text:
17
Pol Momongana Nga Maga Kunna E Bollau Ae Tesalonaika
1 Ka ineke taopale Ampipolis bae Apolonia tapu, na keke lele ngae Tesalonaika. Na ngae Tesalonaika Iurame ka karea sinagog te ke momo. 2-3 Ka bainae Pol ke loalu ta sinagog kurumea baingana ka kae re pala. Ba ka Sabat mologi na i ke pantete kala nga ragau ine umma ta panganana masi be turupotpote pangamologa nga Lau Ae Nutu Kanna reke tuture Karais miralalingana ba sigingpagangana nga mateng. Ba i ke rorole kerea roma, “Iesus laekia ora iau tuture te miau ka i ae Karais.” 4 Minmina na kaona ke ute Iura palu kurumea, na keke pagiu kala nge Pol riluae Sailas. Ba ragau ra sana ri ra Iura papatu reke kalapagpage Nutu kala nga ravale palu ra ri re kapunu nga maga kunna e bollau keke bai minmina bole.
5 Avae Iurame keke kelalelea ragau matengareangana kae Pol riluae Sailas. Ka baina keke rave ragau palu ra baingareame ke soali nga malle nga koling kaning, na keke kiukinunge malua a iukana. Na keke bai ka kalingragina e bollau nga maga kunna laeala e bollau. Ba keke pira bolvole ta bale ae agau te a giana nge Ieson ta baina ri ngeke kali pakae Pol riluae Sailas, na ngeke atumalaga kerea ta maluame. 6 Ava ka ineke lele na ri ke sane ke kali pakae ri pana lua. Ka baina keke rapite Ieson ba ra lopatokonakana palu, na keke utulala rea ta re kapunu nga maga kunna laeala e bollau ka relingarea roma, “Ra kokorai keke baipage iu nga iname kinung, na sonrau keke atu te maga kunna ae ita e bollau. 7 Bae Ieson ke ngata ta ri momong nga bale ae i. Ri kinung keke longosasa ta bangapaga rae kelangpatali ae Sisa ineke role roma, ka kelangpatali tetoto a giana nge Iesus.” 8 Minmina na keke pasiangge lopalillingana e bollau ngaliua nga malua ba re kapunu reke longe pangamologa nginngina. 9 Ngarume, ka inae Ieson ba kolingana memena ra ri ra lopatokonakana ke tunge lollokanna e nga ravungmalaga rea ta re kapunu tapu, na keke ulo rea eke lao.
Pol Momongana Ngae Beria
10 Ka ina osuguna lele na ra lopatokonakana keke baꞌe Pol riluae Sailas tae Beria. Ba ka ineke lele na keke loalu ta sinagog orae Iurame. 11 Na re nga inaeala ka ri ra ragau reke pe raumana nga ra nginngina re ngae Tesalonaika kurumea, ri keke ravumasia pangamologa e te Karais ka loreaserengngana. Keke kelapitpite Lau Ae Nutu Kanna ta baina ri nga loreamatana roma, Pol pangamologangana ka kaomannmannangana kia o ke sa. 12 Minmina nae Iura papatu ba ravale ra bolau palu onra ri ra Girikme kala nga rapanung onra ri ra Girik bole ka loreapatokona te Iesus.
13 Ava ka inae Iura re ngae Tesalonaika ke longe inae Pol pulimalage pangamologa ae Nutu kanna ngae Beria, na keke loa ta baina ri ngeke baipage iu ngaliua nga maluame nga inaeala bole. 14 Na ra lopatokonakana keke baꞌe Pol bolvole ta pelau kaona, avae Sailas riluae Timoti keke momo ngae Beria. 15 Ba ragau reke loa kae Pol keke ulale ngae Atens. Na keke galiu tae Beria ka Pol pangamologangana ore role te Sailas bae Timoti ngeke loa te i bolvole ngarume nga ina kumangngarea nge rongo tapu.
Pol Momongana Nga Maga Kunna E Bollau Ae Atens
16 Na ka inae Pol momalle Sailas bae Timoti ngae Atens, na i ke kanimaia maenang e bollau ine kelkele nutu ra goanga papatu ra ragau ke kuma ki ka kamarea nga maga kunna laeala e bollau. 17 Minmina na i ke pamolloga ngallo nga sinagog kala nga Iurame ba ra sana ri ra Iura reke kalapagpage Nutu. Ba ka kaeme kinung na i ke pamolloga kala nga ragau reke momo nga malle nga koling kaning. 18 Ba ra pangalomatanakana palu onreke pato rea ka Epikurianme bae Stoikme keke pamolloga kala nge i bole. Na palu nge ri keke rorole roma, “Agau laekia ore patomane pangamologame ke bai ta roleng kita ka taru mannangana?” Ba palu nge ri keke rorole roma, “Ke kela base agau laekia ke tuture nutu rae ragau re nga ina pattoto.” Keke role minmina kurumea Pol pulingmalagangana ka pangamologa e te Iesus ba ta ragau sigingpagangarea nga mateng. 19 Minmina na keke rave Pol na keke loa kia ta re kapunu nga ginunga te eke patoe kae Areopagus ka rolengarea kia roma, “Mangng ka bai ta longnge pangalomatana laekia a pau ora one pulimalaglage. 20 Mangng ka longe oru nginngina sonrau pau, ka baina mangng ka bai ta lomangngmatana roma, ka mirarea mina ngaetai.” 21 (Na re ngae Atens karolu ba re nga maga pattoto reke mommo nga maga kunna laeala e bollau ka baingarea te roma, keke matea ta ginunga palimule ta baina ri turunge ba longomanange pangamologa ora pau.)
22 Nae Pol ke meisi nga ginunga oreke patoe kae Areopagus na ke role roma, “Miau ra panung re ngae Atens, iau ka kelapatokona miau ka baingamiau papatu re nga kavang. 23 Ka role minmina ta ka ina iau tatao ba kelkele oru ra miau ka kavkava tao, na iau ka kela paka panga nga altara te ore role roma, ‘Altara laekia ka orae nutu te a mangng sana lomangngmatana kia.’ Na iau ala la pulingmalagange pangamologa te miau e ta Nutu laeala a miau ka kavkave ba ka patpatoe ka oru a miau sana lomiaumatana kia.
24 “Nutu ore koipage mogalo laekia e ngape kala nga orume kinung reke momo ngia ka i ae Nutu ore kelapatantali ta tava ba mogalo. Minmina na i ke sane momo nga bale ra ragau ke kuma ki ka kamareame. 25 Ba i ke sane moro ta otte ta i balinglage ragau ta ri kalaunge ka kamareame bole kurumea, i muni ke tunge mauling ba matue ba orume kinung ta ragau karolu. 26 Nga apanung kena mana i ke kuma ka ragau re nga magame kinung ta baina ri ngeke tara nga iname kinung nga mogalo laekia e ngape. Ba i ke pulia kaeme ta ri momongmauli ngi ba ke pulia maga ngae ri karea raunga. 27 Nutu ke kuma minmina ta baina ragau ngeke tange ba ngaroma ngeke kansangsangoe na ngeke kalipa kia. Ava ita nga loramatana bole roma, Nutu ke sane momo ngatauga nge ita kenakena, 28 kurumea momongara ba taongara ba maulingara ke lele nge i mana. Ba ollaeala ke loakurumea ra pangakana palu rae miau muni pangamologangarea ineke role roma, ‘Ita bole ka ita ra goe rae i.’
29 “Ka ita ra goe rae Nutu, minmina na ita sana nga lorangana roma, Nutu ka tongana kena ma otte ora ragau ke kuma kia ka gol, o siliva, o lollo kurumea legengpita ngareangana ba loreamatanangana kia. 30 Ka kae re pala nae Nutu ke sane kalaꞌe kamana ta alange ragau loreapogongana kia. Ava sonrau na i ke rorole gingging ta ragau kinung pulingvalakalange baingarea reke sosoali ba tungnge loreamatengana te i. 31 Ta Nutu ke pulia kae te tapu nga ina apanung ora i muni pulia ke la kalingnanange ragau karolu re nga mogalo laekia e ngape ka kalingnana e tupu. I ke papanaue ragau karolu roma, ollaeala ka kaomannmannangana kia ine pasigipage apanung laeala nga mateng.”
32 Na ka ina ri ke longe pangamologa laeala ore ta sigingpaga nga mateng, na palu nge ri keke paturu ta rolengpagalising kia. Ba palu muni keke role roma, “Mangng ka matea ta one pangamologa ka ollaeala muni nga kae te ngarume.” 33 Ka bainae Pol ke lelemalaga nga ginunga laeala. 34 Na ragau palu nge ri keke pulisivala kala nge Pol, ba keke lele ra lopatokonakana te Karais Avolau. Te ka giana nge Rionisius ora i a agau te e nga ginunga laeala eke patoe kae Areopagus ba te ka i a avale a giana nge Ramaris. Ba ka ragau palu muni reke lele ra lopatokonakana bole.


c: text/html

text:
Teuana mai ibuakon kakabwaia aika ti kona n anga nakon te aonaaba bon mwaakan te mwenga are e boboto Kristo iai ike e reiakinaki iai te euangkerio, a kawakinaki tua iai, ao e mwaiti te tangira iai.
A tuangira bwana aika bati n te aonaaba ae ti maekanna bwa ti riai ni maeka n te aro ni mautakarara. N angiin te tai e bati riki ae e na karaoaki ao ni kabobongaaki. Ma i kabin nanora bon te kainnano ni karekean te tabo ni katantan ike e reke iai te rau ma te raoi, te tabo ike ti kona ni motirawa ma ni kamarurung ni kataraoara i mwaain karawawata n tai aika a na roko.
Te tabo ae nakoraoi ibukin te rau bon i nanon oin mwengara, ike ti karaoi ni kabane ake ti kona ni karika te Uea Iesu Kristo iai bwa boton te kantaninga.
Utu tabeua iai tamaia are e maeka n te mwenga are te nakoanibonga ao tinaia ae kakaonimaki ma n taua te aro ake a kaai ni kairiiri n te itiaki. A mwaiti aekan wakiia utu. N aki tarai am kanganga ko kona ni kabotoa mwengam ao maium iroun te Uea Iesu Kristo, ibukina bwa Ngaia reken te rau ae koaua n te maiu aei.
Ko riai ni kakoaua bwa rinerine ake ko karaoi bwa bwain te aonaaba ke te tamnei, e boto i aon tera are E tangiriko te Tia Kamaiu bwa ko na karaoia. Ngkana Ngaia boton mwengam, iai te rau ao te raoi iai. Iai te namakin ni karaunano are e kanoa te mwenga, ao e namakinaki irouia ni bane ake a maekanna.
Tiaki ti karo ake a na kakoroa bukin te reirei aio, e ngae ngke tabeia te kairiiri. A kona ataei n onimakinaki ni kanakoraoan te keiaki ni kabotoan Kristo n te mwenga. E kakawaki irouia kaaro bwa ana reiakinia ataei ni kinas bwa e kanga aia mwakuri n rota temanna are e maeka n te mwenga. Ataei ake a karaoaki bwa a na namakina bukinakiia ibukin aia mwakuri, e ngae ngke mwakuri aika raoiroi a rikirake n riki bwa kain te aba aika onimakinaki n aba n uean te Atua.
I koaua bwa ko kona ni kinai oin reirei ake a katea mwengam i aon te Tia Kamaiu. Te reirei ni burabeti ni karaoan te tataro ni katoa bong n te utu ao bon iroum, kamatebwaian koroboki aika tabu iroum ao n te utu, ao te kainutu n te mwenga n te tairiki ni katoa wiki boni bwai aika uarereke ao a kakawaki ni katean te auti are e boboto iai Kristo. N akean kakaraoan mwakuri n taai akanne e na kaangaanga kunean te rau ma te nne ni kamanomano ake a tangiraki ao n rang ni kainnanoaki.
Iri nanon reirei ni burabeti ake E tangiriko Kristo n tou mwiia. Tai kakimototoa te kukurei n te tai ae e na roko n anaakin kawai aika uarereke ma tiaki karaoan nanon reirein te euangkerio ae onimakinaki. Uringnga bwa bwaai aika uarereke a kona n riki bwa bwaai aika bubura. N taraana te aki tarabwai ae uarereke ke te aki tabeaianga n te bwai ae mangori e kona n reke bwa te kangaanga ae bubura. E a kakawaki riki, anua ni maiu aika uarereke, nakoraoi, tamaroa a waki nakon te maiu ae takaburunako te kakabwaia iai.
Ngkami ataein te Buraimari, ataeinimwaane ao ataeinaine n ana burokuraem te roronrikirake, ao ngkami mitinare aika teimatoa aika waki n aia mition ngkai a karaoi bwai aika bati aika nakoraoi riki nakon are I kona ni karaoi n ami roro. N te maiu imwain te maiu aei ko kakoauako bwa ko kakaonimaki, ongotaeka, ao ko itiaki. Ikanne, ko mwakuri korakora ni karikirakei tarena ao konabwai ni katauraoingkami ni kaitaraa te mate ma te ninikoria, te kamoa, te karinerine, ao te tokanikai.
E aki maan n nako ko roko n te mamate ma konabwai ake a rang kakawaki ma iango aika akea tokiia. Ma, iai te kabuanibwai ae koaua n te otabwanin ae katobibiko. Am konabwai ma am atatai a kona ni kamangoraki ke ni kamaunaaki ngkana ko anga ngkoe nakon ana kairi te riaboro are e katobibiko. Ma ngaia are, e aki kona ni konaa aon te Tia Kamaiu, Tatan. Maiun Tatan e baireaki. E ataia bwa e konaaki, ma e tangiria ni kamaunaiia aomata aika mwaiti n aron are e kona. E na kataia n urua raoiroim ma am konabwai ni kamanenai mamaarami. Tiku n ana itera te Uea, ao ko na tokanikai ni katoa tai.
Ko maeka n te aonaaba ike rabakau aika boou a wakinako n te biri ae kamimi. E kaangaanga irouia mwaitiia au roro n ira birin te waki. Bwa e kanga aron kabonganaakin te rabakau ae boou, a kona wakiraken rabakau aikai n riki bwa te kakabwaia ke te kanganga nakon kakoroan bukin am konabwai. Te rabakau ae boou ngke e a ataaki ao ni kamanenaaki ibukin bwai aika itiaki, akea kainnanoakina bwa te bwai ni kakamaaku ma bon te katamaroa nakon te reitaki n tamnei.
N aron te kabootau, a mwaiti iroura aika iai irouia aia bwai ni mwakuri aika maiu man te iti aika tau inanon ara buua. E kuri akea te tai ae e na akea iroura, ti na kabongana n te tai ae mwaiti n te bongina. Ma, a kona bwainrabakau aikai n riki bwa bwaai n tangako ao ni kabanetai. Ma, kabonganakina ma te tararua, e kona n riki bwa te bwai ni mwakuri ibukin te kamanomano man buakakan bwai ake e kariki te botanaomata.
Antai are e kona n iangoia n ririki aika aki maan n nako bwa mwakuri n rokoraoin te kainibaire ao ririkin rongorongon te maungatabu ni kabuta a na tau inanon am buua? N ti karinakiia n am buua e na aki kamanoko, ma kamatebwaiakina, iangoakina, ao te kakauonga nakoiia n tai ake a mabu ni katoa bong e na katamaroaa te reitaki rinanon te Tamnei.
Kawanawanako bwa ko kanga ni kabonganaa te rabakau ae boou. Mwaaken taeka aika tabu i aon am bwainrabakau ao okiokiri n angiin te tai. Ngkana ngkami te roronrikirake kam okira te kibu teuana ni koroboki aika tabu n angiin te tai n aroia tabeman mai ibuakomi a kanakoi aia rongorongo n te tekiti, ko kona n te tai ae waekoa ni karekei bubua rongorongon boki aika tabu iroum n taekin n am uriuring. A kona n riki rongorongo aikanne bwa kairi ma ieta ao kairi iroun te Tamnei ae Raoiroi ngkana ko kainnanoia.
Karaoan ake ti konaa ni kaoa ana kairoro te Tamnei ae Raoiroi ae rau nako nanon maiura e kakawaki n ara kekeiaki ni kabotoa mwengara i aon te Tia Kamaiu. Karaoana ma te ongeaba nakon wirikiriki aikanne e kakorakoraira riki.
E na roko iroumi te rau ae korakora riki ngkana ko ikota am kekeiaki n ongeaba ma te ibuobuoki nakoia aomata tabeman. A mwaiti aomata n tatabemaniia ake iai tera are a noria bwa tarena ake aki tau mwaitiia irouia a nanorinano ao a kakatonga ni kabonganai tarena akanne ni kakabwaiai maiuia naake a katobibiia. Tabeakinan arom iroum n ti ngkoe boni wakaan te bure ae kakaiaki. Totokoan te buakaka e kaotaki ni katotoon maiun ara Tia Kamaiu. E kaotia nakoira bwa ti na kanga ni kabotoi maiura ni kakeaira i bon iroura ao ni buokia tabeman.
I reiakinna bwa te koaua are e a tia ni kaokiokaki ni mwaitin te tai ni maiu anne I a ataia bwa te tua ni koaua. E kabwarabwaraa aron reitakin te ongotaeka ao te anganano nakon mwaakan te Atua. Ngkana ti tou mwin Ana tua te Uea ao ni buokiia Natina n akea te babakanikawai, mwina n aron te maiu bon te mwaaka mai iroun te Atua— te mwaaka ni karaoan aika bati riki nakon ake ti kona ni karaoi iroura. Ara noraba, ara tarena, ara konabwai a karababaki ibukina bwa ti karekea te korakora ao te mwaaka mai iroun te Uea. Korakorana bon mwakorona teuana ae kakawaki ni katean te mwenga ae onrake n te rau.
N te tai are ko kabotoa i aon te Tia Kamaiu mwengam, e na riki bwa te tabo ni kamanomano tiaki ti nakon am utu ma nakoiia raoraom naba ake iai aia kanganga ni maiuia. A na katikaki nakon te raoi are a namakinna i nanon mwengam. A na rikirake ao ni bwebwerake n te waki are e boboto Iesu iai. Itangitangiri ma raoraoia natim. Riki bwa te banna ae itiaki nakoiia.
Teuana mai ibuakon kakabwaia aika ti kona n anga nakon te aonaaba bon mwaakan te mwenga are e boboto Kristo iai ike e reiaki iai te euangkerio, a kawakinaki tua iai, ao e mwaiti te tangira iai.
Ririki ake a nako, i mwin kawarakin te mition, kaain abau, Jeanene, e tuangai taekan temanna te mitinare are e kaaitibo ma ngaia. E titirakinna Jeanene taekaia ana utu. E tounako ngke e kaeka bwa akea ana utu. E kamataata nako riki bwa ni bungiakina, e anganako tinana nakon te tautaeka n tararuakia. E bane rongorongon uarerekena n nakonako man te mwenga teuana nakon are teuana. E kakabwaiaaki ngke te kairake ngaia ni kunean irouna te euangkerio. E buokia teuana te utu are atataiaomata n te uote ni karekea ana tai ni karaoa ana mition.
Rimwi e bubutia bun te mition beretitenti Jeanene n taekan te mitinare ae kakateke aei. E ataia bwa tabeua namwakaina mai mwaaina e a tia te mitinare aei n rin ni mwengaia mitinare tabebong ngke e aoraki. I nanon te tai anne e iriiriia n aia kainutu n te tairiki. I mwaain ae e kitanna n okira te mwakuri ni mitinare, e butiia te mition beretitenti ngkana e kona ni kabanea uoua ke tenua te bong n tokin ana mition n tiku riki ni mwengaia mitinare riki. E tangiria n iangoia bwa e kanga te auti are e kabotoa Kristo ni buti. E tangiria bwa e na kona ni waki ana utu n ira mwin te banna n aia utu.
Karaoa am kabanea ni kona ni karekea aekan ni koaua te mwenga arei. Kawariia ake a maeka n te waki ae matoatoa. Riki bwa te rao ni koaua. Te aeka n iraorao ae teimatoa e buokiia tabemwang ni keiakin kaangaanga ao ni karaoan maiura bwa a na kakukurei. Te iraorao e na aki reke bwa te bwai teuana are kabonganaaki ni karekean rakan te aomata iai ma e riai n reke bwa te kaubwai ni butimwaeaki ao tibwaaki. Butimwaiia nako nanoni mwengam tabemwang ake a kainnanoa te kamarurungaki n rinim n te mwenga are e kabotoaki Iesu iai.
I anga tabeua kabanea n iango ibukiia ake a tangira temanna kaain aia utu are e aki karaoi rinerine ake a raraoi. E kona anne ni katai ara taotaonakinnano ao ara konamaki. Ti kainnanoia n onimakina te Uea ao n Ana Tai bwa te kaeka ae koaua nakon ara tataro ao kekeiaki ni kamaiu a kona n riki. Ti karaoi ni bane ake ti kona n ibuobuoki, ni kakabwaia, ao ni kaaitaua ma nanom ni koaua Ana babaire te Atua ni bwai ni kabane. Ti kamwakuri ara onimaki ao ti uringnga bwa iai bwai tabeua ake a riai ni katukaki nakon te Uea. E kainnanoira ni katikui rawawatara i nano i rangana. Ma te onimaki ti kona n ataia bwa temanna aio are bonotaninga ma e tangiraki e aki katukaki irouna ma e mena n te tararuaki iroun te Tia Kamaiu ae tatangira.
Kinaa te raoiroi irouia tabeman, tiaki aia kaairua. N tai tabetai te memea e kainnanoa karaoana ni kaitiakaki, ma aki toki ni kanene i aon ao ni kaungai aroarona aika raraoi.
Ngkana ko namakinna bwa iai ti te kantaninga ae rang ni memeere, te kantaninga anne e bon aki memeere ni koaua ma bon te reitaki n toma ni bwai aika totoakaei. E na karekea te mweraoi bwa ko aonga aki maku. Keiaki ni maiu n itiaki ao katuka am onimaki iroun te Uea.
Ti na aki karawawataira ngkana ti aki kona n te tai ae ti teuana ni karaoi bwai ni kabane ake E a tia n reireinira te Uea bwa ti na karaoi. E a tia n taekinna naba bwa iai te bong ma te tai ibukin bwai ni kabane. Ni kaekan ara tataro ni koaua ibukin te kairiiri, E na kaetira n te bwai ae e na katuruaki taekana ni kakateuana mwakorokoron maiura.
I kaota au kakoaua bwa maiuakinan te ongeaba, ni matoan taekinana n Ana euangkerio Iesu Kristo, e anga te karaunano ae rang ni korakora ibukin te rau ma te kamanomano i nanon mwengara. E na bon reke naba mwaitin kaangaanga ke marakinnano; ma e ngae i buakon kabuanibwai, ti kona ni kimwareirei n te rau i nanora ao te kukurei ae ae akea n ai arona. I kakoaua bwa marakin ao maten Iesu Kristo bon reken te rau ae mwaitikurikuri n aran Iesu Kristo, amen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Welcome to Te Arawa Lakes Trust
Koheri ra!
Kohera e!
Tutapa mai nuku
Tutapa mai whiti
Kia rongo te pö
Kia rongo te ao
Kia pätata mai tö hau manawa
Ki töku aronga manawa
Hai puta ki te whai ao
Ki te ao märama
Tihee Mauri Ora!
Anei te Poari Kaitiaki o Te Arawa e mihi atu nei ki a koutou katoa e noho mai na i ngä töpito e wha o te motu. Mai i Te Aupouri, tae rawa atu ki a Kai Tahu i te Waipounamu. Tënä koutou katoa.
Otirä, ngä mate e hinga mai na e hinga atu rä, mai i ngä Kuri a Wharei, mai i Maketu ki Tongariro, otirä puta atu ki te motu whänui. Waiho rätau kua nunumi ki te pö, kua rehurehu atu ki te rua. Haere, okioki, moe mai rä.
Tätau te hunga ora, te kanohi ora ki te kanohi ora. Ä kaati. Anei a Te Arawa Waka, Te Arawa Tangata e mihi atu nei, e tangi atu nei.
Tënä koutou, tënä koutou, tënä tätau katoa.


text:
Te Hopihona
Ko Te Hopihona (William Hobson) (26 Mahuru 1792 – 10 Mahuru 1842) te Rūtene-Kāwana tuatahi o Aotearoa, ā, koia tētahi o ngā kaituhi o te Tiriti o Waitangi. He roa te wā i a Te Hopihona i te Roera Nawi, ko tana haerenga ki te whawhai ki a Naporiono, ā, ki ngā i ngā moutere o te Moana Karipiana e rua rawa ngā wā i a ia e mauheretia ai e ngā tāhae kaipuke. I muri ko te whakatūranga i a ia hei Rūtene-Kāwana o Aotearoa. Nō te tau 1838, nā Kāwana Bourke a Hopihona i tono kē ia mō Aotearoa; kua pai a Lord Glenelg ki tāna pūrongo, ā, ko te pūmautanga o taua whakaaro ōna, kia tonoa tētahi tangata o te kāwanatanga ki Aotearoa mātakitaki ai. Nō te marama o Hakihea 1838 ka tae mai te inoi a Glenelg mō taua tūranga ki a Te Hopihona kia tū ko ia tonu. Ka noho a Hopihona mō te rua marama, āta whiriwhiri whakaaro ai. Ka puta rawa tana whakaaetanga i te marama o Hui-tanguru 1839; ko te take i pērā ai ia ko tōna hiahia tonu kia piki haere ia i ngā taumata teitei o te Nawi.
Nō te tau 1839 ka tae mai ko te tono a Lord Normanby me ana tino tohutohu, ā, ka tukua tuatahitia atu ki a Kāwana Gipps i Poihākena, kia rongo ai a Gipps i te roanga atu o ngā tohutohu mō Hopihona, nō te mea ko ia tonu tana rūtene. Nō te 29 o Kohi-tātea ko te taenga atu a Te Hopihona ki Pēwhairangi. ā, nō te 30 o Kohi-tātea ko tana taunga ki uta. Ka pānuitia ngā tikanga o tōna whakatūranga, ā, ko te whakaritenga mō tētahi hui nui o te iwi i te 5 o Hui-tanguru ki te whare o Te Pūhipi, ko te kaupapa he kōrero mō te Tiriti o Waitangi. I te 6 o ngā rā o Hui-tanguru, arā, i te rā tonu i muri mai, ka tae mai tēnā, tēnā, tēnā rangatira ki te haina, ā, ko te mihi a Hopihona ki ngā kupu rongonui nei 'He iwi tahi tātou'. Ka mutu te tau 1840 ka whakamutua te noho o Aotearoa hei whenua i runga i te mana o New South Wales, ka whakatūria ko Hopihona te Kāwana o te koroni motuhake hou, ā, , ka karangatia te tāone matua ko Tāmaki-makau-rau. Ahakoa he āhua pōhara te tū o ngā kaiwhakahaere, ā, he nui ngā raruraru e pā ana ki ngā kaiwhakanoho, i tō rātou kaha hiahia ki te whenua, ki te tango hoki mō rātou ake i te mana whakahaere. Nō te 1852, ka mate wawe a Hopihona i te roro ikura, e 49 noa iho ōna tau.
Tohutoro[edit | edit source]
- Ngā Tāngata Taumata Rau URL:NZDB


text:
A haere ai tatou i to tatou Faaora ra, o Iesu Mesia, e a tamâ ai tatou i to tatou nei aau, e riro tatou ei mauihaa no te faaoti i te mau fafauraa rahi o te Buka a Moromona.
I te tau no te tama‘i i te fenua Vietnam, ua tomo vau ei fa‘ehau i roto i te nuu moana no te mau Hau Amui no Marite. I to’u ihoa taeraa’tu i Quantico i Virginia no te haapiipiiraa, tei mua vau i to’u ro‘i i roto i te fare fa‘ehau, te ti‘a faatura ra vau e na 54 fa‘ehau atoa i tihepuhia e te nuu. I ô to’u iteraa i to matou taata haapii, e taata etaeta e e fa‘ehau tahito, ua tu‘e oia i te opani no te tomo mai i roto i te fare fa‘ehau ma te tuhi haere i te tahi mau parau.
E ere te mata‘u na‘ina‘i to matou, ua haamata atura oia i te ti‘a mata e mata i mua i te fa‘ehau tihepu tata‘itahi, ma te tahi uiraa, mai te omuaraa o te fare fa‘ehau. Hoê i muri mai te tahi, ua imi haere te taata haapii i te hoê mea no te faaoo ma te tuhi haere. A pou ai oia i te reni e tuô te fa‘ehau tihepu i ta’na pahonoraa : « E » e aore râ « Aita », e te taratini orometua ». Aita ta’u i nehenehe e hi‘o papû ta’na e rave ra, ua faauehia mai ho‘i matou e ti‘a faatura noa ma te mata hi‘o afaro i mua. Ua tae mai ra ia’u, haru a‘era i ta’u pute ahu e manii haapau ihora i ni‘a i to’u marû ro‘i i muri ia’u. Paheru a‘era na roto, rave mai ra i te hoê mea e ho‘i mai nei i mua i to’u mata. Ua ineine au no to’na riri. I roto i to’na rima ta’u ïa Buka a Moromona. Te tia‘i noa ra vau ia tuhihia mai, aita, tapiri mai nei oia ma te muhumuhu e, « E Momoni oe ? »
Mai tei faauehia mai, ua tuô vau, « E, e te taratini orometua ».
Taiâ a‘era vau i te mea e tupu mai. Aita, faaea rii a‘era oia e faaite mai nei i roto i to’na rima i te Buka a Moromona e ani mărû mai nei, « Te ti‘aturi anei oe i teie buka ? »
Tuô faahou’tu ra vau, « E, e te taratini orometua ».
Ua mana‘o roa vau e, tera mau te taime e tuhi mai ai oia i te tahi parau teimaha no ni‘a i te Momoni e te Buka a Moromona, aita, ti‘a mu noa a‘era oia. Ua faaea rii oia e ho‘i mai ra i to’u ro‘i no te vaiiho mărû noa i te Buka a Moromona i reira. Haere a‘era na mua ia’u i te tahi atu fa‘ehau e haamata faahou a‘era i ta’na faaooraa e tuhiraa i te mau fa‘ehau tihepu.
Ua ui noa vau no te aha râ teie taratini etaeta no te nuu moana i faaherehere ai ia’u i tera mahana. Te vai ra râ to’u mauruuru rahi i te mea, ua ti‘a ia’u i te pahono mata‘u ore e, « E, E melo vau no Te Ekalesia a Iesu esia i te Feia Mo‘a i te Mau Mahana Hopea Nei » e « E, ua ite au e e parau mau te Buka a Moromona ». Teie iteraa papû e tao‘a rahi mau teie no’u, tei horo‘ahia mai na roto mai i te Varua Maitai e te tauturu o na misionare e piti e te hoê tia‘i pŭpŭ tahu‘a.
I te 14raa o to’u matahiti, e piti misionare, o Lee Pearson raua o Boyd Camphuysen tei haapii i to’u utuafare i te evanelia a Iesu Mesia tei faaho‘ihia mai, e ua bapetizohia vau. Piti matahiti i muri mai, ua tuu mai o Richard Boren, te tia‘i pŭpŭ tahu‘a, i te opuaraa e tai‘o vau i te Buka a Moromona. Ua farii au i tera opuaraa, e ua tai‘o vau e 10 a‘e api i te pô hoê e tae roa ua pau ia’u i te tai‘oraa i te reira.
I ni‘a i te api upoo parau, ua tai‘o vau e, « i papa‘ihia i te ati Lamana ra, e tahi pae ïa ratou o te toea o te utuafare o Iseraela, e i te ati Iuda, e i te Etene atoa hoi ». I roto i te omuaraa o te Buka a Moromona : Te tahi faahou ite no Iesu Mesia, te parauhia ra e, o te mau ati Lamana « te hui tupuna o te mau initia no Marite ». A tai‘o ai au i te Buka a Moromona, e au ia’u e, te tai‘o ra vau no ni‘a i to’u hui tupuna initia no Marite. Te faahiti nei te reira i te aamu no te hoê nunaa, te hoê pae tei piihia i muri a‘e te mau « ati Lamana », ua faarue ratou ia Iesrusalema no te haere i te « fenua i parauhia » (1 Nephi 2:20) e 600 matahiti h.m. E papaa parau te reira no te mau faaueraa a te Atua e te nunaa tahito i ora na i te hoê vahi o te fenua Marite. Te faaite atoa mai nei i te parau no te ohipa a Iesu Mesia i rotopu ia ratou i muri mai To’na Ti‘a-faahou-raa. Te parau nei te Buka a Moromona e, i te roaraa o te tau, ua purara ratou i ni‘a i te tua o te fenua Marite e i te mau motu atoa na piha‘i iho mai (hi‘o Alama 63:9–10). Ua tohu ta ratou mau peropheta e, e tae mai te nuu rahi o te Etene i tera fenua i parauhia e e topa te riri o te Atua i ni‘a i te mau ati Lamana, e e haapurarahia ratou, e e ta‘irihia ratou e fatata roa i te haamou-roa-hia (hi‘o 1 Nephi 13:10–14).
Te metua tane o to’u nei papa ruau, o Echo Hawk, e ati Pawnee oia, ua fanauhia oia i te afaraa o te mau matahiti 1800 i te fenua tei piihia Nebraska. I te 19raa o to’na matahiti, ua faahepohia te ati Pawnee e vaiiho i to ratou fenua, e 9,3 milioni ta fenua, no te nohoraa o te mau popaa. I te matahiti 1874 ra, ua taahi te ati Pawnee hanere e hanere maile i te pae apato‘a no te tapae i te hoê fenua rii iti i te tuhaa fenua o te ati Oklahoma. Topa roa te numera o te ati Pawnee mai te faito 12.000 i te faito 700 taata i to ratou faaearaa i Oklahoma. No te ati Pawnee, mai te tahi atoa mau pu‘eraa ati, ua haapurarahia, ua ta‘irihia e fatata roa i te haamou-roa-hia.
E poro‘i taa ê ta te Buka a Moromona i te huaai o te mau ati Lamana, e hoê toe‘a o te utuafare o Iseraela. Ua faaite o Nephi i teie poro‘i a tatara ai oia i te orama a to’na metua tane no ni‘a i teie mau mahana hopea nei : « E ia tae i taua mahana ra, e ite ai te toea o to tatou huaai e, no te utuafare o Iseraela ratou, e e feia faufaa hoi ratou o te Fatu ra ; ei reira ratou e ite ai e e tae atu ai hoi i te ite i to ratou mau metua, e te ite hoi i te Evanellia a to ratou Faaora, ta’na i faaite mai i to ratou mau metua ; e ite ai ratou i to ratou Faaora, e te mau parau tumu hoi o to’na ra haapa‘oraa, ia ite ratou i te rave‘a e haere ai ratou ia’na ra e e ora’i » (1 Nephi 15:14).
Te Buka a Moromona, e papa‘iraa mo‘a ïa. Tei roto te îraa o te evanelia mure ore. Ua papa‘i te peropheta Iosepha Semita e, « Te Buka a Moromona o te buka ïa tei hau roa‘e i te tano i te mau buka ato‘a i te fenua nei, e te ofa‘i tapo‘i no to tatou haapa‘oraa, e e fatata a‘e te hoê taata i te Atua na roto i te haapa‘oraa i ta’na mau haapiiraa eita râ na roto i te tahi ê atu buka » (Te Mau Haapiiraa a te Mau Peresideni o te Ekalesia : Iosepha Semita [2007], 73). No reira, e poro‘i teie no te mau nunaa atoa o te ao nei.
Ei taure‘are‘a tamaroa 17 matahiti, te tai‘o ra vau i te Buka a Moromona no te taime matamua, e ua faatumu vau i ni‘a i te fafauraa a Moroni : « Ia itea teie nei mau parau ia outou, e ui atu i te Atua, i te Metua mure ore ra, i te i‘oa o Iesu Mesia e, e parau mau anei teie mau parau, ma te mana‘o papû, e ma te faaroo i te Mesia, na’na ïa e faaite mai i te parau mau ia outou na roto i te mana o te Varua Maitai » (Moroni 10:4).
Ua tuturi au no te pure, e ua farii au i te hoê iteraa pae varua puai, oia ho‘i, e parau mau te Buka a Moromona. Na te reira iteraa papû i tauturu mai ia faanaho i te tereraa o to’u oraraa.
Te pii nei au i te mau nunaa atoa ia tai‘o i te Buka a Moromona : Te tahi faahou ite no Iesu Mesia.
Te ani taa ê nei au i te toe‘a o te utuafare o Iseraela, te huaai o te nunaa o te Buka a Moromona, noa’tu te vahi i reira outou, ia tai‘o e ia tai‘o faahou outou i te Buka a Moromona. A tuatapapa i te mau fafauraa i roto i te Buka a Moromona. A pee i te mau haapiiraa e te hi‘oraa o Iesu Mesia. A rave e a haapa‘o i te mau fafauraa e te Fatu ra. A imi e a pee i te arata‘iraa a te Varua Maitai.
E faaoti au na roto i te mau parau a Amaleki, te tahi peropheta o te Buka a Moromona : « E teie nei, e au mau taea‘e here, ua hinaaro vau, ia haere mai outou i te Mesia, oia Tei Mo‘a i Iseraela nei, e rave i ta’na ora, e te mana o ta’na faaoraraa. Oia ïa, e haere mai ia’na, a pûpû mai ai i to outou aau atoa ei ô na’na ; e e pure, e e haapae i te maa, e e haapa‘o maitai e tae noa’tu i te hopea ra ; e te ora ra te Fatu, e ora’i ïa outou (Omoni 1:26).
A haere ai tatou i to tatou Faaora ra, o Iesu Mesia, e a tamâ ai tatou i to tatou nei aau, e riro tatou ei mauihaa no te faaoti i te mau fafauraa rahi o te Buka a Moromona. O teie ta‘u e faaite papû nei i te i‘oa o Iesu Mesia, amene.


text:
For Saturday, February 22, 2014
POSTED: 01:30 a.m. HST, Feb 22, 2014
LAST UPDATED: 01:51 a.m. HST, Feb 22, 2014
Synopsis: An origin story of a name for 'Ewa.
He hana nui ka hana kapa. I ka wā kahiko, mahalo nui a aloha nui ‘ia nā wāhine i luhi i ua hana no'eau. Na nā kūpuna wahine a me nā mākuahine i a'o aku i kā lākou mau kaikamāhine a me kā lākou mau mo'opuna i ka hana kapa. He mau mea hiwahiwa nā mea hana i mea e hana kapa: nā kua kūkū, nā pāhoa, nā 'i'e kūkū, nā 'ohe kāpala a pēlā aku. I ho'oili ia mau mea mai hanauna mua aku i hanauna hope. Nui ka mana i loko o ua mau mea i hana 'ia e nā kūpunahine i nā lā he kini ka nui.
I ka wā ua hala loa, ua noho kekahi wahine i Kahuku ma Ko'olau Loa i ke alo o nā pali ki'eki'e i O'ahu. Kaulana 'o Kahuku i ka ulu hala i kēlā mau lā kahiko. I kekahi lā, ua noho ua wahine la i ka 'olu o ka ulu hala i ke ani mālie ā ka makani kama'āina. Ua noho a ku'i 'o ia i ke kapa ma'ū i ke kua kūkū. Iā ia e ku'i ana i ke kapa, pāhe'e a pakele aku ka 'i'e kūkū mai kona lima aku i ke kahawai kokoke ona. Ua kū ka wahine e ki'i i ka 'i'e kūkū. Ua lilo ia i ke 'au miki o ka wai. Holo wawe loa ka 'i'e kūkū i loko o ka wai. Mā'alo ka wahine i ke kahawai. Uhai ā holo ka wahine i ka 'i'e kūkū akā na'e, 'a'ole hiki iā ia ke hopu.
Hiki ka wahine i Kualoa. Aia ma Kualoa hele ka wai ma lalo o ka honua. Kuhi ka mana'o o ua wahine la ua lilo loa ka 'i'e kūkū. No'ono'o ka wahine he pono ke hele wāwae a 'imi i ua 'i'e kūkū. 'A'ole 'o ia i hā'awipio. Hele mau ka wahine i nā lā he nui. Hele wāwae ka wahine i nā 'āina 'o nā Ko'olau Loa, 'o nā Ko'olau Poko, a 'o nā Kona. Komo 'o ia i 'Ewa a mā'alo ka wahine i ka holo ā ka wai. Ā hiki 'o ia i Waikele, ua lohe ka wahine i ka leo māpuna o ke ku'i honehone kama'āina i kona pepeiao. Ua kū ka wahine a ho'olono i ke kani lua 'ole o kāna 'i'e kūkū. Huli ka wahine i ua kani la. Hahai ka wahine i ka leo 'olu. Hele iho 'o ia a kokoke i kahi punawai. Ma laila iho, 'ike ka wahine i kekahi wahine e ku'i ana i ke kapa. Hui 'ia ua mau wāhine 'elua a ho'olauna kekahi i kekahi. Nīnau ka wahine mai Kahuku i ka wahine o Waikele i nīnau e pili ana i ka 'i'e kūkū. Ua wehewehe ko Waikele wahine ua puka mai ka 'i'e kūkū mai lalo o ka wai hu'ihu'i o ka punawai 'o Waipahu i luna o ka pu'u iki. Ha'i akula ka wahine mai Kahuku i ka lilo 'ana o kāna 'i'e kūkū. Ua 'ōlelo 'o ia i kāna hele wāwae 'ana i ka laulā a me ka loa a puni O'ahu, nā pi'ina a me nā 'alu a me nā wahi he nui āna i hele mai nei. Hū ke aloha o ko Waikele wahine i ka wahine no Kahuku. Ho'iho'i ka wahine o Waikele i ka 'i'e kūkū i ka wahine i hele loa mai nei. Ua lilo lāua i hoa aloha kekahi i kekahi. Alaka'i ka wahine o Waikele i kona hoa aloha hou i ke ala i luna o ka hene o ka pu'u. Ua kui lima lāua----ku'eku'e lima a ku'eku'e lima i pa'a---i ke ala. Ā hiki lāua i ke alahele. Pi'i a'ela nā hoa aloha i ka pu'u. Mā'alo lāua i ka punawai 'o Waipahu. Ua aloha aku kekahi i kekahi a ho'i ka wahine no Kahuku i kauhale i Kahuku me ka 'i'e kūkū pa'a i kona lima. Kapa 'ia kēia wahi ā nā wāhine i hele wāwae ai ā hiki i kēia lā 'o “Ke one kuilima laulā o 'Ewa.” Aia ua wahi nei e waiho ana i ke kū kilakila o ka hale wilikō i Waipahu. Ua haku ka haku mele aloha 'o Ivy Hanakahi Woo i kēia mau lalani mele nani:
He wahine no Kahuku la
Ka'apuni no 'o ia la
Loa'a nei i ka pono, e ō
Ke one kuilima laulā o 'Ewa.
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
Horoeka
Ko te Horoeka he rākau whakaruruhau o Aotearoa. He rākau tēnei e tupu ana ki te wao. He mātotoru ngā rau, he kōroaroa, he whāiti, he tārewarewa, he niniho. Kia pakari te rākau, kia mārō, ko te tīwai kua hahore, ko te karamata kua porotaka. Ko te ingoa pūtaiao he Pseudopanax crassifolius. Ko ingoa reo Pākehā he Lancewood.
Hoto ki waho[edit | edit source]
- Flora of New Zealand, URL:Pseudopanax crassifolius. He mea kite i te 17 o ngā rā o Haratua, 2007.
- New Zealand Plant Conservation Network, URL:Pseudopanax crassifolius. He mea kite i te 17 o ngā rā o Haratua, 2007.
- He whakaahua, he konae mō Horoeka kei te Wikimedia Commons.
Tohutoro[edit | edit source]
- Metcalf, Laurie, 2002. A Photographic Guide to Trees of New Zealand. Tāmaki-makau-rau: New Holland.
- Salmon, J.T., 1986. The Native Trees of New Zealand. Te Whanga-nui-a-Tara: Heinneman Reed.


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
Alaila, lalau ae la oia i kona aahu, a palulu ae la i kona mau maka imua
-
Ia manawa, haalele e Poliahu i kona kapa hau, lalau like ae la ka poe noho mauna i ko lakua kapa la, hoi aku la ka hau a kona wahi mau.
-
Mamua o ko lakou paina ana, lalau like na hoa i na apuawa, a inu iho la.
-
Aka, ma keia hana a na elele lalau, ua ho-aia ka inaina o ke Alii no kana mau elele, nolaila, ua hoopauia ko laua punahele.
-
Ia manawa, lalau iho la o Laukieleula i kekahi kukuna o ka la a kaohi iho la.
-
A no ka nui loa o ke aloha o Aiwohikupua i ko lakou pokii, lalau mai la
-
A no keia olelo a ke kaikamahine, kahaha loa iho la o Laieikawai me ka manao he wahahee na ke kaikamahine, alaila, lalau aku la o Laieikawai i ka pu la-i ma ka lima o ke kaikamahine, a hookani iho la, a no ko
-
Ia manawa, lalau mai la o Haunaka i na lima o Aiwohikupua, a aloha mai la oia, a o ka pau no ia, hoaikane laua, hui ka aha.
-
Ia manawa, ua hooleleia ka oili o Hinaikamalama me ka manaolana no o kana ipo; aka, i ka lalau ana ae, aia nae o kana mea i manao ai.
-
Ia ia i komo aku ai a ku ma kahi a ke Alii e moe ana, lalau aku la oia i ke poo o ke Alii, a hooluilui ae la.


text:
Te hoê rave‘a no te haere mai i te Mesia ra, mea na roto ïa i te imiraa ia haapii i te mau parau mau faufaa ma to tatou aau.
« Ia haere mai râ outou ia’u, e tia’i ia outou i te fafa mai e te ite mai hoi ».1 E faaueraa teie ta te Faaora i horo‘a i te feia i parahi na i Marite tahito. Ua tape‘a ratou e to ratou na rima e ua ite e to ratou na mata e, o Iesu te Mesia. E faaueraa faufaa rahi roa teie no tatou i teie mahana mai ia ratou atoa i to ratou tau. Ia haere mai tatou i te Mesia ra, e fafa tatou e e « ite papu roa »2—eiaha râ i te rima e te mata—i to tatou râ aau e to tatou varua e, o Iesu te Mesia.
Te hoê rave‘a no te haere mai i te Mesia ra, mea na roto ïa i te imiraa ia haapii i te mau parau mau faufaa ma to tatou aau. A rave ai tatou i te reira, e tae mai te mau mana‘o no ô mai i te Atua o te horo‘a mai ia tatou te ite o ta tatou e ti‘a e farii na roto i te tahi atu rave‘a. Ua ite te aposetolo Petero e, o Iesu te Mesia, te Tamaiti a te Atua ora. Ua tatara mai te Faaora e, to Petero ite « e ere [ïa] i ta te taata… na [te] Metua râ i te ao ra ».3
Ua faataa te peropheta Abinadi i te ohipa a te mana‘o haaputapû no ô mai i te Atua ra i to tatou aau. Ua haapii mai e, eita e nehenehe ta ratou e maramarama i te mau papa‘iraa mo‘a no te mea aita ratou i onoono i te paari.4
Ua parau-nehenehe-hia teie parau mau i roto i te hoê buka mâtauhia e te mau tamarii, Le Petit Prince [Te arii tama] na Antoine de Saint-Exupéry. I roto i te aamu, ua faahoa te arii tama i te hoê alope. I te taime no te taa-ê-raa, ua faaite te alope i te hoê parau huna i te arii tama. Ua parau oia, « Teie ta’u nei parau huna… : E to’na aau ana‘e e nehenehe ai te taata e ite papû ; e mea huna ho‘i te mea faufaa rahi i te mata ».5
Ua riro te taea‘e Thomas Coelho, va‘u-ahuru-ma-va‘u matahiti, ei hoê hi‘oraa maitai no te hoê taata tei ite i te mau ohipa faufaa rahi ma to’na aau. E melo apooraa teitei haapa‘o maitai oia i Paysandú, i Uruguay. Na mua a‘e to’na tomoraa i roto i te Ekalesia, ua tupu te hoê ati puromu, a tere ai oia na ni‘a i to’na moto. Te tiraha noa ra oia eita e nehenehe e ti‘a mai, ua tauturu e piti misionare ia’na ia ti‘a mai e ia ho‘i i to’na fare. Ua parau oia e, ua haaputapû te hoê mea taa ê ia’na a faaora ai teie na misionare ia’na. I muri iho, ua haaputapû-puai-faahou-hia oia a haapii ai te mau misionare ia’na. No te puai o teie mau mana‘o i to’na aau, ua tai‘o oia i te Buka a Moromona mai te haamataraa e tae atu i te hopea e maa mahana noa. Ua bapetizohia oia e ua tavini ma te tuutuu ore mai taua mahana ra. Te haamana‘o ra vau e tere oia na ni‘a i to’na moto haere i ni‘a e e haere raro na te mau aroa o to matou oire, oia’toa i te mau tau to‘eto‘e e te ua, no te hopoi i te taata i te pureraa, ia putapû ratou, ia hi‘o, e ia ite papû atoa mai ia’na ra.
I teie mahana, ua pu‘e faaati noa te mau parau ia tatou, e ua mana‘o paha tatou e, ia imi haere tatou i te mau milioni api itenati ei reira e farii ai tatou i te mea e ti‘a ia ite. E itehia i ni‘a i te itenati te parau maitai e te mea ino atoa, noa’tu râ, eita te reira e nava‘i. Ua horo‘a mai te Atua ia tatou i te tahi mau mea rahi a‘e,6 e ite no ô mai i te ra‘i. E nehenehe i te Metua i te Ao ra e horo‘a mai i te reira ite ia imi haere tatou i ni‘a i te Itenati a te ra‘i. Ua parau te peropheta Iosepha Semita e, tei ia’na ra « te buka tahito roa‘e i roto i [to’na] aau, o te horo‘araa hoi i te Varua Maitai ».7
E farii tatou i teie tauturu hanahana ia rave tatou i te mau mea mai te tai‘oraa papa‘iraa mo‘a, te faarooraa i te peropheta ora e te pure. E mea faufaa atoa ia rave tatou i te taime no te faaea rii ma te hau8 e no te farii e no te pee i te muhumuhu no te ra‘i mai. Ia rave tatou i te reira, e « fafa e e ite » tatou i te mau mea eita e nehenehe e haapii na roto i te mau rave‘a apî. Ia noaa to tatou aravihi no te imi-haere-raa na ni‘a i teie itenati a te ra‘i, e haro‘aro‘a tatou i te parau mau, noa’tu e, te tai‘o ra tatou i te aamu rahi o te mau fenua e te tahi atu tumu parau. Te taata e imi maite i te parau mau, e ite ïa oia i te parau mau o te mau mea atoa na roto i te mana o te Varua Maitai.9
I teie nei, te hoê parau faaararaa : Te mea e haataupupu nei no te tomoraa i ni‘a i teie Itenati a te ra‘i, o te ino ïa e te aramoinaraa i te Fatu. Ua parau Nephi i to’na na taea‘e e, aita raua i « faaroo i [ta te Fatu ra] parau » no te mea « ua oioi [raua] i te rave i te ino [e ua] mana‘o taiatâ i te Fatu ».10 E haataupupu te ino i to tatou aravihi ia ite, ia putapû te aau e ia here i te taata. Na te haamana‘o-oioi-raa i te Fatu na roto i te pure e « ma te puai hope o te aau »11 e te feruriraa i to tatou ite pae varua e faananea i to tatou aravihi ia ite e ia putapû i te mau mea a te Mesia. E teie nei, te ani nei au ia outou :
- •
Te haamana‘o ra anei outou i te hau i to outou aau, i muri mai te i te taime ati, e ua pii hua’tu outou i te Metua ma te pure u‘ana ?
- •
Te haamana‘o ra anei outou i te tauiraa i ta outou tapura ohipa no te pee i te muhumuhu i to outou aau ?
Ua faaohipa tamau te mau taata rahi i roto i te Buka a Moromona i te titauraa i te ite rahi a‘e na roto i te faahaamana‘oraa ia ratou i ta ratou mau ite pae varua rahi. Ua faaitoito e ua haapuai Alama i ta’na mau tamarii ma te faahaamana‘o i ta’na faafariuraa.12 Ua haapii Helamana ia Nephi raua Lehi ia haamana‘o—ia haamana‘o e, tei ni‘a i te papa o te Mesia e ti‘a ia raua ia haamau i to raua niu ia ore te diabolo e mana i ni‘a ia raua.13 E ti‘a atoa ia tatou ia rave i te reira. Na te haamana‘oraa i te Atua e tauturu ia tatou ia haaputapû e ia ora. Tera mau te auraa hohonu o te parau a te arii Beniamina, i te na ôraa, « E tena na, e te taata e, a haamana‘o, ia ore ia pohe ».14
Te hoê o te mau faahaamana‘oraa mo‘a roa a‘e ta’u e tape‘a nei, o te mana‘o ïa i tae mai i to’u aau a ite ai au e, e parau a te Atua te Buka a Moromona. I tera mahana ua putapû e ua ite au, ma te papû roa, i te mau mea eita e nehenehe e haapii i te tahi atu rave‘a. Ua haapii au e, e nehenehe ta tatou e ite i te oaoa aita e roaa i te parau. Teie huru haamana‘oraa, e tumu ïa no to’u mauruuru hopea ore i roto i te oraraa. Ua haapuai te reira ia’u i te mau taime fifi.
Ratou te farii i te ite, eiaha râ no ô mai i te rima tino e te toto, no ô mai râ i te Metua i te Ao ra, e ite papû mai ratou e, o Iesu te Mesia e o teie Ta’na Ekalesia. Na teie ite e horo‘a i te puai no te rave i te mau tauiraa e titauhia no te haere mai i te Mesia ra. No te reira, te ani nei matou i te mau taata atoa ia bapetizohia, ia tatarahapa e ia ho‘i mai Ia’na ra i teie nei.15
Na roto i te haereraa mai i te Mesia, e nehenehe te taata tata‘itahi e ite mata, e putapû e e ite papû e, ua mamae te Mesia e ua pohe no ta tatou mau hara, ia ti‘a ia tatou ia roaa te ora mure ore. Mai te peu e tatarahapa tatou, eita tatou e mamae faufaa ore noa.16 Aua‘e Oia, e ora ai te varua pêpê e e ore ai te aau oto. Aore e zugo eita ta’na e nehenehe e haamâmâ e e iriti. Ua ite Oia i ta tatou mau fifi e to tatou mau ma‘i. Te fafau nei au ma te faaite papû atoa e, ia mana‘o noa’tu outou e ua piri pauroa te mau opani, e manuia ore noa i mua, eita roa Oia e vaiiho noa i to outou manuia ore. E tauturu mai te Mesia, o Oia ho‘i te rave‘a no te peu haatîtî, te faaturumaraa e e aha ana‘e atu. Ua ite Oia nahea e « faaora’i i to’na mau taata ».17 Te mau faaipoiporaa e te mau utuafare e tafifi nei noa’tu te tumu—o te tereraa faufaa anei, te peu ino i roto i te mau materia haapareraraa, te vairaa iho o te utuafare—e farii ratou i to ratou aau i te hau no ô mai i te ra‘i. E mea tamahanahana ia « putapû e ia ite » e, ua ti‘a mai Oia mai te pohe « ma te ora i raro a‘e i To’na pererau »,18 e aua‘e Oia, e farerei e e tauahi faahou tatou i te taata herehia tei ma‘iri. Oia mau, ia fariu tatou Ia’na ra, te ora ta tatou e apî mai.19
Ua ite papû roa vau e, e parau mau te reira. No reira te amui nei au i to’u reo ia ratou i Marite tahito ra, i te tuôraa : « Hosana ! Ia maitai te i‘oa o te Atua Teitei ! »20 Te horo‘a mai nei Oia i te ora. Teie to’u iteraa papû, o Iesu te Mesia, te Mesia mo‘a. O oia te Fatu Sabaota, to tatou Faaora e to tatou Ora. I te i‘oa o Iesu Mesia, amene.
Show References
-
1. 3 Nephi 18:25.
-
2. 3 Nephi 11:15.
-
3. Hi‘o Mataio 16:16–17.
-
4. Hi‘o Mosia 12:27.
-
5. Antoine de Saint-Exupéry, Le Petit Prince, trans. Katherine Woods (1971), 87.
-
6. Hi‘o Etera 4:13.
-
7. Te Mau Haapiiraa a te Mau Peresideni o te Ekalesia : Iosepha Semita (2007), 150.
-
-
9. Hi‘o Moroni 10:3–5.
-
10. 1 Nephi 17:45.
-
11. Moroni 7:48.
-
12. Hi‘o Alama 36:5–24 ; 38:6–9.
-
13. Hi‘o Helamana 5:12.
-
14. Mosia 4:30.
-
15. Hi‘o 3 Nephi 9:13.
-
-
17. Alama 7:12.
-
18. 2 Nephi 25:13 ; hi‘o atoa 3 Nephi 25:2.
-
19. Hi‘o 2 Nephi 16:10 ; 3 Nephi 9:13.
-
20. Hi‘o 3 Nephi 11:15–17.
Official Web site of The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. All Rights Reserved


text:
For Saturday, June 29, 2013
POSTED: 01:30 a.m. HST, Jun 29, 2013
LAST UPDATED: 03:44 p.m. HST, Sep 25, 2013
Synopsis: What is traditional marriage?
———
He hihia pekelala nō kahi e kū'ē 'ia ana nā kānāwai o Hawai'i e ho'okapu ana i ka male 'ana, 'o ia ho'i, 'o ke kāne a me ka wahine wale nō nā mea e male kekahi me kekahi. 'O ka mana'o o nā mea ho'opi'i, he 'a'e ia i nā pono kīwila o ke kāne moe kāne, a o ka wahine moe wahine paha ma lalo o ke Kumu Kānāwai o 'Amelika Hui Pū 'Ia.
A ke lana nei ka mana'o o kekahi po'e, e hiki aku ia nīnau i mua o ka 'Aha Ho'okolokolo Ki'eki'e o 'Amelika Hui Pū 'Ia. A he mea maika'i paha ia. 'O nā luna kānāwai ki'eki'e o laila, he akamai ka hapanui, 'a'ole hāiki ka no'ono'o 'ana o lākou a pau. 'Akahi nō a kau 'elua 'ōlelo ho'oholo a ia mau luna kānāwai ki'eki'e. 'O kekahi, ua ho'opau 'ia kahi 'ōlelo pekelala, he māhele no loko mai o ke Kānāwai Kūpale Male o ka makahiki 1996 (DOMA), e hō'ole ana i ke ka'a 'ana aku o nā pōmaika'i i nā kōko'olua, he kāne a he kāne, a he wahine a wahine paha, i male ma ke kānāwai. A 'o kekahi 'ōlelo ho'oholo, ua ho'opau 'ia ke Kumumana'o 8 o Kaleponi, 'o ia ho'i 'o Proposition 8, a i kēia manawa, he hiki ke ho'omau i ka hā'awi 'ana aku i ka laikini male i ke kāne moe kāne, a i ka wahine moe wahine paha.
'O ka mea i pū'iwa ai ka mana'o, ma ia mau 'ōlelo ho'oholo 'elua, he 5 wale nō luna kānāwai kāko'o, a he 4 luna kānāwai hō'ole. A no laila, inā ha'alele paha kekahi luna kānāwai ki'eki'e i ka 'Aha Ho'okolokolo Ki'eki'e, e loli paha ka hopena o kekahi mau hihia e pili ana i kēia nīnau ma kēia hope aku.
A 'o ka mea i 'ano 'ē ai ka na'au, 'o ka po'e kū'ē i ka male 'ana o ke kāne me ke kāne, a o ka wahine paha me ka wahine, he kāko'o lākou i ka ho'okae 'ana. Ma ka hai 'ia 'ana o ke kanaka no ke kūlana hana, 'a'ole hiki ke ho'okae i ka 'ili, a i ka wahine, a i ke kāne paha. A no ke aha lā e 'ae 'ia ai ka ho'okae 'ana i ke kāne a i ka wahine paha ma ka male 'ana?
'O kekahi po'e, 'ōlelo lākou, he mea ku'una ka male 'ana o ke kāne me ka wahine. Inā pēlā, pehea ho'i ka ho'okauā kuapa'a 'ana? He mea ku'una ka ho'okauā kuapa'a mai kahiko mai, 'a'ole na'e i 'ae 'ia i kēia mau lā.
'O ke ku'una 'ana o ka male (o ke kāne a me ka wahine ho'i), 'o ia ihola ka mea e mau ai pēlā? Inā hāiki ka no'ono'o o ke kanaka i kona wā e kamali'i ana, pēlā e mau ai ia hāiki o ka no'ono'o a kaniko'o, a kolopupū, a haumaka'iole, a palalauhala. Inā he na'aupō ke kanaka, e mau kona na'aupō a kona ha'alele 'ana mai i kēia olahonua?
A 'o kekahi, ua 'ōlelo 'ia ma ka male ku'una, he kuleana ko ke kāne, a he kuleana ko ka wahine. Akā, i kēia mau lā, 'a'ole i like ia mau kuleana ku'una. I kekahi manawa, na ke kāne e mālama i nā keiki, a na ka wahine e hele i ka hana. 'A'ohe pilikia o ia.
'O ka hiki i ka wahine ke hānau keiki, 'o ia ke kumu e pono ai ka male 'ana i ke kāne a me ka wahine? Pehea inā 'a'ole hiki i ka wahine ke hānau keiki a hiki 'ole paha i ke kane ke ho'ohāpai i ka wahine? He male ku'una nō ia? 'A'ole e kapa 'ia he male ku'una? He male ku'una nō, a no laila, e 'ae 'ia ka male 'ana o ke kāne me ke kāne a o ka wahine paha me ka wahine ma ke kānāwai.
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
ʻI heʻetau talangofua ki Heʻene ngaahi fekaú mo tokoni ki hotau kāingá, ʻoku tau hoko ai ko e kau ākonga lelei ange ʻa Sīsū Kalaisi.
Kuo tau fai ha fuakava ‘i heʻetau hū ʻi he vai ʻo e papitaisó mo maʻu e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní ʻoku tau loto ke toʻo kiate kitautolu e huafa ʻo Sīsū Kalaisí, pe ʻi hono fakalea ʻe tahá, ʻoku tau fakahā ai ko e kau ākonga kitautolu ʻa e ʻEikí. ʻOku tau fakafoʻou e fuakava ko iá he uike takitaha ʻi heʻetau maʻu e sākalamēnití, mo fakahā heʻetau tōʻonga moʻuí ʻetau loto ke muimui ʻiate Iá. Naʻe fakaʻofoʻofa hono fakahaaʻi e tuʻunga fakaākonga ko iá ʻi ha meʻa ne toki hoko ʻi Mekisikou.
Ko ha faʻahitaʻu failau fakaʻofoʻofa ʻeni ʻi he ngaahi kolo tō foʻiʻakau he feituʻu fakatokelau ʻo Mekisikoú. Ne matala lelei e ngaahi fuʻu ʻakaú, pea ʻi ai e fakatetuʻa ki ha ututaʻu lahi. Ne ʻi ai e ngaahi palani ke totongi ʻosi e ngaahi noó, fetongi e ngaahi meʻangāué mo e ngaahi feleoko kuo motuʻá, pea feau e ngaahi kavenga fakatāutaha hangē ko e totongi ako ʻa e kau mēmipa ʻo e fāmilí. Ne ʻi ai ha ngaahi palani ʻa e fāmilí ki ha mālōlō ʻeveʻeva. Naʻe ʻi ai ha ʻamanaki lelei. Ka ʻi ha hoʻatā Mōnite he konga kimui ʻo Māʻasí, ne tō mai ha afā momoko pea kamata ke sinou. Ne sinou ʻo aʻu ki he tolú hengihengi. ʻI he tolona atu ʻa e ʻaó, ne holo e māfana ʻo e ʻeá. Ne fai ha feinga he poó kotoa mo e hengihengí ke fakahaofi ha konga ʻo e foʻiʻakaú. Ne ʻikai ha meʻa ʻe toe felave. Naʻe fuʻu momoko ʻaupito, pea maʻu ʻe he momokó e foʻiʻakaú. He ʻikai ha foʻiʻakau ia ke toli mo fakatau atu he taʻú ni. Ne mafoa mai e ata ʻo e ʻaho Tūsité kuo tō noa e ʻamanakí mo e fakatetuʻa ki he ngaahi palani ne fokotuʻú, meʻa ne fakaʻamuá, mo e ngaahi fakaʻānaua ʻo e ʻaho kimuʻá.
Ne u maʻu ha ʻī-meili fekauʻaki mo e pongipongi Tūsite fakaloloma ko ʻení meia Senitulā Hasi ko e uaifi ʻo Sione Hasí, ne hoko he taimi ko iá ko e tokoni ʻuluaki ʻi he kau palesitenisī ʻo e Temipale Kolonia Hualasi Sihuahuá. Te u lau atu ha konga ‘o e ʻī-meili ko iá: “Ne ʻā pongipongia hake ʻa Sione—he 6:30 nai—ʻo ʻalu ki he temipalé ʻo sio pe ʻoku totonu ke mau kaniseli e sēsini ʻo e pongipongi ko ʻení. Naʻá ne foki mai ʻo talamai ʻoku ʻikai ke ʻi ai ha sinou ʻi he tauʻanga meʻalelé mo e halá, pea ne ma loto ke fai pē e sēsiní. Naʻá ma fakakaukau mahalo ko e kau ngāue pē ʻoku ʻikai ke ʻi ai hanau feleokó te nau haʻú, pea ʻe fakatahaʻi kotoa pē e kau ngāué ʻi he sēsiní. … Ne fakafiefia e mamata ki he hū tahataha mai ʻa e kakai tangatá. Ne nau kei haʻu pē, hili ʻa e ʻikai fai ha mohé, mo fakakaukau ki he mole ʻenau ngoué. … Ne u siofi kinautolu heʻemau fakataha teuteú, pea naʻe faingataʻa ke nau ʻāʻā. Neongo e fakakaukau atu ʻoku ʻi ai ha ʻuhinga lelei ke nau nofo aí, ka naʻa nau kei haʻu pē. Naʻe ʻi ai ha kakai ʻe toko 38 ʻi he sēsiní (fonu e sēsiní)! Ko ha pongipongi fakalata ia kiate kimautolu, pea ne mau fakamālō ki he Tamai Hēvaní koeʻuhí ko ha kakai lelei ʻoku nau fua honau fatongiá, ʻo tatau ai pē pe ko e hā e meʻa ʻe hokó. Ne u ongoʻi ha laumālie makehe he pongipongí ni. ʻOku ou ʻilo naʻá Ne hōifua ke ʻafio mai ʻoku tau ʻofa ʻi Hono falé mo ongoʻi ko ha feituʻu lelei ia ke ʻi ai ʻi ha pongipongi faingataʻa pehē.”
ʻOku ʻikai ke ngata pē ai e talanoá pea ko hono moʻoní, ʻoku kei hokohoko atu pē.
Ko e tokolahi taha ʻo kinautolu ne mole ʻenau ngoue fuaʻiʻakaú ne ʻi ai hanau konga kelekele ne kei faingamālie ke tō ai ha ngoue kehe ʻi he faʻahitaʻu ko iá, hangē ko e polo fifisí pe pīní. ʻE lava ʻe he ngaahi ngoué ni ʻo ʻomi ha paʻanga feʻunga ke nau kei moʻui ai ʻo aʻu ki he ngoue foʻiʻakau ʻo e taʻu hokó. Neongo ia, ne ʻi ai ha tangata lelei ʻe taha mo hano fāmili kei iiki ne ʻikai ke toe ʻi ai hano konga kelekele, ʻo mahino he ʻikai ke ʻi ai haʻane paʻanga hū mai he taʻú. Naʻe sio ha niʻihi kehe he koló ki he tuʻunga fakatuʻutāmaki ʻo e tangatá ni pea nau fakakaukau ke foaki ha paʻanga ke tokoni ʻo ngāue ʻaki pē ʻenau meʻangāué ke teuteuʻi ha konga kelekele, ke ne lava ʻo tō ai haʻane polo fifisí.
ʻOku ou ʻiloʻi lelei e kakai tangata ne u talanoa ki aí. Ne ʻikai ke u ʻohovale he meʻa ne nau faí, he ʻoku ou ʻiloʻi lelei kinautolu. Ko kinautolu ʻoku ʻikai ke nau ʻiloʻi kinautolú te nau fai mai ha fehuʻi ʻe ua ʻoku fakatou kamata ʻaki e ko e hā hono ʻuhingá. Ko e hā ne nau haʻu ai ki he temipalé ke fua honau fatongiá mo ngāue hili haʻanau ʻā he poó kotoa, ʻo ʻiloʻi kuo mole ha konga lahi ʻo ʻenau paʻanga hū mai ki he taʻú kakato? Ko e hā te nau ngāue ʻaki ai ha maʻuʻanga tokoni siʻisiʻi mo mahuʻinga ke toe tokoniʻi ha taha kehe ʻoku vivili ʻene fie maʻú he taimi ʻoku nau ʻi ha tuʻunga fakatuʻutāmaki fakapaʻanga aí?
Kapau ʻoku mahino kiate koe ʻa e ʻuhinga ʻo e hoko ko ha ākonga ʻa Sīsū Kalaisí, te ke ʻilo e tali ki he ongo fehuʻí ni.
Ko hono fai ko ia ha fuakava ke hoko ko ha ākonga ʻa Kalaisí ko e kamataʻanga ia ʻo ha ngāue ʻe fai he toenga ʻo e moʻuí, pea ko ha hala ʻoku ʻikai ke faingofua maʻu pē. ʻI heʻetau fakatomala mei heʻetau ngaahi angahalá mo feinga ke fai e meʻa ʻokú Ne finangalo ke tau faí pea tokoniʻi hotau kāingá ʻo hangē ko ʻEne tokoniʻi kinautolú, te tau hoko ʻo tatau ange mo Iá. Ko e taumuʻa mo e fakaʻamu taupotú ke hangē ko Iá pea ke taha pē mo Ia—pea ko e ʻuhinga moʻoni ia ʻo e tuʻunga fakaākonga moʻoní.
Naʻe ʻeke ʻe he Fakamoʻuí ki Heʻene kau ākongá ʻi Heʻene ʻaʻahi ki he konitinēniti ʻo ʻAmeliká, “Ko ia, ko e hā ʻa e anga ʻoku taau mo kimoutolú?” Naʻá Ne tali pē ʻene fehuʻí, ʻo Ne pehē, “Ko e moʻoni ʻoku ou pehē kiate kimoutolu, ke mou hangē pē ko aú” (3 Nīfai 27:27).
ʻOku ʻikai ko ha meʻa faingofua e hoko ʻo hangē ko e Fakamoʻuí, tautautefito ki he māmani ʻoku tau nofo aí. ʻOku tau meimei fehangahangai mo e ngaahi faingataʻá mo e fakatamakí he ʻaho kotoa ʻo ʻetau moʻuí. ʻOku ʻi ai ha ʻuhinga ki he hoko ʻa e meʻá ni, pea ko e taha ia e taumuʻa ʻo e moʻui fakamatelié. ʻOku tau lau ʻi he ʻĒpalahame 3:25, “Pea te tau siviʻi ʻa kinautolu ʻi he meʻá ni, ke vakai pe te nau fai ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē ʻe fekau ʻe he ʻEiki ko honau ʻOtuá kiate kinautolú.”
ʻOku kehekehe e natula mo e lahi ʻo e ngaahi siviʻí pe ʻahiʻahiʻí. He ʻikai mavahe ha taha mei he moʻui fakamatelié ni taʻe te ne aʻusia e meʻá ni. ʻOku tau faʻa fakakaukau pē ko e ngaahi ʻahiʻahí ko ha mole ʻa e ngoué pe ngāué; mate ha taha ʻoku tau ʻofa ai; mahamahaki; palopalema fakaesino; fakaʻatamai pe fakaeloto; masiva; pe mole e kaungāmeʻá. Neongo ia, ʻoku lava ke toe fakatuʻutāmaki hono lavaʻi e ngaahi taumuʻa ngali mahuʻingá ʻi he hīkisia taʻeʻaonga ʻi heʻetau holi lahi ange ki he fakaʻapaʻapa ʻa e kakaí ʻi he houngaʻia ʻa e langí. ʻE kau heni e manakoa ʻe he māmaní, fakahikihiki ʻa e kakaí, malava ke fai ha ngaahi meʻa lahi fakatuʻasino, ngaahi talēniti fakaʻātí pe fakasipotí, tuʻumālié mo e koloaʻiá. ʻE ʻi ai ha niʻihi ʻo kitautolu te tau maʻu e ongo tatau ne tala ʻe Teivi ʻi Fiddler on the Roof: fekauʻaki mo e ngaahi ʻahiʻahi ko ʻení: “Kapau ʻoku fakamalaʻia hono maʻu e koloá, “ʻofa ke taaʻi au ʻe he [ʻOtuá]. Pea ʻoua naʻá ku toe moʻui.”1
Ka ʻe fakatupu lotosiʻi, fakatuʻutāmaki mo faingataʻa ange hono lavaʻi e ngaahi ʻahiʻahi ko ʻeni kimuí ʻi he ʻahiʻahi kimuʻá. He ʻikai ke fakatupulaki mo fakapapauʻi hotau tuʻunga fakaākongá mei he faʻahinga faingataʻa ʻoku tau aʻusiá ka ko e anga ʻo ʻetau ikunaʻi kinautolú. Ne akoʻi kitautolu ʻe Palesiteni Henelī B. ʻAealingi: “Ko ia, ko e sivi lahi taha ʻo e moʻuí ko hono vakaiʻi pe te tau tokanga mo talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá ʻi he lotolotonga ʻo e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻuí. ʻOku ʻikai ko hono matuʻuaki ʻo e ngaahi ʻahiʻahí, ka ko e fili ʻo e totonú ʻi he lotolotonga ʻenau taulōfuʻú. Pea ko e meʻa fakamamahi ʻo e moʻuí ko e ʻikai lavaʻi ʻa e sivi ko iá, pea ʻikai ai ke tau feʻunga ke foki ʻi he lāngilangi ki hotau ʻapi fakalangí.” (“Mateuteu Fakalaumālié: Kamata Kei Taimi Pea ʻOua ʻe Feliliuaki,” Liahona, Nov. 2005, 38).
Ko ha kui tangata au ʻoku ou laukau ʻaki hoku makapuna ʻe toko 23. ʻOku ou ofo maʻu pē he mahino ʻoku nau maʻu ʻi heʻenau kei īkí mo kei siʻi honau taʻú, ki he ngaahi moʻoni taʻengatá. ʻI heʻeku teuteu e leá ni, naʻá ku kole ke nau fai mai ha kiʻi fakamatala nounou ki hono ʻuhinga kiate kinautolu ʻo e ākongá pe ko e tokotaha ʻoku muimui kia Sīsū Kalaisí. Ne u maʻu ha ngaahi tali fakaʻofoʻofa meiate kinautolu kotoa. Ka ʻoku ou fie vahevahe mo kimoutolu e tali ko ʻeni ne u maʻu meia Penisimani ʻoku taʻu valu: “ʻOku ʻuhinga e ākonga ʻa Sīsū Kalaisí ko e tā sīpinga. ʻOku ʻuhinga ia ke hoko ko ha faifekau mo teuteu ke hoko ko ha faifekau. ʻOku ʻuhinga ia ki hono tokoniʻi e niʻihi kehé. ʻOku ʻuhinga ia ki hoʻo lau e folofolá mo fai hoʻo lotú. ʻOku ʻuhinga ia ki hoʻo tauhi e ʻaho Sāpaté ke māʻoniʻoní. ʻOku ʻuhinga ia ki hoʻo fakafanongo ki he ueʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní. ʻOku ʻuhinga ia ke ʻalu ki he lotú mo e temipalé.”
ʻOku ou tui tatau mo Penisimani. ʻOku ʻuhinga e tuʻunga fakaākongá ki he meʻa ʻoku tau faí mo e tuʻunga te tau aʻu ki aí. ʻI heʻetau talangofua ki Heʻene ngaahi fekaú mo tokoni ki hotau kāingá, ʻoku tau hoko ai ko e kau ākonga lelei ange ʻa Sīsū Kalaisi. ʻOku hanga ʻe he talangofuá mo e fakaongoongo ki Hono finangaló ʻo ʻomi e takaua ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní, fakataha mo e ngaahi tāpuaki ʻo e melinó, fiefiá, mo e ongoʻi malu ʻoku haʻu fakataha maʻu pē mo e mēmipa hono tolu ko ʻeni ʻo e Toluʻi ʻOtuá. Pea he ʻikai ke toe maʻu kinautolu ʻi ha founga kehe. Ko hono moʻoní, ʻe tokoni e tukulolo kakato kiate Iá ke tau hoko ai ʻo hangē ko hotau Fakamoʻuí. Ko e taumuʻa mo e fakaʻamu taupotú ia ke hoko ʻo hangē ko Iá pea taha mo Ia—he ko e ʻuhinga totonu ia ʻo e tuʻunga fakaākonga moʻoní.
Ko e tuʻunga fakaʻākongá ē ne u sio ai ʻi he Temipale Kolonia Hualasí mo e ngaahi ngoue ofi maí ʻi hono toe fakapapauʻi ʻe he kāinga ʻo e Siasí ʻenau tukupā ki he ʻOtuá mo e niʻihi kehé neongo e ngaahi faingataʻa ne tōtuʻá.
ʻOku ou fakamoʻoni te tau hoko ko ʻEne kau ākonga moʻoni, ʻi heʻetau talangofua ki Heʻene ngaahi fekaú, tokoniʻi e niʻihi kehé, mo tuku hotau lotó kae fai Hono finangaló. Ko ʻeku fakamoʻoní ia ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.
Mostrar las referencias
Sitio web oficial de La Iglesia de Jesucristo de los Santos de los Últimos Días
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. Todos los derechos reservados


text:
Itāria
Ko Itāria, arā te Tūwehe Itāria ('la Republica Italiana' i te reo Itāriano), tētahi whenua ki te tonga o Ūropi, me ngā moutere e rua nunui rawa o te moana Rōwhenua a Sicily me Sardinia. E taipaina auautia a Itāria ko "Te Pūtu" nō te āhuatanga o tōna whenua āhua orite ki te momo hū nei.
Noho pātata ai a Itāria (mai te hauāuru, me te matawā) ki a Wīwī, Huiterangi, Ateria me Horowinia. E rua ngā tūroto ririki e takoto ana o roto o te kuiti Itāria, ko San Marino me te Poho o Pita, ā, kotahi tōna tūwaho ki Huiterangi. E toru ōna rohe matua: 1) te mea rahiwhenua, mai ngā maunga Alpi o te raki ki te rārangi whaitikanga e hono ana i ngā tāone o La Spezia me Rimini, 2) te mea kuiti, e toro ake ana āhua 150km i te takutai Awherika, me 3) ngā moutere maha. 301,338km² tōna rahinga whenua, ā, 7,500 te roa o tōna takutai.
59.2 miriona ngā kirirarau Itāria, arā 196,9 kainoho ia km². Ahakoa ko te Itariano te reo whaimana ā-motu, he mea whaimana hoki ngā reo Tiamana me Ladino ki te takiwā Boltsano, ā, whaimana ai te reo Wīwī ki te takiwā Riu Aosta.
He tūwehe pāremata manapori a Itāria. He mema kaiū o te Kotahitanga o Ūropi(nō tōna hainatanga i te Tiriti o Rōma i te tau 1957), ā, he mema hoki o te G8, te Kaunihera o Ūropi me te Kotahitanga o Ūropi ki te Hauāuru. Mai te 1 Kohitātea 2007 ki te mutunga o 2008 ko Itāria tētahi mema kore tūturu o tō te Kotahitanga Aohuri Kaunihera Maru.
I ētahi atu wā, he wāhi noho a Itāria mō ngā momo iwi maha, ngā Etruki me ngā Romani hei tauira. Reira i tīmata ai te Whānauruatanga i ngā tau 1300, i te rohe o Tuscany, tāoro ai ki ngā tōpito o Ūropi. Mai rā anō a tōna tāone matua, a Roma, e tū ai hei pokapū o te Tūpori Hauāuru. Koia hoki te wāhi noho o te Hāhi Katorika.


text:
1:1 ¶ Na Paora, na ratou ko Hirawanu, ko Timoti, ki te hahi o te hunga o Teharonika i roto i te Atua Matua, i te Ariki hoki, i a Ihu Karaiti: Kia tau te aroha noa ki a koutou me te rangimarie.
1:2 ¶ Whakawhetai tonu matou ki te Atua i nga wa katoa mo koutou katoa, me te whakahua i a koutou i a matou inoi;
1:3 Mau tonu to matou mahara ki ta koutou mahi whakapono, ki te uaua o to koutou aroha, ki te u o te tumanako ki to tatou Ariki, ki a Ihu Karaiti, i te aroaro o te Atua, ara o to tatou Matua;
1:4 E mohio ana hoki matou, e nga teina e arohaina nei e te Atua, ki to koutou whiriwhiringa.
1:5 Kihai hoki ta matou rongopai i tae atu ki a koutou i runga i te kupu anake, engari i te kaha, i te Wairua Tapu, nui atu hoki te u o te ngakau; pera ano me koutou e matau na ki to matou ahua i roto i a koutou, he whakaaro ki a koutou.
1:6 ¶ A ka whai koutou i ta matou tauira, i ta te Ariki hoki, i riro uaua atu na i a koutou te kupu, me te whakahari ano ia a te Wairua Tapu.
1:7 No ka waiho koutou hei tauira ki te hunga whakapono katoa o Makeronia, o Akaia.
1:8 I paku haere atu na hoki i a koutou te kupu a te Ariki, ehara i te mea i Makeronia, i Akaia anake, engari i puta atu to koutou whakapono ki te Atua ki nga wahi katoa; no reira kahore he rawa e puaki ai tetahi kupu a matou.
1:9 Ko ratou nei hoki kei te korero mo matou, mo to matou taenga atu ki a koutou, mo to koutou tahuritanga mai hoki i nga whakapakoko ki te Atua, ki te mahi ki te Atua ora, ki te Atua pono;
1:10 Ki te tatari ano hoki ki tana Tama i te rangi, i whakaarahia ake nei e ia i te hunga mate, ki a Ihu, e whakaora nei i a tatou i te riri meake nei puta.
2:1 ¶ E matau ana hoki koutou, e oku teina, ki to matou haerenga atu ki a koutou, ehara i te mea i kore tikanga;
2:2 Heoi mate ana matou i mua ra, tukinotia ana i Piripai, e matau na koutou, otira maia tonu matou i roto i to tatou Atua ki te korero i te rongopai o te Atua ki a koutou i roto i te uaua nui.
2:3 Ko ta matou whakahauhau na hoki, ehara i te mea na te tinihanga, na te poke ranei, ehara ano hoki i te mea hangareka.
2:4 Engari, ka pai nei te Atua kia tukua ki a matou te rongopai, ka pera ta matou korero; ehara i te mea kia whakamanawarekatia te tangata, engari te Atua, e whakamatautau nei i o tatou ngakau.
2:5 Kahore hoki matou i kitea e korero ana i te kupu whakapati, e matau na ano hoki koutou, e huna ana ranei i te ngakau apo; ko te Atua te kaititiro mai.
2:6 Kihai ano matou i rapu kororia i te tangata, i a koutou ranei, i era atu ranei, ahakoa i tika matou, he apotoro nei na te Karaiti, kia mea he tangata whai tikanga matou.
2:7 ¶ Engari i ngawari matou i waenganui i a koutou, i rite ki te kaiatawhai e whakaahuru ana i ana tamariki ake.
2:8 Pera tonu to matou matenui ki a koutou, ehara i te mea ko te rongopai anake o te Atua ta matou i pai ai kia hoatu ki a koutou, engari ko o matou ake wairua, i te mea kua aroha nui matou ki a koutou.
2:9 E mahara ana hoki koutou, e oku teina, ki ta matou mahi, ki to matou mauiui: mahi ana matou i te po, i te ao, kei taimaha ki tetahi o koutou, kauwhautia ana hoki e matou te rongopai o te Atua ki a koutou.
2:10 Ko koutou nga kaititiro, ko te Atua hoki, ki te tapu, ki te tika, ki te kore he o ta matou whakahaere ki a koutou e whakapono na.
2:11 A e matau ana ano koutou ki ta matou mahi ki tetahi, ki tetahi o koutou, pera i ta te matua ki ana tamariki ake, te whakahauhau, te whakahihiri i a koutou, te tohutohu,
2:12 Mo ta koutou haere kia rite ki ta te Atua, nana nei koutou i karanga ki tona rangatiratanga, ki tona kororia.
2:13 ¶ Mo konei matou ka whakawhetai tonu nei ki te Atua, no te mea i to koutou tahuritanga ki te kupu a te Atua i rongo ra koutou ki a matou, ehara i te mea he tahuri no koutou ki te kupu tangata, engari ki te kupu a te Atua, ko ia pu na hoki ia e mah i na i roto i a koutou, i te hunga e whakapono na.
2:14 Kua whai na hoki koutou, e oku teina, i te tauria a nga hahi a te Atua i Huria i roto i a Karaiti Ihu: ko o koutou matenga hoki i nga tangata o to koutou ake iwi kua rite ki o era matenga i nga Hurai;
2:15 Na ratou hoki i whakamate te Ariki, a Ihu, me nga poropiti, a i pana matou ki waho; kahore a ratou whakamanawareka ki te Atua, a he hoariri ratou no nga tangata katoa.
2:16 E arai mai ana i a matou kei korero ki nga tauiwi kia ora ai, he mea tenei e tutuki ai o ratou hara i nga wa katoa; otira ka whakapaua rawatia te riri ki a ratou.
2:17 ¶ Ko matou ia, e oku teina, he iti nei te wahi kua wehea mai nei matou i a koutou, ko nga tinana, kahore te ngakau, hira rawa to matou takare kia kite i to koutou kanohi, nui atu te hiahia.
2:18 No reira, i te whai kia tae atu ki a koutou, ko ahau, ko Paora, i tuatahi, a i tuarua; heoi na Hatana matou i whakaware.
2:19 He aha hoki ta matou e tumanako atu ai, e hari ai, he aha oti te karauna e whakamanamana ai matou? He teka ianei ko koutou i te aroaro o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, a tona taenga mai?
2:20 Ko koutou hoki to matou kororia, to matou hari.
3:1 ¶ Na, i te kore e taea te ngakau te pehi tonu, i pai matou kia mahue ko matou anake i Atene.
3:2 A tonoa ana e matou a Timoti, to matou teina, he minita na te Atua, he hoa mahi no matou ki te rongopai o te Karaiti, hei whakau i a koutou, hei korero whakamarie ki a koutou mo nga mea o to koutou whakapono.
3:3 Kei whakangaueuetia tetahi e enei tukinotanga: e matau ana ano hoki koutou he mea momotu ke tatou mo tenei mea.
3:4 I a matou hoki e noho ana i a koutou, i korero wawe ano matou ki a koutou, tera tatou e tukinotia; ko ia ano tenei, ka matau nei koutou.
3:5 Na reira i te mea te taea toku ngakau te pehi tonu, ka tono tangata atu ahau kia mohio ai ahau ki to koutou whakapono, kei whakawaia pea koutou e te kaiwhakawai, a maumau kau ta matou mahi.
3:6 ¶ Tena ko tenei, ka tae mai nei a Timoti ki a matou i a koutou, ka pai hoki tana korero ki a matou mo to koutou whakapono, mo to koutou aroha, mo koutou hoki e whai mahara pai ana ki a matou i nga wa katoa, e hiahia ana kia kite i a matou, he pera ano me to matou ki a koutou;
3:7 Na kua whai whakamarietanga matou i a koutou, e oku teina, i o matou tukinotanga katoa, i o matou matenga, he mea na to koutou whakapono.
3:8 Ko to matou ora nei hoki tenei, ara kia tu tonu koutou i runga i te Ariki.
3:9 Me aha hoki he whakawhetai ma matou ki te Atua mo koutou, mo nga hari katoa e hari nei matou ki a koutou, i te aroaro o to tatou Atua?
3:10 Nui atu ta matou inoi i te po, i te ao, kia kite i o koutou kanohi, kia whakaotia ano hoki e matou nga whai o to koutou whakapono i hapa.
3:11 ¶ Na, ma te Atua ake ano, ara ma to tatou Matua, ma to tatou Ariki hoki, ma Ihu Karaiti, e whakatika to matou ara ki a koutou.
3:12 Ma te Ariki ano hoki e mea kia nui, kia hira to koutou aroha tetahi, ki tetahi, ki nga tangata katoa hoki, kia penei ano me to matou ki a koutou.
3:13 Kia whakaukia ai o koutou ngakau he mea kahore he he i runga i te tapu i te aroaro o te Atua, o to tatou Matua, i te taenga mai o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, ratou ko tana hunga tapu katoa.
4:1 ¶ Heoi, e oku teina, he mea tenei na matou, he whakahau ki a koutou i roto i te Ariki, i a Ihu, kua riro atu na hoki ta matou i a koutou, a e meinga na hoki e koutou, ara te tikanga mo ta koutou haere, mo ta koutou whakamanawareka atu ki te Atua, n a, kia tino hira rawa tera a koutou.
4:2 E matau ana hoki koutou ki nga tikanga i whakatakotoria atu e matou ki a koutou i roto i te Ariki, i a Ihu.
4:3 Ko ta te Atua hoki tenei e pai ai, ara ko to koutou whakatapunga, kia mawehe koutou i te moepuku.
4:4 Kia matau koutou katoa ki tona tinana, ki tona tinana, kia mau i runga i te tapu, i te honore.
4:5 Kaua i runga i te toronga o te hiahia, kei rite ki nga tauiwi kahore nei e matau ki te Atua.
4:6 Kia kaua tetahi e tinihanga, e whakapati i te mea a tona teina; no te mea ko te Ariki te kairapu utu mo era mahi katoa; ko ta matou hoki ia i korero ai i mua, i whakaatu atu ai ki a koutou.
4:7 Kihai hoki tatou i karangatia e te Atua ki te poke, engari ki te tapu.
4:8 Na, ko te tangata e whakakorekore ana, ehara tana i te whakakorekore ki te tangata, engari ki te Atua, nana nei i homai tona Wairua Tapu ki a tatou.
4:9 ¶ Ko te aroha ia ki nga teina, kahore a koutou mea e tuhituhi atu ai ahau ki a koutou; he mea whakaako hoki koutou na ano e te Atua ki te aroha tetahi ki tetahi.
4:10 Ko ta koutou hoki tena e mea na ki nga teina katoa a puta noa i Makeronia. Heoi he whakahau ano tenei na matou ki a koutou, e oku teina, kia hira rawa tena a koutou.
4:11 Me whai hoki kia ata noho, kia mahi i a koutou na ake mahi, kia mahi ko o koutou ringaringa, kia rite ki ta matou i ako ai ki a koutou;
4:12 Kia ataahua ai ta koutou haere ki te hunga o waho, kia kaua ai e hapa tetahi mea.
4:13 ¶ E kore ia matou e pai, e oku teina, kia kuware koutou ki te hunga kua moe, kei koingo koutou, kei pera me era atu kahore nei o ratou tumanakotanga atu.
4:14 Ki te whakapono hoki tatou kua mate a Ihu, kua ara ake ano, waihoki ko te hunga e moe ana i roto i a Ihu, ka arahina tahitia mai ratou me ia e te Atua.
4:15 Ko ta matou korero hoki tenei ki a koutou, he mea ki mai na te Ariki, ko tatou, ko te hunga kua mahue ki te ora, ki te taenga mai o te Ariki, e kore e pahika atu ki mua o te hunga kua moe.
4:16 No te mea ko te Ariki pu ano e heke iho i te rangi me te karanga, me te reo o te tino anahera, me te tetere a te Atua; a ko te hunga kua mate i roto i a te Karaiti e ara i mua.
4:17 Ko reira tatou, te hunga kua mahue ki te ora, kahakina ngatahitia atu ai me ratou i runga i nga kapua, ki te whakatau ki te Ariki i te rangi: na ka noho tonu tatou ki te Ariki.
4:18 Na, he kupu enei hei whakamarie ma koutou tetahi i tetahi.
5:1 ¶ Ko nga wa ia me nga taima, e oku teina, kahore he take e tuhituhi atu ai ahau ki a koutou.
5:2 E matau pu ana hoki koutou, tera e haere mai te ra o te Ariki, ano he tahae i te po.
5:3 I a ratou hoki e ki ana, he rangimarie, he ora; ko reira te mate huaki tata ai ki a ratou, ka pera me te mamae ki te wahine hapu, e kore hoki ratou e mawhiti.
5:4 Ko koutou ia, e oku teina, kahore i roto i te pouri, e rite ai ki ta te tahae te hopu a taua ra i a koutou.
5:5 He tama koutou katoa no te marama, he tama no te ra: ehara tatou i te po, ehara i te pouri.
5:6 ¶ Heoi aua tatou e moe, kei pera me era atu; engari kia mataara tatou, kia whai whakaaro.
5:7 Ko te hunga hoki e moe ana, e moe ana i te po; ko te hunga e haurangi ana, e haurangi ana i te po.
5:8 Kia whai whakaaro tatou, ko tatou nei te hunga o te ra, kia kakahuria iho te whakapono me te aroha hei pukupuku; hei potae hoki, ko te tumanako atu ki te ora.
5:9 Kihai hoki tatou i meinga e te Atua mo te riri, engari kia whiwhi ai ki te ora ma roto i to tatou Ariki, i a Ihu Karaiti;
5:10 I mate nei mo tatou, ahakoa tatou mataara, moe ranei, kia ora tahi ai me ia.
5:11 ¶ Na, whakamarie koutou tetahi i tetahi, hanga hoki te pai o tetahi e tetahi, peratia me ta koutou e mea mai na.
5:12 He mea ia tenei na matou ki a koutou, e oku teina, kia matau ki te hunga e mahi ana i roto i a koutou, e tohutohu ana i a koutou i roto i te Ariki, e whakatupato ana i a koutou;
5:13 Kia nui whakaharahara ano o koutou whakaaro ki a ratou i runga i te aroha, me whakaaro ki ta ratou mahi. Kia mau ta koutou rongo ki a koutou ano.
5:14 Na ko ta matou whakahau tenei ki a koutou, e oku teina, whakatupatoria te hunga whakakeke, whakamarietia te hunga ngakau rahirahi, tautokona ake te hunga ngoikore, kia manawanui ki nga tangata katoa.
5:15 Kia tupato kei hoatu he kino mo te kino e tetahi ki tetahi; engari i nga wa katoa whaia he pai mo tetahi, mo tetahi, mo nga tangata katoa ano hoki.
5:16 ¶ Kia hari i nga wa katoa.
5:17 Kei whakamutua te inoi.
5:18 I nga mea katoa me whakawhetai atu; ko ta te Atua hoki tenei i pai ai i roto i a Karaiti Ihu hei mahi ma koutou,
5:19 Kei tineia te Wairua.
5:20 Kaua e whakahawea atu ki nga poropititanga.
5:21 Whakamatautauria nga mea katoa; kia u ki te pai;
5:22 Mawehe atu i nga ahua katoa o te kino.
5:23 ¶ A ma te Atua pu ano o te rangimarie e tino whakatapu rawa koutou: kia tiakina hoki o koutou wairua, o koutou ngakau, o koutou tinana, kia toitu, kia hekore, i te taenga mai o to tatou Ariki, o Ihu karaiti.
5:24 He pono te kaikaranga i a koutou, mana ano hoki e whakaoti.
5:25 E oku teina, inoi mo matou.
5:26 Oha atu ki nga teina katoa, hei te kihi tapu.
5:27 He tohe atu tenei naku ki a koutou i runga i te Ariki, kia korerotia tenei pukapuka ki nga teina tapu katoa.
5:28 Kia tau ki a koutou te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti. Amine.


text:
For Saturday, August 4, 2012
POSTED: 01:30 a.m. HST, Aug 04, 2012
LAST UPDATED: 01:56 a.m. HST, Aug 04, 2012
Synopsis: Are only strength and skill promoted at the Olympic Games? Strategy and intelligence are not encouraged? Let the badminton players who were disqualified back in the tournament.
———
Welina e nā hoa makamaka. 'Akahi nō a ho'omaka nā Ho'okūkū ma Lādana i ka Pō'alua nei. A he nui nā kānaka o Hawai'i nei e noho pa'a ana i mua o ke kīwī me ka nānā 'ana i nā 'ālapa e ho'oikaika ana i mea e lilo ai ka makana kula iā lākou. 'O ke kanaka 'au kaulana o kēia au, ua lilo aku nei ka 'umikumamāiwa o ka mekala kula iā ia. 'O Kina a me 'Amelika Hui Pū 'Ia, 'o lāua ka 'oi ma nā mekala i kēia manawa.
He nui paha nā kānaka e ho'ōho ana me ka lana o ka mana'o, e lanakila nā 'ālapa 'Amelika. A maika'i kēlā, akā, 'o ko 'oukou mea kākau, 'a'ohe ulu o ka hoi ke nānā aku i nā Ho'okūkū 'Ālapa Honua. Inā 'o Hawai'i kekahi o nā lāhui kū'oko'a e ho'okūkū ana i ko lākou ikaika a mākaukau ma nā hana 'ālapa, inā ua ulu ka hoi o ko 'oukou mea kākau. 'A'ole ho'i e hihi, ua ho'olilo hewa 'ia 'o Hawai'i i moku'āina no 'Amelika Hui Pū. A no laila, he noho palaka wale iho nō ka hana i mua o ke kīwī ke nānā aku ka 'ohana i ia mau ho'okūkū.
Ho'okahi na'e mea i ulu ai ka hoi i ka Pō'akolu nei, 'o ia ke kāpae 'ia 'ana aku o kekahi mau mea pā'ani hilihili manu 'ewalu. Ua holo ka mana'o o ka 'Ahahui Honua Hilihili Manu, e kāpae 'ia aku 'elua hui Kōlea Hema, ho'okahi hui Kina, a ho'okahi hui 'Inonekia ma muli o ko lākou ku'upau 'ole 'ana e lanakila ai ma ka ho'okūkū a me ka hana 'ana ma ke 'ano e ho'oha'aha'a ai i ia hana 'ālapa. Eia mai ka hana a lākou, e ho'ā'o ana lākou e hā'ule ma kekahi ho'okūkū 'ana i mea e ma'alahi ai ke alahele i ka puni inoa moho. 'Ae, 'o ia wale nō. 'A'ole lākou i 'ai i ka lā'au pāpā 'ia, 'a'ole nō ho'i lākou i kikiki ma kekahi 'ano, ua kāpae 'ia lākou ma muli o ka 'i'ini e lilo ka makana kula iā lākou.
'Eā, wahi a kahiko, a'o i ke koa, e a'o nō i ka holo. A he mau 'ōlelo akamai nō ho'i ia.
A inā ma ke kaua, a e ho'ā'o ana e komo i loko o ka hale kaua o ka 'enemi, a he 'elua wahi e komo ai, 'o kekahi, he wahi ia e kūpale maika'i 'ia ana, a 'o kekahi, he nāwaliwali loa. Ma kahi hea lā e ho'ā'o ai e komo? He makehewa ka hele 'ana ma kahi maika'i o ke kūpale 'ia 'ana, 'o ka make mai koe.
A hō'ike mai nō ho'i 'o KūaPāka'a, 'o ke akamai kekahi mea e lanakila ai, 'a'ole wale nō 'o ka ikaika. Ma kona heihei 'ana me kekahi mau kānaka makua, 'o KūaPāka'a, 'o ia ho'okahi ma kona wa'a, a 'o nā kānaka makua, he 'ewalu lākou. A 'o KūaPāka'a kai lanakila. E nīnau mai paha kekahi, “Pehea lā i lanakila ai ke keiki ho'okahi ma luna o nā kānaka makua he 'ewalu?” Eia ka pane: 'A'ole ma ka ikaika.
'Eā, 'a'ole e kīpaku 'ia nā 'ālapa ma muli o ke akamai o ka no'ono'o. Inā he hiki i ka hui ke hā'ule a holo mua a ma ka puni inoa moho, he pono ke ho'ololi 'ia nā lula. 'O ia ihola.
He mea maika'i nā Ho'okūkū 'Ālapa Helene i wahi e 'ike ai i ka mākaukau a me ka ikaika o nā 'ālapa o nā lāhui like 'ole, akā, 'o ke akamai kekahi mea e ho'okūkū 'ia, a no laila, mai nō a ho'opa'i aku i ke kanaka akamai o ka no'ono'o.
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Aug 14, 2010
Synopsis: How much do we know about 'aumākua? We know enough to know that sharks should be protected for cultural as well as humanitarian and ecological reasons.
Aloha mai kākou e nā makamaka heluhelu. Eia mai kā 'oukou wahi mea kākau ua 'ō'ili hou mai ma hope o kahi ho'omalolo pōkole 'ana. Ke mihi aku nei nō ho'i no ka waiho wale 'ana aku nei i ka'u mo'olelo no ka hana ho'omāinoino a kekahi po'e lawai'a i ka manō. He mau 'ao'ao ko kēia nīnau 'a'ole ho'i i pau i ka hō'ike 'ia i loko o kēlā 'atikala ho'okahi wale nō i puka mai i ka lā 17 o Iulai. A no laila, eia mai kahi 'ao'ao pili i nā loina Hawai'i.
Ua 'ikea ke 'ano o ia mea he manō 'o ia kekahi o nā mea ola o ka honua nei i mana'o 'ia he 'aumakua no kekahi mau 'ohana. He aha lā na'e ia mea he 'aumakua? 'O wai lā ho'i ka po'e e ola nei i kēia wā i pa'a iā lākou kēia 'ano 'ike? I kēia wā e ulu nei ka hoihoi o nā mea Hawai'i, ke ulu pū nei me ka ka mana'o mālama i nā akua kahiko. 'O ka mea 'āpiki na'e, ma hope o ka wā i hiki mai ai ka ho'omana Kalikiano, ho'okahuli 'ia ka ho'omana kahiko, a i ka hala 'ana o ho'okahi kenekulia a 'oi, ua kāohi 'ia ka ho'oili mai o ia 'ike mai kahi hanauna a i kekahi, a ua poina loa.
No ka 'aumakua, wahi a M. K. Pukui, he mau 'ano nō. 'O ka mea nui, 'o ia ka hua o ka noho 'ana he akua a he kanaka. I ka nui o ka manawa, 'a'ole hiki ke 'ike 'ia kēia akua 'aumakua. Eia na'e, i kahi wā, e kū mai ka 'aumakua ma o ke kino lā o kekahi mea ola e la'a me ka manō. 'O kēia 'ano 'aumakua, he kōkua mai i nā kānaka i kekahi wā, a he hana kolohe mai i kekahi wā. Eia hou, he ho'opa'i mai kāna hana inā 'a'ole 'o ia i mālama pono 'ia. 'O ka 'ai 'ana i ke kino o ka 'aumakua, he hana kūpono 'ole nō a he ma'i a he make paha ka ho'opa'i. 'O ia kekahi kumu o kekahi mau 'ohana e mālama ai i ia mea he manō. He 'aumakua ia no lākou.
'O kekahi 'ano o ia mea he 'aumakua, 'o ia kekahi lālā o ka 'ohana. Ma hope o ka hala 'ana o ia pilikana, wahī 'ia kona mau iwi i loko o ke kapa a kiloi 'ia i loko o ke kai. Na ka 'aumakua manō e mālama ia pū'olo ma lalo o kona kualalo a lilo i manō hou. He 'ano kākū'ai kēia hana a he lilo ia pilikana i 'aumakua 'ohana. 'O ia ihola nō kekahi kumu e mālama ai i ka pono o ka manō. 'O ka manō hea na'e ka 'aumakua? No ka nui o ka po'e o kēia au, 'a'ole maopopo.
Wahi a Pukui, 'o ka 'aumakua manō, he manō kiko'ī nō ia a he mea inoa ho'i. Aia nō paha kekahi po'e 'ohana o kēia au i 'ike maka i ko lākou 'aumakua pono'ī a i maopopo ho'i iā lākou ka inoa o ia manō kiko'ī. No ka nui na'e o kākou i kēia wā, ke kuhihewa nei he 'aumakua nā manō a pau o ke kai. 'A'ole paha pēlā. Nui nā 'ano manō o ke kai, he manō kihikihi 'oe, he niuhi 'oe, a he mau 'ano hou aku nō, 'a'ole na'e maopopo nā 'ano i hiki ke lilo i 'aumakua, a 'a'ole maopopo ka manō kiko'ī. Aia ka pono i ka pule 'ana i kekahi manō kiko'ī ma ka hea 'ana i kona inoa pono'ī - 'a'ole paha nā manō a pau. 'A'ole na'e e hihi, he kūpono ka mālama i ka pono o nā manō a pau. E ho'omau 'ia ana.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.


text:
Gardening Tools
He tino iwi ahuwhenua te Māori e whakapau ana i te nuinga o te wā e ahuwhenua ana.
E ai ki ngā kōrero o mua, kāore he momo kai i whakatipuria i roto māhinga māra ō ngā iwi taketake o Aotearoa, o rātou hoki he uri nō ngā atua i heke auau mai i ngā rangi tūhāhā ki tēnei whenua i namata. I ora anake rātou i ngā kai o te ngahere, o ngā arawai o te whenua me ngā kai moana.
I mau tahi mai ngā kaumoana i Hawaiki i ngā tipu kai ki Aotearoa nei, pērā i te kūmara, te hue, te taro, te uwhi. I mauria mai anō hoki ngā ritenga me ngā taputapu whakatipu kai i roto māra.
I karapotia ia kāinga ki ngā māra, me te whai wāhi atu a te katoa ki roto i ngā mahi māra. E whakamoria ana te atua o ngā kai māra, a Rongomātāne, ki te whakarite i te tōnuitanga o ngā kai māra. I iti rā te tairuhi. Whakatauira ai ngā rangatira me ō rātou whānau i te mahi māra, ā, i whāia taua tauira e te katoa.


text:
For Saturday, April 13, 2013
POSTED: 01:30 a.m. HST, Apr 13, 2013
Synopsis: Three boys decide to steal hubcaps to complete the look of their car, and to impress girls.
———
No nā mea heluhelu aloha o Kauakūkalahale e 'imi ana a e noho ana i ka pono sivila o ka 'āina, e kāmoe aku nei ho'i ma ke ala pono, ke aloha nui lā iā 'oukou a pau. A iā 'oukou 'eā, e ka po'e e 'auana hewa nei i ke ala o ka pōā a me ka 'aihue, aloha nō ka hopena o ka hele kīke'eke'e, no 'oukou ho'i ia. Eia nō na'e, he ha'awina kēia no 'oukou e ho'opa'a ai.
'Ekolu 'ōpio kolohe kēia e noho ana a e no'ono'o ana i ka ho'oponopono i ke ka'a o Kaua, kekahi o ua mau keiki 'ekolu nei. He holo nō ka 'enekini me ka maika'i, a 'o luna o ke ka'a, ua maiau nō ho'i i ka ho'oma'ema'e pinepine 'ia. 'O ke kumu nō na'e o ia mana'o ho'oponopono, i mea nō ho'i ia e hō'oio ai nā keiki 'ekolu i mua o nā wāhine, 'o ia nō 'oe 'o ka moa kāne e ho'okahakaha ana i mua o nā moa wahine. 'A'ole nō i mio loa ke ka'a i ia manawa. Ho'okahi wale nō mea e koe ana a pa'a mio loa ke ka'a o Kaua, 'o ka pāpale huila nani loa. 'O ia ihola nō ka mea e lilelile ai ka holo 'ana o ke ka'a.
No'ono'o ihola ua mau keiki nei i ka hana e loa'a mai ai he mau pāpale huila mio, no ka mea, 'a'ole a lākou kālā e kū'ai aku ai. I ia nūnēnūnē 'ana, komo wale ihola ka mana'o i loko o Ha'a, kahi hoa o Kaua, e hele lākou 'ekolu, me kekahi hoa aku, 'o Lulu, i ka 'aihue pāpale huila Cadillac, 'oiai ma ia wā, 'o ia nō nā pāpale huila mio loa. Kānalua ihola o Kaua i ka hana 'aihue. 'O ke akamai loa na'e o kona mau hoa i ka waha palu, 'o ko ia nei 'ae akula nō ia. Nīnau akula 'o Kaua iā Ha'a, “Aia lā i hea kahi e loa'a mai ai ka pāpale huila Cadillac?” Pane maila kēlā, “Aia i Waikīkī, kahi o ka po'e waiwai. He 'aihue pono kēia, no ka mea, 'a'ole e 'eha ka po'e hiehie o Waikīkī i ka lilo aku o ka pāpale huila.”
I ia ahiahi, kau lākou 'ekolu ma luna o ke ka'a o Kaua a kalaiwa akula i Waikīkī. 'O ia holoholo nō ia a 'ike akula lākou he ka'a Cadillac e kū ana ma ka'e o ke alanui. Mana'o ihola 'o Kaua 'o ia ana nō ke ka'a Cadillac e loa'a mai ai nā pāpale huila e nani ai kona ka'a. 'O ka mea 'āpiki na'e, aia ua ka'a nei ma ke alanui 'o Kūhiō, kahi e kā'alo'alo nui 'ia e ka po'e māka'ika'i a kū'ai hele ho'i. Pi'i a'ela ka pīhoihoi a me ka ha'alulu ho'i o nā keiki. Eia na'e, ua kālele nui ko lākou no'ono'o i ka pāpale huila lilelile e nani ai ke ka'a, ka mea ho'i e lilo ai lākou i mea nui i mua o nā wāhine. A lilo ia mana'o i mea e hapa mai ai ka hopohopo. 'O ke kalaiwa akula nō ia a kokoke i ke ka'a Cadillac me ka pa'a o ka hao 'ōhiki i ka lima. I ka ho'okū 'ia o ke ka'a, 'o ka lele akula nō ia o lākou i waho, a me ka wikiwiki loa, ho'ō 'ia ihola ka hao 'ōhiki. He une aku, a he une mai, hemo a'ela nā pāpale huila. 'O ko lākou lele a'ela nō ia ma luna o ko lākou ka'a me ka pa'a o ka pāpale huila i ka lima. A iā lākou e hue aku ana, kani ka leo hulō me ka piha ha'aheo, a hū a'ela ho'i ka mana'o no kā lākou hana maika'i he 'aihue. Eia nō na'e, ua oki koke ihola ka le'ale'a i ka 'upu 'ana a'e o ka ho'omana'o 'ana o Kaua, he 'ekolu wale nō pāpale huila i loa'a mai!
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Panui
-
09 March 2012 - Panui,
Kua takoto te mānuka!
Kātahi anō a Te Ipukarea me te Te Wānanga Aronui o Tāmaki-makau-rau, ka whakarewangia i tēnei o ngā kaupapa nui whakaharahara. Ka mutu, he pakanga kei te haere!
He whakataetae waihanga kōrero Māori tēnei kua whakaritea motuhaketia mō te hunga whakaaro nui ki te reo Māori e 6-18 tau te pakeke. He waihanga kōrero poto, he tito waiata, haka rānei te mahi. Ko tā te kaupapa nei he whakawātea i te ara e taea ai e ngā mokopuna e ngana ana ki te whai i ngā mahi waihanga kōrero, tito waiata rānei, ō rātou pūkenga whakaaro hoki, te whakapuaki. Ka mutu, ko tā te kaupapa e whai nei, kia rangiwhāwhā ake te rangona o te reo Māori i ēnei tū horopaki.
E tū ana tēnei whakataetae mai i te 1 o Poutū-te-rangi ki te 1 o Pipiri. Hei te paetukutuku nei ētahi atu whakamahuki e pā ana ki a He Huatau Auaha.


text:
E ohipa tahoê maitai te Varua Maitai e te Metua i te Ao ra e o Iesu Mesia, te raveraa te mau ti‘araa e rave rahi faufaa roa e te mau hopoi‘a taa ê.
I te matahiti 1994, ua ani te peresideni Howard W. Hunter i te mau melo atoa o te Ekalesia ia « faariro i te hiero… ei tapa‘o rahi no [to tatou] ti‘araa melo ».1 I muri iho, i taua matahiti noa ra, ua oti te paturaa o te hiero no Bountiful Utaha. Mai te rahiraa o te mau taata, ua anaanatae roa matou i te haere e te utuafare i te opani iriti na mua a‘e te haamo‘araa. Ua haa maite atu matou no te faaineine i ta matou mau tamarii no te tomoraa i roto i te hiero ma te pure atoa e, e farii ratou i te hoê iteraa pae varua e ia riro mai te hiero ei tutonuraa no to ratou oraraa.
Te haere ra matou na roto i te hiero ma te faatura e ua faahiahia roa vau i te hanahana o te hamaniraa, te mau faaneheneheneraa, te hihi mahana e anaana ra na roto i te mau haamaramarama teitei e te mau peni au no te aau. Haaviti mau teie fare mo‘a.
Te tomo ra matou i roto i te piha tiretiera, haru mai nei ta maua tamaiti hopea, o Ben, 6 matahiti i to’u avae. E au e, ua taiâ oia—e ua pe‘ape‘a atoa paha.
Ua ani mărû vau ia’na e, « Tamaiti, eaha te fifi ? ».
Pahono mai nei, « Papa, eaha to ô nei ? mea ê roa no’u ».
Ua ite au e, ua farii paha ta maua tamaiti iti i te faaûruraa a te Varua Maitai, a tahi ra paha teie huru faito puai, ua tuturi atura vau i piha‘i iho ia’na. Te haere noa ra te feia mata‘ita‘i na piha‘i iho ia maua, ua faaea noa maua Ben tau minuti, o’na i to’u pae, e ua tuatapapa no ni‘a i te Varua Maitai. Ua maere au i te ohie o ta maua aparauraa i te mana‘o mo‘a o to’na aau. A paraparau noa ai maua, papû mai nei e, te mea i faaûru rahi roa a‘e ia Ben, e ere ïa te mea ta’na i ite, o te mea râ ta’na i haaputapu—e ere te nehenehe o te hamaniraa, o te reo iti ha‘iha‘i râ o te Varua o te Atua i to’na aau. Ua faaite au ia’na i to’u iteraa no te reira, mai te huru ra e, ua faaara faahou mai te maere o teie tamarii i roto ia’u i te mauruuru rahi no te horo‘a parau-ore-hia no ô mai i te Atua ra—te horo‘araa o te Varua Maitai.2
O vai te Varua Maitai ?
Te Varua Maitai, o te melo toru ïa no te Atuaraa, e no reira, mai te Atua te Metua e o Iesu Mesia, ua ite Oia i to tatou mau mana‘o e te mau hinaaro o to tatou aau.3 Ua here te Varua Maitai ia tatou e ua hinaaro Oia ia oaoa tatou. No te mea ua ite Oia i te mau tamataraa i mua ia tatou, ua nehenehe ïa Ta’na e arata‘i e e haapii ia tatou i te mau mea ti‘a atoa no te ho‘i e no te ora faahou i piha‘i iho i to tatou Metua i te Ao ra.4
Taa ê i to te Metua i te Ao ra e to Iesu Mesia, e tino ivi hanahana to Raua, e hoho‘a taata varua te Varua Maitai o te paraparau nei i to tatou varua na roto i te hoê mea i te aau e te mau mana‘o.5 Ei varua, e hopoi‘a hoê roa Ta’na te riroraa ei tiaau no reira mai te heheuraa a te taata iho e fariihia ai. I roto i te papa‘iraa mo‘a, e parau-atoa-hia te Varua Maitai, te Varua Mo‘a, te Varua o te Fatu, te Varua Mo‘a no te fafauraa e aore râ te Varua noa.6
Eaha te misioni a te Varua Maitai ?
E ohipa tahoê maitai te Varua Maitai e te Metua i te Ao ra e o Iesu Mesia, te raveraa te mau ti‘araa e rave rahi faufaa roa e te mau hopoi‘a taa ê. Te ohipa matamua a te Varua Maitai o te faaite-papû-raa ïa no te Atua te Metua e no Ta’na Tamaiti, o Iesu Mesia,7 e te haapiiraa ia tatou i te parau mau o te mau mea atoa.8 Ua rahi a‘e te papû no te iteraa e tae mai na roto i te Varua Maitai i te tahi atu iteraa. Ua haapii te peresideni Joseph Fielding Smith e, « e mana to te Varua o te Atua o te paraparau ra i te varua o te taata ia faaite i te parau mau ma te puai e te maramarama rahi a‘e i te parau mau e tae mai na roto i te tahi atu taata ê, noa’tu e mau taata no te ra‘i mai ».9
Ua parau-atoa-hia te Varua Maitai ei Faaa‘o.10 I te taime pe‘ape‘a e te oto rahi e aore râ i te taime ua hinaaro tatou ia ite e, tei ô nei te Atua, e nehenehe i te Varua Maitai e faaora i to tatou varua, e faatae i te ti‘aturiraa e e haapii ia tatou i te « mau mea hau no te Basileia »11 ma te tauturu ia tatou ia farii i te « hau a te Atua, o tei hau ê atu i te ite taata nei ».12
E rave rahi matahiti i teie nei, ua amui mai te mau fetii no te hoê tamaaraa, e ua haamata to’u metua tane i te ha‘uti e te mau mootua. I reira iho e ma te faaara ore, ua matapourihia oia e ua pohe oioi atura. Ua nehenehe roa te reira ohipa e riro ei ati rahi, no ta’na ihoa râ mau mootua tei haamata i te ui haere i te tahi mau uiraa paari. Aua‘e râ, ua haafatata atu matou i ta matou mau tamarii, e ua pure e ua tai‘o i te mau parau a te mau peropheta no te Buka a Moromona no ni‘a i te opuaraa o te oraraa, e ua tamahanahana mai te Varua Maitai ia matou tata‘itahi. E mea fifi ia faaite i te reira na roto i te parau, ua tae papû mai râ i to matou aau te mau pahonoraa ta matou i imi na. Ua tupu te hau i roto i to matou aau i taua mahana ra, tei ore e haroaroahia e matou are‘a râ, te faaiteraa a te Varua Maitai e mea papû ïa, te pato‘i ore e te parau mau.
Ua riro te Varua Maitai ei haapii e e heheu parau.13 A tuatapapa ai tatou, a feruri maite ai e a pure ai no ni‘a i te mau parau mau o te evanelia, e haamaramarama te Varua Maitai i to tatou feruriraa e e haavitiviti i to tatou haro‘aro‘araa.14 E faariro Oia i te parau mau ei papa‘iraa o te ore e mâ faahou i roto i to tatou varua e e faatupu atoa mai i te hoê tauiraa rahi i to tatou aau. A faaite ai tatou i teie mau parau mau i to tatou utuafare, te mau melo o te Ekalesia e te mau hoa e te huiraatira i to tatou vahi, i reira te Varua Maitai e riro mai ai ei orometua haapii no ratou, no te mea e, e faatae Oia i taua parau ra « i roto i te aau o te tamarii a te taata nei ».15
E faaûru te Varua Maitai ia tatou ia haere ia vetahi ê ra no te tavini ia ratou. No’u nei, te mau hi‘oraa faahiahia mau no te faarooraa i te muhumuhu a te Varua Maitai a tavini ai ia vetahi ê, no roto mai ïa i te oraraa e te ohipa a te peresideni Thomas S. Monson, tei na ô e : « I roto i te amoraa i ta tatou mau hopoi‘a, ua haapii au e mai te mea e faaroo tatou e ia ohipa ma te tiaʻi ore, e arataʻi mai te Metua Here i te Ao ra ia tatou i to tatou mau haere‘a, e haamaitai hoʻi i to tatou mau oraraa e te oraraa o vetahi ê. Aita vau i ite a‘e nei i te hoê ohipa hau atu i te nehenehe, e aore ra, i te hoê mana‘o hau atu i te faufaa maori râ, te haapa‘oraa i te faaururaa no te ite e, ua pahono te Fatu i te pure a te tahi atu taata na roto atu ia outou ».16
Te hinaaro nei au e faaite i te hoê iteraa nehenehe mau. Te tavini ra te peresideni Monson ei episekopo, e ua faaroo oia e, tei te fare ma‘i te hoê melo no ta’na paroisa, o Mary Watson. I to’na taeraa’tu i reira, ua haapii mai oia e, tei roto oia i te hoê piha rahi e te tahi atu mau taata ma‘i. A haafatata ai oia i te tuahine Watson, ua haru to’na mata i ni‘a i te hoê taata ma‘i i te hoê ro‘i piri noa mai, tei tapo‘i oioi i to’na upoo.
Ia oti ta te peresideni Monson paraparauraa i te tuahine Watson e ua horo‘a i te hoê haamaitairaa autahu‘araa, ua aroha rima atura e te faaineine ra e haere atu i rapae. Ua tupu iho râ te hoê mea maere. E faahiti au i te faati‘araa a te peresideni Monson iho no ni‘a i taua ohipa ra :
« Eita e nehenehe ta’u e vaiiho ia’na. E au e, e rima puai e te huna e tape‘a ra i to’u tapono, e ua faaroo vau i roto ia’u i teie mau parau : ‘A haere i te ro‘i piri noa’tu i reira te tuahine i tapo‘i i to’na mata a tomo ai oe’. E ua na reira vau…
« Ua haafatata vau i te ro‘i o taua taata ma‘i ra, e ua ta‘iri‘iri mărû i to’na tapono ma te huti rii mai i te ahu taoto mai ni‘a i to’na mata. Auê ho‘i e ! E melo atoa oia no ta’u paroisa. Aita vau i ite e, tei te fare ma‘i oia. O Kathleen McKee to’na i‘oa. I to’na hi‘oraa mai ia’u, ta‘i atura ma te parau e, ‘E te episekopo e, i to oe tomoraa na tera opani, ua mana‘o roa vau e, ua haere mai oe no te hi‘o e no te haamaitai ia’u ei pahonoraa i ta’u mau pure. E oaoa rahi tei roto ia’u a mana‘o ai au e, ua ite oe tei ô nei au, i to oe râ tape‘araa i te tahi atu ro‘i, oto roa to’u aau no te mea ua ite au e, e ere o vau ta oe i haere mai e hi‘o.
« Ua parau vau i [te tuahine] McKee : ‘Eiaha e haapa‘o i te mea e, aita vau i ite tei ô nei oe. Te mea faufaa râ, ua ite te Metua i te Ao ra, e ua pure oe no te hoê haamaitairaa autahu‘araa. Na’na i faaûru ia’u e haere roa mai e huti i te ahu taoto ».17
Nahea te Varua Maitai e paraparau ia tatou ?
Te tupu nei i ni‘a ia tatou pauroa te ohipa faaiteraa i te Varua Maitai, noa’tu aita ta tatou e nehenehe e haro‘aro‘a papû i te reira i te tahi taime. Ia tomo te mau mana‘o faaûru i roto i to tatou feuriraa, e ite tatou e parau mau te reira na roto i te faaputapuraa varua e tae mai i to tatou aau. Ua haapii te peresideni Boyd K. Packer e : « E paraparau rahi a‘e te Varua Maitai na roto te reo haaputapu i te reo faaroo… Ia parau tatou no te ‘faaroo’ i te muhumuhu o te Varua, e mea pinepine a‘e tatou i te faahoho‘a i te hoê faaûruraa ma te parau e, « ua putapu to’u aau…’ »18 E mea na roto teie mau haaputapuraa mo‘a no ô mai i te Varua Maitai tatou e ite ai eaha ta te Atua e hinaaro no tatou, no te mea ho‘i, mai tei itehia i roto i te papa‘iraa, « te varua o te heheuraa ».19
Eaha te auraa ia farii i te horo‘araa o te Varua Maitai ?
A haapii ai au i ta’u tamaiti 6 matahiti o Ben, ua mana‘o vau e, e mea faufaa ia faataa i te mea ta’na i putapu na, na roto i te faaûruraa o te Varua Maitai, e te horo‘araa o te Varua Maitai, ta’na e farii atu i muri mai i te bapetizoraa. Na mua a‘e te bapetizoraa, e nehenehe i te taata parau-ti‘a atoa o te imi maite nei i te parau mau e farii i te faaûruraa a te Varua Maitai i tera e tera taime. Are‘a râ, te haamaitairaa ia farii i te hoaraa tamau o te Varua Maitai e te îraa o te mau haamaitairaa atoa e tu‘ati nei, e matara noa ïa i te feia ti‘amâ, te melo i bapetizohia e o tei farii i te horo‘araa o te Varua Maitai na roto i te tuuraa rima e te feia e mau nei i te mana faatere o te autahu‘araa a te Atua.
Na roto i te horo‘araa o te Varua Maitai, e farii tatou i te aravihi rahi atu â e te mau horo‘a o te varua, te heheuraa rahi atu â e te paruru, te arata‘iraa papû e te avei‘a, e te mau haamaitairaa no te haamo‘araa e te faateiteiraa i roto i te basileia tiretiera. E tae pauroa mai teie mau haamaitairaa ei hoê hopea no to tatou iho hiaai ia farii i te reira, na roto i te faaafaroraa i to tatou oraraa i ni‘a i te hinaaro o te Atua e te imiraa i To’na avei‘a.
Ia feruri au i te ohipa tei tupu i ni‘a ia‘u e o Ben i roto i te hiero no Bountiful, Utaha, ua farii au i te mana‘o e te hi‘oraa au e rave rahi. Te hoê faahaamana‘oraa papû, oia ho‘i a haapa‘o noa ai au i te nehenehe i mua i to’u mata, te hoê tamarii rii i piha‘i iho ia’u, te apo nei ïa i te mana‘o au i to’na aau. Ei faahaamana‘oraa marû, ua titauhia vau eiaha noa e faaea e ia tuturi i raro, ia paho atoa râ i te piiraa a te Faaora ia riro mai te hoê tamarii rii—haehaa, mărû e te ineine no te faaroo i te reo iti ha‘iha‘i o To’na Varua.
Te faaite nei au i to’u iteraa papû no te parau ora e te misioni hanahana a te Varua Maitai, e na roto i te mana o te Varua Maitai, e ite ai tatou i te parau mau o te mau mea atoa. Te faaite papû nei au e, te horo‘araa o te Varua Maitai e horo‘a faufaa rahi e te parau-ore-hia na te Metua i te Ao ra no ratou atoa e haere mai i Ta’na ra Tamaiti, e bapetizo i To’na i‘oa e e farii i te Varua Maitai na roto i te haamauraa i roto i Ta’na Ekalesia. O teie mau mea mo‘a ta’u e faaite papû nei i te i‘oa o Iesu Mesia, amene.
Show References
-
1. Howard W. Hunter, i roto Jay M. Todd, « Peresideni Howard W. Hunter : Ahuru-ma-maha-raa o te peresideni o te Ekalesia » Ensign, tuira 1994, 5; hi‘o atoa Howard W. Hunter, « The Great Symbol of Our Membership » Tambuli, novema 1994, 3.
-
-
3. Hi‘o Alama 12:7 ; 18:16–18 ; Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 6:15–16.
-
4. Hi‘o 2 Nephi 32:5.
-
-
6. Hi‘o Luka 4:1, 18 ; 11:13 ; Ioane 1:33; Ephesia 1:13; Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 88:3.
-
7. Hi‘o 2 Nephi 31:18 ; 3 Nephi 28:11 ; Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 20:27.
-
8. Hi‘o Moroni 10:5.
-
9. Joseph Fielding Smith, Doctrines of Salvation, comp. Bruce R. McConkie, 3 vols. (1954–56), 1:47–48.
-
10. Hi‘o Ioane 14:26 ; Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 35:19.
-
-
12. Philipi 4:7.
-
13. Hi‘o Luka 12:12 ; 1 Korinetia 2:13 ; Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 50:13–22; Te Mau Haapiiraa a te Mau Peresideni o te Ekalesia : Iosepha Semita (2007), 132–33.
-
-
15. 2 Nephi 33:1.
-
16. Thomas S. Monson, « Ia hau, faatupua na » Liahona, novema 2002, 55.
-
17. Hi‘o Thomas S. Monson, “Christ at Bethesda’s Pool,” Ensign, novema 1996, 18–19.
-
18. Boyd K. Packer, “Personal Revelation: The Gift, the Test, and the Promise,” Liahona, tiunu 1997, 10.
-
19. Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 8:3 ; hi‘o atoa te irava 2.


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
“This mirror sees that mirror — haule! — multiply your peach-blossom luck.”
-
[751] Vautr.edit. omits the important words, "sayis the Chronicle," and reads, "40,000 powndes gathered by the Laird of Earles haule."
-
Ma keia hele ana a laua iuka o Paliali, ua nui ka luhi, a no ia luhi, haule aku la laua a hiamoe.
-
Halaaniani hoolei ana iho i ka popo lehua mai luna iho o ka laau, a haule pololei iho la ma ke alo ponoi o Laielohelohe.
-
Iloko oia manawa, haule aku la ke Alii i ka hiamoe nui, o ke oki no ia, no ka mea, ua poina loa ka hiamoe o ke Alii, ua ike ole ke Alii i kana mea e manao ai.
-
I kela manawa, ua kailiia aku ko Kaonohiokala manao maikai mai ona aku a kaawale loa, a haule iho la oia i ka hewa.
-
A no ka ike ana aku o Kahalaomapuana i keia mau mea, a he mea kupanaha ia imua o ke Kaikamahine malihini, haule aku la oia i ka honua me ka naau eehia.
-
Laielohelohe; me ka ike ole o na mea e ae i keia haule ana i ka hewa.
-
Kekalukaluokewa no kona haule ana i ka hewa me Kaonohiokala.
-
A no ka paakiki loa o Aiwohikupua aole e hookuu i kona kaikuahine, ia manawa, lele aku la o Kahalaomapuana mai luna aku o ka waa a haule iloko