text:
1:1 ¶ Ko te kupu a Ihowa i puta ki a Hohea tama a Peeri i nga ra o nga kingi o Hura, ara o Utia, o Iotama, o Ahata, o Hetekia, i nga ra hoki o Ieropoama tama a Ioaha kingi o Iharaira.
1:2 ¶ I te korerotanga ai a Ihowa i te tuatahi, he mea korero na Hohea, i mea a Ihowa ki a Hohea, Haere, tangohia tetahi wahine mau, he mea kairau, etahi tamariki ano, he mea na te kairau: he nui hoki te kairautanga i kairau ai te whenua i te mea ka wh akarerea nei a Ihowa.
1:3 Na haere ana ia, tikina ana e ia a Komere tamahine a Ripiraima. Na kua hapu tera, kua whanau ta raua tama.
1:4 Na ka mea a Ihowa ki a ia, Huaina tona ingoa, ko Ietereere; no te mea tenei ake, he wa poto nei, ka rapu utu ahau mo te toto o Ietereere i te whare o Iehu, ka whakamutua ano e ahau te kingitanga o te whare o Iharaira.
1:5 I taua ra ka whati i ahau te kopere a Iharaira ki te raorao o Ietereere.
1:6 Na kua hapu ano ia, whanau ake he tamahine. A ka mea a Ihowa ki a ia, Huaina tona ingoa, ko Roruhama: no te mea e kore e atawhaitia e ahau te whare o Iharaira a muri ake nei, e murua ranei e ahau tetahi wahi a ratou.
1:7 Engari te whare o Hura ka atawhaitia e ahau, ka meinga ano e ahau a Ihowa, to ratou Atua, hei whakaora i a ratou; e kore e meinga e ahau te kopere, te hoari, te whawhai, nga hoiho, nga kaieke hoiho ranei hei whakaora i a ratou.
1:8 ¶ A ka whakamutua e ia ta Roruhama kai u, ka hapu ia, a whanau ake he tama.
1:9 Na ka mea a Ihowa, Huaina tona ingoa ko Roami: ehara hoki koutou i te iwi naku, ehara ano hoki ahau i te Atua no koutou.
1:10 Ka rite ano ia te tokomaha o nga tama a Iharaira ki te onepu o te moana e kore nei e mehuatia, e kore e taua; na i te wahi i korerotia ai ki a ratou, Ehara koutou i te iwi naku, ko reira ano te kupu ki a ratou, He tama koutou na te Atua ora.
1:11 Ko reira ano nga tama a Hura ratou ko nga tama a Iharaira huihui ngatahi ai, whiriwhiri ai i te upoko kotahi mo ratou, ka haere mai ano ratou i te whenua: no te mea he nui te ra o Ietereere.
2:1 ¶ Mea atu koutou ki o koutou tuakana, Ami; ki o koutou tuahine, Ruhama.
2:2 Whakawakia to koutou whaea, whakawakia: ehara hoki ia i te wahine naku, ehara ano ahau i te tahu nana: na kia whakarerea e ia ona moepuku i tona aroaro, ona puremu i waenga i ona u.
2:3 Kei tangohia ona e ahau, a ka noho tahanga ia, kei meinga ano ia kia rite ki te ra i whanau ai ia; kei meinga ia e ahau kia rite ki te koraha, kei waiho ia hei whenua waikore, a ka mate i te matewai.
2:4 Ae ra, e kore ana tamariki e tohungia e ahau; no te mea he tamariki ratou na te moepuku.
2:5 Kua kairau nei hoki to ratou whaea: he mahi whakama ta te wahine i whanau ai ratou; i mea hoki ia, Ka whaia e ahau te hunga i aroha ki ahau, i homai nei i te taro maku, i te wai moku, i te huruhuru hipi maku, i te muka maku, i te hinu maku, i te mea hei inu maku.
2:6 ¶ Mo reira tenei ahau te tutaki nei i tou ara ki te tataramoa, te hanga nei i te taiepa e kore ai ia e kite i ona ara.
2:7 Ka whaia ano e ia ana i aroha ai, heoi e kore e mau i a ia; ka rapua ratou e ia, otiia e kore e kitea: katahi ia ka mea ake, Ka haere ahau ka hoki ki taku tahu tuatahi; nui ake hoki to reira pai ki ahau i to naianei.
2:8 Kihai ra hoki ia i mohio naku i hoatu te witi ki a ia, te waina, me te hinu, naku ano i whakanui te hiriwa mana, me te koura, ta ratou i mahi nei hei mea ma Paara.
2:9 Mo reira ka hoki ahau, ka tango i taku witi i tona wa ano, i taku waina i tona wa ano, ka riro ano i ahau taku huruhuru hipi me taku muka i hipokina ai ia i a ia e noho tahanga ana.
2:10 Na akuanei ka whakakitea e ahau tana mahi wairangi ki nga kanohi o ana i aroha ai, e kore ano tetahi tangata e whakaora i a ia i roto i toku ringa.
2:11 Ka mutu katoa ano i ahau tona koa, ona ra hakari, ona kowhititanga marama, ona hapati, me ana huihui nunui katoa.
2:12 Ka ururua ano i ahau ana waina, me ana piki, nga mea i ki ai ia, Ko oku utu enei, he mea homai na aku i aroha ai; a ka meinga e ahau hei ngahere, a ka kainga e nga kirehe o te parae.
2:13 Ka whiua ano ia e ahau mo nga ra o nga Paarimi, mo era i tahu whakakakara ai ia ki a ratou; a whakapaipai ana i a ia ki ona whakakai, ki ana whakapaipai, haere ana ki te whai i ana i aroha ai, a wareware ake ki ahau, e ai ta Ihowa.
2:14 ¶ Mo reira, nana, ka whakawai ahau i a ia, ka kawe i a ia ki te koraha, ka korero whakamarie ano ki a ia.
2:15 Ka hoatu ano e ahau etahi mara waina ki a ia i reira, me te raorao o Akoro hei kuwaha mo te tumanako: a ka whakahoki kupu ia ki reira, ka pera me to nga ra o tona tamarikitanga, me to te ra hoki i haere mai ai ia i te whenua o Ihipa.
2:16 Na i taua ra, e ai ta Ihowa, ka karangatia ahau e koe, E Ihi; e kore hoki ahau e karangatia e koe, E Paari a muri ake nei.
2:17 No te mea ka tangohia e ahau nga ingoa o nga Paarimi i roto i tona mangai, e kore ano ratou, o ratou ingoa, e maharatia a muri ake nei.
2:18 Ka whakaritea ano e ahau i taua ra he kawenata, he pai mo ratou, ki nga kirehe o te parae, ki nga manu o te rangi, ki nga mea ngokingoki o te oneone; ka whati ano i ahau te kopere, te hoari, te whawhai i runga i te whenua, a ka meinga ratou e ah au kia au te takoto.
2:19 Ka taumautia ano koe e ahau a ake ake; ina, ka taumautia koe e ahau maku i runga i te tika, i te whakarite whakawa, i te aroha, i te atawhai.
2:20 Ka taumautia ano koe maku i runga i te pono, a ka mohio koe ki a Ihowa.
2:21 I taua ra ka whakarongo ahau, e ai ta Ihowa, ka whakarongo ahau ki nga rangi, ka whakarongo ratou ki te whenua;
2:22 Ka whakarongo ano te whenua ki te witi, ki te waina, ki te hinu: a ka whakarongo era ki a Ietereere.
2:23 Ka whakato ano ahau i a ia maku ki te whenua; ka tohu i tenei kihai nei i tohungia; ka ki atu ano ki te hunga ehara nei i te iwi naku, ko koe taku iwi, a ka mea era, Ko koe toku Atua.
3:1 ¶ I mea ano a Ihowa ki ahau, Tena ano haere, arohaina tetahi wahine e arohaina ana e te tangata, he wahine puremu; kia rite ki te aroha o Ihowa ki nga tama a Iharaira, ahakoa e anga atu ana ki nga atua ke, a e matenui ana ki nga keke karepe maroke.
3:2 Na hokona ana ia e ahau maku ki nga pihi hiriwa kotahi tekau ma rima ki te homa perai, me te hawhe homa parei:
3:3 A ka ki atu ki a ia, Kia maha nga ra e noho ai koe he mea taumau maku; kaua e kairau, kaua ano e riro i te tangata: ka pena ano ahau ki a koe.
3:4 He maha hoki nga ra e noho ai nga tama a Iharaira, kahore he kingi, kahore he rangatira, kahore he patunga tapu, kahore hoki he pou, kahore he epora, kahore he terapimi.
3:5 Muri iho ka hoki mai nga tama a Iharaira, ka rapu i a Ihowa, i to ratou Atua, i a Rawiri ano, i to ratou kingi; ka haere mai i runga i te wehi ki a Ihowa, ki tona pai ano i nga ra whakamutunga.
4:1 ¶ Whakarongo ki te kupu a Ihowa, e nga tama a Iharaira; he tautohe hoki ta Ihowa ki nga tangata o te whenua, no te mea kahore he pono, kahore he tohu tangata, kahore he matauranga ki te Atua i te whenua.
4:2 Te oati! te korero teka! te kohuru! te tahae! te puremu! pakaru mai ana ratou; te toto, pa tonu ki te toto.
4:3 Mo reira te whenua ka pouri, ko ona tangata katoa ka tangi, me nga kirehe o te parae, me nga manu o te rangi; ka whakakorea ano nga ika o te moana.
4:4 Kaua ia te tangata e whakawa, e whakahe i tetahi tangata: e rite ana hoki tou iwi ki te hunga e totohe ana ki te tohunga.
4:5 Na ka hinga koe i te awatea, me te poropiti, ka hinga ngatahi korua i te po; ka whakangaromia ano hoki e ahau tou whaea.
4:6 ¶ Ka ngaro taku iwi i te kore matauranga: kua paopao na koe ki te matauranga, na ka paopao ano ahau ki a koe hei tohunga maku: kua wareware na koe ki te ture a tou Atua, ka wareware ano ahau ki au tamariki.
4:7 I te mea ka nui ratou, katahi ratou ka hara ki ahau: whakaputaina ketia ana e ahau to ratou kororia hei whakama.
4:8 Ko te hara o taku iwi kainga ake e ratou, ko to ratou ngakau anga tonu ki to ratou he.
4:9 Ko te tukunga iho, rite iwi, rite tohunga: a ka whiua ratou e ahau mo o ratou ara, ka utua a ratou mahi.
4:10 Ka kai hoki ratou, a e kore e makona: ka moepuku a e kore e tokomaha; mo ta ratou whakarere i nga mahara ki a Ihowa.
4:11 Riro pu te hinengaro i te moepuku, i te waina, i te waina hou.
4:12 ¶ E ui tikanga ana taku iwi ki a ratou rakau, ko to ratou tokotoko ano hoki hei whakaatu tikanga ki a ratou: kua pohehe hoki ratou i te wairua o te moepuku, kua maunu atu i raro i to ratou Atua ki te puremu.
4:13 E patu ana ratou i nga patunga tapu i runga i nga tihi o nga maunga, e tahu whakakakara ana i runga i nga pukepuke, i raro i nga oki, i nga papara, i nga terepini, he pai hoki no te taumarumarunga iho: mo reira ka moepuku a koutou tamahine, ka p uremu a koutou wahine.
4:14 E kore ahau e whiu i a koutou tamahine ina moepuku, i a koutou wahine ina puremu; ko nga tane nei hoki he mea wehe atu ki nga wahine moepuku, ko ratou tahi ko nga wahine kairau kei te mea patunga tapu: mo reira ka hinga te iwi kahore nei o ratou matauranga.
4:15 Ahakoa koe, e Iharaira, kairau noa, kaua a Hura e he; a kaua hoki koutou e haere mai ki Kirikara, kaua hoki e haere ki runga ki Peteawene, a kaua e oati, Kei te ora a Ihowa.
4:16 Kua whakangutungutu hoki a Iharaira, tona rite kei te kuao kau e whakatotoi ana: akuanei ratou whangaia ai e Ihowa, peratia ai me te reme i te wahi whanui.
4:17 Kua honoa a Eparaima ki nga whakapakoko: tukua atu ki tana.
4:18 Ko te mea e inumia ana e ratou kua kawa; he moepuku tonu ta ratou; a he whakama ta o ratou rangatira e matenui ana.
4:19 Kua oti ia te kopaki e te hau ki roto ki ona parirau; ka whakama hoki ratou ki a ratou patunga tapu.
5:1 ¶ Whakarongo ki tenei, e nga tohunga, mahara mai, e te whare o Iharaira, kia whai taringa mai hoki, e te whare o te kingi, mo koutou hoki te whakawa; no te mea kua waiho koutou hei rore ki Mihipa, hei kupenga horahora ki runga ki Taporo.
5:2 A hohonu ana te hounga o te patu a te hunga tutu; ko ahau ia te kairiri i te he o ratou katoa.
5:3 E mohio ana ahau ki a Eparaima, kahore a Iharaira e ngaro i ahau; kei te moepuku nei hoki koe inaianei, e Eparaima, kua poke a Iharaira.
5:4 E kore hoki ratou e tukua e a ratou mahi kia hoki ki to ratou Atua; kei roto hoki i a ratou te wairua moepuku, kahore o ratou mohio ki a Ihowa.
5:5 E whakaaturia ana ta Iharaira e tona whakapehapeha ki tona aroaro ano: na ka hinga a Iharaira raua ko Eparaima i runga i to raua he, me Hura, ka hinga ngatahi ratou.
5:6 Ka haere ratou me a ratou hipi, me a ratou kau, ki te rapu i a Ihowa; heoi e kore e kitea; kua mawehe atu ia i roto i a ratou.
5:7 Kua tinihanga ratou ki a Ihowa: he tamariki tangata ke hoki a ratou tamariki: akuanei ka pau ratou me a ratou wahi i te marama kohiti.
5:8 ¶ Whakatangihia te koronete ki Kipea, te tetere ki Rama: whakatangihia he whakaoho ki Peteawene; i muri i a koe, e Pineamine.
5:9 Ka ururua a Eparaima i te ra e riria ai te he: takoto rawa te mea kua whakaaturia nei e ahau i roto i nga hapu o Iharaira.
5:10 E rite ana nga rangatira o Hura ki te hunga e whakaneke atu ana i te rohe; ka tahoroa e ahau toku riri ki runga ki a ratou ano he wai.
5:11 E tukinotia ana, e whakapetia ana a Eparaima i te whakawakanga, mona i pai ki te whai i te whakahau.
5:12 Na reira, ka rite taku ki a Eparaima ki ta te purehurehu, ka rite hoki ki te pirau taku ki te whare o Hura.
5:13 I te wa i kite ai a Eparaima i tona mate, a Hura hoki i tona marutanga, na haere ana a Eparaima ki Ahiria, tuku tangata ana ia ki a Kingi Iarepe: heoi e kore koutou e taea e ia te rongoa, e kore hoki e ora i a ia to koutou marutanga.
5:14 Ka rite hoki taku ki a Eparaima ki ta te raiona, taku ki te whare o Hura ka rite ki ta te kuao raiona: ka haehae ahau, ina, ahau ano, a ka haere; ka maua atu e ahau, a kahore he kaiwhakaora.
5:15 Ka haere ahau ka hoki ki toku wahi, kia whakaae ra ano ratou ki to ratou he, kia rapua ra ano toku mata e ratou: a, i a ratou e mate ana, kaha tonu ta ratou rapu i ahau.
6:1 ¶ Haere mai, tatou ka hoki ki a Ihowa: nana hoki i haehae, a mana tatou e rongoa; nana i patu, mana ano tatou e takai.
6:2 Kia rua nga ra ka whakaorangia tatou e ia; i te toru o nga ra ka whakaarahia tatou e ia, a ka ora tatou ki tona aroaro.
6:3 Na kia mohio tatou, kia whai atu tatou kia mohio ai ki a Ihowa; ko tona putanga tuturu tonu, koia ano kei to te ata, ko tona taenga mai ki a tatou rite tonu ki to te ua, ka rite ki to muri ua e makuku ai te whenua.
6:4 ¶ Me pehea koe e ahau, e Eparaima? Me pehea koe e ahau, e Hura? rite tonu hoki to koutou pai ki te kapua o te ata, ki te tomairangi o te atatu, e riro wawe atu ana.
6:5 Na reira taku hahau i a ratou ki nga poropiti; tukitukia ana ratou e ahau ki nga kupu a toku mangai: rite tonu ano au whakaritenga ki te putanga ake o te marama.
6:6 Ko taku hoki i pai ai ko te tohu tangata, haunga te patunga tapu: ko te matau ki te Atua, pai ake i nga tahunga tinana.
6:7 Otiia kua pera ta ratou i ta Arama, kua whakataka e ratou te kawenata: kua tinihanga ratou ki ahau i reira.
6:8 He pa a Kireara no nga kaimahi i te he, poke tonu i te toto.
6:9 Rite tonu hoki ki ta nga taua pahua e whanga ana ki te tangata, ta te ropu o nga tohunga kohuru i te ara ki Hekeme; ae ra, kua mahi ratou i te he.
6:10 He hanga whakawehi taku i kite ai ki te whare o Iharaira: he puremu e kitea ana ki Eparaima, kua poke a Iharaira.
6:11 Kua rite hoki he kotinga mau, e Hura, ina whakahokia mai e ahau taku iwi i te whakarau.
7:1 ¶ I ahau e mea ana ki te rongoa i a Iharaira, ka kitea te he o Eparaima, te kino hoki o Hamaria: no te mea e mahi ana ratou i te teka, e tomo ana hoki te tahae ki roto, e pahua ana te taua i waho.
7:2 A kahore a ratou meatanga ake i roto i o ratou ngakau, kei te mahara tenei ahau ki to ratou kino katoa: kua karapotia ratou inaianei e a ratou mahi; tenei ano kei toku aroaro.
7:3 Ka meinga e ratou te kingi kia koa ki ta ratou kino, nga rangatira hoki ki a ratou teka.
7:4 He hunga puremu katoa ratou; ko to ratou rite kei te oumu kua oti te tahu e te kaipokepoke; ka mutu tana tutaki i te ahi, i muri iho i te pokepokenga i te paraoa a kia rewenatia ra ano.
7:5 I te ra o to tatou kingi i mate nga rangatira i a ratou ano, na te tahu a te waina; ko tona ringa maro tonu i roto i te hunga taunu.
7:6 Ano he oumu o ratou ngakau, i a ratou e whakatata ana, e whanga ana: pau ake te po i ta ratou kaipokepoke e moe ana; i te ata ka tonu taua oumu, ano he mura ahi.
7:7 Werawera katoa ratou me he oumu, pau ake i a ratou o ratou kaiwhakawa; kua hinga katoa o ratou kingi: kahore tetahi o ratou e karanga ana ki ahau.
7:8 ¶ Ko Eparaima, kei te hanumi ia ki roto ki nga iwi; he keke a Eparaima kihai i hurihia.
7:9 Kua pau tona kaha i nga tautangata, heoi kahore ia e mohio: ina, kua wero te hina i konei, i ko ona, a kahore ia e mohio.
7:10 Ko te whakapehapeha o Iharaira e whakaatu ana ki tona aroaro: heoi kihai ratou i hoki ki a Ihowa, ki to ratou Atua, a ahakoa ko tenei katoa, kahore ratou i rapu i a ia.
7:11 E rite ana hoki a Eparima ki te kukupa wairangi, kahore nei ona ngakau: e karanga ana ratou ki Ihipa, e haere ana ratou ki Ahiria.
7:12 Ka haere ratou, ka potaea e ahau taku kupenga ki runga ki a ratou: ka riro ratou i ahau ki raro, ka pera i nga manu o te rangi; ka whiua ratou e ahau, ka peratia me ta o ratou whakaminenga i rongo ai.
7:13 Aue te mate mo ratou! kua rere atu nei hoki ratou i ahau: ko te ngaromanga mo ratou mo ta ratou takahi i taku: i hokona ano ratou e ahau, heoi kei te korero ratou i nga kupu teka moku.
7:14 Kahore hoki ratou i karanga ki ahau, he mea na o ratou ngakau, engari e aue ana ratou i runga i o ratou moenga; e huihui ana ratou, he whakaaro ki te witi, ki te waina, a e whakakeke ana ratou ki ahau.
7:15 Ako noa ahau, whakakaha noa i o ratou ringa, heoi kino tonu to ratou whakaaro moku.
7:16 E hoki ana ratou, ehara ia i te mea ki a ia i runga rawa: ko to ratou rite kei te kopere tinihanga: ka hinga o ratou rangatira i te hoari, he aritarita hoki no to ratou arero: hei mea tenei e kataina ai ratou ki te whenua o Ihipa.
8:1 ¶ Meinga te tetere ki tou mangai. Ka rite ia ki te ekara, ina whakaekea e ia te whare o Ihowa; mo ratou i whakataka i taku kawenata, i takahi i taku ture.
8:2 Tera ratou e karanga ki ahau, E toku Atua, e mohio ana matou, a Iharaira, ki a koe.
8:3 Kua akiritia e Iharaira te mea pai: ka whaia ia e te hoariri.
8:4 Ko ta ratou whakarite kingi ehara i te mea naku, ko ta ratou whakarite rangatira ehara i te mea i mohiotia e ahau: kua hanga e ratou ta ratou hiriwa, ko ta ratou koura hei whakapakoko ma ratou, he mea e hatepea ai ratou.
8:5 Kua akiritia e ia tau kuao kau, e Hamaria: kua mura toku riri ki a ratou: kia pehea ake te roa ka tae ai ratou ki te harakore?
8:6 Na Iharaira nei hoki taua kuao na, he mea hanga na te kaimahi; na ehara ia i te Atua: ae ra, ka pakaru rikiriki te kuao o Hamaria.
8:7 Na, ko ta ratou i whakato ai ko te hau, ko ta ratou e kokoti ai ko te paroro: kahore ona witi e tupu ana: e kore te kopuku e whai paraoa: ki te whai paraoa, ka horomia e nga tautangata.
8:8 ¶ Kua horomia a Iharaira: kua rite ratou inaianei i roto i nga tauiwi ki te oko kihai i manakohia.
8:9 Kua riro hoki ratou ki Ahiria, ano he kaihe mohoao, he moke, ko ia anake: kua utua e Eparaima etahi hei whaiaipo.
8:10 Ae ra, ahakoa utu noa ratou i roto i nga iwi, ka kohikohia ano ratou e ahau ianei; a ka timata ratou te iti haere, i te pikaunga a te kingi o nga rangatira.
8:11 Kua maha nei nga aata a Eparaima hei mea hara, na ka waiho nga aata hei hara mona.
8:12 Ahakoa tuhituhia e ahau mana taku ture kia tekau mano nga tikanga, kei te kiia aua mea he mea rere ke.
8:13 Na ko nga patunga tapu hei whakahere ki ahau, e patu kikokiko ana ratou, kainga iho; otiia kahore e manakohia ana e Ihowa; akuanei ia mahara ai ki to ratou he, whiu ai i o ratou hara: ka hoki ratou ki Ihipa.
8:14 Kua wareware hoki a Iharaira ki tona kaihanga, a kei te hanga temepara; kua meinga e Hura kia maha nga pa taiepa: otiia ka tukua atu e ahau he ahi ki runga ki ona pa, a ka kainga e tera ona whare kingi.
9:1 ¶ Kei koa koe, e Iharaira, kei whakamanamana, kei pera me era atu iwi; kua whakarerea na hoki e koe tou Atua, kua puremu, arohaina ana e koe te utu i nga wahi katoa e patua ai te witi.
9:2 E kore ratou e whangaia e te patunga witi, e te poka waina, a ka tinihanga tana waina hou.
9:3 E kore ratou e noho ki te whenua o Ihowa; engari ka hoki a Eparaima ki Ihipa; a ka kai ratou i te mea poke ki Ahiria.
9:4 E kore e ringihia e ratou he ringihanga waina ki a Ihowa, e kore ano aua mea e arongia e ia: ko a ratou patunga tapu ka pera ki a ratou me te taro tangi tupapaku; ka poke katoa te hunga e kai ana: ko ta ratou taro hoki hei mea mo to ratou hiakai; e kore e tae ki roto ki te whare o Ihowa.
9:5 Ka pehea koutou i te ra o te huihui nui, a i te ra o ta Ihowa hakari?
9:6 Nana, kua riro ratou, kei ngaro, otiia ka kohikohia ratou e Ihipa, ka tanumia e Memepihi: ko a ratou mea ahuareka, hiriwa, ka riro i te ongaonga; ka tupu te tataramoa ki o ratou teneti.
9:7 ¶ Kua tae mai nga ra o te tirotiro, kua tae mai nga ra whakautu; ka mohio a Iharaira: he wairangi te poropiti, he haurangi te tangata i te wairua, he nui hoki no tou kino, he nui no te mauahara.
9:8 He kaitutei a Eparaima, i toku Atua ia; ko te poropiti, he mahanga ia na te kaiahere manu i ona ara katoa, he mauahara i roto i te whare o tona Atua.
9:9 Kua heke to ratou tupu, a aua noa iho ki raro, e rite ana ki nga ra i Kipea: ka mahara ia ki to ratou he, ka tirotirohia e ia o ratou hara.
9:10 I toku tutakinga ki a Iharaira, i rite ratou ki te karepe i te koraha; i toku kitenga i o koutou matua i rite ratou ki te matamua o te piki i te mea katahi nei ka hua; heoi haere ana ratou ki a Paarapeoro, na wehe ana ratou i a ratou ki taua han ga whakama, mea ana kia whakarihariha ratou kia rite ki ta ratou i matenui ai.
9:11 ¶ Tena ko Eparaima, ka rere a manu atu to ratou kororia: kahore he mea e whanau, kahore he tamaiti i te kopu, a kahore he haputanga.
9:12 Ahakoa whakatupu noa ratou i a ratou tamariki, ka kore i ahau, a kore iho he tangata e mahue: ina, aue te mate mo ratou ua mahue ratou i ahau!
9:13 Ko Eparaima, rite tonu ki toku kitenga i Taira, he mea whakato ki te wahi pai: otiia ka kawea ana tama e Eparaima ki waho, ki te kaikohuru.
9:14 Hoatu ki a ratou, e Ihowa: ko te aha e hoatu e koe ki a ratou? hoatu ki a ratou he kopu whakatahe, he u maroke.
9:15 Kei Kirikara to ratou kino katoa; a kino iho ahau ki a ratou ki reira: ka he nei a ratou mahi, ka peia ratou e ahau i roto i toku whare; heoi ano oku aroha ki a ratou: he hunga whakakeke o ratou rangatira katoa.
9:16 Kua patua a Eparaima, kua maroke to ratou pakiaka, kore ake o ratou hua; ae ra, ahakoa whanau noa ratou, ka mate ano i ahau te mea e matenuitia ana, te hua o to ratou kopu.
9:17 Ka paopao toku Atua ki a ratou, mo ratou kihai i rongo ki a ia: a ka waiho ratou hei kopikopiko i roto i nga tauiwi.
10:1 ¶ He waina tupu wana a Iharaira, e whakaputa ana i ona hua: kua meinga e ia kia maha ana aata kia rite ki te maha o ona hua; kua hanga e ratou he whakapakoko whakapaipai rite tonu ki te pai o tona whenua.
10:2 Kua wehe rua o ratou ngakau, akuanei ka kitea to ratou he: ka wahia e ia a ratou aata, ka pahuatia a ratou whakapakoko.
10:3 He pono akuanei ratou ki ai, Kahore o tatou kingi: kahore hoki tatou i te wehi ki a Ihowa; a ko te kingi, ko te aha tana mo tatou?
10:4 E korero ana ratou i nga korero horihori, e oati teka ana i te mea e whakarite whakawa ana: na reira e rite ana te tupu o te whakawa ki to te hemoreke i nga moa o te mara.
10:5 Manukanuka tonu nga tangata o Hamaria ki nga kuao kau o Peteawene; ka tangihia hoki e tona iwi, e ona tohunga i whakamanamana nei ki a ia; mo tona kororia kua memeha atu nei i reira.
10:6 Ka kawea ano hoki taua kuao ki Ahiria hei hakari ki a Kingi Iarepe: ka pa te whakama ki a Eparaima, ka whakama ano a Iharaira ki tana whakaaro i whakatakoto ai.
10:7 Na ko Hamaria, kua kore tona kingi, ano he pahuka i runga i te wai.
10:8 Ka whakakahoretia ano nga wahi tiketike o Awene, te hara o Iharaira; ka puta ake te tataramoa me te tumatakuru ki runga ki a ratou aata, a ka mea ratou ki nga maunga, Taupokina matou; ki nga pukepuke, E hinga ki runga ki a matou.
10:9 ¶ E Iharaira, he hara tou, mai ano i nga ra i Kipea: tu ana ratou i reira: kia kore ai ratou e mau ki Kipea i te whawhai ki nga tama a te kino.
10:10 Kia hiahia ahau, ka whiua ratou e ahau; ka huihui ano nga iwi ki te whawhai ki a ratou, i a ratou ka herea nei ki o ratou he e rua.
10:11 He kuao kau ano a Eparaima kua oti te whakaako, pai tonu ia ki te takahi witi; kua tika atu ia ahau i runga i tona kaki pai: ka meinga e ahau he kaieke mo Eparaima; ko Hura ki te parau, ko Hakopa ki te wawahi i ana pokuru.
10:12 Whakatokia ta koutou i runga i te tika, tapahia i runga i te mahi tohu; mahia ta koutou patohe: ko te wa hoki tenei e rapua ai a Ihowa, kia tae mai ra ano ia, kia ringihia ra ano e ia te tika ki runga ki a koutou.
10:13 Ko ta koutou i parau ai ko te kino, ko ta koutou i kokoti ai ko te he; ko ta koutou kai ko nga hua o te teka: nau hoki i whakawhirinaki ki tou ara, ki te tini o ou tangata marohirohi.
10:14 Mo reira ka ara he ngangau i roto i ou iwi, a ka pahuatia ou pa taiepa katoa, ka rite ki ta Haramana pahuatanga i Petearapere i te ra o te whawhai: ko te whaea, taia iho ratou ko nga tamariki, mongamonga ana.
10:15 Ko ta Peteere tenei e mea ai ki a koutou, he nui no to koutou kino: ka whakangaromia rawatia te kingi o Iharaira i te atatu.
11:1 ¶ I a Iharaira e tamariki ana i aroha ahau ki a ia i reira, a karangatia ana e ahau taku tama i Ihipa.
11:2 E karanga ana ratou i a ratou, e haere ke atu ana i a ratou: i patu whakahere ratou ki nga Paarimi, i tahu whakakakara ano ki nga whakapakoko.
11:3 Otiia naku a Eparaima i ako ki te haere; i hikitia ratou e ahau ki runga ki oku ringa; heoi kihai ratou i mohio e rongoa ana ahau i a ratou.
11:4 He taura tangata aku ki te kukume i a ratou, he here aroha: ko taku hoki ki a ratou ko ta te hunga e tango ana i te ioka i o ratou kauae; i hoatu ano e ahau he kai ki mua i a ratou.
11:5 E kore ia e hoki atu ki te whenua o Ihipa; engari ko te Ahiriana hei kingi mona, mo ratou kihai i pai ki te hoki.
11:6 Ka haua iho te hoari ki runga ki ona pa, whakamoti ai i ona tutaki a pau ake; na o ratou whakaaro hoki.
11:7 A kei te tohe taku iwi ki te tahuri ke i ahau: ahakoa karangatia ratou ki te mea i runga rawa, kahore tetahi o ratou e whakanui i a ia.
11:8 ¶ Me pehea koe ka hoatu whakarere ai e ahau, e Eparaima, me pehea ka tukua ai koe e ahau, e Iharaira? Me pehea ka meinga ai koe e ahau kia rite ki Arema? me pehea ka waiho ai koe kia rite ki Tepoimi? kua puta ke toku ngakau i roto i ahau, ngiha tah i ano oku konohinohitanga.
11:9 E kore toku riri e mura nei e puta, e kore ahau e hoki ki te whakangaro i a Eparaima: ko te Atua hoki ahau, ehara i te tangata, ko te Mea Tapu i waenganui i a koe: e kore ano ahau e tomo ki te pa.
11:10 Ka whaia e ratou a Ihowa, a ka hamama ia ano he raiona: ka hamama hoki ia, a ka haere wiri mai nga tamariki i te hauauru.
11:11 Ka rere wiri mai ratou i Ihipa ano he manu, i te whenua o Ahiria ano he kukupa: ka whakanohoia ano hoki ratou e ahau ki o ratou whare, e ai ta Ihowa.
11:12 Kua oti ahau te karapoti e Eparaima ki te teka, e te whare o Iharaira ki te tinihanga: engari a Hura kei runga i ta te Atua tana tikanga: kei te Mea Tapu ia, pono tonu.
12:1 ¶ Ko ta Eparaima kai ko te hau, e whaia ana e ia te hau marangai: i nga ra katoa e whakanuia ana e ia te teka me te whakangaro; e whakarite kawenata ana ratou ki te Ahiriana, a e kawea ana he hinu ki Ihipa.
12:2 Na he whakawa ta Ihowa ki a Hura, ka utaina ano e ia ki runga ki a Hakopa nga mea rite ki ona ara; ka rite ki ana mahi tana utu ki a ia.
12:3 I roto i te kopu i hopukia e ia tona tuakana ki te rekereke; a i a ia ka tangata i kaha ia ki te Atua;
12:4 Ae ra, i kaha ia ki te anahera, a taea ana e ia: i tangi ia, i inoi ki a ia: i tutaki ia ki a ia ki Peteere, a korero ana ia ki a tatou i reira;
12:5 Ara a Ihowa, te Atua o nga mano; ko Ihowa tona maharatanga.
12:6 Na reira tahuri koe ki tou Atua: puritia te mahi tohu me te tika, tatari tonu ki tou Atua.
12:7 ¶ He kaihokohoko ia, kei tona ringa nga pauna tinihanga: e aroha ana ia ki te tukino.
12:8 I mea ano a Eparaima, He pono kua whai taonga ahau, kua kitea e ahau he rawa moku: i aku mahi katoa e kore e kitea e ratou he kino, ara he hara ki ahau.
12:9 Na ko Ihowa ahau, ko tou Atua, no te whenua o Ihipa mai ra ano; tenei ake ka meinga ano koe e ahau kia noho teneti; kia pera me to nga ra o te hakari nui.
12:10 Kua korero ano ahau ki nga poropiti, a kua whakamahangia e ahau nga whakakitenga; na te mahi minita a nga poropiti i korero ai ahau i nga kupu whakarite.
12:11 Ko te hara ranei a Kireara? ina, he mea teka kau ratou; e patu kau ana ratou ki Kirikara hei whakahere: ae ra, he rite a ratou aata ki nga puranga i nga moa o nga mara.
12:12 I rere ano a Hakopa ki te mara a Arame, a mahi ana a Iharaira hei utu wahine; hei utu wahine i tiaki hipi ai ia.
12:13 I kawea mai ano e Ihowa, ara e te poropiti, a Iharaira i Ihipa, na te poropiti ano ia i ora ai.
12:14 I whakapataritari a Eparaima ki a ia, kawa rawa: mo reira ka waiho e ia tona toto i runga i a ia, ka meinga ano tona ingoa kino e tona ariki kia hoki atu ki a ia.
13:1 ¶ I te korerotanga a Eparaima, tera te tuiri; i whakanui ake ia i a ia i roto i a Iharaira: engari, kei tona henga i roto i a Paara, ka mate ia.
13:2 Na inaianei kua neke ake to ratou hara, kua hanga e ratou ta ratou hiriwa hei whakapakoko whakarewa ma ratou, hei whakapakoko e rite ana ki ta ratou i matau ai, a ko taua mea katoa he mahi na nga kaimahi: e korerotia ana aua mea e ratou, Me kihi e nga tangata e mea patunga tapu ana, nga kuao kau.
13:3 Mo reira ka rite ratou ki te kapua o te ata, ki te tomairangi hoki e ngaro wawe atu nei, ki te papapa hoki e aia atu ana e te paroro i te patunga witi, a ki te paowa hoki o te tumere.
13:4 Ko Ihowa ano ia ahau, ko tou Atua, o te whenua mai ra ano o Ihipa; kaua ano koe e mohio ki tetahi atua, ko ahau anake, kahore atu hoki he kaiwhakaora, ko ahau anake.
13:5 ¶ I mohiotia tonutia koe e ahau i te koraha, i te whenua kahore rawa nei he wai.
13:6 Ko to ratou makonatanga rite tonu ki te wahi i kai ai ratou; i makona ratou, a whakakake ana o ratou ngakau; na wareware tonu iho ki ahau.
13:7 Na, ko taku ki a ratou, ka rite ki te raiona: ka tiaki ahau i te ara ano he reparo:
13:8 Ko toku tutakitanga ki a ratou ka rite ki to te pea kua tangohia nei ana kuao, ka haea hoki e ahau te taupa o o ratou ngakau; a hei reira ka kainga ratou e ahau ki te kai a te raiona; ka haehaea ratou e te kirehe o te parae.
13:9 ¶ Ko tou whakangaromanga ia, e Iharaira, he hoariri koe ki ahau, ki tou kaiawhina.
13:10 Kei hea inaianei tou kingi, hei whakaora i a koe i roto i ou pa katoa? ou kaiwhakawa hoki, era i ki ra koe, Homai he kingi me etahi rangatira ki ahau?
13:11 Kua hoatu e ahau he kingi ki a koe i ahau e riri ana, a kua tangohia atu ia e ahau i ahau e aritarita ana.
13:12 Ko te he o Eparaima, takai rawa; ko tona hara, rongoa rawa.
13:13 Ka pa ki a ia nga mamae o te wahine e whakamamae ana: he tamaiti whakaarokore ia; he wa hoki tenei kia kaua ia e whakaroa ki te wahi e pakaru mai ai nga tamariki.
13:14 Ka hokona ratou e ahau ki te kaha o te reinga, ka utua e ahau kei mate. E te mate, kei hea ou mate uruta? E te urupa, kei hea tau whakangaro? ka huna atu te ripeneta i oku kanohi.
13:15 Ahakoa whai hua ia i roto i ona teina, ka puta mai te hau, he marangai, ko te manawa o Ihowa e pa mai ana i te koraha, a ka maroke tona matapuna, ka mimiti tona manawawhenua: ka pahuatia e ia nga taonga o nga oko katoa e matenuitia ana.
13:16 Ka whakawaha e Hamaria tona hara; kua whakakeke hoki ia ki tona Atua: ka hinga ratou i te hoari; ka taia iho a ratou tamariki, mongamonga ana, ka haehaea hoki a ratou wahine e hapu ana.
14:1 ¶ Hoki mai, e Iharaira, ki a Ihowa, ki tou Atua: kua taka hoki koe i tou he.
14:2 Tikina etahi kupu ma koutou, tahuri mai hoki ki a Ihowa: mea atu ki a ia, Whakakahoretia katoatia atu te he, kia manako mai ki te mea pai: a ka hoatu e matou ano he puru te whakahere, ara o matou ngutu.
14:3 E kore matou e ora i a Ahuru; e kore matou e eke hoiho, a heoi ano a matou kianga atu ki te mahi a o matou ringa, Ko koutou o matou atua: e arohaina ana hoki te pani e koe.
14:4 ¶ Ka rongoatia e ahau to ratou tahuri ke, ka aroha ahau ki a ratou, he mea utukore: no te mea kua tahuri toku riri i a ia.
14:5 Ko taku ki a Iharaira ka rite ki te tomairangi; ka rite tona tupu ki to te rengarenga, te totoro o ona pakiaka ka rite ki to Repanona.
14:6 Ka tautoro ona manga, ka rite tona ataahua ki to te oriwa, tona kakara ki to Repanona.
14:7 Ko te hunga e noho ana i raro i tona marumaru ka hoki mai: ka ora ake ratou, ka pera me te witi, ka rite to ratou tupu ki to te waina: ko tona kakara ka rite ki to te waina o Repanona.
14:8 ¶ Tera a Eparaima e ki, Hei aha ake maku nga whakapakoko? kua rongo ahau ki a ia, kua kite i a ia; ko toku rite kei te kauri matomato. Ka kitea ki ahau he hua mou.
14:9 Ko wai te mea whakaaro nui hei matau ki enei mea? ko wai te mea tupato e mohiotia ai? tika tonu hoki nga ara a Ihowa, a ka haere te hunga tika i reira, ka taka ia te hunga he i reira.


c: text/html

text:
Manaakitia ana koe e Te Papa, mai i āna kaiāwhina ki ngā wharekai e rua, ngā wharehoko, te whare pukapuka me tōna wāhi toha pārongo, ki te pātengi raraunga rongorau. Āwhina ai mātou i te hunga hauā hunga mate motuhake, ā, mō ngā mātua whai tamariki pakupaku kei te wātea ētahi rūma.
Hei āwhina, tuku pārongo
Pīrangi āwhina koe hei huri haere i Te Papa? Mā ō mātou kaiāwhina koe e ārahi. Mā ō rātou hāte kahurangi, whero rānei, e whāki ko wai rātou.
Kei te Information Desk | Tēpu Pārongo i Papa 2, ngā pārongo hou mō ā mātou whakaaturanga, ngā mahi, me ngā whakaritenga. Ka taea e koe te hoko i te puka ārahi, Te Papa Explorer, he tīkiti rānei mō tētahi o ā mātou haereere o te rā.
Tirohia te rārangi kapi mō ngā haere arahina.
Ngā wharekai
Kīnakihia tō toro i Te Papa ki te tina, inu kawhe kai keke, inu waina rānei i tētahi o ā mātou wharekai e rua, i waenganui i ngā taonga o te motu.
He pārongo anō
Ngā wharehoko
Tomo mai rā ki ngā wharehoko e rua. Kei Te Papa Store (Papa 1) ētahi mahi nā ngā tino kaitoi, kaituhi, kairaranga o Aotearoa. Kikī ana a Te Papa Kids’ Store (Papa 2) i te koha mātauranga mā ngā tamariki.
Toroa te toa ipurangi.
Hunga hauā
Whakatau ai a Te Papa i te hunga hauā, i te hunga mate motuhake. Ka taea e ēnei momo tāngata ngā wāhi whakaatu matua, me ētahi tino whakawaitanga, ā, ka taea anō e rātou te nuinga o ngā wharepaku. Kei te tuku anō mātou i ēnei:
- tūranga waka mō te hunga hauā
- ngā haere arahina, ngā kaupapa mātauranga kua āta whakaritea
- ngā tūru wīra me tētahi kūtā
- ngā reo ārahi
- tapaia ngā ataata me ngā piko-whakarongo.
He pārongo anō
Ngā rūma mātua
E rua ngā rūma a Te Papa mō ngā mātua – tētahi kei Te Papa Cafe tata ki te papa tākaro tamariki (Papa 1) tētahi kei te taha o StoryPlace (Papa 2). Kei ngā rūma nei he wāhi tīni kope, tūru whāngai ū, ētahi kare whakamahana pounamu, kai hoki, me ngā puoto. Kei ngā wharepaku wāhine, tata ki Te Marae (Papa 4) ētahi wāhi tīni kope.
Te whare pukapuka
He mātāpuna rangahau, whakaaturanga a Te Aka Matua Library. Pānuitia ngā pukapuka, ngā moheni e pā ana ki ngā whakaaturanga me ngā kohinga a Te Papa. Tirohia ētahi o ngā whakaahua, ka hoko tānga i te kohinga. Hono atu ki Tai Awatea | Knowledge Net, te pātengi raraunga rongorau o Te Papa.
He pārongo anō

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Te whare pora
Hōparatia ngā weu, ngā tāera whatu me ngā tikanga o te whatu kākahu.
I whātoro atu ngā ringarehe ki tōna taiao, kei reira ngā rawa hanga kākahu, pērā i te harakeke, ngā huruhuru manu, ngā kiri kīrehe. Nā ngā tīpuna ngā momo tāera i whakawhanake e whatu ai ēnei rawa hei kākahu.
Ko tā te Māori hanga kākahu ko te whatu. He mea urutau te tikanga whatu hei whakamarumaru i a rātou. Arā atu ngā tikanga auaha pērā i te tāniko. Nā te ringarehe anō te taura i whiri, ngā whāriki me ngā kete i raranga.
Banner image: Close-up of the top of a kaitaka (fine flax cloak), 1800–50. Te Papa (ME014336)


text:
1:1 ¶ Na Paora, na ratou ko Hirawanu, ko Timoti, ki te hahi o te hunga o Teharonika i roto i te Atua, i to tatou Matua, i te Ariki hoki, i a Ihu Karaiti.
1:2 Kia tau ki a koutou te aroha noa me te rangimarie, he mea na te Atua, na to tatou Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti.
1:3 He tika rawa kia whakawhetai matou ki te Atua i nga wa katoa mo koutou, e oku teina, he mea pai ra hoki ia, no te mea e neke ake ana to koutou whakapono, hu nui rawa hoki te aroha o koutou katoa, o tetahi ki tetahi.
1:4 I whakamanamana ai matou ki a koutou i roto i nga hahi a te Atua, ki to koutou u, ki to koutou whakapono i nga whakatoinga katoa i a koutou, i nga tukinotanga hoki e whakaririka kau na koutou;
1:5 ¶ He tohu tenei mo te tika o ta te Atua whakawa, kia kiia ai koutou he tau mo te kingitanga o te Atua, e mate nei koutou he whakaaro ki tera:
1:6 Mehemea ia he tika ki te Atua kia utua ki te kino te hunga e tukino ana i a koutou;
1:7 A, ki a koutou hoki e tukinotia na, kia okioki tahi me matou, i te whakakitenga mai o te Ariki, o Ihu, i runga i te rangi me nga anahera o tona kaha,
1:8 I roto i te mura ahi e rapu utu ana i te hunga kahore e matau ki te Atua, kahore nei hoki e ngohengohe ki te rongopai o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti.
1:9 Ko te utu hoki e whakapangia ki a ratou he whakangaromanga, he mea mutungakore i te aroaro ano o te Ariki, i te kororia ano hoki o tona kaha;
1:10 Ina haere mai ia kia whakakororiatia i roto i tana hunga tapu, kia whakamoemititia i roto i te hunga whakapono katoa i taua ra; i whakapono na hoki koutou ki ta matou whakaatu i roto i a koutou.
1:11 ¶ Koia nei matou ka inoi tonu nei mo koutou, kia meinga koutou e to tatou Atua he tau mo tenei karangatanga, kia whakaotia ano hoki e ia i runga i te kaha nga mea katoa i ahuareka ai tona pai, me te mahi ano hoki o te whakapono,
1:12 Kia whakakororiatia ai te ingoa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, i roto i a koutou, me koutou hoki i roto i a ia, kia rite ai ki ta te aroha noa o to tatou Atua, o te Ariki hoki, o Ihu Karaiti.
2:1 ¶ Na, he mea tenei na matou ki a koutou, e oku teina, mo te taenga mai o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, mo to tatou huihuinga atu ano ki a ia;
2:2 Kei hohoro te rurea o o koutou hinengaro, kei ohorere ranei i ta te wairua, i ta te kupu, i ta te pukapuka ranei e kiia ana na matou, e mea ana kua tae tonu mai inaianei te ra o te Ariki.
2:3 ¶ Kei tinihangatia koutou i tetahi mea e te tangata: e kore hoki e tae wawe mai, kia matua tae mai te takanga atu, kia whakakitea mai ano hoki te tangata o te hara, te tama a te whakangaro:
2:4 He hoariri nei ia, e whakakake ana i a ia ki runga ake i nga mea katoa e kiia ana he Atua, e karakiatia ana; kia noho ai ia i te whare tapu o te Atua, kia whakaatu ai i a ia ko ia te Atua.
2:5 Kahore ranei koutou e mahara i ahau ano i a koutou, i korerotia e ahau enei mea ki a koutou?
2:6 Na ka matau koutou inaianei ki te mea e arai ana, kia whakakitea mai ra ano ia a tona taima.
2:7 No te mea kei te mahi inaianei te mea huna o te kino, otira tera tetahi kei te arai inaianei, kia whakawateatia rawatia ano ia.
2:8 Ko reira whakakitea mai ai taua tangata kino, e whakangaromia e te Ariki ki te ha o tona mangai, e whakakahoretia ki te putanga nui o tona taenga mai;
2:9 Ara a ia pu, i rite nei tona taenga mai ki te mahinga a Hatana, i runga i te mana, i nga tohu, i nga merekara teka,
2:10 I nga mahi tinihanga katoa hoki o te he, i roto i te hunga e whakangaromia ana; no te mea kihai i riro i a ratou te aroha o te pono, kia ora ai ratou.
2:11 Mo konei hoki ka tukua atu e te Atua ki a ratou he pohehe e mahi ana, kia whakapono ai ratou ki te teka:
2:12 Kia tukua ai ki te he te hunga katoa kahore i whakapono ki te pono, i ahuareka ke ki te he.
2:13 ¶ Tika tonu ia kia whakawhetai atu matou ki te Atua mo koutou i nga wa katoa, e oku teina e arohaina nei e te Ariki, he mea whiriwhiri na hoki koutou na te Atua no te timatanga ra ano mo te ora, i runga i te whakatapu a te Wairua, i runga ano i te whakapono ki te pono;
2:14 Ko te mea tena i karangatia ai koutou e ia, he mea na to matou rongopai, ara kia whiwhi ki te kororia o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti.
2:15 Heoi, e oku teina, e tu koutou: kia mau ki nga whakarerenga iho i whakaakona ai koutou e te kupu, e ta matou pukapuka ranei.
2:16 ¶ Na, ma to tatou Ariki, ma Ihu Karaiti pu ano, ma te Atua, ma to tatou Matua, i aroha mai nei ki a tatou, i homai nei i te whakamarie mutungakore, me te mea pai e tumanakohia atu nei, he meatanga na te aroha noa,
2:17 Mana e whakamarie o koutou ngakau, mana koutou e whakau ki runga ki nga kupu, ki nga mahi pai katoa.
3:1 ¶ Heoi, E oku teina, inoi mo matou, kia rere te kupu a te Ariki, kia whai kororia, kia pena me tena i a koutou:
3:2 Kia whakaorangia hoki matou i nga tangata poauau, i nga tangata kino: kahore hoki nga tangata katoa e whakapono.
3:3 Otiia e pono ana te Atua, mana koutou e whakau, e tiaki i te tangata kino.
3:4 Na e u ana to matou whakaaro i roto i te Ariki ki a koutou, kei te mahi koutou, a ka mahi ano i a matou e whakaako nei ki a koutou.
3:5 Ma te Ariki hoki e whakatika o koutou ngakau ki te aroha o te Atua, ki te ngakau ata tatari o te Karaiti.
3:6 ¶ Na, ko ta matou whakahau atu tenei ki a koutou, e oku teina, i runga i te ingoa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, mawehe ke i nga teina katoa e he ana te whakahaere, kahore nei e rite ki a matou whakarerenga iho i roto i a ratou.
3:7 E matau na hoki koutou ki nga mea e tika ai ta koutou whakarite ki a matou: kihai hoki i he ta matou whakahaere i roto i a koutou;
3:8 Kihai hoki matou i kai noa i te taro i te ringa o tetahi tangata, engari i roto i te mahi nui, i te uaua, me te mahi tonu i te ao, i te po, kei whakataimahatia e matou tetahi o koutou.
3:9 Ehara ra i te mea kahore o matou take, engari kia meinga ai matou hei tauria mo koutou, kia rite ai ta koutou ki ta matou.
3:10 Ana hoki i a matou e noho ana i a koutou, ko ta matou whakahau tenei ki a koutou, ki te kore tetahi e pai ki te mahi, kaua ia e tukua kia kai.
3:11 Kei te rongo hoki matou tera etahi e he ana te whakahaere i roto i a koutou, kahore rawa e mahi, engari e pokanoa ana ki a etahi.
3:12 Na, ko ta matou ako, ko ta matou whakahau tenei ki aua tangata pera, i roto i to tatou Ariki, i a Ihu Karaiti, me mahi marie ratou, ka kai i a ratou na ake kai.
3:13 Ko koutou ia, e oku teina, kei ngakaukore ki te mahi pai.
3:14 Na ki te kore tetahi e ngohengohe ki ta matou kupu i tenei pukapuka, kia marama te tohu i a ia, kei piri koutou ki a ia, kia whakama ai ia.
3:15 Otiia kaua e mea he hoariri ia, engari whakatupatoria, ano he teina.
3:16 ¶ Na, ma te Ariki pu o te rangimarie e hoatu te rangimarie ki a koutou i nga wa katoa, i nga mea katoa. Kia noho te Ariki ki a koutou katoa.
3:17 Ko te oha aku, a Paora, na toku ringaringa ake, ko te tohu ia i nga pukapuka katoa; he pena taku tuhituhi.
3:18 Kia tau te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti ki a koutou katoa. Amine.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, May 21, 2011
LAST UPDATED: 06:26 p.m. HST, Aug 05, 2011
Synopsis: Lance Waiokeola Ka'owili disappeared at Sandy Beach Park.
Aloha e nā luna ho'oponopono o ke kolamu Kauakūkalahale. E 'olu'olu, e ho'okomo i kēia i ke kolamu i aloha 'ia e nā kānaka o nēia ao.
He kanaka 'olu'olu loa 'o Lance Ka'owili a aloha nui 'ia 'o ia e nā kānaka like 'ole o ka 'āina. Inā paha i loa'a kahi mea iā ia, a 'a'ole ho'i i loa'a i kekahi, hā'awi wale 'o ia nei i ia mea me ka no'ono'o i ka pōmaika'i o ia kanaka. A he mea mau ia hana āna i nā kānaka like 'ole. Me he mea lā, 'o kahi Pahia (ka mea nāna ka 'ōlelo "aia nō i 'ō") nā kānaka a pau. No laila, ua hele a kaulana 'o ia i ka pōmaika'i a me ka 'olu'olu.
Noho 'o ia i Hau'ula, eia kā, he mea ma'amau kona holo 'ana i ke awāwa o Kalama no ka mālama 'ana i kona makuahine. 'O ka hapanui o ka manawa ke hele 'o ia i laila, noho 'o ia a pō ke ao a ao ka pō. A ma muli o kona pipili a akamai nō ho'i i ke kai, 'oiai 'o kāna mea walea a mea nanea ho'i ka lawai'a, ka lu'u kai, ka he'enalu, ke kahanalu, a me ia mea aku, ia mea aku, iho 'o ia i kai o Ka'iwi (Sandy’s) i nā lā a pau, i ke kakahiaka a me ka 'auinalā, a lilo wikiwiki 'o ia i hoaaloha no nā kānaka o ia kahakai. E like me ka ma'amau o ka pā 'ana mai o ka makani Ho'olua ma laila, pēlā pū ka 'ike 'ana i kona kalaka e kū ana ma ua kahakai nei.
'O ke kakahiaka nui o kahi Pō'ahā i hala akula, ma mua ho'i o ka hō'ea 'ana mai o nā luna kia'i ola, ka lā hope o ka 'ike 'ana o Ha'i i ko Lance maka u'i e kahanalu ana. He lā nalu nui, he au nui, a he makani ikaika ko ia lā. He lā e kau ai ka weli i ka hapanui o nā kānaka noho 'āina. 'A'ole pēlā nona. Mino'aka nui me ke komo pū 'ana iho i ke kai me kona hoa. A li'uli'u, hiki mai ka hola e pae ai no kona hoa, ka mea nāna e nānā ana i ko Lance he'e 'ana i ka nuku, ho'i ana i ka lala. Pae kona hoa a ha'alele. Ua pō ia ao. I ke ao 'ana a'e o ka Pō'alima, mau ana nō kona kalaka i kahi like me ka lā ma mua pono, eia kā, he mea 'ole i nā kānaka kama'āina ma muli o kona holo mau 'ana i ke kahanalu. A pō ia ao. I ke ao 'ana ho'i o ka Pō'aono, i nānā aku ka hana, mau ana kona kalaka i kahi like. Ua 'ano 'ē kēia, eia kā, 'a'ole i no'ono'o nui 'ia. I ke kū 'ana o ka lā i ka lolo me ka 'ike 'ole 'ia 'ana o kona maka u'i e nā hoa, ua lilo i mea ho'opāha'oha'o. Wehe 'ia maila ka puka kalaka, aia ho'i, aia nō kona kalipa, kelepona, kī ka'a, mea'ai i hele a palahū, a me nā mea 'ē a'e i waiho 'ole 'ia i ke ka'a ke hele i kahi 'ē, koe na'e ka holo 'ana i ka 'au'au kai.
'O ke kāhea 'ana akula nō ia i kona makuahine me ka nīnau, inā paha i 'ike 'ia 'o ia. Hō'ole 'ia me ka 'ōlelo, ua hala 'elua lā, a 'a'ole i 'ike a lohe 'ia 'o ia. Ha'i akula i nā luna kia'i ola, a kāhea akula iā 911. Holo maila nā ka'a kinai ahi a me ka pinao huli a loa'a, a ho'omaka e huli iā ia ma ke kai. Ma ia wā like, ho'omaka pū nō kānaka o Ka'iwi e huli kekahi ma o ka lu'u 'ana i kai, a me ka holo wāwae 'ana i ka 'ae kai mai kahi e kahanalu ai, a i Hanauma, a mau ana i Kawaihoa. 'A'ole na'e i loa'a ma ia lā. ('A'ole i pau.)
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.


text:
He mea whakaemi ngā mōhiohio i tēnei mātārere e Tatauranga Aotearoa. Ko ēnei tatau katoa mō te tau mutunga ki te 30 o Pipiri, mō te marama o Pipiri, mō te rā 30 Pipiri rānei engari rawa mēnā e tautuhia ana. Nā te whakaawhiwhi, kāore pea e ōrite ki ngā tapeke e tautuhia ana.
View this page in English
Ngā mihi…
… ki ngā tāngata katoa o Aotearoa mō te tuku mōhiohio mai hei whakaputa i ngā tatauranga whai mana.
Whakapā mai ki a mātou
Tatauranga Aotearoa
Pokapū Mōhiohio
Pouaka Poutāpeta 2922
Te Whanganui-a-Tara 6140
Īmēra info@stats.govt.nz
Waea 0508 525 525 kore utu
+64 4 931 4600
Tō urupare
Mēnā he whakaaro āu mō Te Āhua o Aotearoa e whai ake, tēnā tukuna mai ō whakaaro ki marketing@stats.govt.nz.
He mea tā nā te āwhina o
Ko te puna kōrero atu i ngā tatauranga ko
I whakaputaina i Hui-tanguru 2013


text:
'A'ohe pilo uku?
KAUAKŪKALAHALE
Laiana Wong
Synopsis: The contract agreement between the state and the HSTA was achieved under duress. Teachers' pay raises were held hostage and drug testing was the ransom.
Aloha mai nō kākou e nā limahana o Hawai'i nei. Eia nō kākou ke ho'oikaika nei i ka hana, ke pī nei ho'i ka 'amo me ka mana'olana no ka loa'a mai o kahi uku, 'a'ohe pilo uku! Iā kākou nō e hana nei, ke pi'i nei ho'i ke kumukū'ai o ka hale, ke kakalina, ka lole, ka mea'ai, a me ia mea aku ia mea aku. Ua pohā kā ho'i ka lae! Na wai e 'ole ka lilo i ka ho'owalewale 'ia mai e ia mea he ake kālā? A no laila, i ka wā e kau ai ke kālā i ka maka, na ke ake kālā e koikoi i ka lima e lālau aku me ka maka'ala 'ole i ke 'ano o ka pū'olo e wahī 'ia ai ua kālā nei.
Ua 'ike 'ia a'e nei kēia ha'awina i kēlā pule aku nei. 'Āpono 'ia maila ka 'aelike ma waena o ke aupuni moku'āina a me ka uniona nāna e mālama i ka pono o nā kumu kula e hana nei ma nā kula aupuni. 'O ia ihola nō ka po'e nāna ia e ho'ona'auao i kā kākou mau keiki. Ua ho'onui wale 'ia nō kā lākou wahi uku ma ka 'ehā pakeneka i ka makahiki mua, a pēia ho'i ka lua o ka makahiki. A he wahi kālā wale nō ia i wahī 'ia ma loko o kekahi pū'olo 'ino - 'o ka maha'oi. Aia ka holo 'ana o ua 'aelike nei a hā'awipio akula nā kumu i kekahi o ko lākou pono sivila. 'O ia ho'i, ua 'ae akula lākou i ke aupuni e nānā mai i ko lākou kino 'o ka loa'a a me ka 'ole o ia mea e kapa 'ia nei he lā'au 'ino. A he aha lā ho'i ia mea? He nui nā mea 'ino 'a'ole ia he lā'au. 'A'ole na'e e hihi. He kolamu 'oko'a nō paha kēlā.
Wahi a ke aupuni, he hana ia e pono ai nā keiki e kula 'ia nei e kēia po'e kumu. Eia na'e, inā he hana 'i'o nō kēia no ka pono o nā keiki, 'a'ole nō paha e pono ka ho'owalewale 'ia o nā kumu i ke kālā. Inā nō he nīnau kēia no ka pono o nā keiki, he aha lā ka mea e mau nei ka noho 'īnea o kā kākou mau kumu i ka ua mea 'o ka 'u'uku o ka uku? He ho'okamani a lohe mai ke a'o!
'A'ole au e 'ōlelo nei he mau kumu maika'i lākou a pau loa. Ua moloā nō paha kekahi, a ua hei nō paha kekahi i ka lā'au. 'O ka hapanui na'e, he mau mea nui o ke aloha a me ka menemene i nā keiki a lākou e a'o nei. He ho'ona'auao a he hānai nō ho'i lākou i kā kākou mau keiki 'oiai kākou ma ka hana. A 'o ka mea 'āpiki, 'a'ole ho'okikina 'ia mai ka hapanui o kākou e 'ae aku i ke aupuni e nānā i ko kākou mau kino me ka ho'ohuoi ho'i he po'e hewa kākou!
Mali'a o 'ōlelo mai auane'i kekahi po'e ē na ka hewa wale nō ka hopohopo. 'O ka 'oia'i'o, na kākou a pau ka hopohopo o maha'oi mai auane'i ke aupuni i loko o nā kuleana o kākou a pau. A e 'ōlelo 'ia mai ana kākou ē no ko kākou pono ia maha'oi 'ana mai. Kohu "Big Brother" ka hoalike ma ka puke a George Orwell i kapa 'ia 'o "1984". 'Eā, e nā makamaka heluhelu, eia mai ko'u mana'o i 'ike 'oukou - 'a'ole kēia aupuni he kaikua'ana no'u!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
'A'ohe pilo uku?
KAUAKÜKALAHALE
Laiana Wong
Synopsis: The contract agreement between the state and the HSTA was achieved under duress. Teachers' pay raises were held hostage and drug testing was the ransom.
Aloha mai nö käkou e nä limahana o Hawai'i nei. Eia nö käkou ke ho'oikaika nei i ka hana, ke pï nei ho'i ka 'amo me ka mana'olana no ka loa'a mai o kahi uku, 'a'ohe pilo uku! Iä käkou nö e hana nei, ke pi'i nei ho'i ke kumukü'ai o ka hale, ke kakalina, ka lole, ka mea'ai, a me ia mea aku ia mea aku. Ua pohä kä ho'i ka lae! Na wai e 'ole ka lilo i ka ho'owalewale 'ia mai e ia mea he ake kälä? A no laila, i ka wä e kau ai ke kälä i ka maka, na ke ake kälä e koikoi i ka lima e lälau aku me ka maka'ala 'ole i ke 'ano o ka pü'olo e wahï 'ia ai ua kälä nei.
Ua 'ike 'ia a'e nei këia ha'awina i këlä pule aku nei. 'Äpono 'ia maila ka 'aelike ma waena o ke aupuni moku'äina a me ka uniona näna e mälama i ka pono o nä kumu kula e hana nei ma nä kula aupuni. 'O ia ihola nö ka po'e näna ia e ho'ona'auao i kä käkou mau keiki. Ua ho'onui wale 'ia nö kä läkou wahi uku ma ka 'ehä pakeneka i ka makahiki mua, a pëia ho'i ka lua o ka makahiki. A he wahi kälä wale nö ia i wahï 'ia ma loko o kekahi pü'olo 'ino - 'o ka maha'oi. Aia ka holo 'ana o ua 'aelike nei a hä'awipio akula nä kumu i kekahi o ko läkou pono sivila. 'O ia ho'i, ua 'ae akula läkou i ke aupuni e nänä mai i ko läkou kino 'o ka loa'a a me ka 'ole o ia mea e kapa 'ia nei he lä'au 'ino. A he aha lä ho'i ia mea? He nui nä mea 'ino 'a'ole ia he lä'au. 'A'ole na'e e hihi. He kolamu 'oko'a nö paha këlä.
Wahi a ke aupuni, he hana ia e pono ai nä keiki e kula 'ia nei e këia po'e kumu. Eia na'e, inä he hana 'i'o nö këia no ka pono o nä keiki, 'a'ole nö paha e pono ka ho'owalewale 'ia o nä kumu i ke kälä. Inä nö he nïnau këia no ka pono o nä keiki, he aha lä ka mea e mau nei ka noho 'ïnea o kä käkou mau kumu i ka ua mea 'o ka 'u'uku o ka uku? He ho'okamani a lohe mai ke a'o!
'A'ole au e 'ölelo nei he mau kumu maika'i läkou a pau loa. Ua moloä nö paha kekahi, a ua hei nö paha kekahi i ka lä'au. 'O ka hapanui na'e, he mau mea nui o ke aloha a me ka menemene i nä keiki a läkou e a'o nei. He ho'ona'auao a he hänai nö ho'i läkou i kä käkou mau keiki 'oiai käkou ma ka hana. A 'o ka mea 'äpiki, 'a'ole ho'okikina 'ia mai ka hapanui o käkou e 'ae aku i ke aupuni e nänä i ko käkou mau kino me ka ho'ohuoi ho'i he po'e hewa käkou!
Mali'a o 'ölelo mai auane'i kekahi po'e ë na ka hewa wale nö ka hopohopo. 'O ka 'oia'i'o, na käkou a pau ka hopohopo o maha'oi mai auane'i ke aupuni i loko o nä kuleana o käkou a pau. A e 'ölelo 'ia mai ana käkou ë no ko käkou pono ia maha'oi 'ana mai. Kohu "Big Brother" ka hoalike ma ka puke a George Orwell i kapa 'ia 'o "1984". 'Eä, e nä makamaka heluhelu, eia mai ko'u mana'o i 'ike 'oukou - 'a'ole këia aupuni he kaikua'ana no'u!
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text:
Kahikatea
Ko te Kahikatea he rākau whakakake o Aotearoa. He rākau tino roa. E mata ana he rite ngā rau ki o te miro, he kōekoeko te tupu. Kia pakari, kua rite ngā rau ki o te rimu. Ko ngā kākano he pango, he karaka te koroi. Ko te ingoa pūtaiao ko Dacrycarpus dacrydioides. Ko te ingoa i te reo Pākehā he White Pine.
Hoto ki waho[edit | edit source]
- He whakaahua, he konae mō te Kahikatea kei te Wikimedia Commons.
Tohutoro[edit | edit source]
- Metcalf, Laurie, 2002. A Photographic Guide to Trees of New Zealand. Tāmaki-makau-rau: New Holland.
- Salmon, J.T., 1986. The Native Trees of New Zealand. Te Whanga-nui-a-Tara: Heinneman Reed.


text:
WHAKAPUAKITANGA WHANUI O NGA MANA O TE TANGATA - 1948
No te mea na te whakanoa a na te whakahawea ki nga mana o te tangata i tupu ai nga mahi whakarihariha i pouri ai te ngakau tangata, a ko te kohaetanga o tetahi ao hou e mahorahora ai te tangata ki te korero ki te whakapono, ki te noho noa i runga i te rangimarie a i te ora, kua panuitia hei taumata mo te koingotanga o te ngakau o te mano tini o te tangata.
No te mea ki te kore te tangata ae akina kia tae ki te tino hemanawatanga kia hapai hoki i te pakanga hei turaki i te mana tukino hei pehi hoki i te iwi, he mea tika rawa kia tiakina nga mana o te tangata i raro i tenga ritenga o te ture.
No te mea he mea tika rawa kia hapainga nga ritenga e tupu ai nga whakaaro whakawhanaunga i waenganui i nga iwi o te ao.
No te mea ko nga iwi o te Kotahitanga kua whakaatu ki roto i te Kawenata i te tino whakapumautanga o to ratou whakapono mo te kaupapa o nga mana motuhake o te tangata, mo te ihi me te wana o te tinana tangata, a mo nga tika tauriterite o te tane me te wahine, a kua whakarite tikanga hoki kia hapainga nga ritenga toko i te ora me te whakapiki i nga ahuatanga o te oranga i tenei ao i roto i te rangatiratanga whanui.
No te mea ko nga iwi o roto i tenei Kotahitanga kua oati i runga i te whakaaro kotahi kotaki ki te hapai i te ritenga whanui o te whakanui me te pupuri i nga tika o te tangata me nga kaupapa tuturu o nga rangatiratanga o te ora i tenei ao.
No te mea e tutaki ai tenei oati he mea nui rawa kia matou te mano tini o te tangata ki enei tikanga rangatira.
No reira inaianei: ko te Huihuinga Topu o Te Kotahitanga o Nga Iwi o Te Ao.
Ka Paanui
I Tenei Whakapuakitanga Whanui O Nga Mana O Te Tangata.
Ka meinga nei hei tauira whanui mo nga tikanga hei whainga kia tutaki i te katoa o nga iwi i runga i te whai a tena tangata a tena tangata me nga ropu katoa o roto i nga whakahaere me te pupuri tonu i nga wa katoa i roto i te hinengaro i tenei Whakapuakitanga, me whakapau i te kaha i runga i te ritenga tohutohu me te ako ki te hapai i nga tikanga rangatira: a ma runga hoki i nga whakaritenga e ahu whakamua ana a ia iwi puta noa te ao, kia mau ai te tuturutanga ki te katoa, o te pono o te pupuri me te whakarite i enei ritenga i waenganui o nga iwi o roto i te kotahitanga, hui tahi atu ki nga iwi o nga whenua kei raro i o ratou mana whakahaere.
Rarangi 1
Ko te katoa o nga tangata i te whanaungatanga mai e watea ana i nga here katoa; e tauriterite ana hoki nga mana me nga tika. E whakawhiwhia ana hoki ki a ratou te ngakau whai whakaaro me te hinengaro mohio ki te tika me te he, a e tika ana kia meinga te mahi a tetahi ki tetahi me ma roto atu i te wairua o te noho tahi, ano he teina he tuakana i ringa i te whakaaro kotahi.
Rarangi 2
E whai mana ana ia tangata kia whiwhi ki te katoa o nga rangatiratanga me nga huarahi whanui o te ao e whakakaupapatia nei i roto i tenei Whakapuakitanga, kaua e araitia ahakoa pewhea, ara i runga i enei ahuatanga e whai ake nei, i te mea he iwi ke, i te ahua kua kiri ke, i te tanetanga i te wahinetanga, i te reo, i te whakapono, i te awhina ropu whakaara ture i tetahi atu kaupapa whakaaro ranei, ahakoa no roto mai i te iwi whanui no tetahi ropu ranei, no te kaupapa pupuri taonga, no te whanaungatanga mai, no tetahi tunga whai-tikanga ranei
He apiti atu ki enei, kaua e meinga hei ritenga wehewehe te mea i whakakaupapatia na runga i nga whakahaere ture, i nga mana whanui ranei o te ao kua whakawhiwhia ki tetahi whenua ki tetahi wahanga whenua ranei no reira nei tetahi tangata, ahakoa taua wahanga whenua he whai mana motuhake, kei raro ranei i te Kaitiakitanga, he takiwa whenua ranei kahore nei ona Mana Kawanatanga Motuhake, kei raro ranei i tetahi atu ritenga whakawhaiti i tona mana motuhake.
Rarangi 3
Ko ia tangata e whai take ana ki te mauri ora, me watea i nga tikanga tere, me maru hoki ia i raro i te mana o te ture.
Rarangi 4
Kaua tetahi tangata e noho pononga a ko nga tikanga whakapononga i te tangata me takahi rawa atu.
Rarangi 5
Kaua tetahi tangata e whakamamae noatia e tukua ranei ki nga tikanga whakaiti me nga whiu kahore nei i tika mo te tangata.
Rarangi 6
Ko ia tangata e whai mana ana kia mohiotia ki nga wahi katoa he tangata ano ia i te aroaro o te ture.
Rarangi 7
E tauriterite ana te katoa ki te aroaro o te ture a e tika ana kia tiakina e te ture, kaua he rereketanga mo tetahi i tetahi. E tika ana te katoa kia rite te tiakina kei kapea e tetahi tikanga e takahi ana i tenei whakapuakitanga, a e tetahi tikanga ranei e whakatara ana kia pera.
Rarangi 8
Ko ia tangata e whai take ana kia whiwhi ki tetahi rongoa totika o te ture i na roto mai i nga Kooti Whakawa whai mana mo nga mahi e takahi ana i te tino ritenga o nga mana kua whakaputaina ki a ia e te kaupapa e te ture ranei.
Rarangi 9
Kaua tetahi tangata e hopukia noatia e te ringa o te ture e puritia noatia ranei i roto i tetahi whare herehere e peia noatia ranei ki tetahi whenua ke.
Rarangi 10
Ko ia tangata e tika ana kia whakatuturutia ki a ia tetahi whakawa tika ki te aroaro o te katoa e tetahi runanga wehekore whakahoahoa ranei, mo runga i te whakataunga i ona tika me nga tikanga hei whakarite mana tae atu hoki ki nga whakapae mona tera kua hara kino ia i raro i te ture.
Rarangi 11
- Ko ia tangata kua whapaea mo tetahi hara e ahei nei whiu e tika ana kia ki ia kahore ia i hara tae noa ki te wa e whakataua ai ae i hara ia e ai ki ta te ture i roto i tetahi whakawatanga i te aroaro o te katoa a i reira i whiwhi ia i te katoa o nga huarahi karo, tautoko hoki i a ia.
- Kaua tetahi tangata e kiia kua hara mo runga mo tetahi hara e ahei nei kia whiua na runga na tetahi mahi i mahia, na tetahi mea ranei kihai i mahia e ia kaore nei e tika ana kia meinga he hara i raro i te ture o tetahi whenua i te ture ranei o te ao whanui i te wa o taua hara. Kaua hoki tetahi whiu e utaina atu ki te whiu e meinga ana mo taua te hara i taua wa.
Rarangi 12
Kaua tetahi tangata e whakararuraru pokonoatia, tana whanau, tona kainga, ana pukapuka ranei, e takahi ranei i tona ingoa nui me tona ingoa pai. Ko ia tangata e ahei ana ma te ture e tiaki kei pa enei ahua whakararu me enei tukinotanga.
Rarangi 13
- Ko ia tangata e whai-tika mo ana haere katoa me ona wahi noho tuturu ai i roto i nga rohe o tona whenua.
- Ko ia tangata e whai-tika kia whakarere i tetahi whenua, ahakoa ko tona whenua ake, a me te hoki ano ki tena whenua tupu.
Rarangi 14
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia rapu kia whiwhi hoki ki tetahi oranga ngakau ki etahi atu whenua ina whanatu ia kia pahemo i nga tukino mona.
- Ko tenei tika e kore e ahei kia inoitia mo runga i te take whakawhiu i tupu pono ake na etahi hara kahore nei no nga ropu hanga ture, a na roto mai ranei i etahi mahi e peka ke ana i te ahuatanga me nga kaupapa tuturu o te Kotahitanga o nga Mana Nunui o te Ao.
Rarangi 15
Ko ia tangata e whai tika ana ki tetahi iwi tuturu mona. Kaua tetahi tangata e meinga kia takirihia atu e te ringa kaha i tona iwi tuturu, a kaua hoki e araia ina mea ia ki tetahi atu iwi hei iwi tuturu mona.
Rarangi 16
- Ko nga tane me nga wahine kua eke nei nga tau ki te pakehatanga, e whai-tika ana kia moe tane, wahine hoki, a kia whakatupu uri ki te ao, a kaua e araia tenei tika na runga ï te mea he momo tangata ke atu, he iwi ke, he whakapono ke ranei. E whai mana, ana ratou kia tauriterite te tika i runga i te marena i te wa e noho ana he tane he wahine a tae noatia te wa e wehe tuturu ai.
- Ko te maramatanga me meinga i urutomotia i runga i te whakaaetanga watea, tuturu hoki a te tane me te wahine e marenatia ana.
- Ko te whanau te hunga tuturu pupuri pono hoki i te kaupapa tika o te iwi, a e tino tika ana kia tiakina e te iwi me te Motu katoa.
Rarangi 17
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki ona taonga ake, kia whiwhi tahi ranei ratou ko etahi atu.
- Kaua tetahi tangata e murua e te ringa kaha i ona taonga ake.
Rarangi 18
- Ko ia tangata e whai-tika ana ki ona ake whakaaro, o tona hinengaro me tona nei whakapono; e tapiritia ana hoki ki a ia te mana kia watea ia ki te whakauru atu ki tetahi atu whakapono, hahi ranei, a me watea hoki, ki a ia anake ki a ia ranei me etahi atu ki te aroaro o te katoa, ki tetahi wahi wehi ranei, te mana ki te whakarite i tona whakapono, hahi ranei, i runga i te ritenga ako atu i etahi, i whakahaere ranei i ona ritenga, i te karakia me te whakatutuki i ona ahuatanga.
Rarangi 19
Ko ia tangata e whai-tika ana ki tona whakaaro i kite ai, a ki te whakapuaki hoki i ona whakaaro; ko tenei tika e tapiritia mai ana te ahei ona ki te pupuri i tana i whakaaro ai, a kaua hoki a ia e whakararurarutia a ka ahei hoki a ia ki te rapu, ki te tango mai me te tuku atu i nga whakamarama me nga rapunga whakaaro o te hinengaro, ahakoa pewhea te huarahi, i nawhea atu ranei i runga i nga rohe whakatakoto a te tangata.
Rarangi 20
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia watea ia ki te whakatu hui, ropu ranei, i runga i te ritenga pupuri i te maungarongo.
- Kaua tetahi tangata e akina kia uru noa ki tetahi ropu.
Rarangi 21
- Ko ia te tangata e whai-tika ana kia whai wahi ki nga whakahaere kawanatanga o tona whenua, a ia tonu a ma roto ata ranei i nga mangai i ata waitohutia.
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia tauriterite te huarahi atu mo te uru ki nga mahi mo te katoa i tona nei whenua.
- Ko ta te iwi i whakatau ai me meinga hei kaupapa mo te mana o te kawanatanga; ko tenei whakatau me meinga kia whakapuakina ia wa ia wa i runga i te pooti tika he mea atu tuku ki te katoa i runga i te mana pooti tauriterite o tetahi tangata, a me meinga hoki na te pooti puku a na tetahi tikanga ranei i rite atu ki tera te watea o te tangata ki te pooti ki tana i whakaaro ai.
Rarangi 22
Ko ia tangata, i te mea no roto ia i te iwi, e whakatika ana kia whiwhi ki nga tikanga toko i te ora mo te iwi, a e tika ana kia whakaritea atu ki a ia, i na roto atu i nga whakahaere whanui a tona iwi, i na roto mai ranei i nga whakakotahitanga o nga mahi a nga iwi o te ao a kia rite hoki ki te kaha o nga whakahaere a-ropu o roto ia iwi ia iwi te oranga tinana te noho i roto i te iwi., me nga tika ki nga whakahaere hapai i te mauri o te tangata, e tika nei kaua e hapa te tangata i enei mea hei pupuri i tona ihi me te whakawatea hoki i te tupu pakari o te tu-rangatira o te tangata.
Rarangi 23
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki te mahi, kia watea hoki ki te whawha ki tana mahi i hiahia ai, kia tika kia pai hoki nga ahuatanga o tana mahi a kia tiakina hoki kei noho kare mahi ia.
- Ko ia tangata, ahakoa pewhea, e tika ana kia whiwhi ki te utu taurite mo nga mahi i tauriterite nga ahuatanga.
- Ko ia tangata e mahi ana e whai-tika ana kia utua ki te utu tika pai hoki, kia ahei ai te whiwhi ona me tana whanau ki te oranga e tika nei hei whakaara i te ua o te tangata i te ao nei; a me tapiri atu ki enei, ina kitea e tika ana kia pera, etahi atu awhina o roto i nga whakahaere toko i te ora mo te iwi.
- Ko ia tangata e ahei ana ki te waihanga ki te whakauru ranei ki tetahi ropu kaimahi hei tiaki i nga ahuatanga katoa e pa ana ki nga huarahi mahi mona.
Rarangi 24
Ko ia tangata e whai-tika ana kia okioki, noho noaiho ranei i ona wa ano; ka tapiritia ki tenei, me meinga ko ona haora mahi me whakawhaiti ano ki nga haora e tika ana, me whiwhi hoki ia wa ia wa ki nga ra kore mahi i runga i te ritenga haere tonu o te utu mona i ana ra.
Rarangi 25
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki te oranga e hangai ana ki te oranga totika mo tona tinana me ona ahuatanga katoa, ona ake me tana whanau; i te kai. i tekakahu, i te whare, i te rongoa me nga whakaora i nga mauiui o te tinana, a tae atu ki nga huarahi toko i te ora mo te iwi e tika ana, a me whiwhi hoki ai i te tika, me te manaakitanga tuturu mona ina tupono mai nga wa kore mahi, nga mauiui o te tinana, nga wharanga, te pouarutanga, te kaumatuatanga, a te kore ranei e whiwhi i te oranga mona i nga runga mai i etahi ahuatanga kaore nei e taea e ia te pewhea ake.
- Ko nga wahine whanau me te hunga tamariki e tika ana kia ata whakaarohia kia manaakitia hoki. Ko te katoa o nga tamariki, ahakoa i whanau mai i te hunga i te marenatia kahore ranei i marenatia, me meinga kia rite tahi te whiwhi ki nga awhina o nga ritenga toko i te ora mo te iwi.
Rarangi 26
- Ko ia tangata e tika ana kia watea ki a ia nga huarahi o te matauranga. Ko nga huarahi o nga akoranga me noho kore utu, otira i nga timatanga atu me ona kaupapa tuturu. Ko nga timatanga atu o nga huarahi akoranga me meinga kia utaina ki te katoa, kaua ma te hiahia noa o te tangata. Ko nga akoranga mo nga mahi-a-ringa me nga mahi-a-hinengaro me meinga kia whanui te horo ki te katoa, a ko nga akoranga ki nga taumata ikeike o te matauranga me rite tahi te watea ki te katoa i na runga ano ra i te kitea o te totika o te tangata.
- Ko nga huarahi o te akoranga me whakaanga atu ki nga wahi e puta topu mai ai nga hua totika o te tangata, kia meinga ai hoki hei kaupapa whakapakari i nga mana o te tangata me nga tino kaupapa o te rangatiratanga o tona oranga i tenei ao. Me meinga i tenei ritenga kia ata matatau tetahi ki tetahi, kia watea i te ngakau wene, kia noho hoki i runga i te whakahoahoa tetahi iwi ki tetahi iwi, tetahi momo tangata me tetahi momo tangata me tetahi ropu whakapono ki tetahi atu ropu whakapono, a me meinga hoki kia hapai i nga whakahaere a te Kotahitanga o nga iwi Nunui o te Ao he mea a mau ai te maungarongo ki te mata o te whenua.
- Kei nga matua te mana tuatahi ki te tohu i te ahua o nga akoranga hei tuku ki a ratou tamariki.
Rarangi 27
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia watea tona huarahi mo te whakauru atu ki nga whakahaere hapai i te hinengaro tangata i roto i te iwi, kia whiwhi hoki ki nga oranga ngakau o roto i nga mahi ataahua, a kia pa tahi atu ki nga whakahaere hohonu o te matauranga e ahu whakamua atu ana, me ona hua katoa.
- Ko ia tangata e whai-tika ana kia ata tiakina kia puta ano ki a ia nga hua o nga mea oranga ngakau, oranga tinana ranei, i na roto mai nei i nga mahi o te hohohutanga o te matauranga, i nga pukapuka whai hua i tuhia, i nga mahi ataahua ranei nana ake nai i whakapuawai ki te ao.
Rarangi 28
Ko ia tangata e whai-tika ana ki nga ritenga o te noho pai o te iwi me te ao katoa, ma reira nei e tino tuturu ai nga tika me nga rangatiratanga kua whakararangitia nei ki roto i tenei Whakapuakitanga.
Rarangi 29
- Ko ia tangata me mahi i ana mahi mo te iwi, ma reira anake nei e watea ai, e tutuki tuturu ai hoki te waihangatanga o tona hinengaro.
- I te wa i whakarite ana ia i ona tika me ona rangatiratanga, ko ia tangata me meinga ko nga ara anake mona me ma roto i nga whakatau a te ture, me motuhake hoki aua arai hei mea a mau ai e mohiotia ai e whakanuia ai hoki nga tika me nga rangatiratanga e etahi atu tangata, a hei mea hoki e tutuki ai nga ritenga pono o te noho kore-hara, o te noho i te rangimarie o te katoa me te painga whanui ki nga iwi e noho ana i raro i te mana kawanatanga o te katoa o nga iwi o tetahi whenua.
- Ko enei tika me enei rangatiratanga kaua rawa e meinga kia whakahaerea i runga i etahi tikanga me etahi atu kaupapa e peka ke ana i a te Kotahitanga o nga Iwi Nunui o te Ao i mea ai.
Rarangi 30
Kahore rawa i roto i tenei Whakapuakitanga tetahi mea e ahei ana kia whakamoaritia tera kei tetahi Mana Kawanatanga, kei tetahi ropu, kei tetahi tangata ranei tetahi mana ki te whakahaere i tetahi ritenga, ki te mahi ranei i tetahi mahi e anga atu ana hei tikanga turaki i tetahi o nga mano me nga rangatiratanga e mau ake nei.


text:
Kua whai hua ā Aotearoa i te Treaty of Waitangi, mēnā ka whakatairitea tēnei whenua ki ēra atu whenua ō te ao i whakawaimehatia rā, ōtira, i raupatungia rā e Piritana Nui.
Koira te whakatau ā te kaituhi i te pukapuka hou, i ā Webs of Empire, ā Tony Ballantyne.
Hei te rā nei puta mai ai te pukapuka nei, ā, hei tā Ballantyne, he maha ngā tiriti i waitohua ai e ngā mangai ō Piritana nui me ngā iwi taketake ō tēna whenua, ō tēna whenua, engari, he mea rereke anō te Tiriti ō Waitangi, nā te mea, e whai mana ana ki roto i ētahi ō ngā whakaritenga okawa ō tēnei whenua.
Copyright © 2013, Uma Broadcasting Ltd


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Oct 19, 2013
Synopsis: The bamboo of the upland can be seen by all. You say 30-meter telescope as if it is a good thing. Can we all see through it?
Aloha mai nō kākou e nā hoa makamaka e kāko'o nei i ka mana'o ho'ōla 'ōlelo Hawai'i. 'A'ole nō i hala i ko kākou mau maka ia mea he ho'okae 'ōlelo. Ua ahuwale ho'i ka pāpā 'ia o ka 'ōlelo Hawai'i 'a'ole e a'o 'ia ma loko o nā kula aupuni. A ua lilo ia i mea e emi loa ai ka nui o ka po'e 'ōlelo Hawai'i a 'ane'ane make kā kākou 'ōlelo makuahine.
I ka Pō'akahi nei, ua kupu hou mai kēia 'ano hihia ho'okae 'ōlelo. 'O ka mea 'āpiki na'e, 'o ka 'ōlelo haole kai ho'okae 'ia, a ua kū'ē 'ia na'e ma muli o kona mana'o Hawai'i.
Aia ma waho o ka hale kahiko o Ka Leo, ka mea e hō'ano hou 'ia nei, ua kūkulu 'ia he pā lā'au no ka palekana o nā haumāna e kā'alo'alo ana i mua ona. Ua 'ae 'ia kekahi mau hui haumāna e pena i mau ki'i nui ma luna o ia pā. I ka hopena pule nei, hele nui akula nā haumāna Hawai'i a me kekahi mau kumu no ke pena ‘ana i kekahi ki'i nui e hō'ike ana iā Mauna a Wākea (Mauna Kea) e kū kilakila ana i luna, a me nā kānaka Hawai'i e mūia ana ma lalo. Eia hou, ua kākau 'ia kekahi mau hua'ōlelo, ma ka namu haole na'e, e kū'ē ana i ka mana'o o ke Kulanui o Hawai'i e kūkulu i kekahi 'ohe nānā nunui ma luna o ia mauna kapu.
I ka ho'i 'ana mai o nā haumāna i ke kula ma ka Pō'akahi, kāhāhā, ua kā'ele 'ia ua mau hua'ōlelo nei a ua pena 'ia mai kekahi mau hua'ōlelo e ho'olaha ana i kekahi papahana e mālama 'ia ana e Ka Leo; ma ia wahi ho'okahi nō! Ua ho'ohuoi 'ia na kekahi limahana o Ka Leo ia hana i lawelawe malū ma mua o ke kakahiaka Pō'akahi. Wahi a ka waha'ōlelo o ke kulanui, i ke noi 'ana a ka hui haumāna i wahi ma ka pā e pena ai i kā lākou ki'i, 'a'ole i hō'ike 'ia ko lākou mana'o e pena pū aku i kēlā mau hua'ōlelo kū'ē.
He mea nui ia 'ohe no ke kulanui. He mea kōkua nui ho'i i ke a'o kilo hōkū. I ka mana'o o ke Kulanui, he mea waiwai maoli nō kēia e māhuahua ai ka 'ike o nā kānaka a pau. Eia hou ho'i, he kālā a he kaulana ke hō'ea mai ana kekahi. No laila, i ka mana'o o ka po'e kū'ē, he mea ho'ohaumia wale nō kēlā 'ohe nui i ka 'āina kapu, no ka mea, e lilo ana kēia mea nānā aku i mea pupuka e nānā nui 'ia mai. Eia hou, ua ke'ehi 'ia ko lākou pono siwila e hō'ike ai i ko lākou mana'o i mua o ke ākea. 'A'ole kā i kā'ele 'ia kekahi ki'i o nā hale kilo hōkū e kau mai ana ma kahi paia e pili koke mai ana nō.
I ka Pō'alua nei, ho'okahi wale nō lā ma hope o ka ho'onalo 'ia o ko lākou mana'o, ua huliāmahi nā haumāna, ma kahi o 300, i mua o ke ki'i, a ma hope o kekahi mau ha'i'ōlelo hō'eu'eu, ua kaka'i pū aku i ka hale hou o Ka Leo o Hawai'i no ke koikoi 'ana i nā luna o ia nūpepa e mihi mai i mua o ka po'e nāna i pa'u aku a pī ka 'amo ma ke pena 'ana i ia ki'i.
Ke kuhi nei au ē 'a'ole paha e kā'ele 'ia kēlā mau hua inā he mea ho'ohanohano ia i ke Kulanui. No laila, eia mai kahi nīnau wāhi pūniu: Pehea lā ke 'ano o kahi nūpepa i kapa 'ia 'o Ka Leo o Hawai'i ke pepehi mai 'o ia i ka leo o nā Hawai'i?
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
Wp/tkl/Ko te Talafakatuha o te Kupega
Ko te Mālō o te lagi e fakatuha foki venei. E iei na tino faifaiva na tatao to latou kupega i te tai ke maua ai ho he itukaiga ika. Kua tumu te kupega, oi toho ai e kilatou ki gauta ma nonofo ai ki lalo oi fili na ika: ko na ika lelei e togi ki loto o na polapola ka ko na ika kino e tiaki. E vena foki lava te mea ka pa ki ei kafai e uma te olaga nei: ka oatu na agelu oi fili na tino agahala mai na tino amiotonu oi togi ai ki te afi kakaha, te mea ka lauē ma katigū ai o latou nifo.