text:
1:1 ¶ Na Paora, na te pononga a Ihu Karaiti, i karangatia hei apotoro, i motuhia ki te rongopai a te Atua,
1:2 I korerotia ra e ia i mua, ara e ana poropiti i roto i nga karaipiture tapu,
1:3 Mo tana Tama, i whanau nei he uri no Rawiri, no te wahi ki te kikokiko;
1:4 I whakapuakina mai nei ko te Tama a te Atua i runga i te kaha, i runga i ta te wairua o te tapu, i te mea ka whakaarahia i te hunga mate; ara a Ihu Karaiti, to tatou Ariki,
1:5 Nana nei matou i whiwhi ai ki te aroha noa, ki te mahi apotoro, kia ngohengohe ai, kia whakapono ai nga iwi katoa, hei mea mo tona ingoa:
1:6 No ratou nei hoki koutou, he mea karanga hei hunga mo Ihu Karaiti:
1:7 Ki te hunga katoa i Roma, e arohaina nei e te Atua, ka oti nei te te karanga hei hunga tapu: Kia tau ki a koutou te aroha noa me te rangimarie, he mea na te Atua, na to tatou Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti.
1:8 ¶ Ko taku mea tuatahi, he whakawhetai ki toku Atua i roto i a Ihu Karaiti mo koutou katoa, no te mea e korerotia ana to koutou whakapono i te ao katoa.
1:9 Ko te Atua, e mahi nei toku wairua ki a ia i roto i te rongopai o tana Tama, hei kaiwhakaatu moku, mo te mau tonu o taku whakahuahua i a koutou, a i aku karakiatanga i nga wa katoa,
1:10 E inoi ana me kore e pai te Atua kia whakatikaia taku haere atu ki a koutou.
1:11 Nui atu hoki toku hiahia kia kite i a koutou, kia whakawhiwhi ai ahau i a koutou ki tetahi mea homai, he mea wairua, kia whakaungia ai koutou;
1:12 Ara kia ora ngatahi o tatou ngakau, toku i to koutou whakapono, o koutou i toku.
1:13 Na e kore ahau e pai, e oku teina, kia ngaro i a koutou te maha o aku meatanga kia haere atu ki a koutou, heoi araia mai ana ahau, a mohoa noa nei, kia whiwhi ai ahau ki tetahi hua i roto i a koutou hoki, kia pera me te mea i era atu tauiwi.
1:14 He nama kei runga i ahau na nga Kariki, a na nga Tautangata, na te hunga mohio, a na te hunga whakaarokore.
1:15 Na reira e ngakau nui ana ahau kia whakapaua taku ki te kauwhau hoki i te rongopai ki a koutou i Roma.
1:16 ¶ Kahore hoki oku whakama ki te rongopai: ko te kaha hoki ia o te Atua hei whakaora mo nga tangata katoa e whakapono ana; mo te Hurai ki mua, mo te Kariki ano hoki.
1:17 A kei reira e whakakitea ana ta te Atua tika, he mea no te whakapono ki te whakapono: kua oti nei hoki te tuhituhi, ma te whakapono e ora ai te tangata tika.
1:18 E whakakitea iho ana hoki i te rangi to te Atua riri ki nga karakiakoretanga katoa, ki nga he o nga tangata e pehi ana i te pono i runga i te he;
1:19 ¶ Kei roto nei i a ratou e marama ana nga mea o te Atua e taea te mohio; kua whakamaramatia hoki e te Atua ki a ratou.
1:20 E kitea nuitia ana hoki nga mea ona, kahore nei i kitea, no te hanganga iho ra o te ao, e mohiotia ana ki nga mea i hanga, ara tona kaha mau tonu, me tona atuatanga; kia kore ai he kupu whakahoki ma ratou:
1:21 I a ratou hoki e matau ana ki te Atua, kihai ratou i whakakororia i a ia hei Atua, kihai hoki i whakawhetai; heoi kua kuware o ratou whakaaro, a whakapouritia ana to ratou ngakau pohehe.
1:22 I a ratou e mea ana he mohio ratou, na ka wairangi,
1:23 A whakaputaia ketia ake te kororia o te Atua e kore nei e pirau, kia rite ki te ahua o te tangata pirau noa, o nga manu hoki, o nga kararehe waewae wha, o nga mea ngokingoki.
1:24 Koia ratou i tukua ai e te Atua ki te mahi poke, i runga i nga hiahia o o ratou ngakau, kia whakatutuatia iho ai o ratou tinana e ratou ano, to tetahi e tetahi:
1:25 I te mea kua whakawhiti ratou i to te Atua pono mo te teka, a karakia ana, mahi ana ki te mea hanga, kapea ake te Kaihanga, ko ia nei te whakapaingia ake ake. Amine.
1:26 Koia ratou i tukua ai e te Atua ki nga hiahia tutua: ko a ratou wahine hoki, mahue ake i a ratou te tikanga maori, kei te ngau ke noa atu:
1:27 Me nga tane ano, whakarerea ake e ratou te tikanga maori ki te wahine, ano he ahi te kanga o to ratou hiahia ki a ratou ano; nga tane ki nga tane, mahi ai i te mea whakama, me te whiwhi ano ki te utu e rite ana mo to ratou ngaunga ketanga.
1:28 A i a ratou kihai nei i pai kia mau tonu te Atua ki o ratou mahara, tukua ana ratou e te Atua ki te hinengaro he, kia mahia nga mea kahore e tau kia mahia.
1:29 Ki tonu ratou i nga mahi he katoa, i te kino, i te apo, i te mauahara; whawhao rawa i te hae, i te kohuru, i te totohe, i te hianga, i te whanoke; he hunga kohumuhumu,
1:30 He hunga ngautuara, kino ki te Atua, he hunga whakahihi, whakakake, whakapehapeha, he kaitito i nga mea kino, e turi ana ki nga matua,
1:31 Kahore o ratou matauranga, he hunga kupu taka, kahore nei he aroha, kahore e tohu tangata:
1:32 Ahakoa e matau ana ano ratou ki ta te Atua tikanga, he tika te mate mo nga kaimahi i enei mea, heoi ka mahi tonu ratou i aua mea me te whakaae hoki ki te hunga e pera ana te mahi.
2:1 ¶ Na kahore he kupu whakahoki mau, e koe, e te tangata e whakahe ana: i a koe hoki e whakahe na i tera, e whakatau ana koe i te he ki a koe ano; kei te mahi hoki koe, te kaiwhakahe, i aua mea na ano.
2:2 Na e matau ana tatou kei runga i te pono te whakahenga a te Atua mo nga kaimahi i aua mea.
2:3 Ko tou whakaaro ranei tenei, e te tangata e whakahe ana ki nga kaimahi i aua mea, e mahi na ano koe i aua mea, ko koe e ora i ta te Atua whakahe?
2:4 E whakahawea ana ranei koe ki nga rawa o tona ngawari, o tana tikanga mahaki, o tona manawanui, e ranea tonu nei; te mahara ko te ngawari o te Atua hei arahi i a koe ki te ripeneta?
2:5 Heoi pakeke tonu koe, kahore e ripeneta tou ngakau, e puranga ana koe i te riri mou, mo te ra o te riri, o te whakakitenga mai ano i ta te Atua whakawakanga tika;
2:6 Mana e homai ki tetahi, ki tetahi, kia rite ki a ratou mahi:
2:7 Ki te hunga e whai ana ki te kororia, ki te honore, ki te piraukore, me te mau ano ki te mahi pai, he ora tonu:
2:8 Ki te hunga ia e totohe ana, e turi ana ki te pono, e whakarongo ana hoki ki te he, he riri, he aritarita,
2:9 He pawera, he raru, mo nga wairua tangata katoa e mahi ana i te kino, mo te Hurai ki mua, mo te Kariki ano hoki:
2:10 He kororia ia, he honore, he rangimarie, mo nga tangata katoa e mahi ana i te pai, mo te Hurai ki mua, mo te Kariki ano hoki:
2:11 Kahore hoki a te Atua whakapai kanohi.
2:12 Ko te hunga hoki i hara turekore, ka ngaro turekore ano hoki: me te hunga i hara i runga i te ture, kei te ture ano he whakahe mo ratou;
2:13 He teka hoki ko nga kaiwhakarongo o te ture e tika ki ta te Atua; engari ko nga kaimahi o te ture e whakatikaia.
2:14 I te mea hoki e mahia maoritia ana nga mea o te ture e nga Tauiwi, kahore nei o ratou ture, ko enei, kahore nei o ratou ture, hei ture ki a ratou ano:
2:15 I te mea ka whakakite ratou i te mahi a te ture, he mea tuhituhi ki o ratou ngakau, me te whakaae tahi ano o ratou hinengaro, ko o ratou whakaaro kei te whakahehe, kei te whakatikatika ranei i a ratou;
2:16 I te ra e whakawa ai te Atua i nga mea ngaro a nga tangata, he mea whakarite tonu ki taku rongopai, he meatanga na Ihu Karaiti.
2:17 ¶ Otira, mehemea e tapaina ana koe he Hurai, a, e whakawhirinaki ana koe ki te ture, e whakamanamana ana ki te Atua,
2:18 A, e mohio ana ki tana e pai ai, a e kitea ana e koe nga mea e tino pai ana, he mea whakaako hoki koe na te ture,
2:19 A, e u ana tou whakaaro, ko koe hei kaiarahi mo nga matapo, hei marama mo te hunga i roto i te pouri,
2:20 Hei kaiwhakatikatika mo nga kuware, hei kaiwhakaako mo nga kohungahunga; kei a koe hoki te ahua o te matauranga, o te pono i runga i te ture;
2:21 he kaiwhakaako koe i tera atu, e kore ianei koe e whakaako i a koe ano? e kauwhau na koe kia kaua e tahae, e tahae ana ranei koe?
2:22 A koe e mea na, Kaua e puremu, e puremu ana ranei koe? a koe e whakarihariha na ki nga whakapakoko, e tahae ana ranei koe i nga mea o nga temepara?
2:23 A koe e whakamanamana na ki te ture, kei te whakaiti ranei koe i te Atua i te mea ka takahi koe i te ture?
2:24 Na koutou hoki i kohukohua ai te ingoa o te Atua i roto i nga Tauiwi, i peratia ai me te mea kua oti te tuhituhi.
2:25 E whai tikanga ana hoki te kotinga, ki te mahia e koe te ture: tena ki te takahi koe i te ture, ka riro tou kotinga hei kotingakore.
2:26 Na ki te mau i te kotingakore nga tikanga o te ture, e kore ianei tona kotingakore e kiia hei kotinga?
2:27 A, ki te rite te ture i te mea kihai i kotia maoritia, e kore ianei ia e whakahe i a koe, e whiwhi na ki te kupu tuhituhi me te kotinga, i a koe e takahi na i te ture?
2:28 Ehara hoki i te Hurai te mea ko waho noa iho tona ahua Hurai; ehara ano i te kotinga te mea no waho, no te kikokiko.
2:29 Engari he Hurai ia, no roto tona ahua Hurai; a ko te kotinga, no te ngakau, he mea wairua, he teka na te kupu tuhituhi; ehara hoki i te mea e whakamoemititia ana e te tangata, engari e te Atua.
3:1 ¶ Ha, he aha ra te painga i hua ki te Hurai? he aha te rawa o te kotinga?
3:2 He nui ra i nga mea katoa: Ko te tuatahi, kua akona ratou ki nga kupu a te Atua.
3:3 Ka pehea, mehemea kahore he whakapono o etahi? e taka ranei to te Atua pono i to ratou whakaponokore?
3:4 Kahore rapea: engari ko te Atua kia kitea he pono, ko nga tangata katoa he teka kau; ko te mea hoki ia i tuhituhia, Kia tika ai tau i tau korerotanga, kia puta ai tau ina whakawakia koe.
3:5 Ha, ki te mea na to tatou he i kitea nuitia ai to te Atua tika, me pehea he kupu ma tatou? E he ana ranei te Atua i a ia e whakapa ana i te riri? he kupu tangata tenei naku:
3:6 Kahore rapea: penei me pehea te Atua e whakawa ai i te ao?
3:7 Na ki te mea na toku teka i hira rawa ai to te Atua pono hei kororia mona; he aha ahau i whakahengia tonutia ai ano hei tangata hara?
3:8 He aha hoki te penei ai, a ko te kupu whakapae teka tenei mo matou, a ki ta etahi ko ta matou kupu tenei, Tatou ka mahi i te kino, kia puta ai he pai? tika tonu te tau o te he ki a ratou.
3:9 He aha koia? he pai ake ranei to matou wahi i to ratou? Kahore ra hoki: kua oti hoki te whakapa e matou i mua he he ki nga Hurai, ki nga Kariki, kei raro katoa ratou i te hara;
3:10 Ko te mea hoki ia i tuhituhia, Kahore he tangata tika, kahore kia kotahi:
3:11 Kahore he tangata e matau ana, kahore he tangata e rapu ana i te Atua;
3:12 Kua peka ke ratou katoa, kua kino ngatahi: kahore he tangata e mahi ana i te pai, kahore rawa kia kotahi.
3:13 He urupa puare noa to ratou korokoro; e patipati ana o ratou arero; kei roto i o ratou ngutu te wai whakamate o nga nakahi:
3:14 Ki tonu o ratou mangai i te kanga, i te nanakia:
3:15 Ko o ratou waewae, hohoro tonu ki te whakaheke toto:
3:16 He whakangaro, he ngakau pouri, kei o ratou ara:
3:17 Kahore hoki ratou i mohio ki te ara o te rangimarie:
3:18 Kahore he wehi o te Atua i mua i o ratou kanohi.
3:19 ¶ Na, e matau ana tatou ki nga kupu o te ture, e korero ana ki te hunga i te ture, kia kopia ai nga mangai katoa, kia whakawakia ai te ao katoa e te Atua.
3:20 No te mea kahore he mahi o te ture e tika ai tetahi kikokiko i tona aroaro: ma roto mai i te ture te matauranga ki te hara.
3:21 Otiia kua whakakitea inaianei he tika a te Atua, motu ke i te ture, he mea whakaatu na te ture, na nga poropiti;
3:22 Ara ko te tika a te Atua e na runga mai ana i te whakapono ki a Ihu Karaiti ki te hunga katoa e whakapono ana: kahore hoki he pokanga ketanga:
3:23 Kua hara katoa hoki, a kahore e taea e ratou te kororia o te Atua;
3:24 He mea whakatika utukore na tona aroha noa, i runga i ta Karaiti Ihu hokonga:
3:25 Ko ia hoki ta te Atua i whakaari ai hei whakamarie, i runga i te whakapono, he mea na ona toto; kia whakakitea ai tona tika, i te mea ka whakapahemotia atu nga hara o mua, he mea hoki na te manawanui o te Atua;
3:26 Hei whakakite i tona tika i tenei wa nei ano: he mea kia tika ai ia ano, me te kaiwhakatika i te tangata e whakapono ana ki a Ihu.
3:27 Na, kei hea te whakamanamana? Kua araia atu. E tehea ritenga ture? e to nga mahi? Kahore: engari e te ture o te whakapono.
3:28 Koia matou ka mea ai, kei te whakapono he tika mo te tangata, motu ke i nga mahi o te ture.
3:29 Ko te Atua oti te Atua o nga Hurai anake? ehara ranei ia i te Atua o nga tauiwi hoki? Ae ra, o nga tauiwi ano hoki:
3:30 Ki te mea ia he kotahi te Atua, a mana e whakatika te kotinga i runga i te whakapono, me te kotingakore ina whakapono.
3:31 E taka ranei te ture i ta matou, ara i te whakapono? Kahore rapea: engari na ta matou i u ai te ture.
4:1 ¶ He aha ra, ki ta tatou, te mea i riro i a Aperahama, i to tatou tupuna i runga i te kikokiko?
4:2 Mehemea hoki na nga mahi i tika ai a Aperahama, he mea tana e whakamanamana ai ia; otira kahore ki te Atua.
4:3 E pehea ana oti ta te karaipiture? I whakapono a Aperahama ki te Atua, a whakairia ana hei tika mona.
4:4 Na he tangata e mahi ana, e kore e kiia te utu mona he mea aroha noa, engari he mea mo tana.
4:5 Otira ko te tangata kahore e mahi, engari e whakapono ana ki te kaiwhakatika i te tangata karakiakore, ka whakairia tona whakapono hei tika mona.
4:6 Pera hoki me ta Rawiri korero i te manaaki ki te tangata, ka whakairia nei e te Atua he tika ki a ia, motu ke i nga mahi,
4:7 I ki ai ia, Ka hari te hunga kua oti a ratou mahi tutu te muru, o ratou hara te hipoki:
4:8 Ka hari te tangata e kore nei e whakairia e te Ariki he hara ki a ia.
4:9 ¶ E korerotia ana ranei tenei haringa mo te kotinga, mo te kotingakore ano ranei? e mea ana hoki tatou, I whakairia tona whakapono hei tika mo Aperahama.
4:10 He pehea ra te whakairinga? i a ia i te kotinga, i te kotingakore ranei? He teka i a ia i te kotinga, engari i te kotingakore:
4:11 A riro ana i a ia te kotinga hei tohu, hei hiri mo te tika o tona whakapono, i a ia i te kotingakore: kia waiho ai ia hei matua ki te hunga katoa e whakapono ana, ahakoa kahore ratou i kotia, kia whakairia ai te tika ki a ratou;
4:12 Hei matua ano mo te kotinga ki te hunga ehara i te mea no te kotinga anake, engari e takahi ana hoki i runga i nga tapuae o taua whakapono o to tatou matua, o Aperahama, i a ia kahore ano i kotia.
4:13 Ehara i te mea i na runga mai i te ture te kupu ki a Aperahama ratou ko ona uri mo te ao ka riro i a ia; engari i na runga mai i te tika o te whakapono.
4:14 Mehemea hoki ka riro i te hunga ture, kua tikangakore te whakapono, kua taka te kupu whakaari:
4:15 Ko ta te ture hoki e mahi ai, he riri; engari ki te kahore he ture, kahore hoki he hara.
4:16 Koia i na rototia ai i te whakapono, kia waiho ai ma te aroha noa; kia u ai te kupu whakaari ki te whanau katoa; ehara i te mea ki to te ture anake, engari ki to te whakapono ano o Aperahama, ko ia nei hoki te matua o tatou katoa,
4:17 ¶ Ko te mea hoki ia i tuhituhia, Kua waiho koe e ahau hei matua ki nga iwi maha, he matua i te aroaro o tana i whakapono ai, ara o te Atua, e whakaora nei i nga tupapaku, e karanga nei i nga mea kua kahore me te mea kei konei nei ano.
4:18 Ahakoa kahore he rawa, u tonu tona manakonako ki a ia, kia meinga ai ia hei matua mo nga iwi maha, pera me te mea i korerotia, Ka penei tau whanau.
4:19 Kihai ano i ngoikore tona whakapono, i mahara iho ia ki tona tinana, he penei me te mea kua tupapakutia, wahi iti hoki kua kotahi rau ona tau, ki te tupapakutanga hoki o te kopu o Hera:
4:20 Ae, i titiro ia ki te kupu whakaari a te Atua, kihai ia i ruarua i runga i te whakaponokore, engari ka kaha tonu tona whakapono, me te whakakororia ki te Atua,
4:21 U tonu hoki tona whakaaro e taea e ia te mea tana i korero ai.
4:22 Koia hoki i whakairia ai ki a ia hei tika.
4:23 ¶ Otira ehara i te mea he whakaaro ki a ia anake i tuhituhia ai taua whakairinga ki a ia;
4:24 Engari he whakaaro ki a tatou ano hoki; ka whakairia ki a tatou e whakapono nei ki te kaiwhakaara i a Ihu, i to tatou Ariki, i te hunga mate:
4:25 I tukua nei mo o tatou he, i whakaarahia mo tatou kia whakatikaia.
5:1 ¶ Na, i te mea ka tika nei i te whakapono, kia mau ta tatou maunga rongo ki te Atua, he mea na to tatou Ariki, na Ihu Karaiti;
5:2 Nana nei te whakatatanga i a tatou i runga i te whakapono ki tenei aroha noa e tu nei tatou; a kia hari tatou i te mea ka tumanako nei tatou ki te kororia o te Atua.
5:3 A ehara i te mea ko tera anake, engari kia whakamanamana ano tatou ki o tatou mamae: e mohio ana hoki ko ta te mamae e mahi ai he manawanui;
5:4 Ko ta te manawanui he matauranga; ko ta te matauranga he tumanako:
5:5 E kore ano e whakama i te mea ka tumanako nei: kua ringihia hoki te aroha o te Atua ki o tatou ngakau e te Wairua Tapu kua homai nei ki a tatou.
5:6 ¶ I a tatou hoki e ngoikore tonu ana, i te wa i rite ai, ka mate a te Karaiti mo te hunga karakiakore.
5:7 E mate whakauaua hoki tetahi mo te tangata tika: tera pea ia tetahi e maia rawa kia mate mo te tangata pai.
5:8 Heoi e whakakitea nuitia ana e te Atua tona aroha ki a tatou, i te mea, i a tatou ano e hara ana, ka mate a te Karaiti mo tatou.
5:9 Na, i a tatou ka tika nei i ona toto, tera noa ake he whakaoranga mana i a tatou i te riri o te Atua.
5:10 Mehemea hoki, i te wa he hoa whawhai tatou, ka houhia ta tatou rongo ki te Atua i runga i te matenga o tana Tama, tera noa ake, i te mea ka mau nei te rongo, he whakaoranga mo tatou, i a ia kua ora nei;
5:11 Ehara hoki i te mea ko tera anake, engari e whakamanamana ana ano tatou ki te Atua, he mea na to tatou Ariki, na Ihu Karaiti, nana nei tenei houhanga rongo ki a tatou.
5:12 Na, ka rite ki te putanga mai o te hara ki te ao, he mea na te tangata kotahi, me te mate ano i runga i te hara; ka horapa te mate ki nga tangata katoa; no te mea kua hara katoa:
5:13 I te ao nei hoki te hara, a tae noa mai te ture: otira e kore e whakairia te hara i te mea kahore he ture.
5:14 Ahakoa ra he mana kingi to te mate no Arama iho ano taea noatia a Mohi, ki te hunga rawa kihai nei i rite to ratou hara ki to Arama poka ke, he ahua nei hoki ia no tenei i taria nei.
5:15 Otira kihai i rite ki te hara te mea i homai noa mai. Mehemea hoki na te hara o te kotahi i mate ai te tokomaha, waihoki tera noa atu te huanga ki te tokomaha o to te Atua aroha noa, o te mea homai hoki i runga i te aroha noa o te tangata kotahi, o Ihu Karaiti.
5:16 Kihai ano hoki i rite te mea i homai ki to te kotahi i hara: no te kotahi hoki te whakawa i tau ai te he; no nga hara maha ia te mea i homai noa mai hei whakatika.
5:17 Mehemea hoki na te hara o te kotahi i kingi ai te mate, he mea na te tangata kotahi; waihoki tera noa ake he kingitanga i runga i te ora mo te hunga ka riro nei i a ratou te aroha noa e hua tonu nei, me te tika i homai noa nei, he mea na te kota hi, ara na Ihu Karaiti.
5:18 Ae ra, i te mea na te hara kotahi i tau ai te he ki nga tangata katoa, waihoki na te tika kotahi i puta ai te mea homai noa ki nga tangata katoa, e tika ai, e ora ai.
5:19 Na, i te mea na te tutu o te tangata kotahi i whai hara ai te tokomaha, waihoki na te ngohengohe o te kotahi, ka meinga te tokomaha kia tika.
5:20 I puta mai te ture kia nui ai te hara; heoi i te hara e nui noa ana, kua hua noa ake te aroha noa:
5:21 He mea hoki, i te hanga ko te hara te kingi i roto i te mate, kia kingi hoki ko te aroha noa i runga o te tika ki te ora tonu, he meatanga na Ihu Karaiti, na to tatou Ariki.
6:1 ¶ Ha, kia pehea he korero ma tatou? Kia mau tonu oti tatou ki te hara, kia hua ai te aroha noa?
6:2 Kahore rapea. Ko tatou kua whakatupapakutia nei ki te hara, me pehea tatou e noho tonu atu ai ano i roto i taua hara?
6:3 Kahore ianei koutou i mohio, ko tatou kua iriiria nei ki roto ki a Karaiti Ihu, kua iriiria ki roto ki tona matenga?
6:4 Na kua tanumia ngatahitia tatou me ia ki roto ki te matenga, he mea na te iriiri: kia rite ai ki a te Karaiti i whakaarahia ake nei i te hunga mate e te kororia o te Matua, waihoki ko tatou kia haere i roto i te houtanga o te ora.
6:5 Ki te mea hoki kua honoa tatou ki a ia i runga i te ahua o tona matenga, ka honoa ano tatou ki a ia i runga i te ahua o tona aranga:
6:6 E mohio ana hoki ki tenei, kua ripekatia ngatahitia me ia to tatou tangata tawhito, kia hemo ai te tinana o te hara, kia mutu ai to tatou ponongatanga ki te hara;
6:7 Ko te mea hoki kua mate, kua mawheto ia i te hara.
6:8 Ki te mea kua mate tahi tatou ko te Karaiti, e whakapono ana tatou e ora tahi ano tatou me ia:
6:9 E matau ana hoki tatou, ka ara nei a te Karaiti i te hunga mate, heoi ano ona matenga; kahore he kingitanga o te mate ki a ia a mua tonu atu.
6:10 Ko tona matenga hoki i mate ai ia, he mate kotahi ki te hara: ko tona oranga ia, he ora ki te Atua.
6:11 Waihoki mahara iho ki a koutou, kua whakatupapakutia koutou ki te hara, e ora ana ia ki te Atua, i roto i a Ihu Karaiti.
6:12 Mo konei ra aua te hara e kingi i roto i to koutou tinana mate, e ngohengohe ai koutou ki ta nga hiahia poke o taua tinana nei:
6:13 Kaua hoki e tukua o koutou wahi ki te hara hei kaimahi i te he: engari tukua atu koutou ki te Atua, he hunga kua ora i roto i te hunga mate, me o koutou wahi hoki hei kaimahi i te tika ki te Atua.
6:14 E kore hoki te hara e waiho hei rangatira mo koutou: ehara i te mea kei raro koutou i te ture, engari kei raro ke i te aroha noa.
6:15 He aha koia? kia hara oti tatou, no te mea ehara tatou i te ture, engari no te aroha noa? Kahore rapea.
6:16 Kahore oti koutou i matau, ki te tuku koutou i a koutou ki tetahi hei pononga, he pononga koutou na tera kua ngohengohe na koutou ki tana; na te hara ranei, a mate iho, na te ngohengohe ranei, a tika ake?
6:17 Ko tenei me whakawhetai ki te Atua, ahakoa he pononga koutou na te hara i mua, kua meinga o koutou ngakau kia ngohengohe ki te ako i whakaakona ai koutou;
6:18 Na ka atea nei koutou i te hara, ka meinga koutou he pononga na te tika.
6:19 He kupu tangata tenei naku, na te ngoikore o to koutou kikokiko: na i tukua ra o koutou wahi hei pononga ma te poke, ma te tutu, ki te mahi tutu; waihoki me tuku o koutou wahi aianei hei pononga ma te tika, puta ake he tapu.
6:20 I a koutou hoki e pononga ana ki te hara, e atea ana koutou i te tika.
6:21 Na i taua wa he aha nga hua i a koutou o nga mea e whakama na koutou inaianei? he mate hoki te mutunga o aua mea.
6:22 Tena ko tenei ka atea nei koutou i te hara, a ka meinga hei pononga ma te Atua, ko nga hua ki a koutou he tapu, a, ko te tukunga iho he ora tonu.
6:23 Ko nga utu hoki o te hara he mate; ko ta te Atua ia i homai ai he ora tonu, i roto i a Karaiti Ihu, i to tatou Ariki.
7:1 ¶ Kahore ano koutou kia matau, e oku teina, e korero ana hoki ahau ki te hunga matau ki te ture, hei rangatira te ture mo te tangata i te wa e ora ai ia?
7:2 Ko te wahine whai tane hoki, e mau ana ano ia i te ture ki te tane i a ia e ora ana; ki te mate ia te tane, kua mawheto ia i te ture a te tane.
7:3 Na, ki te riro ia i te tangata ke i tana tane e ora ana ano, ka kiia ia he wahine puremu: tena ka mate te tane, e atea ana a i te ture, ka kore ia e puremu ahakoa riro i te tangata ke.
7:4 Heoi ko koutou ano hoki, e oku teina, kua meinga kia tupapaku ki te ture, na te tinana o te Karaiti; kia riro ai koutou i tetahi atu, ara i tera i whakaarahia i te hunga mate, kia whai hua ai tatou ki te Atua.
7:5 I a tatou hoki i te kikokiko, e mahi ana nga hihiritanga o nga hara, e whakaohokia nei e te ture, i roto i o tatou wahi, a hua ake ko te mate.
7:6 Ko tenei kua mawheto mai tatou i te ture, kua mate hoki tatou ki te mea i puritia ai tatou; no reira e mahi ana tatou i runga i te houtanga o te wairua, kahore i runga i te tawhitotanga o te kupu tuhituhi.
7:7 ¶ Kia pehea ra he kupu ma tatou? He hara ranei te ture? Kahore rapea. Engari kihai ahau i matau ki te hara, me i kaua te ture: kahore hoki ahau i mohio ki te hiahia apo, me i kaua te ture te mea mai, Aua koe e hiahia apo.
7:8 Na, ka mau te hara ki tenei, a ka mahi i nga hiahia apo katoa i roto i ahau, he mea na te ture. Ki te kore hoki te ture ka mate te hara.
7:9 I ora hoki ahau i mua i te korenga o te ture: no te taenga mai ia o te kupu whakahau, ka ora ake te hara, a mate iho ahau.
7:10 Na, ko te kupu whakahau i meinga ra hei ora, kitea ketia ana tenei hei mate moku.
7:11 Ka mau te hara ki tenei, ka whakawai hoki i ahau i runga i te kupu whakahau, nana ahau i mate ai.
7:12 Ae ra, he tapu te ture, me te kupu whakahau ano he tapu, he tika, he pai.
7:13 I riro koia te mea pai hei mate moku? Kahore rapea. Engari na te hara i mea te mea pai hei mate moku, kia whakakitea ai he hara te hara; na ka ai te kupu whakahau hei mea kia tino nui noa atu.
7:14 ¶ E matau ana hoki tatou no te wairua te ture: ko ahau ia no te kikokiko, kua hokona hei parau ma te hara.
7:15 Ko taku hoki e mahi nei kahore e mohiotia iho e ahau: kahore hoki e mahia e ahau taku i pai ai; heoi ko taku i kino ai, meatia ana tenei e ahau.
7:16 Ki te mahia ia e ahau taua mea kihai nei ahau i pai atu, e whakaae ana ahau ki te ture he pai.
7:17 Ko tenei ehara i ahau i mahi, engari na te hara e noho nei i roto i ahau.
7:18 E matau ana hoki ahau, kahore he mea pai e noho ana i roto i ahau, ara i roto i toku kikokiko: ko te hiahia hoki kei ahau, ko te mea ia i te pai kahore i ahau.
7:19 Ko te pai hoki e hiahiatia ana e ahau, kahore e mahia e ahau: engari te kino kihai nei ahau i pai, mahia ana tenei e ahau.
7:20 Ki te mahia ia e ahau taua mea pu kihai nei ahau i pai atu, ehara i ahau nana taua mea i mahi, engari na te hara e noho nei i roto i ahau.
7:21 Na, kua kitea e ahau te ture, ara kei te tata tonu te kino ki ahau e hiahia nei kia mea i te pai.
7:22 E ahuareka ana hoki ahau ki te ture a te Atua, ara to roto tangata:
7:23 Otira kua kitea e ahau tetahi atu ture i roto i oku wahi, e whawhai ana ki te ture a toku hinengaro, e mea ana i ahau hei taurekareka ma te ture a te hara, ma tenei i roto nei i oku wahi.
7:24 Aue, te mate i ahau! ma wai ahau e whakaora i te tinana o tenei mate?
7:25 Ma te Atua! E whakawhetai tonu ana ahau ki a ia i runga i a Ihu Karaiti, i to tatou Ariki. Na, e mahi ana ahau ano nei, ara, toku hinengaro, ki te ture a te Atua, ko toku kikokiko ia ki te ture a te hara.
8:1 ¶ Na, kahore e tau te he inaianei ki te hunga i roto i a Karaiti Ihu.
8:2 Na te ture hoki a te Wairua o te ora i roto i a Karaiti Ihu ahau i atea ai i te ture a te hara, a te mate.
8:3 Ko te mea kihai i taea e te ture, he ngoikore nona i te kikokiko, tonoa mai ana e te Atua tana Tama, i te ahua o te kikokiko hara, hei whakahere ano mo te hara, a whakataua ana e ia te he ki te hara i roto i te kikokiko:
8:4 Kia rite ai to te ture tikanga i roto i a tatou, kahore nei e haere i runga i ta te kikokiko, engari i ta te Wairua.
8:5 Ko te hunga hoki i runga i ta te kikokiko, whakaaro ana ratou ki o te kikokiko; ko te hunga ia i runga i ta te Wairua, ki o te Wairua.
8:6 Ko to te kikokiko whakaaro hoki he mate, ko to te Wairua ia he ora, he rangimarie:
8:7 He tikanga whawhai hoki ki te Atua te whakaaro ki te kikokiko: e kore nei hoki e ngawari ki te ture a te Atua, kahore ano e ahei kia ngawari:
8:8 A e kore e taea e te hunga i te kikokiko te whakamanawareka ki te Atua.
8:9 Otiia kahore koutou i te kikokiko, engari i te Wairua, ki te mea e noho ana te Wairua o te Atua i roto i a koutou. Ki te kahore ia te Wairua o te Karaiti i tetahi, ehara tenei i a ia.
8:10 ¶ Tena ki te mea kei roto a te Karaiti i a koutou, he tupapaku te tinana i te hara, he ora ia te wairua i te tika.
8:11 Ki te noho ia i roto i a koutou te Wairua o te kaiwhakaara o Ihu i te hunga mate, mana, ma te kaiwhakaara o Karaiti Ihu i roto i te hunga mate, e whakaora ake ano o koutou tinana mate ki tona Wairua e noho na i roto i a koutou.
8:12 Na reira, e oku teina, kahore he tikanga o te kikokiko kei runga i a tatou, kia whai tatou i tana:
8:13 Ki te noho hoki koutou i runga i ta te kikokiko, ka mate koutou; ki te mea ia ka whakamate koutou i nga mahi a te tinana, he mea na te Wairua, ka ora koutou.
8:14 Ko te hunga hoki e arahina ana e te Wairua o te Atua, he tama ratou na te Atua.
8:15 He teka hoki he wairua pononga kua riro nei i a koutou, e mataku ai ano koutou; engari kua riro i a koutou te Wairua e mea ana i a koutou hei tamariki ake, e karanga ai koutou, E Apa, e Pa.
8:16 Ko taua Wairua ra ano hei whakaae ake ki o tatou wairua, he tamariki tatou na te Atua:
8:17 ¶ Ki te mea hoki he tamariki, kati mo tatou te kainga; mo tatou te kainga o te Atua, mo tatou tahi ko te Karaiti; kia mamae rawa ake ai tatou tahi me ia, Ka whakakororiatia ngatahitia tatou me ia.
8:18 Ki toku whakaaro iho hoki, he kore noa iho nga mamae o tenei wa, ki te whakaritea ki te kororia e whakakitea mai ki a tatou a mua.
8:19 Ko te tumanako hoki o te mea i hanga e tatari ana ki te whakakitenga mai o nga tama a te Atua.
8:20 Kua meinga hoki te tekateka noa hei rangatira mo te mea i hanga, ehara i te mea na tenei ake i whakaae, engari na ta te kaiwhakarite i pai ai, i runga i te tumanako,
8:21 Tera taua mea i hanga e whakaateatia mai i te whakataurekarekatanga a te pirau, whakarangatiratia ake ki roto ki te kororia o nga tamariki a te Atua.
8:22 E mohio ana hoki tatou, kei te ngunguru tahi, kei te mamae tahi, nga mea hanga katoa taea noatia tenei ra.
8:23 Ehara i te mea ko tera anake, engari ko tatou ano hoki kua whiwhi nei ki te hua matamua, ara ki te Wairua, ina, e aue ana hoki tatou i roto i a tatou, e tatari ana ki te whakatamarikitanga, ara ki te whakaoranga o o tatou tinana.
8:24 Na te tumanako hoki tatou i ora ai: tena ka kitea te mea e tumanakohia atu ana, kore ake te tumanako: ko wai oti e tumanako ki te mea e kitea nei e ia?
8:25 Ki te tumanako atu ia tatou ki te mea kahore nei e kitea, katahi ka ata taria mariretia atu e tatou.
8:26 ¶ Waihoki ko te wairua hei hoa mo tatou e ngoikore nei: kahore hoki tatou e matau me pehea e tika ai ta tatou inoi: otiia ko te Wairua tonu ano te inoi ana mo tatou ki ona aue e kore nei e taea te whakahua.
8:27 A, ko te kaititiro i nga ngakau, e mohio ana ki te hinengaro o te Wairua, ko tera hoki e inoi ana mo te hunga tapu i runga i ta te Atua i pai ai.
8:28 Na e matau ana tatou, kei te mahi tahi nga mea katoa i te pai mo te hunga e aroha ana ki te Atua, ara mo te hunga i karangatia i runga i tana i whakatakoto ai.
8:29 ¶ Ko ana hoki i mohio ai i mua, E whakaritea ano e ia i mua kia rite ki te ahua o tana Tama, kia ai ia hei maunga i roto i nga teina tokomaha.
8:30 A, ko ana i whakarite ai i mua, ko ena ano i karangatia e ia: a, ko ana i karanga ai, ko ena ano i whakatikaia e ia: a, ko ana i whakatika ai, ko ena ano i whakakororiatia e ia.
8:31 ¶ Na, kia pehea ta tatou korero ki enei mea? Ki te mea ko te Atua hei hoa mo tatou, ko wai hei whawhai ki a tatou?
8:32 Ko ia kihai nei i kaiponu i tana ake Tama, heoi tukua mai ana e ia mo tatou katoa, e kore ianei ia e tapiri noa mai ki a ia i nga mea katoa mo tatou?
8:33 Ko wai hei whakapa he ki a te Atua i whiriwhiri ai? Ko te Atua ra hei whakatika;
8:34 Ko wai ianei hei whakatau he? Ko Karaiti Ihu ra, i mate nei, ae rawa hoki, ko ia ra kua whakaarahia ake nei i te mate, a kei te ringa matau o te Atua, ko ia hoki kei te inoi mo tatou.
8:35 Ma wai tatou e momotu ke i te aroha o te Karaiti? Ma te whakapawera ranei, ma te mamae, ma te whakatoi, ma e matekai, ma te kakahukore, ma te mate ka tata, ma te hoari ranei?
8:36 Ko te mea hoki ia i tuhituhia, Na te whakaaro ki a koe matou i whakamatea ai i te ra roa nei; kiia ana matou hei hipi e patua ana.
8:37 Engari i enei mea katoa hira ake te wikitoria i a tatou, he mea nana i aroha nei ki a tatou.
8:38 U tonu hoki toku whakaaro, e kore te mate, te ora ranei, e kore nga anahera, nga rangatiratanga ranei, e kore nga mea onaianei, e kore nga mea e puta mai a mua, e kore nga mana,
8:39 E kore te tiketike, e kore te hohonu, e kore tetahi atu mea hanga, e kaha ki te momotu i a tatou i te aroha o te Atua, i tera i roto nei i a Karaiti Ihu, i to tatou Ariki.
9:1 ¶ He pono taku korero i roto i a te karaiti, kahore aku teka, a e whakaae ana toku hinengaro ki ahau i roto i te Wairua Tapu,
9:2 He nui atu toku pouri, mau tonu te mamae o toku ngakau.
9:3 He pai hoki ki ahau me i kanga ahau, me i motuhia i a te Karaiti, he whakaaro ki oku teina, ara ki oku whanaunga o te wahi ki te kikokiko:
9:4 No Iharaira nei ratou; no ratou nei te whakatamarikitanga, te kororia, nga kawenata, te homaitanga o te ture, te karakia ki te Atua, me nga kupu whakaari;
9:5 No ratou nei nga matua, no ratou ano a te Karaiti i te wahi ki te kikokiko, ko ia nei kei runga ake i nga mea katoa, ko te Atua e whakapaingia ana ake ake. Amine.
9:6 ¶ Ehara ia i te mea kua taka te kupu a te Atua. Ko te hunga hoki o Iharaira, ehara i te mea no Iharaira katoa:
9:7 Ahakoa he uri no Aperahama, ehara ratou katoa i te tamariki: engari, Kei a Ihaka te whakaingoatanga mo ou uri.
9:8 Ara, ehara i te mea ko nga tamariki a te kikokiko nga tamariki a te Atua, engari ko nga tamariki a te kupu whakaari, ko ratou ka kiia he uri.
9:9 He kupu whakaari hoki tenei, Kia taka tenei wa ka haere mai ahau, a ka whanau he tama ma Hera.
9:10 Na ehara i te mea ko tenei anake; i a Ripeka ano ia kua hapu i tetahi, ara i a Ihaka, i to matou matua;
9:11 I nga tama hoki kahore ano i whanau noa, kahore ano hoki i mahi i te pai, i te kino ranei, he mea kia u ai ta te Atua i whakatakoto ai mo te whiriwhiringa, ehara i nga mahi, engari na te kaikaranga;
9:12 Ka korerotia ki a ia, Ko te tuakana hei pononga ma te teina:
9:13 Ko te mea ia i tuhituhia, Kua aroha ahau ki a Hakopa, kua kino ki a Ehau.
9:14 ¶ Ka pehea ai i kona ta tatou korero? He tikanga he koia kei te Atua? Kahore rapea.
9:15 I mea hoki ia ki a Mohi, E tohu ahau i taku e tohu ai, e atawhai ahau ki taku e atawhai ai.
9:16 No reira, ehara i te mea na te hiahia o te tangata, na te oma ranei o te tangata, engari na te Atua, ko ia e tohu nei.
9:17 E mea nei hoki te karaipiture ki a Parao, Mo konei pu ano koe i whakaarahia ai e ahau, kia ai koe hei whakakite i toku kaha, kia korerotia hoki toku ingoa ki te whenua katoa.
9:18 Na kona, e tohungia ana e ia, ko tana e pai ai, ko tana hoki e pai ai e whakapakeketia ana e ia.
9:19 Na, tera koe e mea mai ki ahau, he aha ia i riri tonu ai? ko wai hoki e whakakeke ana ki tana i pai ai?
9:20 Ha, e te tangata nei, ko wai koe hei whakahoki kupu ki te Atua? Ma te mea hanga koia e mea ki tona kaihanga, He aha ahau i hanga ai e koe kia penei?
9:21 He teka ianei kei te kaihanga riri te tikanga mo te paru, kia hanga tetahi wahi o taua mea kotahi i pokepokea hei oko rangatira, tetahi wahi hei mea ware?
9:22 He aha hoki, mehemea, i tona whakaaro kia whakakitea tona riri, a kia whakaputaina tona kaha, ka whakaririka te Atua i runga i te manawanui ki nga oko o te riri, e rite rawa nei mo te whakangaro?
9:23 Kia whakakitea ano hoki e ia nga rawa o tona kororia ki nga oko o te mahi tohu, kua rite noa ake nei i a ia mo te kororia,
9:24 Ara ki a tatou, i karangatia e ia, ehara i te mea no nga Hurai anake, engari no nga tauiwi ano hoki?
9:25 ¶ Ko tana kupu ano tena i ta Hohea, Ka kiia e ahau tera ko toku iwi, ehara nei i te iwi noku; a he wahine e arohaina ana te wahine kihai i arohaina.
9:26 A tenei ake, i te wahi i korerotia ai ki a ratou, Ehara koutou i te iwi noku; ko reira ratou kiia ai he tama na te Atua ora.
9:27 Ko ta Ihaia karanga hoki mo Iharaira, Ahakoa i rite te tokomaha o nga tama a Iharaira ki te onepu o te moana, ko te toenga kau e ora:
9:28 Ma te Ariki hoki e whakatutuki tana kupu ki runga i te whenua, mana e whakaoti, mana e poro tata.
9:29 A, e ki ra a Ihaia i mua ra, Me kahore te toe i te Atua o nga mano he whanau mo tatou, kua pera tatou me Horoma, kua rite ano hoki ki Komora.
9:30 ¶ Na, kia pehea ta tatou korero? Ko nga tauiwi, kihai nei i whai i te tika, kua tae ratou ki te tika, ara ki te tika, na te whakapono.
9:31 Ko Iharaira ia, whai ana i tetahi ture o te tika, kihai ratou i tae ki taua ture.
9:32 Na te aha? Na te mea kihai ratou i whai i runga i te whakapono, engari ano na runga i nga mahi. I tutuki hoki o ratou waewae ki te kamaka tutukitanga;
9:33 Ko te mea hoki ia i tuhituhia, nana, ka whakatakotoria e ahau ki Hiona he kamaka tutukitanga, he kohatu whakahinga: na, ko te tangata e whakapono ana ki a ia, e kore e meinga kia whakama.
10:1 ¶ E oku teina, ko ta toku ngakau i wawata ai, ko toku inoi hoki ki te Atua mo ratou, kia whakaorangia ratou.
10:2 E whakaae ana hoki ahau ki a ratou, he ngakau nui to ratou ki te Atua, otiia ehara i te mea mohio.
10:3 I a ratou hoki e kuware ana ki ta te Atua tika, e whai ana kia whakaukia ko to ratou ake, kihai ratou i ngohengohe ki te tika a te Atua.
10:4 Ko te Karaiti hoki te tukunga iho o te ture hei tika mo nga tangata whakapono katoa.
10:5 Kua tuhituhia hoki e Mohi, ko te tangata e whakarite ana i ta te ture tika, ka ora ia i reira.
10:6 Ko te kupu ia tenei o to te whakapono tika, Aua e mea i roto i tou ngakau, Ko wai hei kake ki te rangi? ara ki te tiki atu i a te Karaiti ki raro:
10:7 Ko wai ranei hei heke iho ki te hohonu? ara ki te tiki atu i a te Karaiti i roto i te hunga mate.
10:8 E pehea ana oti? E tata ana ki a koe te kupu, kei tou mangai, kei tou ngakau: ko ia tenei, ko te kupu o te whakapono e kauwhau nei matou;
10:9 Ara ki te whakaae tou mangai ko Ihu te Ariki, a ki te whakapono tou ngakau na te Atua ia i whakaara ake i te hunga mate, e ora koe.
10:10 Ma te ngakau hoki kia whakapono ka tika ai; ma te mangai kia whakaae ka ora ai.
10:11 E mea ana hoki te karaipiture, Ko nga tangata katoa e whakapono ana ki a ia e kore e meinga kia whakama.
10:12 ¶ Kahore hoki he rereketanga o te Hurai, o te Kariki: a ko taua Ariki ano te Ariki o te katoa, a e hua ana ana taonga ki te hunga katoa e karanga ana ki a ia.
10:13 E ora hoki nga tangata katoa e karanga ana ki te ingoa o te Ariki.
10:14 Na, me pehea ta ratou karanga ki a ia, ki te kahore i whakapono ki a ia? me pehea hoki ta ratou whakapono ki a ia, ki te kahore i rongo ki a ia? me pehea hoki e rongo ai, ki te kahore he kaikauwhau?
10:15 A me pehea e kauwhau ai, ki te kahore e tonoa? ko te mea ia i tuhituhia, Ano te ataahua o nga waewae o te hunga kawe mai i te rongo whakahari o nga mea papai!
10:16 Otira kahore ratou katoa i ngohengohe ki nga rongo whakahari. E mea ana hoki a Ihaia, E te Ariki, ko wai i whakapono ki ta matou whakaatu?
10:17 Ina, na te rongo te whakapono, a ko te rongo na te kupu a te Karaiti.
10:18 Otiia ko taku kupu tenei, Kahore ranei ratou i rongo? Koia ra ia, Kua puta atu to ratou reo ki te whenua katoa, a ratou kupu hoki ki nga topito o te ao.
10:19 Ko taku kupu ia tenei, kahore ianei a Iharaira i mohio? Na Mohi te kupu tuatahi, Maku koutou e whakaoho kia hae ki te hunga ehara i te iwi; Ka meinga e ahau te iwi poauau hei whakaoho i a koutou ki te riri.
10:20 A ka maia rawa a Ihaia, ka mea, Kua kitea ahau e te hunga kihai i rapu i ahau; kua whakakitea ahau ki te hunga kihai nei i ui ki ahau.
10:21 Ko tana kupu ia mo Iharaira, Pau noa te ra i totoro atu ai oku ringa ki te iwi tutu, ki te iwi whakahawea.
11:1 ¶ Na, ko taku kupu tenei, Kua peia oti e te Atua tana iwi? Kahore rapea. No Iharaira ano hoki ahau, no te uri o Aperahama, no to Pineamine iwi.
11:2 Kahore hoki te Atua i pei i tana iwi i mohio ai i mua. Kahore oti koutou i matau ki te korero a te karaipiture i ta Iraia? i inoi ra hoki ia ki te Atua, i whakahe i a Iharaira, i mea,
11:3 E te Ariki, kua patua e ratou au poropiti, kua whakahoroa au aata; ko ahau anake hoki kua mahue nei, a e whai ana ratou kia patua ahau.
11:4 Heoi e pehea ana te whakahoki a te Atua ki a ia? E whitu mano tangata kua waiho e ahau maku, kahore nei i piko te ture ki a Paara.
11:5 Waihoki i te wa nei ano, tera ano he toenga, he whiriwhiringa na te aroha noa.
11:6 Ki te mea ia na te aroha noa, ehara i te mea na nga mahi: penei ehara te aroha noa i te aroha noa.
11:7 Ha, he pehea ra? Ko ta Iharaira e rapu nei, kihai tenei i taea e ia; otira kua taea e te hunga whiriwhiri, ko era atu ia i whakapakeketia:
11:8 Ko te mea hoki ia i tuhituhia, Kua hoatu ki a ratou e te Atua he wairua hiamoe, he kanohi e kore ai ratou e kite, he taringa e kore ai e rongo; a taea noatia tenei ra.
11:9 E mea ana hoki a Rawiri, Kia whakatupu mahanga to ratou tepu, hei rore hoki, hei tutukitanga waewae, hei utu ano ki a ratou:
11:10 Kia whakapouritia o ratou kanohi, kia kaua ratou e kite, a kia whakapikoa tonutia iho e koe to ratou tuara.
11:11 Na, ko taku kupu tenei, He tutuki ranei to ratou e hinga rawa ai? Kahore rapea: engari na to ratou hinga i puta ai te ora ki nga tauiwi, he mea kia hae ai ratou.
11:12 Na, ki te mea hei taonga mo te ao to ratou hinganga, hei taonga ano mo nga Tauiwi to ratou whakaitinga: tera noa ake i to ratou whakanuinga?
11:13 Ki a koutou, ki nga Tauiwi tenei kupu aku, I te mea he apotoro ahau ki nga Tauiwi, e whakanui ana ahau i taku mahi minita:
11:14 Me kore e hae nga tangata o toku kikokiko, kia ora ai etahi o ratou i ahau.
11:15 Mehemea hoki ko to ratou makanga atu hei houhanga rongo mo te ao, ka aha to ratou tangohanga mai? he teka ianei he oranga ake i roto i te hunga mate?
11:16 Ki te mea hoki he tapu te mea matamua, ka pera ano te puranga: ki te tapu hoki te pakiaka, e pera ano nga manga.
11:17 Engari ki te mea kua whatiia atu etahi o nga manga, a ka honoa mai koe, te oriwa ngahere, ki roto i nga manga, ka whiwhi ngatahi ki te pakiaka o te momonatanga o te oriwa;
11:18 Aua e whakapehapeha ki nga manga. Ki te whakapehapeha ia koe, ehara i te mea nau i mau ake ai te pakiaka, engari na te pakiaka koe.
11:19 Na, tera koe e mea, I whatiia atu nga manga, kia honoa iho ai ahau.
11:20 Ae ra; na te whakaponokore ratou i whatiia atu ai, na tou whakapono koe i tu ai. Aua e whakakake, engari kia wehi.
11:21 Na, ki te mea kihai i tohungia nga manga tupu e te Atua, e kore ano ia e tohu i a koe.
11:22 Na, tirohia iho te ngawari me te pakeke o te Atua: pakeke ki te hunga i hinga; ngawari ki a koe, ki te u koe ki tana tikanga ngawari: ki te kahore, ka tapahia hoki koe.
11:23 Me ratou ano, ki te kore e u ki to ratou whakaponokore, ka honoa ano: e taea hoki ratou e te Atua te hono mai ano.
11:24 Mehemea hoki ka tapahia mai koe i te oriwa ngahere, a ka honoa mai ki te oriwa pai, he mea rere ke i te tikanga; tera noa ake te honoa o enei, o nga manga tupu, ki to ratou oriwa ano.
11:25 E kore hoki ahau e pai, e oku teina, kia kuware koutou ki tenei mea ngaro, kei mea noa koutou he matau koutou, kua tau tetahi wahi o te whakapakeketanga ki a Iharaira, kia riro mai ra ano te tokomahatanga o nga tauiwi.
11:26 Ko reira a Iharaira katoa ora ai: ko te mea hoki ia i tuhituhia, Tera e puta mai te Kaiwhakaora i Hiona, mana e kaupare te karakiakore i a Hakopa:
11:27 Ko taku kawenata hoki tenei ki a ratou, ina tangohia atu e ahau o ratou hara.
11:28 Na i runga i te rongopai he hoariri ratou, he whakaaro ki a koutou; i runga ia i te whiriwhiringa, e arohaina ana ratou, he whakaaro ki nga matua.
11:29 I a te Atua homaitanga hoki, i tana karangatanga, kahore e puta ke te whakaaro.
11:30 Ka rite hoki ki a koutou kihai i whakapono i mua ki te Atua, inaianei ia kua tohungia, he mea na to ratou whakaponokore:
11:31 Waihoki kua kahore enei i whakapono inaianei, kia tohungia ai ano ratou i runga i te mahi tohu i whiwhi nei koutou.
11:32 Kua oti hoki te katoa te kopani e te Atua ki roto ki te whakateka, he mea kia tohungia ai e ia te katoa.
11:33 ¶ Ano te hohonu, te hua ngatahi hoki o te whakaaro o te Atua me tona mohio! e kore ana tikanga e taea te rapu, ona huarahi te whakataki!
11:34 Ko wai hoki te mohio ana ki te hinengaro o te Ariki? ko wai hoki tona hoa whakatakoto whakaaro?
11:35 Ko ta wai hoki kua matua hoatu ki a ia, a ka whakahokia mai he utu ki a ia?
11:36 Ko nga mea katoa nei hoki, nana, a kei runga ano i a ia, a e ahu ana hoki ki a ia: mona te kororia ake tonu atu. Amine.
12:1 ¶ Koia ahau ka inoi nei ki a koutou, e oku teina, kia whakaaroa nga mahi a te Atua, kia tapaea atu o koutou tinana hei whakahere ora, tapu, e manakohia ana e te Atua, he mahi na to koutou hinengaro.
12:2 Kaua hoki to koutou ahua e rite ki to tenei ao: engari kia puta ke, ara kia whakahoutia o koutou hinengaro, kia whakamatautauria ai e koutou ta te Atua e pai ai, te mea e pai ana, e manakohia ana, e tino rite ana.
12:3 Ko taku kupu hoki tenei ki nga tangata katoa i roto i a koutou, he mea na te aroha noa i homai nei ki ahau, Kaua e hira ake te whakaaro o tetahi ki a ia ano i te mea i tika kia whakaaroa e ia; engari kia ata whakaaro, kia rite ki te wahi o te wha kapono i tuwhaina e te Atua ki tena, ki tena.
12:4 E rite ana hoki ki o tatou wahi ka maha nei i te tinana kotahi, kihai ia i kotahi te mahi ma aua wahi katoa:
12:5 Waihoki ko tatou tokomaha nei, he tinana kotahi i roto i a te Karaiti, ko tatou takitahi ia, he wahi tetahi no tetahi.
12:6 Na ka rere ke nei nga mea i homai ki a tatou, he mea e rite ana ki te aroha noa i homai ki a tatou, ki te mea he mahi poropiti, me poropiti, kia rite ano ki te rahi o to tatou whakapono;
12:7 He mahi minita, kia u tatou ki ta tatou mahi minita; ko te kaiwhakaako, kia u ki tana mahi whakaako;
12:8 Ko te kaiwhakahauhau, kia u ki tana whakahauhau; ko te kaihoatu, kia mahorahora te ngakau; ko te kaiwhakahaere kia uaua ki tana mahi, a ko te kaiatawhai kia ngahau te ahua.
12:9 Ko te aroha, hei te mea tinihangakore. Kia whakarihariha ki te kino; kia u ki te pai.
12:10 Ka aroha ki nga teina, kia tino pono te aroha tetahi ki tetahi; ka whakahonore, kia nui ta tetahi i tetahi.
12:11 Kia uaua, kaua e mangere; kia toko tonu ake te wairua; me te mahi ano ki te Ariki;
12:12 Kia hari i runga i te tumanako; kia manawanui ki te whakapawera; kia u ki te inoi;
12:13 Whakawhiwhia te hunga tapu ina rawakore; kia mau ki te atawhai manuhiri.
12:14 Manaakitia te hunga e tukino ana i a koutou: manaakitia, kaua e kanga.
12:15 Kia hari tahi me te hunga hari, kia tangi tahi me te hunga tangi.
12:16 Kia kotahi te whakaaro o koutou tetahi ki tetahi. Kaua e whakakake te whakaaro, engari me whakaiti ki nga mea papaku. Kei mea ake koutou he mohio koutou.
12:17 Kaua e utua ta tetahi kino ki te kino. Whakaaroa ko nga mea e pai ana ki mua i te aroaro o nga tangata katoa.
12:18 Ki te taea, whakapaua ta koutou kia mau te rongo ki nga tangata katoa.
12:19 Aua e rapu utu mo koutou, e oku hoa aroha, engari whakaatea atu i te riri: kua oti hoki te tuhituhi, Maku te rapu utu; maku te hoatu utu, e ai ta te Ariki.
12:20 Na, ki te matekai tou hoariri, whangainga; ki te matewai, whakainumia: ki te penei hoki tau mahi, ka purangatia e koe he waro kapura ki tona matenga.
12:21 Kei hinga koe i te kino, engari kia hinga te kino i tou pai.
13:1 ¶ Kia ngohengohe nga wairua katoa ki nga mana nunui. Kahore hoki he mana, no te Atua anake: ko nga mana o tenei wa he mea whakarite na te Atua.
13:2 Na, ki te whakakeke tetahi ki te mana, e whakakeke ana ia ki ta te Atua i whakarite ai: a ko te mea hoki mo te hunga e whakakeke ana, he whakatau he.
13:3 Ehara hoki nga rangatira i te whakawehi mo nga mahi pai, engari mo nga mahi kino. E mea ana koe kia kaua e wehi i te mana? meatia te pai, a he whakamoemiti tana e homai ai ki a koe:
13:4 He minita hoki ia na te Atua ki a koe mo te pai. Tena ki te mahi koe i te kino, e wehi ra; ehara hoki tana i te mau noa i te hoari: he minita hoki ia na te Atua, he kairapu utu mo te riri ki te kaimahi i te kino.
13:5 Koia i takoto ai te tikanga kia ngohengohe koutou, ehara i te mea he whakaaro kau ki te riri, engari ki ta te hinengaro ano hoki.
13:6 Na konei hoki koutou i hoatu ai i te takoha: he minita hoki ratou na te Atua, he hunga hoki e mau tonu ana ki tenei mea pu ano.
13:7 ¶ Hoatu nga mea i tika ki te katoa: he takoha tangata ki te tangata i tika ai te takoha tangata; he takoha taonga ki te tangata i tika ai te takoha taonga; he wehi ki te tangata i tika ai te wehi; he honore ki te tangata i tika ai te honore.
13:8 Kaua e nama ki tetahi, ko te aroha anake o tetahi ki tetahi; ko te tangata hoki e aroha ana ki tona hoa tata, kua whakaritea e ia te ture.
13:9 Ko tenei hoki, Kaua e puremu, Kaua e patu tangata, Kaua e tahae, Kaua e hiahia ki ta te tangata; a ki te mea tera atu ano tetahi kupu ako, ka whakarapopototia ki roto ki tenei kupu, ara, Kia aroha ki tou hoa tata, ano ko koe.
13:10 E kore te aroha e kino ki tona hoa; no reira ko te aroha te whakaritenga o te ture.
13:11 ¶ Tenei ano hoki tetahi, e mohio ana tatou ki te taima, kua taka noa ake tenei te wa e ara ake ai koutou i te moe: kua tata ke hoki inaianei to tatou whakaoranga i to te wa i whakapono tuatahi ai tatou.
13:12 Kua aua atu te po, ka tata te ao: mo konei ra kia whakarerea e tatou nga mahi o te pouri, kia kakahuria iho nga kakahu whawhai o te marama.
13:13 Kia pai ta tatou haere, kia rite ki to te awatea: kauaka i nga kakainga, i nga haurangitanga, kaua i te puremu, i nga hiahia taikaha, kaua i te ngangau, i te hae.
13:14 Engari kakahuria iho te Ariki, a Ihu Karaiti, kaua hoki e whakaaroa wawetia te kikokiko kia mahia ko ona hiahia.
14:1 ¶ Ko te tangata he ngoikore te whakapono, manakohia, kauaka ia ki nga tautohe whakaaro.
14:2 Ko tetahi hoki e whakapono ana he pai nga mea katoa hei kai mana: ko te tangata ia he ngoikore tona whakapono e kai otaota ana.
14:3 Kaua te tangata e kai ana e whakahawea ki te tangata kahore e kai, kaua hoki te tangata kahore e kai e whakahe i te tangata e kai ana: kua manakohia hoki ia e te Atua.
14:4 Ko wai koe e whakahe na i te pononga a tera? ma tona rangatira ia e whakatu, e whakahinga ranei. Ina, ka whakaturia ano ia: e taea hoki ia e te Atua te whakatu.
14:5 Ki te whakaaro a tetahi, nui atu tetahi ra i tetahi: ki a tetahi whakaaro ia he rite katoa nga ra. Kia u marire nga whakaaro o tetahi, o tetahi.
14:6 Ko te tangata e whakaaro ana ki te ra, he whakaaro ki te Ariki tona whakaaro; ko te tangata e kai ana, he whakaaro ki te Ariki tana kai, e whakawhetai atu ana hoki ia ki te Atua; ko te tangata kahore e kai, he whakaaro ki te Ariki tana kore e kai, e whakawhetai ana ano ia ki te Atua.
14:7 Ehara hoki i te mea ki a ia ake ano te ora o tetahi o tatou, ehara hoki i te mea ki a ia ake te mate o tetahi.
14:8 Ta te mea, ahakoa ora, e ora ana tatou ki te Ariki; ahakoa mate, e mate ana tatou ki te Ariki: na, ahakoa ora tatou, mate ranei, na te Ariki tatou.
14:9 Ko te mea hoki tenei i mate ai a te Karaiti, i ara ake ai ano, i ora ai ano, kia waiho ai ia hei Ariki ngatahi mo te hunga mate, mo te hunga ora.
14:10 Ko koe na, he aha koe i whakahe ai i tou teina? me koe na hoki, he aha koe i whakahawea ai ki tou teina? e tu katoa hoki tatou ki te nohoanga whakawa o te Atua.
14:11 Kua oti hoki te tuhituhi, E ora ana ahau, e ai ta te Ariki, e piko katoa nga turi ki ahau, e whakaae ano hoki nga arero katoa ki te Atua.
14:12 Ae ra, ka korerotia e tenei, e tenei o tatou te tikanga o ana mahi ki te Atua.
14:13 Na, kati ta tatou whakahe tetahi i tetahi: engari ko tenei kia rite i a koutou, kia kaua e whakatakotoria he tutukitanga waewae, he take whakahinga ranei mo tona teina.
14:14 E mohio ana ahau, u tonu toku whakaaro i roto i te Ariki, i a Ihu, kahore he mea nona ake ano tona noa: haunga ia ki te mea tetahi he noa tetahi mea, e noa ano ki a ia.
14:15 Ki te mea hoki na te kai i pouri ai tou teina, kahore e mau ana tau haere i runga i te aroha. kei mate i tau kai te tangata i mate nei a te Karaiti mona.
14:16 Na, kei korerotia kinotia to koutou pai:
14:17 Ehara hoki te rangatiratanga o te Atua i te kai, i te inu; engari he tika, he rangimarie, he hari i roto i te Wairua Tapu.
14:18 Ko te tangata hoki ko enei hei mahinga mana ki a te Karaiti, ka ahuarekatia ia e te Atua, ka paingia hoki e nga tangata.
14:19 Na, kia whai tatou i nga mea e mau ai te rongo, i nga mea ano hoki e hanga ai te pai o tetahi, o tetahi.
14:20 Kaua e waiho te kai hei whakahoro mo ta te Atua mahi. He ma hoki nga mea katoa; otiia he kino ki te tangata e kai ana me te whakahe tona ngakau.
14:21 He mea pai tonu kia kaua e kai kikokiko, kia kaua e inu waina, aha ranei e tutuki ai tou teina.
14:22 Ko te whakapono i a koe na, waiho i a koe ano i te aroaro o te Atua. Ka hari te tangata kahore e whakatau i te he ki a ia ano mo te mea i whakapaia e ia mana.
14:23 Ki te ruarua ia tetahi, ka tau te he ki a ia ki te kai ia: no te mea ehara i te kai whakapono: he hara hoki nga mea katoa kihai nei i puta ake i te whakapono.
15:1 ¶ Ko te mahi tika ma tatou, ma te hunga kaha, he pikau i nga ngoikoretanga o te hunga kahakore; kaua hoki e whai i ta tatou ake i ahuareka ia.
15:2 Me whai tena, tena o tatou kia ahuareka mai tona hoa, tona hoa mo te mea e pai ana hei hanga i tona whakapono.
15:3 Kihai hoki a te Karaiti i whai ki tana ake i ahuareka ai; engari i rite ki te mea kua oti te tuhituhi, Ko nga tawainga a te hunga e tawai ana i a koe kua tau ki ahau.
15:4 Ko nga mea katoa hoki i tuhituhia i mua he mea tuhituhi hei whakaako i a tatou, kia whai tumanakohanga ai tatou, i te mea ka whakamanawanui, ka whakamarietia hoki e nga karaipiture.
15:5 ¶ Heoi ma te Atua o te manawanui, o te whakamarie, e hoatu ki a koutou kia kotahi te whakaaro o tetahi ki tetahi, kia rite ki ta Karaiti Ihu:
15:6 Kia kotahi ai te whakaaro, kia kotahi ai te mangai, e whakakororia ai koutou i te Atua, ara i te Matua o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti.
15:7 ¶ Na, me whakahoa koutou tetahi ki tetahi, kia rite ki a te Karaiti i mea nei i a tatou hei hoa mona, kia whai kororia ai te Atua.
15:8 Ko taku kupu hoki tenei, i meinga a te Karaiti hei minita ki te kotinga, he whakaaro ki te pono o te Atua, kia u ai nga mea i whakaaria ki nga matua:
15:9 Kia whakakororia ai hoki nga Tauiwi i te Atua mo tana mahi tohu, kia pera ai me te mea i tuhituhia, Mo konei ka whakawhetai ahau ki a koe i waenganui o nga tauiwi, ka himene ki tou ingoa.
15:10 Tenei ano tetahi kupu ana, Kia hari tahi, e nga Tauiwi, me tana iwi.
15:11 Tenei ano hoki, Whakamoemititia te Ariki, e nga Tauiwi katoa; whakamoemititia ano ia, e nga iwi katoa.
15:12 E mea ana hoki a Ihaia, Tera e whai pakiaka a Hehe, me tetahi e whakatika ake ana hei rangatira mo nga Tauiwi; ko ia hei tumanakohanga ma nga Tauiwi.
15:13 ¶ Na, ma te Atua, nana nei te tumanako, e whakaki koutou ki te hari katoa, ki te rangimarie, i runga i te whakapono, kia hua ai to koutou tumanako, i runga i te kaha o te Wairua Tapu.
15:14 ¶ Na e u ana toku ake whakaaro ki a koutou, e oku teina, e ki ana koutou i te pai, whawhao rawa ki te matauranga katoa, a e taea ano e koutou te tohutohu tetahi i tetahi.
15:15 Otiia i nui ake ai toku maia ki te tuhituhi penei ki a koutou, e oku teina, he whakamahara ano i a koutou, he mea na te aroha noa kua homai nei ki ahau e te Atua.
15:16 I meinga ai ahau hei minita ma Ihu Karaiti ki nga tauiwi, hei minita i te rongopai o te Atua, kia manakohia ai te whakahere o nga tauiwi, he mea whakatapu na te Wairua Tapu.
15:17 ¶ Na, kua whai whakamanamanatanga nei ahau i roto i a Karaiti Ihu i nga mea a te Atua.
15:18 E kore hoki ahau e maia ki te korero ki etahi mea, ko nga mea anake kua mahia e te Karaiti na roto i ahau, hei mea kia ngohengohe mai nga Tauiwi, ara na taku kupu, na taku mahi,
15:19 I runga i te kaha o nga tohu, o nga mea whakamiharo, i runga i te kaha o te Wairua Tapu; no ka whakapaua e ahau te kauwhau i te rongopai o te Karaiti atu i Hiruharama, a taka noa ki Iririkuma rawa;
15:20 Ae ra, ko ia tenei taku tohe ki te kauwhau i te rongopai, ehara i te mea ki nga wahi kua whakahuatia nei a te Karaiti ki reira, kei hanga whare ahau ki runga ki a tetahi atu turanga:
15:21 Engari kia rite ki te mea i tuhituhia, E kite te hunga kihai nei i korerotia ia ki a ratou, a e matau te hunga kihai i rongo.
15:22 ¶ Na konei ano i maha ai oku whakawarenga, te tae atu ai ahau ki a koutou.
15:23 Otiia inaianei, kua kore nei he wahi moku i enei whenua, a, i te mea he maha nga tau i wawata ai ahau kia tae atu ki a koutou,
15:24 Ina tupono taku haere ki Hipania; e tumanako ana hoki ahau kia kite i a koutou i taua haerenga oku, a kia kawea peratia atu ahau e koutou, ina ano ia kia matua rite tetahi wahi o toku ngakau i te kitenga i a koutou;
15:25 Inaianei ia, e mea ana ahau, e haere ana tenei ahau ki Hiruharama, ki te mahi mea ma te hunga tapu.
15:26 Kua pai hoki a Makeronia raua ko Akaia kia meinga tetahi kohikohi ma nga mea rawakore o te hunga tapu i Hiruharama.
15:27 Ae ra, i pai ano ratou ki te pera, a e tika ana ano kia hoatu ki a ratou. I te mea kua uru nei nga Tauiwi ki a ratou mea o te wairua, waihoki he tika ano kia mahia e enei etahi mea o te kikokiko ma ratou.
15:28 Na, kia oti tenei i ahau, a hiri rawa tenei hua hei mea ma ratou, ka tika atu ahau ma koutou na ki Hipania.
15:29 A e matau ana ahau, ka haere atu ahau ki a koutou, tera ahau e haere atu i runga i te hua noa iho o te manaakitanga o e rongopai o te Karaiti.
15:30 ¶ Na he tohe tenei naku ki a koutou, e oku teina, he whakaaro ki to tatou Ariki, ki a Ihu Karaiti, na te aroha hoki o te Wairua, kia tohe tahi koutou me ahau i a koutou inoi ki te Atua moku;
15:31 Kia whakaorangia ahau i te hunga whakateka i Huria; kia manakohia ano e te hunga tapu taku minitatanga mo Hiruharama;
15:32 Kia haere hari atu ai ahau ki a koutou, ki te pai te Atua, kia whakata tahi ai me koutou.
15:33 Na, kia noho te Atua o te rangimarie ki a koutou katoa. Amine.
16:1 ¶ Tena to matou tuahine, a Pipi, te tukua atu na e ahau ki a koutou, he kaimahi ia na te hahi i Kenekerea:
16:2 Hei manuhiri ia ma koutou i roto i te Ariki, kia rite ki ta te hunga tapu tikanga, a kia awhina koutou i a ia ki nga mea e matea e ia: he tokomaha hoki ana i atawhai ai, ahau ano hoki.
16:3 Oha atu ki a Pirihira raua ko Akuira, ki oku hoa mahi i roto i a Karaiti Ihu,
16:4 Na raua nei hoki o raua na kaki i taku kia ora ai ahau: ehara i te mea ko ahau anake e whakawhetai ana ki a raua, engari ko nga hahi katoa hoki o nga tauiwi:
16:5 Oha atu ano ki te hahi i to raua whare. Oha atu ki a Epainetu, ki taku i aroha ai, ko ia hoki ta te Karaiti matamua o Ahia.
16:6 Oha atu ki a Meri, he nui tana mahi ki a matou.
16:7 Oha atu ki a Anaroniku raua ko Hunia, oku whanaunga, oku hoa herehere ano hoki, he ingoa nunui nei o raua i roto i nga apotoro, no mua nei i ahau to raua urunga ki a te Karaiti.
16:8 Oha atu ki a Amapiria, ki taku i aroha ai i roto i te Ariki.
16:9 Oha atu ki a Urupane, ki to matou hoa mahi i roto i a te Karaiti, ki a Takuha ano hoki, ki taku i aroha ai.
16:10 Oha atu ki a Apere, e paingia ana i roto i a te Karaiti. Oha atu ki a Aritopuru ma.
16:11 Oha atu ki a Heroriona, ki toku whanaunga. Oha atu ki a Nakihu ma, ki nga mea i roto i te Ariki.
16:12 Oha atu ki a Taraipine raua ko Taraipoha, e mahi nei i roto i te Ariki. Oha atu ki a Perahi, e arohaina nei, he nui nei tana mahi i roto i te Ariki.
16:13 Oha atu ki a Rupuha, i whiriwhiria i roto i te Ariki, ki tona whaea, ara ki to maua tahi.
16:14 Oha atu ki a Ahunikiritu, ratou ko Perekona, ko Herama, ko Pataropa, ko Herami, ki nga teina ano e noho ana i a ratou.
16:15 Oha atu ki a Piroroku raua ko huria, ki a Nireu raua ko tona tuahine, ki a Orimapa ratou ko te hunga tapu katoa e noho ana i a ratou.
16:16 Oha atu tetahi ki tetahi, hei te kihi tapu ano. Tenei te oha atu nei nga hahi katoa a te Karaiti ki a koutou.
16:17 ¶ Na he tohe tenei naku ki a koutou, e oku teina, tirohia iho te hunga e mahi ana i nga wehewehenga, i nga tutukitanga waewae, he mea puta ke i te whakaakoranga i whakaakona ai koutou: tahuri atu i a ratou.
16:18 Ko te hunga pera hoki kahore i te mahi ki to tatou Ariki, ki a Ihu Karaiti, engari ki to ratou ake kopu: e tinihanga ana hoki ratou i nga ngakau o te hunga kinokore ki a ratou korero maeneene, ki a ratou kupu whakapaipai.
16:19 Kua paku hoki ki nga tangata katoa te rongo o to koutou ngohengohe. Koia ahau ka hari nei ki a koutou: e mea ana hoki ahau kia whai whakaaro koutou ki te pai, kia kuware ki te mea kino.
16:20 Na tera te Atua o te rangimarie e hohoro te kuru i a Hatana ki raro i o koutou waewae. Kia tau ki a koutou te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti.
16:21 ¶ Tenei te oha atu nei ki a koutou a Timoti, toku hoa mahi a Ruhiu, a Hahona, a Hohipate, oku whanaunga.
16:22 Ko ahau tenei, ko Teretiu, ko te kaituhituhi o tenei pukapuka, te oha atu nei ki a koutou i roto i te Ariki.
16:23 Tenei te oha atu nei ki a koutou a Kaiu te kaiatawhai oku, o te hahi katoa. Tenei te oha atu nei a Eratu, kaitiaki o nga mea o te pa, raua ko te teina, ko Kuaratu.
16:24 Kia tau ki a koutou katoa te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti. Amine.
16:25 ¶ Na he kaha nei te Atua ki te whakau i a koutou, i runga i nga ritenga o taku rongopai, o te kauwhautanga hoki o Ihu Karaiti, o te whakakitenga mai ano o te mea ngaro, kihai nei i rangona no te timatanga ra ano o te ao,
16:26 A kua whakamaramatia mai inaianei e nga karaipiture a nga poropiti, he mea whakarite mai na te Atua ora tonu, a whakapuakina mai ana ki nga tauiwi katoa kia ngohengohe ai ratou ki ta te whakapono:
16:27 Waiho atu i te Atua, ko ia nei anake te Mea matau, te kororia i roto i a Ihu Karaiti, ake ake, Amine.


c: text/html

text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Nov 19, 2011
LAST UPDATED: 02:05 a.m. HST, Nov 21, 2011
Synopsis: Hawaiian songs and Hawaiian language should be taught in public schools from kindergarten until 12th grade.
Aloha mai e nā makamaka e heluhelu maila iā Kauakūkalahale. Mahalo nui 'ia ka heluhelu 'ana mai o 'oukou i ke kino lahilahi o kēia nūpepa.
I ka heluhelu 'ana i kekahi mo'olelo a Mika D. Keaweamahi o ka makahiki 1876 no kona huaka'i māka'ika'i 'ana iā Kaua'i, kaumaha ihola ka na'au o ko 'oukou mea kākau nei, no ka mea, ua nui nō nā lālani mele āna i puana a'e ai, 'a'ole na'e i ho'omaopopo iki ko 'oukou mea kākau i kekahi. I ia manawa, ho'omana'o ihola i ka Papa Mele Wahi Pana a 'Anakala Kimo Alama Keaulana o ka makahiki 2003. Ha'i maila 'o ia nei, i ka wā e kamali'i ana ‘o Aunty Muriel Lupenui, 'o ke Kula 'o Moanalua kāna kula e hele ana. A 'o ke mele o ia kula, 'o ia 'o Moanalua Gardens, ke mele ho'i e ho'ohenoheno ana iā Moanalua, “Kilakila 'o Moanalua, kīhāpai pua 'ala, ke 'ala hu'ihu'i ho'ohihi a ka malihini...” A hīmeni 'ia ua mele nani nei e nā keiki o ia kula i kēlā lā kēia lā ma mua o ka ho'omaka 'ana o ke kula. Auē ka nani ē. E ho'oheno ana nā keiki i ko lākou 'āina, ka 'āina ho'i e kū ana ko lakou kula. He Aloha 'Āina 'i'o nō.
A no laila nō i ulu ai ka mana'o i loko o ko 'oukou mea kākau, e a'o 'ia nā pua o Hawai'i nei i nā mele Hawai'i mai ka papa mālaa'o mai a i ka papa ‘umikumamālua, i mea e mau ai nā mele nani o ke au i hala. He nui nō nā 'ike o ia mau mele. A e pōmaika'i nō ho'i nā keiki o kēia hope aku, e like me Aunty Muriel Lupenui mā.
'Eā, aloha nō ko 'oukou mea kākau, i kona wā e hele aku ana i ke kula ha'aha'a, 'o nā mele lapuwale wale nō kai a'o 'ia mai, e like ho'i me “My Country Tis Of Thee,” “The Star-Spangled Banner,” ka Ho'ohiki Kūpa'a 'Amelika. He keu ia a ka ho'olaha mana'o 'Amelika. E aho ke a'o 'ia 'ana aku o nā mele Hawai'i ma nā kula aupuni o Hawai'i nei. Ma Hawai'i wale nō e a'o 'ia ai ia mau mele, 'a'ole ma nā ‘āina 'ē.
A 'o kekahi mana'o i komo i loko o ko 'oukou mea kākau, 'a'ole wale nō 'o nā mele Hawai'i ke a'o 'ia mai ka papa mālaa'o mai a i ka papa 'umikumamālua, akā, 'o ka 'ōlelo Hawai'i nō ho'i, i laha pū ia 'ōlelo, i puapua'i ho'i ka 'ōlelo a nā kūpuna mai ka waha mai o nā kānaka a pau o Hawai'i nei mai ke nui a ka li'ili'i. 'Eā, ma Palani, 'o ka 'ōlelo Palani ka 'ōlelo o ko laila po'e kānaka. A ma Kina, 'o ka 'ōlelo Pākē ka 'ōlelo. A pēlā nō ma ka nui o nā 'āina (a inā 'a'ole pēlā, he pono ke loli).
'O ke a'o 'ia 'ana o ka 'ōlelo Hawai'i ma nā papa a pau o ke kula aupuni, 'o ia paha ka mea e pau ai ka hie o ka 'ōlelo haole, a e mau ai ho'i ka 'ōlelo a nā kūpuna a me nā mele a lākou. 'O ia ihola ka mana'o i lohe 'oukou. Ke ho'i aku nei ke keiki o Mānana Uka, ua ahiahi.
['O ka mo'olelo o kēlā pule aku nei, e hō'ike ana ia, inā mākaukau loa kekahi moho Hawai'i no kekahi kūlana hana, e koho 'ia 'o ia. Eia nō ke māhuahua a'ela nā kānaka Hawai'i mākaukau a i ke alo nō kā ho'i, a 'o ka hala ihola kā ia. A 'o Elijahhawaii3 kekahi mea maika'i ke lilo i kumu kula ma Hawai'i nei. LH]
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma E nako Iesu n te maunga are Oriweta. 2Ngke e a tibwa moaningabong, ao E a manga oki nakon te umwantabu. A bane nakoina aomata, ao Ngaia E tekateka ao E reireiia. 3Iai te aine temanna ae e kuneaki ngke e wene ni bure. A kairia taani koroboki ma Bwaritaio, ao a kaaki i nuukaia aomata, 4ao a taku nakoina, Te Tia Reirei, e kuneaki neiei n te tai are e karaoa iai te wene ni bure. 5E tuangiira Mote n te Tua, bwa a na karebanaaki akana a karaoa aron anne. Tera Ngkoe am taeka ibukin neienne? 6A atonga aei bwa a kani kamwanea, bwa e aonga n reke bukinana iai irouia. E bwaoua ni baraaki Iesu, ao E koroboki n tabonibaina i aontano. 7Ngke a aki toki n titirakinna, ao E tei rake, ao E taku nakoia, Ane e tuai meni bure i buakomi, ao e na karea moa neiei n te atiibu. 8Ao E a manga bwaoua ni baraaki riki ao E koroboki n tabonibaina i aontano. 9Ngke a ongo aomata ana taeka Iesu, ao a oti nako n tatabemaniia, ni moa mai irouia unimwaane ni karokoa ae a bane aia koraki. E tiku Iesu n ti Ngaia, ao e tiku naba te aine arei ni nnena are e tei iai. 10E tei rake Iesu ao E taku nakoina, Neiko, a nga aomata? Akea irouia ae e taku bwa ko bure? 11Ao e taku neierei, Te Uea, akea. E taku ngkanne Iesu nakoina, Ao Ngai I aki motika naba taekam; ko na nako, ao tai manga bure. 12E a manga taetae Iesu nakoia aomata, ao E taku, Ngai ae I anga te oota nakoia aomata i aonnaba. Ane e riki bwa au reirei, ao e na bon aki nakonako n te roo, ma e na reke irouna te oota are e na anganna te maiu. 13Ma ngaia are a taku Bwaritaio nakoina, Ko boni kaotiota arom i bon iroum; akea koauan am taeka. 14E kaekaia Iesu ao E taku, Ao ngkana I kaotiota arou i bon irou, ao bon iai naba koauan au taeka: bwa I ataa ike I nako maiai, ao I ataa ike N na nako iai; ma ngkami kam aki ataa ike I nako maiai, ao ike N na nako iai. 15Kam bwaina te nano n aomata n ami motiki-taeka; akea ae I motika taekana. 16Ma ngke arona bwa I motika taekan te aomata, ao e bon eti au moti, bwa tiaki ti Ngai ni katiaa au moti; bon raou te Tama are e kanakomaiai. 17E koreaki n ami tua ae e kaangai bwa ngkana e bo raoi aia kaotioti taani kakoaua aika uoman, ao e koaua aia kaotioti. 18Te tia kakoaua Ngai bon i bukiu, ao te tia kakoaua naba i bukiu bon te Tama are e kanakomaiai. 19A taku ngkanne nakoina, E ngaa Tamam? E kaekaia Iesu ao E taku, Kam aki ataai ao kam aki ataa naba Tamau. 20E atongi taeka aikai Iesu n te umwantabu n te ru are a mena iai bwaoki ake a nneaki iai bwaai n tangira. Akea irouia aomata ae e tauua ni kaburea, bwa E tuai ni bo ana aoa. 21E a manga taku naba Iesu nakoia, N nangi nako, ao ane kam na ukoukorai, ma kam na mate i buakon ami bure. Ike N na nako iai, ao kam aki konaa n roko iai. 22Ma ngaia are a taku I-Iutaia, E na bakabureia ngkae E kaangai, Kam aki konaa n roko ike N na nako iai? 23E taku Iesu nakoia, Kaain aon te aba ngkami, ma Ngai kaain eta. Ana bwai te aba aei ngkami, ma tiaki ana bwai te aba aei Ngai. 24Ao anne bukin are I kaangai iai nakoimi bwa kam na mate i buakon ami bure; bwa kam na boni mate i buakon ami bure ngkana kam aki kakoauaai bwa boni Ngaia Ngai. 25A titirakinna ngkanne ni kaangai, Antai Ngkoe? E kaekaia Iesu ao E taku, Boni ngaia are I a tia n taekinna nakoimi ma ngke I moa n taetae. 26A bati baika I konaa n taekin bwa taekami, ao baika I konaa ni kaoti bwa aromi aika a bubuaka. E taekina te koaua Teuare e kanakomaiai, ao are I taekinna nakoia aomata i aonnaba bon ti are I a tia n ongo mai irouna. 27A aki ataia bwa E taekina te Tama nakoia. 28Ma ngaia are E taku Iesu nakoia, Ngkana kam a tia n tabekaa rake Natin te Aomata ni katinea i aon te kaibangaki, ao kam a ataia iai bwa boni Ngaia Ngai, ao akea te bwai ae I karaoia n oin nanou; ma I atongi baikai n ai aron reireiau iroun te Tama. 29E meemena irou Teuare e kanakomaiai; E aki kiitanai ni katukai n ti Ngai, ibukina bwa I aki toki ni kaakaraoa te baere E kukurei iai. 30A mwaiti aomata aika a ongo ana taeka Iesu aikai, ao a kakoauaa. 31E taku ngkanne Iesu nakoia I-Iutaia ake a kakoauaa, Ngkana kam teimatoa n ongeaaba nakon au taeka, ao bon au reirei ni koaua ngkami iai; 32ao kam na ataa te koaua, ao e na kainaomataingkami te koaua. 33A taku nakoina, Kanoan Aberaam ngaira, ao akea ae ti a tia n toronaki irouna. Tera ngkanne nanon am taeka, ngke Ko kaangai: Kam na kainaomataaki? 34E kaekaia Iesu ao E taku, Bon te koaua ni koaua ae I a tuangkami bwa ane e karaoa ae e buaakaka ao e toronaki iroun te buaakaka. 35E aki tiku ni maan te toro bwa kaain te utu, ma e tiku te nati bwa kaaina n aki toki. 36Ma ngaia aei, ngkana E kainaomataingkami te Nati, ao kam na bon inaomata. 37I ataa ae kanoan Aberaam ngkami. Ma e boni ngae n anne, ao kam ukoukora kamateau ibukina bwa kam rawa ni butimwaaea au taeka n reirei. 38I taekini baika I noori ma Tamau, ma ngkami kam karaoi baike e tuangkami tamami. 39A kaekaa ao a taku, Ara bakatibu Aberaam. E taku ngkanne Iesu, Ngke arona bwa kanoan Aberaam ngkami, ao kam karaoa are e karaoia Aberaam. 40Ma ae kam ukoukora naba kamateau, Ngai ae te aomata ae I tuangkami te koaua are I ongo mai iroun te Atua; e aki karaoa aei Aberaam. 41Kam karaoa are e karaoia tamami. A taku nakoina, Tiaki natintamwa ngaira; ti temanna Tamara, bwa te Atua. 42E taku Iesu nakoia, Ngke arona bwa te Atua Tamami, ao kam na tangirai, bwa I nako mai iroun te Atua. I aki nako mai n oin nanou, ma E kanakomaiai. 43E aera ngkai kam aki ataa nanon te bae I taekinna? Aio bukina, bwa kam rawa ni kan ongo au taeka n reirei. 44Natin tamami are te riaaboro ngkami, ao nanomi ti te kani karaoa are e tangiria tamami. Te tia kamaamate ngaia ma rimoa, ao e aki bwaabwaina te koaua, bwa akea te koaua i nanona. Ngkana e kewe, ao e boni kaota anuana: bwa te tia kewe ngaia, ao boton te kewe. 45Ma, ibukina ngkai I taekina te koaua, ao kam aki kakoauaai. 46Antai iroumi ae e konaa ni motika taekau bwa I bure? Ngkana I atonga te koaua, ao kam aera ngkai kaam aki kakoauaai? 47Anemai iroun te Atua, ao e ongo ana taeka te Atua; ma tiaki mai iroun te Atua ngkami, ma ngaia ae kam aki kan ongo. 48A kaeka I-Iutaia ao a taku nakon Iesu, Tiaki bwa e eti ara taeka ngke ti taku bwa te I-Tamaria Ngkoe, ao iai iroum te taimonio? 49E kaekaia Iesu ao E taku, Akea te taimonio irou; ma I karinea Tamau, ao ngkami kam aki karineai. 50I aki ukoukora neboakiu. Ma iai ane e ukoukoria, ao E motiki-taeka. 51Bon te koaua ni koaua ae I a tuangkami, bwa ane e ongeaaba nakon au taeka n reirei, ao e na bon aki mate. 52A taku I-Iutaia nakoina, Ti a ataia raoi ngkai bwa iai iroum te taimonio! E mate Aberaam, ao a mate naba buraabeti; ao Ngkoe ko kaangai, Ane e ongeaaba nakon au taeka, ao e na bon aki mate. 53Ko kakannato riki nakon Aberaam are ara bakatibu, are e mate? Ao a mate naba buraabeti! Ko taku bwa antai Ngkoe? 54E kaekaia Iesu ao E taku, Ngkana I neboai, ao akea boonganan neboau. Ae neboai bon Tamau, are kam taku bwa Atuami. 55Kam aki ataia; I ataia Ngai. Ngkana I taku bwa I aki ataia, ao N na riki bwa te tia kewe Ngai n ai aromi; ma I ataia ao I ongeaaba nakon ana taeka. 56E kimwaareirei ami bakatibu are Aberaam ni kan noora te bong are N na roko iai; ao e a kaman nooria, ao e kakatonga iai. 57A taku ngkanne nakoina I-Iutaia, A tuai ni koro nimangaun am ririki ni maiu, ao Ko a tia n noora Aberaam? 58E taku Iesu nakoia, Bon te koaua ni koaua ae I a tuangkami, bwa bon iai Ngai ma ngkoa i mwaain Aberaam. 59Ma ngaia are a anai atiibu bwa a na karebanaia, ma E karabaa Iesu, ao E kiitana te umwantabu.


text:
Whakamahia ai te timo, te timotimo, te tima rānei hei kūtoro ki te whakakaewa oneone. Ko te tikanga, hangaia ai i tētahi peka tokomanga, takapapatia ai te mata, me te kakau porowhita. I torotika ētahi timo, engari ko te mea i hangaia i te peka tokomanga i rerekē i runga i te āhua o te roa o te mata. Mō ētahi, i ōrite te roa o te mata me te kakau, mō ētahi atu, i roa kē atu te mata i tō te kakau.
I taea te timo te whakamahi i te tangata e noho tītengi ana, ā, i whakamahia ki te whakakaewa i ngā momo oneone i mārō rawa atu mō te taputapu whai mata whānui.


text:
Ko tenei rauemi
Kia ara ake te maramatanga o nga akonga mo Matariki!
I hangaia tēnei rauemi hei hiki i āu ākonga me ō rātou mātauranga e pā ana ki a Matariki. Kei te hāngai tēnei rauemi ki ngā ākonga kei ngā tau 0–8, he hononga āna ki ngā marau pērā i te Tikanga-ā-Iwi, i te Pūtaiao hoki. Kei te hāngai ngā kōrero ki ngā mātauranga o te wā, ā, he whai hua ngā mahi mā te ākonga. He mahi pānui ā-pukapuka, ā-ataata, ā-puoro hoki e hāngai ana ki ngā taumata o āu ākonga. Ka mutu, ko tā te mahi whakamutunga he kohikohi i ngā huruhuru mai i ngā kura huri noa i te motu – ka hangaia tētahi kākahu hei whakaatu atu ki te motu i konei, i Te Papa Tongarewa!


text:
Te Buka a Moromona
Ua arata‘ihia o Iosepha Semita e te hoê ve‘a no te ra‘i mai o Moroni to’na i‘oa i te hoê aivi i reira te mau papaa parau auro i te huna-raa-hia no na tenetere e rave rahi. Te vaira i ni‘a i teie mau api auro te mau papa‘iraa a te mau peropheta o tei faaite i te auraa o te Atua e te mau taata o te fenua Amerika i tahito ra. Ua iriti o Iosepha Semita i te taato‘araa o te mau mea i ni‘a i teie nei mau papaa parau na roto i te mana o te Atua. Ua ite te mau peropheta o te Buka a Moromona i te misioni a te Faaora e ua haapii i Ta’na evanelia. I muri mai i To’na ti‘a-faahou-raa, ua fâ mai te Mesia i teie nei mau taata. Ua haapii ia ratou i Ta’na evanelia e ua faanahonaho i Ta’na Ekalesia. Ua faaite papû te Buka a Moromona e « Ei haapapûraa te reira i to te ao nei e e parau mau to te parau papa‘iraa mo‘a ra, e te faa∂ru mai nei te Atua i te taata e e parau atu ho‘i ia ratou ia rave i ta’na ohipa mo‘a i teie nei tau e i teie nei u‘i mai tei te mau anotau i mutaa ihora» (PH&PF 20:11).
Sommaire
Eaha te ohipa a te Buka a Moromona?[fa’ahuru ’ē | modifier le wikitexte]
Efaaiteraa papû te Buka a Moromona no te Atuaraa o te Mesia. E aaiteraa papû atoano te Faaho‘i-faahou-raa mai na roto i te Peropheta Iosepha Semita.
Ua parau te peresideni Ezra Taft Benson e, ua riro te Buka a Moromona ei ofa‘i fana i roto e toru tuhaa:
Ite no te Mesia[fa’ahuru ’ē | modifier le wikitexte]
«O te Buka a Moromona te ofa‘i fana o to tatou ite no Iesu Mesia, o Oia iho ho‘i te ofa‘i tihi i te mau mea’toa o ta tatou e rave. E faaite te reira i te iteraa no To’na huru na roto i te mana e te ateate».
Îraa o te parau haapiiraa[fa’ahuru ’ē | modifier le wikitexte]
E ite tatou i roto i te Buka a Moromona te îraa o te mau parau haapiiraa i titauhia no to tatou ora. E ua haapiihia ma te ateate e te ohie ia nehenehe atoa te mau tamarii ia haapii i te mau rave‘a o te ora e o te faateiteiraa ».
Niu no te iteraa papû[fa’ahuru ’ē | modifier le wikitexte]
« Ia marua te hoê fana no te mea ua iritihia te ofa‘i fana, mai te reira atoa te Ekalesia e amaha te reira oia’toa te parau mau o te Buka a Moromona. Ua ite papû te mau enemi o te Ekalesia i te reira. No reira ratou e ‘aro ai no te faahapa i te Buka a Moromona, no te mea ia haafaufaa-ore ana‘ehia te reira, oia’toa ïa te Peropheta Iosepha Semita. Oia’toa ïa ta tatou titauraa i te mau taviri o te autahu‘araa, i te heheuraa, e i te Ekalesia tei faaho‘ifaahou-hia mai. Tera râ, mai te mea e parau mau te Buka a Moromona—e ua faaite papû milioni feia i teie nei e ua farii ratou i te faaiteraa a te Varua e e parau mau te reira— e mea ti‘a ïa i te hoê taata ia farii i te titauraa o te Faaho‘i-faahouraa mai e te mau mea’toa e apee mai i te reira»[1]
E ite papû te Buka a Moromona no te Mesia[fa’ahuru ’ē | modifier le wikitexte]
Te hoê tumu rahi no te Buka a Moromona o te haapapûraa ïa i te mau taata atoa e, o Iesu te Mesia. E ite papû no te Mesia na roto i te haapapûraa i te huru mau o To’na oraraa, Ta’na misioni e To’na mana. E haapii mai i te parau haapiiraa mau no ni‘a i te taraehara—te niu o te opuaraa no te ora. Ua faahereherehia te mau papa‘iraa a te rahiraa o te feia o tei ite mata i te Mesia i roto i te Buka a Moromona. Ua ite te taea‘e o Iareda, Nephi, e o Iakoba i te Mesia hou to’na fanauraa. Ua ite mata Moromona e o Moroni i te Mesia tei Ti‘a-faahou mai. Hau atu â, tei reira atoa te naho‘a rahi a rave ai e a poro ai te Faaora i rotopu i te Ati Nephi. Te feia aita roa i haro‘aro‘a e aore râ, aita roa’tu i ite no ni‘a i te Faaora, e ite ratou Ia’na na roto i te tai‘oraa, te feruri hohonuraa, e te pureraa no ni‘a i te Buka a Moromona.
- ↑ (A Witness and a Warning [1988], 18–19).


text: 1A mwananga ri nuukan Ambibori ma Aboronia, ao a roko i Tetaronike, are iai mwaneabaia I-Iutaia iai. 2Ao e rini Bwauro n te mwaneaba n aron are e tataneiai iai, ao e reireiia aomata koaua man te Baibara i nanon teniua te taabati, 3ni kabwarabwarai nanoia, ao ni kaoti mwakoro maiai ake a taekina te Kristo bwa E riai n ri nanon te rawaawata ma te maraki, ao bwa E na manga maiu mai buakoia maate; ao e takunakoia, Iesu aei ae I taekinnanakoimi, bon te Kristo Ngaia. 4Iai tabemwaang i buakoia aika a anaaki nanoia, ma ngaia are a raona Bwauro ma Tira; ao a raonaki naba irouia I-Erene aika a bati aika a tataromauriia te Atua, ao irouia aine aika a bati aika a kakannato. 5Ao a bakantang I-Iutaia, ma ngaia are a bobootiia aomata tabemwaang aika a buaakaka ake a roko n akea boongaia n te tabo ni mwaakete, ao ngke a mwaiti aia koraki, ao a kakiriweea te kaawa. A ninia ma n urua ana auti Iaton n ukoukoriia uaakekei, bwa a na kaotiia nakoia aomata. 6Ao ngke a aki reke irouia, ao a katika Iaton ma taari tabemwaang nakoia taan taua taekan te kaawa arei, ao a takaarua ni kaangai, A roko naba ikai uaake a kakiriwe n taabo nako, 7ao e akoiia Iaton; a bane te koraki aei n ri aon ana taeka Kaitara, ngkai a taku bwa bon iai riki temanna te uea bwa Iesu. 8Ao a kiriwe nanoia aomata ma taan taua taekan te kaawa arei ngke a ongo taeka akekei. 9Ao ngke a a tia taan taua taekan te kaawa arei n anaa te mwane mai iroun Iaton ma raona nako, ao a kanakoia. 10Ngke e a bon tibwa roo ao a kanakoaki naba Bwauro ma Tira irouia taari nako Beroia; ao ngke a roko iai, ao a rin ni mwaneabaia I-Iutaia. 11A raraoi riki nanoia I-Iutaia i Beroia nakoia ake i Tetaronike, bwa a kani kaaki i nanoia ana taeka te Atua, ao a katoaa te bong ae koraki n ukeuke n te Baibara, bwa a kani kakoauai baike a taekinaki. 12Ma ngaia are a bati i buakoia aika a onimaki, ni bootaki ma aine n Erene aika a bati aika a kakannato, ma mwaane naba aika a bati. 13Ma ngke a ataia I-Iutaia ake i Tetaronike bwa e taekinaki naba ana taeka te Atua irouni Bwauro i Beroia, ao a roko naba iai n aki karauia aomata, ao ni kakiriweeiia. 14Ma ngaia are e a kawaekoaaki ngkanne ni kanakoaki Bwauro irouia taan onimaki nakon te tabo are e mena taari iai; ma e tiku Tira ma Timoteo i Beroia. 15Ao aomata ake a ira Bwauro a karokoa i Atenai; ao a nako ngke e reke irouia ana taeka Bwauro ibukin Tira ma Timoteo are a na tuangaki bwa a na barekiia nnakoina. 16Ao ngke e taningaiia Bwauro i Atenai, ao e kammarakaki atuuna ngke e noora te kaawa bwa a bati bouananti n tei i aona. 17Ma ngaia are e kauntaeka ni mwaneabaia I-Iutaia ma I-Iutaia ao aomata aika tiaki I-Iutaia aika a tataromauriia te Atua; ao e kauntaeka naba n te tabo ni mwaakete n te bong ae koraki ma aomata ake a ri kekei. 18E kauntaeka naba ma taan rabakau temwaangina aika a aranaki bwa Ebikourio ao Tetoiko. A taku temwaangina i buakoia, Tera ae e kataia n taekinna te aomata ae e kakanrabakau aei? Ao a kaangai tabemwaang, Kanga te tia taekinia taimonio aika ianena. Bwa e kabwarabwaraanakoia taekan Iesu ma te manga-maiu mai buakoia maate. 19Ao a taua Bwauro ni kairia nakon te Areiobako, ao a kaangai, Ko konaa n tuangiira bwa tera te koaua ae e boou ae ko taekinna? 20Bwa iai bwaai tabeua aika a boou aika a ti ongo mai iroum; ti a kan ataia ngkanne bwa tera nanoni baikanne. 21Bwa anuaia I-Atenai ni kabaneia, ma iruwa ake a maeka i Atenai, bon ti te kabanea aia tai ni karakin rongorongoni baika a boou ao te ongoongoraa iai. 22E tei ngkanne Bwauro i mataia kaain te kaboowi n te Areiobako, ao e kaangai, Mwaane aika I-Atenai, I nooringkami n aromi nako bwa kam rangi n reitaki ma antimi. 23Bwa ngke I nakonako i nanon ami kaawa ma n taratarai bwaai aika kam taromauri, ao I noora naba te baonikarea teuana ae e koreaki i aona ae e kaangai, NAKON TE ATUA ARE E AKI ATAKI. Ma ngaia aei, bwa Ae kam taromauriia, are e aki ataaki, ao boni Ngaia ae I kaotianakoimi. 24Te Atua, are e karaoa aonnaba ma bwaai ni kabane aika i nanona, bon Ueani karawa ma aon te aba, ao E aki maeka n taabo n taromauri aika a karaoaki ni baiia aomata; 25ao bon akea te bwai ae a karaoia aomata ibukina bwa akea te bwai ae E kainnanoia, ngkai boni Ngaia ae e anga te maiu, te ikeike, ma bwaai ni kabane nakoia aomata ni kabaneia; 26ao E karikiia bootanaomata ni kabaneia mai iroun te aomata ae temanna, bwa a na maeka i aon te aba ni kabane; ao E a kamani baairea te tai are a na maeka iai, ma tiani neia ni maeka. 27E karikia aomata bwa a na ukoukoria, ao a na kunea ngkana arona bwa e roko irouia te namakin n te tai teuana bwa a na kakaaea. Bwa E aki raroa nako te Atua mai iroura n tatabemanira nako, 28bwa boni Ngaia ae ti maiu irouna, ti kakamwakuri irouna, ao iai ngaira irouna; n ai aron are a kaangai ami tia oto-kuna tabemwaang, Bwa ti riki naba mai irouna. 29Ma ngaia aei, bwa ngkai ti riki mai iroun te Atua ao e aki riai bwa ti na taku i nanora bwa te koora arona n Atua, ke te tirewa, ke te atiibu, are e karaoaki bwa katootoongana iroun te aomata ae e rangi n rabakau ni mwakuri n tabonibaina, man ana iango. 30Ma ngaia ae E aki baairei taekaia aomata te Atua i nanon tain te babanga arei; ma E tuangiia aomata ngkai ni kabaneia n taabo nako bwa a na rairi nanoia, 31ibukina bwa E a tia ni motika te bong are E nang kaeti iai taekaia kaain aonnaba n te raoiroi iroun te Aomata are E a tia n rineia; ao E kaota koauana nakoia aomata ni kabaneia, ngke E a manga kamaiua mai buakoia maate. 32A kakaniko temwaangina ngke a ongo taekaia maate bwa a konaa ni manga maiu; ao a taku ake temwaangina, Ti a manga ongoraa iroum n taekan naba te baenne. 33Ao e oti nako ngkanne Bwauro mai buakoia. 34Ma iai aomata tabemwaang ake a raraona Bwauro, ao a riki bwa taan onimaki: temanna i buakoia bon Rionutio ae kaain te Areiobako, ao te aine ae arana Tamariti, ao temwaangina riki.


text:
Toroa (Motu Ihupuku)
Ko te Toroa o Motu Ihupuku he manu moana nui. Mā kātoa ngā huruhuru o te manu nei, engari, he pango ngā rae, he pango hoki ngā topito o ngā parirau. Kōtahi anō tōna kāinga whakaputa uri, kei Motu Ihupuku anake. Ko te ingoa pūtaiao he Thalassarche impavida. Ko te ingoa reo Pākehā he Campbell Albatross, he Campbell Mollymawk rānei.
Hoto ki waho[edit | edit source]
Tohutoro[edit | edit source]
- Robertson, C J R. (Etita), 1985. Reader's Digest Complete Book of New Zealand Birds. Poihākena: Reader's Digest.


text:
Aotearoa
He whenua, he kāhui moutere a Aotearoa i Te Moana-nui-a-Kiwa. Ko ngā moutere matua ko Te Ika-a-Māui ki te raki, ko Te Wai-pounamu, arā Te Waka-a-Māui ki waenganui, me Rakiura ki te tonga. Ko ngā whenua o roto o te Kīngitanga o Aotearoa ko ngā whenua moutere nei ko ngā Kuki Airani, ko Niue; he kāwanatanga ake o aua whenua, engari ka mau tonu he pānga wātea ki Aotearoa; ko Tokelau, me ngā wāhi kerēmetia rā o Antarctica ki ngā tahatai o te Moana o Ross. Ko Aotearoa he rōpū moutere e tū mokemoke ana, e roa rawa te tawhiti ki whenua kē. E 2000 kiromita te tawhiti ki Ahitireiria, ko Te Tai-o-Rehua te moana wehe i aua whenua e rua. Ko ngā whenua e tū tata ana ki te raki ko Niu Karatonia, ko Whiti, ko Te Moutere Nōpoke, ko Tonga. Nō te tau kotahi mano iwa rau mā whitu (1907), ka whakatūria a Aotearoa hei whenua āhua tū wehe.
Rārangi kōrero
Ngā Ingoa[edit | edit source]
Ko Aotearoa te ingoa Māori o nāianei mō te motu. Engari i tērā atu rautau, ko 'Aotearoa' tētahi o ngā ingoa mo Te Ika-a-Māui anakē. Koiarā i kī ai ngā tūpuna, 'ki a tātou ngā iwi o Aotearoa me te Wai-pounamu'. Nō ngā tau whakatūwhera o tērā rautau, arā nō te wā i mua i te Pakanga Tuatahi o te Ao, ka hurihia hei ingoa mō te motu katoa. Ko tētahi ingoa kāhore i te tino whakamahia i tēnei wā, ko Niu Tīreni, arā te whakamāoritanga o "New Zealand". Ki ētahi, ko "Nū Tīrani" kē. Ko Aotearoa te ingoa e rangona whānuitia ana i tēnei wā.
Ngā Reo[edit | edit source]
E toru ngā reo a te motu o Aotearoa: ko te reo Māori, ko te reo Pākehā, ko te NZSL. Engari he nunui ngā reo e kōrerotia ana e ngā tāngata maha o Aotearoa nei. Hei tauira, ko te reo Hāmoa me te reo Rarotonga.


text:
Taumata-whakatangihanga-kōauau-a-Tamatea-pōkai-whenua-ki-tana-tahu
Ko Taumata-whakatangihanga-kōauau-a-Tamatea-pōkai-whenua-ki-tana-tahu te ingoa o tētahi taumata puke e 305 mita te teitei, ki te taha tonga o Waipukurau, Wai-rarapa, Te Ika-a-Māui. Ko ngā wāhi e tata ana ki taua taumata ko Mangaorapa, ko Pōrangahau.
Ki ētahi, ko Taumata-whakatangihanga-kōauau-o-Tamatea-turi-pūkaka-piki-maunga-horonuku-pōkai-whenua kē, koia tēnei te ingoa tino roa o te ao, e ai ki te pukapuka a Guiness. He ingoa tēnei nā Ngāti Kere, hei whakamaumaharatanga ki tō rātou tupuna, ki a Tamatea-pōkai-whenua. He maha ngā kōrero mōna; he ariki, he toa. Ko tana tama, a Kahungunu te tupuna o Ngāti Kahungunu, tērā o ngā iwi rongonui o taua rohe mai i Tūranga-nui-a-Kiwa, tae noa atu ki Te Mātakitaki-a-Kupe.
I a ia e haere ana ki te takiwā p Pōrangahau, ka tūpono ia ki te ope a Ngāti Hine, ka tū te pakanga i konei, ko Matanui te ingoa. Ka hinga i konei te teina a Tamatea. Ka puta te aroha o Tamatea mōna, ka noho i reira. Ko tana tikanga he noho ki te taumata rā, whakatangi kōauau ai. Ka mau tonu te waiata tangi a Tamatea, ka waiatatia tonutia ki ngā tangihanga, ki ngā hui.
Hoto ki waho[edit | edit source]
Tohutoro[edit | edit source]
- Malcolm McKinnon (Kaiwhakatika), Ko Papatuanuku e Takoto Nei (Bateman New Zealand Historical Atlas). Tāmaki-makau-rau: Te Tari Taiwhenua, 1997.


text: 1Ao E a manga taku riki Iesu, E koaua ae I a tuangkami bwa iai ikai aomata aika a na aki mate ni karokoa ae a a tia n noora uean te Atua bwa e roko ma te mwaaka. 2I mwiin onobong, ao Iesu, E kaira Betero ma Iakobo ma Ioane nako aon te maunga ae e rietaata, ao a tiku iai n ti ngaiia. A noora Iesu bwa e bitaki taraana, 3ao a taraa ni mainaina n raneanea kunnikaina—te aeka ni mainaina ae e raka riki aroni mainainana nakon are e konaa n reke iroun te tia kamainaina kunnikai i aonnaba. 4Ao ngkanne, a kaoti i mataia Eria ma Mote; a taetaenikawai ma Iesu. 5Ao e taetae Betero ao e taku nakon Iesu, Te Tia Reirei, ai raoiroi ra bwa ae ti a mena ikai! Ti na karaoi umwanrianna aika tenua, bwa teuana i bukim, ao teuana ibukini Mote, ao teuana ibukin Eria. 6E taekina aei bwa a rangi ni maaku, ao e aki ataa te bwai ae e riai n taekinna. 7Ao e kaoti te nang, ao e bwaka nuuna i aoia. E roko te bwanaa man te nang a e kaangai, Natiu Teuaei, ae E tangiraki irou; kam na ongo irouna. 8A waetata naba ngkekei n taratara nako, ma akea temanna ae a nooria riki i rarikiia, bwa ti Iesu n ti Ngaia. 9Ngke a tabe n ruo rikaaki mai aon te maunga, ao E kairoroiia bwa a na aki tuanga temanna taekan te bwai are a a tia n nooria ni karokoa E a tia ni manga maiu man te mate Natin te Aomata. 10A ira nanon ana taeka, ma e titiku te titiraki i nanoia a e kaangai, bwa tera nanon te manga-maiu man te mate. 11Ao a titirakinna ni kaangai, E aera ngkae a taku taani koroboki bwa e riai moani kaoti Eria? 12Ao E taku nakoia, E na bon roko moa Eria bwa e na katauraoi bwaai ni kabane. Ma e aera ngkae e koreaki n te Baibara bwa e na kabatiaaki karawaawataan Natin te Aomata, ao E na ribaaki? 13I tuangkami bwa e a tia n roko Eria; ao aomata, a karaoa are a tangiria bwa a kani karaoia nakoina, n ai aron are e taekinaki ibukina n te Baibara. 14Ngke a roko reirei ake temwaangina irouia, ao a nooriia aomata aika a rangi ni bati i rarikiia, ma taani koroboki, bwa a kauntaeka ma ngaiia. 15Ao ngke a noora Iesu aomata, ao a bane ni kuba, ao a biri nakoina ni kamauria. 16Ao E kaekaia Iesu ni kaangai, Tera ae kam kauntaekaia ma ngaiia? 17E kaeka temanna mai buakoia te mwaiti n aomata arei, ao e taku, Te Tia Reirei, I a nikira natiu iroum, bwa e taniaki iroun te taamnei ae e kamwaraa ao e aki konaa n taetae; 18ike e taniaki iai irouna, ao e bouaia i aontano, ao ngaia e kabungibaware ao e katiki mwangaina, ao e tikinono rabwatana. I tuangiia am reirei bwa a na kanakoa mai irouna, ma a aki konaa. 19E taku Iesu nakoia, Te bootanaomata ae akea ana onimaki; tao maan ra ae N na titiku iai i rarikimi? Ao tao maan ra taotaonakin nanou nakoimi? Uota mai te teinimwaane nakoiu. 20A kairia nakon Iesu. N te tai naba are e noora iai Iesu te taamnei are e kamwaraa, ao e karaoa ae e riki ni kaatikitiki iai te teinimwaane arei, ao e bwaka i aontano n rabinobino ma wiina ae e kabungibaware. 21Ao Iesu, E titirakina taman te teei ni kaangai, Maan ra te tai ae e reke irouna iai aei? Ao ngaia e taku, Ma ngke e uarereke. 22A mwaiti ana tai te taamnei ae e kamwaraa aei ni kan tiringnga ngke e kataia n tewea nako nanon te ai ao nako nanon te ran. Ko na nanoangaira ao buokira ngkana Ko boni konaa Ngkoe. 23E taku Iesu nakoina, Ngkana ko boni konaa ngkoe! A konaaki bwaai nako iroun ane e onimaki. 24N te tai naba arei, ao e takaarua taman te teei ao e taku, Iai au onimaki, ma e aki tau. Buokai bwa e na kamwaitaki riki. 25Ao Iesu, ngke E nooriia aomata aika a mwaiti bwa a bane ni biri, ao E takua te taamnei are e kamwaraa, ao E taku nakoina, Te taamnei ae ko babanga taetae ao ko bonotaninga, I tuangko bwa ko na oti nako mai irouna, ao ko na aki manga rin riki i nanona. 26I mwiini karikan te teei iroun te taamnei are e kamwaraa arei bwa e na takaarua ao e na kaatikitiki n te aro ae e kaakaiaki, ao e oti nako mai irouna, ao e riki te teei bwa kaanga ai aron taraan te mate; ma ngaia are a taku mwaitiia aomata, E a mate. 27Ma Iesu, E taua baina ao E kateirakea, ao ngaia e tei rake. 28Ngke E rin nako nanon te auti Iesu, ao a titirakinna ana reirei ngke ti ngaiia, ao a kaangai, E aera ngke ti aki konaa ni kanakoa te taamnei are e kamwaraa arei? 29E taku nakoia, Te bwai ae ai aron aei, e aki konaaki ni kanakoaki n te aro teuana bwa ti n te tataro. 30Ao E kiitana te tabo arei Iesu ma ana reirei, ao a mwananga nako n ri nuukani Kariraia. E aki tangira temanna bwa e na ataa te tabo are E mena iai, 31ibukina bwa E reireiia ana reirei n taeka aika a kaangai: E nang kamwaneaki Natin te Aomata nako nanoni baiia aomata, ao a na tiringnga; ao ngkana E mate, ao E na manga maiu i mwiin tenibong. 32Ma a aki ataa nanon ana taeka n reirei, ao a maaku n titirakinna. 33A roko i Kaberenaum, ao ngke a mena i nanon te auti, ao Iesu E titirakiniia ana reirei ni kaangai, Tera te bwai are kam kauntaekaia n te kawai? 34A aki kaeka Iesu, ibukina bwa i aoni kawaia ao a a tia ni kauntaeka i marenaia bwa antai te kabanea ni kakannato i buakoia. 35E tekateka Iesu, ao E weteiia ana reirei ake tengauni ma uoman, ao E taku nakoia, Ane e kan riki ni moani bwai ao ke e karikia bwa te kabane ao te toro irouia aomata nako. 36Ao ngkanne, E anaa te teei ao e kaaki i mataia. E kaaki baina ni mwaneia mai akuuna, ao E taku nakoia, 37Ane e mwanea n aakoa te teei temanna mai buakoia ataei aikai i nanon Arau, ao e mwaneai n aakoai; ao ane e mwaneai n aakoai, ao e aki mwaneai n ti Ngai, ma e mwanea n aakoa naba Teuare e kanakomaiai. 38E taku Ioane nakoina, Te Tia Reirei, ti a tia n noora teuae kanakoia taimonio n Aram, ao ti tuangnga bwa e na aki manga karaoia ibukina bwa tiaki raora. 39Ma E taku Iesu nakoia, Tai katokia; bwa akea ane e karaoi mwakuri aika a mwaaka n Arau ae e na tabeki taeka ni kabuaakakaai i nanon taai aika rimwi. 40Bwa ane e aki ekira nako, ao bon raora. 41I koaua raoi n au taeka aei nakoimi, bwa ane e anganingakmi te mwangko n ran bwa kam na mooi iai ibukin ae kam ingoanaki n Arau, ao e na boni karekea kaniwangana. 42Ane e kaira temanna i buakoia aika a uarereke aikai, aika a onimakinai, nakoni karaoan te bure, ao e raoiroi riki nakoina bwa e na katineaki te atiibu ae e rawaawata i roroana, ao e na teweaki nako i tari. 43Ao ngkana e kairiko baim teaina nakoni karaoan te bure, ao koreia, kaaki; bwa e raoiroi riki rinim n te maiu ma baim teaina ae akea nakon ae ko nako Keenna ma baim aika uaai nakon te ai are e aki maamate. 45Ao ngkana e kairiko waem teaina nakoni karaoan te bure, ao koreia, kaaki; bwa e raoiroi riki rinim n te maiu ma waem teaina ae akea nakon ae ko karenakoaki nako Keenna ma waem aika uaai. 47Ao ngkana e kairiko matam teuana nakoni karaoan te bure, ao autia, kaaki; bwa e raoiroi riki nakon ae ko kaawakini matam aika uoua ao ko karenakoaki i Keenna, 48ike e aki maamate iai te ino, ao e aki maamate naba iai te ai. 49A na bane aomata nako ni kataaki ri nanon te karawaawataaki. 50E raoiroi te taoro, ma ngkana e a bane taorona, ao ko na iranna ni karaoia bwa e na manga reke taorona? Bwaina te taoro n i-raorao i marenami, ao kam na maeka ma te rau i marenami.


text:
He Ho'ālohaloha no Lilinoe
Hiapo Perreira
Synopsis: A beautiful remembrance of Lilinoe Wong.
'Auhea wale ana 'oe, e ka Luna Ho'oponopono hanohano o kēia kolamu nūpepa o ka Hōkū Buletina e kuāua hele aku ana, a kuāua hele aku ana kona mau paka ua ho'ona'auao ma luna o ko Hawai'i pae 'āina nei a puni, 'o Kauakūkalahale ho'i, ke aloha maika'i kāua a nui loa.
I ka pa'ē 'ana mai o ka leo kūmākena e ho'opū'iwa launa 'ole mai ana i ka no'ono'o no ka mea hele loa, ne'e akula nō ho'i e noi i ko 'olu'olu i kauwahi po'opo'o ka'awale o ko kōlamulamu ho'oha'aheo lāhui i ala e hō'ike aku ai i ka lu'ulu'u 'ana, i ka 'eha'eha 'ana, a i ka pilihua 'ana nō ho'i i kaua mea 'o ka hā'ule honua 'ana o ka mea i aloha nui 'ia, 'o Lilinoe Wong ho'i ka inoa.
'Oiai ua hikilele a na'au'auā ka mana'o i ka lohe pepeiao i kēia lono ho'okaumaha nui, a piholo wale ihola nā ha'awina o ka papa na'au i ia ha'alele loa 'ana o ua makuahine aloha nei i noho ma ke kūpa'a lua 'ole ma hope o kāna kāne aloha, ma hope o kāna mau keiki e ola ai nā iwi, ma hope pū ho'i o kāna mo'opuna kani ho'i i ke alo, a ka'i akula ma ke ala pū'olo 'ole e kau ai ka pōuliuli o ke ao polohiwa a Kāne.
A 'oiai ua ho'omana'o 'ia 'o ua 'o Lilinoe Wong nei he wahine e hāpai mau ana i ke ola o ka mauli Hawai'i a i luna i kona ho'oikaika 'ana i kēlā lā, kēia lā ma luna ho'i o nā keiki a me nā mākua e 'imi ana i ka 'ōlelo Hawai'i, 'o ia ka 'ōlelo ola o nā pō'ai kūmau o ka 'ohana 'ana o kākou.
A 'oiai he 'olu'olu wale nō ka lawena e kau mau mai ana ka mino'aka, e hea aku ana kona leo ho'okipa, a e mākaukau ana i nā wā a pau e kōkua aku iā ha'i me ka ho'okoe 'ana iā ia iho i hope.
No laila, ua ho'oholo 'ia: 'o mākou pū kekahi, nā hoa a me nā 'ohana o ka 'ōlelo Hawai'i o ka 'Aha Pūnana Leo, Ka Haka 'Ula O Ke'elikōlani, a me Ke Kula 'O Nāwahīokalani'ōpu'u pū kekahi e komo aku nei i loko o kēia kaumaha nui 'ana i ka hele loa o ka wahine.
Ua ho'oholo hou 'ia: 'o mākou pū kekahi e ukū pū aku nei ma ka pule e komo pū aku ana he hokua a he hokua me nā hoa o kēlā pe'a, kēia pe'a o ka 'āina kupuna nei e ho'ohiki aku ana i ko kākou hoa hele loa i loko o ka hālāwai 'ana o ka Mana Kahikolu o ka lani.
Ua ho'oholo hou 'ia aku: 'o ko mākou aloha nui pū kekahi e apo pū aku nei, e pū'ili pū aku nei i ka 'ohana pono'ī iho nō i ho'onele 'ia ma kēia wā 'ōpiopio wale o ka noho 'ana.
Pouli wale 'o loko e noho pio nei i ke ake e 'ike hou, e honi hou i ke 'ala o ka lilinoe lahilahi o ke au ho'omana'o.
Me ke aloha ho'omau,
na nā Kōmike na ke aloha.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
He Ho'älohaloha no Lilinoe
Hiapo Perreira
Synopsis: A beautiful remembrance of Lilinoe Wong.
'Auhea wale ana 'oe, e ka Luna Ho'oponopono hanohano o këia kolamu nüpepa o ka Hökü Buletina e kuäua hele aku ana, a kuäua hele aku ana kona mau paka ua ho'ona'auao ma luna o ko Hawai'i pae 'äina nei a puni, 'o Kauakükalahale ho'i, ke aloha maika'i käua a nui loa.
I ka pa'ë 'ana mai o ka leo kümäkena e ho'opü'iwa launa 'ole mai ana i ka no'ono'o no ka mea hele loa, ne'e akula nö ho'i e noi i ko 'olu'olu i kauwahi po'opo'o ka'awale o ko kölamulamu ho'oha'aheo lähui i ala e hö'ike aku ai i ka lu'ulu'u 'ana, i ka 'eha'eha 'ana, a i ka pilihua 'ana nö ho'i i kaua mea 'o ka hä'ule honua 'ana o ka mea i aloha nui 'ia, 'o Lilinoe Wong ho'i ka inoa.
'Oiai ua hikilele a na'au'auä ka mana'o i ka lohe pepeiao i këia lono ho'okaumaha nui, a piholo wale ihola nä ha'awina o ka papa na'au i ia ha'alele loa 'ana o ua makuahine aloha nei i noho ma ke küpa'a lua 'ole ma hope o käna käne aloha, ma hope o käna mau keiki e ola ai nä iwi, ma hope pü ho'i o käna mo'opuna kani ho'i i ke alo, a ka'i akula ma ke ala pü'olo 'ole e kau ai ka pöuliuli o ke ao polohiwa a Käne.
A 'oiai ua ho'omana'o 'ia 'o ua 'o Lilinoe Wong nei he wahine e häpai mau ana i ke ola o ka mauli Hawai'i a i luna i kona ho'oikaika 'ana i këlä lä, këia lä ma luna ho'i o nä keiki a me nä mäkua e 'imi ana i ka 'ölelo Hawai'i, 'o ia ka 'ölelo ola o nä pö'ai kümau o ka 'ohana 'ana o käkou.
A 'oiai he 'olu'olu wale nö ka lawena e kau mau mai ana ka mino'aka, e hea aku ana kona leo ho'okipa, a e mäkaukau ana i nä wä a pau e kökua aku iä ha'i me ka ho'okoe 'ana iä ia iho i hope.
No laila, ua ho'oholo 'ia: 'o mäkou pü kekahi, nä hoa a me nä 'ohana o ka 'ölelo Hawai'i o ka 'Aha Pünana Leo, Ka Haka 'Ula O Ke'elikölani, a me Ke Kula 'O Näwahïokalani'öpu'u pü kekahi e komo aku nei i loko o këia kaumaha nui 'ana i ka hele loa o ka wahine.
Ua ho'oholo hou 'ia: 'o mäkou pü kekahi e ukü pü aku nei ma ka pule e komo pü aku ana he hokua a he hokua me nä hoa o këlä pe'a, këia pe'a o ka 'äina kupuna nei e ho'ohiki aku ana i ko käkou hoa hele loa i loko o ka häläwai 'ana o ka Mana Kahikolu o ka lani.
Ua ho'oholo hou 'ia aku: 'o ko mäkou aloha nui pü kekahi e apo pü aku nei, e pü'ili pü aku nei i ka 'ohana pono'ï iho nö i ho'onele 'ia ma këia wä 'öpiopio wale o ka noho 'ana.
Pouli wale 'o loko e noho pio nei i ke ake e 'ike hou, e honi hou i ke 'ala o ka lilinoe lahilahi o ke au ho'omana'o.
Me ke aloha ho'omau,
na nä Kömike na ke aloha.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)