c: text/html

text:
Ko te mahi kautetanga tērā he mahi hiranga mō te kāwanatanga, ā ka taea e rātou te kite atu tokohia ngā tāngata e noho ana ki te Tai Tokerau.
Ko Rowan Tautari tērā kua whiwhi i taua mahi rangahau i Whangārei ko tana mahi he kaitohutohu mō te hapori ō Whangaarei me te rohe ō te Pēōwhairangi.
Ka tū tēnei rā kautetanga ā te tuarima ō Maehe ā tērā tau.
E tautoko ana ā Winitana Peters o te rōpū oo Aotearoa tuatahi, i ā Hone Harawira ō te rōpū Mana, ko Shane Jones ō te rōpū Reipa, e mahitahi ana me Rowan Tautari hei whakanui i te mahi kautetanga.
Ka tū tētahi whakaaturanga ki te whare ō Forum North i Whangarei, Ka tīmata ā te 10.30 ō te ata tae atu ki te rānui ō te Mane te rā tuatoru ō Tihema.
Ā te Paraire te tekau mā ono ō Pepuere tīmatahia te mahi tohatoha atu ki ngā tāngata.
He toru tekau mā iwa ngā pātai mō te tangata he rua tekau mā tahi pātai mō ia whare.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ua ite te Metua i te Ao ra i to tatou mau hinaaro e e tauturu mai Oia ia tatou ia pii atu tatou Ia’na no te tauturu.
E au mau taea‘e here, e au mau tuahine here, e tapa‘o teie amuiraa no te 49raa o te matahiti ua paturuhia vau, i te 4 no atopa 1963 ra, ei melo no te Pŭpŭ no te Tino Ahuru Ma Piti Aposetolo. Maha ahuru ma iva matahiti, e tau maoro tera. Atira noa’tu, ia hi‘o vau, e au e, ua poto roa te taime mai te tau ua ti‘a vau i te terono i roto i te fare menemene e ua horo‘a i ta’u a‘oraa matamua roa i te amuiraa rahi.
Ua rahi te mau mea i taui mai taua mahana ra no te 4 no atopa 1963. E tau taa ê teie i roto i te aamu o te ao. Ua rahi roa ta tatou mau haamaitairaa. Noa’tu râ, e mea fifi rii te tahi taime eiaha e faataiâ ia hi‘o tatou i te mau fifi e te hara rahi na piha‘i iho ia tatou. Ta’u i ite, ia ore tatou e faaea noa i ni‘a i te mea au ore, ia faaatea rii mai tatou no te feruri i te mau haamaitairaa i roto i to tatou oraraa, te mau haamaitairaa huru na‘ina‘i atoa aita i tau‘a-rahi-hia, e roaa ïa ia tatou ia ite i te oaoa rahi a‘e.
I to’u feruriraa i na matahi 49 i ma‘iri, ua itehia mai te tahi mea apî. Te hoê, o teie ïa, rahi roa te mau ohipa i tupu i roto i to’u oraraa, eita paha vetahi e hi‘o mai ei mea taa ê. Oia mau, i te taime ua tupu te reira, aita i haapa‘ohia e aita re‘a to te reira faahiahia. E tera râ, ia hi‘o faahou oe i muri, ua haafaufaa e ua haamaitai papû te reira i te mau oraraa—o to’u iho atoa nei ho‘i. Te faaitoito nei au i teie nei ohipa ia outou—te auraa ra, ia hi‘o tapura outou i to outou oraraa e ia imi taa ê outou i te mau haamaitairaa, te rahi e te na‘ina‘i, ta outou i farii.
Te mea i puai tamau mai a rave ai au i teie hi‘opo‘araa i te mau matahiti, o to’u ïa ite e, te faaroohia nei e te pahonohia nei ta tatou mau pure. Ua mâtau tatou i te parau mau i roto i te 2 Nephi i roto i te Buka a Moromona : « Te vai nei te mau taata ia noaa to ratou oaoa ».1 Te faaite papû nei au e, e tae mai te rahiraa o teie oaoa ia vai noa to tatou ite e, e nehenehe ta tatou e paraparau i to tatou Metua i te Ao ra na roto i te pure, e, te faaroohia nei e te pahonohia nei teie mau pure—peneia‘e paha e ere i te huru e i te taime ua hinaaro tatou ia pahonohia, tera râ, te pahono-mau-hia nei te reira e te Metua i te Ao ra tei ite e tei here papû roa ia tatou e o te hiaai nei ia oaoa tatou. Aita anei Oia i fafau mai e, « Ia vai haehaa noa oe ; e na te Fatu to oe Atua e aratai ia oe na to oe rima ra, e e horoa’tu ia oe te pahonoraa i ta oe mau pure ».2
No te toe‘a minuti tei faataahia na’u, ua hinaaro vau i te faaite ia outou i te tahi rii a‘e tuhaa o te mau iteraa ta’u i farii, i reira ta’u mau pure, ia hi‘o-faahou-hia ana‘e te reira, ua faaroohia e ua pahonohia e ua faatae mai i te mau haamaitairaa i roto i to’u oraraa e i te oraraa o vetahi ê. I roto i ta’u buka aamu, ua tapa‘opa‘o pauroa vau i tera mau matahiti, aua‘e maoti, ua roaa atura ïa ia haru mai i te tahi mau ohipa taa ê.
I te omuaraa o te matahiti 1965, ua tonohia vau no te tahi mau amuiraa tĭtĭ e te tahi atoa putuputuraa i te mau pae Patifita Apato‘a. Tera to’u tere matamua i tera vahi o te ao, e eita roa tera taime e mo‘ehia ia’u. Te mau taime rahi i te pae varua i roto i teie tonoraa ta’u, ua tupu ïa i te taime ua farerei au i te feia faatere, te mau melo e te mau misionare.
I te hoê hopea hepetoma, te manaha maa e te Sabati, 20 e 21 no fepuare, tei ô matou i Brisbane, i Auteraria, no te faatupu i te mau pureraa o te amuiraa no te tĭtĭ no Brisbane. I roto i te mau pureraa no te mahana maa, ua farerei au i te hoê peresideni mataeinaa no te area tapiri noa mai. I to’u aroha-rima-raa ia’na, ua tae mai te mana‘o puai e, ei paraparau ia’na no te horo‘a i te tahi tautururaa, e no reira, ua ani au ia’na ia apee mai i te tuhaa pureraa no te mahana sabati i te mahana no muri iho, ei reira maua e paraparau ai.
I muri iho i te tuhaa pureraa no te mahana sabati, ua roaa atura ia maua te paraparauraa. Ua paraparau maua no ta’na mau hopoi‘a rahi ei peresideni mataeinaa. Ia maua i na reira, ua tae mai te mana‘o e horo‘a i te tahi tauturu no ni‘a i te ohipa misionare e nahea oia e ta’na mau melo e nehenehe ai e tauturu i te mau misionare rave tamau i roto i ta ratou ohipa i to’na vahi. I muri iho roa ïa to’u iteraa e, ua pure na teie taea‘e no te arata‘iraa i roto i te reira. No’na, ua riro ta maua paraparauraa ei iteraa taa ê i te mea e, ua faaroohia e ua pahonohia ta’na pure. E ere roa teie apooraa ta maua i te ohipa rahi roa, no’u nei râ, ua papû roa ia’u e, ua arata‘ihia e te Varua e ua faatupu i te taa-ê-raa i roto i te oraraa e te faatereraa o teie peresideni mataeinaa, i roto atoa i te oraraa o te mau melo e te manuiaraa o te mau misionare i reira.
E au mau taea‘e e tuahine, e tupu te opuaraa a te Fatu ia pee tatou i te arata‘iraa a te Varua. Te tiaturi nei au e, rahi noa’tu tatou i te ohiparaa ia au i te faaûruraa e te mana‘o e tae mai ia tatou, rahi noa’toa’tu to te Fatu tiaturiraa ia tatou no Ta’na mau ohipa.
Ua haapii au e, mai ta’u i faahiti i roto i te tahi mau a‘oraa, eiaha roa e faataime i te hoê faaûruraa. I te hoê taime, a rave rahi matahiti i teie nei, te ‘au haere ra vau i te fare tu‘aro tahito Deseret Gym no Roto Miti e ua tae mai te mana‘o e haere i te fare ma‘i University Hospital no te farerei i te hoê hoa rahi to’u tei tâpû-ê-hia te avae no te ma‘i aitaata e te tâpûraa a te taote. Oioi roa vau i te pa‘umaraa i rapae i te pape, ua oomo i te ahu, e tera vau te haere ra e farerei i teie taata maitai.
I to’u taeraa i to’na piha, aita e taata i roto. Ua ui haere au e ua parauhia mai e, e ite paha vau ia’na i te vahi ‘auraa a te fare ma‘i, e vahi no te rapaauraa haatino. E te reira ihoa. Ua haere mai oia oia’na‘e na ni‘a i ta’na pereoo tura‘i e o oia ana‘e i reira. Tei ô oia i te tahi roa pae o te vahi auraa, tapiri i te vahi hohonu. Ua tuô vau ia’na e ua taviri mai oia i to’na pereoo no te aroha mai. Ua tupu maitai ta maua farereiraa, e ua arata‘i atura vau ia’na i roto i to’na piha e ua horo‘a i te hoê haamaitairaa.
Ua haapii au i muri iho no roto mai i to’u hoa e, ua topa roa to’na morare i tera ra mahana e te feruri ra oia e haapohe ia’na. Ua pure oia no te faaoraraa are‘a râ ua haamata oia i te mana‘o e, aita ta’na mau pure e pahonohia ra. Ua haere a‘era i te vahi auraa ma te mana‘o e, tera te hoê rave‘a no te faaore i teie ahoaho—te faatoparaa i to’na pereoo tura‘i i roto i te hohonu o te vahi ‘auraa. E ua tae au i taua taime atâta ra, no te pahono, ua ite mau vau, i te faaûruraa no te ra‘i mai.
Ua ora to’u hoa e rave rahi matahiti—e mau matahiti tei î i te oaoa e te mauruuru. Auê to’u mauruuru i te riroraa ei mauihaa i roto i te rima o te Fatu i tera mahana atâta ra i te vahi ‘auraa.
I te tahi atoa taime, te ho‘i ra maua te tuahine Monson mai te tahi farereiraa e te tahi mau hoa, e ua tae mai te mana‘o e tipuu no te haere i te oire—tau maile ïa faahororaa—no te haere e farerei i te hoê vahine ivi paari tei riro na i roto i ta matou paroisa. To’na i‘oa o Zella Thomas. I tera taime, te faaea ra oia i roto i te hoê pû utuuturaa. I tera avatea, ua ite maua ia’na, ua paruparu roa e te tarava hau ra i ni‘a i to’na ro‘i.
E mataru‘i Zella a rave rahi matahiti i teie nei, noa’tu râ ua ite oia ia maua i to maua nei reo. Ua ani mai oia ia’u i te hoê haamaitairaa ma te parau e, ua ineine oia no te pohe mai te peu ua hinaaro te Fatu ia’na ia ho‘i i te fare. E mea au maitai te varua hau i roto i te piha, e ua taa matou pauroa e, ua poto to’na taime toe i te tahuti nei. Ua tape‘a Zella i to’u rima ma te parau mai e, ua pure tuutuu ore oia ia haere mai au no te farerei ia’na e no te horo‘a ia’na i te hoê haamaitairaa. Ua parau vau ia’na e, ua tae mai maua no te mea, e faaûruraa tei tae afaro mai no ô mai i to tatou Metua i te Ao ra. Ua âpâ vau ia’na i ni‘a i te upoo ma te mana‘o e, tera paha te taime hopea ua ite au ia’na i te tahuti nei. E tera ihoa, ua pohe oia i te mahana no muri iho. Ua riro te horo‘araa i te tahi tamahanaharaa e te tahi hau ia Zella iti e, ei haamaitairaa no’na e no’u iho nei.
Pinepine roa te rave‘a haamaitairaa i te oraraa o te hoê taata e tae mai ma te faaara ore. I te hoê pô mahana maa, e pô to‘eto‘e roa ino i te tau to‘eto‘e no 1983 e 1984, te faahoro atea ra maua te tuahine Monson no te haere i te afaa mou‘a no Midway, i Utah, e fare to maua i reira. Te anuvera i tera pô, e 24 Farenheit raro i te aore (31 teteri raro i te aore), e ua hinaaro maua e haapapû e, aita e fifi i ô i tera fare. Ua tapae maua i reira e ua hi‘o e, aita e fifi, ei reira ho‘i mai nei maua i Roto Miti. Fatata roa maua i te tapae i te puromu rahi ua pohe a‘era to maua pereoo. Ua mau roa maua. Aita paha vau i to‘eto‘e a‘enei mai te reira pô.
Aita e rave‘a ê, ua tamata maua i te haere na raro, i te oire fatata a‘e, te tere viti noa ra te pereoo i ni‘a i te puromu. E aua‘e, ua tape‘a mai te hoê pereoo, e taure‘are‘a tamaroa e hinaaro ra e tauturu mai. Ua hi‘ohi‘o a‘era matou e ua paari rii te mori i roto i te pereoo no te to‘eto‘e, eita atura ïa ta maua e nehenehe e faahoro faahou i te pereoo. Ua faahoro teie taure‘are‘a maitai ia maua i to maua fare i Midway. Ua tamata ihoa vau e aufau ia’na no to’na tauturu, aita râ oia i farii. Ua parau mai oia e, e scout oia e ua hinaaro oia e rave i te hoê ohipa tauturu. Ua faaite’tu vau i to’u i‘oa, e ua faaite mai oia i to’na mana‘o au i te tautururaa mai. No to’u mana‘o e, ua piri to’na matahiti no te hoê misioni, ua ani atura vau ia’na te vai anei ta’na opuaraa e tavini i te hoê misioni. Ua parau mai oia e, aita roa oia i papû maitai eaha ra ta’na e hinaaro e rave.
E monire po‘ipo‘i a‘e, ua papa‘i au i te hoê rata i teie taure‘are‘a no te haamauruuru ia’na no to’na maitai. I roto i te rata ua faaitoito vau ia’na ia tavini i te hoê misioni rave tamau. Ua tuu atoa vau i te hoê o ta’u mau buka ma te faaite maitai i te mau pene no ni‘a i te ohipa misionare.
Hoê hepetoma i muri mai, ua taniuniu mai te metua vahine o teie taure‘are‘a no te parau mai e, e tamaroa maitai roa ta’na tamaiti tera râ, no te tahi mau ohipa i roto i to’na oraraa, ua mohimohi rii to’na hinaaro rahi ia tavini i te hoê misioni. Ua parau mai oia e, ua haapae raua te metua tane i te maa e ua pure ia tauihia to’na aau. Ua tuu raua i to’na i‘oa i roto i te mau pure hiero no Provo Utah. Ua tiaturi noa raua e, e mahuta mai te hoê rave‘a, e e putapû papû roa to’na aau, e e ho‘i mai oia i to’na hiaai ia faaoti i te hoê misioni e ia tavini i te Fatu ma te faaroo rahi. Ua hinaaro roa te metua vahine e faaite mai e, no’na, ua riro te mau ohipa i tupu i tera ra pô to‘eto‘e ei pahonoraa i ta raua mau pure no’na. Ua parau vau, « ua tano oe ».
E rave rahi ava‘e i muri mai, e te tahi atoa paraparauraa i teie tamaroa, ua oaoa maua te tuahine Monson i te haereraa i te pureraa no to’na revaraa i ta’na misioni i te misioni no Vancouver Canada.
E mea tupu noa mai to matou farereiraa i tera pô to‘eto‘e ra no te titema ? Aita roa vau e tiaturi ra. Aita, te tiaturi nei râ vau e, ua riro to matou farereiraa ei pahonoraa i te pure aau o te hoê metua tane e metua vahine no te tamaiti ta raua e here nei.
Faahou â, te mau taea‘e e te mau tuahine, ua ite te Metua i te Ao ra i to tatou mau hinaaro e e tauturu mai Oia ia tatou ia pii atu tatou Ia’na no te tauturu. Ua tiaturi au e, aita hoê a‘e mana‘ona‘oraa na tatou i te mea na‘ina‘i roa e te mea faufaa ore. Tei roto te Fatu i te mau tuhaa hu‘ahu‘a o to tatou oraraa.
Ua hinaaro roa vau e faaoti na roto i te hoê ohipa tei tupu aita i maoro a‘enei e ua faafaana‘o hanere e hanere taata. Ua tupu te reira i te putuputuraa faaoaoaraa no te hiero no Kansas City, a pae noa ava‘e i teie nei. Mai te tahi atoa mau mea e tupu nei i roto i to tatou oraraa, mai te huru ra e, e ohipa noa teie e tupu maitai ra. Teie râ, i to’u iteraa i te mea mau i tupu i roto i te putuputuraa faaoaoaraa, i te pô na mua a‘e te hiero i haama‘ohia ai, ua taa atura ia’u e, e ere te ohipa no tera ra pô i te hoê mea mai te reira noa. Aita, e mea faahiahia mau.
Mai te mau aru‘i faaoaoaraa atoa i te taime no te hoê haamo‘araa hiero, ua haapiipii te feia apî no te mataeinaa tapiri i te hiero no Kansas City Missouri ei pŭpŭ na‘ina‘i i tera e tera vahi no ratou. Teie te faanahoraa, e haaputuputu pauroa ratou i te pû rahi o te oire i te mahana maa po‘ipo‘i no te faatano i te taime e te vahi e tomo mai ratou, te vahi e ti‘a ai, e te mau area i rotopu i te mau taata tata‘itahi, te tereraa haere i rapae, e tera mau mea—e rave rahi roa tuhaa e ti‘a ia apo mai no te faatano i te mau ha‘utiraa ia tere te taatoaraa o te ohipa ei mea maitai e te aravihi roa.
Hoê râ fifi rahi i tera mahana. Titauhia no te faanahoraa i te tahi mau haruharuraa hoho‘a ia piahia i ni‘a i te paruai rahi tei piihia te Jumbotron. E mea faufaa roa teie mau haruharuraa no te faanahoraa taatoa. E ere noa, no te apăpă maitai i te taatoaraa, e riro atoa râ te hoho‘a ei omuaraa no te ohipa no muri mai. Na te mau hoho‘a haruharuhia e arata‘i i te taatoaraa o te faanahoraa. Te fifi, aita te Jumbotron e haere ra.
Horo haere te mau taata tâtaî no te faaafaro i te fifi, e e tia‘i noa ïa te feia apî, e rave rahi hanere ratou, e te ohu noa ra te hora no te taime haapiipiiraaa. Te haamata ra teie ohipa i te haape‘ape‘a rahi.
I muri roa mai, ua faataa te taata faatere o te aru‘i, o Susan Cooper, « Ua faahaere matou i te ha‘uti A e te B e te hopea, aita râ e haere maitai ra… Te hi‘o noa ra matou i te hora, aita e rave‘a faahou no matou, i reira, ua feruri matou e, teie i mua ia matou to matou puai—na feia apî 3000. Ua pou matou i raro no te parau ia [ratou] i te mea e tupu ra ma te turu‘i i ni‘a i to ratou faaroo ».3
Hoê hora na mua a‘e te tomoraa o te feia mata‘ita‘i i roto i te pû, ua tuturi na feia apî 3000 i raro no te hoê pure amui. Ua pure ratou ia faaûruhia te feia e ohipa ra i ni‘a i te Jumbotron ia itehia ia ratou i te mea e rave no te tâtaî i te reira ; ua ani ratou i to ratou Metua i te Ao ra ia haapa‘o mai i te mea eita e noaa ia ratou i te rave no te poto o te taime.
Ua papa‘i te hoê no ni‘a i te reira, « E pure te reira eita roa te feia apî e haamo‘e, eiaha no te mea ua paari roa te tahua, no te mea râ ua puai roa te Varua i roto ia ratou ».4
Aita i maoro roa, ua haere mai te hoê o te feia tâtaî e parau ia ratou e, ua itehia te fifi e ua faaafarohia. Ua parau faahou oia e, aua‘e e mea ite noa mai, ua ite râ te feia apî e, e ere roa.
I to matou tomoraa i roto i te pû rahi o te oire i tera ra pô, aita matou i mana‘o rii a‘e i te mau fifi no tera mahana ra. I te hoperaa noa matou i te iteraa. Ta matou râ i ite, te hoê ha‘utiraa au maitai—te mea maitai a‘e paha ta’u i ite. Anaana roa te feia apî ma te hanahana rahi e te puai o te varua, pauroa te taata tei putapû i te reira. E au e, ua ite papû ia ratou na hea e tomo mai, i hea e ti‘a ai e nahea e faatano ai i te tahi mau pu‘eraa taata ha‘uti. I to’u faarooraa e, ua taupupu roa ta ratou haapiipiiraa e no reira, e rave rahi ha‘utiraa aita i ravehia te haapiipiiraa e te taatoaraa, ua maere roa vau. Aita i itehia. Ua haapa‘o mau te Fatu i te toe‘a o te ohipa.
Eita vau e faaea i te maere nahea te Fatu e nehenehe ai e faaitoito e e faatere i te tere e te aho o Ta’na basileia ei reira, e fana‘o i te taime no te faatae i te faaûruraa no te taata hoê—e aore râ no te hoê aru‘i e aore râ no te hoê Jumbotron. Te mea ra e, ua nehenehe Ta’na e te rave nei Oia, e iteraa papû ïa no’u.
E au mau taea‘e e tuahine, tei roto te Fatu i to tatou oraraa. Ua here Oia ia tatou. Ua hinaaro Oia ia haamaitai ia tatou. Ua hinaaro Oia ia imi tatou i ta’na tauturu. Ia arata‘i Oia ia tatou ma te faaite mai i te avei‘a e ia faaroo Oia ma te pahono mai i ta tatou mau pure, e ite tatou i te oaoa i ô nei e i teie nei, o Ta’na e hiaai nei no tatou. Ia vai ara tatou i Ta’na mau haamaitairaa i roto i to tatou oraraa, te pure nei au i te i‘oa o Iesu Mesia, to tatou Faaora, amene.
Show References
-
1. 2 Nephi 2:25.
-
-
3. Susan Cooper, i roto Maurine Proctor, « Nothing’s Too Hard for the Lord: The Kansas City Cultural Celebration », Meridian Magazine, 9 no me 2012, ldsmag.com.
-
4. Proctor, Meridian Magazine, 9 no me 2012.


text:
‘Ino! Ke Po‘i Mai Nei Ka Nalu II
Synopsis: Continuation of the article "'Ino! Ke Po'i Mai Nei Ka Nalu." Also 'lio'ulaokalani Coalition calls to all who support Justice for Native Hawaiians to "Kü I Ka Pono," a march for justice for Native Hawaiians on Sunday, Sept. 7 at 7:30 a.m.
(Ho'omau 'ia)
1. E kaomi mau i nä Hawai'i i lalo ma o ka ho'ohapa mau 'ana i ko läkou 'ike. Ua loli ke au o ka manawa o këia lä, akä, 'a'ole i loli ke a'o 'ana o Kamehameha no ka ho'opi'i 'ana a'e i ka 'ike o nä keiki Hawai'i i hiki ai iä läkou ke ho'oküpono iä läkou iho e like me ke au o këia manawa e ne'e nei. Ma luna iho o këia, ke 'oki 'ia nei kekahi o nä 'ike küpono loa mai ka papa kuhikuhi hana a'e o Kamehameha. He ho'opö'ino maoli nö këia mau hana.
2. Ma o këia kaomi mau 'ana ala i ka 'ike o nä keiki Hawai'i e kö hou ai kekahi mana'o o läkou nei, 'o ia ho'i këia: I ka wä e ha'alele ai nä keiki Hawai'i iä Kamehameha, a nele ke kula i nä keiki, 'o ka wä nö ia o läkou nei e 'ölelo mai ai (e like me këia a läkou i hana mai nei i këia pule) ua nele ke kula i nä Hawai'i, no laila, e ho'okomo mai nä lähui 'ë. Akä, 'a'ole e hiki i nä lähui 'ë ke komo mai, aia wale nö a pi'i ka 'ike o ke kula i luna. No laila, 'o kä läkou nei hana e hana mai ai, 'o ia nö ka ho'opi'i 'ana a'e i ke ana o ka 'ike o Kamehameha i luna. I këia hana 'ana, e loa'a ana ka pono i nä keiki o nä 'äina 'ë [nä 'ili puakea nö na'e], a ma hope aku, e ka'a loa aku ana ka waiwai o ke Ali'i a käkou no nä kölea o ka 'äina 'ë mai. 'O nä Hawai'i, iä läkou ka puapua.
E nä Hawai'i, ua hiki mai ka wä no käkou e paio ai i këia nïnau me ka 'o'ole'a loa. E alu käkou ma o ke kü 'ana ma hope o ka loio o nä keiki o Kamehameha, no ka mea, 'a'ole këia pono no nä keiki o Kamehameha wale nö, akä, no ka Lähui Hawai'i holo'oko'a.
I ka wä e komo ai këia hana i mua o ke Känäwai, mai 'au'a 'oukou i nä hua kenikeni e noi 'ia aku ana no këia paio nui, a, e ho'ouna mai i ia mau kenikeni i ke ke'ena o ka Lunaho'oponopono o "Ka Pu'uhonua."
[Eia nö käkou ke 'ike aku nei i ke kölea palaualelo i ka ho'ä'o hou mai e pöä i ko käkou pono. A mai noho käkou a poina, "'a'ole këia pono no nä keiki o Kamehameha wale nö, akä, no ka Lähui Hawai'i holo'oko'a," a no laila, he mana'o ko nä luna ho'oponopono e hö'ike i ka mea i kükala 'ia aku nei ma ka Hälau 'Ike Hawai'i ma Kamakakü-okalani ma ke Kulanui o Hawai'i ma Mänoa.] LH
Kükala aku nei 'o 'lio'ula-okalani ma Kam akaküokalani ma ka Pö'alima nei, i ke ka'i like 'ana no ka pono o ka Hawai'i, e mälama 'ia ana i këia Läpule a'e, ka lä 7 o Kepakemapa. Ua kapa 'ia ia papahana 'o "Kü I Ka Pono." Ma ka hola 7:30 o ke kakahiaka o ia lä, e 'äkoakoa ana nä känaka käko'o ma ke kihi o ke alanui Saratoga a me ke alanui Kaläkaua. A ma ka hola 8:30 ana e ho'omaka ai ke ka'i like 'ana no ka päka 'o Kapi'olani.
Inä he nïnau paha käu, e kelepona iä Pi'ilani Smith ma ka helu 754-3298.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
|
‘Ino! Ke Po‘i Mai Nei Ka Nalu II
Synopsis: Continuation of the article "'Ino! Ke Po'i Mai Nei Ka Nalu." Also 'lio'ulaokalani Coalition calls to all who support Justice for Native Hawaiians to "Kū I Ka Pono," a march for justice for Native Hawaiians on Sunday, Sept. 7 at 7:30 a.m.
(Ho'omau 'ia)
1. E kaomi mau i nā Hawai'i i lalo ma o ka ho'ohapa mau 'ana i ko lākou 'ike. Ua loli ke au o ka manawa o kēia lā, akā, 'a'ole i loli ke a'o 'ana o Kamehameha no ka ho'opi'i 'ana a'e i ka 'ike o nā keiki Hawai'i i hiki ai iā lākou ke ho'okūpono iā lākou iho e like me ke au o kēia manawa e ne'e nei. Ma luna iho o kēia, ke 'oki 'ia nei kekahi o nā 'ike kūpono loa mai ka papa kuhikuhi hana a'e o Kamehameha. He ho'opō'ino maoli nō kēia mau hana.
2. Ma o kēia kaomi mau 'ana ala i ka 'ike o nā keiki Hawai'i e kō hou ai kekahi mana'o o lākou nei, 'o ia ho'i kēia: I ka wā e ha'alele ai nā keiki Hawai'i iā Kamehameha, a nele ke kula i nā keiki, 'o ka wā nō ia o lākou nei e 'ōlelo mai ai (e like me kēia a lākou i hana mai nei i kēia pule) ua nele ke kula i nā Hawai'i, no laila, e ho'okomo mai nā lāhui 'ē. Akā, 'a'ole e hiki i nā lāhui 'ē ke komo mai, aia wale nō a pi'i ka 'ike o ke kula i luna. No laila, 'o kā lākou nei hana e hana mai ai, 'o ia nō ka ho'opi'i 'ana a'e i ke ana o ka 'ike o Kamehameha i luna. I kēia hana 'ana, e loa'a ana ka pono i nā keiki o nā 'āina 'ē [nā 'ili puakea nō na'e], a ma hope aku, e ka'a loa aku ana ka waiwai o ke Ali'i a kākou no nā kōlea o ka 'āina 'ē mai. 'O nā Hawai'i, iā lākou ka puapua.
E nā Hawai'i, ua hiki mai ka wā no kākou e paio ai i kēia nīnau me ka 'o'ole'a loa. E alu kākou ma o ke kū 'ana ma hope o ka loio o nā keiki o Kamehameha, no ka mea, 'a'ole kēia pono no nā keiki o Kamehameha wale nō, akā, no ka Lāhui Hawai'i holo'oko'a.
I ka wā e komo ai kēia hana i mua o ke Kānāwai, mai 'au'a 'oukou i nā hua kenikeni e noi 'ia aku ana no kēia paio nui, a, e ho'ouna mai i ia mau kenikeni i ke ke'ena o ka Lunaho'oponopono o "Ka Pu'uhonua."
[Eia nō kākou ke 'ike aku nei i ke kōlea palaualelo i ka ho'ā'o hou mai e pōā i ko kākou pono. A mai noho kākou a poina, "'a'ole kēia pono no nā keiki o Kamehameha wale nō, akā, no ka Lāhui Hawai'i holo'oko'a," a no laila, he mana'o ko nā luna ho'oponopono e hō'ike i ka mea i kūkala 'ia aku nei ma ka Hālau 'Ike Hawai'i ma Kamakakū-okalani ma ke Kulanui o Hawai'i ma Mānoa.] LH
Kūkala aku nei 'o 'lio'ula-okalani ma Kam akakūokalani ma ka Pō'alima nei, i ke ka'i like 'ana no ka pono o ka Hawai'i, e mālama 'ia ana i kēia Lāpule a'e, ka lā 7 o Kepakemapa. Ua kapa 'ia ia papahana 'o "Kū I Ka Pono." Ma ka hola 7:30 o ke kakahiaka o ia lā, e 'ākoakoa ana nā kānaka kāko'o ma ke kihi o ke alanui Saratoga a me ke alanui Kalākaua. A ma ka hola 8:30 ana e ho'omaka ai ke ka'i like 'ana no ka pāka 'o Kapi'olani.
Inā he nīnau paha kāu, e kelepona iā Pi'ilani Smith ma ka helu 754-3298.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua,
'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis
ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2624 (Kekeha)
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department
at the University of Hawai'i at Mānoa, supported by UH
President Evan Dobelle's Initiative for Achieving Native Hawaiian
Academic Excellence.


text:
Curriculum links
Ngā tino wāhi ako
Ngā Toi, Tikanga ā-iwi
Ka noho i raro i ēhea whenu?
- Ngā Toi - Toi Ataata – Tūhura, Mōhiotanga, Maioha
- Tikanga ā-iwi – Ahurea me ngā Taonga Tuku Iho
Ngā tino pūkenga
Ngā Pūkenga Whakawhitiwhiti Whakaaro, ngā Pūkenga Mōhiohio, me ngā Pūkenga Hīraurau Hopanga
Ngā reanga
Kōeke 1-4 (Ngā Toi), Taumata 1-8 (Tikanga ā-iwi)
Ngā tau
1-13
E tautoko ana i ēhea kaupapa kōrero?
- Ngā Mahi Toi o Aotearoa me ngā Kaimahi Toi o nāianei
- Ngā Taonga Nui mai i Aotearoa
- Te Pāpori o Te Moana-nui-a-Kiwa, o mua, o nāianei hoki.
Ki runga ano
E hia te roa o tēnei mahi?
Me whakarite te 10-15 meneti.
Ka kimihia ki hea?
- Te Papa tuawhā, Mana Pasifika- kimihia I ngā rākau kokonati!
- Kua ngaro koe? Me pātai ki tētahi Kaimanaaki Manuhiri.
He aha te take me heri au i taku akomanga ki tēnei taonga?
- Kia kitea ai tētahi whakapakoko nā tētahi o ngā tino kaimahi toi o te Moana-nui-a-Kiwa, nō Aotearoa.
- He tino tauira tēnei o tētahi o ngā mahi toi o ēnei rā, i mahia ai ki ngā rawa kua hangaruatia.
Ki runga ano
He aha ngā mahi kei taua whakaaturanga?
- Titiro ki tēnei mahinga toi o ēnei rā me kore e kitea ngā tīwhiri ā-whatu i whakamahia ai e te kaimahi toi hei whakaputa i ana whakaaro.
- Whakaritea tēnei taonga toi ki ngā taonga toi tuku iho i te whakaaturanga i Mana Pasifika.
Me aha taku mōhio ki tēnei whakaaturanga?
- Ko te Pisupo lua afe (Corned beef 2000)tētahi ōkiha, he mea hanga nā Michel Tuffery ki ngā tini mīti minatote, kua oti te whakapāraharaha.
- He maha tonu ngā tikanga tuku iho e pā ana ki te whakawhitiwhiti koha, i ngā moutere o Te Moana-nui-a-Kiwa, me ngā hapori Pasifika o Aotearoa. Ahakoa rā, kua piki haere anō te pīrangi o te tangata ki ngā tini pisupo, arā, ngā tini mīti minatote hei koha i ngā mārena, i ngā tangihanga, i ngā hākari me ērā atu rā nunui. He mea nui hoki te pisupo i waenga i ngā kai o Te Moana-nui-a-Kiwa, otirā i roto i ngā ahurea o reira.
- Whakamōmonatia ai te kau i ngā moutere o Te Moana-nui-a-Kiwa, engari ko te nuinga o te pisupo he mea hoko mai i tāwāhi.
- I puta a Pisupo lua afe (Corned beef 2000)i tētahi whakaaturanga o ngā mahi a ngā kaimahi toi, he uri katoa nō te Moana-nui-a-Kiwa, i kīia rā ko Bottle Ocean. Nā tēnei whakaaturanga i whakawātea te huarahi ki ngā kaimahi toi o te Moana-nui-a-Kiwa kia whakaputa whakaaro mō te ahurea Pasifika hou.
- He kaimahi toi a Michel Tuffery nō te Moana-nui-a-Kiwa, nō Hāmoa tōna whaea, he Pākehā tōna matua tāne. Ko tētahi o ōna rerenga nō ngā Kuki Airani, nō Tahiti hoki. Mahi ai a Tuffery ki ētahi momo toi rerekē i ana mahi – ki te mahi tā whakaahua, ki te mahi tā pānui, ki te tā ki te papa rākau, ki te tā kōhatu, ki te whakairo, ki te hoahoa papa whakaari, me ētahi toi mahi whakangahau.
- Mā te hanga ōkiha mīti minatote, kei te kōrero a Tuffery mō te pānga o ngā mahi tauhokohoko me ngā ōhanga whenua maru ki ngā ahurea o Te Moana-nui-a-Kiwa. Otirā, kei te titiro ia ki tētahi taonga ka hokona mai i tāwāhi, ka noho hei taonga taketake i roto i ngā tikanga o ngā ahurea Pasifika, ā, i ētahi wā kua mahue ngā taonga tūturu ki muri, kua wareware. Ko tētahi pātai ka ara ake mā roto i te ōkiha a Tuffery, tēnei kararehe kāore i tino whakamōmonatia i ngā rā o mua i ngā moutere o Te Moana-nui-a-Kiwa, mehemea kei te whakapakari ngā taonga mai i tāwāhi i tō rātou mana motuhake, kei te whakaiwikore rānei i ngā moutere.
Ki runga ano
Ētahi kaupapa hei matapakinga pea
- He aha ngā rawa kua whakamahia e te kaimahi toi, he aha ai? (Otirā, kua whakamahia e Michael Tuffery ētahi tini mīti minatote hei whakaatu i te mahi a tētahi taonga ka hokona mai i tāwāhi, kua noho hei taonga taketake i roto i ngā tikanga o ngā ahurea Pasifika.)
- He aha ētahi atu rawa hangarua e taea ai tēnei ōkiha te hanga? He mea anō hei tāpiri māu mehemea ko koe te kaiwaihanga?
- Mehemea ka haria mai tēnei whakapakoko ki ngā horopaki o Aotearoa, he aha pea te momo whakapakoko ka hangaia e koe, ā, kua mahia ki te aha?
Ngā kōrero kīnaki
- Pisupo lua afe (Corned beef 2000) in our collections
- Tai Awatea | Knowledge Net, te pātengi raraunga ipurangi o Te Papa.
- Mallon, S, rāua ko Pereira, P F (etita). 1997. Speaking in Colour. Te Whanga-nui-ā-Tara: Te Papa Press.
- Walker, T. 1994. Everything is Connected: The Art of Michel Tuffery. Art New Zealand, nama 70, Ngahuru, pp64-7.
- Te Moemoea no Iotefa: The Dream of Joseph: a Celebration of Pacific Island Artists. 1990. Wanganui, Sarjeant Gallery.
- 2004. Icons Ngā Taonga: From the Collections of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa. Te Whanga-nui-a-Tara: Te Papa Press.
Ki runga ano
He taonga whai pānga
Ki runga ano