text: 1Iai Bwaritaio tabemwaang ma taani koroboki ake a roko mai Ierutarem, ao a bootaki ma Iesu. 2A nooriia tabemwaang i buakoia ana reirei Iesu bwa a amwarake ma baiia aika a aki itiaki, bwa a tuai n teboki n ai aron are a tataneiai iai Bwaritaio- 3bwa a aki konaa n amwarake Bwaritaio ma I-Iutaia ni kabaneia ngkana a aki teboki moa baiia n ai aron aia taeka n reirei aia bakatibu; 4ao a aki kana naba te amwarake teuana ae e karekeaki n te mwaakete ngkana a tuai ni kaitiakia moa n ai aron taekana n aia taeka n reirei aia bakatibu. Ao a bati riki tuua ake a anganaki bwa a na tauu, n aron te teboteboki mwangko ma bwaata ma boora aika a karaoaki mani bititaom, ma nne ni wene. 5Ao Bwaritaio ma taani koroboki a titirakina Iesu ni kaangai, A aera am reirei ngkai a aki tou mwiin aia taeka n reirei ara bakatibu, bwa a amwarake ma baiia aika a tuai ni kaitiakaki? 6E kaekaia Iesu ao E taku, E eti ana taeka Itaia ngke e taetae ni buraabeti i bukimi ngkami aika taani mwaamwanaa-te-aba, ngke e kaangai, E taku te Atua, A karineai aomata aikai n aia taeka, ma a raroa nako nanoia mai irou; 7akea nanon aia taromauri ibukina bwa a reirei taekan tuua ake a karaoi aomata bwa aongkoa ana tua te Atua! 8Kam rawa nakon ana tua te Atua, ao kam ongeaaba nakon aia taeka n reirei aomata. 9Ao E a manga taku nakoia, Kam rabakau aromi ni kaaki taekan ana tua te Atua, bwa kam aonga ni kaawakin aia taeka n reirei ami bakatibu. 10Bwa e taku Mote, Karinea tamam ma tinam; ao e a manga taku naba, Ane e tabeki taeka aika a buaakaka ibukin tamana ke tinana, ao ke e mate. 11Ma kam taku, Ngkana e kaangai te aomata nakon tamana ke tinana, Te bwai are ko na karekea mai irou bwa am bwai boni Koreban, ae nanona, Ae e anganaki te Atua, 12ao kam kataua bwa e na aki manga karaoa te bwai teuana rimwi ibukin tamana ke tinana. 13Ao aei te katei are e a kaakeaaki iai ana taeka te Atua ibukin ami taeka n reirei nakoia aomata. Ao a mwaiti riki bwaai aika ai aron aei ae kam karaoi. 14E a manga weteia aomata nakoina, ao E taku nakoia, Kam na bane n ongoraa irou, ao kam na ataa nanon te bwai ae N na taekinna. 15Akea te bwai ae e rin nako nanon te aomata mai tinanikuna ae e na konaa ni kamwaraaea te aomata anne; ma bwaai aika a oti nako mai iroun te aomata, boni ngaai aika a kamwaraaea. 17Ngke E kiitaniia aomata ao E rin n te auti, ao ana reirei a tuangnga bwa E na kaota nakoia nanon te taetae ni kabootau arei. 18Ao E taku nakoia, Ao ngkami, kam aki ataa naba nanona? Kam aki ataia bwa te bwai ae e rin nako nanon te aomata mai tinanikuna e aki konaa ni kamwaraaea, 19bwa te bwai anne, e rin nako nanoni birotona, ma e aki rin nako i nanona, ao e oti nako ni kawaina. E atonga aei Iesu ni kaotia bwa a konaa ni kanaki amwarake nako.7 20Ao E taku, Te bwai ae e oti nako mai iroun te aomata, boni ngaia ae e kamwaraaea te aomata. 21Bwa a oti nako mai nanon te aomata ao man ana iango, naano aika a buaakaka, ake a kairia bwa e na karaoi baika a buaakaka: bwa e na wene ni bure ma aika akea buia, e na kimoa, ao e na tiritiri; e na wene ni bure ma aika iai buia, 22ao e na mataai ni kani bwaibwai, ao e na karaoi nako baika a buaakaka; e na bwaina te kewe, ma te maiu ae e aki kani kaetaki, ma te bakantang, ma te taekin taeka ake e na kabuaakakaaki iai te aomata, ma te kainikatonga; ao e na karaoi baika e na atongaki iai bwa e baba. 23Baikai ni kabane a a nako mai nanon te aomata, ao a kamwaraaea. 24E kiitana te tabo arei Iesu, ao E nako n te tabo ae e kaani ma te kaawa ae Tuuro E rin i nanon te auti teuana, ao E aki tangira temanna bwa e na ataia ae E mena ikekei; ma E aki konaa n ae E na raba. 25Ao te aine temanna ae iai natina te teinaine ae e taniaki iroun te taamnei ae e kamwaraa, e ongo taekan Iesu ao e nako ni kawaria ngkekei naba, ao e bwaka i rarikini waena. 26Te I-Erene neierei ae e bungiaki n te tabo ae Turoboinikia. E butiia Iesu bwa E na kanakoa te taimonio mai iroun natina are te teinaine. 27Ma E taku Iesu nakoina, Ti na kaamwarakeia moa ataei, bwa e aki riai bwa ti na anai kanaia ataei n tewenakoa nakoia kamea. 28E taku neierei nakoina, Eng, te Uea; ma kamea ake a mena i aan te taibora, a kang taamruruni kanaia ataei! 29Ao E taku Iesu nakoina, I bukin am kaeka anne, ao ko na nako n okira mwengam, ao ko na noora natim bwa akea te taimonio irouna. 30Ao neierei, e okira mwengana, ao e noora natina bwa e wene i aon te nne ni wene, ao akea te taimonio irouna bwa e a tia n nako. 31Ao Iesu E kiitan taabo ake i rarikin Tuuro, ao E toua kawain te kaawa are Titon, ao E ri nuukan Tekabori nako namani Kariraia. 32Iai aomata tabemwaang ake a kaira nakon Iesu te aomata ae e bono taningana ao e babanga taetae. A butiia Iesu bwa E na katokaa baina i aona. 33Ao Iesu, E airi ma ngaia ni kaokoroia mai irouia aomata, ao E karin tabonibaina i nanon taningan teuarei; ao e baware ao E riiga newen teuarei. 34E tara rake ngkanne nako karawa, ao E ike rake ni kamaanna teutana, ao E taku nakon teuarei, Ebata, ae nanona, Uki. 35N te tai naba arei, ao te aomata arei e a konaa n ongo ao aakea te baere e tuutuuka etin ana taetae, ao e a konaa te taetae raoi. 36Ao Iesu, E tuangiia aomata bwa a na aki tuanga temanna taekan te baei; ao ngke E kabatiai ana taeka nakoia bwa a na aki tuangiia aomata, ao a kabatiaa riki tataekinana. 37Ao aomata ake a ongo, a rangi ni miimii. A taku, A nako raoi bwaai ni kabane ake E karaoi: bwa E karaoiia aika a bono taningaia bwa a na ongo, ao aika a bae neweia bwa a na taetae.


c: text/html

text: 1Hatyaoseta hatya anjo 7-hare, 7-rise tinihalitirise kakoare konitare tyoa iraehena nokakoi: — Hisohena hoka enatyalolo kahenehalolo mawenekoaretyakeheta nahotikisa homana, iniyalahare enómanenai nahalakoa. Hatyo wenakalati atyo tyaonita kahare onexanai haliya. 2Haliti hotyalinai xekohasenai watyali hatyo ohiro kahaliki hoka iniyalahare tyomaha ekakoa kahare. Exahe waikohekoa tyaoniterenai teraha enolone vinhoxa hoka hekaha — nexa. (Enawenane iniyalahare xaokaka“Enolone vinhoxa”, nita.) 3Hatyaoseta Enore Nisekohare kahinaetya natyo hoka anjo xane nokakoi maharexakiti. Nali wahikoa hoka nowaiya hatya ohiro. Tyokita kirakahare xotere heno. Kahare iraehekoatyati xairatyoare tyaonita ihiye. Hatyo kirakahare atyo 7-kaiyehexe, 10-xotawere. 4Hatyo ohiro nima atyo xotere, tihorere xoaha, karore taita. Ouro, sehalise kaxaimanexe, pérola xoaha kakoa mokahalotyoita. Tokitere tinihalitirise ouro nomakere ako atyo kaise tyaonita kahaiharetyakere, exahe ewaxirahare taita enenatyalone hiyeta. 5Ityaolikoa enexalo xairatyoare tyaonita, metahare, maisa komita waiyekehalakere. Exakerexe enexalo: “Kalorexe Babilônia, tyotya enatyalolonai nityo, exahe iniyalahare nomaseharenai nityo”. 6Hatyaoseta nowaiyehena atyo, hatyo ohiro atyo hekita. Enore wakaneharenai timalaxa, exahe Jesus niraene xema tyaohenerenae hoka wainihenerenae timalaxa tera hoka hekita. Nowaiyene hoka, — Kaxiyanira — nomi moka, nomawaiyehare kalore. 7Hatyaoseta anjo axa natyo: — Xoana hoka himawaiyehareta? Nawaiyekehalakatyaite exe ohiro tahi homana, exahe kirakahare 7-kaiyehexe 10-xotawere tahi tehitiya. 8Exe kirakahare hiyaiyehenere atyo kafaka maniya tyaonita ene hoka kalikini atyo maisa tyaohetere. Toloko kalorexe akota ite hikoaheta hoka kamawenekoaretyakeheta. Halitinai nexare maxairatyakahare tyaonitere hetati xowakiyata, kalikini kijiya ite Enore baberanexakoa waiyaha kirakahare hoka hakaharetyoaha. Hatyo kirakahare tyaonita ene hoka waini. Xakore hoka haxowakaite kaotyakehetehitiya — nexa anjo nohiye. 9— Exe akiti atyo waiyoliniti, irihaliniti niyahare, maisa mahowitihare waiyoretyaka xini. Waiyira hasemehena niraini. 7-kaiyehiti atyo 7-tyairinai aimenekoita. Enatyalolo nawenakala atyo 7-tyairi henose tyaonita. Exahe tehitiya hoka 7-hare xekohasetinae aimenekoita. 105-hare atyo koxaka waini, hoka hatya atyo kalini xekohaseti tyaonita. Hatya atyo maisa kaotyakehenere. Kaotyakaite hoka maisa waha tyaonita. 11Hatyo kirakahare kafaka maniya tyaonita ene hoka kalikini atyo maisa tyaonehetere. Xakore atyoite hoka kasehetaite hoka 7-harenai hinaite tyaona hoka ehohisakoaneha ite 8-hareha. Hoka hatyo kirakahare atyoite kamawenekoaretyakeheta. 12— Etake 10-xotawati hiyaitere atyo aimenekoita 10-xekohasetinai. Kalikini atyo maisa xekohaseti tyaohenere. Hoka kirakahare ite kalorexe tyaona hoka iyateliti ite kaxekaka enomanaha hoka xekohaseti tyaohenaha kirakahare kakoa. Xakore hoka maisaite waha xini, “uma hora” taitaite tyaonaha. 13Hatyo 10-hare xekohasetinai ite hakakoa ahekohenaha, haiyatereha kakoa kahinaetyaha taita kirakahare maheta. 14Aisakakoahenahaite Kalanero Mokose kakoa hoka Kalanero Mokose ite jiyahaotyahene. Hiyaiya, hatyo atyo xekohasetinai Xekohase, kalorexenai Kalorexatira xoaha atyo hoka hahinaeharenai kakoaite jiyahaotyahene. Ihinaeharenai atyo Enore aohenerenai haomana, exahe Enore aokitere akereta tyaohenerenai — nexa anjo nohiye. 15Hatyaoseta anjo nihitiya nohiye: — Onexanai hiyaiyehenere enatyalolo tyaonitere nali atyo aimenekoita waikohekoa nihatyaka tyaoniterenai, tyotya haliti hotyalinai, kiyere, iyomere, haxako xakini iraeterenae xoaha. 16Etake 10-xotawati hiyaitere tehitiya atyo xekohasetinai hoka hatyonai, exahe kirakahare xoaha ite ehareha ohiro hiye hoka tyotya ite ixiyehalo iyehenahitaha enonita hoka maimahiro halakisahene. Nisahaite enete, exahe irikati kakoa ite mawenekoaretyahene. 17Enore atyo emahiyaseha hiye exahekolaha moka, xoare xamani aokita hoka haxahekolita ahekotyaha maheta. Exahe tehitiya hoka kirakahare ana haiyatereha isaha hoka kalorexe tyaona maheta, Enore niraene aokitere akereta kaotyakene kijiya. 18Ohiro hiyaitere atyo aimenekoita wenakalati kalorexe. Tyotya waikohekoa xekohaseti tyaoniterenae wakatitere.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ka Palapala Kauoha
Lilinoe Wong
Synopsis: It's never too early to put one's affairs in order. It can spare the family a lot of grief.
Aloha mai nō kākou e nā hoa heluhelu o Kauakūkalahale. 'O ka mea mua, e hā'awi aku nō kākou i ka mahalo piha i ke Akua no kona ho'opōmaika'i 'ana mai i ko kākou olakino. Ke hā'awi pū aku nei au i ko'u mahalo piha iā 'oukou no ka ho'omanawanui i ka heluhelu i kēia kolamu. Eia hou ho'i, e mahalo aku nō au i ka Hōkū Buletina no ka mālama mai i kēia wahi kolamu i wahi e laha aku ai ko kākou mau mana'o like 'ole e pili ana i nā nīnau o ka wā i hala, ka wā e ne'e nei, a me ka wā e hiki mai ana. Mahalo a nui loa!
E huikala mai i ko'u hāpai 'ana i kahi kumuhana ho'okaumaha a ho'omāna'ona'o paha, 'o ia ho'i ka palapala kauoha no nā hana e lawelawe ai ma mua o ka hala 'ana i ke ala ho'i 'ole mai. Inā nō e ho'opane'e 'ia kēia mau hana a hiki i ko kākou hala 'ana, e hala pū nō me ka Pu'ulena. A no laila, mai kali a pau nā niho, a kaniko'o, a haumaka 'iole, a kolo pūpū, a kau nō ho'i i ka puaaneane. E hana 'ia ke kauoha hope loa 'oiai ua maika'i ke olakino.
'Elua mahina aku nei, ua hala honua ka makuahine o ku'u hoapili ma muli o ka ma'i kauhola. He wā kaumaha nō ia ma nā 'ano a pau, a ua uluhua ho'i nā 'ohana e koe nei. 'A'ohe waiho 'ia ke kauoha a palapala 'ē a'e paha e hō'ike mai ana i nā mea e hana ai me kona mau waiwai. Ua ili mai na'e ia mau kuleana ma luna o ka 'ohana, na lākou nō ho'i ia mau mea e ho'oponopono. A he hana nui nō ia, no ka mea, i kekahi manawa, he hukihuki ke kupu mai.
I ko'u lohe a 'ike maka 'ana ho'i i ia mau mea, komo maila ka hopohopo i loko o'u, a no ka mea, 'a'ole māua 'o ku'u kāne i ho'oponopono i ko māua mau kuleana a 'a'ole maopopo ia'u kahi e ho'omaka ai. I ho'opane'e māua i ka lawelawe 'ana i ia mau hana a hala 'ē kekahi o māua, e ili ana nō ia kuleana ma luna o kā māua mau keiki a me ka 'ohana ho'i, a he mea nō paha ia e kaumaha ai ko lākou hokua ke 'auamo a'e.
Aia nō ke ola nei ko'u mau mākua, a i ko'u nīele 'ana aku iā lāua no ka mākaukau a me ka 'ole o ko lāua mau kuleana, ua 'ae maila nō. Eia hou ho'i, ma mua o ka hala 'ana o ko'u makua hūnōwai wahine, ua waiho 'ē maila 'o ia i kona mau kauoha e hō'ike mai ana i ka 'ohana i nā mea a pau e hana ai ma hope o kona hala 'ana. Nāna nō ia mau mea i kuhikuhi e like me kona mana'o he pono, a 'a'ole i waiho wale 'ia no ka 'ohana e hopohopo ai. Mahalo ka mākaukau!
He nui nā mea e no'ono'o ai ma mua o ka wā e pau ai ka no'ono'o. Eia kekahi, inā he mīkini ho'ohanu ka mea e pono ai ka mau 'ana o ke ola, aia iā wai ka mana ho'oholo no ka huki a me ka 'ole i ka uea. E hāpai hou 'ia ana kēia nīnau i kēia pule a'e.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nä leka iä mäua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)
BACK TO TOP
Ka Palapala Kauoha
Lilinoe Wong
Synopsis: It's never too early to put one's affairs in order. It can spare the family a lot of grief.
Aloha mai nö käkou e nä hoa heluhelu o Kauakükalahale. 'O ka mea mua, e hä'awi aku nö käkou i ka mahalo piha i ke Akua no kona ho'opömaika'i 'ana mai i ko käkou olakino. Ke hä'awi pü aku nei au i ko'u mahalo piha iä 'oukou no ka ho'omanawanui i ka heluhelu i këia kolamu. Eia hou ho'i, e mahalo aku nö au i ka Hökü Buletina no ka mälama mai i këia wahi kolamu i wahi e laha aku ai ko käkou mau mana'o like 'ole e pili ana i nä nïnau o ka wä i hala, ka wä e ne'e nei, a me ka wä e hiki mai ana. Mahalo a nui loa!
E huikala mai i ko'u häpai 'ana i kahi kumuhana ho'okaumaha a ho'omäna'ona'o paha, 'o ia ho'i ka palapala kauoha no nä hana e lawelawe ai ma mua o ka hala 'ana i ke ala ho'i 'ole mai. Inä nö e ho'opane'e 'ia këia mau hana a hiki i ko käkou hala 'ana, e hala pü nö me ka Pu'ulena. A no laila, mai kali a pau nä niho, a kaniko'o, a haumaka 'iole, a kolo püpü, a kau nö ho'i i ka puaaneane. E hana 'ia ke kauoha hope loa 'oiai ua maika'i ke olakino.
'Elua mahina aku nei, ua hala honua ka makuahine o ku'u hoapili ma muli o ka ma'i kauhola. He wä kaumaha nö ia ma nä 'ano a pau, a ua uluhua ho'i nä 'ohana e koe nei. 'A'ohe waiho 'ia ke kauoha a palapala 'ë a'e paha e hö'ike mai ana i nä mea e hana ai me kona mau waiwai. Ua ili mai na'e ia mau kuleana ma luna o ka 'ohana, na läkou nö ho'i ia mau mea e ho'oponopono. A he hana nui nö ia, no ka mea, i kekahi manawa, he hukihuki ke kupu mai.
I ko'u lohe a 'ike maka 'ana ho'i i ia mau mea, komo maila ka hopohopo i loko o'u, a no ka mea, 'a'ole mäua 'o ku'u käne i ho'oponopono i ko mäua mau kuleana a 'a'ole maopopo ia'u kahi e ho'omaka ai. I ho'opane'e mäua i ka lawelawe 'ana i ia mau hana a hala 'ë kekahi o mäua, e ili ana nö ia kuleana ma luna o kä mäua mau keiki a me ka 'ohana ho'i, a he mea nö paha ia e kaumaha ai ko läkou hokua ke 'auamo a'e.
Aia nö ke ola nei ko'u mau mäkua, a i ko'u nïele 'ana aku iä läua no ka mäkaukau a me ka 'ole o ko läua mau kuleana, ua 'ae maila nö. Eia hou ho'i, ma mua o ka hala 'ana o ko'u makua hünöwai wahine, ua waiho 'ë maila 'o ia i kona mau kauoha e hö'ike mai ana i ka 'ohana i nä mea a pau e hana ai ma hope o kona hala 'ana. Näna nö ia mau mea i kuhikuhi e like me kona mana'o he pono, a 'a'ole i waiho wale 'ia no ka 'ohana e hopohopo ai. Mahalo ka mäkaukau!
He nui nä mea e no'ono'o ai ma mua o ka wä e pau ai ka no'ono'o. Eia kekahi, inä he mïkini ho'ohanu ka mea e pono ai ka mau 'ana o ke ola, aia iä wai ka mana ho'oholo no ka huki a me ka 'ole i ka uea. E häpai hou 'ia ana këia nïnau i këia pule a'e.
This column is coordinated by the Hawaiian Language Department at the University of Hawai'i at Mānoa.
E ho'ouna 'ia mai nā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
a i 'ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2624 (Kekeha)


text:
Tau
Ko te tau te roa o te takahuri kotahi a Papa-tū-ā-nuku i te rā. Tekau mā rua marama te roa o te tau kotahi, arā 365.24219 rā (365 rā, 5 hāora, 48 meneti, me 45 hēkene).
E 365 rā te roa o te tau noa; e 366 rā kē te roa o te tau pekerangi.
Ko tekau tau te roa o te tekau tau .
- 2001, te tau rua mano mā tahi, he tau noa; ko te rā tuatahi he Rāhina
- 2002, te tau rua mano mā rua, he tau noa; ko te rā tuatahi he Rātū
- 2003, te tau rua mano mā toru, he tau noa; ko te rā tuatahi he Rāapa
- 2004, te tau rua mano mā whā, he tau pekerangi; ko te rā tuatahi he Rāpare
- 2005, te tau rua mano mā rima, he tau noa; ko te rā tuatahi he Rāhoroi


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Jul 05, 2014
Synopsis: In loving memory of Richard Kuakini “Piggy” Kaleohano.
'Auhea wale ana 'olua, e nā Luna Hanohano o kā kākou kolamu 'ōlelo Hawai'i noke mau, aloha makamae nui kākou. Eia ke 'imi aku nei i ko 'olua 'olu'olu i kauwahi kōā ma'ema'e o ka umauma heo o Kauakūkalahale e ho'ālohaloha hele aku ai he kānaenae paumākō i ka mea hele loa, i ka mea pa'a pū'olo 'ole, i ka mea i aloha paupauaho 'ole 'ia, 'o Richard Kuakini “Piggy” Kaleohano. Hele nō a 'ane kulu mai aumoe o ka pō Po'aono panopano iho nei, 'alalā mai auane'i he leo 'āha'i e olo mai ana ē, ua pua ke aho hope loa o ia makua o Keaukaha 'Āina Ho'opulapula. Aloha 'ino wale!
Ma Hawai'i Mokupuni nei, hele nō a he hanana e pili ana i ka ho'okani pila, i ke kūkulu pahu ho'olele leo paha, 'a'ole ho'i e 'ole ka hui 'ana me “Uncle Piggy” ma ia mau wahi e kāko'o aku ana ma hope o kēlā me kēia. 'O ka lima no'eau nō ho'i ‘o ia nāna i ho'olele aku i ka leo o ka 'aha hula kaulana Mele Manaka a 'apakau ma nā kihi 'ehā o ka poepoe honua nei. 'O ka na'au nō ho'i o kēia me'e nui o ka 'āina, he ‘ōpū hā'awi manawale'a kūāmau e kōkua aku ana i nā wā a pau me ka 'ike 'ole 'ia, me ka lohe 'ole 'ia.
‘O ua maiau nei ho'i o Laimana Alanui, he kupa 'aiau nō o ko laila pō'ai aloha 'āina. He kama hānau ho'i 'o ia o ka 'āina i mauliauhonua ai ka piko a lau hanauna. He 'ano 'olu'olu wale nō kona e 'ike koke 'ia ma kona leo 'ale'a aloha. He waipahē kona kanaka 'ana, 'a'ohe ne'e iki aku i ka huhū, 'a'ohe ne'e iki aku i ka ho'ohihia. 'O ka 'oia'i'o, he mea 'o ia e ho'onā iho ana i ka huhū ke kupu a'e, a he mea pū 'o ia e wehe ana i nā hihia o nā 'ano like 'ole ma kona 'ano keonimana mālie mau. Ma kahi i waiho ai 'o ia, 'o ka 'aka'aka wale nō kai lohe 'ia i ka mo'olelo ho'ohali'a i nā nani o ka wā ma mua; a 'o ka nanea wale nō kai 'ike 'ia i ka uē hone a nā kaula o ‘Ukulele mā, o Kīkā mā e nanahe mai ai ka leo a ao a'e ka pō.
Eia ke waiho nei i hope kāna wahine pili hi'ialo kūpa'a, kā lāua mau keiki a i 'elua, me nā mo'opuna 'elua e kani nei i ke alo. E 'a'ahu mai 'oukou i ke kanikau pū 'ana o ko Hawai'i nei a puni e unoho pū nei i loko o ia na'au'auā ho'okahi e māmā a'e ai. Laupa'i ke aloha!
'Auhea 'oe, e Palekai, e 'oi
mau ko 'onipa'a i ke kani
mai o ka pihe lu'ulu'u!
'Auhea ho'i 'o Puhi me Kula
pae, ua pau ke kaumaka
'ana i ke kama o ko 'olua
wahi!
'Auhea 'oe, e Auwili, kūwili
maoli auane'i ka mana'o i
ka mea hele loa!
'Auhea 'oe, e Keoneka
hakaha, kaha 'auana hele
nō ke lohe aku ē, ua hala!
'Auhea ho'i 'o Peiwē me
Lokowaka, 'a'ole ho'i e
'au'a i ko 'olua 'ūpē
waimaka, he pono!
'Auhea 'oe, e Hauani'o, e ni'o
ko aloha, ua 'ikea!
'Auhea ho'i 'o Kaumaui,
Wai'ōlena, Waiuli, me
Puakahīnano, pe'a nō nā
lima, ua pilihua!
Pau pū nō me Lehia,
Keonepūpū, me
Lā'ieikawai, minamina nui
ka nele, ua lele ke aho!
Kainō a he 'ike hou, kainō a
he launa hou,
Hoka nui wale na'e a
kaumaha lua,
Ua pō 'o Hawai'i, ua haehae
'o loko!
Aia lā 'o Maunakea ua uhi 'ia
i ke 'awa, he waimaka 'ū
nui wale!
Aia lā ka ua o Hilopalikū ke
hihiu maila, he waimaka
walohia nui wale!
Aia lā ke kai o Hiloone ke
iō'ena maila a lelele mai
nō 'ehu kai, he waimaka
huikau nui wale!
Aia lā ka makani o Hilo
hanakahi ke hu'e maila i ka
wai, he waimaka kūō nui
wale!
Aloha nui 'oe, e Kaleohano!
Pouli wale nō kēia noho
'ana aku a hui hou aku nō,
he kipona kūmākena ho'i a
lohe mai ke a'o! Ua 'ike
maoli 'ia nō ka nani o
Keaukaha!
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
Ka whakaritea te kō ki te tipitipi. Koianei te taputapu ahumāra Māori e tino kitea nuitia ana, e tino whakamahia nuitia ana hoki. I whakamahia noatia hei whakakaewa i te oneone, ā, i maha ōna āhua, roanga hoki. I hangaia i te whānuitanga o ngā momo rākau i runga anō i te āhua o te oneone me ngā hiahiatanga o ngā kaiwhakamahi.
I whakamahia te kō me te teka hei kāheru ki te hurihuri i te oneone uka. I whakamahia te kō kore teka ki te whakakaewa i te oneone i roto i ngā rua pou. I āta whakairohia ētahi kō mō ngā take whai kawa, ā, i whakamahia e ngā tohunga ki te whakahaere i ngā ritenga e pā ana ki te whakatō tipu kai.


text:
George Gipps
Ko Tā George Gipps (1791-1847, Kāwana o New South Wales 1837-1846) te Kāwana tuatahi o Aotearoa. Nō te tau 1839 i whakarerekēngia te kupu whakamana i a ia, ā, i taua wā i tōhua ia hei Kāpene-Tianara, hei Kāwana Matua hoki mō taua rohe, mō New South Wales. Ka taka i ēnei taupā hou ngā whenua katoa o Aotearoa ki raro i tō Ingarangi mana. Ko te whakaaro, he te mahi nei he mahi rangitahi, he whakaruru mō te whakahaere o ēnei o ngā whenua, kia taea rawatia ai te whakatūturu i ngā whakaritenga. Nō te 18 o Whiringa-ā-rangi, 1840, ko te whakapūmautanga tūturutanga i aua whakaritenga. Taro kau ake kua tau te mana o Ingarangi ki runga o ngā moutere o Aotearoa, e rua wiki noa iho i muri. Nā te Kāwanatanga o te Emepaea i whakapuaki te Reta Whakamana, he reta whakarite i tēnei whenua hei koroni motuhake, i raro i a Te Hopihona, arā, i tōna Kāwana ake.
Ka riro mai i te mana o Ingarangi ki Aotearoa, nā Gipps anō i whakawhānui te horanga o tōna mana ki aua whenua, i te wā tonu i a Te Hopihona e wehe mai ana i Poihākena. Ka puta te whakapuaki hoki a Gipps i te 19 o ngā rā o Kohi-tātea 1840 mō te tino rāhui o ngā hoko whenua o ngā Māori, me te aha, e kore te Karauna e whakamana ngā hoko i mua i taua rā. Nō te marama o Māehe 1840 ka pāngia e te mate a Te Hopihona, ā, hei tautoko i te mana o Hopihona ka whakatūria a Meiha Thomas Bunbury me tana ope hōia. Ko te take, ki te mate rawa a Te Hopihona, ki te tino hē rānei, koia rā ka riro mā Bunbury te mana kāwana hei Rūtene-Kāwanatanga kairīwhi. Ko ngā tohutohu a Gipps i a Hopihona i roto i ngā whakahaerenga o tana tūranga he whakawhirinaki mā Te Hopihona i te wā i tae mai ai te Kamupene o Niu Tīreni me ana kaiwhakanoho whenua, ahakoa tō rātou kore e whakaae kia tau ki runga i a rātou te mana kāwanatanga.
Tohutoro[edit | edit source]
- Ngā Tāngata Taumata Rau URL:NZDB


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
August 18, 2009 at 8:32 am waiwai♪ ai got beaautiful flowwor bouqueet♪
FOREIGN EXCHANGE - Lolcats 'n' Funny Pictures of Cats - I Can Has Cheezburger?
-
"Aole he hala hoomau, kainoa ua hai mua iho nei no wau ia oukou, no ka oukou waiwai ole, oia kuu mea i haalele ai ia oukou, ina i loaa iho nei kuu makemake ia oukou, alaila, aole oukou e noho, oia iho la no ko oukou mea i laweia mai ai."
-
Mahope iho o ka lilo ana o ua wahi kanaka nei i mea nui imua o ke Alii, me he Kuhina Nui la; a oia ka hoa kuka mau o ke Alii ma na mea e lealea ai ke Alii, me ka manao aku o ka poe e, e kuka ana ma na mea pili i ka aina, a me na waiwai e like me ka mea mau i ka noho Alii ana.
-
Olelo mai o Kapukaihaoa, "Ua pono ka puaa, nolaila, ke hookuu aku nei wau i ka'u hanai nau e malama, a loaa ia oe ka pomaikai, a kui mai i o'u nei ka lono ua waiwai oe, alaila, imi aku wau."
-
Ia laua i hiki aku ai, aole laua i ike ia Mokukelekahiki ke kiai nana e malama ko Kaonohiokala waiwai, kona Kuhina Nui hoi iloko o Kealohilani, elua anahulu ko laua kali ana, hoi mai o Mokukelekahiki mai ka mahina mai.
-
Mahope iho o ka manawa i hooleia ai ko ke Alii kane makemake; alaila, olelo aku la o Aiwohikupua i kona Kuhina, "E hoi kaua, a e noho na kaikuahine o'u iuka nei, a na lakou no e imi ae ko lakou wahi e noho ai, no ka mea, aole a lakou waiwai, ua nele ae la no ka mea i manaoia ai e loaa ia lakou."
-
Olelo aku o Aiwohikupua, "Aole a kakou hana i koe, ua pau, eia wale no ka olelo i koe, o na kaikuahine o kaua, e noho lakou i ka nahelehele nei, no ka mea, aohe a lakou waiwai."
-
Mahope iho oia manawa, hoomau aku la ke Alii i ka inu awa a hala na la he nui, ua like paha me hookahi makahiki, aole nae ke Alii i ike i ka waiwai oia hana ana, nolaila, hoopau iho la ke Alii ia hana.
-
Olelo aku la ke Alii i kona hoa kuka, "Ma keia ona awa o kaua, aole i waiwai iki."
-
Ke waiho nei au i kēia hue wai 'olu i mua o' oukou, e nā hoa heluhelu o Kauakūkalahale, i inu 'oukou a kena ka pu'u, a i ola ho'i kākou i nā waiwai a ke Akua i ho'olako mai ai no ko ka honua nei.


text:
Hei tā te kaitakawaenga Māori ō te Manatu Umanga Ahumahi, arā, ō te Ministry for Primary Industries', ko tētahi ō ā rātou whainga matua, he tautoko i ngā kaupapa ahuwhenua, ahumoana, ahungahere rānei ā te iwi Māori kia whai hua ai aua kaupapa rā.
E rua ira kati waru miriona tāra te uara ō ngā koha kei te tītaritarihia atu e te Manatu nei, i raro i tāna kaupapa Sustainable Farming Fund.
Hei tā te kaitakawaenga Māori nei, ā Ben Dalton, i tōna timatanga ake, kōtahi miriona tāra kē te uara ō ngā koha, engari, nā te pai ō ngā tono, i whakarahingia ake.
Copyright © 2013, Uma Broadcasting Ltd


text:
NZ provides million-dollar support to stadium and education
- Read more about NZ provides million-dollar support to stadium and education
- Log in or register to post comments
Comments
Koe taha 'eni ha 'defend' ma
Ko e taha 'eni ha 'defend' ma'ulalo mo'oni kuo fai 'e he PM Tonga fekau'aki pea mo Siaina. ‘low interest rates with the new bank’ ridiculous! Ko e founga 'eni ia 'oku ngaue'aki 'e he ngaahi pangike kotoape 'i mamani ke tohoaki'i mai 'aki kakai 'I ha ki'i taimi nounou pe. ‘Chinese run retail shops which help our economy’. How? Ko e toko fiha nai 'i Tonga 'oku ma'u ha nau vahenga tu'uma'u meihe kau Siaina, fe'unga ke tauhi 'aki honau famili 'o a'u ki he mate (long run) ? Pe ko e fakatau pe 'ehe kau Siaina ia 'enau koloa pea tanaki pa'anga ma'anautolu. "It's sad that some of our Tongans when they run small shops they don't have the skills to keep the books and they run for two months and shops closes'. Insult! 'eni ki he kakai pisinisi Tonga mo e kakai Tonga ki mamani. Ko e fuofua me'a ha taki 'oha fonua ke malu'i 'a e ongoongo lelei 'o hono kakai, 'o 'ikai folahi atu ki mamani ho tau vale. Bottom line is, 'oua na'a fakakaukau 'a e kakai Tonga ko e 'I ai 'a e kau Siaina kiha lelei fakalukufua ma'ae kakai 'o Tonga. They there to do business for their own benefits. Fakamalo ki NZ he tokoni....SAIA


text:
Ma te tangi me te tuku hupe ka ea te ngau o mate, o aitua. Apiti hono, tatai hono, ko ratou te hunga kahurangi ki a ratou ano, ko tatou te hunga ora ki te hunga ora e takatu nei i te mata o te whenua, ka nui te mihi ki a koutou katoa.
Ka hia ke nei nga wiki au e noho wahangu ana i nga wharangi niu pepa o Rotorua, otira, te taea te karo i nga ahuatanga kua pa mai ki te iwi Maori i nga wiki kua pahure ake. Heoi, i mua i taku whakapuaki i oku whakaaro, me tuku mihi au ki a ratou e whakapau werawera ki te tautoko i ahau i nga tauwhiringa poti a motu. Ki a koutou i whai wa ki te hapai i ahau a-ringa, a-koha, a-whakaaro, tena hoki koutou katoa.
Katahi ano au ka hoki mai i te Kooti Matua o Tamaki Makaurau ki te tautoko i taku hoa a Tame Iti i a ia e whakawangia ana e te karauna. Te taea te korero mo nga take i ara atu i reira, engari, ki a au, ko te hara ke i pa atu ki a Ngai Tuhoe, ara, ki nga whanau ohorere ki te koinga o te pu, ki nga tamariki mokopuna i whakamatakutia me te kore paku whakaaro mo o ratou kare-a-roto. E kore e taea te karo i te mamae i pa atu ki a ratou, a, ko wai ra kei te whakatikatika i aua mamae, ko ratou ano. E aue tonu ana a Tuhoe ki nga hara i pa atu ki a ratou i nga tau 159 ki mua, ara, ki te "scorched earth policy". Kaore e kore ka apakuratia nga ahuatanga i pa atu ki a ratou wha tau ki mua mo nga tau e heke mai nei. He hokinga mahara, ka tika.
He pera hoki taua take te hoko atu i nga rawa o te motu. Kaore te Paati Maori i te tautoko i taua mahi, heoi, ko te tiini i te wahanga o te Tiriti mai i te ture rawa o te motu te tino take e riri ana te iwi Maori. Ma te tiini i taua wahanga ka taea e te Kawanatanga te hoko atu i aua rawa, a, ko te tino putake ko tera o te whakakore i te reo o Ngai Maori i roto i nga nekenekehanga o te motu. Me ki, te herenga o Ngai Maori ki te Karauna i raro i nga matapono o te Tiriti, ara, te tiaki me te manaaki. No reira, e kore e taea te aro whakamua mena kaore he paku korero o Ngai Maori e pa ana ki tetahi nekenekehanga. Kei te hoki nga mahara ki te hikoi o te tau 2004 mo te takutai moana.
Tena, i mua i taku whakakapi i tenei tuhinga, me tuku mihi au ki a ratou i tu whakahihi i nga whakataetae kapa haka o Te Arawa waka i te wiki kua pahure. I te putanga o tenei tuhinga kua tu ke nga whakataetae, a, kaore e kore i tu maia, tu toa nga kapa katoa. Mai i tenei whakataetae ka tuku ko nga roopu toa e ono ki nga whakataetae a motu ka tu ki konei hei te tau e heke mai nei. Ka mau te wehi!
I welcome feedback: email mpwaiariki@parliament.govt.nz, Postal PO Box 12028, Rotorua, Ph 07 3503261.