, ki te aroaro o Ihowa: a ma nga tohunga, ma nga tama a Arona, e tauhiuhi ona toto ki te aata a tawhio noa.
12 Na ka tapatapahi ai ia he wahi, he wahi, tona pane, tona ngako; a ma te tohunga e whakararangi ki nga wahie o te ahi i runga i te aata:
13 Ko nga whekau ia, me nga waewae, me horoi ki te wai: a ka kawe katoa ai te tohunga, ka tahu ai ki te aata: he tahunga tinana hoki, he whakahere ahi, he kakara reka ki a Ihowa.
14 Na, mehemea he tahunga tinana no nga manu tana whakahere ki a Ihowa, na me kawe e ia tana whakahere i roto i nga kukupa, i roto ranei i nga pi kukupa.
15 A ma te tohunga e kawe ki te aata, e whakawiri atu tona pane, ka tahu ai ki runga ki te aata; a ko ona toto me tuku kia heke ki te taha o te aata:
16 A ko tona puku me tona paru me tango, a ka maka ki te taha ki te rawhiti o te aata, ki te wahi o nga pungarehu:
17 Na me hahae e ia ma ona parirau, otiia kaua e motuhia rawatia; a ma te tohunga e tahu ki runga ki te aata, ki nga wahie o te ahi: he tahunga tinana tena, he whakahere ahi, he kakara reka ki a Ihowa.


c: text/html

text: 1Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Tareteiti ni kaangai: E kaangai Teuare iai irouna itoi ake itiua ma taamnei aika itiman ake mai iroun te Atua, I atai aroarom; e ataaki taekam bwa ko maiu, ma ko boni mate. 2Ko na kamarurungko, ao ko na kateimatoai baikana a tuai ni mauna, akana nangi mate; bwa I aki noori baika ko a tia ni karaoi bwa a kororaoi aroia i matan te Atua. 3Ma ngaia ae ko na uringa aron are ko reireiaki iai ma are ko ongo; ao ko na taua, ao raira nanom. Ma ngaia aei, ngkana ko aki kamarurungko, ao ae N na nakoim n ai aron te tia ira, ao ane ko na bon aki ataa te aoa ae N na roko iai iroum. 4Ma iai araia temwaangina iroum ikanne i Tareteiti ake a tuai ni kabaarekai kunnikaia: a na nakonako ma Ngai ni kunnikaiia ni kunnikai aika a mainaina, bwa a bon tau. 5Ane e tokanikai ao e na kunnikaia ni kunnikai aika a mainaina; ao N na bon aki kamauna arana man te boki ni maiu arei, ao N na kaotia bwa bon au aomata i matan Tamau ao i mataia ana anera. 6Ane iai taningana ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia. 7Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia i Biraterebia ni kaangai: E kaangai Teuare e tabu, are e kakaonimaki, are iai irouna ana kiing Tawita, are ngkana E kauka te mataroa ao akea ae e konaa ni kainna, ao ngkana E kainna ao akea ae e konaa ni kaukia. 8I atai aroarom. Noria, I kaaki i matam te mataroa ae e uki, ae e aki konaa temanna ni bonotia. E karako korakoram, ma ko taua au taeka, ao ko aki kaakeaa arau. 9Noria, N na kanakoia temwaangina man ana bootanaomata Tatan bwa a na bobaraaki i rarikini waem—te koraki aika taani kewe, aika a taku bwa I-Iutaia ngaiia, ma bon tiaki—ao a na ataia bwa I tangiriko. 10Ngkai ko a tia ni kaawakina au taeka nakoim bwa ko na nanomwaaka, ao N na kaawakiniko naba man te aoa ni kariiriiaki are e nangi roko i aon te aba ni kabutaa, ni kataiia ake a maeka iai. 11Ae N na waetata n roko; ko na taua ane iroum, bwa e na aki uota nako am baunuea temanna. 12Ane e tokanikai, ao N na karaoia bwa bouan ana umwantabu Atuau, ao e na bon aki konaa n oti nako maiai; ao N na korea aran ana kaawa Atuau i aona, ao N na korea naba arau ae e boou i aona. 13Ane iai taningana ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia. 14Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Raorikeia ni kaangai: E kaangai te Amene are te Tia Kaotioti are e kakaonimaki are e koaua, are a moa mai irouna baika a karikaki iroun te Atua: 15I atai aroarom; I ataia bwa ko aki mariri ao ko aki bue. Ko bia mariri ke ni bue! 16Ao ngkai ko aang teutana, n aki mariri ke ni bue, ao N na mumutaiko mai wiiu. 17Ngkai ko kaangai: I kaubwai, ao a kabatiaaki au bwai, ao I aki kainnano n te bwai teuana; ao ko aki ataiko bwa te aomata ae e kai nanona ngkoe, ao ko kananoanga; ko aki kaubwai, ko mataki, ao akea karabaam. 18Ma ngaia ae aio au taeka n reirei nakoim: ko na kabooa te koora ae irou, ae te koora ae e aki rengarengan, bwa ko aonga ni kaubwai. Ko na kabooi kunnikai aika a mainaina bwa ko aonga ni kunnikaiko, ao bwa e aonga n aki nooraki arom n aki karabaaniko ae kamaamaa; ao ko na kabooa naba bwaini kabiran te mata ni kabiri matam iai, bwa ko aonga n nooraaba. 19Akana I tangiriia ao I boaiia ma n reireiia aroia aika a riai; ma ngaia ae ko na kakorakorako ao raira nanom. 20Noria, I tei i rarikin te mataroa, ao I karebwerebwe: ngkana e ongo bwanaau temanna, ao ngkana e kauka te mataroa, ao N na nakoina, ao N na amwarake ma ngaia, ao ngaia ma Ngai. 21Ane e tokanikai, ao N na anganna te konaa n tekateka ma Ngai n au kaintokanuea, n ai arou naba ngke I tokanikai ao I tekateka ma Tamau n ana kaintokanuea. 22Ane iai taningana ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Te aroha ? Nähea vau 'ia aroha hia mai e te Atua ?
Uira'a : Te aroha ? Nähea vau 'ia aroha hia mai e te Atua ?
Pähonora'a : Të nä'ö ra te 'ohipa a te mau 'Äpotoro 13:38 ë, "Nö reira, e te mau taea'e nei ë, 'ia 'ite 'outou e ti'a ai : nä roto iäna e tupu ai te matarara'a hara e fa'a'ite hia atu nei ia 'outou."
E aha te aroha, 'e nö te aha vau e hina'aro atu i te reira ?
Te aura'a o te ta'o "aroha", 'ia tümä hia te ferurira'a, 'ia arofa hia, 'ia fa'a'ore hia te hö'ë höpoi'a. I 'imi hara tätou ia vetahi, e ani atu ai tätou iäna 'ia aroha mai, nö te fa'ati'a fa'ahou i te autaea'era'a. E'ere te aroha i te höro'a haere noa hia ia ani ana'e vetahi i te aroha. 'Aore ta'ata e tïtau mai 'ia aroha hia 'öna. Te aroha, 'o te tahi 'ohipa hina'aro, nä roto i te taratia.
Te fa'a'ite nei te Pïpïria ë, 'ua hina'aro tätou pau roa i te aroha o te Atua. Inaha ho'i, 'ua hara tätou pau roa. Të nä'ö nei te Tohereta 7:20 ë, "'Aita roa e ta'ata parau ti'a, i te fenua nei, tei rave i te maita'i ana'e, 'e tei 'ore i hara." te nä'ö ra o 1 Ioane 1:8 ë, "'Ia parau tätou ë : 'Aore ä tätou e hara, te ha'avare nei ia tätou iho, 'e 'aore te parau mau i roto ia tätou." E 'ohipa 'örure i te Atua ana'e te mau 'ohipa hara ato'a (Taramo 51:4). Nö reira tätou e hina'aro i te aroha o te Atua. Mai te peu e'ita tätou e aroha hia mai, e fa'a'oroma'i noa ïa tätou i tä tätou mau hara 'a tau a hiti noa atu (Mataio 25:46 ; Ioane 3:36).
Te aroha - Nähea 'ia aroha hia mai ?
'Aua'a a'e te aroha 'e te hina'aro o te Atua - 'A fa'a'ore na i tä tätou mau hara ! Të nä'ö ra o 2 Petero 3:9 ë, "E fa'a'oroma'i rahi rä töna ia 'outou, 'aore ho'i 'oia i hina'aro 'ia pohe atu te tahi pae ta'ata, 'ia noa'a rä te tätarahapa i te ta'ata ato'a.
'O te pohe ana'e te utu'a nö tä tätou mau hara. I roto i te tuha'a mätämua o te Epitore i tö Röma, 'ua päpa'i hia ë, "'O te pohe te utu'a o te hara..." 'O te pohe etereno tei roa'a ia tätou nö tä tätou mau hara. I roto i Töna 'öpuara'a tano roa, 'ua riro te Atua 'ei ta'ata noa - 'Oia ho'i, 'o Ietu Tirito (Ioane 1:1,14). 'Ua pohe o Ietu i ni'a i te tätauro ma te amo i te utu'a tano i topa i ni'a ia tätou - 'Oia ho'i, te pohe. Të nä'ö atu nei te Epitore piti i tö Törinëtia 5:21 ë, "nö tätou, 'ua fa'ariro ho'i te Atua iäna i tei 'ore i 'ite i te hara 'ei hara, 'ia riro tätou, i roto iäna, 'ei parau ti'a na te Atua." 'Ua pohe o Ietu i ni'a i te tätauro ma te amo i te utu'a tano i topa i ni'a ia tätou ! E Atua ho'i 'Öna, 'ua riro tö Ietu pohe 'ei fa'a'orera'a i te mau hara o te ao ato'a nei. Të parau nei o 1 Ioane 2:2 ë, "'oia te täpena i püpü hia 'ei tära'ehara i tä tätou nei mau hara, 'eiaha rä i tä tätou ana'e rä, i tä tö te ao ato'a nei rä." 'Ua ti'a fa'ahou o Ietu, 'ua riro 'ei 'aito i mua i te hara 'e te pohe (Epitore 1 i tö Törinëtia 15:1-28). E parau mau tä te piti o te epitore i tö Röma 6:23 i fa'ahiti a'e ra, 'a 'ärue ana'e i te Atua, nä roto i te pohe 'e te ti'a-fa'ahou-ra'a o Ietu Tirito, tö tätou Fatu. "...'äre'a te ora mure 'ore i roto i tö tätou Fatu ra o Ietu Tirito, 'o te ö ïa tä te Atua e höro'a noa mai."
Të hia'ai anei 'oe 'ia fa'a'ore hia tä 'oe mau hara ? Të mana'o anei 'oe mea rahi roa tä 'oe hara i rave, 'e e'ita e mara'a ia 'oe 'ia matara te reira ? E nehenehe 'oe e fa'a'ore atu i tä 'oe mau hara : Nä roto i te fa'aro'o ia Ietu Tirito, tö 'oe fa'aora.
Të nä'ö nei tö Efetia 1:7 ë, "I roto i taua Tamaiti ra, nö töna toto, 'ua noa'a ia tätou te tära'ehara 'e te matarara'a o tä tätou mau hara, mai te au o te faufa'a rahi o täna taratia." Nä Ietu i amo i te utu'a nö tätou, 'ia nehenehe tätou e aroha hia mai. Hö'ë räve'a 'öhie noa, 'a ani atu i te Atua 'ia aroha mai ia 'oe nä roto ia Ietu, i te mea ë, 'ua pohe o Ietu nö te fa'a'ore i te hara i rave hia e 'oe - E aroha mai ihoa 'oia ia 'oe ! I roto ia Ioane 3:16-17, e vai nei teie poro'i fa'ahiahia mau, "I here mai ho'i te Atua i tö te ao nei e tae roa atu i te höro'a mai i täna Tamaiti fänau tahi, 'ia 'ore 'ia pohe te hö'ë a'e ta'ata e fa'aro'o iäna, 'ia roa'a rä iäna te ora mure 'ore. 'Aore ho'i te Atua i tono mai i täna Tamaiti i te ao nei 'ei fa'ahapa mai i tö te ao nei, 'ia fa'aora hia mai rä tö te ao nei nä roto iäna rä."
Te aroha - Mea 'öhie ihoa rä ?
'Ë, mea 'öhie ihoa ! 'Aita e noa'a ia 'oe te aroha o te Atua. 'Aita te aroha o te Atua i te mea ho'o hia mai. Mea höro'a noa hia mai, nä roto i te taratia 'e te here o te Atua. Mai te peu të hina'aro nei 'oe e färi'i ia Ietu Tirito, tö 'oe Fa'aora, 'e 'ia aroha hia mai 'oe e te Atua, teie te tahi ma'a pure iti. 'Eiaha rä ia mo'e ia 'oe e'ita 'oe e fa'aora hia mai noa atu teie pure iti, 'aore rä te tahi atu mau pure ato'a. Hö'ë ana'e räve'a nö te fa'a'ore i tä 'oe hara maori rä 'ia fa'aro'o ia Ietu Tirito. E riro noa teie ma'a pure iti 'ei fa'a'itera'a i te Fatu i tö 'oe fa'aro'o, 'e 'ei ha'amäuruurura'a nö tö 'oe arohara'a hia mai. "E ä'u Fatu ë, 'ua 'ite au 'ua hara vau i mua ia 'oe, fa'autu'a mai iä'u nei nö te reira. 'Aua'a a'e o Ietu Tirito amora'a i te utu'a o tä'u e färerei i aroha hia mai au, 'e ma te fa'aro'o iäna ra te reira i tupu ai. Të fa'aro'o nei au ia 'oe nö te fa'aora iä'u nei. Të mäuruuru nei au nö tö taratia rahi 'e tö arohara'a mai! 'Ämene!"
Nö te mau päpa'i o tä 'oe i tai'o iho nei i mä'iti ai 'oe i te Tirito ? Mai te peu te reira ihoa, 'a täumi i ni'a i te pitopito "'Ua färi'i au i te Tirito i teie nei mahana" i raro nei.
Ho'i i te 'api pü nä roto i te Reo Tahiti
Te aroha ? Nähea vau 'ia aroha hia mai e te Atua ?


text:
Nau mai ki te putanga Maori o www.GotQuestions.org!
Ka whakahoki pātai Biblia
Tatarahapa tatou, engari e kore e taea e matou farii i ngā pātai i tukuna mai ki a matou i roto i te Maori i tenei wa. Ki te taea e koe te tuhituhi me te pānui English, ka taea e koe te tuku koutou pātai i - http://www.gotquestions.org/Bible-Questions.html.
Tabulahia i raro nei i te whārangi kua wātea ia tatou i roto i te Maori:
Ko te rongopai
Ka Moui Taengatá?
Ka faaoreraa? Pehea ahau e ia farii i te faaoreraa hara i te Atua?
Eaha te auraa te reira ki te whakaae a Ihu rite ki to koutou Faaora whaiaro?
He aha te opuaraa no te faaoraraa / ara o te faaoraraa?
He aha te he Karaitiana?
Kua hoatu e ahau toku tika i roto i te whakapono a Ihu ... Na te aha?
Ngā pātai tino nui
E te Atua i te tīariari? He taunakitanga mo te oraraa o te Atua?
Ko wai a Ihu Karaiti?
Ko Ihu te Atua? I a Ihu ake titau ki te waiho i te Atua?
Ka whakahoki pātai Biblia


text:
Ua riro te haapa‘o ei tapa‘o no to tatou faaroo i roto i te paari e te mana o te mana faatere teitei roa a‘e, oia hoʻi, te Atua
Ua aano taʻue noa ta maua te tuahine Perry mau pureraa pô utuafare i te mau monire atoa. E haere mai to’u taea‘e, ta’na tamahine, to Barbara taea‘e e te hoê fetii tamahine e ta’na tane, ua haere mai pauroa ratou e noho i to matou vahi. A tahi ra, mai te tau mai â o to’u vai-tamarii-raa, matou e noho tapiripiri faahou ai e te fetii, e haamaitairaa hoʻi te reira no’u. I te matamua ra, ua ora na to’u utuafare i roto i te hoê pû fare tei reira te mau fetii o to’u metua vahine. E mea piri to ratou fare i to matou, o papa ruau Sonne i te pae apatoʻerau, e o tati Emma i te pae apato‘a. I raro rii mai i te pae apato‘a, te nohoraa ïa o tati Josephine e i te pae hiti‘a o te ra, i tera noa pu fare, o « tonton » Alama.
I to’u vai-tamarii-raa, pauroa te mau mahana, e farerei matou i te fetii, e taime te reira no te ohipa amui, no te ha‘uti e no te paraparau. Eita e nehenehe e rave rahi roa i te ohipa maamaa, e tae vave roa ino te parau faa‘ite i te metua vahine. E mea taa ê te ao i teie nei—ua parare te rahiraa o te mau utuafare. E mai te peu tei piha‘i iho rii ratou i te oraraa, eita’toa e nehenehe e parau e, e mea piri ratou. Atira noa’tu, e au atura ïa to’u vai-tamarii-raa e to’u nei oraraa i teie nei mai te raʻi te huru, tei piha‘i iho noa te mau melo utuafare i te tahi e te tahi. E faahaamanaʻoraa tamau te reira no’u no te faito mure ore o te utuafare.
A tupu ai au i te paariraa, e auraa taa ê to’u i to’u papa ruau. O vau te tamaroa matahiapo o te utuafare. Na’u e faaateatea i te hiona i ni‘a i te haereraa i te tau toʻetoʻe e na’u atoa e tapu i te aihere i te tau veʻaveʻa, i to matou fare, te fare o to’u papa ruau e tae noa’tu te fare o to’u na tati. E parahi noa to’u papa ruau i ni‘a i te taupee o to’na fare ia tapu vau i te aihere. Ia oti ta’u ohipa, e parahirahi rii au e o o’na, no te paraparau rii. Ua riro taua mau taime ra, ei mau haamanaʻoraa tao‘a rahi no’u.
I te hoê mahana ua ani au i to’u papa ruau nahea vau ia ite e, te rave ra anei au i te mea tiʻa noa, ua rahi hoʻi te mau ma‘itiraa i roto i te oraraa. Mai tei matarohia e a’na, ua pahono mai oia na roto i te hoê ohipa no roto mai i te oraraa faaapu.
Ua haapii mai oia ia’u no ni‘a i te haapiipiiraa e piti puaahorofenua ia ohipa amui raua. Ua faataa mai oia e, e ti‘a i na puaahorofenua ia ite noa e, o vai te raatira pupu. Hoê o te mau taviri no te haapapû i te tapeʻa-maite-raa e te arata‘iraa i te hoê puaahorofenua, o te mauhaa taamu ïa e te tavaha. Ia mana‘o noa’tu te hoê o na puaahorofenua e, aita e faufaa e haapa‘o i te hinaaro o te taata faahoro, eita roa’tu na puaahorofenua e huti e e ohipa amui atu i te hope o to ratou puai.
E hi‘o na tatou i te haapiiraa ta to’u papa ruau i haapii mai i roto i teie hi‘oraa. O vai te taata faahoro no teie na puaahorofenua ? Ua ti‘aturi to’u papa ruau e, o te Fatu. Tei Ia’na ra te fa e te faanahoraa. O Oia atoa te taata haapiipii e te taata haamanuia i teie pupu puaahorofenua, e i te hopearaa, i te puaahorofenua tata‘itahi. Te taata faahoro te mea ite a‘e, e hoê noa rave‘a no te puaahorofenua ia ite e, te rave ra ona i te mea ti‘a, oia hoʻi, o te haapa‘oraa ïa ona e te peeraa i te arata‘iraa a te taata faahoro.
Eaha ta to’u papa ruau i faaau i te mauhaa taamu e i te tavaha ? I tera ra tau, mai teie nei atoa hoʻi, ua ti‘aturi au e, te haapii maira to’u papa ruau ia’u ia pee i te mau muhumuhu a te Varua Maitai. I roto i te hi‘oraa o to’na feruriraa, e ohipa pae varua te mauhaa taamu e te tavaha. Mai te mea e puaahorofenua haapa‘o i roto i te hoê pupu tei haapii-maitai-hia, te tahi rii noa hutiraa marû, atira’tu ai, ua rave papû oia mai te au i te hinaaro o te taata faahoro. Teie hutiraa marû nei, mai te reo marû ïa e te haʻihaʻi a te Fatu ia tatou. No te faatura i to tatou ti‘amâraa, e ere roa te reira i te hoê hutiraa puai e te faahepo.
Te tane e te vahine e ore e haapa‘o i te mau muhumuhu marû a te Varua, e haapii mai ïa ratou, mai te tamaiti puhara, na roto i te mau faahopearaa ohie no te oraraa haapa‘o ore e te taiʻata ra. I te taime noa a faahaehaa ai teie mau faahopearaa ohie i te tamaiti puhara ra, to’na atoa ïa « iho-faahou-[raa i] to’na iho huru mau » e ua faaroo a‘era i te mau muhumuhu a te Varua i te parauraa ia’na e hoʻi i te fare o to’na metua tane (hi‘o Luka 15:11–32).
E no reira te haapiiraa ta to’u papa ruau i haapii mai, oia hoʻi, ia vai ineine noa no te farii i te hutiraa marû a te Varua. Ua haapii mai oia e, e farii noa vau i te reira muhumuhu ia haamata noa’tu vau i te hape i te haerea. E eita roa vau e harahia i te mau hape rahi atu â mai te peu e vaiiho vau i te Varua ia arata‘i ia’u e i ta’u mau faaotiraa i roto i to’u oraraa.
Mai tei faa‘itehia i roto i te Iakobo 3:3, « Inaha, te tavaha nei tatou i te [puaahorofenua], ia faaroo mai ratou ia tatou, e te tioioi noa nei tatou i to ratou tino atoa ».
E ti‘a roa ia tatou ia manaʻonaʻo maitai i ta tatou tavaha pae varua. Noa’tu e hutiraa marû roa ino na te Fatu, e ti‘a roa ia tatou ia vai te aau tae no te taui i to tatou haerea. No te manuia i roto i te oraraa, e ti‘a roa ia tatou ia haapii i to tatou varua e i to tatou tino ia ohipa amui no te haapa‘o i te mau faaueraa a te Atua. E ia faaroo tatou i te mau muhumuhu marû a te Varua Maitai, e riro te reira i te tahoê i to tatou varua e to tatou tino i ni‘a i te hoê fa, no te arata‘i e no te faahoʻi ia tatou i to tatou fare mure ore, no te ora i piha‘i iho i to tatou Metua mure ore i te Ao ra.
I roto i ta tatou hiro‘a faaroo toru, te haapii nei tatou i te faufaa ia haapa‘o : « Te ti‘aturi nei matou e, na roto i te Taraehara a te Mesia e ti‘a ai i te taata atoa ia faaorahia, na roro i te haapa‘oraa i te mau ture e te mau oro‘a o te Evanelia ».
I roto i te huru haapa‘o ta to’u papa ruau i faahoho‘a e na puaahorofenua, titau-atoa-hia i te tahi ti‘aturiraa taa ê—oia hoʻi, e ti‘a ia vai te faaroo papû i roto i te taata faahoro. E no reira, e tuʻatiraa atoa to teie haapiiraa a to’u papa ruau i te parau tumu matamua o te evanelia—te faaroo ia Iesu Mesia.
Ua haapii te aposetolo Paulo e, « E teie nei, o te faaroo nei, o te ti‘aturi ïa i te mau mea e tia‘ihia nei, e te ite i te mau mea aore e hiʻohia nei » (Hebera 11:1). Ei reira, ua faa‘ohipa Paulo i te hi‘oraa o Abela, Enoka, Noa e Aberahama no te haapii mai no ni‘a i te faaroo. Ua faaea oia i ni‘a i te aamu no Aberahama, no te mea o Aberahama te metua no te feia faaroo :
« No te faaroo i haapa‘o ai Aberahama, a parau hia mai ai oia e, e haere i te hoê vahi e noaa mai ia’na a muri atu ei aiʻa ; e haere atura oia ma te ite ore i taua fenua i haerehia e ana ra.
« No te faaroo i purutia noa’i oia i taua fenua i parauhia maira, mai te mea e, e fenua ê ra…
« No te faaroo atoa i noaa’i ia Sara iho te maitai i tô ai ra, e fanau maira ta’na tamaiti, hope noa’i to’na tau mau ra, no te mea, i mana‘o oia e e parau mau ta’na ta tei parau maira » (Hebera 11:8–9, 11).
Ua ite tatou e, na roto i te tamaiti a Aberahama e o Sara, o Isaaka, ua horo‘ahia ia Aberahama e ia Sara—te parau fafau no te huaai « mai te fetiʻa o te raʻi ra te rahi, e mai te one tahatai eita e hope ia tatau ra » (hi‘o te irava 12; hi‘o atoa Genese 17:15–16). Ei reira, ua tamatahia to Aberahama ra faaroo, i te hoê faito eita e roaa i te rahiraa o tatou ia feruri.
E rave rahi taime to’u hi‘oraa i te aamu no te Aberahama e Isaaka, e tae roa mai i teie mahana, aita vau e mana‘o ra e, ua haroʻaroʻa pauroa vau i te faaroo rahi e te haapa‘o o Aberahama. E nehenehe paha ta’u e feruri ia’na i te faaineineraa, ma te faaroo rahi, no te reva atu i tera ra poʻipoʻi, teie nei râ, nahea pai ona, e tei piha‘i iho ia’na o Isaaka, i te haereraa i tera tere toru mahana no te tapae i raro mai i te mouʻa Moria ra ? Nahea pai raua i te tariraa i te vahie i ni‘a i te mouʻa ? Nahea pai ona i te paturaa i te fata ? Nahea pai oia i te ruuruuraa ia Isaaka a faatarava atu ai ia’na i ni‘a i te fata ? Nahea pai ona i te faa‘iteraa ia’na e, o oia te tusia ? E no hea mai pai to’na puai no te amoraa i te tipi no te patiʻa i ta’na tamaiti ? Na te faaroo o Aberahama i haapuai ia’na no te pee haapa‘o maitai i te arata‘iraa a te Atua, e tae roa’tu i te taime semeio ra i pii ai te melahi ia’na mai te raʻi mai ma te parau e, ua manuia oia i teie tamataraa teimaha mau ta’na. Ei reira ua faahiti faahou â te melahi i te mau parau fafau no te fafauraa a Aberahama.
Ua ite au e, e riro te mau titauraa no roto mai i te fariiraa i te faaroo ia Iesu Mesia e te haapaʻoraa i te haatafifi rahi a‘e i te hoê i te tahi. Tau matahiti rahi tei maʻiri i ni‘a ia’u, e ua ite au e, ua rau te huru puaahorofenua, e no reira, te vai ra e mea ohie rii a‘e ia haapiipii atu, e te vai ra e mea fifi rii a‘e, e mea rau atu â ïa te huru taata. E tamaiti e aore râ e tamahine tatou tata‘itahi na te Atua, e e aamu taa ê iho to tatou, hou i te tahuti nei, e i te tahuti atoa hoʻi. No reira, aore reʻa rave‘a e tano no te taatoaraa. E ua ite papû roa hoʻi au i te mau tamataraa e te mau hapehape e tupu i roto i te oraraa, e te mea faufaa atu â, ua ite au i te titauraa tamau i te piti o te parau tumu o te evanelia a Iesu Mesia, oia hoʻi te tatarahapa.
Parau mau atoa hoʻi, te tau i ora na to’u papa ruau, e tau ohie a‘e no te ma‘itiraa i rotopu i te maitai e te ino. Te ti‘aturi nei te tahi mau taata maramarama e te aravihi e, titauhia te mau rave‘a aravihi atu no teie tau fifi to tatou, aita roa’tu vau e ti‘aturi nei i te reira. Te feruri nei râ vau e, e rave‘a ohie a‘e te titauhia no teie tau fifi, mai te pahonoraa a to’u papa ruau ia’u i to’u aniraa ia’na e nahea ia ite i te taa‘eraa i rotopu i te maitai e te ino. Ua ite au e, e faahitiraa ohie ta’u no outou i teie mahana. Peneiaʻe eita te reira e haere no te mau taata atoa, e nehenehe râ ta’u e faa‘ite atu ia outou e, ua haere te reira no’u. Te tuu atu nei au i te reira i mua ia outou ma te tuu atoa’tu i te opuaraa ia tamata outou i ta’u mau parau, e ia na reira outou, te parau fafau atu nei au e, e riro te reira i te arata‘i ia outou i te ma‘itiraa maramarama a topahia ai outou i te mau ma‘itiraa rau, e e riro atoa te reira i te arata‘i ia outou i te mau pahonoraa ohie i mua i te mau uiraa e faaarepurepu nei i te taata ite e te feia te mana‘o nei ia ratou ei taata paari.
Pinepine roa tatou i te feruri i te haapa‘o, mai te pee-afaro-noa-raa i te mau parau faaue e aore râ te mau parau faahepo a te mana faatere i ni‘a a‘e ia tatou. Te parau mau râ, i to’na faito maitai roa a‘e, ua riro te haapa‘o ei tapa‘o no to tatou faaroo i roto i te paari e te mana o te mana faatere teitei roa a‘e, oia hoʻi, te Atua. A faa‘ite ai Aberahama i to’na faaroo rahi e te aueue ore e to’na haapa‘o i te Atua, e noa’tu e, ua faauehia oia ia faatusia i ta’na tamaiti, ua faaora te Atua ia’na. Mai te reira atoa ïa no tatou, ia faa‘ite atu tatou i to tatou faaroo rahi na roto i te haapa‘o, e faaora mai te Atua ia tatou i te pae hopea.
Ratou te turuʻi noa nei i ni‘a ia ratou iho ma te pee noa i to ratou mau hinaaro e to ratou mau hiaai, e otiʻa rahi ïa tei mua ia ratou ia faaauhia i te feia e pee nei i te Atua e o te fanaʻo nei i To’na mana‘o, To’na mana e Ta’na mau horo‘a. Te parauhia nei e, « Te taata tei puohuhia ia’na ana‘e iho, e pu‘ohu naʻinaʻi roa ïa te oti mai ». E ere roa’tu ïa te haapa‘o ma te puai e te rohi itoito i te ohipa paruparu e te faaea noa. E ma‘itiraa te reira i rotopu i to tatou ite e to tatou mana taotiʻa, e te paari e te puai rau taotiʻa ore a te Atua. Ia au i te haapiiraa a to’u papa ruau, e ma‘itiraa te iteraa i te tavaha pae varua i roto i to tatou vaha e te peeraa i te arata‘iraa a te taata faahoro.
Ia riro mai tatou ei taata aiʻa no te fafauraa e te huero o Aberahama na roto i to tatou faaroo rahi e na roto i te fariiraa i te mau oro‘a o te evanelia tei faaho‘i-faahou-hia mai. Te parau fafau nei au ia outou e, ua matara noa te mau haamaitairaa o te ora mure ore i te taata faaroo rahi e te haapa‘o. Na roto i te i‘oa o Iesu Mesia, amene.


text: 1E roko naba Bwauro i Rerebe ao i Rutetera; ao nooria, e mena iai te aomata ae e onimakina Iesu, ae arana Timoteo; tinana bon te I-Iutaia ae e onimakina naba Iesu, ao tamana te I-Erene. 2E kamoamoaaki Timoteo irouia taari ake a mena i Rutetera ao i Ikonio. 3E tangiria Bwauro bwa e na kairia bwa raona, ma ngaia are e koroberoia. E karaoa aei Bwauro ibukina bwa a bane n ataia I-Iutaia ake a maeka n taabo akekei bwa te I-Erene taman Timoteo. 4Ao ngke a kabutai kaawa nako uaakekei, ao a anganiia ekaretia taeka ake a motikaki irouia taan tuatua ma unimwaane ake a mena i Ierutarem bwa a na tauu. 5Ma ngaia are a kakorakoraaki ekaretia nakon te onimaki, ao a kabatiaaki kaaia n te bong ae koraki. 6Ao a mwananga n ri nuukan te aba are Berukia ma Karatia, ngke a tuukaki iroun te Taamnei are e Raoiroi bwa a na aki taekina ana taeka te Atua i Atia; 7ao ngke a kaania Mutia, ao a kataa te nako Bitunia, ma E tukiia Taamnein Iesu; 8ao a ri rarikini Mutia, ao a wairio nako Teroa. 9E noora kaanga te mii Bwauro e bong: e tei te aomata temanna ae te I-Mwaketonia ni butiia, ao e kaangai, Nakomai nako Mwaketonia ni buokira. 10Ao ngke e a tia n noora kaanga te mii arei, ao ti a kataa naba ngkekei te nako Mwaketonia, bwa ti taku bwa E boni weteira te Atua bwa ti na tataekina te euangkerio nakoia aomata ikekei. 11Ti borau mai Teroa, ao ti kaeta kawaira n nako Tamoterake; ao n te bong are i mwiina, ao ti a manga borau nako Neabori; 12ao maikekei nako Biribi, ae kaawani moani mwakoroni Mwaketonia, ao te kaawa naba ae e maekanaki irouia ana aomata te tautaeka n Rom; ao ti tiku iai tabe bong. 13Ni bongin te taabati ao ti oti nako mani mataroan te kawai n rin n te kaawa arei nako rarikin te karaanga teuana are ti taku bwa e mena iai te nne n tataro; ao ti tekateka n taetae nakoia aine ake a roko ni bootaki iai. 14E ongoraa iroura te aine temanna ae arana Nei Ruria, ae te I-Tuateira, ae te tia kabooa nako te kunnikai ae e uraroo. E tataromauriia te Atua, ao E kauka nanona te Uea bwa e na butimwaai baike e taekini Bwauro. 15E bwaabetitooaki ma kaain ana auti, ao e butiira, ni kaangai, Ngkai kam a tia n taku bwa te tia onimakina te Uea ngai ni koaua, ao kam na rin n tiku n au auti. Ao e kairoroira. 16Ngke ti nako n te nne n tataro, ao ti bo ma te ateiaine ae e kabooaki bwa te toro. E taniaki iroun taamneini Buton, ao e karekei ni kabatiai aia bwai ana toka man arona n taekini baika a na riki nakoni boong aika a na roko. 17E iriira ma Bwauro, ao e aki toki n takaarua ni kaangai, Ana toro te Atua are Moan te Rietata aomata aikai, ao a kaota te kawai ni kamaiu nakoira. 18Ao e kaakaraoa aei ni boong aika a bati n te aro are e a un irouna Bwauro. E rairaki, ao e kaangai nakon te taamnei are i nanon te ateiaine arei, I tuangko n aran Iesu Kristo bwa ko na oti nako mai irouna. Ao e a oti nako naba n te aoa arei. 19Ngke a nooria ana toka bwa e a bua te baere a onimakinna ibukin rekeni kaubwaia, ao a taua Bwauro ma Tira, ni katikiia nakon te tabo ni mwaakete nakoia taan-tautaeka; 20ao a kateiia i mataia taani motiki-taeka, ao a kaangai, A bati ni kakiriweea ara kaawa aomata aika a I-Iutaia aikai, 21ao a reirei aaro aika a aki riai iroura bwa ti na tauu, ke ti na karaoi, ngkai I-Rom ngaira. 22Ao a tei rake aomata n ekiia nako; ao taani motiki-taeka a raei aia kunnikai uaakekei mai aoia, ao a tua bwa a na kataereaki. 23I mwiini kaia n oreaki ae e bati, ao a kaakiia i nanon te karabuuti, ao a tuanga te tia kaawakiniia buure bwa e na teiakiniia raoi; 24ao ngaia ngke e tuangaki arei, ao e kaakiia Bwauro ma Tira n te ru ni kaikain are i nuuka, ao e karini waeia n te kai ni kabaewae. 25Ngke e a nuukanibong ao a tataro Bwauro ma Tira, ao a anene n neboa te Atua; a ongoraa aomata ake buure irouia, 26ao e a karina naba n roko mwaeiein te aba ae e korakora, n te aro are e mwaeiei naba te tabo are e tei i aona te karabuuti; ao a bane n uki ngkekei naba mataroan te karabuuti, ao a bwara kabaeaia buure ni kabaneia. 27Ngke e uti mani matuuna te tia kaawakiniia buure, ao ngke e noori mataroan te karabuuti bwa a uki, ao e buuta ana kabaang bwa e nangi bakabureia, bwa e taku bwa a a tia ni biri nako buure. 28Ma e kanenea bwanaana Bwauro n taetaenakoina, ni kaangai, Tai karaoa ae e buaakakanakoim, bwa ti bane ni mena ikai. 29Ao ngaia e weewete ibukin taura, ao e biri n rin n ruru ni maaku, ao e katorobubua ni bobaraaki i matani Bwauro ma Tira; 30ao e kairiia ni kaotinakoia ao e taku, Mwaane, tera ae e riai bwa N na karaoia bwa I aonga ni kamaiuaki? 31Ao ngaiia a taku, Ko na onimakina te Uea are Iesu, ao ko a kamaiuaki iai ma am utu. 32Ao a taekina ana taeka te Atuanakoina, ao nakoia naba kaain ana auti ni kabaneia. 33Ao e kaira Bwauro ma Tira n aoan te tairiki naba anne, ao e teboki mwiini kaiia; ao e a bwaabetitooaki naba ngkekei ma kaain ana auti ni kabaneia. 34E kaira rake ngkanne Bwauro ma Tira nakon ana auti, ao e anganiia kanaia. E kaonaki nanona n te kimwaareirei ibukin onimakinan te Atua irouna; ao ai aroia naba kaain ana utu. 35Ma ngke e a ngaina, ao a kanakoaki bureitiman irouia taani motiki-taeka, ao a kaangainakoia, Kam na kanakoia aomata akekei. 36Ao te tia kaawakiniia buure e taekin taeka akanne nakoni Bwauro, ni kaangai, A kanakomaia aia taeka taani motiki-taeka bwa kam na kainaomataaki, ma ngaia ae kam na oti nako ao naako ma te rau. 37Ma e taku Bwauro nakoia bureitiman, A kataereira i mataia aomata, n akea kaboowiian taekara, ao I-Rom ngaira. A kaakiira i nanon te karabuuti, ao a nang kanakoira ngkai ni karabaa kanakoara? E aki riai; ma a na bon nako mai ngaiia ni kaotinakoira. 38A tuangaki taani motiki-taeka taeka akanne irouia bureitiman; ao ngke a ongo bwa I-Rom, ao a maaku. 39A nako n raraoma nakoia, ao a kairiia nako man te karabuuti, ao a butiia bwa a na nako man aia kaawa. 40A oti nako ngkanne man te karabuuti, ao a nako n rin n ana auti Ruria; ao ngke a nooriia taari, ao a kauungai nanoia, ao a nako.


text:
Të vai änei o te Atua ?
Uira'a : Të vai änei o te Atua ?
Pähonora'a : E'ita e nehenehe ha'apäpü, e e'ita ato'a e nehenehe päto'i i te reira. Të nä'ö mai ra te Pïpïria ë, ma te fa'aro'o noa i te Atua e vai noa ïa 'oia : E 'ore roa atu te Atua e mäuruuru i te ta'ata 'aore e fa'aro'o ra. E mea tïtau-roa-hia ho'i i te feiä e fa'afätata i te Atua, 'ia fa'aro'o rätou ë, të vai nei te Atua 'e e fa'autu'a 'oia i te feiä e 'imi iäna ra (Te mau Hëpera 11:6). Mai te peu 'o te reira ihoa o ta te Atua e hia'ai nei, e riro 'Oia i te fäura noa mai 'e e fa'a'ite mai i te ao ato'a nei e vai nei ihoa 'Oia. 'Ia tupu ana'e i te reira, e mäu'a ïa i te fa'aro'o fa'ahou. "'Ua parau mai ra Ietu iäna : Nö te mea 'ua 'ite mata mai 'oe iä'u i fa'aro'o ai 'oe. E ao tö te feiä 'aore i 'ite mata, 'ua fa'aro'o rä" (Ioane 20:29).
Te aura'a rä, e'ere te reira 'ei ha'apäpüra'a i te vai-'ore-ra'a o te Atua. Të nä'ö mai ra te Pïpïria ë, "të fa'a'ite hua nei te mau ra'i i te hanahana o te Atua, e të parau nei te reva i te 'ohipa a töna ra rima. Të ha'api'i nei te tahi ao i te tahi i taua parau nei, e të fa'a'ite nei te tahi ru'i i te tahi i taua 'ite ra. E'ere teie i te fa'ati'ara'a parau, e'ere i te tu'ura'a reo, e'ere i te reo o te ti'a 'ia fa'aro'o hia" (Täramo 19:1-4).
'Ia mata hia te feti'a, 'ia ha'amäramarama hia i te fäito 'ore o te ao nui, 'ia hi'o i te mau mea fa'ahiahia o ta te ao e fa'atupu, 'ia 'ite te a'ia'i o te hitira'a o te rä, e mau täpa'o fa'a'ite ai e vai ra te Atua Rahu'a. E mai te mea e'ita te reira e mäha, te vai atu ä te Atua i roto i to tätou 'ä'au. Të nä'ö mai te Tohereta 3:11, "'ua hämani 'Oia ma te maita'i i te mau mea ato'a i te tau au ra." I te höhonu o te 'ä'au, të vai nei ihoa te tahi mea i muri atu i teie ao, 'o vetahi mau i muri i te reira. E nehenehe tätou e päto'i i teie mana'o ma te feruri noa. Ta te Atua rä vaira'a i rotopü ia tätou, 'aita e nehenehe päto'i. Noa atu te reira, 'ua fa'aara ihoa te Pïpïria e vai noa ihoa te tahi mau pupu ta'ata e 'ore e fa'aro'o i te Atua : "Të parau mai ra te ma'ama'a i roto i töna iho mafatu : 'Aore e Atua !" (Taramo 14:1). Inaha ho'i ë, mai te tau e te tau, noa atu tä rätou mau peu, 'ua fa'aro'o te rahira'a o te mau nüna'a ato'a e pärahi i ni'a i te mau fenua ra'ituäta'a ato'a e vai ra ihoa te tahi huru atua. Nö te reira, na te tahi mea ana'e, 'aore rä nä te tahi ta'ata ana'e e fa'atupu i teie fa'aro'o.
Ta'a 'ë noa atu i te tätarara'a Pïpïria, të vai nei te tahi mau tätarara'a au noa. Nä mua roa, te 'ihi o te mau mea e vai ra 'e te mau mea e 'ore e vai ra. Mai teie te huru : E päturu tö tätou ferurira'a i ni'a i te Atua ia tätou iho nö te ha'apäpü atu ai ë, të vai nei te Atua. 'Ei ha'amatara'a, teie aura'a ïa : "'O te Atua te mana hope, 'aita atu ai". I muri iho, te tätara hia ra teie parau : Mea hau a'e 'ia vai te mau mea i te mau mea e 'ore e vai. E inaha, e ti'a ihoa i te mea teitei roa a'e 'ia vai. 'Aore ana'e Atua, e'ere ïa te Atua i te mea teitei roa a'e. 'Aita ïa e tü'ati te reira i te aura'a o te Atua.
Te piti o te parau fa'ati'a, te parau o te rahura'a i te ao nei. Të nä'ö mai teie parau ë, nö te fäito 'ore o te mau mea e fa'a'ati i te ao nui, e täpa'o fa'a'ite ïa nä te hö'ë mana teitei roa i rahu ai teie ao nui. E au ë, 'ähani i piri a'e te paräneta i te rä, 'aore ra i ätea a'e i te rä, e'ita ïa te ora i tupu mai tei mätau hia nei. 'Ähiri e huru 'ë atu o te reva, e'ita ïa te ora i tupu noa a'e, e mou ïa. Hape noa atu ai, e riro te 1 i ni'a i te 10 täta'i 243 'ei oreore päpü roa. E i roto i te hö'ë noa tirotiro, 'ua manotini te mau oreore.
Teie te toru o te parau fa'ati'a, te parau o te tumu o te mau mea 'e te mea o tei tupu i reira. 'Oia ho'i, e tumu nö te mau mea ato'a o tei tupu. 'Ua fa'atupu hia teie ao nui. 'O te tahi mea te tumu. E i mua roa, i vai ra te tahi mea i 'ore i fa'atupu hia, 'ia nehenehe 'oia e fa'atupu i te mau mea ato'a. Terä mea, 'o te Atua ïa.
Te maha o te parau fa'ati'a, te mau raveravera'a tano. Mai te tau e te tau, 'ua vai noa te tahi mau huru peu tapu. Tei te ta'ata täta'itahi ho'i te hi'ora'a i te mau mea tano e te mau mea tano 'ore. I te ao ato'a nei, e fa'ahapa hia te 'ohipa ha'apohe, ha'avare, 'eiä, 'e tae noa atu i te 'ohipa tano 'ore. Nä vai ho'i e fa'atupu i teie mau huru peu mäori rä nä te Atua iho ?
Noa atu te reira, 'ua fa'a'ite mai te Pïpïria ë, e fa'ahapa te ta'ata i te parau mau a te Atua 'e e fa'ariro 'ei parau ha'avare. Të nä'ö atu nei tö Röma 1:25 ë, "'Ua ruri 'ë rätou i te parau mau a te Atua i te ha'avare. Te mau mea poiete hia rä, 'o te reira ïa o ta rätou i ha'amori atu 'e i tävini atu, 'eiaha te Tumu Poiete. ('Ia ha'amaita'i hia 'oia e 'a muri noa atu). 'Ämene". Të nä'ö ato'a nei rä te puta mo'a ë, 'aore 'ötohera'a nö te ta'ata nö te fa'aro'o i te Atua : "Inaha ho'i, mai te poietera'a hia mai ä o te ao nei, e ti'a i te Märamarama ta'ata 'ia 'ite, nä roto i te mau mea tä te Atua i hämani, i te mau mea 'itea-'ore-hia-'ia-hi'o i roto iäna, mäori rä töna mana 'eteröno 'e töna atuara'a. 'Aita atu ra ïa o rätou e 'ötohera'a (Tö Röma 1:20).
Të märö noa ra te ta'ata e fa'aro'o 'ore rätou i te parau mau a te Atua nö te mea e'ere i te ha'apäpüra'a na roto i te 'ihi 'e te 'ite. Te tumu rä ho'i, 'ia färi'i rätou i te Atua, e ti'a ato'a ia rätou 'ia vai mä i mua i te Atua 'e 'ia ani iäna 'ia fa'a'ore 'oia i tä rätou hara (Tö Röma 3:23, 6:23). Mai te mea e vai nei te Atua, e au te ta'ata 'ia horahora i mua iäna i te 'ohipa i rave hia e rätou. Mai te mea rä e'ita te Atua e vai nei, 'ua ti'amä tätou nei nö te rave i te 'ohipa tätou e au, ma te 'ore e ha'ape'ape'a noa a'e i te Atua ha'avära'a mai. Terä te tumu e fa'aro'o te mau feiä atua 'ore i te parau a Darwin. E fa'aro'o 'ë a'e ïa i te fa'aro'o i te hö'ë Atua Rahu'a. Të vai nei te Atua, e 'ua 'ite ihoa tätou täta'itahi e vai noa nei 'oia. Te feiä e päto'i 'ü'ana nei i te Atua, te täpa'o fa'a'ite ïa e vai nei ihoa 'Oia.
Nähea tätou e 'ite ai e vai nei te Atua ? Nö te mea ho'i, nä roto i tö tätou ti'ara'a teritetiäno, e paraparau ho'i tätou iäna i te mau mahana ato'a. Noa atu e'ita tätou e fa'aro'o tari'a atu i täna parau, 'ua 'ite rä ho'i tätou e vai nei 'Oia. Mea püai te mana'o iäna, 'ua 'ite töna aroha ia tätou, e te hia'ai nei tätou töna taratia. 'Ua tupu te tahi mau 'ohipa i te ao nei, 'aita ra ho'i e ta'a hia e aha te tumu mäori rä te Atua. Nö te püai roa o te Atua fa'atupura'a i te temeio i roto i tö tätou orara'a ta'ata 'ia ora tätou, 'aita atu ai e räve'a mäori rä 'ia färi'i 'e 'ia 'ärue iäna. 'Aore rä ho'i te reira mau parau fa'ati'a e riro i te fa'atürori i te mana'o o te feiä atua 'ore. 'Ei fa'aotira'a, e ti'a 'ia färi'i i te Atua nä roto i te fa'aro'o (Hëpera 11:6). Te 'ohipa fa'aro'o i te Atua, e'ere i te 'ohipa tomo ma'au noa i roto i te pöiri, e 'ohipa tomo päpü rä i roto i te hö'ë piha märamarama maita'i, te vähi te reira i ti'a 'ëna te rahira'a o te ta'ata.
Ho'i i te 'api pü nä roto i te Reo Tahiti
Të vai änei o te Atua ?


text: 1Ke e teimatoa aroia n i tangitangiri taari. 2Kam na ururinga akoaia iruwa. Iai tabemwaang aika a karaoa anne, ao a aki ataia iai bwa a tia naba n akoiia anera. 3Ururingiia akana a kabaeaki bwa buure bwa kaanga ai aron ae kam kabaeaki ma ngaiia; ao akana a bwainikiriinaki n ai aron ae boni ngkami naba ngaiia n rabwatami. 4E na karineaki te mare irouia aomata ni kabaneia, ao a na aki urua aroia ni maiu n taanga te mwaane ma buuna; bwa te Atua E na motiki-taekaia ni kabuaakakaia taani wene ni bure ma ainenumwa ke mwaanenumwa ao taani wene ni bure ma ake akea buia. 5A na akea ni maiumi te baki-tianti, ma a na rauaki nanomi ni baika iai iroumi. Bwa E a tia ni kaangai te Atua, N na bon aki kaakiko, Ao N na bon aki kiitaniko. 6Ma ngaia ae ti na aki maaku ni kaangai, Te Uea bon te tia buokai; N na aki maaku; Tera ae e konaa te aomata ni karaoia nakoiu? 7Kam na ururingiia ami taani kairiri, ake a tataekina ana taeka te Atua nakoimi; kam na taratarai aroia ni maiuia ma mateia, ao kam na kakairi n aia onimaki. 8Ai uana nako naba Iesu Kristo ngkoananoa, ao n te bong aei, ao n aki toki. 9A na tai anaaki nanomi n aeka n reirei nako aika a kaokoro ma taekan te euangkerio. Bwa e raoiroi ae e reke kateimatoaan te nano n te akoi, ma tiaki n taian amwarake, aika akea kabwaiaia iai akana a katabeia iai 10Bon iai ara baonikarea, ae akea iai aia ibonga ake taani karao taromauri n te umwanrianna bwa a na amwarake maiai. 11Bwa rabwataia maan akana a uotaki raraaia nako nanon te tabo are e tabu ibukini kabwaraani buure iroun te ibonga ae e kakannato, a kabuokaki i tinanikun te nne ni maeka n rianna. 12Ao anne bukin are E maraki ma ni mate iai Iesu i tinanikuni mataroan te kaawa, bwa e aonga ni katabui maiuia aomata bwa ana bwai te Atua n oin raraana. 13Ma ngaia ae ti na nakoina i tinanikun te nne ni maeka n rianna, n uaia n uataboa ma Ngaia kamamaaeana. 14Bwa akea iroura ikai te kaawa ae e tei maan n aki toki; ma bon iai ae e na roko, ae ti ukoukoria. 15Ma ngaia ae i nanon Iesu ao ti na tai toki n anga te karea ae karaoiroan te Atua, ae te karea ae ti anga ni wiira aika a kaotiota onimakinan arana. 16Ao kam na tai mwaninga te kaakaraoa ae e raoiroi ma te ibuokanibwai; bwa aikai karea aika E kukurei iai te Atua. 17Kam na ongeaaba nakoia ami taani kairiri, ao kam na aan taeka irouia: bwa a tantani n aki motirawa ibukini kaawakinani maiumi, ngkai a nang taekin aroia ni mwakuri. Ngkana kam ongeaaba irouia ma n iri nanoia, ao a na karaoa aia mwakuri ma te kimwaareirei; ma ngkana kam aki, ao a na karaoa aia mwakuri ma te rawaawata n nano, ao anne bon akea buokami iai. 18Kam na tataro i bukira; bwa ti taku bwa a raoiroi mataniwiin nanora, ngkai ti kani kaakaraoa ae e raoiroi nakoni bwaai ni kabane. 19Ao bon au buubuti nakoimi ae e bati bwa kam na tataro i bukira, bwa I aonga ni waekoa ni manga okiringkami. 20Ao te Atua, ae mai irouna te raoi, are e kaira rake mai buakoia maate ara Uea are Iesu, are te Tia Kaawakin-tiibu are e kakannato, are e kaboonganaaki raraana ibukini karaoan te booraraoi are e aki toki, 21E na katauraoingkami nakoni mwakuri aika a raraoi ni kabane bwa kam aonga ni karaoa nanona, ao bwa kam aonga iroun Iesu Kristo ni karaoa are E na kukurei iai te Atua. Ao ana bwai Kristo te neboaki n aki tootoki. Amene. 22Taari, I a tia ni korea te reta ae e kimototo aei ibukini kakorakoraan nanomi, ao I butingkami bwa kam na ongoraa ma te taotaonaki n nano n te baere I a tia n taekinna iai. 23Kam na ataa tarira are Timoteo bwa e a tia ni kainaomataaki; ao ngkana e aki waeremwe n roko irou, ao ti na uaia n nooringkami. 24Kam na anga au kamauri nakoia ami taani kairiiri ma ake a itiaki ni kabaneia. A kamauringkami taari aika I-Itare. 25E na mena ana aakoi te Atua iroumi ni kabaneingkami.


text:
“He maka’u,” wahi a ke kaikamahine.
A lohe mai la ke Alii i ka laua haukamumu, ala ae la oia a hea aku la ia Kahalaomapuana, alaila, ua hoopauia ko ke kaikamahine naau kaumaha, a komo aku la ka malihini e launa me ke Alii.
I mai la o Laieikawai, “Nau anei ka mea kani lealea i kani mai ai i kela po, a me keia po?”
“Ae, na’u,” wahi a Kahalaomapuana.
“O i ana,” wahi a Laieikawai, “hookani ia ana.”
Lalau ae la o Kahalaomapuana i kana pu la-i ma kona pepeiao, a hookani aku la imua o ke Alii; alaila, ua hoolealeaia o Laieikawai. Oia ka makamua o ko ke Alii ike ana i keia mea kani.
MOKUNA XII
A no ka lilo loa o ko Laieikawai manawa i ka olioli no ka mea kani lealea a ke kaikamahine; alaila, kena ae la o Laieikawai i ke kaikamahine e hookani hou.
I aku la ke kaikamahine, “Aole e kani ke hookani hou; no ka mea ua malamalama loa, he mea mau ia, ma ka po wale no e kani ai nei mea kani, aole e pono ma ke ao.”
A no keia olelo a ke kaikamahine, kahaha loa iho la o Laieikawai me ka manao he wahahee na ke kaikamahine, alaila, lalau aku la o Laieikawai i ka pu la-i ma ka lima o ke kaikamahine, a hookani iho la, a no ko Laieikawai maa ole i ka hookani ka pu la-i, nolaila, ua loaa ole ke kani ma ia hookani ana, alaila, he mea maopopo loa i ke Alii wahine, he mea kani ole no ka pu la-i ke hookani ma ke ao.
Olelo aku la o Laieikawai ia Kahalaomapuana, “Ke makemake nei wau e hoaikane kaua, a ma ko’u hale nei oe e noho ai, a e lilo oe i mea punahele na’u, a o kau hana ka hoolealea mai ia’u.”
Olelo aku la o Kahalaomapuana, “E ke Alii e, ua pono kau olelo; aka, he mea kaumaha no’u ke noho wau me oe, a e loaa ana paha ia’u ka pomaikai, a o ko’u mau kaikuaana, e lilo paha auanei lakou i mea pilikia.”
“Ehia oukou ka nui,” wahi a Laieikawai, “a pehea ko oukou hiki ana maanei?”
Olelo aku la o Kahalaomapuana, “Eono makou ko makou nui a na makua hookahi o ko makou ono, he keiki kane, a elima makou na kaikuahine, o ke keiki kane no ko makou mua, a owau ko makou muli loa. A ma ka huakai a ko makou kaikunane, oia ko makou mea i hiki ai maanei, a no ka loaa ole ana ia makou o kona makemake, nolaila, ua haalele kela ia makou, a ua hoi aku la ko makou kaikunane me kona kekoolua, a ke noho nei makou me ka makamaka ole.”
Ninau mai la o Laieikawai, “Nohea mai oukou?”
“No Kauai mai,” wahi a Kahalaomapuana.
“A owai ka inoa o ko oukou kaikunane?”
Hai aku la kela, “O Aiwohikupua.”
Ninau hou o Laieikawai, “Owai ko oukou mau inoa pakahi?”
Alaila hai aku la kela ia lakou a pau.
Alaila, hoomaopopo iho la o Laieikawai, o lakou no ka poe i hiki i kela po mua.
I aku la o Laieikawai, “O kou mau kaikuaana a me ke kaikunane o oukou kai maopopo, ina nae o oukou kai hiki mai i kela po aku nei la; aka, o oe ka’u mea i lohe ole.”


text:
Govt blocks transitional homes for Ha'apai cyclone victims
- Read more about Govt blocks transitional homes for Ha'apai cyclone victims
- Log in or register to post comments
Comments
Koe fuofua me'a ke tokanga
Ko e fuofua me'a ke tokanga (1st priority) kiai ha pule'anga ke malu'i mo tokoni'i 'a hono kakai meihe ngaahi fakatu'utamaki hange ko e afa ko'eni na'e to 'i Ha'apai. Ko e 'alu 'eni ke 'osi 'a e mahina 'e 4 mo e 'ikai pe ke 'ilo 'ehe pule'anga Tonga ia 'a e me'a 'e fai ki hono langa 'o e ngaahi fale tokoni ki Ha'apai. Ko e fuoloa ange 'a e tatali, ko e toe lahi ange ia 'a hono tanaki atu 'a e mamahi mo e faingata'a ki si'i kainga 'o Ha'apai. Ko e fatongia 'o e pule'anga ke fakapapau'i 'a e lahi 'o e pa'anga tokoni 'oku 'omai meihe ngaahi tafa'aki kehekehe kotoape, ngaahi pule'anga kehe, ngaahi pangike, red cross, ngaahi siasi etc ke fai 'aki ' ae tokoni ko'eni, pea 'e pule taha pe 'a e pule'anga Tonga ki he 'project' ko'eni. 'Oku 'ikai ha toe 'uhinga lelei ia ke foaki mai ha me'a'ofa, pea nau toe omi pe kinautolu 'o pule'i 'enau pa'anga tokoni mo fai 'a e langa (tukukehe 'oka fkngofua 'e he pule'anga ). 'Oku mau tui 'oku tatau pe 'a e Pule'anga Tonga mo e Falealea 'i hono fakalahi'i 'a e faingata'a ki he kakai 'o Ha'apai 'i he tuai 'enau ngaue mo e fakafekiki takai holo he ngaahi me'a noa'ia kae suffer si'i kakai 'o Ha'apai. Kapau 'oku 'i ai ha 'ofa meihe siasi Mamonga, Katolika, Kolosi Kula, ngaahi siasi kehe, tuku'i ki loto ki he pule'anga ke nau pule'i mo faitu'uitu'uni kiai katau vave. Pea ko kimoutolu kau taki 'o e pule'anga, 'oua 'e holi ke toe 'side step' takai holo he ngaahi pa'anga me'a'ofa ki he afa he 'e toe loloa ange ai 'a e longoa'a ia...SAIA.


text:
E 3 ng? huarahi hei rapu k?rero i te kohikohinga nei:
I a koe e t?rotiro haere ana ki te kohikohinga nei ka puta mai he p?tene whakahaere. E whai mai ana he whakam?rama m? aua p?tene.
Kei runga ake ko te p?tene whiriwhiringa. Ko t?nei hei whakarerek? i ng? whiringa. Me whakarite ?nei kia pai ai te titiro i t?u ake rorohiko.
Kei ia kohikohinga o te NZDL he reo t?turu hei k?rerorero i waenganui i te kohikohinga me te kaip?nui. E taea te whakarerek? i t?nei reo k?rerorero.
Ka taea hoki te whakarerek? i ng? whakatakotoranga p? me ng? whakatakotoranga wh?rangi. Ka m?m? ake te whakatakotoranga wh?rangi kore-whakaahua m? ng? t?ngata e k?p? haere ana.
Koia nei ng? kupu ka tuhia ki roto i te pouaka rapu. Me tuhi ko ng? reta me ng? nama anake. Kaua e tuhia ng? tohut?, he uaua te kite i ng? tohu t? i roto i ng? niupepa. Me noho te mokow? (w?hi w?tea) i waenganui i ng? kupu. Kaua e tuhi ng? tohutuhi (p?r? i te '?' me te '/'), ka tangohia aua tohu e te rorohiko nei, ka whakauruhia ko te mokow?.
Hei tauira, hei tuku atu i ?nei kupu rapu;
ka rapua k?tia e te rorohiko ?nei kupu;
(ar?, kua tangohia ng? tohutuhi)
E rua ng? t?momo rapu, ko te rapu ng?wari, ko te rapu matatau. Whakaritea t?tehi i te wh?rangi whiriwhiringa.
Me tuhi te maha o ng? kupu rapu hei arahi i te rapu ki t?u e hiahia ana.
He whiringa m? te p? matua me te p? iti. ?e, me tika te rapu i ng? p? matua me ng? p? iti, k?ore r?nei, hei aha te ?ta titiro ki ng? p? matua me ng? p? iti.
He whiringa an? m? te k?muri o te kupu. ?e, me tika te rapu i ng? k?muri. K?ore r?nei, hei aha te ?ta titiro ki ng? k?muri. M? ng? kupu rapu P?keh? anake te whiringa k?muri.
Hei tauira, mehemea ka k?whiritia te hei aha te p? matua me te p? iti, ?, ka k?whiritia hoki te hei aha te k?muri o te kupu k?tahi ka tukua ?nei kupu hei rapu;
ka ?rite te whakahoki mai o ng? pukapuka ki ?nei kupu rapu
Ka p?nei i te mea, k?ore te rapu i te ?ta titiro mehemea he p? matua, he p? iti r?nei, ?, ka tangohia hoki ng? k?muri (p?r? i te "ing", me te "s") i t?nei whakaritenga.


text:
Newspaper Page Text
u-
fl
.,- . ' " , jrtfi
J
-
i
i 4
4 . -
j
J
la-.Mflfet
own
awaii.
HONOLULU, IULAI 10, 1856.
Ka Nii'son rani Anicrikn n lua Europa.
Ku mai la ka Mokumahu Amerika i ka la
4 o keia malama, e lawe mai ana i na Leta
rns na Nupopa mai Amerika mai a hiki i ka
la 20 o Mei, a mai Beritania mai a hiki i ka
la 3 o Mei. Ua maikai ka mea hou.
.E mau ana kc Komitc Kiai ma Kaliponia,
a hiki i ka la 20 o June, ua kauohoia na ka
naka kolohe he iwakalua kumamalima e haa
lele ia Kaliponia. Ua holo kekahi poe
olakou ma Kalao, a o kekahi poe ua holo ma
Kikcne. Ua hiki aku ka nui o ke Komite
Kiai i na mea 8,000 ma ka huiia o na inoa
. o lakou. Ua hanaia ko lakou hale halawai
- me he papu la, a a kapaia oia ka Papu o
; ke Kiai. Ua hoakoakoaia na pu he 10,000
no lakou, Ua paa 16a ko" lakou manao e hoo
pau loa i ka poe kolohe i hookiekie loa i ko
lakou hookoikoi ana maluna o ke Kulana
kauhale. ,
Aole i pau loa ka manao kue iwaena o
Enelani a me ko Amerika. Ua manaoia, c
hoihoiia'na o Mi Kerampton, ka Luna Beri
L: tania ma Wasinetona e na lfma o Amerika :
aole nae e lilo ia i kumu e kaua ai ia mau
Uni. I ka la i holo mai ai ka mokiimn-
bu, ua laha ka'clelo ua hoihoiia kela: aka
ke ike nei makou i ka hoole ana, aohe oiaio
o ia oieio.
: Ua pepehi kekahi Lunamakaainana o ka
AhakaulcanaYai ma Wasinetona, no Kalino-
nia, i kekahi kauwa ma ka hotela kal
i noho ai, i ke kipiria ia, a e hookolokoloia
ji ana
OJa. -
Ua kokua na kanaka o Amerika i na dala
he 10,000, i mea hanai i na Pukiki ma na
Mokupuni o Kepavereda e make ana i ka
wi, no ka ua ole i keia man mrikuhiki pknln
l hala ae nei. -
Aole i loheia kekahi mea hou no ka Mo
kumahu i nalo aku la ma ka moana i na ma
lama mamua. Ua pau ke kanalua nona, ua
lilo ma ka moatia. Ua nalnmn ilnln mn Irn ri-
OH
liana me na mokuhao, aole no kakou e lohe ana a -Rusia iloko o ke kaua. A. ua hoo
hou nona. Ua like meia ka nalo ana oka mo- Pauia na kumu o na mea a pau, e lilo ana i
kumahu Poresedena i na makahiki umi ma- mea 110 -Rusia e hookoikoi hou aku ai malu-
mua.
Ua kukalaia ke Kuikahi ma Enelani. me
Ka hanohano Koa. Aole e hiki ke haawi
i i .
uku i na pauku olelo o ke Kuikahi. he na-
eahi. he 34 pa-
uku. He mea i hoopokoleia ke
ke haawiia'ku
nei manope iho.
1 ka 23 o Aperila he Hoike hanohano i na
Manuwa ma kekahi awa moku o Beritania.
wau &-v nu moKumanu, manuwa e
ku ana he 12 na mile lea loa. Tlokn n kpin
aumoku he 33, 000 a keu na mea hooholo
molcu. Ua makaikaiia e ka Moi wahine.
Aohe aumoku like e ae ma ke ao nei mamua.
I ka 29 o Aperila, he paikau koa hanoha
no Aldevehet, ilaila ioia Moiwahine e na
na ana, maluna o kekahi lio maikai ona, a ua
kahikoia oia me he wahine koa la. Oua alii
la ka mea milimili nui, no ka mea, i kona
holo akamai ana iluna ilalo, ua ike pono ka
lehulehu ia ia, hauoli ae la na kanaka a pau
a me na koa a pau i ka ike aku i kona holo
maikai ana. Ua punahele loa ua wahine iki
la i keia manawa. .Ua ike ponoia kona hoo-
wanawaha i ke Kuhina nui ia Palemestona,
nolaila paha kona mahalciae ka nui o kanaka.
Eia hoi ka pokole o ke Kuikahi Hou o
Europa. E mau ana ka anemoku o Kerimea
no Kusia, me kona mau pakaua okoa, aole e
wawahiia. E mau ana no Kusia kona mau
palena aina kahiko iloko o Asia. E haalele
koke ia o Tureke e na koa o Europa. Aole
e ukuia mai o Enerani, me Farani, no na ha
na nui, a me na poho nui o ka waiwai ilalo
ma Kerimea ma na alahao a me na pakaua 1
hanaia ma ia aina.' Ua wawahiia nae ka ao
ao hema o Sebasetopolo, aka he mea ole kela
ke ole ke kaua hou, a ua ae mai o Kusia, aole
ia e hana hou ia. -
E hooliloia kekai Eleele i wahi.e holo ai
na moku Kalepa wale no, a ua hookapuia ua
kai la i na manawa o kela aina keia aina,
aole lakou e holo malaila. He mau moku
. liilii nae no Rusia a me Tureke ke holo i
mea hooponopono i na mea o na kahakai o ia
mau Aupuni, i mea e hooko ai i na olelo kui
kahi a laua.
. , Ua papaia mai ke Kapili ana i na pakaua
a me na hale kapilipili manuwa ma na awa
o ia mau Aupuni ma kahakai o ke Kaieleele,
a kc hoohiki nei na Moi oia mau Aupuni a
elua, aole e kapili i pa kapilipili manuwa
ma ia mau kahakai.
E noho na kanaka o Moledivia me Wala
kia, malalo o ka mah.i o Tureke, a me ke
kokuaia mai e na Aupuni e ae o Europa, e
hoomana lakou, e kau Kanawai hoi, e kuai
a e hooholo Ioku, e like me ko lakou malL
make.
E hoonoa ia ana na nuku o ka muliwai
Danube, i mau awa e komo ai na moku Ka
lepa ona aina a pau, a ke ae mai nei ka Moi
0 Husia e haalele i kona mau pakaua nana
1 hookapu ai mamua ia nuku muliwai, -a e
haalele. i ka aina o Beserabia e pili ana ma
laila, a e hoopiiiia'ku ia me Moledivia. Ua
aeia mai na kamaaina e noho ana, ke kuai
- lilo i ko. lakou waiwai, a e hele aku me ka
maluhia, ma kahi a lakou e makemake ai ,
iloko p keia mau makahiki aku ekolu.
V E hooponoponoia na auhau, a me na dute
t maluna o na waiwai kuai, mamuli o ke Ka
nawai iwaena o ria 'Aupuni -o Europa, a ua
aeia, e hana like ia mai na hae o na Aupu
Ki a pau, ma ke Kanawai like hookahi.
He mau mea maikai a nui loa iloko o ke-
ia kuikahi ana. Aka, . ke ninau haohao nei
ka nui o -kanaka, ''Ua like anei ka baa mai
me ka.mea i poho iloko o ke kaua. ana ? Ua
hookaa oluolu aku na kanaka i.ka auhau nui
ana ; ua uku nui aku ka poe ilihune i ka ai
kuai, ua hoonuia ka aie a ke Aupuni, ua
kanikau na ohana a pau o Beritania i keka
hi mea i make iloko o ke kaua, ua uwe na
wahine kanemake, he nui ko lakou mau kei
kikane i make ilaila, a he nui, na hooilina
alii i make ilaila. A ua like anei ka maikai
i loaa mai iloko o ke kuikahi una,: me na
poho lilo aim i ke kaua ?
Ma'ka nana ana i na kumu o ke kaua, a
me ke ano o na Aupuni i komo iloko, ke ma
nao nei kakou, ua loaa mai na mea a pau e
hiki ai ka loaa. Mai ka hoomaka ana o .ke
kaua a hiki i ka pau ana, aole i manao na'lii
o Beritania a me Farani, e hooauhee aku ia
Kusia. Eia ka lakou, e pale aku ia Rusia
mai o Tureke aku, a e hoomalu ia Tureke
malalo o ke kokua ana o Europa, a me ke
Kanawai o na aina naauao. Ua loaa ia mau
mea a elua. Ua hoopauia na pu o Rusia ma
ke Kaieleele, a ua hookomoia mai o Tureke
iloko o ka ohana o na lahui ma Europa.
Akalii no a komo mai ia iloko o ia ohana. O
na pono e ae a pau, ka noho malu ana o na
Keristiano ma Tureke, me ka noho kuokoa i
ana o Tureke, ua hooholo ia mau mea iloko
o ke kuikahi, a ua hoopaaia ma ffii hoohiki o
na Aupuni. Aole no e hiki i m kuikahi,
aole e hiki na'lii, aole hoi i na Kanawai ke
hookumu, a ke hoopau i na lahuikanaka.
Aole i na olelo hooholikeia ka hooulu ana a
me ka hoemi ana i ko na aina. Aole o ke
likahi o Parisa ka mea e hoola hotl ai ia
Pureke mailoko mai o ka make e kokoke
ana ia ia, e hiki no nae ia ia ke hoopanee iki
aku kl manawa, a i kekahi va mahope.
Ua kaulana keia Kuikahi no ka hooko
Pololei i ka'mea a na aina kaua i imi ai
i iui pono uku unu o Keja aina Jveia ama.
Ua malamaia ka Moi o Tureke a me kona
mana a ke hoole nei na Aupuni o Europa i
ke keakea ana i na hana a na'lii o Tureke
maloko o ko lakou Aupuni, i hoomalu ana
maluna o ko laila poe Keristiano.
Ua weheia ka pilikia o na Tata ma Keri
mea nana i kokua i na enemi o Rusia, aole
lakou e hoopaiia. Pela hoi na Keristiano ma
Tureke, aole lakou e hoopaiia no ke ko xv ii a
na o 1 ureke.
na ne mea hoopaapaa ku e mahope iwae-
na J-ureke a me kekahi Aupuni o Europa,
i i i i i
11B "ouponopono lmua o na luna ku l ka
ne hooponopono imua o na luna ku i
1 koho like ia ka hana mua e pono ai, aole o
ke kaua, Pela keia kuikahi. Aole l haawiia
... .
mai na mea a pau l nona e na enemi o Ku-
sia, aka, ke hoopaa nei no ia i na Kumuka-
nawai iwaena o na lahuikanaka, i kumu no
na nana nou he nui e pono ai. O ke Kumu-
k'anawai no na Aupuni kit i ka wa, i ka ma-
nawakaua, e hoomalu pono ana i ka waiwai
o na aina kaua oln, h& mo hou la ma ke ao
nei, he mea maikai loa. Ua hoopauia .ke
kaua ana o na moku Aupuni ole, ua lilo ia i
powa ma ka moana. Aole pau loa na mea
pono i ka hookoia ma neia aha, he nui na
pono i koe i ka hooko ole ia. . Aka, ua olioli
kakou i ka mea i hooholoia. Ua malu na
waiwai o na mea ku i ka wa, aka, aole i
hoomaopopoia na waiwai malu ole iloko o ka
wa kaua.
Mai Rusia mai, he r olelo kukalaia na ka
Moi, e hai mai ana i na'lii me na luna o
Moseko, i kona hooko ana . i ke kuikahi.
Haalele koke aku la ka Moi me kona mau
kaikaina ekolu ia Peteroboro, a hele i Mose
ko, no ka oluohi ole o na kanaka i ke kuika
hi. Ke hoakaka nei o Alexanekero, i na
kumu o ke kuikahi ana, e hooikaika ana e
hoomalielie i ka ohumu pono ole o kanaka.
Ma neia olelo, ua maopopo, he manao mai
kai kona, he naau aka'iai hooluolu o ua
alii la.
Ka 31nltc Ann. o Yankee Sullivan
Ua kahaha nui loa na kanaka o Kalifonia i ka
lohe ana, ua pepehiia o Ivalioana, Ja. ia iho
ma kc oki ana i ke aa koko o kona lima ma
luna iki ae o kona hailima, a make iho ia i ko
kahe koko ana.
Ua ikeia, i paa iho la o Kalioana i ko komito
kiai i kekahi mau la iho nei. I ka wa o kona
Eaa ana, hai mai la kela i ka hana ana a na mea
e nui, a na mea kiekie a me na mea haahaa i
ka balota kolohe ana. Ua hookomo lakou i na
balota oiaio ole iloko o ka ipu balota. I kona wa
e paa ana, ua ai uuku wale no keka, aole i aeia
mai kekahi e ike iaia, a piha kona naau i ka ma
kau i ka make ma ka li. I kakahiaka o ke la i
make ai, noi mai i kona kahu malama i ka wai e
inu. I mai la kela, ua moeuhane e make ana ia
i ka li. Ua makaukau, iloko o kona-moe, na
mea li a pau, a ua kau ke kaula pahele ma kona
ai, a ku aku la ia maluna o ka papa a haule iho la
ia a lewa iho la. I kona oni ana, ala ae la ia me
ka ikiiki. I aku la ke kahu ia ia," " Moi makau
oe, aole oe e make i ka li." E manao wale ana4
kc lvomiic Kiai, e KipaKuia ia mai ka ama aku,
a i ka aina e; Hele aku ke kiai, a hala na hora
elua, hoi mai" la kela me ka ai nana.' Ua loaa
oia, iloko o ka palule me ka lole wawae, e moe
ana iloko o kona koko, ua make.
Kli Waoakua nui b Sahara ma Afcrika
Aole e hiki i ka nui o kanaka ke hoomaopo i ka
nui loa o ia "Waoakua. - Ma ke komohana, ke
koma mai la ia iloko o ka moana Atelanika.
Aole e keakea ana na nalu nui ona i kona hoko
mo ana i na one iloko lilo o ke kai a halaloa mai
iwaho mai o kahakai na alma one palahala, a hi
ki ole aku na moku iuka. Aole i hoea mai na
aina ouka, a keokeo mai ke kai i na ahua one, e
pale ae ana i na moku, me ka hooweliweli mai, o
lli ka moku. Ma ka hikina moe palahalaha aku
la ka waoakua a hiki i ka muliwai o Aigupita, a
kokohe i ke Kaiula. "Na ka muliwai, a me na
kuahiwi ka palena ona ma ia aoao. ' 0 ka loa o
Sahara, he eono haneri me kanawalu na mile, a o
kona laula mai ka kuahiwi o Atelasa ma ka Akau,
a hiki aku iwaena kona o Aferika ma ka Hema.
Ua like kona nui me na hapakolu elua o Europa.
Ua Hala kallaua,
; Eholoiki ana na kaauwahi, me ka holo ma
ma o ka njynu. Mamua iki Ke he puii, a o inoe
kekee ana kalahao ma kona kumu. A mamua
aku, ho wahi jiu nialie, kalu e maalo ac ai na.
kaa holo aku a, holo mai. ta lohi ka mea hoo
holo mahope o xona manawaipouo, a e kali loa
ana na kaa holo tiaii kona tiki ana aku. Ma
nao iho la ia, e liaWpono mai ka puu mamua me
ka pomaikai.v Aos enjo, hoea mai la ka huakai
kaauahi e holo iina Pili koke iho la ia me
.... - .
kcia huakai e holo aVi ana, liaha liilii iho la na
kaauahi me ria huaka clua. He puoho, he
kahuli, a make koke ih ni kanaka ho 50 iloko
o na kaa. Ke kumu o Kia'rinake nui, ua hala
ka manaiva, ua lohi kekahMjiakai.
E hoouka ana o Bon epati kona kaua nui ana
mo elinctona ma AVatalu. I na hora ewalu,
e lele ana kela poe a me keiahoe kaua, iloko o ka
make, e hooauheo ai ia WeliiVona e kupaa ana
maluna o ka puu, aole nae i hui ke kipaku'ku.
Ua auwi ae ka la ma ko komchaua, c kokoke
mai ana na koa kokua ia "Welinetna, a hooun-i
aku la o Bonepato i kona mau koa a mu e la-we
i ka puu, kahi
i q ku ana o AYelinetoaa, mamua o
ai o na Perusia kokuaXva ia. Ina
ka hiki ana m
manawa e pono ai, alaila e lanakila auauV. o Bo
nepato. Ua ike ke ao nei i ka hope o keia lioo
uka kaua. Aolo i hiki mai ko Bonepato p& ka
ua kokua. Ua hooauheeia na koa o Boncpito.
Ua oki loa ia kona alii ana, a make aku la oio
nepate, ho pio ma ka Iokupuni o Hel?no, no ki
mea, ua lohi ka hiki ana mai o kona kokua, ma,
hala ha manawa.
. Eia kefvaih. He man hoa kuai e noho kuai
ana ma Nu Ioka. "Ua aie nui lakou, a e kali ana
lakou i ke dala hookaa aie mai Kalifonia aku.
lie nui na haneri tausani dala ojakou ilaila, a o
manao ana lakou e hiki mai ana ia dala a pan
ma Nu Ioka i kekahi la kokoke e ku mai ana ka
mokumahu mai Kalifonia mai. Ina c hiki mai
ia mamua o ka la o ka hookaa aie ana, alaila e
pau no ko lakou aie, a pomaikai, aole e kukalaia
ko lakou waiwai. . Kakalj lakou, a hala ka he
bedoma, a hala ka hebodoaaa, aole i ku mai ka
moku. A .mahope iho hiki mai ai ka la e hoo
kaa aku ai ka aie, a ua hoea mai- ka moku ma-
waho l kakahiaka, kii koke aku lakou a ninau i
ke dala i loaa mai. Hoole mai ke kahumoku
aohe dala i hooukaia mai. Alaila, no kc kaa ole
o ka aie, lilo aku la ko lakou waiwai a pau a ili-
1 l i i i i
nunc ua poe numuai ia. ALanope ino, a ku nou
mai ka moku mai Kalifonia aku, ua hiki ilaila
ehma paha haneri tausani nx dala no lakou, aka
7 .7.7- 1 1 1
ua naia na manaiva, ua ino pau loa ia l ka poe
noaio mai. Ua inhune lakou, no ka mea, ua lo
hi ko lakou kahu waiwai ma Kalifonia i ka hoo
uka ana mai i na dala i ka wa e pono ai.
i kekahi. He kanaka nana i pepehi a ma
ke i kona hoapaio. I ka hookolokolo ana, ua
maopopo, he nui loa ka hoonaukiukua mai oia c
ka mea i make. Aole hoi ona manao e pepehi a
make. A noi aku la ka Jure a me ka Lunaka
nawai nana ia i hoohewa, ekalamai ke Kiaaina,
a e hookuu aku ia ia. lie lehulehu hoi ka poe
hoopii i ke Kiaaina, e hookuuia oia, Aka, i ka la
e make ai, aole i hiki mai ka palapala hookuu.
Alakai aku la ka Lunamakai ia ia l kahi eliia'i.
me ka manao nae, o hiki mai paha ka hookuu
ana. Aolo no i hiki mai, a hiki i ka hora e ma
ke ai. Ua )alcia na maka ona, ua kau ka pahe
le ma kona ai, haule iho ke kanaka, a lewa ae la
kona kumnaur TK mnrateTSTimiu no.
it icr liu e nolo ikaika mai ana me ke kanaka
maluna, a iloko o kona lima he pepa i kau ilu-
na. u ka palapala hookuu ia mai ko Kiaaina
nai. No ka lohi o kona uwati, ua lohi ka elele
lana i lawe mai la i ka palapala hookuu ia ia.
Ua hala ha manawa, a ua make ka mea hala ole.
Pela mau no i kcia noho ana. O na manao
maikai loa, o na haua nui loa, o na waiwai .nui
o kanaka, o ka pomaikai o na lahuikanaka, a o
ke oia ani o ke kino, ua hoopohoia ua mau mea
la ma ke kakali a mo ka lohi o ka hana ana a
hala ka manawa. E noho ana na kanaka he nui
no, ua naauao, ua ike i ka hana pono ano, e hoo
ko peno ai, i ka mea a lakou e manao ana e ha
na ; aka, ua ko ole ka lakou mau mea a pau, ua
poho ko lakou waiwai, a ua ilihune lakou ; no ka
mea, e hana ana lakou mahope o ha manawa. Pe
la hoi kekahi poe c ae ; ua maopopo ia lakou ka
pono o ka haalele ana i na hewn; a kc manao
nei lakou o haalele io no, a e huli mai a e Jiahai
mamuli o ka pono. Aka, e kali ana lakou a ka
wa mahope aku, a hala ka makahiki, a pau c k
lakou manaAva ; make no lakou me ka raihi ole,
a hele aku mo ka makaukau ole, no ka mea, hoo
panee aku lakou i ka wa o huli ai, a hala ha ma
nawa. ,
Ua hoopoho na koa kaua o Farani a me ko Be
ritania, i ko lakou kaua ana me Rusia, no ka
mea. i ko lakou lanakila ana ma Alema, maluna
o ko Kusia, aole lakou i holo koko aku iSebasto
ppla, a popoi koke aku maluna o kela pakaua i
ka wa e hapa ana na koa Rusia malaila. Kaka
li lakou i ka la hookahi ; a iloko o ia la no, ua
hoopihaia o Sebastopola i na Rusini nana lakou
e pale aku. Nolaila ke kaua loa una o na Hui
nakaua, a hala ka makahiki okoa, a poho na nii
liona dala he haneri a keu, a make na kanaka he
lehulehu loa, a pio ae la ia wahi paa. Ua poho
ia mail mea a pau, no ka hoopanee ana i ka la
hookahi i ka lele ae ana iloko olaiia. A hiki
mai ka manawa pono maoli, ua like na minute
elima paha, me na makahiki okoa mahope. He
manawa pokole no ia, aka, ia wa no ka manawa
e hookoia'i na mea nui, o like me ke oia ana o
ka lahuikanaka; a hala ia wa, aole loa e hiki hou
mai ka wa pono like. Ina he mea pono hookahi
ma ke ao nei, oia no ha hana ana a ho ha mea i
manaoia, i ha wa e pono ai. Ina he hua nui hoo
kahi ma ke ao nei, oia no ha hoopanee ana i ha
hana, a hala ha manawa.
He PepeliiUanaka.
Ua make ma Kaneohe, Oahu, he kanaka
o Kauwa kona inoa, i ka pepehiia e ka Pake.
Na MivPareka i haawi mai i ka mea hoaka
ka malalo iho, ua hanaia i ka hebedoma i
hala iho nei. j ' '
" He kanaka noho malie, hana nui o Kau
wa, ka mea i pepehiia a make i ka po o ka
la 2 o Iulai nei. Ua lilo i ka aihue kana
kalo ma ka loi, a ua kiai i kekahi mau po,
e ike i ka aihue ke hiki hou mai. I ke ahi
ahi o ia la, oia me kana wahine, me ke kai
kaina a me kana wahine, hele aku lakou mai
ka hale aku, a ku iho la ma kela aoao a keia
aoao o ka loi. A i ke aumoe, ike j aku la o
Kauwa i na aihue iloko o ka loi, a kahea aloi
In, " Holina, holina, holina," ekolu kahea ana,
"eia na Pake, e 'aihue ana i ke kalo." Holo
mai la kekahi iona Ia, i aku Ia o Kauwa fUa
aole pela, e auhoe o Bonopate. Ua kit aku o Uo
nepate i kekahi po3 koa nona, e wiki nijte mai ka
hi e mai o kokua ia ia. Ina c hiki mama i ka
holo aku kekahi ma o e holo aku oe mahope
ona, a hahai o Kauwa mahope o kela Pake,
a loaa ia ia ma kahi mamao iki aku e like
me na roda he 20 paha. Malaila, ma ka na
na ana i ka mauu, ua hakaka nui loa laua,
ua hahi nui ia ka mauu. He pahi ka ka Pa
ke, aka, aohe mea ia Kauwa, o kona mau li
ma wale no. Ua poeleele, a imi aku la na
wahine ia ia, 'aohe i loaa. Aole i lohe hou
ia kona leo mahope mai " o kona holina ana,
Holo aku kekahi wahine i kahi hale e koko
ke ana, hoala i ko loko, a hoa i ke hukui
aniani, a hele pu aku la lakou a pau e imi i
K-n mm ! make. Ia manawa, ua kiiia mai
na pu ma kekahi hale, he hapalua mile aku
paha, kahi e noho ana na rai,e; a nunu
iki Ka nun ana, loaa mu iu. ia wnuu m
papau, ma kahi ona i make ai, kahi i hahi
nui ia i ka hakaka ana. E moe ana ia iluna
ke alo, ua make loa, aole nae i koekoe, me
na puka he iwakalua paha i oia'i a i moku i
ka nn In. ma keia wahi a ma kela wahi o ko
na kino. I ka wa i hiki aku ai ke kino
ma
ka hale, ua wanaao.
" O ka mea mua i loaa e pi
na i na
Pake
i hopuia, oia ka mamaka, e. waiho pu ana me
ke kupapau. Ike mai la na kanaka i ka ma
maka, i mai la lakou, na ka Pake ia laau.
Ua ikeia malaila mamua. Ua loaa hoi he
lole wawae maloko o ka nahelehe e kokoke
ana i ka hale o ka Pake, ua holoiia, a maloo
"V vJAC, U. U pill til ivv "ujiv a. " "
. Fkekahi kanaka, no ia Pake no ua lole wawae
la. Nolaila, ua maopo lea, oia no
nam i pepehi a make ke kanaka.
i
ka mea
Mnina nina Moku mai o Iae o. Vcreda.
En)(j ana keia mau aina ma ke komohana
B ne f
mai o ka Lie komohana o Aferika. Kahi ia i ho
lo mai
nai ana Pukiki ma na mokuokohola, a e no
rm neivne kakoiu No Potuala ia mau aina.
ho
Ua loheia ho wi nui ma ia pae aina i neia mau
makahiki i ha a iho nei, no ka ua ole. No ka
ua ole o neia lAau makahiki, aohe ai, a he uuya
loa hoi ka waiv x Nolaila, ua make na tausani 5
a keu. paha i kaWvi. lie 12 paha na aina moku
o lakou, a ua oki loa o Sanatonio o San Nikolo,
Len vcremouto, a ;ne Sala. Ua haalele na - tau
sani kanaka ekolu i ko lakou mau wahi, a ua ho
le ma fean Jago, ka aina i oki ole i ka wai. Ke
manao nji kolaila Kiaaina, e nui loa aka ka ma
ke, ke loaa ole mai ka ai ia lakou mamua o ka
malama o Iulai. Ina ole ,e hooukaia ka ai na
lakou mai Europa a me Amerika mai no lakou,
e make paha na mea he 20,000, iloko o keia ma
kahiki. I ka makahiki 182, holo no ilaihi na
moku he 40 paha mai America aku me ka piha i
ka ai na lakou. Ina he hapalaa o ia ai i keia
manawa, o manao ana ke kiaaina, e pale, aku ia
i ka make; a ulu hou ae ka ai.
Aole e waiwai nui ana o Potugala i keia mau
aina. E pono paha ke laweia'ku na kanaka olaf
la ma Berazila i Amerika Hema. Ua oi aku ka
nui o na kanaka i ka momona o ka aina. Ina e
haalele ka uui o lakou ia wahi, a noho au i ka
aina c, ua pono paha lakou a pau.
Na hui ana o kc Aupuni Outlc in a lain mc
na Aina panalann o Ucrclania ma I na
Ua manaoia he 5,00Q000 na kanaka ma ia au-
Euni, e Tioho ana ma na ama mile kuea oDUu.
"a null "una "ino nei mo mt aiiiti,auiiutuia mu lula.
TT ! ! IT. 11 - "r 1 ?
ua pana ino nei Ka uieio iiooiana a ku iuoiwani-
ne i ko ke ao nei, no keia hui ana. Eia ka olelo
i hoopokoleia. O ka hai mua kc hoike nei. He
aupuni ku okoa o Oude e pili ana me ko Berita
nia, a ua maikai ka launa ana mc ko Beritania
mau Luna i na manawa a pau. Ua hooko pono
no kolaila Moi i na kuikahi a pau mo ko Berita
nia. Aohe mea hoohewa maloko o kela mau mea
a pau. Aole malaila ke kumu e hookahuli ai i
kona aupuni. Ke hoike mai nei ia Olelo i ke ku
ikahi i hooholoia i ka makahiki 1801, e hoopaa
loa ana ke aupuni o Oude e kuokoa mamuli o ko
na Moi. Aka no ka hiki ole i ka Moi e alii ana,
ke hoomalu pono i kona aupuni mo ka naauao, a
me keahonui, a me ka hoopono, ke hoike nei ka
Ahahui Inia, ua hoopauia kela kuikahi, a ua
huiia mai ko aupuni Oude me na na aina panala
au o Beritania. Ua papaia na kanaka oia aina ke
hoolohe i ko lakou alii i hoopauia kona noho alii
ana, aole hoi e malama lakou i kona mau luua.
Ua kauohaia hoi na Lunaauhau a pau, a mo na
Lunadute, e lawe mai i ke dala auhau, a hui me
ke dala o ka Ahahui Inia. O ke kumu o keia lawe
ana ia aupuni, aia no ia maloko o ka pono ole o
o ka hoomalu ana a ke 'lii o Oude, i kona aina e
like me ka makemake o na Luna Beritania.
Ka hulu pei uiTxtiia'i tie Kuikahi hoo
" pau kaua ma Europa.
Ua hanaia keia jieni i ka hulu aeto, i uhukiia
ae mai ka ekeu ae o kekahi aeto o ka pakanu ma
Parisa. A pau ke kau inoa ana, ua hoomocia oia
maluna o kekahi pepa keokeo, a ua puniia i na
Sila i kau puiiia a na Luna hookuikahi. Malalo
iho ua kakauia e kekahi Luna' o Farani i kona
hooiaio ana i keia hulu, ka mea i kakauia'i
na inoa o na Luna hookuikahi. Mahope ua hoo
komoia ua me) a pau, iloko o ka wahi i hoo
naniia i ke gula, a ua poiia maluna he pale ania
ni, a ua haawiia'ku i ka Moi wahine o Farani, o
Eugenie kona inoa. . -
Ua a6ia mai ka Moi Rukini i ka pono ole o ka
imi ana i aina hou ma ke kaua, i keid mau ma
kahiki iho nei elua. O ka pilikia a me ka make
nui,wale no i loaa mai. Poho wale ka waiwai o
kona Aupuni. Nolaila, ua paa kona manao e
haalele i ka aoao o kona mau kupuna, ma ka pu
ni kaua , a e imi i na oihana e pili ana i ke kui
kahi. E kokua ana no ia mamuli, ke kalepa,
ka hana, a me ka mahiai, a e hooulu i na waiwai
o kona Aupuni nui ma na oihana e pili ana i ke
kuikahi. Ma ia mau mea, a ma ka hana ana i
na alahao maloko o kona Aupuni, a ma . ka hoo
naauao ana i ka poe naaupo e hooulu nui ae ai
oia i ka waiwai io o ia aina.
Aia no i ka manao o ka Moi o Iapana ka
malama ana a me ka hoomalu ana o kela
Aupuni nui, e like me kona makemake iho
no. Ia ia hoi ka olelo no keia ano a pau oia
aina. . - Oia wale no ka luna kuai a kalepa o
ka aina. E hookupu ana na kanaka a pau i
ka hua palaoa auhau i kela makahiki keia
makahiki, no ka halepapaa Aupuni. Ua
malamakkeia, e haawi aku ai i na'kanaka
ona i ka manawa wi. Ke hoomana nei na
kanaka olaila ina akua kii, a "ua kapuloaka
hoomana ia Kristo. I ko lakou la makahiki,
lia hehiia ke kea, e na wawae o kanaka a
pau, i mea hoomainoino i ka inoa Kerisiano.
KEIA MEA KELA MEA O XA AINA E.
-No Nu Bedefoda ka nui o na moku okoliola a
pau o ke ao nei.
He Luxamakai paakiki ma Al.bama Amehu,
Ua' hoohewaia kekahi lawehala ma Alaxiina J
make i ka liia. I ka hiki ana mai o ka paiaa-.
la a kc Kiaaina, c hoolpli ana j keano o ka hoo
pai ana o ka lawehala, hoole mai la ka Lunama
kai, i mai la, he palapala epa, a kau'aku la la ia
i ka laau li a make iho la ia. E hookolokoloia
'na ua Luna la- no ka pepehi kanaka.
4 Ua hiki iho nei ma Bosetona, he 00,000
pahu lemona, he 30,000 palm alani, he
na OOn nnlni film malno. he 10.500 nahn him
'ina mal00 a me na pahu e ae o lea waina
-j j 90,000.
Mea Kinaiahi hou, O ka Mea Kinpiaki
i hana ia ma Parekiko. a loaa iho nei, m
hoao ia e ka Poe Kinaiahi, i ka lahoomalola
iho. nei, a he maikai loa kona kiki ana i ka
wrai. He mea kokua nui no ia i ka malu (y
Honolulu nei i ka wela ana i ke ahi -
I keia manawa, ua hooholoia ka moanrJ,
mai Enelani a Amerika i na la he 10 a f na
la he 12 i kekahi wa, ma na mokumahu. 1
ka wa kahiko he malama okoa ka holo ana
ma na moku holo pea. Ua like paha ka loi
hi mai ia nei a Kalifonia. I ka holo ana
mai ia nei a Kalifonia, ua kokoke e makina
okoa ka holo ana a pae ilaila; no ka .makanr
mua mai. I ka holo ana mai Kalifonia a1
: tji,i1, he hohoJnm n -h lf rn :
kekahi wa, no ka makani maikai maho)e.
No Mesiko. Ma kekahi kanawai o ka
Repubelika, o Mesiko, i kukalaia iho nei, ua
hoohewaia na kahunapule no ke kokua ana i
ka haunaele kipi, i mea hookahuli Aupuni
Ua hoopaiia ko lakou waiwai i $10,000,000,
i mea i uku ai i ka lilo iloko o ke kaua, a a
kou, a me na keiki i make ai na makua o
lakou iloko o ke kaua ana. Eia ka pai mua
e hoopaia'na maluna o ka waiwai u ka Eka
lesfa Koma ma Mesiko: ' Ka mea kaumaha
ai ia, i hookaumahaia'i ua Ekalesia la rna
Amerika,
KA IIOOL.AIIA ANA A- 'KA IjAAVE
LETA. Ua kauohaia mai ka mea non.a ka
inoa malalo, e ke Kuhina Kalaiaina, e hoohololioui
ka lawe leta ana ma na aina. a pau1 oke Aupuni
Nolaila au e hoike' aku nei mai. ka la 1 o Ianuari,
18o, hoounaia na mea lawe leta pennei :
-'Ma Kauai. Mai ka hale kuai o Widemana i ka
Poalua o na hebedoma a pau, e hele ai ma Hanalei,
a hoi mai i ka Poakolu.
Mai Nawilhvili aku i na Poakahi o na hebedoma,
e hele ai ma Koloa, Hanapcpe a me Waimea, a lid
mai i ka Poalima. . - .
M Oaiiu. Ka la o na hebedoma a pau e hele ai
ka luna lawe leta o Oahu, oia no o ka Poa"ha, e haa
lele ana i ka hale leta i ka hora 9 o kakaheika, a hoi
mai i ka Poaono.
Ma Maui. E haalele ana ka luna lawe leta i ka
hale leta o Lahaina i ka Poalua o na hebedoma a pau;
a hele ana ma,"Vailuku .a Kahului, e like akujioii
Poakolu. e haalele ia Makawao, ka hale oMi Spencer
ka hale leta o' ia wahi, a e hele ana mea Kula, e hoi
mai ma Kalepolejx) a Lahaina i ka Poaka.
Na Lawe Leta ma Hawaii. E haalele ka lave
leta ia Kawahac i na Poaha a pau, ehele ai ma Ilila
A haalele o ia i ka hale kuai o Pitimana ma Hilo i
na Poakahi a pau.
E haalele ka lawe leta ia Kawaihae e hele ai i Ksi
lua a me Kealakekua, i ka Poaha mua a me ka Poa
ha akolu o na malama a pau. A e haalele ana ia
ia Kealakekua i ka Poalua mua a me ka Poalua akolu
o na malama a pau. - .
Mai Ililo a 'Kau e hoounaia ke lawe leta mai ka
hale kuai o Pitimana, ma Hilo, i ka Poakahi mua a
a me kapoakahi akolu o na malama a pau.
E aei.Tmai no mea lawe leta, e lawe hoi i na opo
ope liilii a puni na aina, okoa no na leta, a me n
nupepa. He uku no nae e haawi ia mai, elike me ki
mea e hooholo ia mahope. i
Honolulu, Iulai 1, 185G. u
0E HALE KUAI BUKE UAOLE A
I meltela mea keia mea.
Aia ma Honolulu Hale, hale o ke Aupuni mamui
Aia malaila na Biike haole he. nui o kela ano keia
ano. Na Buke kuH haole. A, B, C, a me na Buke
kula e ae lie nui wale; malaila no na Buke maikai
ke kakau waiwai,-no kela oihana keia oihana, maj
ka mea nui a ka mea liilii. " Aia no malaila, na jepa
kanana' maikai- no ltc liixknuiia IiirkajiTpU Inika"
Peni Sila, kumu peni, wepa, na wahi pepa, papn,
Pohaku, penikala maikai, a me kekahi mau mea e
ae no he nui, no na kula,- a me ke kakau. A he ma
ke pono no ke kuai jvna malaikyno keia mau mea.
E hiki no i na kanaka maoli kehele malaila e kuai ai.
HENELI M. WINI.
Iulai 1, 1856 tf.
PONO waiwai a ka meaW kaa ole.
O na mea a pau i aie i ka waiwai a RoLata Davis,
ua kauohoia lakou e hookaa koVo mai no i ka mc
nona ka inoa malalo. 1 A i ole hookaaia mai, e
haawiiia ko lalou palapala aie i kloio nona e hoo
pii i ke kanawai. J. F. MAKALA,
Iulai 1, leoG tf. - Mea Hooponpono WaiwaL
O1
LELO IIOOLAIIA.-0 UJLVKOTJ KA
poe nona na inoa i kakauia malalo : Kapu loa
ko makou aina Alodio o Kanenalu 1 ka, i kr bipi,
lio, miula, noki, hipa a me na kao, maka la mua
o Iune, a ka la 15 o Iulai, e kii mai kaypoe e i ko
lakou mau mau holoholona e lawe i kahi e, a ina kii
ole mai a hala ka la i olelo ia maluna, alaila , ant
pakahi dala no ke poo,- a o ka hipa, kao, he hapaha.
S. KATVAA, .
Kcaiwa, Kau, ) J. KAONOIH,
Iulai 1, 185G 3t 5 IOANE :
LELO HOOLAIIA.-E IKE AHA NEI
na kanaka a pau. O wau o ka mea nona ka
Ka inoa i kakauia malalo, no ka hookohu ana mai
a ka mea i mahaloia kekahi. o na Lunakariawai o ka
Aha Kiekie ia'u i Luna hooponopono i ka waiwai o
M. Paaheiau o Honolulu i make aku. Nolaila, ke
kauoha aku nei au i na kanaka a pau, ina ua aie
aku oia i kekahi, a ua aie mai paha kekahi ia ia. : E;
hele mai lakou ma kou hale mai keia la aku a hala
na la he (15) alaila, aole aie. Ina he waiwai kona l .
aia ma ka lima o kahi kanaka a haole paha, epono o- . 1
hoihoi mai iloko o na la i oleloia maluna, ina homoi -ole
mai a hala ka manawa, alaila, e hoopii no au ii' f
ia e like me na Kanawai e kau nei. ,
E pono i na meri, a pau i nili i keia, e hele mako't I . .
hale ma Peretane Honclulur Me ka Mahalo. i -
W. A.' IKUWA. I'-
Luna Hooponopono waiwai o M. PAAHEIAUl f
Pelekane Honolulu. .; - fl-.
-. f - t-.
i
? -
i
'(
!
!
'T -.- mm .
3


text: 1Ao a roko iroun Iesu Bwaritaio ma taani koroboki tabemwaang mai Ierutarem, ao a taku, 2A aera am reirei ngkai a ri aon aia taeka n reirei ara bakatibu? Bwa a aki teboki baiia i mwaain amwarakeia. 3Ao E kaekaia ni kaangai, Ao ngkami kam aera ngkai kam ri aon ana tua te Atua ao kam iri nanon ami taeka n reirei? 4Bwa E tua te Atua ni kaangai, Ko na karinea tamam ma tinam; ao, Ane e tabeki taeka aika a buaakaka ibukin tamana ke tinana, ao ke e mate. 5Ma ngkami kam taku, Ngkana e kaangai te aomata nakon tamana ke tinana, Te baere ko na karekea mai irou bwa am bwai I a tia ni katabua ibukin te Atua. 6Ao e a tau ngkana e aki karinea tamana ke tinana. Ma ngaia are ibukin ami taeka n reirei, ao kam a tia ni kaakeaa iai ana taeka te Atua. 7Ngkami aika taani mwaamwanaa-te-aba! E eti ana taeka Itaia ngke e taekiningkami ni kaangai, 8A karineai aomata aikai n aia taeka, ma a raroa nako nanoia mai irou; 9Akea nanon aia taromauri, ibukina bwa a reirei taekan tuua ake a karaoi aomata bwa aongkoa ana tua te Atua. 10Ao E weteiia aomata nakoina, ao E taku nako ia, Kam na ongoraa, ao kam na ataia: 11Tiaki te bwai ae e rin nako nanon te wi ae e kamwaraaea te aomata; ma te bwai ae e oti nako man te wi, boni ngaia ae e kamwaraaea te aomata. 12A roko irouna ngkanne ana reirei, ao a taku, Ko ataia ae a maraki nanoia Bwaritaio iroum n am taeka ake Ko atong? 13Ao E kaekaia Iesu ni kaangai, A na bane ni koutaki aroka nako aika a aki unikaki iroun Tamau are i karawa. 14Katikuia i bon irouia; taani kairiiri aika a mataki. Ao ngkana te aomata ae e mataki e kaira ae e mataki naba, ao a na uaia ni bwaka i nanon te ruarua. 15Ma e taku Betero nakoina, Kaota nanon te taeka ni kabootau anne nakoira. 16Ao E taku Iesu, Ao ngkami kam babanga naba? 17Kam aki ataia bwa te bwai ae e rin i nanon te wi e rin nako nanon te biroto, ao i mwiina e oti nako man te rabwata? 18Ma te bwai ae e nako man te wi e nako man te nano, ao boni ngaia ae e kamwaraaea te aomata. 19Bwa a nako man te nano iango aika a buaakaka aika a kaira te aomata bwa e na tiritiri, e na wene ni bure ma te ainenumwa, e na wene ni bure ma te aine ae akea buuna, e na ira, e na bukibuki ni kewe, ao e na taekini baika a aki raraoi bwa taekaia aomata temwaangina. 20Baikai aika a kamwaraaea te aomata; ma te amwarake ma bwaai aika a aki tebokaki a bon aki kamwaraaea te aomata. 21Ao E kiitana ikekei Iesu, ao E nako n aaba ake i rarikin Turo ma Titon. 22Ao nooria, e roko te aine temanna ae te I-Kanaan man aaba akekei, ao e takaarua ni kaangai, Te Uea, ae Natin Tawita, Ko na nanoangaai! E taniaki natiu te aine iroun te taimonio, ao e a rangi ni karawaawataaki irouna. 23Ao Ngaia E aki kani kaeka naba teutana. Ao a roko ana reirei ao a butiia ni kaangai, Ko na kanakoa neiei, bwa ae e a iriiriira n tatakaarua n te aro aei. 24Ao Ngaia E kaekaia ni kaangai, I kanakoaki nakoia ti tiibu ake a bua ake Iteraera. 25Ma neierei e roko ao e bwaka ni katorobubua ni bobaraaki i matan Iesu, ao e taku, Te Uea, Ko na buokai. 26Ao Iesu E kaeka ni kaangai, E aki riai te anai kanaia ataei n tetewe nako nakoia kamea. 27Ao e taku neierei, Te koaua, te Uea; ma kamea a kangi taamrurun amwarake ake a bwaka man aia taibora aia toka. 28E kaekaa ngkanne neierei Iesu ni kaangai, Neiko, e abwaabwaki am onimaki! E na karaoaki nakoim n ai aron ane ko tangiria. Ao e a kamaiuaki natina n te tai naba arei. 29Ao E kiitana ikekei Iesu, ao E nako n ri rarikin namani Kariraia. E ararakea te maunga ao E tekateka iai. 30Ao a nakoina aomata aika a rangi ni mwaiti, ao a kairiia mwauku, ma mataki, ma ake a aki konaa n taetae, ma raoia n aoraki aika a bati, ao a katikuia i rarikini waen Iesu, ao E kamaiuiia; 31ao a miimii aomata ngke a nooriia ake a aki konaa n taetae bwa a taetae, ao ake a uruaki bwain rabwataia bwa a okiri aroia, ao mwauku bwa a nakonako, ao mataki bwa a nooraaba; ao a neboa Atuaia Iteraera. 32Ao Iesu E weteiia ana reirei nakoina, ao E taku nako ia, I nanoangaia aomata aikai, bwa a mena irou tenibong ngkai, ao akea kanaia; ao I aki kani kanakoia ngkai a baki, bwa a kaawa ni kiro i aoni kawaia. 33Ao a taku ana reirei nakoina, E na reke maia iroura n te rereua te amwarake ae e na tau i bukiia aomata aika a rangi ni mwaiti aikai? 34Ao E taku Iesu nako ia, Iraai te kariki ae iai iroumi? A taku, Itiai, ao tabeman iika aika a uarereke. 35Ao E tuangiia aomata bwa a na tekateka i aontano; 36ao E anai kariki ake itiai ma iika; ao ngke E a tia n tataro ni katituaraoi, ao E urui, ao E anganiia ana reirei, ao ngaiia a manga anganiia aomata. 37Ao a bane n amwarake ao a ngae; ao a anai n tabeki bwaene aika itikora aika a on ni mwakorokoron amwarake ake a nikirana. 38Mwaitiia te koraki ake a a tia n amwarake aua tengaa te mwane, ao iai naba aine ma ataei. 39Ao E kanakoia aomata Iesu, ao E toka n te booti, ao E nako n aaba ake i Mwakatan.


text:
Küpopou
He mau mo‘olelo
Hookahi no Hawa-e Lauhue Kona
He olelo kahiko keia, a he olelo maa mau hoi i ka hoopuka ia e ka poe kaena i ka ikaika, a o ke kumu nae o ka hoea ana mai o keia olelo penei no ia:
Mauka o Keei ma kahi i kapa ia "Na ulu a Weli," he wahi i kaulana i ka powa i ke au kahiko loa, a ua maka'u ia ka hele hookahi ana ma ia wahi. E noho ana ma kekahi wahi kokoke ia wahi, he wahi kanaka nona ka inoa o Hawa-e, ua noonoo iho la ia i mea e kaulana ai kona inoa, a e kui aku ai kona ikaika, a hooholo iho la e hana oia i kahi hana e kui ai kona kaulana, nolaila pepehi iho la oia he mau kauna ilio, a lawe aku la a ma keia wahi i kaulana i ka powa oia hoi Na ulu a Weli, a hookauhihi ae la i ka naau ilio iluna o kela mau kumu ulu, a i ka maalo ana ae o ka poe hele ma ke kuamoo hele, e hilikau aku ana ka naau iluna o na kumu ulu. Heaha keia? wahi a ka ninau a ka poe hele. O ka naau keia o ka poe i make ia Hawae. A ua keu aku la ke kaulana o ka ikaika o Hawa-e, a ua puka aku la kela olelo kei "Hookahi no Hawa-e lauhue kona."
Ka mama oi loa
I kekahi manawa inu awa o Kakaalaneo ke alii, ma Lahaina, kahi i noho ai, hoouna aku la ia Eleio kana kukini mama, "E! Eleio e!!" e holo oe i awa no keia ahiahi, kii no anei oe a ka puawa i Hamoa lawe mai oe, hoolale aku oe i opae ia Waiohua, oia ke kaikuahine o Kakaalaneo.
Ka holo no ia o ua Eleio nei, a hiki ma ka hale o Ahualii, he kupua ia; ma Oopuola kona wahi i noho ai, ninau mai kela, "e hele ana oe i hea e Eleio?" e holo aku ana au i awa no ke alii; i aku la o Ahualii ia Eleio, "no ke alii aku hoi ka puawa la ea i wahi huluhulu mai hoi ko'u, ka niau aku la no ia o Eleio, imua na wawae, a hiki ma Waiohue hoolale ka opae, hele no ia a hiki ma Hana i Hamoa, loaa ka awa hoi mai ua loaa ka opae ia Waiohue, lawa ke kauoha no Kakaalaneo, ke alii, hiki oia ma Oopuola, nihi kona mau wawae, palanehe ka hele a Eleio. Ia ia i hala aku ai ma kekahi aoao o ke kahawai o Oopuola.
Kahea mai la me ka leo nui e Aahualii e! ina iho no ko awa la o ko huluhulu, me ko ia no he N. me ka ai no he hana lepo, me ka wai no he hana wai, kupu koke ka manao ino iloko o keia kupua, kona alualu no ia ia Eleio, ike mai la o Eleio, e holo aku ana o Aahualii; kuupau aku la ia i kona mama, ia holo ana a hiki ma Aalaloloa, he kaikuahine ko Eleio malaila; o Pohakuloa kona inoa, nana no i hoowalewale ia Aahualii, hala iki kahi manawa, a hiki o Eleio ma Waianuakole i Lahaina, kahea aku la me ka pau o ke aho i ka holo kiki, Kakaalaneo e! weheia ka puka o ka hale e! i kona hiki ana ma ka hale moe aku la kona poo iloko me na ukana, o kona mau wawae aia no i waho i keia holo ana; a Eleio, hookahi wale no la. Pipi holo kaao.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
Kūpopou
He mau mo‘olelo
Hookahi no Hawa-e Lauhue Kona
He olelo kahiko keia, a he olelo maa mau hoi i ka hoopuka ia e ka poe kaena i ka ikaika, a o ke kumu nae o ka hoea ana mai o keia olelo penei no ia:
Mauka o Keei ma kahi i kapa ia "Na ulu a Weli," he wahi i kaulana i ka powa i ke au kahiko loa, a ua maka'u ia ka hele hookahi ana ma ia wahi. E noho ana ma kekahi wahi kokoke ia wahi, he wahi kanaka nona ka inoa o Hawa-e, ua noonoo iho la ia i mea e kaulana ai kona inoa, a e kui aku ai kona ikaika, a hooholo iho la e hana oia i kahi hana e kui ai kona kaulana, nolaila pepehi iho la oia he mau kauna ilio, a lawe aku la a ma keia wahi i kaulana i ka powa oia hoi Na ulu a Weli, a hookauhihi ae la i ka naau ilio iluna o kela mau kumu ulu, a i ka maalo ana ae o ka poe hele ma ke kuamoo hele, e hilikau aku ana ka naau iluna o na kumu ulu. Heaha keia? wahi a ka ninau a ka poe hele. O ka naau keia o ka poe i make ia Hawae. A ua keu aku la ke kaulana o ka ikaika o Hawa-e, a ua puka aku la kela olelo kei "Hookahi no Hawa-e lauhue kona."
Ka mama oi loa
I kekahi manawa inu awa o Kakaalaneo ke alii, ma Lahaina, kahi i noho ai, hoouna aku la ia Eleio kana kukini mama, "E! Eleio e!!" e holo oe i awa no keia ahiahi, kii no anei oe a ka puawa i Hamoa lawe mai oe, hoolale aku oe i opae ia Waiohua, oia ke kaikuahine o Kakaalaneo.
Ka holo no ia o ua Eleio nei, a hiki ma ka hale o Ahualii, he kupua ia; ma Oopuola kona wahi i noho ai, ninau mai kela, "e hele ana oe i hea e Eleio?" e holo aku ana au i awa no ke alii; i aku la o Ahualii ia Eleio, "no ke alii aku hoi ka puawa la ea i wahi huluhulu mai hoi ko'u, ka niau aku la no ia o Eleio, imua na wawae, a hiki ma Waiohue hoolale ka opae, hele no ia a hiki ma Hana i Hamoa, loaa ka awa hoi mai ua loaa ka opae ia Waiohue, lawa ke kauoha no Kakaalaneo, ke alii, hiki oia ma Oopuola, nihi kona mau wawae, palanehe ka hele a Eleio. Ia ia i hala aku ai ma kekahi aoao o ke kahawai o Oopuola.
Kahea mai la me ka leo nui e Aahualii e! ina iho no ko awa la o ko huluhulu, me ko ia no he N. me ka ai no he hana lepo, me ka wai no he hana wai, kupu koke ka manao ino iloko o keia kupua, kona alualu no ia ia Eleio, ike mai la o Eleio, e holo aku ana o Aahualii; kuupau aku la ia i kona mama, ia holo ana a hiki ma Aalaloloa, he kaikuahine ko Eleio malaila; o Pohakuloa kona inoa, nana no i hoowalewale ia Aahualii, hala iki kahi manawa, a hiki o Eleio ma Waianuakole i Lahaina, kahea aku la me ka pau o ke aho i ka holo kiki, Kakaalaneo e! weheia ka puka o ka hale e! i kona hiki ana ma ka hale moe aku la kona poo iloko me na ukana, o kona mau wawae aia no i waho i keia holo ana; a Eleio, hookahi wale no la. Pipi holo kaao.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department
at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by UH
President Evan Dobelle's Initiative for Achieving Native Hawaiian
Academic Excellence.


text:
POSTED: 1:30 a.m. HST, Sep 10, 2011
Synopsis: With a few recent suspected deaths or serious injuries because of a difference of opinion, we should follow examples from our kūpuna for positivity.
Aloha mai e nā makamaka heluhelu mai Hawai'i moku o Keawe a i ka moku kā'ili lā o Ni'ihau. E 'olu'olu e ho'omanawanui mai i ka heluhelu 'ana i ka mo'olelo o kēia lā, i kākau 'ia ma muli o nā make i 'ike 'ia iho nei ma nā pule i hala, a me nā 'eha pū kekahi ma muli o nā mana'o kū'ē'ē o kekahi i kekahi. A 'o ia ke kumu e kau a'ela ia lālani mele kaulana i luna. No loko mai ia o ke mele 'Ekolu Mea Nui, e hō'ike mai ana, “'Ekolu mea nui ma ka honua,” akā, 'o “ke aloha kai 'oi a'e.” He mele Kalikiano nō ia. Akā, he mea nui nō ho'i “ke aloha” i nā kūpuna o kākou, a 'o kekahi mea nui paha, 'o ia ho'i ke aloha kanaka. E like me ia 'ōlelo mai kahiko mai, 'o ia ho'i, “E 'ike i ka hoa kanaka, o kipa hewa ke aloha i ka 'īlio.” A pēlā pū nō me ka 'ōlelo, “A aloha wale 'ia ho'i 'o Kaunuohua, he pu'u wale nō.” Eia mai kekahi mo'olelo i puka ai ia 'ōlelo aloha. He mo'olelo ia no Kalaninuiiamamao. Penei ka mo'olelo (i ho'opōkole 'ia)
I ka lohe 'ana aku o Kalaninuiiamamao, “ua poino ia kona hoahanau alii, oia o Laamea, mamuli o na imihala wale ia ana e ka poe manao ino, a ua hopu ia oia e na koa o Kalaniopuu,” hele akula 'o ia i Ka'ū, a ma mua o ka pae ‘ana o nā wa'a o Kalaninuiiamamao i uka, 'ike 'ia nā kānaka he nui e kū mai ana me ka pa'a 'ana o kekahi i nā pōhaku ma ka lima, a 'o kā kekahi, he lā'au. A i ka hekau 'ana aku o nā wa'a i kula, hopu 'ia ihola a hāpai 'ia a kau i kahi malo'o. 'O ka mea kupaianaha i 'ike 'ia i ia manawa, 'o ia ka waimaka e hiolo makawalu ana ma kona mau pāpālina. Holo akula kekahi mau kānaka a Kalaniopuu, a hō'ike akula i ka mea i 'ike 'ia, 'o ia ho'i, ka uē wale o kēia ali'i. No laila, hele akula 'o Kalaniopuu no kahi o ka malihini, a i kona hiki 'ana i laila, hui aloha ihola lāua 'o Kalaninuiiamamao. A laila, nīnau maila 'o Kalaniopuu no ka huaka'i 'ana, a pane akula 'o Kalaninuiiamamao, “I ki'i mai nei au i ku'u pōki'i.” A 'o ia nō ho'i ka wā i puka a'e ai kēia mau 'ōlelo, “E 'ike 'ia kāua hoa kanaka, o kipa hewa ke aloha i ka 'īlio, a hilihewa auane'i ke aloha iā Kaunuohua, he pu'u ia, he kanaka ho'i kēia.” A ho'omau akula, “A 'o ia ka'u huaka'i i hiki maila, no ke aloha, inā ho'i au e make iā 'oe, ua hiki nō.” A i ka lohe 'ana aku o Kalaniopuu, ‘ae koke maila e ho'oku'u 'ia ka pio, me he ala, 'a'ole ia he pio. A ua ho'okipa 'ia 'o Kalaninuiiamamao me ka maika'i a hiki i kona ho'i hou 'ana no Maui.
A 'o nā hana a ia mau ali'i 'elua i hō'ike 'ia a'e nei, he mau hana maika'i wale ia na kākou e a'o ai a e hana like ai ho'i. 'Eā, i ka lohe 'ana aku o Kalaninuiiamamao i ka pō'ino o kona hoahānau, 'a'ole 'o ia i hele wale aku i ke kaua a i ka hakakā paha me nā kānaka nāna i ho'opō'ino i kona pōki'i. Ua hele aku nō me ke aloha no kona pōki'i, 'a'ole me ka 'ino o ka na'au. A i ka 'ike 'ana mai paha o Kalaniopuu i kēia aloha, pāna'i maila 'o ia i ke aloha. A 'a'ohe kanaka i make.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text: 1Ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Ebeto ni kaangai: Aio ana taeka Teuare e tau itoi ake itiua i ataina, are E nakonako i buakoni kain-tei n taura ake koora ake itiua: 2I atai aroarom ni kabane, ma arom n rangi ni mwakuri korakora, ma nanomwaakam, ma arom n aki konaa n taona nanom nakoia akana buaakaka; ao ko a tia ni kataiia akana taku bwa taan tuatua ngaiia ngke bon tiaki, ao ko kuneiia bwa bon taani kewekewe. 3Iai iroum te nanomwaaka, ao ko taotaona nanom ibukin arau, ao e aki bwara nanom. 4Ma iai te bwai ae N na waeiko iai, bwa ko a tia ni kaaki te tangira are e reke iroum ngke ko moan riki bwa te Kristian. 5Ma ngaia ae ko na uringa te aro are ko bwaka maiai, ao ko na raira nanom, ao karaoi mwakuri ake ko karaoi ngke ko moa n riki bwa te Kristian; ao ngkana ko aki, ao ae N na nakoim, ao N na uota nako am kain-tei n taura mani nnena. 6Ma iai arom aei: ko ribai aia mwakuri raon Nikorao, ake mwakuri ake I ribai naba. 7Ane iai taningana n ongo, ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia. Ane e tokanikai ao N na anganna te amwarake man te kai ni maiu are e mena n ana Bwaretaiti te Atua. 8Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Temurena ni kaangai: Aio ana taeka Teuare bon te Moa ao te Toki, are E a tia ni mate, ao E a manga maiu: 9I ataa rawaawatam ma aki-kaubwaim; ma ko boni kaubwai! I ataa taetaebuakaam irouia ake a taku bwa I-Iutaia ngaiia, ao bon tiaki, ma bon ana bootaki n aomata Tatan! 10Ko na tai maakui baika ko nangi maraki iai; nooria, ane e nang kaakiia tabemwaang i buakomi te riaaboro i nanon te karabuuti, bwa kam aonga ni kataaki iai, ao tengaun ami bong ni maraki iai. Ko na kakaonimaki ni karokoa matem, ao N na anganiko te bau are te maiu. 11Ane iai taningana ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia. Ane e tokanikai ao e na bon aki kammarakaki n te mate are te kauoua. 12Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Berekamo ni kaangai: E kaangai Teuare iai irouna te kabaang are e kakang, ae uaitera wina, 13I ataa ike ko mena iai, ike e mena iai ana kaintokanuea Tatan: ko kakaonimaki nakoiu, ao ko aki kaaki arom n onimakinai n te tai are e kamateaki iai Antibwati are au tia kaotioti are e kakaonimaki, are e kamateaki i buakomi, ike e maeka iai Tatan. 14Ma iai bwaai tabeua aika I riai ni waeiko iai: bwa iai iroum ikekei aika a toua mwiin ana reirei Bwaraam, are e reireia Bwaraka bwa e na kaaki te bwai ni kabwakabwaka i mataia te bootanaomata ae Iteraera bwa a aonga ni kang kareani bouananti, ma ni wene ni bure. 15Ao bon iai naba iroum temwaangina ake a tou mwiin aia reirei te koraki ake raon Nikorao n te aro naba anne. 16Ma ngaia ae ko na raira nanom; ao ngkana ko aki, ao ae N na waetata n nakoim, ao N na buakaniia te koraki anne n au taeka akana a na korokoro n ai aron te kabaang. 17Ane iai taningana n ongo ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia. Ane e tokanikai ao I a anganna te maana are e raba, ao N na anganna te atiibu ae e mainaina ma te ara ae e boou ae e koreaki i aona, ae te ara ae akea temanna ae e ataia bwa ti ane e anganaki. 18Ao ko na koroboki nakon ana anera te ekaretia are i Tuateira ni kaangai: E kaangai Natin te Atua, are iai matana aika ai aron uran te ai, ma waena aika ai aron te buraati ae e raneanea: 19I atai aroarom ni kabane ma am tangira, ma am onimaki, ma aakoan te aba iroum, ma nanomwaakam, ma am mwakuri ake ko a tibwa karaoi rimwi bwa a mwaiti riki nakon ake rimoa. 20Ma iai te bwai ae N na waeiko iai: bwa ko aki tuuka te aine are Ietebera, are e taku bwa te buraabeti ngaia; ao e reireiia ni burebureiia au toro bwa a na wene ni bure, ma ni kang kareani bouananti; 21ao I anganna ana tai are e na raira nanona iai man arona ni wene ni bure, ma e rawa ni kan rairaki man arona ni wene ni bure. 22Noria, N na kaaoraka neierei, ao uaake a wene ni bure ma ngaia, N na karawaawataiia n te aro ae e korakora, ngkana a aki rairi nanoia ni kiitan aia mwakuri ake a karaoi ma neierei; 23ao N na kamateia natin neierei, ao ane a na bane ekaretia n ataai bwa te tia tirotiroi naano ma iango aika a raba Ngai; ao N na anganingkami n tatabemaningkami nako booni mwiin ami mwakuri. 24Ma ngkami, akana nikiraia ami koraki i Tuateira, akana kam aki toua mwiin te reirei ae e buaakaka aei, akana kam aki atai baikana a atongaki irouia temwaangina bwa ana bwai Tatan aika a nano, I aki kani kaaki riki te rawaawata teuana i aomi. 25Ma kam na taua ane iroumi ni karokoai. 26Ao ane e tokanikai, ma ni karaoi baike I tuangnga bwa e na karaoi ni karokoa te toki, ao N na anganna te mwaaka n tauu taekaia bootanaomata; 27ao N na anganna te mwaaka are ti te bo ma are I anganaki mai iroun Tamau, ao e na tauu taekaia ni kairiia ma te matoa, ao a na uruaki n ai aroni mwangko aika a karaoaki man te bokaboka; 28ao N na anganna te itoi ni ngaina. 29Ane iai taningana ao ke e ongo ana taeka te Taamnei nakoia ekaretia.