text:
1:1 ¶ Na Paora, i paingia e te Atua hei apotoro ma Ihu Karaiti, na te teina hoki, na Timoti, ki te hahi a te Atua i Koriniti, ratou ko te hunga tapu katoa i Akaia puta noa:
1:2 Kia tau ki a koutou te aroha noa me te rangimarie, he mea na te Atua, na to tatou Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti.
1:3 ¶ Kia whakapaingia te Atua, te Matua o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, te Matua o nga mahi tohu, te Atua o te whakamarie katoa;
1:4 Ko ia hoki te kaiwhakamarie i a matou i o matou paweratanga katoa, e taea ai e matou te whakamarie te hunga e pehia ana e te aha, e te aha, ma te whakamarie e whakamarie nei te Atua i a matou.
1:5 I te mea kei te hira tonu nga mamae o te Karaiti i roto i a matou, kei te pera ano te hira o to matou whakamarietanga i roto i a te Karaiti.
1:6 Na, ahakoa tukinotia matou, he mea tena kia whakamarietia ai, kia whakaorangia ai koutou; ahakoa ranei whakamarietia matou, he mea tena kia whakamarietia ai koutou, koia tena e mahi na, i a koutou ka whakaririka kau na ki aua mamae e mamae nei ho ki matou:
1:7 ¶ E u ana hoki to matou whakaaro ki a koutou, i te mohio iho, ka uru na koutou ki nga mamae, ka uru ano hoki koutou ki te whakamarietanga.
1:8 Kahore hoki matou e pai kia ngaro i a koutou, e oku teina, te paweratanga i tupono ki a matou i Ahia, te tino taimaha o te pehanga i a matou, nuku noa atu i to matou kaha, na poroporoaki ana matou ki te ora:
1:9 Ae, i roto ano i a matou te kupu mo te mate, kia kaua o matou whakaaro e u ki a matou ano, engari ki te Atua, ki te kaiwhakaara i te hunga mate:
1:10 Nana matou i whakaora i taua mate nui, a e whakaora ano ia: e u ana o matou whakaaro ki a ia, tera ia e whakaora tonu i a matou;
1:11 Me koutou hoki ka awhina tahi na ki ta koutou inoi mo matou; kia whakawhetai te tokomaha mo matou, mo te aroha noa na te tokomaha i homai ki a matou.
1:12 ¶ Ko ta matou whakamanamana hoki ko tenei, ko te whakaaetanga ake o to matou hinengaro, kei runga i te tapu, i te tapatahi o te Atua, ehara i te mea kei runga i to te kikokiko mohio, engari i to te Atua aroha noa, ta matou whakahaere i te ao, ki a koutou rawa ano ia.
1:13 Ehara hoki ta matou e tuhituhi atu nei ki a koutou i te mea ke i ta koutou e korero na i te pukapuka, e whakaae na; a e u ana toku whakaaro, e whakaae koutou taea noatia te mutunga;
1:14 Me koutou ano i whakaae mai na ko tetahi wahi ki a matou, ko matou ta koutou e whakamanamana ai, pera hoki me koutou, ko koutou ta matou e whakamanamana ai i te ra o to tatou Ariki, o Ihu.
1:15 ¶ Na, i toku whakapono ki tenei, i mea ahau kia haere atu i mua ra ki a koutou, kia rua ai painga ki a koutou;
1:16 Kia tika atu ma koutou na ki Makeronia, a kia hoki mai i Makeronia ki a koutou, a ma koutou e whakatika atu taku haere ki Huria.
1:17 Na, i ahau ka whakaaro i tenei, i hanga noa iho ranei toku ngakau? he whakaaro ranei no te kikokiko oku whakaaro e mea ai ahau, Ae, ae, kahore, kahore?
1:18 Otira i te mea he pono te Atua, ehara ta matou kupu ki a koutou i te ae, i te kahore.
1:19 Ko te Tama hoki a te Atua, ko Ihu Karaiti, i kauwhautia ra e matou i roto i a koutou, ara e ahau, e Hirawanu, e Timoti, ehara i te ae, i te kahore ranei, engari he ae i roto i a ia.
1:20 Pewhea ake hoki te maha o nga kupu homai a te Atua, kei roto tonu i a ia te ae; a ma roto mai hoki i a ia te Amine, hei kororia mo te Atua i roto i a tatou.
1:21 Na, ko te kaiwhakau i a matou me koutou i roto i a te Karaiti, ko te kaiwhakawahi i a tatou, ko te Atua;
1:22 Nana tatou i hiri, nana hoki i homai te wahi tuatahi, ara te Wairua ki roto ki o tatou ngakau.
1:23 Na, ka karanga ahau ki te Atua hei kaititiro mo toku wairua, he tohu naku i a koutou te haere wawe atu ai ahau ki Koriniti.
1:24 Ehara i te mea hei rangatira matou mo to koutou whakapono, engari hei hoa mahi matou i te hari mo koutou: na te whakapono hoki koutou i tu ai.
2:1 ¶ Otira kua takoto tenei i roto i ahau, kia kaua toku hokinga atu ki a koutou e waiho i runga i te pouri.
2:2 Na, ki te whakapouri hoki ahau i a koutou, ko wai hoki hei whakaora i toku ngakau? ko ia anake e whakapouritia nei e ahau.
2:3 A i tuhituhi atu ahau i taua mea nei ano ki a koutou, kei tae atu ahau, ka whakapouritia ahau e te hunga i tika nei ma ratou ahau e whakahari; i te u o toku whakaaro ki a koutou katoa, ko toku hari te hari o koutou katoa.
2:4 He nui hoki no te pouri, no te mamae o te ngakau, i tuhituhi atu ai ahau ki a koutou me nga roimata maha: ehara i te mea hei whakapouri i a koutou, engari kia matau ai koutou ki toku aroha e hira rawa nei ki a koutou.
2:5 ¶ Mehemea na tetahi i whakapouri, ehara i te mea e whakapouri ana ia i ahau, engari i a koutou katoa; i tetahi wahi ia, e kore nei ahau e mea rawa he nui.
2:6 E rahi ana mo taua tu tangata ko tenei whiu i whakapangia nei e te tokomaha.
2:7 Engari rawa ia me whakarere noa iho tana e koutou, ka whakamarie i a ia, kei tupono ka horomia ia e tona pouri nui rawa.
2:8 Koia ahau ka inoi ki a koutou, kia whakaukia to koutou aroha ki a ia.
2:9 Na konei ano hoki ahau i tuhituhi atu ai, hei whakamatau i a koutou, mehemea e ngohengohe ana koutou i nga mea katoa.
2:10 Ko te tangata e whakarerea ai e koutou tana, ka whakarerea ano e ahau: ko taku hoki i whakarere noa ai, mehemea i pera ahau, he whakaaro ki a koutou, i whakarerea noatia e ahau i te aroaro o te Karaiti;
2:11 Kei ra rungatia mai tatou e Hatana: ehara hoki tatou i te kuware ki ana rauhanga.
2:12 ¶ Na, i toku taenga ki Toroa ki te kauwhau i te rongopai o te Karaiti, a ka puare mai ki ahau tetahi kuwaha, he mea na te Ariki,
2:13 Kahore he tanga mo toku wairua, he kore i kite i toku teina, i a Taituha: heoi ka poroporoaki ahau ki a ratou, ka haere ki Makeronia.
2:14 Na, me whakawhetai ki te Atua, e mea tonu nei i a matou kia whakamanamana i roto i a te Karaiti, e whakaatu nei ma roto i a matou i te ha o tona matauranga i nga wahi katoa.
2:15 He kakara pai hoki matou no te Karaiti ki te Atua, i runga i te hunga e whakaorangia ana, i runga ano i te hunga e whakangaromia ana:
2:16 Ki tetahi he kakara no te mate ki te mate; ki tetahi he kakara no te ora ki te ora. A ko wai e tau mo enei mea?
2:17 Kahore hoki matou e pera i te tokomaha e whakatutua nei i te kupu a te Atua: engari he pera i ta te pono, he pera i ta te Atua, e korero ana matou i te aroaro o te Atua i roto i a te Karaiti.
3:1 ¶ E timata ana ano ranei matou te whakapai ki a matou ano? e pera ana ranei me etahi atu, e mea ana matou ki etahi pukapuka whakapai ma matou ki a koutou, ma koutou ranei ki a matou?
3:2 Ko koutou ta matou pukapuka, he mea tuhituhi ki o matou ngakau, e kitea ana, e korerotia ana e nga tangata katoa:
3:3 Kua marama na hoki, ko koutou he pukapuka na te Karaiti, he mea minita na matou, ehara i te mea tuhituhi ki te mangumangu, engari ki te Wairua o te Atua ora; he teka ki nga papa kohatu, engari ki runga ki nga papa kikokiko o te ngakau.
3:4 Ko tenei tu whakaaro o matou u tonu ki ta te Atua, he mea na te Karaiti:
3:5 He teka kei a matou ake te tikanga mo te whakaaro ki tetahi aha, me te mea na matou ake ano; engari na te Atua matou i whai tikanga ai;
3:6 ¶ Nana hoki matou i tau ai hei minita mo te kawenata hou; he teka no te reta, engari no te wairua: he whakamate hoki ta te reta, he whakaora ia ta te wairua.
3:7 Na, mehemea te minitatanga o te mate i tuhituhia nei, i whaoa nei ki nga kohatu, i puta kororia mai, i kore ai e taea e nga tama a Iharaira te titiro matatau atu ki te mata o Mohi i te kororia o tona mata; he kororia ia e memeha ana:
3:8 E kore ianei e nui noa atu te kororia o te minitatanga o te wairua?
3:9 Na, mehemea te minitatanga o te whakatau he he kororia, heoi hira rawa atu te kororia o te minitatanga o te tika.
3:10 He pono hoki, kahore te mea i whakakororiatia i whai kororia i tenei wahi, ara na te kororia e hira rawa nei.
3:11 Mehemea hoki he kororia to te mea e memeha ana, nui noa atu te kororia o te mea pumau.
3:12 ¶ Na, i a matou ka tumanako nei ki tenei, nui atu to matou maia ki te korero:
3:13 Kahore ano e pera me Mohi i maka nei i te hipoki ki tona mata, kei titiro matatau atu nga tama a Iharaira ki te tukunga iho o te mea e memeha haere ana:
3:14 Otira i whakapakeketia o ratou hinengaro: no te mea taea noatia mai tenei ra i te korerotanga o te kawenata tawhito e mau tonu ana taua hipoki ra ano, kahore ano i hurahia; i roto ia i a te Karaiti ka whakakahoretia.
3:15 Na, tae noa mai ki tenei ra, ki te korerotia a Mohi, e takoto ana he hipoki ki runga i to ratou ngakau.
3:16 Na, kia huri ki te Ariki, ka tangohia te hipoki.
3:17 Na, ko te Ariki, ko te Wairua ia; ko te wahi i noho ai te Wairua o te Ariki, kei reira te tikanga herekore.
3:18 Ko tatou katoa ia kahore he hipoki mo te mata, e whakaahua ana i te kororia o te Atua, ano kei roto i te whakaata, a e whakaputaia ketia ana kia rite ki taua ahua ano, he kororia hono iho ki te kororia, i runga i ta te Wairua o te Ariki.
4:1 ¶ Na konei, i te mea kei a matou tenei mahi minita, i te mea ka tohungia nei matou, kahore matou e ngakaukore;
4:2 Engari kua whakarerea e matou nga mea huna o te whakama, kore ake matou e haere i runga i te tinihanga, kahore hoki e maminga ki te kupu a te Atua: ka waiho ia ko te whakapuakanga o te pono hei whakaatu i to matou pai ki te hinengaro tangata i te aroaro o te Atua.
4:3 Na, ki te mea he mea hipoko ta matou rongopai, he mea hipoki ki te hunga e whakangaromia ana:
4:4 I roto nei i a ratou te atua o tenei ao, e whakamatapo ana i nga whakaaro o te hunga kore whakapono, kei whitingia ratou e te marama o te rongopai o te kororia o te Karaiti, ko ia nei te ahua o te Atua.
4:5 He teka hoki ko matou te kauwhautia nei e matou, engari ko Karaiti Ihu hei Ariki, a ko matou nei hei pononga ma koutou, he whakaaro ki a Ihu.
4:6 Ko te Atua hoki nana nei i ki te marama kia whiti i roto i te pouri, kua whiti ki roto ki o matou ngakau, hei homai i te marama o te matauranga o te kororia o te Atua i te mata o Ihu Karaiti.
4:7 Ko tenei taonga ia o matou kei roto i te oko oneone, kia kiia ai te kaha nui whakaharahara no te Atua, ehara hoki i a matou;
4:8 ¶ E akina ana matou i nga taha katoa, heoi kahore e pau te whakaaro; e raruraru ana, heoi kahore e ngakaukore;
4:9 E whakatoia ana, heoi kahore i whakarerea; e taia ana ki raro, heoi kahore i whakangaromia;
4:10 E mau tonu ana hoki te matenga o Ihu ki o matou tinana, i a matou e haereere nei; kia marama ai to Ihu ora i roto i o matou tinana.
4:11 Ko matou hoki e ora nei, e tukua tonutia ana ki te mate mo te whakaaro ki a Ihu, kia marama ai hoki to Ihu ora i roto i o matou kikokiko matemate.
4:12 Na ko te mate te mahi ana i roto i a matou, ko te ora ia i roto i a koutou.
4:13 Otira, i te mea kei a matou taua wairua ra ano o te whakapono, te mea i tuhituhia ra, i whakapono ahau, koia ahau i korero ai; whakapono ana ano matou, koia hoki matou ka korero nei;
4:14 E matau ana hoki matou, tera te kaiwhakaara o te Ariki, o Ihu, e whakaara ano hoki i a matou me Ihu, e whakatu ngatahi ano i a matou me koutou.
4:15 Hei painga hoki ki a koutou na mea katoa, kia waiho ai ma te aroha noa, e whakanuia nei e te tokomaha, e whakawhetai, kia hira rawa ai te kororia o te Atua.
4:16 Koia hoki tatou te ngakaukore ai; heoi ahakoa haere iho tatou ki te pirau, ara to waho tangata, e whakahoutia ana ano to roto i tenei ra, i tenei ra.
4:17 Ko to tatou mamae mama nei hoki, rangitahi kau nei, hei whakawhiwhi i a tatou kia tino nui haere rawa atu te taimaha o te kororia, he mea mau tonu;
4:18 I a tatou kahore nei e titiro ki nga mea e kitea ana, engari ki nga mea kahore e kitea: he mea nonaianei noa hoki nga mea e kitea ana; he mea mau tonu ia nga mea kahore e kitea.
5:1 ¶ E matau ana hoki tatou, ki te wahia to tatou whare wharau, te mea whenua nei, he whare ano to tatou, he mea hanga na te Atua, ehara i te whare hanga e te ringa, he mea mau tonu, i nga rangi.
5:2 He pono hoki i tenei e aue ana tatou, e hiahia ana ki to tatou whare o te rangi hei kakahu mo tatou:
5:3 Mehemea ia ki te whai kakahu tatou, e kore e rokohanga mai e noho tahanga ana.
5:4 Kei te aue hoki tatou, te hunga i tenei whare wharau, i te taimaha: ehara i te mea e hiahia ana kia unuhia o tatou nei, engari kia kakahuria iho kia horomia ai te mea matemate e te ora.
5:5 Na, ko te kaihanga i a tatou mo taua mea nei ano, ko te Atua, nana nei hoki i homai ki a tatou te wahi tuatahi, ara te Wairua.
5:6 No reira i te mea e maia tonu ana tatou, e matau ana hoki, i a tatou e noho nei i te tinana, he mea motu ke mai i te Ariki ta tatou noho:
5:7 Ko ta tatou haere hoki kei runga i te whakapono, kahore i runga i te titiro;
5:8 E mea ana ahau, e maia ana ano tatou, ko ta tatou hoki e tino pai ai, kia noho motu ke i te tinana, kia noho ai i te Ariki.
5:9 Koia hoki tatou ka whai nei, ahakoa i konei e noho ana, ahakoa e noho ke ana, kia ahuarekaina mai tatou e ia.
5:10 Kua takoto hoki te tikanga kia kitea tatou katoa ki mua i te nohoanga whakawa o te Karaiti; kia riro mai ai i tenei, i tenei, nga mea i mahia i te tinana, kia rite hoki ki tana i mahi ai, ahakoa pai, ahakoa kino.
5:11 Na, ka matau nei matou ki te wehi o te Atua, ka kukume matou i nga tangata, otira e kitea ana ano matou e te Atua; a e u ana toku whakaaro, kua kitea ano matou e o koutou hinengaro.
5:12 ¶ Ehara i te mea e whakapai ana ano matou i a matou ki a koutou, engari e korero ana hei hoatu i te take ki a koutou e whakamanamana ai koutou ki a matou, kia ai ai he mea hei whakautu ma koutou ki te hunga e whakamanamana ana ki to te kanohi, kah ore ki to te ngakau.
5:13 Ahakoa hoki porangi matou, hei mea ia mo te Atua: ahakoa ranei tika o matou mahara, hei mea mo koutou.
5:14 E akiakina ana hoki matou e te aroha o te Karaiti; i a matou e whakaaro ana i tenei, kotahi i mate mo te katoa, no reira he hunga mate te katoa;
5:15 I mate hoki ia mo te katoa, kia kaua ai te hunga e ora ana e ora mo ratou ano a muri ake nei, engari mo tenei i mate nei mo ratou, a i ara ake ano.
5:16 ¶ No reira a mua ake nei e kore matou e matau ki te tangata, ara ki tona kikokiko: ae ra, ahakoa matau matou ki a te Karaiti, ara ki tona kikokiko, otiia e kore matou e matau pena ki a ia a mua ake nei.
5:17 Na ki te mea kei roto i a te Karaiti tetahi, he mahinga hou ia: kua pahemo nga mea tawhito, na kua hou nga mea katoa.
5:18 Ko te putake ia o nga mea katoa ko te Atua, i hohou nei i ta tatou rongo ki a ia i runga i a te Karaiti, a homai ana e ia ki a matou te minitatanga o te houhanga rongo;
5:19 Ara, i roto te Atua i a te Karaiti e hohou ana i ta te ao rongo ki a ia, kore ake e whakairia ki a ratou o ratou he; a kua tukua mai ki a matou te kupu mo te houhanga rongo.
5:20 Na he karere matou na te Karaiti, me te mea ano ko te Atua tenei kei roto i a matou e karanga ana; ko matou hei whakakapi mo te Karaiti ki te tohe atu kia koutou, kia hohia ta koutou rongo ki te Atua.
5:21 Ko ia, kihai nei i matau ki te hara, meinga ana hei hara mo tatou, kia meinga ai tatou ko te tika o te Atua i roto i a ia.
6:1 ¶ Na tenei matou ona hoa mahi te tohe atu nei i a koutou, kia kaua e kore hua te rironga mai o te aroha noa o te Atua i a koutou;
6:2 E mea ana hoki ia, No te wa manakohanga atu i whakarongo ai ahau ki a koe, awhinatia ana hoki koe e ahau i te ra o te whakaoranga: nana, tenei te wa manakohanga: nana, tenei te wa manakohanga mai; nana, tenei te ra o te whakaoranga.
6:3 E kore hoki e hoatu e matou tetahi take e he ai, ahakoa i te aha, kei whakahengia ta matou mahi minita;
6:4 Engari i nga mea katoa e whakakite ana i a matou, he minita na te Atua, i runga i te hua o te manawanui, i nga tukinotanga, i nga aitua, i nga rarunga,
6:5 I nga whiunga, i nga hereheretanga, i nga ngangaretanga, i nga mauiuitanga, i nga mataaratanga, i nga nohoanga pukutanga;
6:6 I runga i te kinokore, i te matauranga, i te manawanui, i te ngakau ngawari, i te Wairua Tapu, i te aroha tinihangakore,
6:7 I runga i te kupu o te pono, i te kaha o te Atua, i nga mea whawhai o te tika ki matau, ki maui,
6:8 I rungia i te kororia, i te honorekore, i te kupu kino, i te kupu pai; me te mea he hunga tinihanga, a he hunga pono ano:
6:9 Me te mea kahore e mohiotia, otiia e mohiotia nuitia ana; me te mea ka mate, heoi tenei ano matou te ora nei; me te mea e pakia ana, heoi kahore e whakamatea;
6:10 Me te mea e pouri ana, heoi e hari tonu ana; me te mea e rawakore ana, heoi e mea ana i te tokomaha kia whai taonga; me te mea kahore a matou aha, otiia kei a matou nga mea katoa.
6:11 ¶ Tuwhera tonu o matou mangai ki a koutou, e nga Koriniti, kua nui to matou ngakau.
6:12 Ehara i te mea no matou te kuiti i a koutou, engari no o koutou ngakau te kuiti.
6:13 Na, hei utu e rite ana, he kupu tenei naku ki aku tamariki, kia whakanuia ano hoki koutou.
6:14 Kei iokatia ketia koutou ki te hunga whakaponokore: no hea hoki te whakahoatanga o te tika raua ko te tutu? no hea hoki te huihuinga tahitanga o te marama ki te pouri?
6:15 Ko ehea mea a te Karaiti i huihuia ki a Periara? na tehea wahi ranei i huanga ai te tangata whakapono ki te tangata whakaponokore?
6:16 A kei hea he tatanga mo te whare tapu o te Atua ki nga whakapakoko? he whare tapu hoki koutou no te Atua ora; ko ta te Atua hoki tena i mea ai, ka noho ahau i roto i a ratou, ka haereere ahau i roto i a ratou; a ko ahau hei Atua mo ratou, ko rat ou hoki hei iwi maku.
6:17 Mo konei, Puta mai i roto i a ratou, kia motu ke, e ai ta te Ariki. Kaua hoki e pa ki te mea poke; a ka riro mai koutou i ahau;
6:18 Ko ahau ano hoki hei Matua mo koutou, ko koutou hoki hei tama hei tamahine ki ahau, e ai ta te Ariki Kaha Rawa.
7:1 ¶ Na, i a tatou ka whiwhi nei ki enei kupu whakaari, e oku hoa aroha, tahuri tatou ki te horoi atu i a tatou i nga mea poke katoa o te kikokiko, o te wairua, me te whai ano ki te tino tapu i runga i te wehi ki te Atua.
7:2 Manako mai ki a matou; kahore a matou whakahaere he ki tetahi, kahore matou i kukume i tetahi ki te kino, kahore a matou whakapati i nga taonga a tetahi.
7:3 Ehara taku kupu nei i te mea hei whakatau he ki a koutou: kua mea atu na hoki ahau, kei o matou ngakau koutou mo te mate tahi, mo te ora tahi.
7:4 Nui atu toku maia ki te korero ki a koutou, nui atu toku whakamanamana mo koutou: ki tonu ahau i te whakamarie, hira ake toku koa i o matou matenga katoa.
7:5 ¶ I to matou taenga mai hoki ki Makeronia, kihai i whai okiokinga to matou kikokiko, heoi mate ana matou i nga taha katoa; i waho ko nga whawhai, i roto ko nga mataku.
7:6 Otira na te kaiwhakamarie o te hunga e whakaititia ana, ara na te Atua, nana matou i whakamarie, i a Taituha ka tae mai nei;
7:7 Ehara i te mea na tona taenga mai anake, engari na te whakamarietanga ano hoki i whakamarietia ai ia e koutou, i tana korerotanga mai ki a matou i to koutou hiahia nui, i to koutou tangi, i to koutou ngakau nui ki ahau; a ka koa rawa ahau.
7:8 Ahakoa hoki i whakapouritia koutou e ahau ki taku pukapuka, kahore ahau i te mea e he ana ahau, ahakoa i mahara pera i mua ra: kua kite nei hoki ahau na taua pukapuka koutou i mea kia pouri, ara pouri potopoto nei.
7:9 E hari ana tenei ahau, ehara i te mea mo te whakapouritanga i a koutou, engari no te mea i whakapouritia koutou a ripeneta iho: ko to koutou pouri hoki no ta te Atua, e kore noa iho ai koutou e whai he i a matou.
7:10 E meinga ana hoki e ta te Atua pouri he ripeneta e ora ai, he ripeneta kahore ona haku: ko ta te pouri ia o te ao e mahi ai he mate.
7:11 Titiro hoki, ko taua mea nei ano, ko ta te Atua whakapouritanga i a koutou, na, tana mahinga nui i roto i a koutou, ae ra, nga kupu whakatikatika i a koutou, te riri, te wehi, te hiahia, te ngakau nui, te whakapa riri! I nga mea katoa kua whakak ite nui koutou, kahore o koutou hara i tenei mea.
7:12 ¶ No reira, ahakoa i tuhituhi ahau ki a koutou, kahore ahau i tuhituhi atu mo te tangata nana te he, mo te tangata ranei ki a ia nei te he, engari kia whakakitea ai ki a koutou i te aroaro o te Atua te nui o to koutou matapopore ki a matou.
7:13 Koia matou i whai marietanga ai: a i to matou whakamarietanga hira noa ake to matou koa i te koa hoki o Taituha, no te mea kua whakahauoratia tona wairua e koutou katoa.
7:14 Mehemea hoki ahau i whakamanamana ki a ia ki tetahi mea a koutou, kahore ahau i meinga kia whakama; no te mea i korerotia e matou nga mea katoa ki a koutou i runga i te pono, waihoki ko to matou whakamanamana, i meinga nei e ahau i te aroaro o T aituha, kua kitea he pono.
7:15 A hira ake ano hoki tona ngakau aroha ki a koutou, i a ia e mahara ana ki te ngohengohe o koutou katoa, ki te wehi me te wiri i manako ai koutou ki a ia.
7:16 E hari ana ahau, no te mea ka marama toku whakaaro ki a koutou i nga mea katoa.
8:1 ¶ Na, he whakarite atu tenei na matou ki a koutou, e oku teina, i te aroha noa o te Atua kua homai nei ki nga hahi o Makeronia;
8:2 Ahakoa he nui te whakamatautauranga a nga mate, whakaputaina nuitia ana mai e te nui o to ratou koa, i roto i to ratou tino rawakoretanga, nga tahua o ta ratou manaaki.
8:3 Ko ahau hei kaiwhakaatu, hihiko tonu ratou ki te tapae i nga mea i taea e ratou, ae ra, i nga mea ano kihai i taea e ratou;
8:4 Me te nui o ta ratou tohe ki a matou, kia manako matou ki tenei aroha noa, kia uru tahi hoki ki te mahi ki te hunga tapu:
8:5 Kihai hoki ratou i pera me ta matou i whakaaro ai, engari i te tuatahi tuku ana ratou i a ratou ano ki te Ariki, ki a matou hoki i runga i ta te Atua i pai ai.
8:6 Koia matou i whakahau ai i a Taituha, nana hoki tena mahi i timata, mana ano e whakaoti tenei aroha noa hoki i roto i a koutou.
8:7 ¶ Na, e hua na i a koutou nga mea katoa, te whakapono, te whai kupu, te matauranga, te whakaaro hohonu, me to koutou aroha ano ki a matou, kia hua ano hoki tenei mahi aroha noa a koutou.
8:8 Ehara taku i te korero a ture, engari he mea i te kakama o era atu, hei whakamatautau ano i te pono o to koutou aroha.
8:9 E matau ana hoki koutou ki te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, ara i a ia e whai taonga ana, whakarawakoretia iho ana ia, he whakaaro ki a koutou, kia whai taonga ai koutou i tona rawakoretanga.
8:10 A ka hoatu nei ahau i toku whakaaro mo tenei: he mea pai hoki tenei mo koutou, ko koutou na te tuatahi ki te timata i tera tau, ehara i te mea ko te mahi anake, engari ko te hiahia ano hoki.
8:11 Na inaianei whakaotia hoki te mahi; i hihiko na te whakaaro i mua, kia whai otinga hoki i roto i to koutou kaha.
8:12 Ki te mea hoki kei kona te ngakau hihiko, ka whakaaroa ko nga mea i te tangata, haunga nga mea kahore i a ia.
8:13 Ehara taku korero i tenei, kia mama ai etahi, a ko koutou kia taimaha;
8:14 Engari kia taurite; ko nga mea a koutou i hira i tenei wa hei mea mo to ratou hapa, a ko nga mea a ratou e hira hei mea ma koutou ina hapa; kia rite ai:
8:15 Kia pera me te mea i tuhituhia, Ko te tangata i nui tana whakaemi kahore he tuhene; ko te tangata i nohinohi tana kihai i hapa.
8:16 ¶ Otiia me whakawhetai atu ki te, Atua, nana nei i homai ki roto ki te ngakau o Taituha taua kakama mo koutou.
8:17 I tahuri mai hoki ia ki ta matou whakahau; he nui no tona kakama i hihiko ai ia ki te haere atu ki a koutou.
8:18 A na matou i tono tahi atu me ia te teina, ka paku nei ki nga hahi katoa te whakamoemiti ki a ia i roto i te rongopai;
8:19 A ehara i te mea ko tera anake, engari i whiriwhiria ano hoki ia hei hoa haere mo matou, ki te kawe i tenei aroha noa e mahia nei e matou hei whakakororia mo te Ariki, hei whakakite hoki i to matou hihiko:
8:20 Me te tupato ano, kei whai kupu tetahi tangata ki a matou mo enei taonga maha e whakahaerea nei e matou:
8:21 E whakaaro ana hoki matou ki nga mea rangatira, ehara i te mea i te aroaro anake o te Ariki, engari i te aroaro ano o nga tangata.
8:22 A kua tonoa atu ano e matou hei hoa mo raua to matou teina, kua maha nei o matou kitenga i tona uaua i nga mea maha, heoi nui ke atu tona uaua inaianei, na te nui o te u o tona whakaaro ki a koutou.
8:23 Ki te ui tetahi mo Taituha, ko ia toku hoa, he hoa mahi noku ki a koutou: ki te ui ranei mo o matou teina, he karere ratou na nga hahi, he kororia no te Karaiti.
8:24 Na, whakakitea e koutou ki a ratou i te aroaro o nga hahi te tohu o to koutou aroha, o ta matou whakamanamana hoki mo koutou.
9:1 ¶ Na, Mo te minitatanga ki te hunga tapu, kahore noa he tikanga i tuhituhi atu ai ahau ki a koutou:
9:2 E mohio ana hoki ahau ki to koutou ngakau hihiko, i whakamanamanatia ai koutou e ahau ki nga tangata o Makeronia, ara ko ta Akaia kua rite noa ake i tera tau ra ano; a he tokomaha o ratou i oho i to koutou ngakau hihiri.
9:3 Heoi kua tonoa atu nei e ahau nga teina, kei whakakahoretia tenei wahi o taku whakamanamana ki ta koutou mahi; kia rite ai ta koutou, kia pera ai me taku i mea ai:
9:4 Kei tupono ka haere atu i ahau etahi o Makeronia, a ka rokohanga atu kahore ano kia rite noa ta koutou, na, ko te whakama mo matou, e kore matou e ki mo koutou, i tenei whakamanamana e kaha nei.
9:5 Koia ahau i whakaaro ai he tika kia whakahaua nga teina, kia haere atu ratou i mua ki a koutou, kia wawe te rite i a ratou tenei manaaki a koutou kua korerotia ra, kia noho rite, kia tu a manaaki ai, kei rite ki te mea e manawapatia ana.
9:6 ¶ Ko taku ia tenei, He torutoru a tetahi i rui ai, he torutoru ano ana e kokoti ai; a ko te mea he maha ana i rui ai, he maha ano ana e kokoti ai.
9:7 Kia rite te mahi a ia tangata ki tana i whakaaro ai i roto i tona ngakau; kaua e tu a pouri, kaua e whakauaua: ko ta te Atua hoki e aroha ai, ko te tangata ringa mahorahora.
9:8 E taea ano hoki e te Atua te mea kia hira nga aroha noa katoa ki a koutou; na, i te mea ka ranea na o koutou taonga i nga mea katoa i nga wa katoa, kia hira ano a koutou mahi pai katoa:
9:9 Kia rite ai ki te mea i tuhituhia, Kua titaritaria e ia, kua hoatu e ia ki te hunga rawakore: he pumau tonu tona tika ake ake.
9:10 Na ma te kaihomai i te purapura ki te kaiwhakato, i te taro hoki hei kai, e homai, e mea kia maha ta koutou e whakato ai, e whakanui hoki nga hua o to koutou tika;
9:11 Me te hua ano o koutou taonga i nga mea katoa hei ohaoha, e puta ai i a matou nga whakawhetai ki te Atua.
9:12 Na tenei mahi hoki e minitatia nei i whiwhi ai te hunga tapu ki nga mea i kore i a ratou, a na reira ano i hua noa atu ai nga whakawhetai ki te Atua;
9:13 Na te mea hoki ka kitea koutou i tenei mahi minita, ka whakakororia ratou i te Atua mo koutou kua whakaae nei, kua ngohengohe nei ki te rongopai o te Karaiti, a mo to koutou pono ki a koutou ohaoha ki a ratou me te katoa;
9:14 I a ratou ano e inoi ana mo koutou, me te koingo ano ratou ki a koutou, he whakaaro hoki ki te aroha noa o te Atua ka nui rawa nei ki a koutou.
9:15 Me whakawhetai ki te Atua mo tana mea homai noa, e kore nei e taea te korero.
10:1 ¶ Na, naku ake, na Paora, tenei tohe ki a koutou na te tikanga mahaki me te ngakau ngawari o te Karaiti, he mea iti nei ahau i ahau i kona i roto i a koutou, i tawhiti nei ia e maia ana ki a koutou:
10:2 Ae ra, e tohe ana ahau ki a koutou, kia kaua ahau ina tae atu e maro ki te whakaputa i te maia, pera me taku e mea nei kia maia ki etahi, e whakaaro nei ki a matou, ano ko ta matou whakahere no te kikokiko.
10:3 No te mea ahakoa haereere matou i roto i te kikokiko, ehara i te kikokiko ta matou whawhai;
10:4 Ehara hoki nga rakau o ta matou pakanga i te mea no te kikokiko, engari he kaha i roto i te Atua hei whakahoro i nga pa kaha:
10:5 Horo ana i a matou nga whakaaroaronga me nga mea ikeike katoa e whakakake ana kite matauranga ki te Atua, a riro parau mai ana nga whakaaro katoa, ka meinga kia ngohengohe ki a te Karaiti;
10:6 Me te noho rite ano ki te whakapa riri mo nga mahi tutu katoa, ina tino ngohengohe rawa koutou.
10:7 ¶ E titiro ana koutou ki nga mea kei mua i to koutou mata. Ki te u te whakaaro o tetahi no te Karaiti ia, me mahara ia ki tenei mea ano hoki, no te Karaiti ia, pena ano hoki matou.
10:8 Ahakoa hoki ahua rahi ake taku whakamanamana mo nga tikanga i a matou nei, na te Ariki nei i homai hei hanga ake i a koutou, ehara i te mea hei tuku i a koutou ki raro, e kore ahau e meinga kia whakama:
10:9 Kia kaua ahau e meatia e whakawehi ana i a koutou ki aku pukapuka.
10:10 Ko ana pukapuka hoki, e ai ki ta ratou, he taimaha, he kaha; ko tona tinana ia i a ia i konei he ngoikore, ko tana korero he korekore noa iho.
10:11 Kia mahara taua tu tangata ki tenei, na ko to matou ahua i nga kupu o nga pukapuka i a matou e ngaro mai nei, koia ano to matou rite ki nga mahi me i kona matou.
10:12 ¶ E kore hoki matou e maia ki te whakauru atu, ki te whakariterite ranei i a matou ki etahi e whakapai nei ki a ratou ano: i a ratou ia e mehua nei i a ratou ki a ratou ano, e whakariterite nei i a ratou ki a ratou ano, kahore o ratou matauranga.
10:13 E kore hoki matou e whakamanamana ki tua atu i to matou mehua, engari ka rite ki te mehua o te wahanga i whakaritea mai e te Atua ma matou, e tae atu ai ki a koutou rawa.
10:14 Kahore hoki a matou totoro noa atu, e kiia ai kahore he taenga atu mo matou ki a koutou: i tae atu na hoki matou ki a koutou rawa na i runga i te rongopai o te Karaiti:
10:15 E kore hoki matou e whakamanamana ki ko atu i to matou mehua, ara, ki nga mahi a etahi atu; engari e u ana to matou whakaaro, ka tupu haere to koutou whakapono, ka ai koutou hei whakanui i a matou, e tino rite rawa ai ki to matou ruri;
10:16 Kia kauwhautia ai te rongopai ki nga wahi i ko atu i a koutou, kia kaua hoki e whakamanamana i runga i to te tangata ke ruri ki nga mea e noho tata ana ki to matou ringa.
10:17 Ki te whakamanamana ia tetahi, me whakamanamana ia ki te Ariki.
10:18 He teka hoki ko te tangata e whakapai ana ki a ia ano ka tikangatia, engari ko ta te Ariki e whakapai ai.
11:1 ¶ Ko taku e hiahia nei kia ata hanga mai koutou ki ahau, kia iti nei, i ahau e wairangi nei: ae ra, kia ata hanga mai ano ki ahau.
11:2 Nui atu hoki toku ngakau ki a koutou, he ngakau no te Atua: kua oti hoki koutou te taumau e ahau ma te tane kotahi, kia tapaea atu ai hei wahine kore he ki a te Karaiti.
11:3 E wehi ana ia ahau, kei pera me Iwi i whakawaia e te tinihanga o te nakahi, kei kumea atu o koutou whakaaro ki te he, kei mahue te tapatahi o te ngakau ki a te Karaiti.
11:4 Ki te tae atu hoki te tangata, me te kauwhau i tetahi Ihu e rere ke ana i ta matou i kauwhau ai, ki te whiwhi ranei koutou i tetahi wairua ke atu i tena i whiwhi na koutou, ki tetahi rongopai ranei e rere ke ana i ta koutou i whakaae ai, e tika a na koutou kia ata hanga ki a ia.
11:5 ¶ Ki ahau hoki kahore rawa ahau i hoki iho i nga tino apotoro.
11:6 Na, ahakoa tangata ware ahau kite korero, kahore ia ki te matauranga; heoi i nga mea katoa kua tino kitea tenei i roto i a koutou.
11:7 I hara oti ahau i ahau i whakaiti ra i ahau kia kake ai koutou, i kauwhau utukore ra i te rongopai o te Atua ki a koutou?
11:8 I pahuatia e ahau era atu hahi, i tango utu ahau i a ratou kia minita ai ahau ki a koutou.
11:9 A i ahau i a koutou na, a i kore tetahi mea maku, kahore ahau i taimaha ki tetahi: na nga teina hoki, i to ratou haerenga mai i Makeronia, i whakawhiwhi ahau ki nga mea i kore i ahau: i nga mea katoa hoki i tiaki ahau i ahau kei taimaha iho ki a koutou; ina, ka tiaki pera ano ahau i ahau.
11:10 I te mea kei ahau te pono o te Karaiti, e kore tenei whakamanamana aku e araia e tetahi i nga wahi o Akaia.
11:11 Na te aha? na te mea koia kahore oku aroha ki a koutou? e matau ana te Atua.
11:12 Ko taku ia e mea nei, e meinga ano e ahau, kia motuhia atu ai e ahau te take a te hunga e hiahia ana ki te take; kia kitea ai ratou i runga i ta ratou e whakamanamana nei e rite tahi ana ano ki a matou nei.
11:13 He apotoro teka hoki nga pera, he kaimahi i te tinihanga, e whakaahua ana i a ratou kia rite ki nga apotoro a te Karaiti.
11:14 A ehara i te mea whakamiharo rawa; ina hoki a Hatana, e whakaahua ke ana i a ia hei anahera mo te marama.
11:15 Heoi ehara i te mea nui ki te whakaahua ke ano ana minita i a ratou kia rite ki nga minita o te tika; na, ko to ratou whakamutunga e rite ki a ratou mahi.
11:16 ¶ Me ki atu ano e ahau, Kaua tetahi e mea he wairangi ahau; a, ahakoa pena, heoi tahuri mai ki ahau, ki te wairangi, kia whakamanamana ai ano ahau, he mea iti nei.
11:17 Ko taku e korero nei, ehara i te korero i runga i ta te Ariki, engari me te mea i runga i te wairangi, i tenei whakamanamana ka kaha nei.
11:18 Na, ka tokomaha nei e whakamanamana i runga i to te kikokiko, ka whakamanamana ano hoki ahau.
11:19 E pai ana hoki koutou, e ata hanga ana ki te hunga wairangi, he hunga whakaaro hoki koutou.
11:20 Ka ata hanga hoki koutou ki te whakataurekareka tetahi i a koutou, ki te pau a koutou mea i tetahi, ki te tangohia e ia hei herehere, ki te whakakake ia, ki te pahiatia e ia to koutou mata.
11:21 He korero whakaiti taku, ano he ngoikore matou. Na, ki te maia tetahi ki tetahi mea; he korero wairangi nei taku, ka maia ano ahau.
11:22 ¶ He Hiperu ratou? ahau ano hoki. No Iharaira ratou? ahau ano hoki. He whanau ratou na Aperahama? pera ano hoki ahau.
11:23 He minita ratou na te Karaiti? He korero porangi taku nei, tera atu ano toku; hira atu oku mauiuitanga, maha noa atu oku meatanga ki roto ki nga whare herehere, nui noa atu oku whiunga, maha atu oku mate.
11:24 E rima nga wa i whiua ai ahau e nga Hurai, e wha tekau panga o te whiu, haunga te kotahi.
11:25 E toru oku whiunga ki te rakau, kotahi toku akinga ki te kohatu, tuatoru ahau ki te kaipuke pakaru, kotahi oku po, kotahi oku ra i te rire;
11:26 I nga haereerenga maha, i nga oranga noatanga i nga awa, i nga oranga noatanga i nga kaipahua, i nga oranga noatanga i oku whanaunga, i nga oranga noatanga i nga tauiwi, i nga oranga noatanga i te pa, i nga oranga noatanga i te koraha, i nga ora nga noatanga i te moana, i nga oranga noatanga i nga teina teka;
11:27 Mauiui ana, ngenge ana, he maha nga mataaratanga, nga matekaitanga, nga matewaitanga, he maha nga wa i nohopuku ai, i matao ai, i kore ai he kakahu.
11:28 Hei tapiri mo nga mea o waho, ko te mea e pehi nei i ahau i tenei ra, i tenei ra, ko te manukanuka ki nga hahi katoa.
11:29 Ko wai te ngoikore ana, a kahore ahau e ngoikore? ko wai kua tutuki te waewae, a kahore ahau e pawerawera?
11:30 Ki te takoto te tikanga kia whakamanamana ahau, me whakamanamana ahau ki toku ngoikoretanga.
11:31 E matau ana te Atua, te Matua o to tatou Ariki, o Ihu, koia nei te whakapaingia ana ake tonu atu, kahore aku teka.
11:32 I Ramahiku e tiakina ana e te kawana i raro i a Kingi Areta te pa o nga tangata o Ramahiku, he mea kia hopukina ai ahau:
11:33 Heoi tukua iho ana ahau i roto i te kete, ra te matapihi, ra te taiepa kohatu, a mawhiti atu ana i roto i ona ringa.
12:1 ¶ Ehara hoki i te pai kia whakamanamana ahau; heoi me neke atu ahau ki nga putanga, ki nga whakakitenga mai a te Ariki.
12:2 E matau ana ahau ki tetahi tangata i roto i a te Karaiti, ka tekau ma wha enei tau, i roto ranei i te tinana, kahore ahau e matau; i waho ranei o te tinana, kahore ahau e matau: ko te Atua te matau ana; kahakina atu ana taua tangata ki te tuatoru ra ano o nga rangi.
12:3 Heoi matau tonu ahau ki taua tangata, i roto ranei i te tinana, i waho ranei o te tinana, kahore ahau e matau: ko te Atua te matau ana;
12:4 Kahakina atu ana ia ki Pararaiha, a rongo ana i nga mea e kore e taea te korero, e kore ano e tika kia korerotia e te tangata.
12:5 Ka whakamanamana ahau ki taua tangata: otiia e kore ahau e whakamanamana ki ahau ake, engari ki oku ngoikoretanga.
12:6 Ki te hiahia hoki ahau kia whakamanamana, e kore ahau e wairangi; ka korero tonu ahau i te mea pono: heoi ka waiho e ahau, kei nui atu ta tetahi e whakaaro ai ki ahau i tana e kite nei i ahau, i tana ranei e rongo ai ki ahau.
12:7 Na, i te tino nui rawa o nga whakakitenga mai, he mea kei kake rawa ake ahau, kua homai ki ahau he koikoi i te kikokiko, he anahera na Hatana hei kuru i ahau, kia kaua ai ahau e kake rawa.
12:8 E toru aku inoinga ki te Atua mo tenei mea kia neke atu i ahau.
12:9 A kua mea mai ia ki ahau, E ranea ana toku atawhai hei mea mou: mana tonu hoki toku kaha i runga i te ngoikore. Na pai rawa atu ki ahau te whakamanamana ki oku ngoikore, kia ai ai te kaha o te Karaiti hei taupoki moku.
12:10 Mo reira ahuareka tonu ahau ki nga ngoikoretanga, ki nga tukinotanga, kinga aitua, ki nga whakatoinga, ki nga rarunga, mo te Karaiti; i ahau hoki e ngoikore ana ko reira ahau kaha ai.
12:11 ¶ Na kua wairangi ahau: he kaha mo ta koutou ki ahau: i tika ke hoki ma koutou ahau e whakapai: kahore hoki ahau i hoki iho i nga tino apotoro i te aha, i te aha, ahakoa ra he kahore noa iho ahau nei.
12:12 He pono i mahia i roto i a koutou nga tohu o te apotoro, pau rawa ano hoki te manawanui, i runga i nga tohu, i nga mea whakamiharo, i nga merekara.
12:13 He aha koia te mea i iti iho ai koutou i era atu hahi, ko tenei anake pea, ko toku korenga e taimaha ki a koutou? whakarerea noatia iho tenei he oku.
12:14 Na, ko te tuatoru tenei o nga wa ka takatu nei ahau ki te haere atu ki a koutou: e kore ano koutou e pehia e ahau ki tetahi mea maku; ehara hoki i te mea ko ta koutou taku e rapu nei, engari ko koutou: na ehara ma nga tamariki te whakapuranga ta onga ma nga matua, engari ma nga matua ma nga tamariki.
12:15 Na ka tino pai ahau ki te whakapau i aku, kia whakapaua hoki ahau i te meatanga mo o koutou wairua. Mehemea i hira ake toku aroha ki a koutou, e hoki iho ranei te aroha moku?
12:16 Heoi ra, kihai ahau i whakataimaha i a koutou; engari i toku koroke, hopukina ana koutou e ahau ki te tinihanga.
12:17 I meinga ranei e ahau tetahi o te hunga i tonoa atu e ahau ki a koutou hei whakapati i a koutou taonga moku?
12:18 I whakahaua atu e ahau a Taituha, i tonoa atu hoki tetahi teina hei hoa mona. I whakapati ranei a Taituha i a koutou taonga mona? he teka ianei i runga i te Wairua kotahi ta maua haere? he teka ranei i haere tahi maua ko aua tapuwae ra ano?
12:19 Tenei koutou te mahara nei i enei wa katoa he whakatikatika mo matou ta matou ki a koutou. I te aroaro o te Atua e korero ana matou i roto i a te Karaiti: otiia ko enei mea katoa, e oku hoa aroha, hei pai mo koutou, hei hanga mo te whare.
12:20 E wehi ana hoki ahau, kei rokohanga atu koutou e ahau, ina tae atu, kahore e rite ki taku e pai nei, kei kitea hoki ahau e koutou, kahore e rite ki ta koutou e pai ai: kei rokohanga atu he whawhai, he hae, he riri, he totohe, he ngautuara, he ko muhumuhu, he whakaputa, he tutu;
12:21 Kei whakaititia ahau e toku Atua i o koutou aroaro, ina tae atu ano ahau, a kei tokomaha hoki e tangihia e ahau o te hunga i hara i mua, a kahore ano i ripeneta mo te poke, mo te moepuku, mo te hiahia taikaha, i mahia nei e ratou.
13:1 ¶ Hei tuatoru tenei mo oku haerenga atu ki a koutou. Ma te mangai o nga kaiwhakaatu tokorua, tokotoru ranei, ka u ai nga kupu katoa.
13:2 Kua korero ano ahau i mua, ka korero ano inaianei, pera i te tuarua o oku wa i kona, a i ahau e ngaro mai nei, ki te hunga i hara i mua, ki era katoa ano hoki, na, ki te tae atu ano ahau, e kore e tohungia e ahau;
13:3 E rapu tohu na hoki koutou o te Karaiti e korero ana i roto i ahau; kahore nei ia e ngoikore ki a koutou, engari e kaha ana i roto i a koutou:
13:4 I ripekatia hoki ia i te mea e ngoikore ana, otiia kei te ora ia, na te kaha o te Atua. He ngoikore hoki matou i roto i a ia, heoi ka ora tahi ano me ia, he meatanga na te kaha o te Atua ki a koutou.
13:5 Whakamatauria iho koutou ano, mehemea ranei koutou kei roto i te whakapono; tirohia iho o koutou tohu e koutou ano. Tena ranei kahore koutou e matau ana ki a koutou ano, kei roto i a koutou a Ihu Karaiti? ki te mea ia ehara koutou i te mea akiri.
13:6 Otira e u ana toku whakaaro, e matau ana ano koutou, ehara matou i te mea akiri.
13:7 ¶ Na, ko ta matou inoi tenei ki te Atua, kia kaua koutou e mea i tetahi kino; ehara i te mea mo matou kia kitea e paingia ana, engari mo koutou kia mahi i te pai, ahakoa ko matou hei mea akiri.
13:8 E kore hoki e taea e matou tetahi mea e he ai te pono, engari te mea e u ai te pono.
13:9 E hari ana hoki matou ina ngoikore matou, ina kaha koutou: ko ta matou hoki tenei e inoi nei, ko koutou kia tino tika.
13:10 Koia ahau ka tuhituhi atu nei i enei mea, i ahau e ngaro mai nei, kei tae atu ahau ki kona, ka koi taku i runga i te mana kua tukua mai nei e te Ariki ki ahau hei hanga mo te whare, ehara i te mea hei wahi.
13:11 ¶ Kati ra, e oku teina, hei kona. Kia tino tika; kia marie te ngakau; kia kotahi te whakaaro; kia mau te rongo: a tera te Atua o te aroha, o te maunga rongo, e noho ki a koutou.
13:12 Oha atu tetahi ki tetahi, hei te kihi tapu ano.
13:13 Tenei te hunga tapu katoa te oha atu nei ki a koutou.
13:14 Kia tau ki a koutou katoa te atawhai o te Ariki, o Ihu Karaiti, me te aroha o te Atua, me te whiwhinga tahitanga ki te Wairua Tapu. Amine.


c: text/html

text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Apr 23, 2011
Synopsis: A response to people who feel the human services programs, especially programs for Native Hawaiians, are a waste of money.
Aloha mai e nā makamaka mai ka puka 'ana a ka lā i Ha'eha'e a i kona welo 'ana aku i ka mole 'olu o Lehua. 'Oiai, ua nui ka hauwala'au no kahi mo'olelo o kēlā pule aku nei, nona ke po'omana'o 'o Kūpihipihi loa kahi koena 'opihi, eia nō ko 'oukou mea kākau ke pane aku nei iā lākou.
'O kekahi mea i 'ōlelo 'ia, he mau polokalamu lapuwale nō ia mau polokalamu mālama kanaka, a he ho'opau kālā ho'i. Me ka mana'o nō paha, aia ka pono 'o ka pepehi 'ia aku o ia mau polokalamu. Kainō he mau hoa kanaka kākou, eia kā, 'a'ole nā kānaka ma'i a 'ilihune paha he hoa kanaka. Aia wale nō a like ke kūlana ikaika a waiwai paha, a laila paha, e lilo i hoa kanaka? A pehea i maopopo ai i ua mau kānaka lā nāna ia 'ōlelo “he mau polokalamu lapuwale ia”? 'Eā, ua nui nō nā kānaka i pōmaika'i i ia mau polokalamu. A nui nō ho'i nā kānaka e kōkua 'ia nei. 'A'ohe hewa o ia. No ke aha i mana'o 'ia ai he mau polokalamu lapuwale ia?
A 'o kekahi mau kānaka, e kuhikuhi ana nō, he mau polokalamu ho'okae 'ili wale nō ka mea e lawelawe 'ia a'e nei. Eia kā, he nui nō nā polokalamu e mālama 'ia nei nā lāhui like 'ole o Hawai'i nei, 'o ka Pākē 'oe, ka Hawai'i 'oe, ka haole 'oe, a me ia lāhui aku, ia lāhui aku. 'O ka polokalamu QUEST kekahi, a me nā polokalamu ho'i e mālama ana i nā 'ohana o Hawai'i nei, nā 'elemākule, nā keiki, ka po'e kīnā, a pēlā aku. E kū ana paha i kahi kānāwai a ka Mō'ī Kamehameha, “E hele ka 'elemakule, ka luahine, a me nā kamali'i a moe i ke ala, 'a'ohe mea nāna e ho'opilikia.” 'A'ole wale nō 'o ka Hawai'i ke mālama 'ia nei ma ia mau polokalamu.
A inā he nui nā polokalamu e pono ai nā Kānaka Hawai'i, 'a'ohe hewa o ia. 'Eā, 'a'ole i kana mai nā pōmaika'i o ke aupuni moku'āina o Hawai'i i nā 'āina i kā'ili 'ia mai ke Aupuni Mō'ī, 'a'ole nō e pau i ka helu 'ia.
Na 'Amelika nō 'o ia i ho'opilikia, a no laila paha ka pilikia. Inā i kāko'o 'ole 'o 'Amelika iā Kākina mā i ka lā 17 o Ianuali MH 1893, inā 'a'ole pono ia mau polokalamu. A i 'ole ia, inā i hahai 'o Makinalē i ka hana a kona mua, a ka Mea Hanohano Kalivilana, 'o ia ho'i, ke kauoha 'ana e ho'iho'i 'ia ke aupuni i ka Mō'īwahine Lili'uokalani, inā ua 'oko'a ka mo'olelo o ka Hawai'i. 'A'ole ho'i e hihi, ua kāko'o nō 'o 'Amelika iā Kākina mā i ka ho'okahuli aupuni, a ua holo ka mana'o o Makinalē e kāpae aku i ka mana'o o Kalivilana kūpono a e “ho'ohui 'āina kū'ai hewa.” A no laila paha ka pilikia.
No laila, mai nō a hopohopo i ka nui o nā polokalamu e mālama nei i nā Kānaka Hawai'i. Ua kū nō i ka pono.
A 'o ia ihola kahi mana'o i lohe 'oukou. Ke ho'i akula ko Mānoa keiki ua ahiahi.
('Auhea 'oukou e nā makamaka heluhelu, he kono kēia iā 'oukou e ke kanaka nui me ke kanaka iki, ke kanaka ulakolako o ka noho 'ana a me ke kanaka 'ilihune o ka noho 'ana, inā he mana'o kou e kākau i mo'olelo no Kauakūkalahale nei, e ho'ouna mai nō iā māua nei 'o Laiana ma kekahi o nā leka uila ma lalo nei.)
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by the Initiative for Achieving Native Hawaiian Academic Excellence.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Marama (maramataka)
Ko te Marama he wā, e rua tekau mā waru ki te toru tekau rā te roa. E tekau mā rua ngā marama o te tau. Ko te maramataka tawhito Māori he maramataka o te marama - mā te marama o te rangi e whakaatu ai te roa o te marama, ā, mā te marama anō e whakatohu te wā mō te tipu kai, mō te kohi kai hoki.
E hia ngā rā o ia marama, o ia marama?[edit | edit source]
Ka kumu ngā meke, ā, mā ngā monamona e whakaatu ai te kaute o ngā rā o tērā marama, o tērā marama, o tērā marama.
Tirohia hoki[edit | edit source]
Hoto ki waho[edit | edit source]
- Maramataka kei Te Ara – Te Mātāpunenga o Aotearoa


text:
For Saturday, February 22, 2014
POSTED: 01:30 a.m. HST, Feb 22, 2014
LAST UPDATED: 01:51 a.m. HST, Feb 22, 2014
Synopsis: An origin story of a name for 'Ewa.
He hana nui ka hana kapa. I ka wā kahiko, mahalo nui a aloha nui ‘ia nā wāhine i luhi i ua hana no'eau. Na nā kūpuna wahine a me nā mākuahine i a'o aku i kā lākou mau kaikamāhine a me kā lākou mau mo'opuna i ka hana kapa. He mau mea hiwahiwa nā mea hana i mea e hana kapa: nā kua kūkū, nā pāhoa, nā 'i'e kūkū, nā 'ohe kāpala a pēlā aku. I ho'oili ia mau mea mai hanauna mua aku i hanauna hope. Nui ka mana i loko o ua mau mea i hana 'ia e nā kūpunahine i nā lā he kini ka nui.
I ka wā ua hala loa, ua noho kekahi wahine i Kahuku ma Ko'olau Loa i ke alo o nā pali ki'eki'e i O'ahu. Kaulana 'o Kahuku i ka ulu hala i kēlā mau lā kahiko. I kekahi lā, ua noho ua wahine la i ka 'olu o ka ulu hala i ke ani mālie ā ka makani kama'āina. Ua noho a ku'i 'o ia i ke kapa ma'ū i ke kua kūkū. Iā ia e ku'i ana i ke kapa, pāhe'e a pakele aku ka 'i'e kūkū mai kona lima aku i ke kahawai kokoke ona. Ua kū ka wahine e ki'i i ka 'i'e kūkū. Ua lilo ia i ke 'au miki o ka wai. Holo wawe loa ka 'i'e kūkū i loko o ka wai. Mā'alo ka wahine i ke kahawai. Uhai ā holo ka wahine i ka 'i'e kūkū akā na'e, 'a'ole hiki iā ia ke hopu.
Hiki ka wahine i Kualoa. Aia ma Kualoa hele ka wai ma lalo o ka honua. Kuhi ka mana'o o ua wahine la ua lilo loa ka 'i'e kūkū. No'ono'o ka wahine he pono ke hele wāwae a 'imi i ua 'i'e kūkū. 'A'ole 'o ia i hā'awipio. Hele mau ka wahine i nā lā he nui. Hele wāwae ka wahine i nā 'āina 'o nā Ko'olau Loa, 'o nā Ko'olau Poko, a 'o nā Kona. Komo 'o ia i 'Ewa a mā'alo ka wahine i ka holo ā ka wai. Ā hiki 'o ia i Waikele, ua lohe ka wahine i ka leo māpuna o ke ku'i honehone kama'āina i kona pepeiao. Ua kū ka wahine a ho'olono i ke kani lua 'ole o kāna 'i'e kūkū. Huli ka wahine i ua kani la. Hahai ka wahine i ka leo 'olu. Hele iho 'o ia a kokoke i kahi punawai. Ma laila iho, 'ike ka wahine i kekahi wahine e ku'i ana i ke kapa. Hui 'ia ua mau wāhine 'elua a ho'olauna kekahi i kekahi. Nīnau ka wahine mai Kahuku i ka wahine o Waikele i nīnau e pili ana i ka 'i'e kūkū. Ua wehewehe ko Waikele wahine ua puka mai ka 'i'e kūkū mai lalo o ka wai hu'ihu'i o ka punawai 'o Waipahu i luna o ka pu'u iki. Ha'i akula ka wahine mai Kahuku i ka lilo 'ana o kāna 'i'e kūkū. Ua 'ōlelo 'o ia i kāna hele wāwae 'ana i ka laulā a me ka loa a puni O'ahu, nā pi'ina a me nā 'alu a me nā wahi he nui āna i hele mai nei. Hū ke aloha o ko Waikele wahine i ka wahine no Kahuku. Ho'iho'i ka wahine o Waikele i ka 'i'e kūkū i ka wahine i hele loa mai nei. Ua lilo lāua i hoa aloha kekahi i kekahi. Alaka'i ka wahine o Waikele i kona hoa aloha hou i ke ala i luna o ka hene o ka pu'u. Ua kui lima lāua----ku'eku'e lima a ku'eku'e lima i pa'a---i ke ala. Ā hiki lāua i ke alahele. Pi'i a'ela nā hoa aloha i ka pu'u. Mā'alo lāua i ka punawai 'o Waipahu. Ua aloha aku kekahi i kekahi a ho'i ka wahine no Kahuku i kauhale i Kahuku me ka 'i'e kūkū pa'a i kona lima. Kapa 'ia kēia wahi ā nā wāhine i hele wāwae ai ā hiki i kēia lā 'o “Ke one kuilima laulā o 'Ewa.” Aia ua wahi nei e waiho ana i ke kū kilakila o ka hale wilikō i Waipahu. Ua haku ka haku mele aloha 'o Ivy Hanakahi Woo i kēia mau lalani mele nani:
He wahine no Kahuku la
Ka'apuni no 'o ia la
Loa'a nei i ka pono, e ō
Ke one kuilima laulā o 'Ewa.
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
17
Pol Momongana Nga Maga Kunna E Bollau Ae Tesalonaika
1 Ka ineke taopale Ampipolis bae Apolonia tapu, na keke lele ngae Tesalonaika. Na ngae Tesalonaika Iurame ka karea sinagog te ke momo. 2-3 Ka bainae Pol ke loalu ta sinagog kurumea baingana ka kae re pala. Ba ka Sabat mologi na i ke pantete kala nga ragau ine umma ta panganana masi be turupotpote pangamologa nga Lau Ae Nutu Kanna reke tuture Karais miralalingana ba sigingpagangana nga mateng. Ba i ke rorole kerea roma, “Iesus laekia ora iau tuture te miau ka i ae Karais.” 4 Minmina na kaona ke ute Iura palu kurumea, na keke pagiu kala nge Pol riluae Sailas. Ba ragau ra sana ri ra Iura papatu reke kalapagpage Nutu kala nga ravale palu ra ri re kapunu nga maga kunna e bollau keke bai minmina bole.
5 Avae Iurame keke kelalelea ragau matengareangana kae Pol riluae Sailas. Ka baina keke rave ragau palu ra baingareame ke soali nga malle nga koling kaning, na keke kiukinunge malua a iukana. Na keke bai ka kalingragina e bollau nga maga kunna laeala e bollau. Ba keke pira bolvole ta bale ae agau te a giana nge Ieson ta baina ri ngeke kali pakae Pol riluae Sailas, na ngeke atumalaga kerea ta maluame. 6 Ava ka ineke lele na ri ke sane ke kali pakae ri pana lua. Ka baina keke rapite Ieson ba ra lopatokonakana palu, na keke utulala rea ta re kapunu nga maga kunna laeala e bollau ka relingarea roma, “Ra kokorai keke baipage iu nga iname kinung, na sonrau keke atu te maga kunna ae ita e bollau. 7 Bae Ieson ke ngata ta ri momong nga bale ae i. Ri kinung keke longosasa ta bangapaga rae kelangpatali ae Sisa ineke role roma, ka kelangpatali tetoto a giana nge Iesus.” 8 Minmina na keke pasiangge lopalillingana e bollau ngaliua nga malua ba re kapunu reke longe pangamologa nginngina. 9 Ngarume, ka inae Ieson ba kolingana memena ra ri ra lopatokonakana ke tunge lollokanna e nga ravungmalaga rea ta re kapunu tapu, na keke ulo rea eke lao.
Pol Momongana Ngae Beria
10 Ka ina osuguna lele na ra lopatokonakana keke baꞌe Pol riluae Sailas tae Beria. Ba ka ineke lele na keke loalu ta sinagog orae Iurame. 11 Na re nga inaeala ka ri ra ragau reke pe raumana nga ra nginngina re ngae Tesalonaika kurumea, ri keke ravumasia pangamologa e te Karais ka loreaserengngana. Keke kelapitpite Lau Ae Nutu Kanna ta baina ri nga loreamatana roma, Pol pangamologangana ka kaomannmannangana kia o ke sa. 12 Minmina nae Iura papatu ba ravale ra bolau palu onra ri ra Girikme kala nga rapanung onra ri ra Girik bole ka loreapatokona te Iesus.
13 Ava ka inae Iura re ngae Tesalonaika ke longe inae Pol pulimalage pangamologa ae Nutu kanna ngae Beria, na keke loa ta baina ri ngeke baipage iu ngaliua nga maluame nga inaeala bole. 14 Na ra lopatokonakana keke baꞌe Pol bolvole ta pelau kaona, avae Sailas riluae Timoti keke momo ngae Beria. 15 Ba ragau reke loa kae Pol keke ulale ngae Atens. Na keke galiu tae Beria ka Pol pangamologangana ore role te Sailas bae Timoti ngeke loa te i bolvole ngarume nga ina kumangngarea nge rongo tapu.
Pol Momongana Nga Maga Kunna E Bollau Ae Atens
16 Na ka inae Pol momalle Sailas bae Timoti ngae Atens, na i ke kanimaia maenang e bollau ine kelkele nutu ra goanga papatu ra ragau ke kuma ki ka kamarea nga maga kunna laeala e bollau. 17 Minmina na i ke pamolloga ngallo nga sinagog kala nga Iurame ba ra sana ri ra Iura reke kalapagpage Nutu. Ba ka kaeme kinung na i ke pamolloga kala nga ragau reke momo nga malle nga koling kaning. 18 Ba ra pangalomatanakana palu onreke pato rea ka Epikurianme bae Stoikme keke pamolloga kala nge i bole. Na palu nge ri keke rorole roma, “Agau laekia ore patomane pangamologame ke bai ta roleng kita ka taru mannangana?” Ba palu nge ri keke rorole roma, “Ke kela base agau laekia ke tuture nutu rae ragau re nga ina pattoto.” Keke role minmina kurumea Pol pulingmalagangana ka pangamologa e te Iesus ba ta ragau sigingpagangarea nga mateng. 19 Minmina na keke rave Pol na keke loa kia ta re kapunu nga ginunga te eke patoe kae Areopagus ka rolengarea kia roma, “Mangng ka bai ta longnge pangalomatana laekia a pau ora one pulimalaglage. 20 Mangng ka longe oru nginngina sonrau pau, ka baina mangng ka bai ta lomangngmatana roma, ka mirarea mina ngaetai.” 21 (Na re ngae Atens karolu ba re nga maga pattoto reke mommo nga maga kunna laeala e bollau ka baingarea te roma, keke matea ta ginunga palimule ta baina ri turunge ba longomanange pangamologa ora pau.)
22 Nae Pol ke meisi nga ginunga oreke patoe kae Areopagus na ke role roma, “Miau ra panung re ngae Atens, iau ka kelapatokona miau ka baingamiau papatu re nga kavang. 23 Ka role minmina ta ka ina iau tatao ba kelkele oru ra miau ka kavkava tao, na iau ka kela paka panga nga altara te ore role roma, ‘Altara laekia ka orae nutu te a mangng sana lomangngmatana kia.’ Na iau ala la pulingmalagange pangamologa te miau e ta Nutu laeala a miau ka kavkave ba ka patpatoe ka oru a miau sana lomiaumatana kia.
24 “Nutu ore koipage mogalo laekia e ngape kala nga orume kinung reke momo ngia ka i ae Nutu ore kelapatantali ta tava ba mogalo. Minmina na i ke sane momo nga bale ra ragau ke kuma ki ka kamareame. 25 Ba i ke sane moro ta otte ta i balinglage ragau ta ri kalaunge ka kamareame bole kurumea, i muni ke tunge mauling ba matue ba orume kinung ta ragau karolu. 26 Nga apanung kena mana i ke kuma ka ragau re nga magame kinung ta baina ri ngeke tara nga iname kinung nga mogalo laekia e ngape. Ba i ke pulia kaeme ta ri momongmauli ngi ba ke pulia maga ngae ri karea raunga. 27 Nutu ke kuma minmina ta baina ragau ngeke tange ba ngaroma ngeke kansangsangoe na ngeke kalipa kia. Ava ita nga loramatana bole roma, Nutu ke sane momo ngatauga nge ita kenakena, 28 kurumea momongara ba taongara ba maulingara ke lele nge i mana. Ba ollaeala ke loakurumea ra pangakana palu rae miau muni pangamologangarea ineke role roma, ‘Ita bole ka ita ra goe rae i.’
29 “Ka ita ra goe rae Nutu, minmina na ita sana nga lorangana roma, Nutu ka tongana kena ma otte ora ragau ke kuma kia ka gol, o siliva, o lollo kurumea legengpita ngareangana ba loreamatanangana kia. 30 Ka kae re pala nae Nutu ke sane kalaꞌe kamana ta alange ragau loreapogongana kia. Ava sonrau na i ke rorole gingging ta ragau kinung pulingvalakalange baingarea reke sosoali ba tungnge loreamatengana te i. 31 Ta Nutu ke pulia kae te tapu nga ina apanung ora i muni pulia ke la kalingnanange ragau karolu re nga mogalo laekia e ngape ka kalingnana e tupu. I ke papanaue ragau karolu roma, ollaeala ka kaomannmannangana kia ine pasigipage apanung laeala nga mateng.”
32 Na ka ina ri ke longe pangamologa laeala ore ta sigingpaga nga mateng, na palu nge ri keke paturu ta rolengpagalising kia. Ba palu muni keke role roma, “Mangng ka matea ta one pangamologa ka ollaeala muni nga kae te ngarume.” 33 Ka bainae Pol ke lelemalaga nga ginunga laeala. 34 Na ragau palu nge ri keke pulisivala kala nge Pol, ba keke lele ra lopatokonakana te Karais Avolau. Te ka giana nge Rionisius ora i a agau te e nga ginunga laeala eke patoe kae Areopagus ba te ka i a avale a giana nge Ramaris. Ba ka ragau palu muni reke lele ra lopatokonakana bole.


text: 1Tengauni ma a ririki i mwiina, ao I a manga nako Ierutarem ma Bwarenaba, ao I kaira naba Tito. 2I nako bwa tuangau n te kaotioti are e roko irou; ao I tuangiia te euangkerio are I tataekinna i buakoia aomata aika tiaki I-Iutaia; ao I karaoa aei nakoia uaake a atoatongaki bwa taani kairiri, ngke ti ngai ma ngaiia, bwa a kaawa ni matebuaka au mwakuri ake I a tia ni karaoi n taai aika a nako, ao aika I karaoi ngkai. 3Ma e aki kairoroaki Tito, are raou, bwa e na koroberoaki, e boni ngae ngke te I-Erene ngaia. 4E riki aei i bukiia taari ni kewe ake a karinaki ni karabaaki i buakora bwa a na taratarai aroni inaomatara are e reke iroura n reitakira ma Kristo Iesu. A tangiria bwa a na tau-toronira, 5ma ti bon aki kariaia naba teutana bwa ti na iri nanoia, bwa e aonga ni meemena koauan te euangkerio iroumi. 6Ao uaake atoatongaki bwa taani kairiiri—I aki tabe ma aroia ngkekei bwa aekara; bwa E aki babaaire te Atua man taraan te aomata—a aki tuangai uaakekei te bwai teuana ae e raka; 7ma te bae a karaoia: a noorai bwa I a tia ni mwiokoaki n taekan te euangkerio i bukiia ake a aki koroberoaki, n ai aroni Betero, ngke e mwiokoaki n taekan te euangkerio i bukiia ake a koroberoaki. 8Bwa Teuare e mwamwakuri i nanoni Betero ibukin te nakoa n tuatua nakoia aomata ake a koroberoaki E mwamwakuri naba i nanou nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia; 9ao Iakobo, ma Keebwa, ma Ioane, ake a atoatongaki bwa boua, ngke a ataa ae E anganai te Atua te mwiokoaki aei, ao a anganai ma Bwarenaba angaataiia, ao ti iobai ma ngaiia, bwa kaotan aroaro n iraorao ni mwiokoara, ngaira nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia, ao ngaiia nakoia I-Iutaia. 10Ao akea te bae a butiira iai, ma ti na ti uringiia ake a aki kaubwai; ao bon aei te bwai are e a kaman ingainga iai nanou ni kani karaoia. 11Ma ngke e roko Keebwa i Antioka, ao I taetae i matana n ekia nako, bwa e bure te baere e karaoia. 12Bwa i mwaain rokoia tabemwaang mai iroun Iakobo, ao e bon amwaamwarake ma aomata aika tiaki I-Iutaia; ma ngke a roko, ao e keerikaaki man arona arei, ni kaokoroa, bwa e maakuia ake a koroberoaki. 13Ao I-Iutaia ake raona a karaoa naba are e karaoia Betero, ni karaoanare a ataia bwa a aki riai ni karaoia; ma ngaia are e anaaki naba nanoni Bwarenaba n are a karaoia, ao e katootoongiia. 14Ma ngke I nooriia bwa a aki toua te kawai ae e eti ma koauan te euangkerio, ao I kaangai nakoni Keebwa i mataia aomata akekei ni kabaneia, Ngkai te I-Iutaia ngkoe, ao ko aera ngkai ko kairoroia aomata aika tiaki I-Iutaia bwa a na maiu n ai aroia I-Iutaia? 15Ngaira bon I-Iutaia n rikira, ao tiaki aomata aika ianena aika taani bure, n aron are e atoatongaki; 16ao ti ataia bwa e aki kaetaki reitakin te aomata ma te Atua ni karaoani baika a tangiraki n te Tua, bwa ti n onimakinan Iesu Kristo; ngaira naba, ti onimakina Kristo Iesu, bwa a aonga ni kaetaki reitakira ma te Atua n onimakinani Kristo, ma tiaki ni karaoan are e tangiraki n te Tua: bwa bon akea temanna ae e na kaetaki reitakina ma te Atua ni karaoani baika a tangiraki n te Tua. 17Ngkana arona ngkanne bwa ngkai ti kekeiaki ni kani kaeta reitakira ma te Atua n arora n reitaki ma Kristo, ao ti nooraki iai bwa bon taani bure ngaira—e a nanonaki n aei ngkanne bwa E mwakuri Kristo ibukin te bure? E bon aki. 18Bwa ngkana I a manga katei baike I uru, ake a kaeti ma aron te Tua, ao I kaotai iai bwa te tia ri aon te Tua ngai. 19Bwa bon iroun te Tua are I a riki ni mate iai nakon te Tua, bwa I aonga ni maiu ibukin te Atua. I tauraki n te kaibangaki ma Kristo. 20Ao ai tiaki ngai ae I maiu ngkai, ma Kristo ae e maiu i nanou; ao arou ae I maiu iai n te rabwata, I maiu n onimakinan Natin te Atua, are E tangirai, are E anga Ngaia i bukiu. 21I aki kaakeaa boonganan ana aakoi te Atua; bwa ngkana e kaetaki reitakin te aomata ma te Atua n te Tua, ao akea boonganani mateni Kristo.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Oct 15, 2011
LAST UPDATED: 03:29 a.m. HST, Oct 15, 2011
Synopsis: Strive for the best and never give up. Steve Jobs was not always successful.
Welina e nā makamaka heluhelu. I kēlā Pō'akolu aku nei, ua moe akula i ka moe kapu o Niolopua kekahi kāne haole i kaulana a puni ka honua nei. 'O Steve Jobs nō ia. 'O kekahi mea minamina, 'a'ole nō 'o ia i o'o loa, a naue akula i ke ala ho'i 'ole mai. Ua piha nā makahiki he 56 wale nō iā ia. He mau makahiki na'e ka lō'ihi o ke 'ā'ume'ume 'ana a'e ona me ka ma'i 'a'ai.
E hao mai paha ka nīnau, “No ke aha e kau a'e nei ia mau 'ōlelo na'auao mai nā kūpuna mai i luna inā e kama'ilio 'ia ana ka hala 'ana a'e o Jobs i kēlā 'ao'ao?”
He māhele iki wale nō kai ho'oka'awale 'ia no ke kama'ilio 'ana iho e pili ana i ka naue 'ana aku o Jobs i ke ao polohiwa a Kāne, 'oiai, 'o ke kamepiula 'Āpala, he mea nui nō ia ma ka mo'olelo o Hawai'i nei. 'O ke kamepiula nō ia e 'ike 'ia ana ma ka hapanui o nā kula 'ōlelo Hawai'i, mai ke kula kamali'i nō paha a ke kulanui. A 'o ia ihola. Ma 'ane'i nei nō e pau ai ia māhele, a e kama'ilio nō ia po'omana'o e kau a'ela ma luna.
I ka heluhelu 'ana a'e o ko 'oukou mea kākau i ka mo'olelo o Steve Jobs, ua pū'iwa ihola kona na'au i ka 'ike 'ana aku, i loko nō o nā mea maika'i he nui āna i hana ai, 'a'ole nō i loa'a ka lei o ka lanakila ma nā mea a pau āna i ho'ā'o ai.
'O ka hua mua a Jobs lāua 'o Steve Wozniak i hele a laha a puni ka honua, 'o ka 'Āpala II ia. A ua kū'ai nui 'ia nō ua kamepiula nei. A 'o ia kekahi mea i waiwai ai 'o Jobs i ka piha 'ana o nā makahiki he 25 wale nō. Akā, ma hope mai o kēlā, ua launa pū aku nei 'o ia me Pakalaki, ia pōpoki kaulana o Hawai'i nei. 'O ke kamepiula 'Āpala III, 'a'ohe ona hie. A ma ia hope mai, e hana ana 'o Jobs i kamepiula hou, i kapa 'ia 'o Lisa. He mea maika'i ia, akā, ua huki 'ia 'o Jobs mai ia papahana mai ma muli o kona 'ano na'au pōkole, 'oiai, 'o ka luna ia o ia papahana. A he mau mea kāna i hana ai ma ia hope mai, a ua hā'ule pahū nō ia mau mea. 'O ka mea nui, 'a'ole nō 'o ia i hā'awi pio, ua 'imi aku nō 'o ia i wahi e holomua ai 'o ia. I ka makahiki 1985, ua ho'okumu 'o ia i hui kamepiula hou i kapa 'ia 'o NeXT, 'o ka pilikia na'e, 'o nā kamepiula i hana 'ia e ia hui, 'a'ole i lilo i mea makemake nui 'ia e ka lehulehu. I ka makahiki 1986, ua kū'ai mai 'o ia i ka hui 'o Pixar. I kinohi, 'a'ohe holomua o ia hua. Ua kāpae 'ia nō ho'i kekahi palapala 'aelike me ka hui 'o Disney. 'A'ole na'e 'o nei i hā'awi pio. A i ka makahiki 1995, ua ho'i aku nei 'o John Lasseter o Pixar i ka hui 'o Disney, a ‘āpono 'ia ke ki'i 'oni'oni 'o Toy Story. A ma hope mai, ua kū'ai ka hui 'o 'Āpala i ka hui 'o NeXT no nā kālā he $400 miliona. A ma ia hope mai, ua pi'i a'e nō a kū ana ma ke 'aki.
A no laila, e nā iwi o ku'u iwi a me ke koko o ku'u koko, inā hā'ule pahū kahi hana āu e hana ana, a me kahi mana'o paha, mai nō a hā'awi pio. E noke i ka hana, i kahi mea hou paha. 'Eā, inā i hā'awi pio 'o Steve Jobs, inā 'a'ole 'o ia i kū i ke 'aki o nā mea hou o ka honua, a 'a'ole nō i loa'a ia mau mea hou, e like me ka iPoka, ka iPona, a me ka iPaka.
E ho'ouna 'ia mai n leka i mua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
» i ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
I puta tēnei hākinakina ki te Haikura ō Tikipunga.
Ko te ingoa ō tēnei momo hākinakina ko te Speed Badminton, ā ko te Speedminton.
I tīmata i Aotearoa i te tīmatanga ō tēnei tau.
Ko te āhua nei pēnā katoa ā Tikipunga ki ā rātou mahinga ō tēnei hākinakina he tūponotanga ā haere tāwahi atu ki Berlin hei tauira mō Aotearoa ā tērā tau.
Mea nei te kaiwhakahaere matua ō Aotearoa nei ko Nicki Martin e tautoko ana rātou ki tēnei urunga ki Aotearoa me te mea nei ka tautoko taua rōpū i tērā tīma ka waimarie ki te haere ki ngā toatanga-ā-ao ki Berlin.
Me te kōrero he pai rawa atu te kite atu ētahi mai i te Tai Tokerau kei roto i taua tīma.


text:
Nau mai, tomo mai, piri mai ki ngā taonga takoha atu rā e Tā Hori Kerei hei waihohanga atu rā. Nōna matawā i āhei i a ia kia kohikohi wēnei taonga whakahirahira. Ko tōna hīanga papai kia whāngai kau ai i te ngākau hiakai ki ngā kīnaki o te ao whānui. Āine, ko wētahi pitopito o ngā taonga i tōna kapu o te ringa ka whāriki mua nei ki tōu aroaro. Tukua te muramura ā te mīharo pai rawa kia kapakapa te tau o tōu ngākau, tai hinengaro me tōu wairua anō hoki.
Tihewa te mauri!
Whāngaia te wairua!
Hāpainga te whai mōhioranga!


text:
KE KUOKOA, HONOLULU, MEI 23, 1868.
Ka Nupepa Kuokoa.
Ka hopena.
HE MELE LATINA.
1. Ke ae nei au he hope
ko'u
He hope ko ke ola,
Ke hea nei no ka make ia'u
E hele ae ano la;
Aloha no, aloha pau,
Kuu mele mua a hope.
2. Ka lamaku, la o ke ao,
E aui wiki ana,
Ua noho au malalo ou,
A laelae pumehana;
Ke kau nei nae ka po ana'e,
Aloha e kou lama.
3. Na hoku lai e kilo ai,
Na hoku welowelo,
Na ouli nei e ikeia'i
Ua nee mai ko'u hopena;
No hai no nae e lile ai
I ouli kuhi ola.
4. Ke ao panee, ao wahahee,
Aloha pakausani,
Ao kaa a mau me he hoku,
A poai ma ka lani,
Ua puni mau kuu nei naau
I
kou mau hookamani.
5. Na hoku ao, na hale mau,
Na hale naninani,
Aloha no, ua kii mai ia'u
Na lio, na kaa lani;
E hoi au i kuu hale po,
A pii ae kuu uhane.
6. Ka poe kaekae, na kulia nei,
Ka poe lanilani.
Na linohau, a aulii ao,
A kaiaulu nani,
Ua poaeae kuu ike nei,
Pau ko'u mahalo ana.
7. Na hula e, na oli nei,
Na mele lealea,
Hamau ! hamau! a o ki pau!
He luna leo hea,
No luna mai e iho nei
E lawe i kuu ea.
8. E pau ae nei na papa ai,
Na apu wainaomeo,
He apu e, ke waiho nei,
Ka apukoheoheo,
E inu au a pau loa no,
A oki ae kuu leo.
9. E apulu
e na lole nei,
E liu na mea aala,
He lole e e komo ai,
Ka lole kahakahana,
A meia no e paa ai au,
A moe make ana.
10. E panee e, na nani nei,
Koonei mau hanohano,
Na mea mae, pau koke ae,
A kau ke anoano—
Ke uhi nei a paapu e
Na ao kaa panopano.
11. Aloha no na hoahanau,
Na hoa lealea,
Ke pau nei no ka launapu,
He luna keakea,
Ua kii mai no e hele au,
E hele mehameha.
12. Aloha e kuu kino nei,
Kuu hoa pili pu la,
E moe no a maha pu
Malalo ma ka lua;
A hiki mai ka la hoopai
E huipu hou no kaua,
HAWAII.
He Mele Latina.
Wahi a'u maluna, aka, ma ka nana aku a ma ka heluhelu ana, he mele
Hawaaii ka!
Ae, he Hawaii ka olelo, aka, ua kakau mua ia ma ka olelo Launa.
Heaha ka olelo Latina ? wahi a ka halalo. I mea e ike ia'i, ke
kakau nei au i hookahi pauku.
PAUKU 4. Ter centies, ter millies,
Vale, immunde munde,
Instabilis, et labilis,
Vale, orbis rotunde;
Mendaciis, fallaciis,
Lusisti me a bunde.
E hiki i na keiki Hawaii i hele i Punahou ke heluhelu a unuhi.
Ua akaka lea ke ano, ka manao nui o keia mele, he hope ko ke
kanaka, ko ke keiki ma keia ao. Ke ike pinepine nei kakou i ke ko
ana o keia manao. Hamau ! hamau ! hoolohe ! he leo e olo pihe ana
mai na kualono, na awawa, na pali kahakai o Kau, mai loko mai o ka
opu honua, opu pele, opu kai, e hai mai ana he hope ko ke kanaka,
ko ke keiki ma keia ao. A ua kokoke mai nei ka hopena o na mea a
pau wahi a Pet, 1, 4:7. Ka hopena o na mea aha ? na mea o keia ao.
Aole he hopena ko na mea o kela ao. E mau loa ana ka lani, kahi o
ka poe pono, a e mau loa ana hoi ka luaahi, kahi o ka poe hewa. E
mau loa ana ka hemolele, ke oli, ke mele, ke Sabati, na hana maemae
a pau ma ka laui, aole o lakou hope; e mau loa ana hoi ka paumaele,
ka uwe, ke kanikau make ma ka po, aohe o lakou hopena.
Na mea a pau e pili ana i keia ao, a i keia kino he hopena ko
lakou. E hoolohe i na ouli e hoike mai ana i ke kokoke o ua hopena
nei, na olai e hoonaueue ana i ka honua, a e hoohiolo ana i na
hale, ina home kuonoono, e hoohamama ana i ka waha o ka honua e ale
okoa i na kauhale, na kanaka me ko lakou waiwai i ke kekona
hookahi; na pele e puka a
kahe malu ana e hoopau ana i na aina, na hale, na
holoholona, na kanaka, a nalo loa
aku lakou aole e ike hou ia ;
na kai mikimiki weliweli lua ole, e hoi mai ana a lele lio lani
maluna iho o
na koki o na niu, a e kue kaa ana na
kauhale, na ohana okoa me ka minamina ole.
E ala, e kuoo, e kiai me ka haipule, e noho makaukau no ka hiki ana
mai o ka hopena. E wiki e komo iloko o ka halelana, ka puu honua
Iesu Kristo, i pakele a ola.
HAWAII.
He mele no
Kualii, Kalanipipili, KULANIOAKA,
KUNUIAKEA &c.
I haku ia e Kumahukia a me Kaiwiokaekaha,
na kahu ponoi o Kualii, ma ke kaua i
Kunia, ma Keahumoe i Lihue.
Ua hanau ia o Kualii ma Kalapawai, ma Kailua, Koolaupoko, i ka A.
D. 1555. O Mahuluanuiokalani ka makuahine, a o Kauakahi a
Kahoowahaokalani ka makuakane. Ua waiho aku au i ke Kumuuli me
Kumulipo no ka mohai ole ka ! Pela paha oukou. -----
S. M. KAMAKAU.
55. A ka opana i opanaiki,
A ka oio e hana, e lomia mai la,
Holo ka oo alahee a ka mahiai,
E mahiai mai la,
Holo ka o i ke kia manu,
Ka pili apane o ka nahele,
Ua wela i ka la na mauu pili.
I ka la o Makalii,
A ka pahukauila i ke kanaka pahipahi,
O Wailoa ia i na hoa i ka olelo,
O ka hookauna i ka la o lalo he malie,
A ka pupu o ka awa ua o Maheleana-e,
A ka wai i ke hoea'na,
A ke kukui o Hapuu ke hele ia,
O ka pupu e loa ke pae ia,
O ka punaunu inai o ka nenue,
O kuu palauhu wauke,
Alai hoihoi o ka makani,
A ka wai i ke hooloa-
A ka pa i na muliwai,
I ka mana kai e nui -
Hina kokea i na lua wai,
Malino o Hikiau,
A Kailikahi i ka ili hoaaloha,
Kaaukuu i o Mokupaoa,
Kawaihapai lehua o ka holo,
A kealia manu o Anahola,
A keena i ke ahu a Kupihea,
I kona au -
56. Hele ae o Kaipunui ko aina-e-
A kaula i ka pali ua o Hanalei,
A ka ha o ka leo
I ka
aukai o lalo he malie,
A ka ohiki haehae kapa o Waiolono,
A ke kanaka kaha nalu o Makaiwa,
Hihi na maile hihi i kai o Kua,
A ka wai kulu i ka wai hoanae,
A ka maili i ka ohuku,
A ka ohuku i ke hoolae,
A ka hawahawa i ka pili a ka ua,
O ka ua pili o Hooilo-e-a---
O Kuikealaikauaokalani no ke'lii,
57. O Kawelo- e e Kawe
o-e-
O Kaweloiki puu oioi,
Puu o Kapolei-e-
Uliuli ka poi e piha nei - o Honouliuli,
Aeae ka paakai o Kahuaiki-Hoaeae,
Pikele ka ia e waikele-o Waikele,
Ka hale pio i Kauamoa-o Waipio,
E kuu kaua i ka loko awa-o Waiawa,
Mai hoomanana ia oe-o Manana,
He kini kahawai,
He lau kamano-o Waimano,
Ko ia kaua e ke au-o Waiau,
Kukui malumalu kaua-o Waimalu,
E ala kaua ua ao-e-o Kalauao,
E kipa kaua e ai-o Aiea,
Mai hoohaluwa ia oe-o Halawa,
E noho kaua i ka lua-o Moanalua,
Hoopiopio hau kaua- o Kahauiki,
Hookeekee lihi kaua- o Kalihi,
E pii kaua i ka lama- o Kapalama,
E nunu a paa hoawe- o Hononunu,
Kiki kuu oho ilaila- o Waikiki,
Kike ka hua o ka alae- o Waialae,
He wahine oho lupe keia- o Wailupe,
E pii kaua i niu-o Niu,
He wahine heekoko keia- o Koko,
Ouou ka manu o Kaula - o Kuliouou,
Ua puni ka moku ia Ku -
Me he kai la, me he wai- la-
Me he kai malu la ka hoi,
Ka poe kou i kai e Kahaloa,
Ku ke koa, ku ka oa,
Ku ka lehua, ku ke aalii,
Ku ka hele a maua,
O Kuikealaikauaokalani,
A puni - Amama - ua noa.
(Aole i pau.)
KE KEA KEOKEO.
Unuhiia no ke Kuokoa.
MOKUNA II.
"E Auverene e, aole anei ke Kaunatese i kukuli iho imua ou a nonoi
aku i kou ahonui nona, no kekahi hana aloha ole au ia ia, iloko o
na la i hala ae nei, he malama a me ka la keu hookahi ?"
Ike iho la ke D'Auverene ua ikeia ka paha ia mea, nolaila ane pioo
mai la kona manao o loko, a puai mai la kana huaolelo me ka hakanu.
"Ae - e ke alii wahine."
"Nolaila, ua pepehiia e kou lima koko ponoi kuu Iokeline maikai,
aole no kona aoao hoomana, aka, no kona mau waiwai he nui, a me
kona mau aina palahalaha ma Noremanedi. E hele oe pela! aole o'u
makemake e ike hou i kou mau helehelena !"
" E ke alii wahine e, ke hoohiki aku nei au." Pane koke mai la ka
Moiwahine, "E hele pela ! e hele pela mai o'u aku nei!!"
Huli ae la o Auverene mai ka moiwahine aku a hele aku la me ka huhu
wela, a ia ia e iho ana i na anuuanuu o ke alapii ike ia aku kona
hapai ana ae i kona lima a hoopua ae la hoi he mau huaolelo ukiuki,
i ka i ana. "E haule e na lani, a o ke Kaunatese lokeline, aole loa
ia e kaawale ana mai kona haku wahine aloha ana i hiipoi nui ai, he
mea wahahee wale no kana mau olelo i pane mai nei ia'u. Ina eia ke
ola nei no ke Kauntese lokeline, kau punahele aloha nui e ka
Maquerite, e ike ana oe i ka'u hana hope nona. E hoopii ana au ia
ia ke ole oia e ae mai i ko'u manao e noi aku ai ia ia."
Me na lalani hope o kana huaolelo ponoi i ike ia aku ai kona mino
aka ana iho, aka, he olioli
nae o ke au awahia o ka make. Lalau iho la ia i kana pahikaua ma ke
kumu o ke alanui, a ho-o iho
la iloko o kona wahi ma kona
aoao, a hele aku la oia mai ka hale alii aku.
MOKUNA III.
I ka manawa i ala ae ai ke Kaanatese lokeline, e lilelile mai ana
ka malamalama o ke ao o ke kakahiaka, a he la Sabati hoi na la la,
he la Sabati anoano maioli no ua la la nana i burumi aku i ke au
ino o ka po mamua iho ona. No na bora he nui ko ke Kaunatese waiho
ana iloko o ka hiamoe kupouli i ane like me ka make. Aka, ala ae la
ia a nana ae la me ka haohao loa i na hiohiona a pau o keia wahi
ana i hiamoe ai."
Aia oia iloko o kekahi e luuluu ia ana e na paku poki arasa. O kona
mau pukaaniani ua okiia iloko o na pohakupaa o na paia
o ka papohaku manoanoa, a maloko mai o laila e
kolili mai la na kukuna loloa o ka malamalama o ka la. O ka moe ana
i moe, he koki nani no ia i hoonani ia a maikai, a he pakaukau laa
hoi e ku koke mai ana me kekahi mau aahu wahine kumukuai nui e kau
ana iluna o laila. Ua hoomakaukau ia no kona wa e ala ae ai.
Maluna ae o ka pio o kekahi puka haahaa he papale, a me ke kapa
kihi ke kau ana. No kona hoohae nui i ke ano o keia wahi e moe nei,
ala ae la oia iluna a hele aku la i ka
paepae lalo o ka puka makani a kiei aku la ia ilalo.
Aole kanaka ana i ike aku ai, aka, he pa i ulu ia e na laau loloa,
ua ma-u a uliuli hoi i ua wahi la i na laau, a o kona mau pa pohaku
ua manoanoa loa a kiekie no hoi. Aia maluna pono iho o na papohaku,
he mau mookaula e la-lala ana i ka la. Lohe aku la no hoi oia i ka
nu ae a ka makani iloko o ka lau laau, a me na wahi e hoopuni ana i
na hae.
He wai pipii me kona mau kumu pohaku ke kilihune ana iluna o na pua
kai ike ia aka ma kekauwahi. A e moani mai ana hoi ke ala pumehana
o ka pineka a me ka laburonumi iloko o ke ea ; puili ae la ke
Kaunatese i kona mau lima a paa ma kona lae, a me na hiohiona o ka
mea i uluhia e na moe uhane pae hewa o ka po, i puana ae ai oia i
kekahi mau huaolelo, i ka i ana. "Eia eia la wau i hea ?" Alaila,
hoi hou mai la na hoomanao ana iloko ona no na mea i hana ia i ka
po, a me kona mau poino weliweli maloko o kona keena moe, a kau mai
la hoi na maka uliuli o Rousilona iloko ona. Hoomaopopo ae la oia
ia mau mea a pau, a hoi hou iho la oia e huna i kona poo iloko o ka
uluna me ka uwe haaloulou.
Hemo mai la ke pani o ka puka pipio, a nehe mai la hoi na kapuai o
kekahi kauwa lawelawe, he luahine me ka papale kapu oioi loihi, a
me na kamaa laau, (o ke ano iho la keia o ke kahiko o na kauwa
lawelawe a na'lii ia manawa.) Hoopa mai la oia he kiaha waina i na
lehelehe o lokeline. He kala ke kino o ke kiaha, a ma ke kae a
puni, ua okomo papaia me na pupu momi a o ka waina hoi noloko mai
no ia o ka uwaina maemae loa o Aukerere ( Auxerre.)
"E inu," pela aku la ua luahine nei. Aka papale ae la ke Kaunatese
i ke kiaha, oiai ka maka'u e pili ana i kona mau lehelehe no ke ala
o ka waina, a me na helehelena weliweli o ka po, kamailio mai la
oia. "O hea la keia wahi ? a eia la wau i hea e noho nei?" Kulou
haahaa aku la ka luahine. "Me na hoaloaha," wahi ana.
"Aka, eia la ihea ?" pane hou mai la ke kauwa luahine. "Aole au e
hai aku ia oe."
Ala ino mai la ke Kaunatese a hopu mai la i ka lepa o kona aahu, me
ka i mai. "Eia anei au malalo o ka mana o kuu pilikoko Auverene ?
"Aole, e ke Kaunatese hanohano!" Hookuu aku la oia i ka aahu o ka
luahine me ka i mai. "E hoomaikai ia ke Akua."
Aole oia i ninau hou aku ia ia, aka inu ae la i ka waina o ke
kiaha, a hookuu aku la hoi ia ia iho e hookomo ia mai i ka lole i
hoomakaukau ia nona. O kona lole komo i hoaahu ia mai ai, he silika
hinu eleele no ia me ka vereveta i okomo pu me na mea makae, a i
paukuku ia me na pohaku nani, he aahu kupono i ka moiwahine ke
komo. Ia manawa no ua lawe pu mai la ke kauwa wahine i kekahi pila
i nakiikii ia i ka ripine, a he kaula i piuku pu ia i ka momi a me
ka emerala kekahi, me ke kea pu i hana ia e like me he mau pua i hookuiia. O keia kaula
emerala, he mea owili pu ia
me na wili lauoho, aka, aole i ae aku ke Kauntese ia mea e kau
mawaena o kona mau wili lauoho. Aole i pau.
Ka Haiolelo a T. Puuohau o Lahainaluna
ma Wainee.
Mei 7, 1868
Ka poe e pomaikai ana mahope o ka hoonaauao
ana.
O ka pomaikai ka mea a na kanaka a pau i iini nui ai, oia hoi na
mea a pau e ko ai na iini a hooulolu ia ka noho ana kino, pela no
hoi, ua i iini ka naau o kela a me keia i ka hua o kana hana, ina e
nele i ka hua e poho auanei kona luhi, pela ka mahiai, ka lawaia,
ke kamana, ka amara, a pela aku. A pela no hoi ka poe e imi ana i
nei mea la he naauao, ke iini nei kela a me keia haumana e loaa
kekahi hana e pomaikai ai mahope o ka puka ana mai ke kula aku,
nolaila, eia kekahi mau mea e akaka ai ka poe e pomaikai ana mahope
o ka hoonaauao ana. I makepono ai ka luhi o na kumu a me ke dala
hoi a na makua e lilo nei i ka lakou mau kamalei no ka hoonaauao
ana.
1. O ko poe hoolohe o malama i na kanawai a me na kauoha a na makua
ma ka pono.
O na kanawai a me na kauoha a na makua i ka lakou mau keiki ma ka
pono, he mau mea ia e alakai ana i na keiki ma ka
pono a me ka oiaio, a me ke alanui
ololi i kupaia mai o pololei,
a he mea hoi e hoopololei ai i ka lakou mau hana, e like me ka rula
ma ka lima o ke kamana, he mea e pololei ai kana hana, i ole ka
rula e pilipili nakekeke auanei ka hale ana i kukulu ai, a pa mai
ka makani o ka palaha no ia. Aole oia wale no, aka, ua like me ke
panana iluna o ka moku, he mea e hiki ai i ke kapena ke hookele i
kona moku ma na ale hanupanupa o ka moana lipolipo, i ole keia mea
he panana, alaila, e kau auanei ia moku i kapua me he auwaa panana
ole la, oia kakae no a ili ana i na pukoa a me na kuauau o na
mokupuni liilii e ku ana i ka moana pau i ka weluwelu liilii. A
pela no keia mau kanawai a me na kauoha a na makua a me na kumu ma
na kula i na keiki, he mea e pakele ai lakou i na pahele a me na
upiki a Satana e hoowalewale nei iloko o ke ao nei, ka enemi nui i olelo ia "ke
holoholo nei i o a ianei, me he liona u-o la e imi ana i kana mea e
ale ai." Nolaila, ke noi aku nei au ia oukou e na hoa opiopio a
pau, mai na roses mohala o ka
aoao palupalu i mohala i ka ua hoolua a me na kulu hau o ke
kakahiaka, a me na puukani o ka aoao nana e hoolale i na ai a ka
ui, he wa pono keia e hoolohe a e malama aku ai kakou i na kanawai
a me na kauoha a na makua ma ka pono, i like ai me ka Paulo i
kauleo ai i na keiki o Epeso i ka i ana aku, "E na keiki, e hoolohe
i ko oukou mau makua no ka Haku, no ka mea, he pono keia." I
ratioli ke no hoi me ka Solomona i kau leo aku ai i kana keiki i ka
i ana aku, "E kuu keiki e malama oe i ka'u mau olelo, waiho pu i
ka'u mau kauoha me oe i ola oe a me ko'u mau kanawai hoi e like me
ke kii onohi o kou mau maka, E i ae oe i ka naauao, o oe no ko'u
kaikuahine, a e kapa aku i ka ike he hoa launa, I malamaia oe i ka
wahine e i ka malihini i malimali me kana mau olelo. No ka mea, o
na lehelehe o ka wahine hookamakama he meri ia e kulu ana, oi aku
ka pahee o kona waha i ko ka aila, aka, o kona hope ua awahia e
like me ka laau awaawa, a oioi hoi e like me ka pahikaua oilua, Ke
iho la kona mau wawae i ka lua pa-u a ka make, Nolaila, e hoomanao
e na hoa uhai aholo o ka imi naauao i ka olelo a ka poe kahiko, "he
kuli ka make he lohe ke ola."
2. O ka poe akahai a me ka naauhaahaa.
O ke akahai a me ka naau haahaa, eia no ia. O ka palupalu o ka
manao, aohe uilani a me ka hoole ana o ke kanaka iaia iho, a e hana
ana a e hooikaika pu ana i ko hai mau pono a me ko hai mau pomaikai
a pau me kona iho. A no ka poe o keia mau ano na pomaikai pookela i
oleloia, "Pomaikai ka poe haahaa ma ka naau, no ka mea, no lakou ke
aupuni o ka lani, Pomaikai ka poe akahai, no ka mea, e lilo ka
honua ia lakou," a ua olelo ia no hoi, O ka mea hoohaahaa iaia iho
oia ke hookiekie ia ae, a o ka mea hookiekie iaia iho oia ke
hoohaahaa loaia. Nolaila, ke
poloai aku nei au ia oukou. O ke akahai a me ka naau haahaa, he
mau anuu kupono loa ia e
haalele iho ai ke kanaka i na palahalii o lalo lilo, "auahekika," a
onioni ae i ka panepoo o ka hanohano, a he kapena ke hoa e kohu ai.
No ia mea, e anoi oukou e na
pokii aloha o ka imi naauao e kau i ka wekiu o na kaiaulu o ka
hanohano, alaila, e hoalu loa oe a o oukou paha i lalo loa i Keei
la o lalo loa aku, a mahope e onioni mai auanei oe me he aoopua
hiki ahiahi la, ka hele noia a halakau ana iluna o ke aki o ka
pomaikai, me he maunu maikai la hoi ma ka lima o ka lawaia, mai
luna no a lalo aina e ka ia nui he kahala.
3. O ka poe miki a hoihoi ma ka imi naauao ana.
E like me ka nui o ka iini o ka naau o kekahi pela no kona hoihoi
ma ia hana, e like me ke kanaka pololi a ohakahaka kona opu, a o
kona puu hoi ua pakao loa i ka ono i ka wai, aka, aole ia noho wale
i pau ai kona pilikia, ake no ia e loaa ka ai a pela hoi ka wai,
aka, aole ia e ai a maona a e inu hoi a kena alaila luai aku i kana
mea i ai'i, ina pela, e poho auanei ka ai a me ka ia iaia, he mea
luai wale iho no ka nana, pela ka mea molowa i ka imi naauao, me he
pahu la ua puka ma kona aoao lalo, e noke wale no i ka hoopiha a he
ole ka piha, pela ka mea miki ole i ka naauao, e ao wale no a he
ole ka ike, a oia ka mea i olelo ia mai e kolomona, "O ka mea i
makemake i ka ike oia ka i makemake i ke ao ia mai, a o ke kanaka i
hoowahawaha i ke ao ia mai he holoholona ia kanaka, aole makemake i
ke ao ia mai." Aole oia wale no, aka, o ka poe miki a hoihoi ma ka
imi naauao a me na hana lima pu, ua mahalo ia no lakou, penei hou
ka Solomona i olelo ai : "O ke kanaka miki ma kana hana e ku no ia
imua o na 'lii," aole imua o kuaaina, a o ke kanaka no hoi ia e
kohu ai no ke alo alii aia he kanaka miki, nolaila, e miki kakou e
imi i ka naauao me ka hoihoi loa e na hoa opiopio i hoohauoli ia na
papa a hooulu hua ole ia i na mama, i like hoi me ka olelo kaulana
a ka Moi Kauikeaouli imua o na'lii a me na makaainana, i ka i ana
mai, "E na'lii a me na makaainana, he aupuni palapala ko'u, a o ke
kanaka pono a naauao oia ko'u kanaka," wahi ana.
4. O ka poe hoomaunauna ole i ka manawa.
O ka manawa he mea nui ia i ka poe naauao ma na aina naauao a pau,
a ua mahele pono ia ka manawa no kela a me keia hana i holo pono ai
me ka huikau ole, aka, o ka poe hoomaunauna manawa, aole e loaa ia
lakou ka ike, a ua pili ia lakou la mea hai ia mai e Solomona, "E
like me ka manu i auana mai
kona punana ae," pela ka mea hoomaunauna i ka manawa, a e like
no hoi me na pohaku
ala nemonemo ma kahakai e
kakaa wale ana i uka i kai, aohe ulu o ka limu, nolaila, mai
hoomaunauna wale i ka manawa e na hoa opiopio o hiki mai auanei ka
nele me he kanaka hele la a ma alo ae ka ike a me ka naauao me he
aka la. "Hopu hewa i ka loli i ka ia maka ole."
6. O ka poe minamina a malama pono i na inoa maikai.
O ka inoa maikai he kumu waiwai paa loa ia no kela a me keia kanaka
ma ke ao nei, aole kuleana e lawe wale ai kekahi i ka inoa maikai o
kekahi me ka poohu ole o kona lae i ke kunawai o ka aina. O ka inoa
maikai, me he hae nani la ia e pulelo ana i na eheu o ka makani, e
hai mai ana imua o ka lehulehu, he kupono o mea i Lunakanawai, a o
mea i hope Kiaaina, a o mea i Kahunapule, a o mea i Kakauolelo, a
pela aku. Ina e hapalaia ka inoa maikai me na mea pelapela e haumia
ai, alaila, e hapala auanei kekea na ka ele ka ai, e icaboka ana
hoi e pau ana ka nani. "Aohe ke kohu o hanunanuna, Puiwa ka manu
eena i ke kanaka,"
A e hopohopo ka lehulehu a ka nalua ia oe no kou nele i ka inoa
maikai. Eia hoi o ka inoa maikai he mea pau oleia, a ua oi aku ka
nani a me ke kinikohu i ka mea poni maikai wahi a Solomona,
nolaila, mai pauaka a hoomaunauna wale i kahi a pelapela inoa
maikai, no ka mea, he kahiko nani mae ole ia, ina e makapo na maka
a muumuu na lima, a pau paha ka waiwai a ilihune a koe ka inoa
maikai, ke i nei au aole i ilihune ia kanaka, oiai ke koe nei kona
kumu waiwai o ka inoa maikai.
6. O ka poe Kristiano oiaio i paulele i ke Akua.
Ua makaukau iho nei na mea a pau e kukulu ai keia wahi pepepe
halekua, a o kahi kahua wale no koe a kahi no a makaukau pono,
nolaila, ke kukulu iho nei au i keia mau manao e lima maluna o keia
wahi kahua palanaiki i ka ike iho, aka, he pohaku kihi nae e naueue
ole ai e noke ka waa a kahe ka wai, e pa ka makani a haalele wale
aole loa e hina. Oia keia la, "Kristiano oiaio i paulele i ke
Akua." He nui no ka poe i mahalo ia no ka hoolohe a me ka malama i
na kanawai a me na kauoha a na makua i ka lakou mau keiki ma ka
pono, a ua noho ma ke kula i na makahiki eha a puka aku me ke aloha
ia a me ka aponoia e na kumu, aka, a hala kekahi manawa, alaila,
pahee kekahi poe i kaliee, kukini holu hewa kekahi haule i ka
lalau, holohua kekahi a haule i ka uluhe o ka hewa a Satana i ka
hihi ai iloko o ke ao nei, "Ma holehole ka ili la e ku lamakea." A
pela no hoi kekahi poe mahalo ia no ke akahai a me ka naau haahaa,
a ua onioni no a kau i ka panepoo o ka hanohano, aka, me he lupe la
ua lele i ka lewa a kiekie loa, a moku kona kakaiapola o ke kipoho
no ia a walawala ana i kae pali o kae manu, a aneane hiki ole i
Wailelehuna ke pii hou ae iluna. O kekahi poe no hoi ua mahaloia no
ka miki a me ka hoihoi ma ka imi i ka naauao, a ua kuliu no i nei
mea la he ike, aka, ua lilo nae ia naauao ma ko lakou poo me he
huna ahi liilii la ma ka lima o ka mea naaupo, nana i hoa i ka puu
opala nui, a hiki ole iaia ke kinai aku, lilo ia i mea nona e poino
ai a poino pu me ka lehulehu, aka, he kauwa maikai ke ahi, i ka mea
hana me ka malama pono, pela no ka poe i nui ka naauao a makau ole
i ke Akua, ua lilo ko lakou naauao i mea e poino ai lakou a me ka
lehulehu, no ka mea, aohe o lakou mea e malu ai, aka, o ka poe
makau i ke Akua, ua lilo ko lakou naauao i kauwa maikai e hooko ana
i ko lakou mau iini, a e hoopomaikai ana i ka lehulehu. A pela no
hoi kekahi poe i mahalo ia ko lakou inoa maikai, aka,
a hala nae kekahi wa lawe aku la ke
au miki a me ke au lawe o ka hoowalewale, a haule pahu ana i ke
puhi o ke ale o ka hewa e poino ai, a i lohe ia aku i ka alali
mai o ka niho.
"Hao ke Koolau pau na mea aloha,
Ahu iho ka puo wahawaha i Wailua,
Lele ka manu o ka Ula hoi i Koiahi,
Ahu iho ke ala hokahoka i Kapakai."
Nolaila, e na hoa uhai aholo o ka imi naauao, ke noi aku nei au ia
oukou e imi i ka naauao a loaa e imi pu hoi i kona mole
i paa ai, oia ka makau ia
Iehova, ina e nele i keia
mea, ke i nei au e pili auanei ka mea i olelo ia mai ia kakou. "Hoi
ole ke poho, luhi hewa i ka weuweu a ka piula.
J. PUUOHAU. Mei 8, 1868.
Kokua ia Kokuakumu,a pane ia Kupa
Hawaii, a hoahewa hoi.
E KA NUPEPA KUOKOA E ; Aloha
oe:
E ae mai oe e kanana aku au i ka iwi a me ka io o na opala kohu ole
a Kupa Hawaii o ka la 28 o Maraki i hala.
Ke mahalo nei au i na olelo wehewehe a Kokuakumu o ka Helu 17 o ke
Kuokoa, i na kumu i keakea ia ai o ka ulu pono ana o ka naauao o na
keiki malalo iho o ka malu o na kumu o na kula. Nolaila, ua hoouna
aku au i kope no keia mamua, aole wahi mea a paa mai, no ia mea, e
lawe hapa ana au i kekahi oia palapala, ma na mea i koe ia oe i
hemo ai na hihia a ka enemi e hoopanee nei i ka wale o ka maalea
mawaena o kakou.
Nolaila, ma ka manao 2, hapa hope a Kupa Hawaii, i hoike ai ma ka
Helu 13 o ka nupepa nei, malaila au e maa ai i ka pohaku ala e
poniu ai ka ike o ka mea mea hoopili mea ai i kahi haina, oia kana
e puili nei me he kamalii la ka nana ina o kona mau manao piha
welu.
O ka hoomaka ana nae, oia keia. "Aia i ka hapa hope o ka M. H. 1867
i pau aku nei," pela aku e heluhelu ai, a hiki i na
huaolelo penei: "Eia no, o ka noonoo
ole ke ano o ka olelo o ka
olelo o ka ninau. O ka palena ia e pau ai. Ma ia wahi au e hooakaka
iki ai, i ke kanaka oioi o ka naauao "i piha ka
naau a me ka waha i ka akaaka hehe," wahi ana, a uniki ae nei ma ke
kahua palahalaha o ka nupepa Kuokoa
ma kumukula o Kaanapali nei, no ka loaa ole o ka haina, oia hoi, "2
lima nui a he 10 lima iki." Hupo oe, ua ike maka no oe o ka loaa
oiaio wale no ia e like me kau, "2 lima nui aohe mau lima iki," i
ka mea a mau mea nana i pai buke ia ai keia ninau, aole, aole loa
no pela.
Ke hoomanao nei au i ka hoike ana a R. Limaikaika, ma na wai-eha, i
kapaia mai a ia inoa i keia wa, i huiia ai na kula a pau oia apana,
ma ka luakini ma Wailuku, i ka M. H. 1852 ma ka maiama o Mei
malaila, ua hoea mai na
mokomoko hoopaapaa, no ua ninau nei la. "Ehia ou mau lima nui a me na lima iki ?" A
penei na loaa ma ia la: (1) "2 lima nui a he 10 lima iki," wehewehe
ana. "O na lima elua oia no na lima nui, o na manamana a he
10 o na lima, oia na lima iki," &c. Kue ia 2
"Ilima nui, I lima iki," wehewehe ana "O ka lima makaukau ma ka
lawelawe mai i
ka hana, o ka lima nui no ia, o ka
lima hemahema oia ka lima iki," &c. (3) "2 lima nui aohe lima
iki, a i ole ia, 2 lima iki aohe lima nui," wehewehe ia, "Ina e
kapaia 1 lima nui, alaila, aole lima iki, ina 2 lima iki, aole no
hoi he lima nui," &c.
I ka pau ana oia hookuku ana i na loaa a me na wehewehe. Ua ku mai
ke Kahukula nui iluna a
hoakaka mai, a pau ia, eia
kona manao hope: "e malama kela a me keia kumu i kana i ao ai i
kana mau haumana," e like ae la maluna i koike ia. Ke manao iho ia
au, ina o kekahi oia loaa maluna na pono no ; He keu hoi o Kupa
Hawaii o ka hooio, e kuhi ana paha hookahi halau i ao ia ai o ka
noonoo ana, me ka ninau ana iho aua oia la. "Heaha ke kumu i haule
ai kela mau kumu ma keia mea liilii?" Haule ka uaina, o oe kai
poholo pu ma kahi no au i eli ai; a hilihili ole no hoi oe i ko
kaena ana ae. "Eia no, o ka
noonoo pono ole i ke ano o ka ninau." Kahaha! ua oi aku ka makaukau
o na haumana a me na kumu o keia wahi ia oe. Eha oe la ; e akahele
ma ka hoolaha ana i ke akea i lohe oe.
Ke wahahee mai nei oe, "ua hoao ia ka hope Lunakula a me ke
Kahunapule," heaha ka like oia mau olelo hoopunipuni au i ka oiaio?
no ka mea he ninau Helukakau ia, i kahakahaia ma ka papa eleele, o
keia ma ka naau, pono ole oe malaila.
Ke i hou mai nei oe, "Me he mea la o ka makamua no hoi ia o ko'u
lohe ana i keia wahi ninau." Hu ko'u akaaka ia oe, ko hele imua a
mea hoi hou i hope e lauwili ai, ane ku like oe me ia ia he muhee,
holo i ke poo, holo hiu; aka ea, ua oluolu au e kuhikuhi aku ia oe
i keia ninau, aia ma ka Helukamalii aoao 9 ninau 4 i ike oe, e lena
i na ilihualala ou mau onohi maka, e pau piha kou kuhihewa ma keia
mea.
Aia ma kekahi o kau mau rula liilii (1) e olelo ana penei: Ua
makaumakau loa na kula Aupuni i keia wa i ka wati. Alapahi oe; ke
hai hooia aku nei au, aole he wati hookahi o keia mau kula, mai
Kahakuloa a Honokawai, ua ike
maka no hoi oe e Kupa Hawaii, i huna iho ai oe i kou inoa ponoi
o S. W. Nailiili. Eia no hoi
ke lopa hoopili nei kekahi mau kula ma na hale halawai, aole i
kuokoa loa, aole no hoi i lako, i aha ai kau epa pela, i kaulana
nae paha oe i ke kakau manao ana i ka nupepa ? nolaila e hoolaka oe
i kou alelo i pono oe, no ka mea, ke olelo mai nei o Iakopa. "He
lala uuku ke alelo, a kaena nui ae la ia. Aia hoi, ua hoaa ia he
puu wahie nui e ka huna ahi."
Ma ka rula (5,) malaila au e lawe pakiko ai i na olelo a ka mea
kukalekale, oia keia: "Ua lohe pinepine au i ka hoohalahala o
kekahi mau kumu ma ka apana o Lahaina nei, no ka ukulii o kahi
uku." Pane aku. Ua hiki no ka hoohalahala ana, oiai hoi, i ka
malama o Iulai makahiki i kaahope oe nei, he 9 kumu maanei, e 8 o
lakou i uku like ia ma ka pa iwakalua dala $20.00, he 60 na la kula
o kekahi, he 58 o kekahi, hookahi koe no ke emi uuku loa o kona mau
la, oia la, o ko lakou hoohalahala hookahi ana no hoi ia, aole i
alua, aole i akolu, au e apuhi imihala nei i na kumu o ka Apana o
Lahaina, "he 50 keneta no ka la, oia he hapalua," aole ia he oiaio.
Eia wale iho no ka uku o na kumu i ike maka ia, aia i ka manao o ka
Lunakula, ina e i mai kela, e mea au, e mea ae aiala, oia iho la
no, mamuli o ka kahi hope Lunakula e pane aku ai ia ia, o ka mea no
paha ana i ike ai he hoa nona, mahuahua ae la, o ka nui iho, he
nune iho la, heaha la ko ia la mea i oi ai ? a pela aku
Ma ko kakou ike ana i na mea i hue ia ae la, ua maopopo aole ku iki
i ka oia io, o ka K. H. e hola nei i ka popo auhuhu i na
kumu o onei. He ohumu paha,
he kuhalahala paha i
ka lilo o keia oihana, ia ia paha,
ina me ia e hele oe e noi i ke Kahukula nui, loaa paha ia oe ia
hana.
Ke hoohewa nei makou i ka hope Lunakula oia o D. Kahaulelio, i kona
haawi ana ia S. P. N. ka
hoike ana, no ka mea, he kanaka noonoo oia, aia ia ia he mau hana o
ke aupuni, he Lunahelu, a he hope Lunaauhau, aole no hoi paha i olelo mai ka
Lunakula, e P. Nahaolelua e
hanaia pela, aole no i maa ia mea ma na kula hohonu o ka ike,
Lahainaluna, Kapunahou, aole no kekahi mea e e hoike, na ke kumu
ponoi no, aka he rula ia no
ka naauao, o keia ka uanei, he hookiekie, he mea mau nae ia i ka
naaupo, ke ao ia mai nei e ka Baibala, "o ka mea hookiekie ia ia
iho e hoohaahaa ia oia," e mahuna
KAHAHAWAI
Kaanapali, Mei 8, 1868.


text:
Tiamana
Ko Tiamana, arā te Tūwehe Whakaminenga o Tiamana ('Bundesrepublik Deutschland' i te reo Tiamana), tētahi whenua ki te pokapū o Ūropi.
E whirinaki ana a Tiamana (mai te Raki, me te matawā) ki Tenemāka, te Moana Raki, Pōrana, Tīekia, Ateria, Huiterangi, Wīwī, Rakapuō, Pehiamu, Hōrana me te Moana Baltic. E 357,021 km² tōna rahinga whenua.
Ko Tiamana te whenua taupori nui rawa o te Kotahitanga o Ūropi, me ōna kirirarau e 82 miriona. Ahakoa ko Pearīni te tāone matua, tāone nui rawa hoki me ōna kainoho e 3,410,000, ko te rohe o Rhine-Ruhr kē te kāhui nohoanga tuatahi o te whenua nō ngā tāngata neke atu i te 10,000,000 e noho toha ana ki ngā tāone o Düsseldorf, Koln, Essen, Dortmund, Duisburg me Bochum. Ko Tiamana te kaipōwhiri manene tuatoru o te ao i te mea 12% o tōna taupori he mea whakawhānau tāwāhi mai; ko te nuinga o ēnei i ahu mai i te Whenua Korukoru. Ko te reo Tiamana te reo whaimana.
He tūwehe whakaminenga pāremata a Tiamana me ōna wehenga (Bundesländer) e 16. He mema rohe Euro, Kaunihera o Ūropi, Kotahitanga Aohuri, NATO, Whakahaere Ruruku Whakahiato Ōhanga, Kotahitanga o Ūropi ki te Hauāuru, G8 me whenua G4, ā, kua waitohua te tikanga Kiōto e ia. Koia te ōhanga tuatoru o te ao, te kaihoko rawa ki tai tuatahi me te kaiwhakapau pūtea hōia tuaona. He teitei te pai oranga kua whanake a Tiamana mō ōna kainoho, waihoki tōna pūnaha maru hapori. He tūnga pūtake tōna i ngā take o Ūropi, ā, he amorangi pūtaiao, hangarau whakahirahira hoki.
Nō mua mai o te tau 100 ka mōhiotia tētahi rohe e kīia nei ko Tiamana, reira noho ai ētahi iwi Tiamana. Mai te tau 962 tae noa ki 1806 i noho whakaawetia e Rāwhitirangi o roto o te Emepaia Tapu o Roma. I whakakotahitia tuatahitia nō te mutunga o te pakanga o Wīwī ki Prussia i te tau 1871 i raro i tētahi wehe kua whakaawetia e Prussia. I weheruatia anōtia nō muri i te Pakanga Tuarua o te Ao e ai ki ngā rohe i whetaina e ngā Uku. Kua whakakotahitia anōtia nō te 3 Whiringa-ā-Nuku 1990, arā, 11 ngā marama ā muri i te wetewete i te Pakitara o Berlin, nōna te whakakotahitanga i tīmata ai mō te iwi whānui.


text:
E
ngā mana, e ngā reo, e ngā mātā waka nō ngā hau
e whā
Nau
mai, haere mai whakatau mai
I
te tuatahi, ngā mihi ake tō mātou arawhata ki mua i te
aroaro o tō tātou kaihanga o te rangi, o te whenua ia
taua hoki te tangata
Tuarua,
e ngā mate o te wā, o te marama, o te tau
Kau
takoto i raro i ō tātou waahi tapu, i roto i ō tātou
whare i runga i ō tātou marae maha puta noa te motu
Haere
e ngā mate, haere koutou, haere koutou, haere koutou
Moe
mai koutou i runga i te kaha o tō tātou Matua nui i te rangi
Me
waiho rātou te hunga wairua ki a rātou
Ka
hoki mai ngā mihi ki a tātou te hunga ora
Kua
tatu mai ki tēnei waahi nā mātou i hanga
Tēnā koutou,
tēnā koutou, tēnā tātou katoa
Thank
you for being the person
to visit our site


text:
E rapu whakamarama ana te tāhuhu rangapu hou ō Te Puni Kokiri i ngā Minita Māori ō te whare pāremata, he aha ra ō rāua hiahia mōna i roto i tāna mahi hou.
Nō tēnei wiki i tīmata ai te kaiwhakahaere Māori ō mua ō Te Papa, ā Michelle Hippolite ō Waikato Tainui, ki tāna mahi hou hei tāhuhu rangapu ō Te Puni Kokiri.
Hei tāna, he rereke ake ngā hiahia ō te Minita i ngā Take Māori, arā, ō Pita Sharples, i ngā hiahia ō te Minita Whānau Ora, arā, ō Tariana Turia.
Tuia ki tērā, e arotakehia ana te mahi ā Te Puni Kokiri hei ngā marama e tū mai nei.
Copyright © 2013, Uma Broadcasting Ltd


text:
Kōkako
Ko te Kōkako he manu ngahere nō Aotearoa. He manu nō te ngāhere, he rahi, he hina ngā huruhuru. He ōrangi kita ngā werewere kei ngā taha ō ngā ngutu. He reo reka. Ko te ingoa pūtaiao ko Callaeas cinerea wilsoni.
I ēnei rā, he ruarua noa iho ngā kōkako e ora tonu ana i tēnei moutere. Ko wai kāore e tautoko i te whakaaro me āta tiaki tēnei puipuiaki kei ngaro i tēnei, tōna whenua ake, pērā tonu i te moa, i te hōkioi, me te tōtōrori?
Ko te ingoa reo Pākehā ko te Blue-wattled Crow, engari he ingoa tawhito tērā.
Tohutoro[edit | edit source]
- Robertson, C J R. (Etita), 1985. Reader's Digest Complete Book of New Zealand Birds. Poihākena: Reader's Digest.


text:
Carvings
- Details
TE UMANGA MO NGA AKORANGA O MANIAPOTO
CENTRAL FIGURE: Maniapoto
LEFT FIGURE: Rereahu (Te paapa o Maniapoto)
RIGHT FIGURE: Hine-au-pounamu (Te maama o Maniapoto)
CARVER: Donald Campbell
MANIAPOTO HOUSE
E awhi ana a Maniapoto i ana uri. Ki tana taha maui ko tana tuakana ko Te
Ihingarangi me ki tana taha matau ko tana teina ko Matakore. (Maniapoto
embracing his children and descendants. On his left is his tuakana Te Ihingarangi
with his teeina on his right, Matakore).
CARVER: Alfred Hotu (Te Kauae Marae)


text:
Te Whare Pora: the House of Weaving
Te Whare Pora: Te Whare o te Raranga, Whatu hoki
Ko Hineteiwaiwa te atua nui o Te Whare Pora – Te Whare o te Raranga, Whatu hoki. Ki ētahi iwi ko ia te tamāhine a Tāne rāua ko Hine Rauamoa. E mōhiotia ana tēnei atua puta noa i ngā moutere o Te Moana-nui-a-Kiwa, kāore ki te Māori anake.
I whakatinana a Hineteiwaiwa i ngā mahi o Te Whare Pora me ngā toi wāhine. Whai atu i tēnei koia anō te kaitiaki o te whakawhānau. I neherā, i tohia ngā tamariki wāhine katoa ki a ia. I ara ake i a Hineteiwaiwa te tūranga ruahine, te wāhi ki te wahine hei hiki i te tapu i ngā whare hou.
Koia anō te ariki o te aho tapairu, he tātai wāhine rangatira. I ētahi wā, kīia ai te atua nei ko Hina, te whakatangatatanga wahine o te marama.
Kīia ai Te Whare Pora he ‘momo oranga’ ā, he wāhi anō hoki. Hāpaitia ai ngā mahara o ngā kairaranga i tomo ai ki te whare nei, kia āta rite mō te ngongo i te mātauranga. I taea tēnei mā ngā karakia me ngā hou.
Ko te whakapono ia, mā te karakia ka tuwhera, ā, ka pūmau te hinengaro o te ākonga. Ka mau wawe te māramatanga me te hiahia ki te ruku i te hōhonutanga o te mātauranga. Ka whāia e ngā kairaranga ngā mātauranga raranga katoa, tae atu ki ngā ariā wairua.
Ruarua noa iho ngā kairaranga o ēnei rā kua puta i te hou nei. I whakakorea e ngā mihingare, he ārai karaitiana hoki tēnei ki a rātou.
Kei roto i ngā mahi a Te Whare Pora ko te tāniko, he mahi whakarākai i ngā remu kākahu, tae atu ki ngā korapa manu, ngā tāwhiti manu, me ngā hīnaki tuna. He rite te tāniko ki tā te Pākehā whatu, e kī anei ko te Twining.
I ēnei rā e mahia ana te tāniko hei tātua, hei kete iti, hei pari, hei pare ringa, hei tīpare, hei tāpeka hoki.
Ko te arapaki, ko te tukutuku rānei, ngā whakarākai e kitea nuitia ana i ngā pakitara o te wharenui.
Ko te piupiu he toi hanga kaka harakeke e mau ana i te hope.
Ko te whatu he momo anō, arā, te ‘whatu kākahu’, ā, e whakamahia ana hei pueru.
Ko te whiri he momo anō hei mahi poi, mahi maro, mahi tīpare.
Ko te raranga he momo anō hei mahi kete (ngā pēke me ngā pahikete).