text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Sep 25, 2010
E o'u lāhui o nā kai 'ewalu, eia ku'u wahi aloha ke kūka'i 'ia aku nei. Ke kākau nei au i nei kolamu me ka lu'ulu'u loa o ka na'au i nā hanana e hana 'ia nei ma ka Hale Hō'ike'ike o Pīhopa. 'O ia ho'i, ka ho'omākaukau 'ia 'ana o nā ki'i 'elua i ho'ola'a 'ia no Kū no ko lāua huaka'i hele hou 'ana i kēlā mau wahi hale hō'ike'ike pa'ahao o ka 'āina mamao. He pa'akikī ho'i ka wehewehe piha 'ana i ke kumu o kēia lu'ulu'u 'ana o'u ma nei kolamu 'u'uku. No laila au e hō'ike nei i kekahi mana'o he pōkole wale nō.
Aia a'e nei ma luna ke po'oinoa o ku'u wahi kolamu, 'o ia ho'i, 'o Haku 'Ōhi'a. He inoa kēia no ka luna ki'i o nā kalepa Kū ma ko kākou mau Luakini aloha. He mau mana'o 'oko'a pū nō na'e ko kēia mau hua'ōlelo. Ua kapa 'ia ka 'i'o a me nā 'ano'ano o ka ipu he Haku Ipu. I hua'ōlelo 'o Haku e hō'ike ai i ke 'ano o kekahi mea, i ke 'ano o loko ona. 'O ka na'au paha ka Haku o ke kanaka.
'O 'Ōhi'a ka lua o nā hua'ōlelo i koho 'ia no ua po'oinoa lā. 'Eā, he nui kona mau mana'o. Ma kēia kolamu na'e e hō'ike ai i kekahi mana'o e pili ana i ke kumu 'ōhi'a lehua. He kumu lā'au ia nona ka lā'au pa'a a nona pū ka pua 'ula'ula 'o ka Lehua. I ke au i kūnewa aku nei, ua kapa 'ia ke koa ikaika a mākaha he Lehua ma muli o ka like o kona kūpa'a me ko ka 'ōhi'a lehua. Ma kēia kolamu, 'o ka Haku 'Ōhi'a ke kanaka nona ka na'au ikaika kūpa'a e like me ko kākou mau koa Hawai'i.
'Auhea lā 'oukou e nā Haku 'Ōhi'a? 'A'ole hākālia, hala a'e ka wā e mālama ai i nā kūpuna 'elua iā Kū. Aloha nō, ke lohe wale 'ia nei nō nā leo mahalo o ka po'e ha'i wale i mua o ke alo o nā Haku 'Ōhi'a. He ho'okamani na'e ka mahalo o ia mau leo lā i nā kahu mālama pa'ahao nāna i pū'ili mai a pa'a nā ki'i 'elua o kākou Hawai'i i nā hale hō'ike'ike o nā 'āina 'ē. Lu'ulu'u ihola ka mea kākau i ka lohe 'ole 'ia mai o ka leo o nā Haku 'Ōhi'a.
Aia ho'i, 'a'ole kēia ha'alele 'ana 'o ko lāua ho'i mai. Ke ha'alele hou nei lāua i kā lāua mau pulapula iā kākou no kekahi 'āina 'ē. Nīnau 'ia ihola, i kanaka aha ia e 'ae aku ai i ka ha'alele hou aku o ko kākou mau ki'i kapu? Ua lohe a'ela au i nā mana'o o nā kānaka like 'ole mai 'ō a 'ō. Wahi a lākou, he lalau ke kipa kūikawā 'ana o Kū. Me he mea lā, 'o ka ho'omalimali i ke kōlea ka hana e kipa kūikawā wale ai nō ke kino o ko kākou Akua i Hawai'i. Aloha nō.
Mai mākilo wale! Ma mua o ka lā 4 o 'Okakopa, e kū'ē like nā Haku 'Ōhi'a i ka ho'ouna hou 'ia 'ana o nā ki'i o Kū i kahi a lāua i waiho 'ia ai no nā makahiki he nui i hala a'ela, 'o ia ho'i, i nā hale hō'ike'ike o nā 'āina 'ē. Mai ha'alele i ko lāua one hānau. E kū mau i Hawai'i a mau!
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.


c: text/html

text: 1Ao I noora te man ae e tiritiri bwa e aerake mai tari: tengauni korona, ao itiua atuna, ao tebwina te baunuea i aoni korona, ao iai te ara ae te taeka ni bakanatua i atuuna nako. 2Ao te man are I nooria ai aron te rebwari, ao waena ai aroni waen te bea, ao wiina ai aroni wiin te raian. Ao e anga mwaakana te raakon nakoina, ao e anganna naba ana kaintokanuea ma mwaakana n tau-taeka ae e korakora. 3Iai atuun te man arei teuana ae e a tia n ikoaki n te ikoaki ae e taraa n rangi ni kaakaiaki, ma e a tia ni mao. Ao a bane kaain te aonnaba n iriira te man arei ni miimiiakinna. 4Ao a bane n taromauriia te raakon ibukina ngke e anga te mwaaka n tau-taekanakon te man are e tiritiri; ao a taromauriia naba te man are e tiritiri, ao a kaangai, Ai antai ae ai aron te man ae e tiritiri aei? Ao antai ae e konaa te buakanna? 5Ao e anganaki te man arei te konaa n atongi taeka ni kainikatonga ma taeka ni bakanatua; ao e anganaki te mwaaka ni karaoa ae e kani karaoia abwi ma uoua te namwakaina. 6Ao e moana taetaebuakaan te Atua, n taetaebuakaa arana ma ana umwanrianna, ma ake a maeka i karawa. 7Ao e anganaki naba te konaa ni buakaniia ake a itiaki, ma te katae aia kai; ao e anganaki te mwaaka n tauu taekaia baronga nako ma natanaomata ma bootanaomata ma aomata nako aika a kakaokoro aia taetae. 8Ao ane a na taromauriia te man arei aomata nako i aonnaba, ake a aki koreaki araia ni bokin te maiu ma ngke a moani karikaki aonnaba; ao te boki arei bon ana boki te Tiibuteteei are e kamateaki. 9Ke e ongo, ane iai taningana! 10Ngkana iai ane e katauaki bwa te taenikai, ao ke e nako bwa te taenikai; ao ngkana iai ane e kamatea te aomata n te kabaang, ao e na kamateaki naba n te kabaang. Nanona ngkanne, bwa ake a itiaki a riai n teimatoa n aia onimaki. 11Ao I noora te man temanna bwa e rierake mai aantano: iai korona aika uaai aika ai aroni koron te tiibuteteei; ao e taetae n ai aron te raakon. 12E kamanenaa ni kabane mwaakan te moani man are e tiritiri ni mwamwakuri iai i matana. Ao e anai nanoia aomata ni kabaneia i aonnaba bwa a na taromauriia te man are e moani kaoti, are iai ikoakina are e kaakaiaki are a tia ni mao. 13Ao te man are e kaoti mai aantano e karaoi kanikina aika a abwaabwaki, bwa e kabwakaa te ai mai karawa nako aon te aba i mataia aomata. 14Ao e mwaamwanaa iia ake a maeka i aon te aba ni kanikina ake e anganaki bwa e na karaoi i matan te man are e moani kaoti; ao e tuangiia ake a maeka i aon te aba bwa a na karaoa te bouananti ae e na katootoonga aron tein rabwatan te man are e aki mate ngke e ikoaki n te kabaang. 15Ao e anganaki te kariaia bwa e na karina te ikeike-ni-maiu i nanon te bouananti are e na katootoonga tein rabwatan te man are e moani kaoti, bwa e aonga ni konaa n taetae ao ni kamateia aomata ni kabaneia ake a aki taromauriia. 16Ao e karaoa ae a na bane aomata ake a mangori ma ake a kakannato, ake a kaubwai ma ake a aki kaubwai, ake a inaomata ma ake tooro, bwa a na kanikinaaeaki i aoni baiia ake ataiia ke i aon ramwaia. 17Ao akea temanna ae e konaa ni boobwai ke ni kaboobwai, bwa ti ane iai irouna te kanikina, ae aran te man arei, ke te ware are e tei ibukin arana. 18Ana bwai ae e rabakau te baei! Ane e atatai ao ke e iangoia bwa tera nanon te ware are te ware ibukin te man, ngkai te ware arei e tei ibukin aran te aomata; ao te ware arei bon Onobubua ao Onobwi ma Onoua.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liahona ex-students arrested as school boys violence escalates
- Read more about Liahona ex-students arrested as school boys violence escalates
- Log in or register to post comments
Comments
Koe taha 'oe taimi faingata'a
Ko e taha 'o e taimi faingata'a taha 'o e mo'ui 'a e tangata 'a hono 'vaa'ihala talavou'. 'Oku kau ai 'a 'Amelika ni pehe ki he ngaahi fonua kotoape 'i mamani 'a e hoko 'a e palopalema ni 'i he fanau ako. Ka neongo ia kuo pau ke tau 'deal' moia. Ko e fuofua tokoni lahi taha ki hono feinga ke ta'ofi 'a e palopalema ni, ko e kakai 'public'. 'A ko e koia 'oku ke tu'u 'o ofi pe sio ki he fai 'e hia ni (fuhu etc). Ko e taimi 'eni 'o e tekinolosia, pea ko e tokotaha kotoa pe 'oku 'i ai 'ene ki'i telefoni to'oto'o. Ko e vave ange ho'o telefoni 'o tala ki he kau polisi, ko e vave ange ia 'a e ngaue 'a e kau polisi ki hono ta'ofi 'a e hia ni. Ko hono ua, kuo pau ke mateuteu 'a e kau polisi 'i he taimi kotoa pe, faka-me'alele, 'physical & mental etc' ke 'deal mo e fa'ahinga hia ko'eni 'a e fanau. Ko hono tolu, ko e pule'anga mo e kau fa'u lao. Kuo pau ke fa'u ha ngaahi lao ke 'deal' mo e ngaahi faihia 'etau fanau. 'O 'ikai ngata pe 'i hono feinga ke ta'ofi 'enau faihia, ka kei tokoni'i ai pe kinautolu koe'uhi ko e faingata'a 'o e vaa'ihala talavou, pea ko e kaha'u kinautolu 'o e fonua. Kuo taimi ke 'i ai ha 'department' mavahe, pea mo fakamavahe'i 'a e fanau meihe toenga 'o e kau faihia matu'otu'a. Kaikehe, 'oku tau fakatauange 'a e mgaue 'a e kau polisi, ke 'oua na'a hoko ia 'one maumau'i ai 'a e totonu 'a e tangata. SAIA
kuo taimi ke 'ave hangatonu
kuo taimi ke 'ave hangatonu pe ki nautolu ki pilisone, 'ave kau Liahona ki Futu (apipopula 'i 'Eua), 'ave a Toloa Fale'one ('apipopula 'o Hp) pea Tolitoli 'a 'Atele, mate he fie 'oatu 'eku fanau ki 'Atele ke nau fk'osi ki ai mo ako lea, he ko e kolisi tutuku 'Atele au mo e kolisi tutuku Katolika, ka ko e memipa au 'o e LDS, ka kuo hoko e ngaahi laulaunoa 'a e fanau koeni ke maumau ai e anga e nofo mo e sosaieti pea koeni 'e ngali maumau ai mo e fola 'eve'eva. KO e fehu'i, ko fe koa e matu'a? 'Oku nau fai koa ha me'a pe ko e tulitonuhia'i pe 'enau fanau. Ko e lea eni mahalo ke nau ako mei ai, kapau te ke 'alu 'o sio ki ha kaunisela ki he violence, pea te nau tala atu "you cannot change others, you can only change yourself" koia ako'i kinautolu ka oku nau lau mai pea nau lue nautolu the other direction, thats a real man!! 'alu ai THS, fielau 'oku mou poto. 'Ofa atu ki he Tonga kotoa.


text:
Porinīhia Wīwī
Ko Porinīhia Wīwī he whakaminenga o nga kahui moutere e rima kei te putahi o te Moananui a Kiwa kei nga pae 7° ki 27° S me nga pae 134° me 155° W.
1,544 sq maero (4,000 sq km) te takiwa, 258,000 nga tangata noho, 130 nga motu a kua 5 nga kahui moutere ara ko te kahui o Tahiti (Society), ko te kahui o Tuamotu, ko te kahui o Mangareva (Gambier), Ko te kahui o Enana (Marquesas), ko te kahui o Tubuai.
Ko Tahitinui te motu nunui o te whakaminemnga nei a kei reira hoki te taone matua a Papaete.
Rārangi kōrero
Nga Kahui Moutere[edit | edit source]
130 nga motu, kua 5 nga kahui moutere i whakamaua e Wīwī a kua tapiana ko Poronihia Wīwī.
- Ko te Kāhui o Tahiti (Society) Ko Tahitinui te motu nui rawa o Poronihia Wīwī, a kei konei te taone matua o Papaete. Ko Raiatea tetehi atu o nga motu o tenei Kahui
- Ko te Kāhui o Tuamotu mai i Tahiti ka rere ki te rawhiti ka tae ki Tuamotu e 80 nga moutere nei 280 maero te takiwa. Ko Rangiroa te motu nui o tenei kahui 29 maero tona rahi. Kei te kahui o Tuamotu nga motu a Mururoa me Fangataufa, nga mea i tukinotia e te pahu karihi o Wīwī.
- Ko te Kāhui o Mangareva (Gambier), kei te tonga o Tuamotu ko te kahui o Mangareva e wha noa iho nga motu nui, kua whkapipi hoki etehi motuiti
- Ko te Kāhui o ‘Enata (Marquesas), kia rere kia 900 maero ki raro ki te tokerau o Tahiti kei rera e kite ai ko Enua Enana, 405 maero te takiwa
- Ko te Kāhui o Tubuai (Australs) e 450 maero ki te tonga o Tahiti kua takoto nei a Tubuai 57 maero te takiwa e 4 nga motu noho tangata ko Rapa te mea noho mamao, a ko Marotiri me Maria nga motu kore tangata
Nga Tangata[edit | edit source]
He Tangata maori katoa nga tangata o nga Kahui moutere nei engari kia mohio pai ki a ratou me o ratou ake korero me titiro kia te hononga mo ia Kahui Moutere
Korero Tupuna (Hitori)[edit | edit source]
Kei ia kahui moutere to ratou ake whakapapa me to ratou ake korero Tupuna. Na reira kua tuhia ki raro nei nga hitori mai i te taenga mai o Pakeha tae noa ki naianei
I te rautau 1500 tokomaha ake nga tangata o nga moutere nei. He kahui ariki nga mea tu ana ki Tahiti, ki Bora-Bora, me Raiatea. Ko Teriaroa, ki te raki o Tahiti, te nohoanga ariki, a ko Taputapuatea, ki Raiatea, te marae tapu rawa o te Moananui a Kiwa.
I te tau 1521 i kitea e Ferdinand Magellan i a Pukapuka i Tuamotu. I 1595 i kitea s Enua Enata, i kite ai a Makatea, Bora-Bora me Maupiti e Jacob Roggeveen ite tau 1722 a na Captain Samuel Wallis i kite i a Tahiti, Moorea, me Maiao Iti i 1767. I 1769 i haramai a Captain James Cook kia matataki i te rere o Kopu ki te rangi a i tapina te Kahui motu nei ko "The Society Islands" hei mihi ki the Royal Society nga mea i tautoko ai i tona tira. I kite ai a Tubuai e Cook i 1777.
I te tau 1834 i haere mai nga mihinare no Wīwī ki Mangareva, a kua riro ki Wīwī i 1881. I haramai nga mihinare mai i Tahiti ki Tubuai. Engari i te tau i tono a Rimatara me Rurutu ki nga Ingarihi kia tu hei hoa mana engari i riro ano ki Wīwī i te tau 1900. Ko Tuamotu he mea kei raro i te mana ariki o Pomare ariki o Tahiti, i riro ake enei me Tahiti i te tau 1847. Kei te Kahui o Enua Enana (Marquesas), ko Nuku Hiva he mea riro tuatahi ki Amerika i te tau 1813 engari ka u mai tetehi manuao no Wīwī na te karanga o te ariki o Tahuata. Engari ka tautohe ratou me nga Wīwī, ka riri. Kua riro ki Wīwī ano te moutere ra i te tau 1842
Te Whenua Wīwī[edit | edit source]
Kua whakahaere nga kahui moutere nei hei taiwhenua o Wīwī. I 1885 kua tu he kawana no Wīwī me tethi kaunihere mo nga moutere. Engari kua riro ano te mana o tenei kaunihere i te tau 1899, a i 1903 kua korengia te mana o taua roopu.
I 1940 tokomaha nga tangata maohi i uru ki te pakanga nui i Uropi ara WWII. I te tau 1946 i tapina ko Poronihia Wīwī he taiwhenua tawahi o Wīwī, ara kua tu he paremata taiwhenua a ka taea e ratou te tuku i tetehi tangata noa hei mangai mo ratou ki te Paremata nui ki Wīwī. I 1957 i whanuitia te mana o te paremata taiwhenua.
Tahiti mo Tahiti[edit | edit source]
Hei ahakoa te maunga o Wīwī i nga Kahui moutere nei ka whawhai tonu nga tangata maohi ra kia tu rangatira ano ratou.
I te tau 1947 i tu rangatira ano ko Pouvanaa Tetuaapua Oopa me nga tangata karawhiu i te whakapehi o Wīwī. Kua aukatihia tetehi kaipuke no Wīwī. Kua mauheretia e te pirihimana engari i te tau 1949 i tautokohia te tangata hei mema o te paremata taiwhenua, a, i te tau 1951 ko tona roopu te mea nui o taua paremata taiwhenua a ko Pouvanaa Oopa te tumuaki tuarua. Ko te kaupapa nui o Pouvanaa me ona hoa tautoko ko "Tahiti mo Tahiti ara "Tahiti for the Tahitians ... Vote NO so that the enslaving yoke will be quickly removed from around our necks''
I mauheretia ano Pouvanaa Tetuaapua Oopa nei a kua tapaina tona roopu tautoko he mea ture-kore e te paremata nui ki Wīwī. E waru tau tona noho ki te whareherehere katahi ka panaia e te Wīwī kia noho kiritai
I 1963 i timata ke nga Wīwī ki te whakapahu karihi ki Mururoa. I 1975 i nekehia te whakapahupahu nei ki Fangataufa. Ka tu nga tangata maohi me etehi o nga tangata o te ao kia aukati te mahi tukino nei.
I te tau 1975 i tu rangatira ano a Oscar Temaru me tona roopu torangapu a Tavini Huiraatira, e toru noa o ratou karanga ki tu rangatira te whenua o Tahiti ra, kia aukati te pahu o te pahu karihi o Wīwī, me te tohatoha pai i nga hua o te whenua.
Te Raru o te Paremata[edit | edit source]
I te tau 2004 ka tu tautohe ano nga tangata na te nui o nga utu mo nga hua o te whenua me nga take pera. I te 15 o Pipiri 2004 i potihia a Oscar Temaru hei Tumuaki o Poronihia Wīwī, kua hinga ke te Tumuaki o mua ko Gaston Flosse. Engari ka kore e whakaae e te paremata (poti 27-28), a na Gaston Flosse i tono ki te Paremata matua ki Wīwī kia whakahaere tetehi poti hou mona. I tautokohia ano a Oscar Temaru i te tau 2006 kia tu hei pirihitane. Engari i te 13 o Hakihea 2006 kua whakakorengia ano e te paremata taiwhenua a kua pana.
Kua tu a Gaston Tong Sang hei Pirihitane i te 26 Hakihea 2006, engari i pana ano e te Paremata i te 31 o Hereturikoka 2007. Ka poti ano nga tangata o Poronihia Wīwī a te 10 Mahuru 2007
Kupu tautoko[edit | edit source]
- ↑ Template:Fr icon Institut Statistique de Polynésie Française (ISPF). Démographie : Sommaire. He mea kite i te 2007-06-23.
- ↑ Template:Fr icon Institut Statistique de Polynésie Française (ISPF). Recensement Général de la Population de 2002 : Population légale. He mea kite i te 2007-06-23.


text:
No case to answer in private prosecution of Princess, PM and others
- Read more about No case to answer in private prosecution of Princess, PM and others
- Log in or register to post comments
Comments
Malo ia kuo mahino. Taimi
Malo ia kuo mahino. Taimi leva kia Pohiva & Co ke fakangata atu ai pe 'a e taufehi'a mo e mahamahalo kovi ko ia he 2013. Ne hanga 'e ho'omou failed vote of no confidence 'o uesia 'etau political stability pea ne meimei mole ai hotau faingamalie lahi ha holomui 'a e ngaahi pule'anga tokoni mo e ngaahi kautaha fakavaha'apule'anga 'oku nau tokonia hotau ki'i fonua ni. 'Oku 'ikai fietokoni e ngaahi sino ko ia ki ha pule'anga 'oku tukungatamaki fakapolitikale.
Feinga leva ke fakalelei'i ho'omou lotu ke fakalelei'i ho'omou loto taaufehi'a mo e hu'uhu'u ka tau kafataha hono langa hake ha Tonga 'oku maau mo melino. Ko e ngaahi me'a kuo mou fai ko hono folahi atu pe ki mamani 'oku mou matolu, mafu kovi mo fiekaia ki he mafai.
'Oku 'ikai foki koe tu'utu
'Oku 'ikai foki ko e tu'utu'uni 'a e fakamaau'anga kotoape, pea tau pehe ko e tonu ia. 'I mamani, kau ai mo 'Amelika ni, 'oku uesia lahi 'a e tu'utu'uni 'a e kau fakamaau 'e he ngaahi 'uhinga kehekehe, hange ko e politikale, ilifia ki he kau ma'umafai ma'olunga, ilifia na'a tuli kita mei hoto tu'unga fakamaau, ilifia ki he'ete mo'ui etc,. Ko e fakamaau lelei taha 'i mamani 'a e kau fakamaau 'oku 'asi mei ai 'a e 'wisdom', moe faitotonu faka-'Otua. 'Oku 'i ai 'a e totonu ke 'ave 'a e hopo kihe fakamaau ma'olunga. SAIA


text: 1Raou aika kam tangiraki, ngkai ara bwai ma ngkami taeka n aakoi aikai, ao ti na kaitiakira mani kamwaraan nako te rabwata ma te taamnei, ao ti na kakororaoa aroni maiura n reitaki ma te Atua n arora ni maaka te Atua. 2Kaota ami tangira nakoira; akea temanna ae ti karaoa ae e kaairua nakoina; akea ae ti urua maiuna ae e raoiroi, ao akea ae ti burebureia. 3I aki atonga aei bwa N na kabuaakakaingkami iai, bwa I a tia n taku rimoa bwa kam meemena i nanora, ngkana tao ti mate ke ti maiu. 4I rangi n onimakiningkami, ao I rangi ni kamoamoa iroumi; e rangi n rau nanou, ao moan te bati kakatongau i buakon rawaawatara ni bane. 5Bwa ngke ti roko i Mwaketonia, ao a aki motirawa rabwatara, ma ti karawaawataaki n aaro nako, n taiani kauntaeka ma aomata, ao n taiani maaku i nanora. 6Ma te Atua are e karau nanoia akana a bwara nanoia E karau naba nanora n rokon Tito. 7Tiaki n ti rokon Tito ae a karauaki nanora iai, ma n ana rongorongo naba i bukimi n aromi ni karaua nanona. E kaongoira aron ingaingan nanomi ni kan noorai, ma tangimi, ma nanomi aika a korakora i bukiu; ao boni moan te kakatonga riki ngai. 8Bwa e boni ngae ngke I karawaawataingkami n au reta arei, ma I aki nanokaawaki iai, e ngae ngke I bon nanokaawaki iai ngkoa ngke I ataia bwa kam karawaawataaki iai i nanon tabeua te tai. 9Ma I kukurei ngkai, tiaki ibukina ngke kam a tia ni karawaawataaki, ma ibukina ngke e riki rawaawatami bwa karikani bitakin nanomi. Bwa kam karawaawataaki n aron nanon te Atua, bwa kam na aki kabua-nibwai n te aro teuana iroura. 10Bwa te rawaawata are e kaeti ma nanon te Atua e karika rairan te nanon nakon te maiu, ao akea te nanokaawaki ae e na reke i mwiina; ma rawaawatan aon te aba e karika te mate. 11Bwa noora te baei, ae karawaawataami n reitaki ma nanon te Atua; ai tera arona ni karika te nano ae e korakora, ma te nano ni kani kaota ae kam aki bure, ma te nano n un, ma te nano ni maaku, ma te nano n ingainga, ma te nano ni kani kareke kai. Kam kaotingkami ni bwaai ni kabane bwa kam itiaki n te baerei. 12Ma ngaia aei, ngke I koroboki nakoimi, ao I aki koroboki ibukin teuare e karaoa are e buaakaka, ao I aki naba ibukin teuare e karaoaki ae e buaakaka nakoina; ma I koroboki bwa e na kaotaki nakoimi i matan te Atua, aron nanomi ae e korakora i bukira. 13Ma ngaia ae a karauaki nanora. Ao i rarikin raun nanora aei, ao e a kabatiaaki riki kakatongara ni kakatongan Tito, ibukina ngke e a tia n karauaki taamneina iroumi ni kabaneingkami. 14Bwa ngke I kamoamoaingkami nakon Tito n te bwai teuana, ao I aki maamaa; ma ngkai a koaua bwaai ni kabane ake ti taekin nakoimi, ao ai aron naba ara taeka are ti kamoamoaingkami iai nakon Tito, bwa e ataaki bwa e boni koaua. 15E rikirake tangirami irouna, ngkae e uringa aromi ni kabaneingkami n ongeaaba nakoina, ma aromi ni mwaneia n akoia ma te rurubenebene ni maaku. 16I rangi ni kukurei bwa I a konaa n onimakiningkami ni karaoan bwaai ni kabane ake kam riai ni karaoi.


text: 1Kam aki ataia, tariu-bwa I taetae nakoia ake a ataa te tua-bwa e tau-taeka te tua i aon te aomata ni kabanea ana bongi ni maiu? 2N ai aron aei: bwa te aine ae iai buuna e kabaeaki n te tua nakoni buuna ni kabanea ana bongi ni maiu buuna; ma ngkana e mate buuna, ao e kainaomataaki man te tua are e kabaeaki iai ma buuna. 3Ma ngaia aei, bwa ngkana e mare ma te mwaane temanna, ngkae e maiu buuna, ao e na atongaki bwa te aine ae e wene ni bure; ma ngkana e mate buuna, ao e inaomata man te tua arei, ao tiaki te tia wene ni bure ngaia ngkana e a manga mare ma te mwaane temanna. 4Ao ai aromi naba, tariu, bwa kam mate naba nakon te Tua ngkai bwain rabwatani Kristo ngkami; bwa kam aonga n riki bwa ana bwai Temanna, are Teuare e kamaiuaki mai buakoia maate, bwa ti aonga ni boongana iroun te Atua. 5Bwa ngke ti maiu n iri nanon rabwatara, ao a mwamwakuri i nanoni bwain rabwatara naano aika a kani kaakaraoa te bure, aika naano aika a bwebwe rake ngkai iai te Tua; ao a kariki uaa aika ana bwai te mate. 6Ma ngkai ti a nako mai aan te Tua, ao akea i aora mwaakan te baere ti tauaki iai ngkoa; ma ngaia are ti a aki toronaki n te tua nikawai are koreaki, ma ti a toronaki n te maiu ae e boou are mai iroun te Taamnei. 7Ao tera ngkanne ae ti na taekinna? Te bure te Tua? Bon tiaki. Ma I aki bure ngke akea te Tua: bwa I aki ataa te mataai, ngke e aki kaangai te Tua, Ko na tai mataai. 8Ma te bure, ngke e reke ana tai, ao e kariki i nanou taiani mataai; ao e karaoa aei ri nanon taekan te Tua. bwa ngke akea te Tua, ao akea te bae e konaa ni karaoia te bure. 9I maiu ngkoa ngke akea te Tua; ma ngke e roko ana Taeka te Atua n te Tua, ao e a manga maiu te bure, 10ao ngai I mate; ao te Tua are e na uota te maiu, ao e uota te mate nakoiu. 11Bwa te bure, ngke e reke ana tai, ao e burebureai n taekan te Tua, ao e kamateai iai. 12Ma ngaia ae e tabu te Tua, ao e tabu naba ana taeka te Atua are iai, ao e eti ma n raoiroi. 13E konaa ngkanne te bae e raoiroi ni karekea ae N na mate iai? E bon aki. Ana mwakuri te bure aei: e karekea ae N na mate iai ni kamanenaan te bae e raoiroi, bwa e aonga ni kaotaki arona bwa bon te bure ni koaua; ao tokina e a riki ni buaakaka riki arona n ana taeka te Atua are n te Tua. 14Ao ti ataia bwa te Tua boni mai iroun te Atua, ma bon te rabwata ngai, ae e kabooaki bwa ana toro te bure. 15Bwa I aki atai nanoni baika I karaoi: bwa ae I kani karaoia ao I aki karaoia, ao ae I ribaia ao I karaoia. 16Ma ngkana I karaoa ae I aki kani karaoia, ao I kakoauaa iai bwa e raoiroi te Tua: 17ma tiaki ngai ngkai ae I karaoia, ma e karaoia te bure ae e maeka i nanou. 18Bwa I ataa te raoiroi bwa e aki maeka i nanou, ae i nanon rabwatau; bwa e boni ngae ngke iai i nanou kani karaoan te raoiroi, ma I aki konaa ni karaoia. 19Bwa te raoiroi ae I kani karaoia ao I aki karaoia; ma te buaakaka ae I aki kani karaoia ao I karaoia. 20Ma ngkana I karaoa ae I aki kani karaoia, ao ai tiaki ngai ae I karaoia, ma e karaoia te bure ae e maeka i nanou. 21I a kunea ngkanne te tua aei: bwa ngkana I kani karaoa ae e raoiroi, ao iai naba i nanou te kani karaoa ae e buaakaka. 22Bwa e on nanou n te kukurei n ana Tua te Atua; 23ma I noora te tua ae e kaokoro ae e mwakuri i nanoni bwain rabwatau, ae te tua ae e buakana tuan nanou, ao e tauai bwa te bure ngai nakon tuan te bure ae i nanoni bwain rabwatau. 24Te aomata ae e kananoanga ngai! Ai antai ae e na kamaiuai man te rabwata aei ae e uotai nakon te mate? 25E na katituaraoaki te Atua iroun Iesu Kristo are ara Uea! Ma ngaia ae aio ngkanne arou: bwa I toro iroun ana tua te Atua n nanou, ao rabwatau e toro iroun ana tua te bure.


text: 1Aomata nako aika a kakoauaa bwa Iesu bon te Kristo a bungiaki mai iroun te Atua; ao aomata nako aika a tangira Teuare e karikiia, ao a tangira naba Teuare e a bungiaki mai irouna. 2Ti ataira bwa ti tangiriia natin te Atua, n aei, ngkana ti tangira te Atua, ma n tauu ana tua. 3Bwa bon tangiran te Atua te baei, ae tauan ana tua iroura; ao a aki kaangaanga aroia n tauuaki. 4Bwa ane e bungiaki mai iroun te Atua ao e konaa ni kataea ana kai te aba: ara onimaki boni ngaia ae e anganiira te tokanikai i aona. 5Ao antai ae e kataea ana kai te aba, tiaki ane e kakoauaa bwa bon Natin te Atua Iesu? 6Boni Ngaia Teuare e nako mai n te raraa ma te ran, are Iesu Kristo. E nako mai, tiaki ti n te ran; ma n te ran ao n te raraa. Ao te Taamnei boni Ngaia te tia kaotiota koauan te baei; bwa te Taamnei bon te koaua. 7Bwa teniua taani kaotioti. 8Bwa te Taamnei, te ran ao te raraa; ao a booraoi n aia kaotioti. 9Ngkana ti kakoauaa aia kaotioti aomata, ao ti na boni kakoauaa ana kaotioti te Atua, bwa e kakannato riki. Bwa aio ana kaotioti te Atua: bwa E boni kaotioti ibukin Natina. 10Ane e onimakina Natin te Atua ao e kaawakini baike E a tia n taekin te Atua bwa a koaua. Ane e aki ira nanon ana taeka te Atua ao e riki ngaia bwa te tia kewe, bwa kioina ngke e aki kakoauaa ana kaotioti te Atua are E taekinna ibukin Natina. 11Ao aio te kaotioti: bwa E anganiira te Atua te maiu are e aki toki, ao e mena te maiu aei i nanon Natina. 12Ane iai te Nati irouna, ao iai naba te maiu arei irouna; ane akea Natin te Atua irouna; ao akea naba te maiu arei irouna. 13I koroi baikai nakoimi, bwa kam aonga n ataia bwa bon iai iroumi te maiu are e aki toki, ngkami akana kam onimakina aran Natin te Atua. 14Ao aio kakoauaana iroura, bwa ngkana ti tataro ni butiia te bwai teuana n ai aron nanona, ao E bon ongo iroura. 15Ao ngkai ti ataia bwa E ongo iroura n te bwai nako ae ti buubuti iai, ao ti ataia bwa a a tia n reke iroura baike ti bubutiia iai. 16Ngkana e noora tarina te aomata bwa e karaoa te bure ae e na aki mate iai, ao e na tataro ibukina, ao te Atua E na angan teuare e bure te maiu. E a kaeti aei nakoia ake a bure n te bure ae a na aki mate iai. Bon iai te bure ae e mate te aba iai: I aki taku bwa e na tataro ibukin aei. 17Te karaoi mwakuri ni kabane aika a buaakaka bon te bure; ao bon iai te bure ae e aki mate te aba iai. 18Ti ataia bwa ane e bungiaki mai iroun te Atua e aki bure; ma Teuare e bungiaki mai iroun te Atua E kaawakinna, ao akea te kabuanibwai ae e na riki nakoina mai iroun teuare e buaakaka. 19Ti ataira bwa mai iroun te Atua ngaira, ao aomata aika aomatan te aonnaba ae e buubure a mena i aani mwaakan teuare e buaakaka. 20Ao ti ataa Natin te Atua bwa E a roko, ao E anganiira te atatai, bwa ti na ataa Teuare e koaua; ao ti nim ma Teuare e koaua, ti reitaki ma Natina are Iesu Kristo. Bon aei te Atua ni koaua, ao te maiu are e aki toki. 21Ataei aika kam uarereke, kam na kaawakiningkami n taua raroami mani bouananti.


text: 1Ngke E ruo Iesu man te maunga, ao a iria aomata aika a rangi ni mwaiti. 2Ao nooria, e roko temanna ae e reebera ao e katorobubua ni bobaraaki i matana ni karinea, ao e taku, Te Uea, ngkana nanom, ao Ko konaa ni kaitiakai. 3E arora baina Iesu ao E riingnga, ao E taku, Bon nanou; ko na itiaki. Ao e a rina naba n toki reeberana. 4E taku Iesu nakoina, Taraia bwa ko na aki tuanga temanna taekan te baei; ma naako moa kaotiko nakon te ibonga, ao anga te karea n ai aron are e tua Mote, bwa te bwai ni kakoaua nakoia aomata. 5Ngke E roko Iesu i Kaberenaum, ao e nakoina mataniwiin te taanga ni buaka ae tebubua mwaitini kaaina, ni butiia, 6ao e taku, Te Uea, e wene n aoraki au toro n au auti. E aki konaa ni kakamwakuri, ao e korakora marakina. 7Ao E taku Iesu nakoina, N na nako ni kamaiua. 8Ma e kaeka mataniwiin te taanga ni buaka are tebubua kaaina, ao e taku, Te Uea, I aki tau bwa Ko na rin i nanon au auti: ma an taetae naba, ao e a marurung naba au toro. 9Bwa te aomata ngai ae I mena i aaia ake a kakananto riki nakoiu, ao iai tautia aika I mataniwi i aoia: ngkana I kaangai nakon temanna, Naako, ao e nako; ao nakon temanna, Nako mai, ao e roko; ao nakon au toro, Karaoa aei, ao e karaoia. 10Ngke E ongo taeka aikai Iesu, ao E miimii iai; ao E taku nakoia ake a iria, E koaua ae I a tuangkami bwa akea i buakoia Iteraera ae I kunea bwa iai ana onimaki ae e korakora n aron aei. 11Ao I taku nakoimi, bwa a na roko aomata aika a bati mai mainiku, ao mai maeao, ao a na tekateka n rarikiriki n amwarake ma Aberaam, ma Itaaka, ma Iakobwa, n uean te Atua; 12ma te koraki ake a riai ni mena i nanon uean te Atua, a na teweaki nako nako nanon te roo are i moone, ike a na tang ma n tenai riaia iai bwa kaotan ae e a rootaki n te maraki ae e korakora. 13E taku ngkanne Iesu nakoni mataniwiin te taanga ni buaka are tebubua kaaina, Ko na nako; ao e na karaoaki nakoim n ai aron am onimaki. Ao e a kamaiuaki ana toro n te aoa naba arei. 14Ngke E rin Iesu n ana auti Betero, ao E noora tinani buni Betero bwa e wene n aoraki n te kabuebue ae e korakora. 15E riinga baina Iesu, ao e toki kabuebuena; ao neierei e tei rake ao e touati ibukina. 16Ngke e a tairiki, ao a uotaki nakoina aomata aika a bati aika a taniaki irouia taimonio; ao E kanakoia anti aika a buaakaka akekei ni mwaakan ana taeka, ao E kamaiuiia ni kabaneia aomata ake aoraki: 17bwa e na kakoroaki bukin are e atongaki iroun Itaia are te buraabeti ngke e kaangai, E kamaiuira mani mamaarara, ao e uoti nako aorakira. 18Ngke E nooriia aomata aika a rangi ni bati Iesu i rarikina, ao E tua bwa a na nako tanimainikun te nama. 19E roko te tia koroboki temanna, ao e taku nakon Iesu, Te Tia Reirei, N na iriiriko nakon te tabo are Ko na nako iai. 20E taku Iesu nakoina, Iai nneia ni maeka kameaanti ao ngaoia manin aan-nang, ma akea nnen Natin te Aomata ae E na kawenea iai atuna. 21Ao e taku ana reirei temanna nakoina, Te Uea, kariaia bwa N na nako n tauna moa tamau. 22Ma E taku Iesu nakoina, Ko na irai, ao katikuia maate bwa a na bon tauniia aia mate. 23Ngke E toka n te booti, ao a iria ana reirei. 24Ao nooria, e roko te buaka ae korakora n te nama, ao a bwaroa nanon te booti naao; ao E matuu Iesu. 25Ao a nakoina ana reirei ni kautia, ao a taku, Te Uea, kamaiuira; ti mate. 26Ao Ngaia E kaangai nakoia, Kam aera ngkai kam maaku, ngkami aika a karako ami onimaki? Ao E tei rake, ao E takua te ang ma naao, ao e a bati naba te ariki. 27Ao a miimii aomata akekei, ao a taku, Te aeka n aomata tera Teuaei, ngkae a ongo irouna te ang ma naao? 28Ao ngke E roko i tanimainikun te nama i abaia I-Ketara ao E aitara ma uoman te aomata aika a oti nako mani nneia maate. A taniaki uaakai irouia taimoio, ao a rangi n unun n te aro ae akea ae e konaa n ri kekei. 29Ao nooria, a takaarua ni kaangai, Tera am bwai iroura, Ngkoe, ae Natin te Atua? Ko nako mai ni kammarakiira ngkae e tuai n roko te Bongi ni Motiki-taeka? 30Iai te nanai ni beeki ae e bati, aika a kume n amwarake n te tabo ae e aki raroa mai irouia. 31Ao taimonio akekei a butiia ni kaangai, Ngkana Ko kaotinakoira, ao kanakoira nako nanoia te nanai ni beeki. 32Ao Ngaia E taku nakoia, Naako. Ma ngaia are a oti nako, ao a nako n rin i nanoia beeki; ao nooria, a bane ni biri nako beeki n toua are e rangi ni karaabee nako nanon te nama, ao a mate n te ran. 33A biri nako uaake a tararuaia beeki, ao ngke a roko n te kaawa, ao a karakini bwaai ni kabane ma bwaai ake a riki nakoia uaake a taniaki irouia taimonio. 34Ao nooria, a bane n oti nako kaain te kaawa arei bwa a na kawara Iesu; ao ngke a nooria, ao a butiia bwa E na nako mai abaia.


text: 1Ma ngaia ae ngkae E a tia ni maraki Kristo n rabwatana ao kam na tauraoi naba ni bwaina te nano ae ti te arona ma nanona; bwa ane e a tia ni maraki n rabwatana ao e a tia n aki tau-taekanaki maiuna n te bure. 2Bwa kam na aki kabane ami bongi ni maiu n rabwatami n iri nanoni iango n aomata aika a naano ni kaibwabwaru, ma kam na ira nanon te Atua. 3Kam riai n aki manga karaoi baika kam karaoi ngkoa ngke kam iri nanoia aomata ake tiaki Kristian, ni maiu ni kaitataan ma ni kaibwabwaru, ma ni manging, ma ni bobootaki ni manging ni kukurei ni kammaira, ma n iri taromauriiani bouananti aika a taromauri aika a bati n ribaaki. 4A miimii ngkai kam aki raoniia n aroia ni kabatiaa te maiu-buaka n aron are a kaakaraoia; ao a taetaebuakaingkami. 5Ane a na taekin aroia nakon Teuare e tauraoi ni motiki-taekaia akana a maiu ma akana a mate. 6Bwa anne bukin ae e taekinaki naba te euangkerio nakoia akana a mate, bwa a aonga ni motiki-taekaia n ai aroia aomata aika a maiu n rabwataia, ao bwa a aonga ni maiu ni maiuia n taamnei n ai aron te Atua. 7E a kaan tokini bwaai ni kabane, ma ngaia ae kam na nanowanawana ma n tatauraoi n tataro. 8Ma e a moamoa i aoni bwaai ni kabane bwa kam na kabatiaa te i-tangitangiri; bwa e rabuni buure aika a rangi ni bati te tangira. 9Kam na i aakoakoi n aki bwangantaeka. 10Ngkai kam anganaki bwaai n tituaraoi n tatabemaningkami nako, ao kam na kamanenaai ibukin temanna ma temanna, n ai aroia touati aika a raraoi n ana bwai n aakoi aika a kakaokoro te Atua: 11ngkana e taetae temanna, ao e na taetae n atoong ana taeka te Atua; ngkanae aakoa te aba temanna, ao e na karaoi n ai aron te konaa ae E anganna te Atua; bwa E aonga n neboaki te Atua ni bwaai ni kabane ibukin Iesu Kristo, are ana bwai te neboaki ma te tau-taeka n aki toki. Amene. 12Ngkami aika kam tangiraki, kam na tai miimii n te bwainikiriinaki ae e korakora ae kam taonaki iai ma ni kataaki iai, bwa aongkoa te bwai ni kamiimii ae e riki nakoimi; 13ma ngkai kam buokanibwai ni marakini Kristo, ao kam na kimwaareirei; bwa aonga ni kabatiaaki ami kimwaareirei ngkana e kaotaki arona ni mimitong. 14Ngkana kam tataebuakaki ibukin arani Kristo, ao kam a kabwaia; bwa E mena iroumi te Taamnei ae e kamiimii arona, ae Taamnein te Atua. 15Ngkana e maraki temanna i buakomi, ao e na tai atongaki iai bwa te tia tiritiri, ke te tia ira, ke te tia karaoa ae e buaakaka, ke te tia kanrabakauakin aia bwai aomata tabemwaang n te aro ae e aki riai. 16Ma ngkana e maraki temanna ngkai te Kristian, ao e na aki maamaa, ma e na neboa te Atua ngkai e ingoana arani Kristo. 17Bwa e a roko te tai ae e na moanaki iai te motiki-taeka mai irouia ana aomata te Atua; ao ngkana e moanaki mai iroura, ao e na tera mwiina nakoia akana a aki ira nanon ana euangkerio te Atua? 18N ai aron are e atongaki ni kaangai n te Baibara: Ngkana e kuri ni kaangaanga kamaiuan te aomata ae e kaakaraoa nanon te Atua, Ao tera ngkanne ae e na riki nakon te aomata ae te tia bure ae akea reitakina ma te Atua? 19Ma ngaia aei, bwa akana maraki, ngkai bon nanon te Atua i bukiia, ao a na mwiokoi maiuia n aroia ni karaoa ae e raoiroi iroun te Tia Karikiia ae e kakaonimaki.


text:
Welcome to
Marokopa Marae
Naumai Haeremai te Marae o Marokopa
Kia hiwa ra ki tenei tuku
Kia hiwa ra ki tena tuku
Kia tu kia oho kia matara
Tihei Mauriora!
He mihi nui tenei kia koutou
Ki te matua nui i te rangi
Ko ia te timatanga, me te whakamutunga, o nga mea katoa
Me whakahonore tia te Arikinui a Kingi Tuheitia
Tae noa ki te Kahui Ariki Whanui
Pai Marire
Ko Maungaroa me Pehimatea Nga Maunga
Ko Marokopa te awa
Ko Ngati Maniapoto me Tainui nga iwi
Ko Ngati Peehi, Te Kanawa, me Kinohaku nga Hapu
Ko Miro Miro I Te Po te tupuna whare
Ko Miro Miro I Te Awatea te whare kai
Ko Marokopa (Miru Miru) te marae
Ko Tainui te waka
Ko Hoturoa te Tangata
Ko Ruaputahanga te wahine puoro
No reira
Tena koutou Tena koutou Tena koutou
te whanau Katoa
Latest News
- POUKAI HUI 12 FEB MAROKOPA MARAE
- Marokopa Oral and Traditional wananga, Naumai whanau...
- Kaitiaki Training - Congratulations on all the...
- Kaitiaki Training 6 November Marokopa Sports ground
- Koro Buck - Tame Hohaia
Upcoming Events
Marokopa VillageFull contact details


text: 1Ao E toka Iesu n te booti n ri nuukan te nama, ao E roko n ana kaawa. 2Ao nooria, iai aomata tabemwaang ake a uota nakoina te aomata ae e nakibaina, ae e wene i aon te nne ni wene. Ngke E noori aia onimaki Iesu, ao E taku nakon te nakibaina, Natiu, tai raraoma; a kabwaraaki am bure. 3Ao nooria, a taku i nanoia taani koroboki tabemwaang, E taetae ni bakanatua Teuaei. 4E atai nanoia Iesu, ma ngaia are E taku, Kam aera ngkai kam iangoa ae e buaakaka i nanomi? 5E ngaa ae e beebete riki, atongan ae e kaangai, A kabwaraaki am bure? Ke ae e kaangai, Tei rake ao nakonako? 6Bwa kam aonga n ataia bwa E konai ni kabwarai buure i aonnaba Natin te Aomata—E taku ngkanne nakon te nakibaina—Tei rake, tabeka nnem ni wene, ao naako ni mwengam. 7Ao e tei rake ao e nako ni mwengana. 8Ngke a noora te baere e riki aomata, ao a maaku, ao a kamoamoaa te Atua are E a tia n angania aomata te mwaaka ae ai aron aei. 9Ngke E kiitana ikekei Iesu, ao e noora te aomata ae arana Mataio, bwa e tekateka n aobitin te taekiti; ao E taku nakoina, Ko na iriirai. Ao ngaia, e tei rake n iriira Iesu. 10Ao ngke E tekateka n rarikiriki n amwarake Iesu n te auti, ao nooria, a roko taan anai taekiti ma aomata aika a buaakaka aika a mwaiti, ao a tekateka n rarikiriki n amwarake ma Ngaia ao ana reirei. 11Ngke a noora aei Bwaritaio, ao a taku nakoia ana reirei Iesu, E aera ngkae E amwarake ami Tia Reirei ma taan anai taekiti ao aomata aika buaakaka? 12Ma ngke E ongo Iesu, ao E taku, akana a marurung a aki kainnanoa te tia katoki aoraki, ma ti akana a aoraki. 13Kam na nako n reireingkami bwa tera ae e nanonaki n taeka aikai. I tangira te nanoanga, ao I aki tangira te angakarea. Bwa I aki roko bwa N na weteiia akana a raoiroi, ma I roko bwa N na weteia akana a buaakaka. 14A roko irouna ngkanne ana reirei Ioane are te Tia bwaabetiito, ao a taku, Bukin tera ngkai ti kabatiaa te aki-mamatam, ngaira ma Bwaritaio, ao am reirei a aki bwaina te aki-mamatam? 15E taku Iesu nakoia, A konaa n nanokaawaki aomata ake a kaoaki bwa iruwa nakon te mare, ngkae e raoniia te tia iein? Ane a na roko boong, ane e na uotaki nako iai te tia iein mai irouia, ao anne ngkanne aia tai n aki mamatam. 16Akea ae e itua te moti ni kunnikai ae e boou i aon te niiniira nikawai: bwa ane e na kui te moti ni kunnikai ae e boou i mwiin uatiana, ao e na kou nako man te niiniira, ao e a kaabwaabwaka riki raeuaakina. 17Ai aron naba te wain ae e boou : bwa e aki atoaki nakoni nneia aika kunin te man, aika bwaai nikawai; bwa ngkana e atoaki nako iai, ao a na tabwena kuun ao e na waa nako te wain, ao a uruaki nnena; ma e atoaki te wain nakoni nnena aika kunin te man, aika kuun aika a boou : ao n te aro aei, e a kaawakinaki raoi iai te wain ao a aki uruaki nnena. 18Ngke E tabe Iesu n atongi baikai nakoia, ao nooria, e roko te tia tau-taeka temanna ao e katorobubua ni bobaraaki i matan Iesu ni karinea, ao e taku, E a tibwa mate natiu te aine; ma Ko na nako mai ni kaaki baim i aona, ao e a maiu naba. 19E tei rake Iesu, ao E airi ma ana reirei n iria. 20Ao nooria, e roko i akuuna te aine ae e aoraki n aine i nanon te maan ae tebwi ma onoua te ririki, ao e riinga rabin ana kunnikai Iesu: 21bwa e taku i nanona neierei, Ngkana I ti riinga naba ana kunnikai, ao I a kamaiuaki. 22E rairaki Iesu, ao ngke E noora neierei, ao E taku, Natiu, Tai raraoma, e kamaiuko am onimaki. Ao e kamaiuaki te aine arei n te tai naba arei. 23Ngke E roko Iesu n ana auti te tia tau-taeka, ao E nooriia taani katangitang ibukin te mate, ma aomata bwa a tanginiwenei, 24ao E taku nakoia, Kam na bane n oti nako: bwa e aki mate te teinaine, ma e matuu. Ao a ngareakinna ni kakanikoa. 25Ngke a a tia ni kaotinakoaki te koraki rei, ao Ngaia E rin n te ru are e mena iai te teinaine; ao E taua bain neierei, ao e tei rake. 26Ao e buta nako rongorongon te baerei i aon te aba arei. 27Ngke E kiitana ikekei Iesu, ao a ri mwiina uoman te mataki, ao a takaarua ni kaangai, Natin Tawita, Ko na nanoangaira. 28Ngke E rin n te auti, ao a roko irouna mataki ake uoman; ao E taku Iesu nakoia, Kam kakoauaa bwa I konaa ni karaoa te baenne? A taku nakoina, Eng, te Uea. 29E riingi ngkanne mataia Iesu, ao E taku, E na karaoaki nakoimi n ai aron ami onimaki. 30A kaureaki mataia. Ao E kamatoatoaa ana taeka Iesu nakoia ni kaangai, Kam na taraia bwa a na aki ataa taekan te baei aomata. 31Ma ngke a nako, ao a katanoataa taekana nako aon te aba arei ni kabutaa. 32Ao ngke a nako uaake a tia ni kamaiuaki mani matakiia, ao nooria, e kairaki nakon Iesu te aomata ae e babanga taetae, ae e taniaki iroun te taimonio. 33Ngke e a tia ni kanakoaki te taimonio, ao e taetae teuare e babanga taetae; ao a miimii aomata, ao a taku, E tuai men noonooraki te bwai ae ai aron aei i buakoia Iteraera. 34Ma a taku Bwaritaio, E kanakoia taimonio iroun aia uea taimonio. 35Ao Iesu E kawari kaawa ni kabane ma taabo nako ake a maekanaki n reirei i nanoni mwaneabaia I-Iutaia, n tataekina euangkerion uean te Atua, ao ni katoki aoraki ni kabane ma mama ara ni kabane. 36Ngke E nooriia aomata aika a rangi ni bati, ao E nanoangaiia: kaanga ai aroia tiibu aika a tiku n akea te tia kaawakiniia. 37Ao E taku nakoia ana reirei, A mwaiti uaa aika a bo taia n rikoaki, ma a karako taani mwakuri. 38Ma ngaia ae kam na butiia Teuare ana bwai baikai bwa E na kanakoia taani mwakuri bwa a na rikoi ana uaa.


text: 1A riki maia taiani buaka, ao a riki maia taian uun i buakomi? Tiaki a riki man naano n aonnaba aika a kume ni buaka i nanoni bwain rabwatami? 2Kam tangiri bwaai, ao a aki reke iroumi; ma ngaia ae kam kamateia aomata. Kam bakantang, ao a aki konaa n reke ami bwai, ma ngaia ae kam un ao kam buaka. A aki reke ami bwai bwa kioina ngkai kam aki buubuti. 3Kam buubuti, ao kam aki anganaki, bwa kioina ngkai kam buubuti n te aro ae e aki riai, bwa kam na bakataei ami bwai ibukin nanomi aika naano n aonnaba. 4Ngkami aika kaanga ainenumwa aika taani wene ni bure, kam aki ataia bwa te iraorao ma bwain te maiu aei bon ribaan te Atua? Ma ngaia aei, bwa ane e kan i raorao ma bwain te maiu aei, ao e riki bwa ana kairiribai te Atua. 5Kam taku bwa akea manenan ana taeka te Baibara are e kaangai, E rangi ni korakora nanon te Taamnei n tangiriira, are E kamaekaa te Atua i nanora. 6Ma E kabatiaa te aakoi n anga; ao anne bukin are e kaangai te Baibara: E rawa nakoia akana a kainikatonga te Atua; Ma E angania akana a nanorinano te aakoaki. 7Ma ngaia ae kam na iriira nanon te Atua; ao kam na raarawa nakon te riaaboro, ao ane e na biri nako mai iroumi iai. 8Kam na kaania te Atua, ao ane E na kaaningkami. Kam na kaitiaki baimi, ngkami aika taani bure; ao kam na kaitiaki nanomi, ngkami akana kam nanououa. 9Kam bon riai n nanokaawaki ma n tang ni korakai. Ke e oneaki ngarengaremi nakon te tang ni korakai, ao ami kimwarerei nakon te mata ni kananoanga. 10Kam na nanorinano i matan te Uea, ao ane E na karietaataingkami. 11Taari, kam na tai kabuaakaka. Ane e kabuaakakaa tarina, ke ane e motika taekan tarina, ao e kabuaakakaa te Tua, ke e motika taekan te Tua; ngkana ko motika taekan te Tua, ao tiaki te tia toua mwiin te Tua ngkoe, ma bon te tia motiki-taeka iai ngkoe. 12Ti temanna te tia karaoa te Tua, ao te tia motiki-taeka, ae e konaa te kakamaiu ma te kamaamate; ma antai ngkoe ngkai ko motika taekan raom? 13Ongora ngkai, ngkami akana kam kaangai, N te bong aei ke ningabong, ao ti na nako n te kaawa arei bwa ti na tiku iai teuana te ririki ni waakina ara bitineti iai, ao ti na karekei rakan ara bwai. 14Ao kam bon aki ataia bwa tera aroni maiumi ningabong. Bwa kaanga ai aron te maabubu ngkami, ae e kaoti teutana ao rimwi e mauna. 15Ma te bae kam riai n atongnga, e kaangai, Ngkana nanon te Uea, ao ti na maiu, ao ti na karaoa te baei ke te baerei. 16Ma ngkai, kam kamoamoaingkami n ami kainikatonga. Kamoamoa ni kabane aika ai aron aikai a bane ni bubuaka. 17Ma ngaia aei, bwa ane e ataa aroni karaoan ae e riai, ma n aki karaoia, ao e boni bure iai.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Jun 19, 2010
LAST UPDATED: 03:02 p.m. HST, Jun 23, 2010
Synopsis: New books on Hawai‘i's history are needed that focus on empirical data rather than bias.
Ma mua o ka MH 1893, ua loa'a nā puke like 'ole pili i ka mo'olelo o Hawai'i ma nā kula ma ka 'ōlelo Hawai'i a me ka 'ōlelo Pelekānia. Hō'ike 'ia ma kēia mau puke no nā lālani ali'i o kahiko loa, ke kūkulu 'ia 'ana o ke Aupuni Mō'ī, a me nā hana o ka 'Aha'ōlelo. A'o 'ia ke kūlana kū'oko'a o ke Aupuni Mō'ī Hawai'i.
Ma hope o ka ho'okahuli 'ia o ke aupuni o Lili'uokalani, kāpae 'ia ia mau puke a pa'i 'ia nā puke hou e ke aupuni kipi a me nā po'e kākau like 'ole e paipai ana he kūpono 'o 'Amelika ma mua o ke Aupuni Mō'ī. 'Ōlelo 'ia he nui ka pilikia o ka noho 'ana ma lalo o Kamehameha I a ma mua iho. Hō'ike 'ia he kūpono nā hana a ke Aupuni Kūikawā, ka Lepupalika, ke Kelikoli, a me ka Moku'āina 'o Hawai'i a he holomua ko lākou pani 'ana i ke Aupuni Mō'ī.
'O kekahi hō'ike'ike no kēia mau 'ike pa'ewa, ma kekahi puke na Rayson lāua 'o Bauer, hō'ike 'ia he pilikia ka hopena o nā hana a Lili'uokalani a he wā ho'opuka waiwai ka wā i ea mai nei ke Aupuni Kūikawā a ma hope aku. 'O ka pa'ewa o kēia, he waewae ka hana a ka mea kākau i nā 'ike e hō'oia ai i kona 'ao'ao puni.
Hō'ike 'o Alexander, Daws, Day, Kuykendall, me Mellen ma kā lākou mau puke, he holomua ma'amau wale nō ke ea 'ana mai o nā aupuni kipi. 'A'ohe hō'ike 'ana no ka mea nui o nā ku'ikahi ma waena o ke Aupuni Mō'ī Hawai'i a me nā aupuni like 'ole o ka honua i hō'ike no ke kūlana kū'oko'a o ua aupuni nei a i 'ole no ka mea nui o ka 'ole o ke ku'ikahi ho'ohui 'āina ma waena o ke Aupuni Mō'ī me 'Amelika. Ma ke a'o 'ia o kēia mau 'ike pa'ewa ma nā kula, ho'omau 'ia ka 'ike pa'ewa ma ke kaiāulu.
Ma muli o nā hana noi'i a kekahi po'e o kēia mau makahiki hope nei e uhai nei i nā ku'ikahi, ka mea nui o kēlā me kēia, nā hana mea nui loa o ka 'Aha'ōlelo, a me ka pili o nā kānāwai o nā 'āina like 'ole, ho'ākaka 'ia ka pili o ke Aupuni Mō'ī Hawai'i a me 'Amelika i kēia au.
'O Sydney Iaukea kekahi e noi'i nei i nā puke like 'ole pili i ka mo'olelo o Hawai'i nei a huli 'o ia i kēlā me kēia hō'ike ma loko o nā puke like 'ole i ka maika'i a maika'i 'ole o kekahi 'ao'ao, 'o ka 'ao'ao paipai Aupuni Mō'ī a i 'ole ka 'ao'ao o 'Amelika. 'O ka hapa nui loa o nā mea i 'ike 'ia, he paipai i ka maika'i o 'Amelika a ho'oha'aha'a 'ia ke Aupuni Mō'ī.
'O ka hana a Noelani Goodyear-Kaopua, 'o ia ka noi'i 'ana i nā 'oihana ho'ona'auao o ke Aupuni Mō'ī a hiki i kēia au a me ka loli o nā 'ao'ao pili kālai'āina e paipai 'ia ana ma nā puke i pa'i 'ia ma lalo o ia mau 'oihana. Helu 'o ia i ka holomua o ka loli 'ana i hiki ke 'ike 'ia ke kumu o nā pa'ewa.
'O Ron Williams kekahi e noi'i nei i ka mo‘olelo o Hawai'i ma nā palapala 'ōlelo Hawai'i like 'ole mai ka wā ma mua loa mai.
'O Donovan Preza kekahi e noi'i nei i nā heluna pololei o nā 'āina i hā'awi 'ia ma ka Māhele Nui.
Na nā hana noi'i a kēia po'e e ho'ā'o nei i nā 'ike i pa'i mua 'ia.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at M


text: 1Ma ngaia are ngke e roko Beteto n te mwakoro are e na tau-taeka i aona, ao i mwiin tenibong, ao e waerake nako Ierutarem mai Kaitareia. 2A kaoti baike a bukina iai Bwauro ibonga ake mataniwi ma aomata ake a kakannato nakoni Beteto, ao a kairoroa ni butiia, 3bwa e na buoki nanoia ni kaoa Bwauro nako Ierutarem, bwa a a tia n tia aia iango bwa a na kamatea i aoni kawaina. 4Ma ngaia are e kaekaia Beteto ao e taku bwa e na kaawakinaki Bwauro i Kaitareia, ao ngaia e na nako ikekei i mwiin te tai ae e aki maan. 5Ao e taku, Ma ngaia ae a na wairio ma ngai aomata aika a mwaaka ni babaaire i buakomi, ao a na taekina bukinan te aomata arei, ngkana iai ana bure. 6Ngke e a tia Beteto ni mena i buakoia i nanon te maan ae e aki raka i aoni wanua ke tebwina te bong, ao e wairio nako Kaitareia; ao ngke e a ingabong ao e tekateka n te tabo ni motiki-taeka, ao e tua bwa e na kairaki Bwauronakoina. 7Ao ngke e roko Bwauro, ao a tei i rarikina I-Iutaia ake a roko mai Ierutarem ni kaoti ana bure aika a bati ma n rawaawata, aika a aki konai ni kakoauai. 8E taetae ngkanne Bwauro ni kaaitaraibukinana ao e taku, Akea te bwai ae I a tia ni karaoia ae e bure nakon aia Tua I-Iutaia, ma te umwantabu, ao nakoni kautuun te tautaeka n Rom. 9E kan tangiraki Beteto irouia I-Iutaia, ma ngaia are e taku nakoni Bwauro, Ko kan nako Ierutarem bwa N na motika taekam iai ibukinibukinam aikai? 10Ma e taku Bwauro, N na tei i matan ana kaboowi kautuun te tautaeka n Rom, are e riai ni motikaki taekau iai. Akea te bwai ae e bure ae I karaoia nakoia I-Iutaia, ao ko bon ataia. 11Ma ngaia aei, bwa ngkana I a tia ni karaoa ae e bure, ao I a tia ni karaoa te bwai ae e riai mateu iai, ao I aki rawa ni mate; ma ngkana tao akea nanoni baikana a bukinai iai, ao bon akea temanna ae e konaa n anganiia ngai. I buubuti bwa e na motika taekau kautuun te tautaeka n Rom. 12Ngke e tia n taetae Beteto ma kaain te kaboowi, ao e taku, Ko a tia ni buubuti bwa e na motikaki taekam irouni kautuun te tautaeka n Rom, ma ngaia are ko na nako ni kautuun te tautaeka n Rom. 13Ao i mwiin tabe bong ao e roko Akeribwa are te uea ma Nei Berenike i Kaitareia, ni kaota nanoia ni butimwaaea Beteto. 14A bati aia bong n tiku i Kaitareia; ao i nanoni boong akanne ao e karakina taekani Bwauro Beteto nakon te uea, ni kaangai, Iai te aomata ikai ae e kiitanaki ni kabaeaki irouni Berika; 15ao ngke I mena i Ierutarem ao a kaongoraaeai taekan teuaei ibonga ake mataniwi ma aia unimwaane I-Iutaia, ao a tangirai bwa N na motika taekana ni kaburea. 16Ma I tuangiia bwa n aia katei I-Rom ao a aki konaa ni kaburea te aomata ni karokoa ae e a tia n tei i matan te kaboowi n i taramata ma aomata ake a bukinna, ao ni karokoa naba ae e a tia n reke ana tai n taetae ni kaaitaraa bukinana. 17Ma ngaia are ngke a roko ikai, ao I aki tabwara bwa n te bong naba are i mwiina, ao I tekateka n te tabo ni motiki-taeka, ao I tua bwa e na kairakinakoiu te aomata arei. 18Ao ngke a tei rake taanibukinna n ekia nako, ao akea aia taeka ibukina ni kabuaakakaa n aron are I kaantaningaia; 19ma iai bwaai ake a kauntaekai ma ngaia ibukini baika a kaeti ma aia onimaki, ao ibukin naba temanna, ae Iesu, ae e mate, ae e taku Bwauro bwa E maiu. 20Ao ngke I aki ataa ae N na karaoia ibukin te kauntaeka i aoni baikanne, ao I titirakinna bwa e kan nako Ierutarem ni kaboowiiaki iai ibukini baikanne ke e aki. 21Ma ngke e taetae Bwauro bwa e na kaawakinaki i mwaaini motikan taekana irouni kautuun te tautaeka n Rom, ao I tua bwa e na kaawakinaki ni karokoa kanakoana irou nakoni kautuun te tautaeka n Rom. 22Ao e taku Akeribwa nakoni Beteto, I kan ongoraa naba ngai iroun te aomata anne. Ao ngaia e taku, Ko na ongoraa irouna ningabong. 23Ma ngaia are ngke e a ingabong, ao e roko Akeribwa ma Berenike ma te aro ni karinerine ae e bati irouia aomata, n rin n te tabo n ongoraa ma aia mataniwi nako tautia ma aomata ake a kakannato n te kaawa arei. E tua ngkanne Beteto bwa e na kairaki Bwauronakoia. 24Ao e taku Beteto, Te uea ae Akeribwa, ao ngkami ni kabaneingkami aika kam mena ikai ma ngaira, kam noora teuaei, ae a bane I-Iutaia ake i Ierutarem ao ikai naba ni kawarai ibukina, ao a kanenei bwanaaia n taku bwa e aki riai ni kamaanaki riki ana tai ni maiuna. 25Ma I kunea bwa akea te bwai ae e a tia ni karaoia ae e riai matena iai; ma ngke e taetae bwa e na motikaki taekana iroun Aukitito, ao e reke nanou bwa N na kanakoanakoina. 26Ma akea irou taekana ae e ataaki raoi ae N na koreia nakoni kautuun te tautaeka n Rom. Ma ngaia ae I kairia mai nako matami, ao ai moara riki nako matam, te uea ae Akeribwa, bwa i mwiini kakaaean taekana iroura ao tao a konaa n reke baika N na korei taekaia. 27Bwa I taku bwa e aki riai ae N na kanakoa te bure ao akea taekana ae e na kaoti baika e bukinaki iai.


text:
Hoomau aku la no laua i ka hele ana a loaa hou ke kolu o ka pahu kapu e like me na mea mua; no ka mea, ua kukuluia no na pahu kapu e like me ka nui o kona mau kaikuahine.
A loaa ia laua ka ha o na pahu kapu, alaila, kokoke laua e hiki i ka lima o ka pahu kapu, oia no hoi ko Kahalaomapuana pahu kapu. Oia no hoi ka pahu kapu weliweli loa, ke hoomaka aeia e malamalama loa. Aka, aole nae laua i ike i ka weliweli oia pahu kapu, no ka mea, e molehulehu ana no.
Haalele laua i kela pahu, aole i liuliu ko laua hele ana aku, halawai mua no laua me ke kiai mua me Mailehaiwale, mahamaha aku la o Aiwohikupua, no ka ike ana aku i ke kaikuahine; ia wa koke no, pane aku la o Mailehaiwale. “E hoi olua ano, he kapu keia wahi.”
Kuhi iho la o Aiwohikupua hoomaakaaka hoomaauea, hoomaka hou aku la laua e hookokoke aku i o Mailehaiwale, kipaku hou mai la no ke kiai. “E hoi koke olua, owai ko olua kuleana o uka nei, a o wai ko olua makamaka?”
“Heaha keia, e kuu kaikuahine?” wahi a Aiwohikupua, “Kainoa o oukou no ko’u makamaka, a ma o oukou la e loaa’i ko’u makemake.”
Ia manawa, hoouna aku la o Mailehaiwale i kekahi manu kiai ona, a hiki i o Kahalaomapuana la; he manawa ole, hoohui ae la keia ia lakou a eha ma ko Mailekaluhea wahi kiai, a malaila i manao ai lakou e halawai me Aiwohikupua.
A makaukau lakou, kii ia’ku la lakou a hiki mai la. Ia Aiwohikupua i ike aku ai ia Kahalaomapuana e kau mai ana kela iluna o ke eheu o na manu, me he Alihikaua Nui la, a he mea hou loa ia ia Aiwohikupua ma. Pane mai la ka kiai Nui, “E hoi olua ano, mai lohi, a aole hoi e kali, no ka mea, ua kapu ke Alii, aole no ou kuleana ma keia wahi, a aole no hoi e hiki ia oe ke manao mai he mau kaikuahine makou nou, ua hala ia manawa.” O ke ku aku la no ia o Kahalaomapuana hoi, pau ka ike ana.
I kela manawa, ua ho-aia ka inaina wela o Aiwohikupua a mahuahua. Ma ia manawa, manao iho la oia e hoi a kai o Keaau, alaila, hoouna mai i kona mau puali koa e luku i na kaikuahine.
Ia laua i kaha aku e hoi a hiki i ka pahu kapu o Kahalaomapuana, aia hoi ilaila, ua hoopiiia ka huelo o ua moo nui nei iluna o ka pahu kapu, ua uhiia i ka oloa, ka ieie, a me ka palai, a he mea weliweli loa ia laua ka nana ana aku.
A hiki o Aiwohikupua ma i kai o Keaau, ia manawa, hoolale ae la ke Kuhina o Aiwohikupua i na puali koa o ke Alii e pii e luku i na kaikuahine, ma ke kauoha a ke Alii.
Ia la no, ike mua mai la no o Waka i ko Aiwohikupua manao, a me kana mau hana. A no ia mea, hele mai la o Waka a halawai me Kahalaomapuana, ko ke Alii wahine Alihikaua, olelo mai la, “E Kahalaomapuana, ua ike wau i ka manao o ko oukou kaikunane, a me kana mau hana, ke hoomakaukau la oia i umi mau kanaka ikaika, nana e kii mai e luku ia oukou, no ka mea, ua inaina ko oukou kaikunane, no ko oukou kipaku ana i kakahiaka nei; nolaila, e noho makaukau oukou ma ka inoa o ko kakou Akua.”


text: 1Ngkami aika kam tangiraki, kam na tai iri nanoiataamnei ni kabaneia, ma kam na neneri aroia ni kakoauai bwa tao mai iroun te Atua ke tiaki: bwa a bati buraabeti ni kewe aika a tia ni waakin aia mwakuri i aonnaba, ao ae a boni waaki naba ngkai. 2Kam konaa n ataa te aomata bwa iai irouna Taamnein te Atua n te aro aei:taamnei n tatabemaniia nako aika a kaotiia n aia onimaki bwa E roko Iesu Kristo bwa te aomata Ngaia, ao boni mai iroun te Atua; 3aotaamnei n tatabemaniia nako aika a aki kaotiia bwa a onimakina Iesu, ao tiaki mai iroun te Atua. Te aeka ntaamnei aei bon taamnein ana kairiribai Kristo, are kam a tia n ongo taekana bwa e nangi roko; ao bon ae i aon te aba ngkai. 4Ataei aika a uarereke, boni mai iroun te Atua ngkami, ao kam a tia ni katae aia kai buraabeti ni kewe: bwa E mwaaka riki Teuare e mena i nanomi nakon teuare e mena i nanoia kaain aon te aba. 5Boni man te aonnaba ae e buubure te koraki arei; ma ngaia ae a taekini bwain te aonnaba ae e buubure, ao a ongo kaaina irouia. 6Mai iroun te Atua ngaira: ane e ataa te Atua ao e ongo iroura; ane tiaki mai iroun te Atua, ao e aki ongo iroura. Ti konaa n ataa te kaokoro i marenan taamnein te koaua ao taamnein te mwaamwanaa-te-aba. 7Ngkami aika kam tangiraki, ti na i tangitangiri: bwa mai iroun te Atua te tangira; ao ane iai te tangira irouna, ao e bungiaki mai iroun te Atua, ao e ataa te Atua. 8Ane akea te tangira irouna, ao e aki ataa te Atua, bwa te Atua bon te tangira. 9E kaotaki tangirara iroun te Atua n aei: bwa E kanakomaia Natina are te rikitemanna nako aon te aba te Atua bwa ti aonga ni maiu irouna. 10Aio te tangira, tiaki ngke ti tangira te Atua; ma E tangiriira, ao E kanakomaia Natina bwa te kareanraoi ibukin ara bure. 11Ngkami aika kam tangiraki, ngkae E tangiriira te Atua n te aro aei, ao e riai naba bwa ti na i tangitangiri. 12Akea te aomata ae a tia n noora te Atua; ngkana ti i tangitangiri, ao E nim ma ngaira te Atua, ao e kakoroaki raoi tangirana i nanora. 13Ti ataia bwa ti nim ma Ngaia ao Ngaia E nim ma ngaira, n aei, bwa kioina ngkae E a tia n anganiira Taamneina. 14Ti a tia n nooria, ao ti tataekinna naba bwa E a tia te Tama ni kanakomaia te Nati bwa te Tia Kamaiuia kaain aonnaba. 15Ane e kaotia n ana taeka bwa e onimakina Iesu bwa bon Natin te Atua, ao E nim te Atua ma ngaia, ao ngaia e nim ma te Atua. 16Ao ti ataa te tangira are E tangiriira iai te Atua, ao ti kakoauaa. Te Atua bon te tangira; ao ane e bwaabwaina te tangira, ao e nim ma te Atua, ao te Atua E nim ma ngaia. 17N te aro aei ao e kakororaoaki raoi iai te tangira iroura, bwa ti aonga n aki maaku n te bongi ni motiki-taeka: bwa kioina ngkai ti te bo aroni Kristo ma arora i aon te aba aei. 18Akea te maaku i nanon te tangira; ma te tangira ae e kororaoi e kaaki te maaku. Bwa iai rekereken te maaku ma te motiki-taeka ni karawaawata; ao ane e mamaaku ao e tuai ni kakoroaki raoi n te tangira. 19Ti bwaina te tangira, ibukina bwa E tangiriira moa. 20Ngkana e kaangai temanna, I tangira te Atua, ao ngkana e ribaa tarina, ao bon te tia kewe ngaia; bwa ane e aki tangira tarina ae e a tia n nooria, ao e aki konaa n tangira te Atua ae e tuai nooria. 21Ao aei te tua ae ti anganaki mai irouna: bwa ane e tangira te Atua, ao e na tangira naba tarina.


text:
Hāhi Tika o Ihu
Ko te Hāhi Tika o Ihu (Reo Pākehā: True Jesus Church) he hāhi tū wehe i whakatūria i Peihinga, Haina i te 1917. Ināianei, kua tae ki te 1.5 miriona ngā mema i ngā whenua whā tekau. I puta mai te hāhi hei rerenga hainamana o ngā hāhi e kīa nei he hāhi petekoha. Ka puta mai aua tūmomo hāhi i ngā tau whakatuwhera o tērā rautau. Ka whakahē te hāhi ki te tikanga o te tokotoru tapu; ka piri kē ki te whakaakoranga o te Ingoa o Ihu. Nō te 1990, ka poua te hāhi i Aotearoa e ngā tāngata manene i tau mai i Taiwana, he whenua i Āhia ki te rāwhiti. Kāhore e whakanuia e ngā mema o te hāhi ngā rā o te kirihimete, o te aranga rānei, i tō rātou whakaaro he rā mohoao ērā. Nga Whakapono o te Hāhi:
- “Ko te whiwhitanga i te Wairua Tapu mā te reo kē, he kī taurangi o tō tātou whakawhiwhinga ki te Rangatiratanga o Te Atua.”
- “Ko te iriiritanga ki te wai te hākarameta hei muru i ngā hara, hei “whakaora anō i te tangata”. Ka iriiria te tangata i roto i te wai ora, wai tūturu pēnei i te awa, te moana, te puna rānei. Ka whakahaeretia te iriiritanga e tētahi Kaiiriiri kua iriiri kētia ki te wai, kua whiwhi kē i te Wairua Tapu, i runga anō i te ingoa o te Ariki Ihu Karaiti. Me rumaki katoa te kaiwhiwhi iriiritanga ki te wai, me te tupou, te anga whakararo hoki, o tōna māhunga.”
- “Mā te hakarameta o te horoi wae ka whai wāhi ai te tangata ki a Ihu Te Ariki. Hei whakamaumahara tonu rā ia me whiwhi e te tangata te aroha, te tapu, te whakaiti, te murunga hara, me te tūmautanga. Ko ia ka iriiritia ki te wai, kia horoia ōna wae ki te ingoa o Ihu Karaiti. Me whai ngā tikanga o te wā me te wāhi te horoia o ngā wae o tētahi e tōna hoa, me ō tōna hoa e ia.”
- “Ko te Kai Hapa he hakarameta hei whakanui i te matenga o Te Ariki Ihu Karaiti. Mā reira tātou ka kai ai i te kikokiko me te toto o tō tātou Ariki, ka noho pātata ai ki a Ia kia whai oranga mutungakore ai tātou, kia ara ake ai tātou i te Rā Whakamutunga. Me tū taua hakarameta nei I ngā wā ka taea. Kia kotahi te parāoa rēwena-kore, me te inu kerepi.”
- “Ko te Hāpati, te rā tuawhitu o te wiki (Rāhoroi) he Rā Tapu, nā Te Atua i whakatapu, nāna i whakapai. He mea whai i raro i te tohu aroha o Te Ariki, hei whakamaumaharatanga i te orokohanganga me te whakaoratanga a Te Atua, ā, ki te tūmanako hoki o te whakangā mutungakore o te ao kei te haere mai.”
- “Ko te kupu ko Ihu Karaiti nāna i whakakikokiko a tinana, nāna tonu i mate rīpeka kia murua ai ngā hara o te hunga mau a hara, nō te rā tuatoru, nāna hoki i whakaora ai, i whakairia ki te rangi tūhāhā. Koia anake te ōranga o te ira tangata, te kaihanga o te rangi me te whenua, te atua tupono o ngā atua katoa.”
- “Ko Te Paipera Tapu, arā Te Kawenata Tawhito me Te Kawenata Hōu, he ranga wairua nā Te Atua. Ko ia anake te pono ā-karaipiture, kei a ia anake ngā ritenga mō te ao Karaitiana.”
- “Ko te hāhi tika o Ihu i whakatūria ai e tō mātou Ariki e Ihu Karaiti mā te Wairua Tapu i te wā o te ‘ua o muri’ te whare karakia pono i whakahoungia ai i te wā āpotoro.”
- “Ma te whakapono ki a Te Atua, ka tukuna mai e ia te aroha me te whakaoranga. Me whirinaki atu nga tangata whakapono ki te wairua tapu ki te whai i te tapuranga, ki te whakahonore i a Te Atua, me te aroha ki te tangata.”
- “Ko Te Rā Whakamutunga, ko te Hokinga Tuaruatanga o Te Atua ina heke mai ia i te rangi ki te wharite, whakawā i ngā iwi katoa; ka whakawhiwhia te hunga tika ki te oranga tonutanga, ka peia te hunga kino mō ake, ake, ake.”


text:
For Saturday, December 1, 2012
POSTED: 01:30 a.m. HST, Dec 01, 2012
Synopsis: The holiday season is here, the time of festive cheering. Urge friends and family to not drink and drive or speed recklessly.
———
Welina e nā makamaka heluhelu o Kauakūkalahale. Aia nō ke hiki maila ka wā Kalikimaka. A he wā piha hau'oli nō ia e nanea ai me ka 'ohana a me ka hoa aloha. 'O ka mea minamina na'e, he wā ho'i ia e inu ai i ka wai e pipi'i. A ma laila paha ka 'ūpē a me ka waimaka e like me ka mea i 'ike 'ia i kekahi lā ma mua iki aku o ka Lā Ho'omaika'i. E holo pupule ana kekahi mau 'ōpiopio 'ekolu ma luna o kekahi ka'a ma 'Ewa a ho'oku'i akula ua ka'a lā o lākou i kekahi ka'a. A 'o ka mea minamina, ua make ihola kekahi kaikamahine 'ōpiopio, he 'umikumamāhā wale nō ona makahiki. A lawe 'ia akula kekahi mau 'ōpiopio a me ka wahine nona ke ka'a i ho'oku'i 'ia i ka haukapila ma ke kūlana kūpiliki'i kekahi a me ke kūlana kūkonukonu kekahi. He nui loa nā 'ohana a me nā hoa aloha e kūmākena nei ma muli o ka hala 'ana o ia kaikamahine aloha. Inā paha i huki 'ia ke kī ka'a mai kona lima mai, a i ha'i aku paha mai nō a holo pupule, inā e mau ka mohala 'ana a'e o ia kaikamahine.
A no laila, eia ko 'oukou mea kākau ke paipai aku nei iā 'oukou, e nā makamaka heluhelu, ke 'ike aku i ka 'ohana a hoa paha i hele aku nei i Halapē (ua 'ona), e huki wale aku i ke kī ka'a i 'ole 'o ia e kalaiwa ma lalo o ka malu o ka wai 'ona a i 'ole ho'i e lu'ulu'u nā 'ohana a me nā hoa i ka hala 'ana o kahi mea aloha nui 'ia.
A inā 'o ka holo pupule 'ana ka pilikia. E hana like. E kauoha aku, 'a'ole e hana pēlā, a inā e noke aku 'o ia i ia hana hūpō, e ha'i aku iā ia, e ho'okū i ke ka'a, a e lele iho 'oe i lalo i pakele ke ola.
'O ia ka hana pono, akā, he hana nui ia. E hopohopo paha kākou, o nāukiuki auane'i ia hoa a ho'omaka a'e 'olua e ho'opa'apa'a a hakakā paha a e hele a kō ia 'ōlelo e kau a'ela i luna, 'o ia ho'i, huli kua nā 'ale o ka moana. 'Eā, 'a'ole pilikia inā e kō ia 'ōlelo, no ka mea, e mau ana nō ke ea ma nā puka ihu. Mai nō a hopohopo i ka pi'i o ke kai o kekahi, e hopohopo i ka pio o ke kukui, ka mea ho'i e 'eha walania ai ka na'au o nā kānaka he nui, nā kānaka ho'i i aloha nui 'ia.
'Auhea 'oukou e nā kānaka puni i ka inu wai 'ona, i kou wā e koni ai i ka wai hu'ihu'i o ke kini lā, e ho'opa'a i kanaka nāna e lawe hele aku 'oe i nā loko wai o ke kaona, a laila, e inu nō a kena. A mai nō a poina, ke kalaiwa 'oe i ke ka'a a ua pulupē i ka wai pipi'i, 'a'ole 'o 'oe wale nō ke pilikia, he kanaka a mau kānaka 'ē a'e ke pilikia, ke 'eha, a ke make paha.
Ke lana nei ka mana'o o māua nei o Kauakūkalahale, e maika'i kēia wā le'ale'a e hiki mai ana, a 'a'ole e make hewa kekahi i ke kanaka kalaiwa 'ona a i ke kanaka holo pupule paha.
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
For Saturday, April 7, 2012
POSTED: 01:30 a.m. HST, Apr 07, 2012
Synopsis: What does being an “official language” mean? Perhaps the state needs to take action so that Hawaiian really is an “official language.”
———
Welina e nā makamaka heluhelu mai ka moku o Keawe a i Ni'ihau o Kahelelani, kahi e kū nei ka 'ōlelo Hawai'i, 'o ia kekahi o nā 'ōlelo kūhelu o ka moku'āina 'o Hawai'i. A 'o ia ka mea i ulu a'e ai kahi nīnau, he 'ōlelo kūhelu kā ka 'ōlelo Hawai'i no ka moku'āina 'o Hawai'i?
Ke nānā aku kākou i ke 'ano kūhelu o ka 'ōlelo haole, he nui nō kona mana. 'O nā palapala aupuni a pau, ma ka 'ōlelo haole nō. A pēlā pū nō me nā palapala o nā kūlanakauhale. Kohu mea lā, 'a'ohe wahi mana o ka 'ōlelo Hawai'i, kekahi o nā 'ōlelo kūhelu. E kala loa ka 'ōlelo Hawai'i i lilo ai he 'ōlelo kūhelu no kēia moku'āina nei, i ka makahiki 1978 nō. A no laila nō i kupu a'e ai kahi nīnau a ko 'oukou mea kākau, 'o ia ho'i, no ke aha i ho'olilo 'ia ai ka 'ōlelo Hawai'i i 'ōlelo kūhelu?
E pane mai paha kekahi, “Mai nō a nīnau mai i ia nīnau. E 'ole ia paukū o ke Kumu Kānāwai o Hawai'i, ho'okumu 'ia ai nā kula kamali'i a me nā kula kaiapuni. 'Eā, inā 'a'ole i pāku'i 'ia ia paukū ma ke Kumu Kānāwai, inā 'a'ole i loa'a ke kula kaiapuni i kēia mau lā.” A he 'oia'i'o nō ia mau 'ōlelo, akā, 'a'ole ia he mea e kāpae 'ia ai ka nīnau ma ka 'ao'ao. 'Oiai na'e, aia nō nā kula kaiapuni ke kū nei, a ke a'o 'ia nei nā pua a kākou ma ka 'ōlelo a nā kūpuna, 'a'ole nō paha i ho'olako pono ke aupuni i ia mau kula kaiapuni e like ai a like me nā kula aupuni. 'O ia nō kekahi mea e pono ai ka ho'okō 'ia 'ana a'e o ka Paukū XV o ke Kumu Kānāwai o Hawai'i.
A he nui hou aku nō nā hana. 'O kekahi, 'o nā palapala a pau o ke aupuni moku'āina a me ke kūlanakauhale paha, he pono ke hana 'ia ma nā 'ōlelo kūhelu a i 'elua, 'o ia ho'i, 'o ka 'ōlelo Hawai'i a me ka 'ōlelo haole. E lele koke paha ka hauli o nā kānaka ho'okae i ka Hawai'i i ka lohe 'ana i ia 'ōlelo me ka 'uā pū 'ana a'e paha, “He keu 'oe a ka na'aupō, e kēnā mea kākau, no ke aha lā e kākau 'ia ai nā palapala a pau ma ka 'ōlelo Hawai'i? 'O ka 'ōlelo haole ka 'ōlelo mana o ka hapanui o nā kānaka o kēia moku'āina nei.”
A 'o ia nō ka pilikia, 'o ka no'ono'o 'ana o ka hapanui o nā kānaka, 'o ka 'ōlelo haole ka 'ōlelo mana. I mana ka 'ōlelo haole i nā kānaka puni i ka 'ōlelo haole. A i mea e pau ai ia kuhihewa 'ana iā He'eia, e ho'ololi 'ia ka hana e kū nei a like ke kūlana o ka 'ōlelo Hawai'i a me ka 'ōlelo haole. Inā e kākau 'ia nā palapala aupuni a pau o Hawai'i nei ma ka 'ōlelo Hawai'i, he mea ia e māhuahua ai nā 'oihana 'ōlelo Hawai'i. A ke 'ike 'ia aku ka māhuahua o ia 'ano 'oihana, e no'ono'o nā kānaka, he maika'i ke a'o 'ana i ka 'ōlelo Hawai'i, a e māhuahua auane'i nā kānaka 'ōlelo Hawai'i.
A 'o kekahi mea nui, 'o ia ho'i, e hana 'ia paha he kānāwai e koi ana i nā luna aupuni, nā lunamaka'āinana a me nā kenekoa, a pēlā aku, e a'o mai i ka 'ōlelo Hawai'i. A i 'ole ia, he pono ke like a like ka helu o nā luna aupuni 'ōlelo Hawai'i, a pēlā pū nō me nā luna aupuni 'ōlelo haole. A laila, e 'ike 'ia nō ka 'ai a nā u'i.
(E ho'omau 'ia aku)
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text: 1Ao tera ae ti na taekinna bwa iai iroun Aberaam, are ara bakatibu n te maiu n rabwata? 2Bwa ngke tao e kaetaki arona n reitaki ma te Atua ibukin ana mwakuri, ao bon iai ana bwai ni kamoamoa iai; ma e aki konaa ni kamoamoa i matan te Atua. 3Bwa e kaanga te Baibara? E kaangai, E onimakina te Atua Aberaam, ao e atongaki ana onimaki bwa ngaia ae e reke iai kaetan arona n reitaki ma te Atua. 4E aki atongaki boon te tia mwakuri bwa te bwai n aakoi nakoina, ma e atongaki bwa boona are e riai ni bwaka nakoina ibukin ana mwakuri. 5Ma ane e aki mwakuri, ma e onimakina Teuare e motika taekan te tia bure bwa e aki bure, ao e atongaki ana onimaki bwa ngaia ae e reke iai kaetan arona n reitaki ma te Atua. 6N ai aron naba ana taeka Tawita are e atongnga ibukini kabwaian te aomata are e atongaki ana onimaki bwa ngaia ae e reke iai kaetan arona n reitaki ma te Atua n aki warekaki ana mwakuri; e kaangai ana taeka Tawita: 7A a kabwaia akana kabwaraaki aia buaakaka, akana rabunaki aia bure! 8E a kabwaia te aomata ae e aki tauaki mwiin ana bure iroun te Uea. 9Ti aia bwai akana koroberoaki te kabwaia aei, ke aia bwai akana aki koroberoaki? Bwa ti taku bwa e atongaki ana onimaki Aberaam bwa ngaia ae e reke iai kaetan arona n reitaki ma te Atua. 10Ao e atongaki n te aro ra? Ngke e a tia ni koroberoaki ke ngke e tuai? E aki atongaki ngke e a tia ni koroberoaki, ma e atongaki ngke e tuai. 11Ao e anganaki te kanikina are te koroberoaki, bwa kanikinaaeani kaetan arona n reitaki ma te Atua are e reke irouna n ana onimaki ngke e tuai ni koroberoaki. N te aro aei, ao e riki Aberaam bwa kaanga tamaia akana onimaki ni kabaneia, e aoria ngkana a tuai ni koroberoaki; ao a butimwaaeaki iroun te Atua bwa aomata ngaiia aika a tia ni kaetaki aroia n reitaki ma Ngaia. 12Bon tamaia aomata nako aika a tia ni koroberoaki, tiaki ti ibukin ae a koroberoaki, ma ibukin naba aia onimaki bwa ti te bo ma ana onimaki Aberaam are tamaia ngke e tuai ni koroberoaki. 13Bwa e anganaki te taeka n aakoi Aberaam ma ana kariki are e na riki iai bwa te tia ababa i aonnaba, tiaki n te Tua, ma ibukini kaetan arona n reitaki ma te Atua are e reke n te onimaki. 14Bwa ngkana taan ababa te koraki ake a ongeaaba nakon te Tua, ao ngkanne akea manen te onimaki, ao akea naba boongan ana taeka n aakoi te Atua. 15Bwa irian te tua bon te reke ni kai; ma ike akea te tua iai, ao akea naba riaoana iai. 16Ma ngaia ae iai te taeka n aakoi ibukin te onimaki, bwa e na kaotaki aron te taeka n aakoi aei bwa bon ana bwai n tituaraoi te Atua, ao e na teimatoa arona i bukiia ana kariki Aberaam ni kabaneia; tiaki ti nakoia ake a ongeaaba nakon te tua, ma nakoia naba ake a onimaki n ai aron Aberaam: 17n ai aron are e koreaki ni kaangai: I karaoiko bwa tamaia bootanaomata aika a bati. Ma ngaia ae e raoiroi te taeka n aakoi ibukin aron te Atua, are e onimakinna Aberaam-are te Atua are e kamaiuiia maate, ao are iai irouna te konaa ni kariki bwaai ngke bon akea. 18E teimatoa n onimaki Aberaam ngke akea bukin ana kakaantaninga, bwa e na riki bwa tamaia bootanaomata aika a bati, n ai aron are e atongaki ni kaangai: Ai aron naba mwaitiia am kariki. 19Ao e aki mamaara ana onimaki ngke e iangoa rabwatana bwa kaanga e mate, ngke tao tebubua ana ririki; ao ngke e iangoa naba aron Tara n aki konaa ni kariki. 20Akea te aro ae e na rawa iai Aberaam ni kakoauaa te taeka n akoi; ma e riki ni korakora n ana onimaki, ao e neboa te Atua, 21ma nanona ae e koaua raoi bwa E na boni kakoroa bukin ana taeka n aakoi te Atua. 22Ao anne bukin are e atongaki iai Aberaam, n ana onimaki, bwa e reke irouna iai kaetan arona n reitaki ma te Atua. 23Ma te taeka ae e kaangai, E reke irouna kaetan arona n reitaki ma te Atua, e aki koreaki ibukin Aberaam n ti ngaia, 24ma i bukira naba. E na atongaki nakoira ngaira aika ti onimakina Teuare e kamaiua Iesu mai buakoia maate, 25are E anga te Atua bwa E na tiringaki ibukin ara bure; ao E a manga kamaiua i bukira, bwa a aonga ni kaetaki arora n reitaki ma te Atua.


text: 1Ko na tai boaa ane e a unimwaane, ma ko na anganna am taeka ni buokia bwa kaanga tamam. Ko na reitaki ma rorobuaka bwa kaanga tarim, 2ao unaine bwa kaanga tinam; ao ko na reitaki n te aro ae e itiaki ma ateiaine bwa kaanga mwaanem. 3Ko na karineia n akoiia aine aika a boni kananoanga ni koaua ngkai a mate buia. 4Ma ngkana iai natin ke tibun te aine ae e kananoanga ae e mate buuna, ao a na reireiaki moa aroia ni karaoi tabeia aika a aanaki n ana kaantaninga te Atua nakoia oin aia utu, ma ni kabooa aakoakiia irouia aia karo ma tibuia: bwa e riai aei i matan te Atua. 5Ao te aine ae e kananoanga ni koaua, ngkae e mate buuna ao e tiku n ti ngaia, e mwiokoa te Atua ni maiuna, ao e botumwaaka n taatataro ni buubuti n te bong ao n te ngaina. 6Ma te aine ae ti te kani kakukukureia rabwatana, e boni ngae ngke e maiu, ma e mate. 7Ko na tuangiia baikai, bwa a aonga n aki kabuaakakaaki. 8Ma ngkana e aki karekei baika a riai te aomata i bukiia ana koraki, ao ai moa ra riki ibukin oin ana utu, ao kaotana bwa e a kaaki taekan te onimaki, ao e a buaakaka riki nakon are tiaki te tia onimaki. 9E na koreaki aran te aine ae e mate buuna i buakon araia aine aika a mate buia ngkana e a koro onongaun ana ririki, ao te aine ngaia ae ti teuana ana tai ni mareaki; 10ao e kakoauaaki bwa te aine ngaia ae e kaakaraoi mwakuri aika a raraoi, n arona ni kaikawaiia natina, n akoiia iruwa, n teboki waeia raona ni Kristian, ni buokiia aika a rawaawata, ao n arona ni botumwaaka ni karaoi mwakuri aika a raraoi ni kabane. 11Ma ko na tai korei araia ateiaine aika a mate buia i buakon araia aine aika a mate buia; bwa n te tai are e roko iai nanoia ae e korakora ni kan iein, ao ane a na rairaki nako mai irouni Kristo; 12ao a reke kabuaakakaaia iai, ibukina ngkai a urua aia taeka ni bau nakoni Kristo. 13I rarikin anne, ao a reireiia naba te aro ni kabane tai n aroia ni kawara te auti teuana ma teuana; ao a aki ti kabane tai n aroia anne, ma a bon riki naba bwa taan ua-taeka, ao taani katabetabea te aba, n aroia n tataekini baika a aki riai n taekin. 14Ma ngaia ae I tangiriia riki ateiaine aika a mate buia bwa a na iein, a na karikiia natiia, a na tararuaia aia utu, ao a na aki karekea te anga are e na kabuaakakaira iai te kairiribai; 15bwa a a tia tabemwaang i buakoia ateiaine aika a mate buia n rairaki nako n ira Tatan. 16Ma ngkana iai aine aika a mate buia i buakoia ana utu te aine ae te Kristian, ao e riai neienne ni buokiia. E na aki karawaawata te ekaretia, bwa e aonga n tabeakiniia aine aika a kananoanga ni koaua ngkai a mate buia. 17A riai unimwaane aika a raoiroi aia kairiiri n iangoaki bwa e riai ni kataboroakiooia, ai moa ra riki nakoia te koraki aika a korakora aia mwakuri ni kabwarabwara ma n reirei; 18bwa e kaangai te Baibara: Ko na tai kabaea wiin te kao ngkana e tabe n toutoua te uiita ni kaaki kunna, ao, E riai bwa e na anganaki te tia mwakuri boon ana mwakuri. 19Ko na tai butimwaaea taekani bukinan te unimwaane, ma ti ngkana iai uoman ke teniman taani kakoaua bukinana. 20Ko na boaiia akana a bure i mataia aomata ni kabaneia, bwa a aonga ni maaku naba raoia. 21I tuangko i matan te Atua, ma Kristo Iesu, ma ana anera te Atua, bwa ko na tou mwiini baikai ma te nano ae e eti ae e aki nanonano. 22Ko na tai kuukuri ni katokaa baim i aon temanna ni katabua nakon nakoana ibukin te Uea. Ko na tai buokanibwai n aia bure tabemwaang; ko na bwaina te maiu ae e itiaki. 23Ko na tai mooi n te ran n ti ngaia, ma ko na mooi n te wain teutana ibukini birotom ma aorakim aika a ituutuuko. 24Akea te kaangaanga n aia bure tabemwaang bwa a teretere aroia, ao a ri moaia nakon te motiki-taeka; ma aia bure temwaangina a tibwa kaoti rimwi. 25Ao ai arona naba, bwa akea te kaangaanga ni mwakuri aika a raraoi bwa a teretere aroia, ao ake a aki bati n teretere a aki konaa n raba.


text: 1Ao I noora te anera temanna bwa e ruo mai karawa, ao e taua i nanoni baina te taurekereke ae e buubura, ma kiingin Abuto. 2E tauua te raakon, are te naeta nikawai, are te riaaboro are Tatan; ao e kabaea n te taurekereke ao e tewea nako Abuto, ao e kaina mataroana ao e kanikinaaea aona bwa e aonga n aki kaukaki. E na tiku ikekei i nanon teuanatengaate ririki, bwa e aonga n aki manga mwaamwanaiia bootanaomata nako. E na boni kainaomataaki rimwi, ma e na aki maan ana tai n inaomata. 4Ao I noori kaintokanuea ma ake a tekateka i aoia bwa a anganaki te konaa ni motiki-taeka: bon aomataia ni koaua te koraki ake a tia ni mate ngke a kabakuaki ibukin tataekinan te koaua are E kaotiotia Iesu, ao ibukin tataekinan ana taeka te Atua. A aki taromauriia te man are e tiritiri, ao a aki taromauriia naba te bouananti are katootoongana; a aki kanikinaaeaki ramwaia ma baiia n ana kanikina te man arei; ao a maiu, ma n uea ma te Kristotengaate ririki. 5(Ao maate ake nikira a aki maiu ni karokoa a koro ririki ake tenga). Aei te moani manga-maiu. 6E a kabwaia ane e reke nnena n te moani manga-maiu; bon ana aomata ni koaua te Atua. Akea mwaakan te mate are te kauoua i aoia aomata aika ai aroia aikai: a na riki bwa ana ibonga te Atua ma Kristo, ao a na uea ma Ngaiatengaate ririki. 7Ao ngkana a koro ririki ake tenga, ao e na kabwaraaki Tatan man te tabo are e kainaki iai, 8ao e na nako ni mwaamwanaiia bootanaoamata nako ake a mena i aon aaba ni kabane, ake bootanaomata ake Koka ma Makoka E na bootiia ibukin te buaka; ao mwaitiia ai aroni mwaitin tanon te bike. 9Ao a nako ni kabutaa aon te aba, ao a otabwaniniia nneia ni maeka n rianna te koraki ake a itiaki, ma te kaawa are e tangiraki; ao e bwaka te ai mai karawa, ao e kabuokiia ni kamaunaia. 10Ao te riaaboro are e mwaamwanaiia e a teweaki nako n te nama are te ai ma te burimton, ike e mena naba iai te man are e tiritiri ma te buraabeti ni kewe; ao a na kammarakaki ni ngaina ao ni bong n aki tootoki. 11Ao I noora te kaintokanuea ae e abwaabwaki ae e mainaina, ma Teuare e tekateka i aona. A biri nako aonnaba ma karawa mai irouna, ma akea te tabo ae a na nako iai. 12Ao I nooriia maate, ake te koraki ake a kakannato ma ake a mangori, bwa a tei i nanoaan te kaintokanuea; ao a kaukaki niira ni boki. E kaukaki naba te niira ni boki teuana, ae bokin te maiu. Ao a motikaki taekaia maate ni kaeti ma baike a a tia ni karaoi, n ai aron taekaia ake a koreaki n taian niira ni boki akekei. 13Ao marawa e anga maate ake i nanona; te Mate ma Eriti a anga naba maate ake i nanoia; ao a bane maate aikai ni motikaki taekaia ni kaeti ma baike a a tia ni karaoi. 14Ao te Mate ma Eriti a teweaki nako nanon te nama are te ai. (Aei te mate are te kauoua, ae te nama are te ai). 15Ao ngkana iai ae e ataaki bwa akea arana ni bokin te maiu, ao e teweaki nako nanon te nama are te ai.


text: 1Ma ngaia ae akea te moti ni kabuaakakaia akana mena i nanoni Kristo Iesu. 2Bwa ana tua te Taamnei, are e karekea te maiu nakoira i nanoni Kristo Iesu, e kainaomataai man ana tua te bure ma te mate. 3Bwa te bae e aki konaa ni karaoia te Tua ngke e mamaara ibukin te rabwata, ao E karaoia te Atua: bwa E kanakoa bon Natina ma rabwatana ae ai aron rabwatara ae e buubure, bwa E na motika taekan te bure ae n te rabwata ni kabuaakakaa, ao bwa E na kamauna te bure. 4Bwa e aonga ni karaoaki nanon te Tua iroura ngaira aika ti maiu n aron nanon te Taamnei, ma tiaki n aron nanon te rabwata. 5Bwa te koraki aika a maiu n aron nanon te rabwata a kairaki aia iango n nanon te rabwata, ma te koraki aika a maiu n aron nanon te Taamnei a kairaki aia iango n nanon te Taamnei. 6Bwa nanon te rabwata bon te mate, ma nanon te Taamnei bon te maiu ao te raoi. 7Bwa nanon te rabwata bon te ribaa te Atua, bwa e aki mena i aan ana tua te Atua, ao e bon aki kona; 8ao a aki konaa ni kakukureia te Atua akana maiu n aron nanon te rabwata. 9Bwa kam aki maiu n aron nanon te rabwata, ma kam maiu n aron nanon te Taamnei ngkae E maeka i nanomi Taamnein te Atua. Ao ngkana akea Taamneini Kristo iroun te aomata, ao tiaki ana aomata. 10Ao ngkana E mena Kristo i nanomi, ao e mate te rabwata ibukin te bure; ma te maiu boni mai iroun te Taamnei ibukina bwa a a tia ni kaetaki aromi n reitaki ma te Atua. 11Ma ngkana E maeka i nanomi Taamnein Teuare e manga kamaiua Iesu mai buakoia maate, ao te Atua are e kamaiua Kristo Iesu mai buakoia maate E na kamaiu naba rabwatami aika a maamate irouin Taamneina ane e maeka i nanomi. 12Ma ngaia aei, tariu, ti aki bae n te rabwata, n ira nanona ni maiura; 13bwa ngkana kam ira nanona ni maiumi, ao ane kam na mate; ma ngkana kam katoki aromi aika a buaakaka n ana buobuoki te Taamnei, ao kam na maiu. 14Bwa akana kairaki iroun Taamnein te Atua ao bon natin te Atua. 15Bwa te Taamnei are kam anganaki E aki karikiingkami bwa tooro, ao E aki karika te maaku i nanomi; ma kam anganaki te Taamnei ae e natinaki te aba irouna, ao ae ti a konaa irouna ni kaangai iai: Abwa Tamara. 16Ao te Taamnei aei E ibuobuoki ma taamneira ni kaotiotira bwa natin te Atua ngaira; 17ao ngkana natina ngaira, ao bon taani bwaibwai naba ngaira-taani bwaibwai iroun te Atua, ao taan uaia ni bwaibwai naba ma Kristo; bwa ngkai ti bwainikiriinaki ma Ngaia, ao ti na neboaki naba ma Ngaia. 18Bwa I kakoauaa bwa a aki konaa ni kabootauaki taiani bwainikiriinaki aika a reke nakoira ni boong aikai ma te neboaki are e nang kaotaki nakoira. 19Bwa bwaai ni kabane aika a karikaki a tiku ma te ingainga ni kakaantaninga te Atua are E na kaotia bwa antai aika bon natina. 20Bwa bwaai ni kabane aika a karikaki a bane ni kaakiaki taekaia i aan te aki-nako-raoi, tiaki n oin nanoia, ma n nanon Teuare e kaakiia i aana, ma te kaantaninga i bukiia, 21bwa a na kainaomataaki man te mka are a na bane n roko iai, ao a na karekea te aro n inaomata ae akea n ai arona are aia bwai natin te Atua. 22Bwa ti atai baika a karikaki bwa a bane n teimatoa ni karokoa ngkai ni ngirangira ma n ariri ni maraki, kaanga ai aron te aine are e nangi bung. 23Ma tiaki ti baika a karikaki ae e reke aei irouia, bwa ngaira naba, aika iai iroura te Taamnei are te moanibwai n ana bwai n tituaraoi te Atua: ti ngirangira i nanora ni kaantaninga te natinaki ao kainaomataan rabwatara ni kabane. 24Bwa ti kamaiuaki n te kaantaninga; ma ngkana ti noora are ti kaantaningaia ao bon tiaki te kaantaninga; bwa e aera te aomata ngkae e na kaantaninga te bae e nooria? 25Ma ngkana ti kaataninga te bae ti tuai n nooria, ao ti kakariariaa ma te taotaonaki n nano. 26Ao ai aron naba te Taamnei bwa E buobuokiira ni mamaarara: bwa ti aki ataa arora n tataro ae e riai, ma E buubuti te Taamnei i bukira ni ngirangira aika a aki konaaki n atongaki aroia. 27Ao te Atua are e noori nanoia aomata ni kabaneia E ataa nanon te Taamnei, ibukina bwa E buubuti i bukiia ake a itiaki n aron nanon te Atua. 28Ao ti ataia bwa ni bwaai ni kabane, ao E mwamwakuri te Atua ibukin te raoiroi ao i bukiia te koraki ake a tangiria ake E a tia ni weteiia nakon ana kaantaninga. 29Bwa te koraki ake E a kaman rineiia ngkoa, E a kamani baaireiia naba bwa a na riki ni katootoonga Natina, bwa E aonga n riki bwa te karimoa i buakoia taari aika a bati. 30Ao E weteiia naba ake E a kamani baaireiia; ao ake E weteiia E kaeti naba aroia n reitaki ma Ngaia; ao ake E kaeti aroia n reitaki ma Ngaia, E neboiia naba. 31Ao tera ngkanne ae ti na taekinna ibukini baikai? Ngkana raora te Atua, ao antai ae e konaa n ekira nako? 32Teuare e aki taua ae bon Natina, ma E anga i bukira ni kabaneira, ao E na iranna n aki anganiira bwaai n aakoi ni kabane ma Ngaia? 33Antai ae iai ana taeka ni bukiniia akana rineaki iroun te Atua? Bon te Atua ae e kaetiia. 34Ao antai ae e na kabureia? Kristo Iesu boni Ngaia are e mate, are E a manga maiu mai buakoia maate, ao are E mena naba i angaatain te Atua ni bubuubuti i bukira. 35Antai ae e na karaaureiira ma tangirara irouni Kristo? Te rawaawata, ke te maraki, ke te bwainikiriinaki, ke te rongo, ke te aki-kunnikaiaki, ke te kabuanibwai, ke te kamateaki? 36N ai aron are e koreaki ni kaangai: Ti tiringaki i bukim ni kabongnga; Ti atongaki bwa tiibu aika a nangi tiringaki bwa karea. 37Ma moan te tokanikai ngaira i aoni baikai ni kabane iroun Teuare e tangiriira. 38Bwa I boni koaua bwa e aki konaa te mate, ke te maiu, ke anera, ke baika iai mwaakaia ma aroia n tau-taeka i karawa, ke bwaai aika a boou, ke baika a na roko, 39ke te rietaata, ke te rinano, ao e aki konaa naba te bwai teuana ae e karikaki, ni karaaureiira ma tangirara iroun te Atua, are i nanoni Kristo Iesu are ara Uea.


text: 1Ngai ae Bwauro, ana toro te Atua, ao ana tia tuatua Iesu Kristo, ibukin aia onimaki ake a rineaki iroun te Atua, ma ataakin te koaua n te Aro ni Kristian, 2ibukini kaantaningaan te maiu are e aki toki, are E taku 433 te Atua ngke a tuai ni karikaki bwaai, bwa E na angania aomata; ao bon te Atua Ngaia ae e aki konaa ni kewe, 3ma ngke e roko taina ae e riai, ao E kaota ana taeka n te Rongorongo are I mwiokoaki iai, ao I tataekinna n ai aron tuangau iroun te Atua are ara Tia Kamaiu; 4nakon Tito, ae natiu ni koaua n te onimaki are ti buokanibwai iai: am bwai te aakoaki ma te raoiroi mai iroun te Atua ae te Tama ma Kristo Iesu are ara Tia Kamaiu. 5I katikuko i Kirete ibukin aei, bwa ko na kaeti baike a tuai n tia, ao bwa ko na rineiia naba unimwaane n ekaretia ni kaawa nako, n ai aron are I tuangko ngkoa. 6Te unimwa ane e riai n te aomata ae akea kabuaakakaana; e na ti temanna buuna ao taan onimaki natina aika akea irouia te maiu-buaka ke te maiu n aki-ongeaaba. 7Bwa te mataniwi n te ekaretia, ngkai ana touati te Atua ngaia, ao e riai n akea kabuaakakaana. E na tai bwabwaotinia aomata, e na tai kakai un, e na tai mamanging, e na tai kakai oro, ao e na tai kani bwaibwai n te aro ae e aki riai; 8ma e na aakoakoiia iruwa, e na tangira te raoiroi, e na iango raoi, e na bwaabwaina te eti, e na katabua maiuna nakon te Atua, ao e na taona nanona mani baika e tangiri te rabwata; 9e na taua ni kamatoaa te taeka are iai onimakinana are e reireiaki iai, bwa e aonga ni konaa ni kauungaia aomata n te reirei ni koaua, ma ni kaoti aia kaairua te koraki akana ekia nako. 10Bwa a mwaiti aomata aika a rawa ni kani kairaki, aika taani bwarantiko ma taani bureburea te aba; ao mwaitin te koraki anne boni kaain te koroberoaki. 11E riai bwa a na kainaki wiia te koraki aei, aika aomata aika a kabane kaain utu nako n aki karauiia n aia reirei aika a aki riai n anga; ma a anga ibukin te kani bwaibwai n te aro ae aki riai. 12E taku raoia temanna, ae bon aia buraabeti, A aki toki ni bwaina te kewe I-Kirete, boni maan ni kaakang aika a aki manana, ao te koraki ni buabeka aika a aki mwamwakuri. 13E koaua te taeka aei. Ma ngaia ae ko na boaiia n te aro ae e matoatoa, bwa a aonga n onimaki ni koaua, 14ao a aki manga katabeia ma karaki nikawai aika a oteaki aika aia karaki I-Iutaia, ma aia tua aomata aika a ribaa te koaua. 15A bane n itiaki bwaai nakoia akana itiaki; ma akea te bwai ae e itiaki nakoia akana kamwaraa ibukin aia bure ma akana aki onimaki, bwa a uaia ni kamwaraa nanoia ma mataniwiin nanoia. 16A taku bwa a ataa te Atua; ma a kaakeaan aia mwakuri nako. A bati n ribaaki, ao a aki ongeaaba, ao a aki tau nakoni mwakuri aika a raraoi ni kabane.


text:
Easy Fitness With Jeannie Ki mau kohi
By Haora Qersdyn
Published: June 2, 2014 @ 12:00 PM EDT
Jeannie Mendes-Doman ranei “Easy Fitness With Jeannie” Ka pupuri i tētahi Zumbathon i te Hune 7 i 1p.m. ki te 4 p.m. ki te āwhina i kohi moni ki te kōnae te pīra i te whakatau kohukihuki i te Whakamahi Whenua Poari Taone (MLUB) ki te New Jersey Superior Kōti me te ki te taupoki ana utu e pā ana ki te whaina kōti te tapeke o $2,910 hua i te inoi ki te ture rahui i te Roselle Park nga Taone Kōti e pā ana ki te whakamahi me te haina maumaui mo tana mahi i tū i 293 West Clay Avenue.
Ko te Zumbathon, titled “Anake te kaha Moui” ka tū i te Karaiti i te Ekalesia King, kei 411 Rutgers Avenue i Hillside, NJ. I tuatahi ki te tū i te kohi i tana mahi i tū i roto i te Roselle Park engari ka oho e tika ki te papû ore e pā ana ki te whakatau i te Kooti a Superior i runga i te he whitiki ārai i te municipality i evicting Ms. Mendes-Doman i te aroaro o tona piira e rongo i taea e. I tua atu, ka i te whakaritea te kohi, tonu te Roselle Park Code Construction Official Hehe Atwell e Mrs. Mendes-Doman i ki te whakawātea i te whare i te 21 o Mei, ahakoa ko te tono i roto i te tukanga o te kōrero.
Hiki tona te panatanga i whakaritea, i te hoatu i te Notice Kia Whakaaturia meinga kia te Municipality i te 19, ka, muri, ka hoatu he motini tīmatanga o te Sotaiete Tauturu i te taha o te marae i te 22 e tārewa ana i te rongo Appeal. Whakaritea e rongo kei te hoki Pipiri 2 i 2 i roto i te ahiahi.
I'ai te kaihoko e tonu e wātea ana hoki i te kaupapa. Ko te utu mo te zumbathon ko $20 a E wātea ana ngā tīkiti i mua. Te tangata matewai ētahi atu mōhiohio e taea whakapā Jeannie Mendes-Doman i (908) 258-7020.


text: 1Ngke E a tia Iesu ni kabanea ana taeka ni mwioko nakoia ana reirei ake tengauni ma uoman, ao E nako maikekei bwa E na reirei, ao bwa E na kabwarabwara n aia kaawa nako. 2Ngke e kainaki Ioane n te karabuuti, ao e ongo taekan ana mwakuri te Kristo; ao e kanakoia ana reirei bwa a na kaangai nakoina, 3Ngkoe Teuare e nangi roko, ke ti na kaantaninga riki temanna? 4Ao E kaekaia Iesu ni kaangai, Naako tuanga Ioane baika kam ongo ma n noori: 5a nooraaba mataki, a nakonako mwauku, a kamaiuaki reebera, a uki taningaia taningabono, a manga maiu maate, ao a ongo taekan te euangkerio aomata ake a aki kaubwai. 6Ao e a kabwaia ane e aki tarai baika I karaoi bwa te kaangaanga nakon ana onimaki. 7Ngke a nako uaakekei, ao E taetae Iesu nakoia aomata ibukin Ioane, ni kaangai, Tera are kam nako iai nakon te rereua bwa kam na nooria? Te uteute ae e mwaeiei n te ang? 8Ao tera ngkanne bukin are kam nako iai? Kam na noora te aomata ae e kunnikaia n te kunnikai ae e tikiraoi? Noria, a mena n aia auti ueea aomata aika a kunnikaiia ni kunnikai aika a tikiraoi. 9Tera ngkanne bukin are kam nako iai? Kam na noora te buraabeti? Eng, I tuangkami bwa e moamoa riki arona nakon te buraabeti. 10Bon Ioane are e koreaki taekana ni kaangai: Noria, I kanakoa au tia ua-rongorongo n rimoam, are e na katauraoa kawaim i mwaaim. 11E koaua ae I a tuangkami bwa e tuai ni kaoti temanna ae e kakannato riki nakon Ioane are te tia bwaabetiito i buakoia akana a bungiaki irouia aine; ma ane moan te mangori n uean te Atua, ao boni ngaia ae e kakannato riki nakoina. 12Man ana tai ni mwakuri Ioane ni karokoa ngkai, ao e aki toki n eekaki nako uean te Atua; ao aomata aika a iowawa a a tia ni kataia n tauua ma te matoa. 13Bwa a bane buraabeti ma te Tua ni karokoa Ioane n taekini bwaai aika a na riki. 14Ao ngkana kam kani kaaki i nanomi, ao bon Eria are nangi roko teuarei. 15Ane iai taningana n ongo ao ke e ongo. 16Ma tera ae N na kabootauia iai aomata n te roro aei ma ngaia? Ti te bo ma ataei ngaiia ake a tekateka n taabo ni mwaakete ao a weeweteiia raoia n takaakaro, ao a kaangai. 17Ti katangitang nakoimi, ao kam aki bwaatere; ti tangini wenei ao kam aki tang. 18Bwa e roko Ioane n aki amwaamwarake ma n aki momooi, ao a kaangai aomata, Iai irouna te taimonio. 19E roko Natin te aomata n amwaamwarake ma ni momooi, ao a kaangai, Noria, te aomata ae e buabeka ao te tia korowaawaa ni mamanging; raraoia taan anai taekiti ma aomata aika a buaakaka. Ma e ngae n anne, ao rabakaun te Atua e a kaotaki bwa e koaua n uaana. 20Ao E eekinakoiia ngkanne kaaini kaawa ake a karaoaki iai ana mwakuri aika a kamiimii, bwa a aki rairi nanoia; 21ao E kaangai, A na reke kaimi kaaini Koratin! A na reke kaimi kaaini Betetaita! Bwa ngke arona bwa a a tia ni karaoaki mwakuri aika a kamiimii i Turo ao i Titon, ake mwakuri ake a karaoaki i Koratin ao i Betetaita, ao kaain Turo ma Titon a na kamani karin i aoia kunnikai ake a bwaabwainaki n tain te rawaawata, ma ni kabiri mataia ni mannang bwa kaotan rairan nanoia. 22Ma I taku nakoimi, bwa e na beebete riki te rekenikai are e na reke nakoia I-Turo ma I-Titon nakon are e na reke nakoimi n te bongi ni motiki-taeka. 23Ao ngkami aika kaaini Kaberenaum, kam taku bwa kam na tabekaki rake nako karawa? Kam na teweaki nako nako Eriti! Bwa ngke arona bwa a karaoaki i Totom mwakuri aika a kamiimii aika a karaoaki i Kaberenaum, ao e na bon aki mauna ni karokoa te bong aei. 24Ma I taku nako imi, bwa e na beebete riki te rekenikai are e na reke nakoia I-Totom nakon are e na reke nako imi n te bongi ni motiki-taeka. 25Ao ni boong akekei, ao E taetae Iesu ni kaangai, I karabwako, Tamau, ae Ueani karawa ma aonnaba, bwa Ko karabai baikai nakoia akana a rabakau ma akana a wanawana, ao Ko kaoti nakoia merimeri; 26eng, Tamau, bwa aei aron nanom n akoi. 27I anganaki bwaai ni kabane iroun Tamau; ao akea ae e ataa te Nati, ma ti te Tama ae E ataia; ao akea ae e ataa te Tama, ma ti te Nati ae E ataia, ao ane E kani kaotia te Nati nakoina. 28Bane mai nakoiu, ngkami akana kam kua ao kam rawaawata, ao N na motiki rawami. 29Amoa amou i aomi, ao reirei irou: bwa I nimamannei ao I nanorinano, ao e na reke iroumi karauan nanomi ni koaua. 30Bwa e aoraoi amou, ao e beebete uotau.


text: 1N te tai teuana, ao E tei Iesu i rarikin te nama are Kennetareta, ao a karibwaa aomata ibukini kan ongoraaaia n ana taeka te Atua. 2E noori uowa te booti bwa a kakoroaki i mataniwiin te nama; akea kaaia ake taan akawa bwa a a tia n aerake, ao a kume ni kaitiaki aia karaun. 3E toka i aon are e tewaana, are ana booti Timon, ao E tuangnga bwa e na kabetia nako ni kararoaa teutana ma mataniwiin te nama. E tekateka i nanon te booti ao E reireiia aomata maiai. 4Ao ngke E a toki n taetae, ao E taku nakon Timon, Naako n ae e marawa ao kabwakai ami karaun iai bwa kam aonga ni kona. 5E kaeka Timon ao e taku, Te tia Reirei, ti a bora ni karaun man te moa n tairiki ni karokoa te ngaina ma akea korara! Ma N na kabwakai karaun n am taeka. 6Ao ngke a a tia ni kabwakai karaun, ao a bae iika aika moan te bati; ao ngke a kan uruaki aia karaun iai, 7ao a weteia raoia ake a mena n te booti are tewaana bwa a na kawariia ni buokiia. Ao a roko uaakekei ao a kaoni booti ake uowa ao a kaan ii nako. 8Ngke e noora aron aei Timon Betero, ao e bwaka ni bobaraaki i rarikini waen Iesu, ao e taku, Te Uea, naako mai irou, bwa te aomata ae I buaakaka ngai! 9E taekina aei ibukina bwa e miimii ma aomata ni kabaneia ake raona, n iika ake a reke ake a tia n anai, 10ao a miimii naba n aei Iakobo ma Ioane ake natin Tebetaio bwa ngaiia ake raon Timon. Ao E taku Iesu nakon Timon, Tai maaku; bwa man te tai aei ao ane a na reke aomata bwa konam. 11Ao ngke a a tia ni kaaerakei aia booti nako aon te aba, ao a kiitan aia bwai nako ao a ira Iesu. 12Ngke E mena Iesu n te kaawa teuana, ao e roko te aomata ae e buta rabwatana n te reebera; ngke e noora Iesu, ao e katorobubua ni bobaraaki i rarikini waena ao e butiia ni kaangai, Te Uea, ngkana nanom, ao Ko konaa ni kaitiakai. 13E arora nako baina Iesu ao E riingnga, ao E taku, Bon nanou; ko na itiaki. Ao e a rina naba n toki reeberana. 14Ao E kamatoaa ana taeka nakoina bwa e na aki tuanga temanna; ao E taku, Ko na nako ni kaotiko nakon te ibonga, ao anga te karea ibukini kaitiakam n ai aron are e tua Mote, bwa te bwai ni kakoaua nakoia aomata. 15Ma e a tanoata nako riki rongorongon Iesu; ao a bootaki aomata aika mwaiti bwa a na ongoraa ao a na kamaiuaki man aorakiia. 16Ma E kamwaawaa Iesu mai buakoia aomata ao E nako n tataro n taabo ake aki maekanaki. 17Ao n te bongina, ngke E tabe n reirei Iesu, ao iai Bwaritaio ma taan reirei taekan te tua ake a tekateka ni kaan ma Ngaia. A roko mani kaawan nako Kariraia ao Iutaia, ao mai Ierutarem; ao iai irouna mwaakan te Atua are E konaa iai ni kakamaiu. 18Ao nooria, iai aomata tabeman ake a uota te aomata ae e nakibaina i aon te nne ni wene, ao a ukoukora te anga are e na konaa ni karokoaki ma ni kaweneaki iai i matan Iesu; 19ma ngke aakea aia anga ae a kunea are a na karokoa iai ibukina bwa a mwaiti aomata, ao a tamwarake nako aon taubukin te auti; a kauka taubukina ao a nnaia ri kaaki ma nnena ni wene nako buakoia aomata i matan Iesu. 20Ngke E noori aia onimaki Iesu, ao E taku, Teuaei, a kabwaraaki am bure. 21Ao taani koroboki ma Bwaritaio a titiraki i nanoia ni kaangai: Antai Teuae taetae ni bakanatua aei? Antai ae e konaa ni kabwarai buure bwa ti te Atua? 22Ngke E atai nanoia Iesu, ao E kaekaia ni kaangai, E aera ngkai kam titiraki i nanomi, 23e ngaa ae e beebete riki, atongan ae e kaangai, A kabwaraaki am bure? Ke ae e kaangai, Tei rake ao nakonako? 24Bwa kam aonga n ataia bwa E konai ni kabwarai buure i aonnaba Natin te Aomata. E taku nakon te nakibaina, I taku nakoim, Tei rake tabeka nnem ni wene ao nako ni mwengam. 25Ao e tei rake naba ngkekei i mataia ao e tabeka nnena are e wene iai, ao e nako ni mwengana, ni kamoamoaa te Atua. 26A bane ni miimii aomata, ao a kamoamoaa te Atua ma nanoia aika on n te maaku. A taku, Ti a noori baika a kamiimii n te bong aei. 27I mwiin aei, ao E oti nako Iesu, ao E noora te tia anai taekiti ae arana Rewi bwa e tekateka n aobitin te taekiti; ao E taku nakoina, Ko na iriirai. 28Ao ngaia e kiitani bwaai nako ao e tei rake n iriira Iesu. 29Ao e karaoa te amwarake ae e abwaabwaki Rewi n ana auti; ao a mwaiti taan anai taekiti ma aomata tabemwaang ake a roko n amwarake. 30Ao Bwaritaio ma taani koroboki a ngureakiniia ana reirei Iesu, ao a taku, E aera ngkai kam amwarake ao ni mooi ni bootaki ma taan anai taekiti ma aomata aika buaakaka? 31E kaekaia Iesu ao E taku, A aki kainnanoa te tia katoki aoraki akana marurung, ma ti akana aoraki. 32I aki roko bwa N na weteia akana raoiroi, ma I roko bwa N na weteia akana buaakaka bwa a na rairi nanoia. 33Ao ngaiia a taku nakon Iesu, A bwaabwaina te aki-mamatam ao te tataro ana reirei Ioane, ao ai aroia naba aia reirei Bwaritaio, ma am reirei a amwaamwarake ao a momooi. 34E kaeka Iesu ao E taku, Kam kaantaningaia ake a kaoaki bwa iruwa nakon te mare bwa a na aki mamatam ngkai raoia te tia iein? 35Ane a na roko boong, ane e na uotaki nako iai te tia iein mai irouia, ao anne ngkanne aia tai n aki mamatam. 36E atonga naba te taeka ni kabootau nakoia ae e kaangai: akea ae e raeua te kunnikai ae e boou n anaa motina ni bonota iai raeuakin te kunnikai ae e mane; ngkana e karaoia ao e urua iai te kunnikai are e boou, ao te moti are e boou e aki bootau ma te kunnikai are e mane. 37Ao akea ae e atoa te wain ae e boou nako nanoni nneia aika kuniia maan aika bwai nikawai; ngkana e atoia, ao te wain ae e boou e na uru nneia ao e na bwaro, ao a na uruaki nneia. 38Ma e riai te wain ae e boou n atoaki nakoni nneni wain aika boou aika kuniia maan. 39Ao akea ae e a tia ni mooi n te wain nikawai, ae e na kan nima te wain ae e boou; bwa ngke e tia ni mooi n are e a bwai nikawai, ao e taku, E kangkang ae e a bwai nikawai.


text:
Taranaki Herald
Tirotiro mā te rangi ki roto o tēnei niupepa
Ko te Taranaki Herald te nūpepa tuatahi kia tāngia i Taranaki, ana, ko Nū Pāremata (New Plymouth) te whakamutunga o ngā nohanga Pākehā o aua wā ki te whiwhi i tōna nūpepa ake. I ora mai te nūpepa he ahakoa ngā tūmomo tautohetohe i ngā tau tīmatanga, engari he uaua rawa ngā tau mai i 1970 ki te tau 1990 mō ngā nūpepa ahiahi, ā, ka katia te Herald i te tau 1989.
Tauākī Manatārua
Titiro ki tā mātou puka aratohu mō te manatārua mō ētahi mōhiohio mō ngā here i a koe, mō te whakamahi i tēnei taitara.
Mō tēnei niupepa
Rohe: Taranaki
Kei te wātea mā te ipurangi: 4 Hereturikōkā 1852 - 31 Hakihea 1909 (11646 putanga)
Whakaaturia ngā putanga katoa o tēnei niupepa (whārangi rahi)