text:
1:1 ¶ Na Paora, i paingia e te Atua hei apotoro ma Ihu Karaiti, na te teina hoki, na Timoti, ki te hahi a te Atua i Koriniti, ratou ko te hunga tapu katoa i Akaia puta noa:
1:2 Kia tau ki a koutou te aroha noa me te rangimarie, he mea na te Atua, na to tatou Matua, na te Ariki hoki, na Ihu Karaiti.
1:3 ¶ Kia whakapaingia te Atua, te Matua o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, te Matua o nga mahi tohu, te Atua o te whakamarie katoa;
1:4 Ko ia hoki te kaiwhakamarie i a matou i o matou paweratanga katoa, e taea ai e matou te whakamarie te hunga e pehia ana e te aha, e te aha, ma te whakamarie e whakamarie nei te Atua i a matou.
1:5 I te mea kei te hira tonu nga mamae o te Karaiti i roto i a matou, kei te pera ano te hira o to matou whakamarietanga i roto i a te Karaiti.
1:6 Na, ahakoa tukinotia matou, he mea tena kia whakamarietia ai, kia whakaorangia ai koutou; ahakoa ranei whakamarietia matou, he mea tena kia whakamarietia ai koutou, koia tena e mahi na, i a koutou ka whakaririka kau na ki aua mamae e mamae nei ho ki matou:
1:7 ¶ E u ana hoki to matou whakaaro ki a koutou, i te mohio iho, ka uru na koutou ki nga mamae, ka uru ano hoki koutou ki te whakamarietanga.
1:8 Kahore hoki matou e pai kia ngaro i a koutou, e oku teina, te paweratanga i tupono ki a matou i Ahia, te tino taimaha o te pehanga i a matou, nuku noa atu i to matou kaha, na poroporoaki ana matou ki te ora:
1:9 Ae, i roto ano i a matou te kupu mo te mate, kia kaua o matou whakaaro e u ki a matou ano, engari ki te Atua, ki te kaiwhakaara i te hunga mate:
1:10 Nana matou i whakaora i taua mate nui, a e whakaora ano ia: e u ana o matou whakaaro ki a ia, tera ia e whakaora tonu i a matou;
1:11 Me koutou hoki ka awhina tahi na ki ta koutou inoi mo matou; kia whakawhetai te tokomaha mo matou, mo te aroha noa na te tokomaha i homai ki a matou.
1:12 ¶ Ko ta matou whakamanamana hoki ko tenei, ko te whakaaetanga ake o to matou hinengaro, kei runga i te tapu, i te tapatahi o te Atua, ehara i te mea kei runga i to te kikokiko mohio, engari i to te Atua aroha noa, ta matou whakahaere i te ao, ki a koutou rawa ano ia.
1:13 Ehara hoki ta matou e tuhituhi atu nei ki a koutou i te mea ke i ta koutou e korero na i te pukapuka, e whakaae na; a e u ana toku whakaaro, e whakaae koutou taea noatia te mutunga;
1:14 Me koutou ano i whakaae mai na ko tetahi wahi ki a matou, ko matou ta koutou e whakamanamana ai, pera hoki me koutou, ko koutou ta matou e whakamanamana ai i te ra o to tatou Ariki, o Ihu.
1:15 ¶ Na, i toku whakapono ki tenei, i mea ahau kia haere atu i mua ra ki a koutou, kia rua ai painga ki a koutou;
1:16 Kia tika atu ma koutou na ki Makeronia, a kia hoki mai i Makeronia ki a koutou, a ma koutou e whakatika atu taku haere ki Huria.
1:17 Na, i ahau ka whakaaro i tenei, i hanga noa iho ranei toku ngakau? he whakaaro ranei no te kikokiko oku whakaaro e mea ai ahau, Ae, ae, kahore, kahore?
1:18 Otira i te mea he pono te Atua, ehara ta matou kupu ki a koutou i te ae, i te kahore.
1:19 Ko te Tama hoki a te Atua, ko Ihu Karaiti, i kauwhautia ra e matou i roto i a koutou, ara e ahau, e Hirawanu, e Timoti, ehara i te ae, i te kahore ranei, engari he ae i roto i a ia.
1:20 Pewhea ake hoki te maha o nga kupu homai a te Atua, kei roto tonu i a ia te ae; a ma roto mai hoki i a ia te Amine, hei kororia mo te Atua i roto i a tatou.
1:21 Na, ko te kaiwhakau i a matou me koutou i roto i a te Karaiti, ko te kaiwhakawahi i a tatou, ko te Atua;
1:22 Nana tatou i hiri, nana hoki i homai te wahi tuatahi, ara te Wairua ki roto ki o tatou ngakau.
1:23 Na, ka karanga ahau ki te Atua hei kaititiro mo toku wairua, he tohu naku i a koutou te haere wawe atu ai ahau ki Koriniti.
1:24 Ehara i te mea hei rangatira matou mo to koutou whakapono, engari hei hoa mahi matou i te hari mo koutou: na te whakapono hoki koutou i tu ai.
2:1 ¶ Otira kua takoto tenei i roto i ahau, kia kaua toku hokinga atu ki a koutou e waiho i runga i te pouri.
2:2 Na, ki te whakapouri hoki ahau i a koutou, ko wai hoki hei whakaora i toku ngakau? ko ia anake e whakapouritia nei e ahau.
2:3 A i tuhituhi atu ahau i taua mea nei ano ki a koutou, kei tae atu ahau, ka whakapouritia ahau e te hunga i tika nei ma ratou ahau e whakahari; i te u o toku whakaaro ki a koutou katoa, ko toku hari te hari o koutou katoa.
2:4 He nui hoki no te pouri, no te mamae o te ngakau, i tuhituhi atu ai ahau ki a koutou me nga roimata maha: ehara i te mea hei whakapouri i a koutou, engari kia matau ai koutou ki toku aroha e hira rawa nei ki a koutou.
2:5 ¶ Mehemea na tetahi i whakapouri, ehara i te mea e whakapouri ana ia i ahau, engari i a koutou katoa; i tetahi wahi ia, e kore nei ahau e mea rawa he nui.
2:6 E rahi ana mo taua tu tangata ko tenei whiu i whakapangia nei e te tokomaha.
2:7 Engari rawa ia me whakarere noa iho tana e koutou, ka whakamarie i a ia, kei tupono ka horomia ia e tona pouri nui rawa.
2:8 Koia ahau ka inoi ki a koutou, kia whakaukia to koutou aroha ki a ia.
2:9 Na konei ano hoki ahau i tuhituhi atu ai, hei whakamatau i a koutou, mehemea e ngohengohe ana koutou i nga mea katoa.
2:10 Ko te tangata e whakarerea ai e koutou tana, ka whakarerea ano e ahau: ko taku hoki i whakarere noa ai, mehemea i pera ahau, he whakaaro ki a koutou, i whakarerea noatia e ahau i te aroaro o te Karaiti;
2:11 Kei ra rungatia mai tatou e Hatana: ehara hoki tatou i te kuware ki ana rauhanga.
2:12 ¶ Na, i toku taenga ki Toroa ki te kauwhau i te rongopai o te Karaiti, a ka puare mai ki ahau tetahi kuwaha, he mea na te Ariki,
2:13 Kahore he tanga mo toku wairua, he kore i kite i toku teina, i a Taituha: heoi ka poroporoaki ahau ki a ratou, ka haere ki Makeronia.
2:14 Na, me whakawhetai ki te Atua, e mea tonu nei i a matou kia whakamanamana i roto i a te Karaiti, e whakaatu nei ma roto i a matou i te ha o tona matauranga i nga wahi katoa.
2:15 He kakara pai hoki matou no te Karaiti ki te Atua, i runga i te hunga e whakaorangia ana, i runga ano i te hunga e whakangaromia ana:
2:16 Ki tetahi he kakara no te mate ki te mate; ki tetahi he kakara no te ora ki te ora. A ko wai e tau mo enei mea?
2:17 Kahore hoki matou e pera i te tokomaha e whakatutua nei i te kupu a te Atua: engari he pera i ta te pono, he pera i ta te Atua, e korero ana matou i te aroaro o te Atua i roto i a te Karaiti.
3:1 ¶ E timata ana ano ranei matou te whakapai ki a matou ano? e pera ana ranei me etahi atu, e mea ana matou ki etahi pukapuka whakapai ma matou ki a koutou, ma koutou ranei ki a matou?
3:2 Ko koutou ta matou pukapuka, he mea tuhituhi ki o matou ngakau, e kitea ana, e korerotia ana e nga tangata katoa:
3:3 Kua marama na hoki, ko koutou he pukapuka na te Karaiti, he mea minita na matou, ehara i te mea tuhituhi ki te mangumangu, engari ki te Wairua o te Atua ora; he teka ki nga papa kohatu, engari ki runga ki nga papa kikokiko o te ngakau.
3:4 Ko tenei tu whakaaro o matou u tonu ki ta te Atua, he mea na te Karaiti:
3:5 He teka kei a matou ake te tikanga mo te whakaaro ki tetahi aha, me te mea na matou ake ano; engari na te Atua matou i whai tikanga ai;
3:6 ¶ Nana hoki matou i tau ai hei minita mo te kawenata hou; he teka no te reta, engari no te wairua: he whakamate hoki ta te reta, he whakaora ia ta te wairua.
3:7 Na, mehemea te minitatanga o te mate i tuhituhia nei, i whaoa nei ki nga kohatu, i puta kororia mai, i kore ai e taea e nga tama a Iharaira te titiro matatau atu ki te mata o Mohi i te kororia o tona mata; he kororia ia e memeha ana:
3:8 E kore ianei e nui noa atu te kororia o te minitatanga o te wairua?
3:9 Na, mehemea te minitatanga o te whakatau he he kororia, heoi hira rawa atu te kororia o te minitatanga o te tika.
3:10 He pono hoki, kahore te mea i whakakororiatia i whai kororia i tenei wahi, ara na te kororia e hira rawa nei.
3:11 Mehemea hoki he kororia to te mea e memeha ana, nui noa atu te kororia o te mea pumau.
3:12 ¶ Na, i a matou ka tumanako nei ki tenei, nui atu to matou maia ki te korero:
3:13 Kahore ano e pera me Mohi i maka nei i te hipoki ki tona mata, kei titiro matatau atu nga tama a Iharaira ki te tukunga iho o te mea e memeha haere ana:
3:14 Otira i whakapakeketia o ratou hinengaro: no te mea taea noatia mai tenei ra i te korerotanga o te kawenata tawhito e mau tonu ana taua hipoki ra ano, kahore ano i hurahia; i roto ia i a te Karaiti ka whakakahoretia.
3:15 Na, tae noa mai ki tenei ra, ki te korerotia a Mohi, e takoto ana he hipoki ki runga i to ratou ngakau.
3:16 Na, kia huri ki te Ariki, ka tangohia te hipoki.
3:17 Na, ko te Ariki, ko te Wairua ia; ko te wahi i noho ai te Wairua o te Ariki, kei reira te tikanga herekore.
3:18 Ko tatou katoa ia kahore he hipoki mo te mata, e whakaahua ana i te kororia o te Atua, ano kei roto i te whakaata, a e whakaputaia ketia ana kia rite ki taua ahua ano, he kororia hono iho ki te kororia, i runga i ta te Wairua o te Ariki.
4:1 ¶ Na konei, i te mea kei a matou tenei mahi minita, i te mea ka tohungia nei matou, kahore matou e ngakaukore;
4:2 Engari kua whakarerea e matou nga mea huna o te whakama, kore ake matou e haere i runga i te tinihanga, kahore hoki e maminga ki te kupu a te Atua: ka waiho ia ko te whakapuakanga o te pono hei whakaatu i to matou pai ki te hinengaro tangata i te aroaro o te Atua.
4:3 Na, ki te mea he mea hipoko ta matou rongopai, he mea hipoki ki te hunga e whakangaromia ana:
4:4 I roto nei i a ratou te atua o tenei ao, e whakamatapo ana i nga whakaaro o te hunga kore whakapono, kei whitingia ratou e te marama o te rongopai o te kororia o te Karaiti, ko ia nei te ahua o te Atua.
4:5 He teka hoki ko matou te kauwhautia nei e matou, engari ko Karaiti Ihu hei Ariki, a ko matou nei hei pononga ma koutou, he whakaaro ki a Ihu.
4:6 Ko te Atua hoki nana nei i ki te marama kia whiti i roto i te pouri, kua whiti ki roto ki o matou ngakau, hei homai i te marama o te matauranga o te kororia o te Atua i te mata o Ihu Karaiti.
4:7 Ko tenei taonga ia o matou kei roto i te oko oneone, kia kiia ai te kaha nui whakaharahara no te Atua, ehara hoki i a matou;
4:8 ¶ E akina ana matou i nga taha katoa, heoi kahore e pau te whakaaro; e raruraru ana, heoi kahore e ngakaukore;
4:9 E whakatoia ana, heoi kahore i whakarerea; e taia ana ki raro, heoi kahore i whakangaromia;
4:10 E mau tonu ana hoki te matenga o Ihu ki o matou tinana, i a matou e haereere nei; kia marama ai to Ihu ora i roto i o matou tinana.
4:11 Ko matou hoki e ora nei, e tukua tonutia ana ki te mate mo te whakaaro ki a Ihu, kia marama ai hoki to Ihu ora i roto i o matou kikokiko matemate.
4:12 Na ko te mate te mahi ana i roto i a matou, ko te ora ia i roto i a koutou.
4:13 Otira, i te mea kei a matou taua wairua ra ano o te whakapono, te mea i tuhituhia ra, i whakapono ahau, koia ahau i korero ai; whakapono ana ano matou, koia hoki matou ka korero nei;
4:14 E matau ana hoki matou, tera te kaiwhakaara o te Ariki, o Ihu, e whakaara ano hoki i a matou me Ihu, e whakatu ngatahi ano i a matou me koutou.
4:15 Hei painga hoki ki a koutou na mea katoa, kia waiho ai ma te aroha noa, e whakanuia nei e te tokomaha, e whakawhetai, kia hira rawa ai te kororia o te Atua.
4:16 Koia hoki tatou te ngakaukore ai; heoi ahakoa haere iho tatou ki te pirau, ara to waho tangata, e whakahoutia ana ano to roto i tenei ra, i tenei ra.
4:17 Ko to tatou mamae mama nei hoki, rangitahi kau nei, hei whakawhiwhi i a tatou kia tino nui haere rawa atu te taimaha o te kororia, he mea mau tonu;
4:18 I a tatou kahore nei e titiro ki nga mea e kitea ana, engari ki nga mea kahore e kitea: he mea nonaianei noa hoki nga mea e kitea ana; he mea mau tonu ia nga mea kahore e kitea.
5:1 ¶ E matau ana hoki tatou, ki te wahia to tatou whare wharau, te mea whenua nei, he whare ano to tatou, he mea hanga na te Atua, ehara i te whare hanga e te ringa, he mea mau tonu, i nga rangi.
5:2 He pono hoki i tenei e aue ana tatou, e hiahia ana ki to tatou whare o te rangi hei kakahu mo tatou:
5:3 Mehemea ia ki te whai kakahu tatou, e kore e rokohanga mai e noho tahanga ana.
5:4 Kei te aue hoki tatou, te hunga i tenei whare wharau, i te taimaha: ehara i te mea e hiahia ana kia unuhia o tatou nei, engari kia kakahuria iho kia horomia ai te mea matemate e te ora.
5:5 Na, ko te kaihanga i a tatou mo taua mea nei ano, ko te Atua, nana nei hoki i homai ki a tatou te wahi tuatahi, ara te Wairua.
5:6 No reira i te mea e maia tonu ana tatou, e matau ana hoki, i a tatou e noho nei i te tinana, he mea motu ke mai i te Ariki ta tatou noho:
5:7 Ko ta tatou haere hoki kei runga i te whakapono, kahore i runga i te titiro;
5:8 E mea ana ahau, e maia ana ano tatou, ko ta tatou hoki e tino pai ai, kia noho motu ke i te tinana, kia noho ai i te Ariki.
5:9 Koia hoki tatou ka whai nei, ahakoa i konei e noho ana, ahakoa e noho ke ana, kia ahuarekaina mai tatou e ia.
5:10 Kua takoto hoki te tikanga kia kitea tatou katoa ki mua i te nohoanga whakawa o te Karaiti; kia riro mai ai i tenei, i tenei, nga mea i mahia i te tinana, kia rite hoki ki tana i mahi ai, ahakoa pai, ahakoa kino.
5:11 Na, ka matau nei matou ki te wehi o te Atua, ka kukume matou i nga tangata, otira e kitea ana ano matou e te Atua; a e u ana toku whakaaro, kua kitea ano matou e o koutou hinengaro.
5:12 ¶ Ehara i te mea e whakapai ana ano matou i a matou ki a koutou, engari e korero ana hei hoatu i te take ki a koutou e whakamanamana ai koutou ki a matou, kia ai ai he mea hei whakautu ma koutou ki te hunga e whakamanamana ana ki to te kanohi, kah ore ki to te ngakau.
5:13 Ahakoa hoki porangi matou, hei mea ia mo te Atua: ahakoa ranei tika o matou mahara, hei mea mo koutou.
5:14 E akiakina ana hoki matou e te aroha o te Karaiti; i a matou e whakaaro ana i tenei, kotahi i mate mo te katoa, no reira he hunga mate te katoa;
5:15 I mate hoki ia mo te katoa, kia kaua ai te hunga e ora ana e ora mo ratou ano a muri ake nei, engari mo tenei i mate nei mo ratou, a i ara ake ano.
5:16 ¶ No reira a mua ake nei e kore matou e matau ki te tangata, ara ki tona kikokiko: ae ra, ahakoa matau matou ki a te Karaiti, ara ki tona kikokiko, otiia e kore matou e matau pena ki a ia a mua ake nei.
5:17 Na ki te mea kei roto i a te Karaiti tetahi, he mahinga hou ia: kua pahemo nga mea tawhito, na kua hou nga mea katoa.
5:18 Ko te putake ia o nga mea katoa ko te Atua, i hohou nei i ta tatou rongo ki a ia i runga i a te Karaiti, a homai ana e ia ki a matou te minitatanga o te houhanga rongo;
5:19 Ara, i roto te Atua i a te Karaiti e hohou ana i ta te ao rongo ki a ia, kore ake e whakairia ki a ratou o ratou he; a kua tukua mai ki a matou te kupu mo te houhanga rongo.
5:20 Na he karere matou na te Karaiti, me te mea ano ko te Atua tenei kei roto i a matou e karanga ana; ko matou hei whakakapi mo te Karaiti ki te tohe atu kia koutou, kia hohia ta koutou rongo ki te Atua.
5:21 Ko ia, kihai nei i matau ki te hara, meinga ana hei hara mo tatou, kia meinga ai tatou ko te tika o te Atua i roto i a ia.
6:1 ¶ Na tenei matou ona hoa mahi te tohe atu nei i a koutou, kia kaua e kore hua te rironga mai o te aroha noa o te Atua i a koutou;
6:2 E mea ana hoki ia, No te wa manakohanga atu i whakarongo ai ahau ki a koe, awhinatia ana hoki koe e ahau i te ra o te whakaoranga: nana, tenei te wa manakohanga: nana, tenei te wa manakohanga mai; nana, tenei te ra o te whakaoranga.
6:3 E kore hoki e hoatu e matou tetahi take e he ai, ahakoa i te aha, kei whakahengia ta matou mahi minita;
6:4 Engari i nga mea katoa e whakakite ana i a matou, he minita na te Atua, i runga i te hua o te manawanui, i nga tukinotanga, i nga aitua, i nga rarunga,
6:5 I nga whiunga, i nga hereheretanga, i nga ngangaretanga, i nga mauiuitanga, i nga mataaratanga, i nga nohoanga pukutanga;
6:6 I runga i te kinokore, i te matauranga, i te manawanui, i te ngakau ngawari, i te Wairua Tapu, i te aroha tinihangakore,
6:7 I runga i te kupu o te pono, i te kaha o te Atua, i nga mea whawhai o te tika ki matau, ki maui,
6:8 I rungia i te kororia, i te honorekore, i te kupu kino, i te kupu pai; me te mea he hunga tinihanga, a he hunga pono ano:
6:9 Me te mea kahore e mohiotia, otiia e mohiotia nuitia ana; me te mea ka mate, heoi tenei ano matou te ora nei; me te mea e pakia ana, heoi kahore e whakamatea;
6:10 Me te mea e pouri ana, heoi e hari tonu ana; me te mea e rawakore ana, heoi e mea ana i te tokomaha kia whai taonga; me te mea kahore a matou aha, otiia kei a matou nga mea katoa.
6:11 ¶ Tuwhera tonu o matou mangai ki a koutou, e nga Koriniti, kua nui to matou ngakau.
6:12 Ehara i te mea no matou te kuiti i a koutou, engari no o koutou ngakau te kuiti.
6:13 Na, hei utu e rite ana, he kupu tenei naku ki aku tamariki, kia whakanuia ano hoki koutou.
6:14 Kei iokatia ketia koutou ki te hunga whakaponokore: no hea hoki te whakahoatanga o te tika raua ko te tutu? no hea hoki te huihuinga tahitanga o te marama ki te pouri?
6:15 Ko ehea mea a te Karaiti i huihuia ki a Periara? na tehea wahi ranei i huanga ai te tangata whakapono ki te tangata whakaponokore?
6:16 A kei hea he tatanga mo te whare tapu o te Atua ki nga whakapakoko? he whare tapu hoki koutou no te Atua ora; ko ta te Atua hoki tena i mea ai, ka noho ahau i roto i a ratou, ka haereere ahau i roto i a ratou; a ko ahau hei Atua mo ratou, ko rat ou hoki hei iwi maku.
6:17 Mo konei, Puta mai i roto i a ratou, kia motu ke, e ai ta te Ariki. Kaua hoki e pa ki te mea poke; a ka riro mai koutou i ahau;
6:18 Ko ahau ano hoki hei Matua mo koutou, ko koutou hoki hei tama hei tamahine ki ahau, e ai ta te Ariki Kaha Rawa.
7:1 ¶ Na, i a tatou ka whiwhi nei ki enei kupu whakaari, e oku hoa aroha, tahuri tatou ki te horoi atu i a tatou i nga mea poke katoa o te kikokiko, o te wairua, me te whai ano ki te tino tapu i runga i te wehi ki te Atua.
7:2 Manako mai ki a matou; kahore a matou whakahaere he ki tetahi, kahore matou i kukume i tetahi ki te kino, kahore a matou whakapati i nga taonga a tetahi.
7:3 Ehara taku kupu nei i te mea hei whakatau he ki a koutou: kua mea atu na hoki ahau, kei o matou ngakau koutou mo te mate tahi, mo te ora tahi.
7:4 Nui atu toku maia ki te korero ki a koutou, nui atu toku whakamanamana mo koutou: ki tonu ahau i te whakamarie, hira ake toku koa i o matou matenga katoa.
7:5 ¶ I to matou taenga mai hoki ki Makeronia, kihai i whai okiokinga to matou kikokiko, heoi mate ana matou i nga taha katoa; i waho ko nga whawhai, i roto ko nga mataku.
7:6 Otira na te kaiwhakamarie o te hunga e whakaititia ana, ara na te Atua, nana matou i whakamarie, i a Taituha ka tae mai nei;
7:7 Ehara i te mea na tona taenga mai anake, engari na te whakamarietanga ano hoki i whakamarietia ai ia e koutou, i tana korerotanga mai ki a matou i to koutou hiahia nui, i to koutou tangi, i to koutou ngakau nui ki ahau; a ka koa rawa ahau.
7:8 Ahakoa hoki i whakapouritia koutou e ahau ki taku pukapuka, kahore ahau i te mea e he ana ahau, ahakoa i mahara pera i mua ra: kua kite nei hoki ahau na taua pukapuka koutou i mea kia pouri, ara pouri potopoto nei.
7:9 E hari ana tenei ahau, ehara i te mea mo te whakapouritanga i a koutou, engari no te mea i whakapouritia koutou a ripeneta iho: ko to koutou pouri hoki no ta te Atua, e kore noa iho ai koutou e whai he i a matou.
7:10 E meinga ana hoki e ta te Atua pouri he ripeneta e ora ai, he ripeneta kahore ona haku: ko ta te pouri ia o te ao e mahi ai he mate.
7:11 Titiro hoki, ko taua mea nei ano, ko ta te Atua whakapouritanga i a koutou, na, tana mahinga nui i roto i a koutou, ae ra, nga kupu whakatikatika i a koutou, te riri, te wehi, te hiahia, te ngakau nui, te whakapa riri! I nga mea katoa kua whakak ite nui koutou, kahore o koutou hara i tenei mea.
7:12 ¶ No reira, ahakoa i tuhituhi ahau ki a koutou, kahore ahau i tuhituhi atu mo te tangata nana te he, mo te tangata ranei ki a ia nei te he, engari kia whakakitea ai ki a koutou i te aroaro o te Atua te nui o to koutou matapopore ki a matou.
7:13 Koia matou i whai marietanga ai: a i to matou whakamarietanga hira noa ake to matou koa i te koa hoki o Taituha, no te mea kua whakahauoratia tona wairua e koutou katoa.
7:14 Mehemea hoki ahau i whakamanamana ki a ia ki tetahi mea a koutou, kahore ahau i meinga kia whakama; no te mea i korerotia e matou nga mea katoa ki a koutou i runga i te pono, waihoki ko to matou whakamanamana, i meinga nei e ahau i te aroaro o T aituha, kua kitea he pono.
7:15 A hira ake ano hoki tona ngakau aroha ki a koutou, i a ia e mahara ana ki te ngohengohe o koutou katoa, ki te wehi me te wiri i manako ai koutou ki a ia.
7:16 E hari ana ahau, no te mea ka marama toku whakaaro ki a koutou i nga mea katoa.
8:1 ¶ Na, he whakarite atu tenei na matou ki a koutou, e oku teina, i te aroha noa o te Atua kua homai nei ki nga hahi o Makeronia;
8:2 Ahakoa he nui te whakamatautauranga a nga mate, whakaputaina nuitia ana mai e te nui o to ratou koa, i roto i to ratou tino rawakoretanga, nga tahua o ta ratou manaaki.
8:3 Ko ahau hei kaiwhakaatu, hihiko tonu ratou ki te tapae i nga mea i taea e ratou, ae ra, i nga mea ano kihai i taea e ratou;
8:4 Me te nui o ta ratou tohe ki a matou, kia manako matou ki tenei aroha noa, kia uru tahi hoki ki te mahi ki te hunga tapu:
8:5 Kihai hoki ratou i pera me ta matou i whakaaro ai, engari i te tuatahi tuku ana ratou i a ratou ano ki te Ariki, ki a matou hoki i runga i ta te Atua i pai ai.
8:6 Koia matou i whakahau ai i a Taituha, nana hoki tena mahi i timata, mana ano e whakaoti tenei aroha noa hoki i roto i a koutou.
8:7 ¶ Na, e hua na i a koutou nga mea katoa, te whakapono, te whai kupu, te matauranga, te whakaaro hohonu, me to koutou aroha ano ki a matou, kia hua ano hoki tenei mahi aroha noa a koutou.
8:8 Ehara taku i te korero a ture, engari he mea i te kakama o era atu, hei whakamatautau ano i te pono o to koutou aroha.
8:9 E matau ana hoki koutou ki te aroha noa o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti, ara i a ia e whai taonga ana, whakarawakoretia iho ana ia, he whakaaro ki a koutou, kia whai taonga ai koutou i tona rawakoretanga.
8:10 A ka hoatu nei ahau i toku whakaaro mo tenei: he mea pai hoki tenei mo koutou, ko koutou na te tuatahi ki te timata i tera tau, ehara i te mea ko te mahi anake, engari ko te hiahia ano hoki.
8:11 Na inaianei whakaotia hoki te mahi; i hihiko na te whakaaro i mua, kia whai otinga hoki i roto i to koutou kaha.
8:12 Ki te mea hoki kei kona te ngakau hihiko, ka whakaaroa ko nga mea i te tangata, haunga nga mea kahore i a ia.
8:13 Ehara taku korero i tenei, kia mama ai etahi, a ko koutou kia taimaha;
8:14 Engari kia taurite; ko nga mea a koutou i hira i tenei wa hei mea mo to ratou hapa, a ko nga mea a ratou e hira hei mea ma koutou ina hapa; kia rite ai:
8:15 Kia pera me te mea i tuhituhia, Ko te tangata i nui tana whakaemi kahore he tuhene; ko te tangata i nohinohi tana kihai i hapa.
8:16 ¶ Otiia me whakawhetai atu ki te, Atua, nana nei i homai ki roto ki te ngakau o Taituha taua kakama mo koutou.
8:17 I tahuri mai hoki ia ki ta matou whakahau; he nui no tona kakama i hihiko ai ia ki te haere atu ki a koutou.
8:18 A na matou i tono tahi atu me ia te teina, ka paku nei ki nga hahi katoa te whakamoemiti ki a ia i roto i te rongopai;
8:19 A ehara i te mea ko tera anake, engari i whiriwhiria ano hoki ia hei hoa haere mo matou, ki te kawe i tenei aroha noa e mahia nei e matou hei whakakororia mo te Ariki, hei whakakite hoki i to matou hihiko:
8:20 Me te tupato ano, kei whai kupu tetahi tangata ki a matou mo enei taonga maha e whakahaerea nei e matou:
8:21 E whakaaro ana hoki matou ki nga mea rangatira, ehara i te mea i te aroaro anake o te Ariki, engari i te aroaro ano o nga tangata.
8:22 A kua tonoa atu ano e matou hei hoa mo raua to matou teina, kua maha nei o matou kitenga i tona uaua i nga mea maha, heoi nui ke atu tona uaua inaianei, na te nui o te u o tona whakaaro ki a koutou.
8:23 Ki te ui tetahi mo Taituha, ko ia toku hoa, he hoa mahi noku ki a koutou: ki te ui ranei mo o matou teina, he karere ratou na nga hahi, he kororia no te Karaiti.
8:24 Na, whakakitea e koutou ki a ratou i te aroaro o nga hahi te tohu o to koutou aroha, o ta matou whakamanamana hoki mo koutou.
9:1 ¶ Na, Mo te minitatanga ki te hunga tapu, kahore noa he tikanga i tuhituhi atu ai ahau ki a koutou:
9:2 E mohio ana hoki ahau ki to koutou ngakau hihiko, i whakamanamanatia ai koutou e ahau ki nga tangata o Makeronia, ara ko ta Akaia kua rite noa ake i tera tau ra ano; a he tokomaha o ratou i oho i to koutou ngakau hihiri.
9:3 Heoi kua tonoa atu nei e ahau nga teina, kei whakakahoretia tenei wahi o taku whakamanamana ki ta koutou mahi; kia rite ai ta koutou, kia pera ai me taku i mea ai:
9:4 Kei tupono ka haere atu i ahau etahi o Makeronia, a ka rokohanga atu kahore ano kia rite noa ta koutou, na, ko te whakama mo matou, e kore matou e ki mo koutou, i tenei whakamanamana e kaha nei.
9:5 Koia ahau i whakaaro ai he tika kia whakahaua nga teina, kia haere atu ratou i mua ki a koutou, kia wawe te rite i a ratou tenei manaaki a koutou kua korerotia ra, kia noho rite, kia tu a manaaki ai, kei rite ki te mea e manawapatia ana.
9:6 ¶ Ko taku ia tenei, He torutoru a tetahi i rui ai, he torutoru ano ana e kokoti ai; a ko te mea he maha ana i rui ai, he maha ano ana e kokoti ai.
9:7 Kia rite te mahi a ia tangata ki tana i whakaaro ai i roto i tona ngakau; kaua e tu a pouri, kaua e whakauaua: ko ta te Atua hoki e aroha ai, ko te tangata ringa mahorahora.
9:8 E taea ano hoki e te Atua te mea kia hira nga aroha noa katoa ki a koutou; na, i te mea ka ranea na o koutou taonga i nga mea katoa i nga wa katoa, kia hira ano a koutou mahi pai katoa:
9:9 Kia rite ai ki te mea i tuhituhia, Kua titaritaria e ia, kua hoatu e ia ki te hunga rawakore: he pumau tonu tona tika ake ake.
9:10 Na ma te kaihomai i te purapura ki te kaiwhakato, i te taro hoki hei kai, e homai, e mea kia maha ta koutou e whakato ai, e whakanui hoki nga hua o to koutou tika;
9:11 Me te hua ano o koutou taonga i nga mea katoa hei ohaoha, e puta ai i a matou nga whakawhetai ki te Atua.
9:12 Na tenei mahi hoki e minitatia nei i whiwhi ai te hunga tapu ki nga mea i kore i a ratou, a na reira ano i hua noa atu ai nga whakawhetai ki te Atua;
9:13 Na te mea hoki ka kitea koutou i tenei mahi minita, ka whakakororia ratou i te Atua mo koutou kua whakaae nei, kua ngohengohe nei ki te rongopai o te Karaiti, a mo to koutou pono ki a koutou ohaoha ki a ratou me te katoa;
9:14 I a ratou ano e inoi ana mo koutou, me te koingo ano ratou ki a koutou, he whakaaro hoki ki te aroha noa o te Atua ka nui rawa nei ki a koutou.
9:15 Me whakawhetai ki te Atua mo tana mea homai noa, e kore nei e taea te korero.
10:1 ¶ Na, naku ake, na Paora, tenei tohe ki a koutou na te tikanga mahaki me te ngakau ngawari o te Karaiti, he mea iti nei ahau i ahau i kona i roto i a koutou, i tawhiti nei ia e maia ana ki a koutou:
10:2 Ae ra, e tohe ana ahau ki a koutou, kia kaua ahau ina tae atu e maro ki te whakaputa i te maia, pera me taku e mea nei kia maia ki etahi, e whakaaro nei ki a matou, ano ko ta matou whakahere no te kikokiko.
10:3 No te mea ahakoa haereere matou i roto i te kikokiko, ehara i te kikokiko ta matou whawhai;
10:4 Ehara hoki nga rakau o ta matou pakanga i te mea no te kikokiko, engari he kaha i roto i te Atua hei whakahoro i nga pa kaha:
10:5 Horo ana i a matou nga whakaaroaronga me nga mea ikeike katoa e whakakake ana kite matauranga ki te Atua, a riro parau mai ana nga whakaaro katoa, ka meinga kia ngohengohe ki a te Karaiti;
10:6 Me te noho rite ano ki te whakapa riri mo nga mahi tutu katoa, ina tino ngohengohe rawa koutou.
10:7 ¶ E titiro ana koutou ki nga mea kei mua i to koutou mata. Ki te u te whakaaro o tetahi no te Karaiti ia, me mahara ia ki tenei mea ano hoki, no te Karaiti ia, pena ano hoki matou.
10:8 Ahakoa hoki ahua rahi ake taku whakamanamana mo nga tikanga i a matou nei, na te Ariki nei i homai hei hanga ake i a koutou, ehara i te mea hei tuku i a koutou ki raro, e kore ahau e meinga kia whakama:
10:9 Kia kaua ahau e meatia e whakawehi ana i a koutou ki aku pukapuka.
10:10 Ko ana pukapuka hoki, e ai ki ta ratou, he taimaha, he kaha; ko tona tinana ia i a ia i konei he ngoikore, ko tana korero he korekore noa iho.
10:11 Kia mahara taua tu tangata ki tenei, na ko to matou ahua i nga kupu o nga pukapuka i a matou e ngaro mai nei, koia ano to matou rite ki nga mahi me i kona matou.
10:12 ¶ E kore hoki matou e maia ki te whakauru atu, ki te whakariterite ranei i a matou ki etahi e whakapai nei ki a ratou ano: i a ratou ia e mehua nei i a ratou ki a ratou ano, e whakariterite nei i a ratou ki a ratou ano, kahore o ratou matauranga.
10:13 E kore hoki matou e whakamanamana ki tua atu i to matou mehua, engari ka rite ki te mehua o te wahanga i whakaritea mai e te Atua ma matou, e tae atu ai ki a koutou rawa.
10:14 Kahore hoki a matou totoro noa atu, e kiia ai kahore he taenga atu mo matou ki a koutou: i tae atu na hoki matou ki a koutou rawa na i runga i te rongopai o te Karaiti:
10:15 E kore hoki matou e whakamanamana ki ko atu i to matou mehua, ara, ki nga mahi a etahi atu; engari e u ana to matou whakaaro, ka tupu haere to koutou whakapono, ka ai koutou hei whakanui i a matou, e tino rite rawa ai ki to matou ruri;
10:16 Kia kauwhautia ai te rongopai ki nga wahi i ko atu i a koutou, kia kaua hoki e whakamanamana i runga i to te tangata ke ruri ki nga mea e noho tata ana ki to matou ringa.
10:17 Ki te whakamanamana ia tetahi, me whakamanamana ia ki te Ariki.
10:18 He teka hoki ko te tangata e whakapai ana ki a ia ano ka tikangatia, engari ko ta te Ariki e whakapai ai.
11:1 ¶ Ko taku e hiahia nei kia ata hanga mai koutou ki ahau, kia iti nei, i ahau e wairangi nei: ae ra, kia ata hanga mai ano ki ahau.
11:2 Nui atu hoki toku ngakau ki a koutou, he ngakau no te Atua: kua oti hoki koutou te taumau e ahau ma te tane kotahi, kia tapaea atu ai hei wahine kore he ki a te Karaiti.
11:3 E wehi ana ia ahau, kei pera me Iwi i whakawaia e te tinihanga o te nakahi, kei kumea atu o koutou whakaaro ki te he, kei mahue te tapatahi o te ngakau ki a te Karaiti.
11:4 Ki te tae atu hoki te tangata, me te kauwhau i tetahi Ihu e rere ke ana i ta matou i kauwhau ai, ki te whiwhi ranei koutou i tetahi wairua ke atu i tena i whiwhi na koutou, ki tetahi rongopai ranei e rere ke ana i ta koutou i whakaae ai, e tika a na koutou kia ata hanga ki a ia.
11:5 ¶ Ki ahau hoki kahore rawa ahau i hoki iho i nga tino apotoro.
11:6 Na, ahakoa tangata ware ahau kite korero, kahore ia ki te matauranga; heoi i nga mea katoa kua tino kitea tenei i roto i a koutou.
11:7 I hara oti ahau i ahau i whakaiti ra i ahau kia kake ai koutou, i kauwhau utukore ra i te rongopai o te Atua ki a koutou?
11:8 I pahuatia e ahau era atu hahi, i tango utu ahau i a ratou kia minita ai ahau ki a koutou.
11:9 A i ahau i a koutou na, a i kore tetahi mea maku, kahore ahau i taimaha ki tetahi: na nga teina hoki, i to ratou haerenga mai i Makeronia, i whakawhiwhi ahau ki nga mea i kore i ahau: i nga mea katoa hoki i tiaki ahau i ahau kei taimaha iho ki a koutou; ina, ka tiaki pera ano ahau i ahau.
11:10 I te mea kei ahau te pono o te Karaiti, e kore tenei whakamanamana aku e araia e tetahi i nga wahi o Akaia.
11:11 Na te aha? na te mea koia kahore oku aroha ki a koutou? e matau ana te Atua.
11:12 Ko taku ia e mea nei, e meinga ano e ahau, kia motuhia atu ai e ahau te take a te hunga e hiahia ana ki te take; kia kitea ai ratou i runga i ta ratou e whakamanamana nei e rite tahi ana ano ki a matou nei.
11:13 He apotoro teka hoki nga pera, he kaimahi i te tinihanga, e whakaahua ana i a ratou kia rite ki nga apotoro a te Karaiti.
11:14 A ehara i te mea whakamiharo rawa; ina hoki a Hatana, e whakaahua ke ana i a ia hei anahera mo te marama.
11:15 Heoi ehara i te mea nui ki te whakaahua ke ano ana minita i a ratou kia rite ki nga minita o te tika; na, ko to ratou whakamutunga e rite ki a ratou mahi.
11:16 ¶ Me ki atu ano e ahau, Kaua tetahi e mea he wairangi ahau; a, ahakoa pena, heoi tahuri mai ki ahau, ki te wairangi, kia whakamanamana ai ano ahau, he mea iti nei.
11:17 Ko taku e korero nei, ehara i te korero i runga i ta te Ariki, engari me te mea i runga i te wairangi, i tenei whakamanamana ka kaha nei.
11:18 Na, ka tokomaha nei e whakamanamana i runga i to te kikokiko, ka whakamanamana ano hoki ahau.
11:19 E pai ana hoki koutou, e ata hanga ana ki te hunga wairangi, he hunga whakaaro hoki koutou.
11:20 Ka ata hanga hoki koutou ki te whakataurekareka tetahi i a koutou, ki te pau a koutou mea i tetahi, ki te tangohia e ia hei herehere, ki te whakakake ia, ki te pahiatia e ia to koutou mata.
11:21 He korero whakaiti taku, ano he ngoikore matou. Na, ki te maia tetahi ki tetahi mea; he korero wairangi nei taku, ka maia ano ahau.
11:22 ¶ He Hiperu ratou? ahau ano hoki. No Iharaira ratou? ahau ano hoki. He whanau ratou na Aperahama? pera ano hoki ahau.
11:23 He minita ratou na te Karaiti? He korero porangi taku nei, tera atu ano toku; hira atu oku mauiuitanga, maha noa atu oku meatanga ki roto ki nga whare herehere, nui noa atu oku whiunga, maha atu oku mate.
11:24 E rima nga wa i whiua ai ahau e nga Hurai, e wha tekau panga o te whiu, haunga te kotahi.
11:25 E toru oku whiunga ki te rakau, kotahi toku akinga ki te kohatu, tuatoru ahau ki te kaipuke pakaru, kotahi oku po, kotahi oku ra i te rire;
11:26 I nga haereerenga maha, i nga oranga noatanga i nga awa, i nga oranga noatanga i nga kaipahua, i nga oranga noatanga i oku whanaunga, i nga oranga noatanga i nga tauiwi, i nga oranga noatanga i te pa, i nga oranga noatanga i te koraha, i nga ora nga noatanga i te moana, i nga oranga noatanga i nga teina teka;
11:27 Mauiui ana, ngenge ana, he maha nga mataaratanga, nga matekaitanga, nga matewaitanga, he maha nga wa i nohopuku ai, i matao ai, i kore ai he kakahu.
11:28 Hei tapiri mo nga mea o waho, ko te mea e pehi nei i ahau i tenei ra, i tenei ra, ko te manukanuka ki nga hahi katoa.
11:29 Ko wai te ngoikore ana, a kahore ahau e ngoikore? ko wai kua tutuki te waewae, a kahore ahau e pawerawera?
11:30 Ki te takoto te tikanga kia whakamanamana ahau, me whakamanamana ahau ki toku ngoikoretanga.
11:31 E matau ana te Atua, te Matua o to tatou Ariki, o Ihu, koia nei te whakapaingia ana ake tonu atu, kahore aku teka.
11:32 I Ramahiku e tiakina ana e te kawana i raro i a Kingi Areta te pa o nga tangata o Ramahiku, he mea kia hopukina ai ahau:
11:33 Heoi tukua iho ana ahau i roto i te kete, ra te matapihi, ra te taiepa kohatu, a mawhiti atu ana i roto i ona ringa.
12:1 ¶ Ehara hoki i te pai kia whakamanamana ahau; heoi me neke atu ahau ki nga putanga, ki nga whakakitenga mai a te Ariki.
12:2 E matau ana ahau ki tetahi tangata i roto i a te Karaiti, ka tekau ma wha enei tau, i roto ranei i te tinana, kahore ahau e matau; i waho ranei o te tinana, kahore ahau e matau: ko te Atua te matau ana; kahakina atu ana taua tangata ki te tuatoru ra ano o nga rangi.
12:3 Heoi matau tonu ahau ki taua tangata, i roto ranei i te tinana, i waho ranei o te tinana, kahore ahau e matau: ko te Atua te matau ana;
12:4 Kahakina atu ana ia ki Pararaiha, a rongo ana i nga mea e kore e taea te korero, e kore ano e tika kia korerotia e te tangata.
12:5 Ka whakamanamana ahau ki taua tangata: otiia e kore ahau e whakamanamana ki ahau ake, engari ki oku ngoikoretanga.
12:6 Ki te hiahia hoki ahau kia whakamanamana, e kore ahau e wairangi; ka korero tonu ahau i te mea pono: heoi ka waiho e ahau, kei nui atu ta tetahi e whakaaro ai ki ahau i tana e kite nei i ahau, i tana ranei e rongo ai ki ahau.
12:7 Na, i te tino nui rawa o nga whakakitenga mai, he mea kei kake rawa ake ahau, kua homai ki ahau he koikoi i te kikokiko, he anahera na Hatana hei kuru i ahau, kia kaua ai ahau e kake rawa.
12:8 E toru aku inoinga ki te Atua mo tenei mea kia neke atu i ahau.
12:9 A kua mea mai ia ki ahau, E ranea ana toku atawhai hei mea mou: mana tonu hoki toku kaha i runga i te ngoikore. Na pai rawa atu ki ahau te whakamanamana ki oku ngoikore, kia ai ai te kaha o te Karaiti hei taupoki moku.
12:10 Mo reira ahuareka tonu ahau ki nga ngoikoretanga, ki nga tukinotanga, kinga aitua, ki nga whakatoinga, ki nga rarunga, mo te Karaiti; i ahau hoki e ngoikore ana ko reira ahau kaha ai.
12:11 ¶ Na kua wairangi ahau: he kaha mo ta koutou ki ahau: i tika ke hoki ma koutou ahau e whakapai: kahore hoki ahau i hoki iho i nga tino apotoro i te aha, i te aha, ahakoa ra he kahore noa iho ahau nei.
12:12 He pono i mahia i roto i a koutou nga tohu o te apotoro, pau rawa ano hoki te manawanui, i runga i nga tohu, i nga mea whakamiharo, i nga merekara.
12:13 He aha koia te mea i iti iho ai koutou i era atu hahi, ko tenei anake pea, ko toku korenga e taimaha ki a koutou? whakarerea noatia iho tenei he oku.
12:14 Na, ko te tuatoru tenei o nga wa ka takatu nei ahau ki te haere atu ki a koutou: e kore ano koutou e pehia e ahau ki tetahi mea maku; ehara hoki i te mea ko ta koutou taku e rapu nei, engari ko koutou: na ehara ma nga tamariki te whakapuranga ta onga ma nga matua, engari ma nga matua ma nga tamariki.
12:15 Na ka tino pai ahau ki te whakapau i aku, kia whakapaua hoki ahau i te meatanga mo o koutou wairua. Mehemea i hira ake toku aroha ki a koutou, e hoki iho ranei te aroha moku?
12:16 Heoi ra, kihai ahau i whakataimaha i a koutou; engari i toku koroke, hopukina ana koutou e ahau ki te tinihanga.
12:17 I meinga ranei e ahau tetahi o te hunga i tonoa atu e ahau ki a koutou hei whakapati i a koutou taonga moku?
12:18 I whakahaua atu e ahau a Taituha, i tonoa atu hoki tetahi teina hei hoa mona. I whakapati ranei a Taituha i a koutou taonga mona? he teka ianei i runga i te Wairua kotahi ta maua haere? he teka ranei i haere tahi maua ko aua tapuwae ra ano?
12:19 Tenei koutou te mahara nei i enei wa katoa he whakatikatika mo matou ta matou ki a koutou. I te aroaro o te Atua e korero ana matou i roto i a te Karaiti: otiia ko enei mea katoa, e oku hoa aroha, hei pai mo koutou, hei hanga mo te whare.
12:20 E wehi ana hoki ahau, kei rokohanga atu koutou e ahau, ina tae atu, kahore e rite ki taku e pai nei, kei kitea hoki ahau e koutou, kahore e rite ki ta koutou e pai ai: kei rokohanga atu he whawhai, he hae, he riri, he totohe, he ngautuara, he ko muhumuhu, he whakaputa, he tutu;
12:21 Kei whakaititia ahau e toku Atua i o koutou aroaro, ina tae atu ano ahau, a kei tokomaha hoki e tangihia e ahau o te hunga i hara i mua, a kahore ano i ripeneta mo te poke, mo te moepuku, mo te hiahia taikaha, i mahia nei e ratou.
13:1 ¶ Hei tuatoru tenei mo oku haerenga atu ki a koutou. Ma te mangai o nga kaiwhakaatu tokorua, tokotoru ranei, ka u ai nga kupu katoa.
13:2 Kua korero ano ahau i mua, ka korero ano inaianei, pera i te tuarua o oku wa i kona, a i ahau e ngaro mai nei, ki te hunga i hara i mua, ki era katoa ano hoki, na, ki te tae atu ano ahau, e kore e tohungia e ahau;
13:3 E rapu tohu na hoki koutou o te Karaiti e korero ana i roto i ahau; kahore nei ia e ngoikore ki a koutou, engari e kaha ana i roto i a koutou:
13:4 I ripekatia hoki ia i te mea e ngoikore ana, otiia kei te ora ia, na te kaha o te Atua. He ngoikore hoki matou i roto i a ia, heoi ka ora tahi ano me ia, he meatanga na te kaha o te Atua ki a koutou.
13:5 Whakamatauria iho koutou ano, mehemea ranei koutou kei roto i te whakapono; tirohia iho o koutou tohu e koutou ano. Tena ranei kahore koutou e matau ana ki a koutou ano, kei roto i a koutou a Ihu Karaiti? ki te mea ia ehara koutou i te mea akiri.
13:6 Otira e u ana toku whakaaro, e matau ana ano koutou, ehara matou i te mea akiri.
13:7 ¶ Na, ko ta matou inoi tenei ki te Atua, kia kaua koutou e mea i tetahi kino; ehara i te mea mo matou kia kitea e paingia ana, engari mo koutou kia mahi i te pai, ahakoa ko matou hei mea akiri.
13:8 E kore hoki e taea e matou tetahi mea e he ai te pono, engari te mea e u ai te pono.
13:9 E hari ana hoki matou ina ngoikore matou, ina kaha koutou: ko ta matou hoki tenei e inoi nei, ko koutou kia tino tika.
13:10 Koia ahau ka tuhituhi atu nei i enei mea, i ahau e ngaro mai nei, kei tae atu ahau ki kona, ka koi taku i runga i te mana kua tukua mai nei e te Ariki ki ahau hei hanga mo te whare, ehara i te mea hei wahi.
13:11 ¶ Kati ra, e oku teina, hei kona. Kia tino tika; kia marie te ngakau; kia kotahi te whakaaro; kia mau te rongo: a tera te Atua o te aroha, o te maunga rongo, e noho ki a koutou.
13:12 Oha atu tetahi ki tetahi, hei te kihi tapu ano.
13:13 Tenei te hunga tapu katoa te oha atu nei ki a koutou.
13:14 Kia tau ki a koutou katoa te atawhai o te Ariki, o Ihu Karaiti, me te aroha o te Atua, me te whiwhinga tahitanga ki te Wairua Tapu. Amine.


c: text/html

text:
Aute
Ko te Aute he rākau whakauru o Aotearoa, he rākau i heria mai nei i ngā waka e ngā tūpuna, engari kua ngaro kē i ēnei wā. Ko te whakamahi o tēnei rākau, ka kohia te kiri, ka wehea te iho, ā, ka patupatua kia ngāwari ai hei maro. He rākau tēnei o ngā takiwā mahana o te ao, engari kei ngā wāhanga whakararo o Te Ika-a-Māui, ka taea te whakatupu mehemea ki te āta tiakina. Ko te ingoa pūtaiao he Broussonetia papyrifera, ko te ingoa reo Pākehā he Paper mulberry.
Tirohia hoki[edit | edit source]
Tohutoro[edit | edit source]
- Metcalf, Laurie, 2002. A Photographic Guide to Trees of New Zealand. Tāmaki-makau-rau: New Holland.
- Salmon, J.T., 1986. The Native Trees of New Zealand. Te Whanga-nui-a-Tara: Heinneman Reed.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tīekia
.
Ko Tīekia (Česko) / ko te Whenua Tīeke (Česká republika) he whenua ki Ūropi. Ko ngā whenua e tūtata ana ko Tiamana, ko Pōrana, ko Horowākia, ko Ateria.
He mema a te Whenua Tīeke o te Kotahitanga o Ūropi (1 Haratua 2004).
Tāone nui[edit | edit source]
- Prague (tāone matua)
- Brno
- Ostrava
- Plzeň
- Liberec
- Olomouc
- Ústí nad Labem
- Hradec Králové
- České Budějovice
Tāngata[edit | edit source]
- Miloš Zeman (te tumuaki)
- Bohuslav Sobotka (te pirimia)
Hoto ki waho[edit | edit source]
- Tūwehe Tīeke (reo Pākehā)
- Kāwanatanga o Tūwehe Tīeke (reo Pākehā)


text:
Hāmiora Mangakāhia
Ko Hāmiora Mangakāhia nō Ngāti Whanaunga o Hauraki, he kaiārahi, he āteha, he kaitōrangapū. I whānau mai ia i te tau 1838 ki Moehau. Ahakoa i pakeke ai ia hei Karaitiana, he tangata mōhio hoki ia ki ngā whakapapa, ngā kōrero tawhito a tōna iwi. I tana kaha ki te pupuri i ngā whenua o tana whānau, ka matatau ia ki ngā mahi o te Kōti Whenua Māori, ahakoa he mahi hua kore.
Ko tana mahi mā te Kotahitanga te mahi nui rawa atu a Mangakāhia. Ko ngā tino kaupapa o taua rōpū kia whakakāhoretia te Kōti Whenua Māori me ngā ture whenua Māori katoa; kia whakatūria ngā komiti Māori ki te whakatau i ngā tautohetohe i raro i ngā tikanga Māori. Koia rā tana kōrero ki te Kōmihana mō ngā Ture Whenua Māori i te 1891 kia whakakāhoretia te Kōti.
Nō te 1892 ka pōtitia a Mangakāhia hei Pirimia o te Pāremata o te Kotahitanga. Ka tonoa e ia kia tukua he pitihana ki te Pāremata i Te Whanga-nui-a-Tara, e inoi ana tuatahi, kia whakakāhoretia ngā ture whenua Māori, tuarua, mā te Māori anō e whakahaere ngā take Māori.
I whai anō a te Kotahitanga kia tū tētahi Pāremata Māori. Ki tā Mangakāhia, kāhore te Pāremata Māori e whakararu i te mana o te Kuini, engari he huarahi pea kia whakahaere ai te Māori i ōna whenua. Ki tāna titiro, ko te mana motuhake o te Māori he mea tiaki nā te Tiriti o Waitangi, nā te Ture Kaupapa Taketake o 1852, e whai mana ai i tekiona 71 ngā tikanga Māori i ngā takiwā ko te nuinga o te taupori he Māori.
Tae rawa atu ki tōna matenga i te 1918, ka pau i a Mangakāhia tana kaha mā te Pāremata o te Kotahitanga.
Tirohia hoki[edit | edit source]
Tohutoro[edit | edit source]
- Ngā Tāngata Taumata Rau URL:NZDB


text:
He kaha a Te Papa ki te mahi i roto i te hapori. Tētahi o āna whāinga nui, kia tū hei kanohi, ā, ka inoi ki ngā iwi whānui ake o Aotearoa. He wāhi pai mō tēnei ko te Community Gallery. He pakari anō ō mātou here ki ngā iwi o Te Moana-nui-a-Kiwa – he mihi ki te whai wāhi o Aotearoa i roto i Te Moana-nui-a-Kiwa.
Nō te hapori tonu a Te Papa. Ko tētahi whāinga matua he whakatinana, he whakaatu hoki i ngā tini hapori o Aotearoa. Ko tō mātou Whakaaturanga ā-Hapori te whakatinanatanga o tērā whāinga. He taura here anō o Te Papa ki ngā hapori nō ngā moutere o Te Moana-nui-a-Kiwa.
Whakaaturanga ā-Hapori
He wāhi te Whakaaturanga ā-Hapori o Te Papa nō te whakaaturanga Uruwhenua. E whakaatuhia ana ngā tini kōrero o ngā hapori maha o Aotearoa.
Ia 18 marama ki te 2 tau, ka whai wāhi mai tētahi atu hapori ki te whakaatu i tana kōrero. Ka āta mahi tahi a Te Papa me taua hapori hei whakawhanake i te whakaaturanga.
Koinei ngā hapori o Aotearoa kua whakaatuhia, ko te Hainamana, ko te Tatimana, ko te Iniana, ko te Ītāriana me te Kotimana. Ko ngā rerenga i Aotearoa te kaupapa o te whakaaturanga, The Mixing Room.
Mō The Mixing Room i mahi tahi a Te Papa me ngā rerenga rangatahi nō ngā hapori 27 puta noa i Aotearoa hei whakaatu i ā rātou ake kōrero mā te mahi toi, mā te whitiāhua, mā te mōteatea me ngā pāpāho matihiko.
Hoatu ki te blog o The Mixing Room
He Pou Herenga Waka nō Te Moana-nui-a-Kiwa
He whānui ngā hononga o Te Papa ki ngā hapori o te Moana i Aotearoa, i rāwāhi hoki.
- Ka mahi tahi ngā kaimahi nō Te Moana-nui-a-Kiwa me ngā hapori nō reira hei whakawhanake, hei manaaki i ngā whakaaturanga – pērā i te Tangata o le Moana: Te kōrero o ngā Iwi o Te Moana-nui-a-Kiwa i Aotearoa.
- hai wāhi mai ngā tāngata o Te Moana-nui-a-Kiwa ki ngā whakaputanga me ngā kaupapa maha o Te Papa.
- Ka kauhautia ō rātou nā take e ngā kaimahi o Te Moana-nui-a-Kiwa i waho atu i Te Papa.
- E hia kē ngā rōpū, ngā pūkenga me ngā rangatira nō Te Moana-nui-a-Kiwa ka pōwhiritia e Te Papa.
Mō te roanga atu o ngā kōrero tirohia te 2004 report Pacific Peoples and Te Papa: Community Activities and Consultation Since Opening 1998 (PDF, 131kb).
Pānuihia te kōrero mō Tangata o le Moana, tō mātou whakaaturanga mō ngā tāngata o Te Moana-nui-a-Kiwa i Aotearoa.
Tirohia ngā taonga kei te kohinga o Te Moana-nui-a-Kiwa.
Tirohia tā mātou maramataka mahi.


text:
I te mau mahana atoa, i ni‘a i to outou e‘a e tae atu i to outou tapaeraa mure ore, a faarahi i to outou faaroo. A faaite i to outou faaroo! Ia iteahia mai to outou faaroo!
E te mau taea‘e e te mau tuahine here e, te faaite nei matou i to matou here e to matou mauruuru rahi ia outou. Te mauruuru nei matou i te taviniraa i piha‘i iho ia outou.
I roto i te hoê tere manureva, ua faaara mai te pairati e e faaruru matou i te aueueraa ia haapou matou e e ti‘a i te mau horopatete atoa ia taamu maite i to ratou mau hatua. Ua tupu ihoâ taua aueueraa ra. E mea puai mau. I muri mai ia’u, ua ri‘ari‘a roa te hoê vahine. Ia topa e ia aueue te manureva, ua tuô puai oia. Ua tamata ta’na tane faaipoipo ia tamărû ia’na aita râ i manuïa. Ua tamau noa ta’na mau tuôraa u‘ana e tae noa’tu ua mahemo te area aueue e ua tau te manureva. Ua oto vau no’na. No te mea hoi e ua riro te faaroo ei rave‘a aro i te ri‘ari‘a, ua hinaaro ïa vau, ahani ta’u i nehenehe, i te haapuai i to’na faaroo.
I muri a‘e, a faaru‘e ai te mau horopatete i te manureva, ua parau mai te tane a teie vahine : « Ua pe‘ape‘a vau no te mea ua ri‘ari‘a roa ta’u vahine. Te hoê noa rave‘a i noaa ia’u no te tamărû ia’na o te parauraa’tu ïa ia’na e, ‘tei ni‘a o Elder Nelson i teie manureva, eiaha ïa e haape‘ape‘a’ ».
Aita i papû ia’u e, ua tamărû anei ia’na to’u parahiraa i roto i teie tere, e parau râ vau e, te hoê o te mau mea papû o te oraraa tahuti nei, maori râ, e tamatahia to tatou faaroo. I te tahi mau taime, e tae mai taua mau tamataraa ra a faaruru ai tatou i te tahi mau ati piri atu i te pohe. No teie vahine tei roohia i te ri‘ari‘a, ua riro ïa te aueue u‘ana o te manureva ei hoê o taua mau taime ra e itehia’i e mea puai anei to tatou faaroo.
Ia aparau ana‘e tatou no ni‘a i te faaroo—e nehenehe te faaroo e faanuu i te mau mou‘a—aita ïa tatou e parau ra no ni‘a noa i te faaroo, no ni‘a râ i te faaroo i te Fatu ia Iesu Mesia. E nehenehe te faaroo i te Fatu ra ia Iesu Mesia e haapuaihia a haapii ai tatou no ni‘a Ia’na e a ora ai tatou i to tatou haapa‘oraa faaroo. Ua faataahia te haapiiraa a Iesu Mesia e te Fatu no te tauturu ia tatou ia faarahi i to tatou faaroo. I roto râ i te reo e faaohipahia nei i to tatou nei anotau, ua rau ïa te auraa o te parau haapa‘oraa faaroo no te mau huru taata atoa.
Te auraa mau no te parau ra haapa‘oraa faaroo o te « taamu-faahou-raa » aore râ « te tu‘ati-faahou-raa » i te Atua.1 Teie paha te uiraa ta tatou e ui ia tatou iho, e ti‘aturiraa puai anei to tatou i te Atua ia nehenehe i to tatou faaroo ia faaite mai i te reira ? Aore râ ua taamuhia anei tatou i te tahi ê atu mea ? Ei hi‘oraa, ua faaroo na vau i te mau aparauraa i te mau po‘ipo‘i monire no ni‘a i te mau ha‘utiraa tu‘aro tei tupu i te sabati na mua’tu. No te tahi o teie feia maamaahia i te tu‘aro, ua mana‘o vau e ua taamuhia ta ratou « haapa‘oraa faaroo » i ni‘a i te tahi ha‘utiraa tu‘aro ?
E ui na tatou ia tatou iho, tei hea to tatou faaroo ? Tei roto anei i te hoê pŭpŭ ? Tei roto anei i te hoê i‘oa ? Tei roto anei i te hoê taata tuiroo ? E nehenehe te mau pŭpŭ maitai roa‘e e ore e manuïa. E nehenehe te feia tuiroo e morohi. Hoê noa râ Taata i reira to outou faaroo e paruruhia’i, i roto ïa i te Fatu ra ia Iesu Mesia. E e ti‘a ia outou ia faite i to outou faaroo !
Ua parau te Atua i roto i te faaueraa matamua o Ta’na na faaueraa e hoê ahuru, « eiaha roa to oe ei Atua ê atu, ia’u nei ».2 Ua parau atoa Oia, « a hi‘o mai ia’u nei i to mau mana‘o atoa na ; eiaha e feaa, eiaha e măta‘u ».3 Tera râ e rave rahi â mau taata o te imi nei i te hau i roto ana‘e i ta ratou afata moni aore râ o te pee nei i te mau taata tupu ei mau hi‘oraa na ratou.
E tamata pinepinehia te faaroo o te mau taote, o te mau aivanaa e o te feia politita. I roto i ta ratou tutavaraa i ta ratou mau fâ, e faaitehia anei e aore râ, e hunahia anei ta ratou haapa‘oraa faaroo ? E taamuhia anei ratou i te Atua aore râ i te taata nei ?
Ua farii au i taua huru tamataraa ra, e rave rahi mau matahiti i ma‘iri, a tama‘i ai te hoê hoa no te fare haapiiraa taote ia’u no to’u oreraa e faataa i to’u iteraa no te pae ohipa e to’u mau iteraa i te pae faaroo. Ua titau oia ia ore au e ano‘i na ite e piti. Nahea e nehenehe ai ia’u ia na reira ? Te parau mau e parau mau ïa ! Eita e vahihia, eita e nehenehe i te hoê noa‘e tufaa o te reira ia tuuhia i te hiti.
Ia faura ana‘e mai te parau mau mai roto mai i te hoê piha aivanaa aore râ na roto i te heheuraa, no ô mai ïa te taatoaraa o te parau mau i te Atua ra. Te taatoaraa o te parau mau e tufaa ïa no te evanelia a Iesu Mesia.4 E te anihia ra ia’u ia huna i to’u faaroo. Aita vau i pee i te aniraa a to’u hoa taote. Ua faaite au i to’u faaroo !
I roto i te mau tutavaraa ohipa atoa, e titauhia te mau faito etaeta no te afaro. Te haafaufaa nei te mau aivanaa i to ratou ti‘amâraa no te faaite i to ratou mana‘o. Eita râ te taato‘araa o te ti‘amâraa e itehia mai te mea eita te hoê tufaa o te ite o te tahi taata « e fariihia » na roto i te mau ture a te taata.
Eita te parau mau varua e nehenehe ia ite-ore-hia—te mau faaueraa ihoa râ a te Atua. E afa‘i mai te haapa‘oraa i te mau faaueraa a te atua i te mau haamaitairaa, i te mau taime atoa. E afa‘i mai te ofatiraa i te mau faaueraa a te Atua i te ereraa i te mau haamaitairaa, i te mau taime atoa !5
Ua rahi te mau fifi i roto i teie nei ao, no te mea ua î te reira i te mau taata tei ore â i maitai roa’tura. Te faatupu nei ratou i ta ratou mau fâ e to ratou mau hinaaro mai te au i to ratou faaroo aore râ i to ratou faaroo ore. E rave rahi te tuu nei i te tahi atu mau mea na mua roa i te Atua. Te farii ore nei te tahi i te faufaa rahi o te haapa‘oraa faaroo i roto i te oraraa no teie tau. Mai i te mau tau atoa, te vai nei i teie mahana te feia e haavahavaha nei aore râ e faahapa nei i te ti‘amâraa no te faaohipa i ta’na iho haapa‘oraa faaroo. Te faahapa atoa nei te tahi i te haapa‘oraa faaroo ei tumu no te rahiraa o te mau fifi o te ao nei. Oia mau, te vai ra te mau taime i ravehia’i te mau ohipa iino na ni‘a i te i‘oa o te haapa‘oraa faaroo. Te oraraa râ i te haapa‘oraa faaroo mau a te Fatu, oia ho‘i, te riroraa ei pĭpĭ mau na Iesu Mesia, o te hoê ïa huru oraraa e te hoê faaotiraa i te mau mahana atoa o te horo‘a mai i te arata‘iraa hanahana. Ia faaohipa outou i ta outou haapa‘oraa faaroo, te faaohipa ra ïa outou i to outou faaroo. Te faaite ra ïa outou i to outou faaroo.
Ua ite Fatu e e ti‘a i Ta’na mau tamarii ia haapii nahea i te imi Ia’na. Ua parau Oia, « no te mea ua afaro te uputa, e ua pirihao te e‘a o te aratai atu i te… faaiteiteiraa … e aita rea o te ite mai i te reira ».6
Te horo‘a mai nei te mau papa‘iraa mo‘a i te hoê rave‘a maitai roa‘e no te imi i to tatou e‘a e ia faaea i reira. E horo‘a atoa mai te iteraa i te mau papa‘iraa mo‘a i te parururaa tao‘a. Ei hi‘oraa, na roto i te aai o te ao nei, ua riro te mau ma‘i mai te « fiva tamarii » te tumu no te mau pohe o te mau metua vahine e te mau aiû. E tei roto hoi i te Faufaa Tahito te mau ture tano no te rapaauraa i te mau taata ma‘i, tei papa‘ihia hau atu i te 3 000 matahiti i teie nei !7 E rave rahi mau taata tei pohe no te mea aita te imiraa a te taata i te ite i haapa‘o i te parau a te Fatu !
To’u mau taea‘e e mau tuahine here e, eaha ïa ta tatou e ere nei i roto i to tatou mau oraraa mai te mea « e te tamau-noa-raa-hoi i te haapii, aore roa râ i noaa te ite i te parau mau » ?8 E nehenehe e noaa ia tatou te ite rahi i roto i te mau papa‘iraa mo‘a e ia farii i te faaurûraa na roto i te mau pure faaroo.
E tauturu ia te reira ia tatou a rave ai tatou i te mau faaotiraa i te mau mahana atoa. I te taime ihoa râ e hamani e e haapuaihia’i te mau ture a te taata, e ti‘a ïa i te mau ture a te Atua ia riro noa ei faito no tatou. Ia tatara ana‘e tatou i te mau tumu parau fifi, e ti‘a ïa ia tatou ia imi na mua roa i te arata‘iraa a te Atua.
E ti‘a ia tatou ia « faaau i te mau parau papa‘i mo‘a ia tatou… ei maitai e ei haapiiraa hoi no tatou.9 Tei piha‘i iho noa te ati ia tamata ana‘e tatou ia faataa ia tatou iho ma te parau e « to’u iho oraraa » aore râ « ta’u iho peu maitai a‘e ». Mai te mea e tamata te hoê i te vahi to’na iho oraraa i roto i te mau tufaa taa ê, eita roa oia e ti‘a mai i te faito mau o to’na iho parau-ti‘a e eita roa oia e riro mai i to’na iho huru mau.
E nehenehe te faahemeraa ia riro ei taata auhia ia tuuhia na ni‘a a‘e i te parau a te Atua. Te faaohipa rahi nei te mau hororaa poritita e te mau opuaraa faatianiraa i te mau titorotororaa mana‘o no te faatupu i ta ratou mau opuaraa. E mea maramarama roa te mau hotu o taua mau titorotororaa mana‘o ra ! Eita râ te reira e ti‘a ia faaohipahia ei tumu no te faati‘a i te ofatiraa i te mau faaueraa a te Atua. Noa’tu e « te na reira nei te mau taata atoa », eita roa te hape e riro ei mea ti‘a. E ore roa te ino, te hape, e te pouri e riro mai ei parau mau, noa’tu e mea auhia e te taata. Te faaara ra te papa‘iraa mo‘a : « E pohe to ratou to tei parau i te ino ra, e maitai, e te maitai ra, e ino; o tei parau i te pouri ra, e maramarama, e te maramarama ra, e pouri ».10
I muri a‘e i te Tama‘i Matamua o te Ao nei , ua riro mai te hoê himene faufau ei himene au-roa-hia e te taata. No te pororaa i te viivii, te faahiti ra teie himene eita e 50 milioni taata e nehenehe e hape. Tera râ, e nehenehe e 50 milioni taata e hape—e hape mau. E vai noa te viivii e viivii i mua i te Atua o te haavâ ia tatou paatoa i te hoê mahana no ta tatou mau ohipa e mau hinaaro.11
I te tahi a‘e pae o te măta‘u e te ti‘aturi ore e vai rahi nei i roto i te ao nei i teie mahana, na roto i te faaroo e te itoito o ta’u tamahine here o Emily, o te ora nei i te tahi atu pae o te paruru. A vaiiho mai ai oia i to’na tino tahuti nei tei î i te ma‘i mariri aitaata, aita oia i nehenehe ia paraparau maitai. Ma te hoê râ mata ataata, ua parau mai oia ia’u, « e papa, eiaha e haape‘ape‘a mai no’u. Ua ite atu e e maitai au ! » Ua itehia te faaroo o Emily—o tei anaana maitai mai i taua taime oto ra, te taime hoi i hinaaro rahi ai matou i te reira.
E faaroo rahi to teie metua vahine apî nehenehe, e pae tamarii, i To’na ra Metua i te Ao ra, i roto i Ta’na opuaraa, e i te oraraa maitai mure ore o to’na utuafare. Ua taamu maite oia ia’na i te Atua. Ua haapa‘o hope oia i te mau fafauraa ta’na i rave i te Atua e i ta’na tane faaipoipo. Ua here oia i ta’na mau tamarii e ua vai râ oia i roto i te hau, noa’tu ua fatata oia i te taa ê atu ia ratou. E faaroo to’na i to’na oraraa i mua, e i to ratou atoa, no te mea e faaroo to’na i to tatou Metua i te Ao ra e Ta’na Tamaiti.
I te matahiti 1986, ua parau te peresideni Thomas S. Monson, « oia mau e faaruru tatou i te ri‘ari‘a, e ite tatou i te haamâ e te pato‘iraa. E ti‘a ia tatou ia itoito i te pato‘i i te mea ta te rahiraa o te taata e ti‘aturi nei, ia itoito tatou i te parururaa i ta tatou mau parau tumu. Na te itoito, eiaha râ te faati‘araa, e afa‘i mai i te mata ataata farii o te Atua […] A haamana‘o e te vai ra te măta‘u i roto i te mau taata atoa, o ratou râ o te faaruru atu i to ratou mau măta‘u [ma te faaroo] e itoito atoa ïa to ratou ».12
E vai parau mau noa te a‘o a te peresideni Monson ! No reira te taparu nei au ia outou, to’u mau taea‘e e mau tuahine here : I te mau mahana atoa, i ni‘a i to outou e‘a e tae atu i to outou tapaeraa mure ore, a faarahi i to outou faaroo. A faaite i to outou faaroo ! Ia iteahia mai to outou faaroo !13
Te pure nei au e e taamu-papû-hia’tu outou i te Atua, e ia nana‘ohia Ta’na mau parau mau mure ore i roto i to outou aau e a muri noa’tu. Te pure nei au e, i roto i to outou oraraa, e faaite outou i to outou faaroo ! I te i‘oa o Iesu Mesia, amene.
Faa‘ite i te mau faahororaa
-
1. Ia fanauhia te hoê aiû, e taamuhia e piti taura i ni‘a i te taura pito e e tapuhia i roto i te area o taua na taamuraa e piti. Te hoê taamuraa o te hoê ïa taamu papu. No roto mai te ta‘o haapa‘oraa faaroo i te mau aa Latino, re oia hoi « faahou â » aore râ « ho‘i atu » e te ta‘o ligare, oia hoi, « ia taamu » aore râ « ia pu‘oi ». No reira, te taa nei ia tatou e te « taamu nei te haapa‘oraa faaroo i te feia faaroo i te Atua ».
-
2. Exodo 20:3. Taa ê atu i te reira, ua parau te Fatu, « a tatarahapa, a fariu ê mai i to outou mau idolo; fariu ê mai… i to outou mau mea faufau ra » (Ezekiela 14:6).
-
3. Te Parau Haapiiraa e Te mau Parau Fafau 6:36.
-
4. Hi‘o Spencer W. Kimball, The Teachings of Spencer W. Kimball, nene‘iraa a Edward L. Kimball (1982), 391.
-
5. Hi‘o Mosia 2:41; Te Parau Haapiiraa e Te mau Parau Fafau ; 82:10. E mea mau teie haapiiraa no te mau taata atoa, no te mea « e ere te Atua e haapao i te huru o te taata » (Te Ohipa 10:34; hi‘o atoa Moroni 8:12).
-
6. Te Parau Haapiiraa e Te mau Parau Fafau 132:22.
-
7. Hi‘o Levitiko 15:13.
-
8. 2 Timoteo 3:7.
-
9. 1 Nephi 19:23.
-
10. Isaia 5:20.
-
11. Te haapii nei te papa‘iraa mo‘a: « A haere mai na i te Fatu ra, i Tei Mo‘a. E haamana‘o outou e, ua titiaifaro to’na mau haerea. Inaha, ua pirihao te e‘a no te taata nei, area tei mua tia ia’na, e ua titiaifaro hoi, e te tiai uputa ra, o Tei Mo‘a ïa i Iseraela nei ; e aore hoi oia i tarahu i te tavini i reira ra ; e aore hoi e e‘a ê, maori râ, na taua uputa ra ; e ore oia e vare, no te mea, o te Fatu ra o te Atua to’na i‘oa » (2 Nephi 9:41).
-
12. Thomas S. Monson, « Courage Counts », Ensign, Novema 1986, 41. I te tahi atu taime, ua horo‘a te peresideni Monson i teie a‘oraa faaurûhia « no te ora faahiahia maitai, e ti‘a ïa ia tatou ia faarahi i te aravihi i te faaruru atu i te fifi ma te itoito, i te mauruuru ore ma te oaoa, e te manuïraa ma te haehaa… E mau tamaroa e e mau tamahine tatou na te hoê Atua ora, e ua hamanihia ho‘i tatou ia au i to’na ra hoho‘a… Eita e nehenehe ia tatou ia tape‘a noa i teie iteraa ma te ore e ite i te hoê auraa hohonu apî no te puai e te mana, e tae noa’tu i te puai ia haapa‘o i te mau faaueraa a te Atua, te mana ia pato‘i atu i te mau faahemaraa a Satane » (« Yellow Canaries with Gray on Their Wings », Ensign, Tiurai 1973, 43).
-
13. « E tapea ia outou iho eiaha e rave noa’tu i te mea paieti ore ra » (Moroni 10:32). Eiaha ia rahi a‘e to outou ri‘ari‘a i te taata nei i to outou măta‘u i te Atua (hi‘o Te Parau Haapiiraa e te Mau Parau Fafau 3:7 ; 59:5).


text:
Hei pūtake mō Te Ipukarea ko te whāia o te mātauranga, ko te whakaako, ko ngā rangahau me ngā tānga reo Māori. Ka whakakotahi mai anō hoki tēnā, me tēnā rōpū ki ana rekereke, mō te whakarauora, mō te whakarangatira anō i te reo Māori te take.
Te Whanake pūmanawa tautono
Ko te uakitanga tēnei o te pūmanawa tautono hou mō Te Whanake. I te tangata e whakaora ana i tōna reo, koinei tētehi rauemi hou e ngāwari ai tā te tangata toro atu ki te reo Māori.
Kei aku nui, kei aku rahi, tēnā koutou katoa
Tēnei ka mihi ki a koutou, ki te hunga e whāngai nei i ā tātou tamariki ki te reo Māori me ngā tikanga i roto i ngā kura, puta noa. E mihi ana i runga i ngā tini āhuatanga o te wā, tēnā koutou. PĀNUI
Kōrero Hou
He Whakamāoritanga
Kua oti te whakamāoritia o Tū, nā Patricia Grace, me Purapurawhetū, nā Briar Grace-Smith. PĀNUI
Te Ako mā te Ipurangi
Ko te hanga i ētahi rauemi mō te ipurangi me te rorohiko hei tautāwhi i te ako i te reo Māori te whāinga matua o ēnei kaupapa.
Rangahau
E rua ngā kaupapa rangahau a Te Ipukarea ka kitea i tēnei pae tukutuku. Ka tahi, He Pātaka Mātauranga , arā, he kohinga kōrero mātauranga Māori. Ka rua, He Papa Huia, he whakapāohotanga kauhau.
He Kōrero mō mātou
Ko te whakarei i te kounga o te reo Māori te kaupapa matua o Te Ipukarea. Ka whāia tēnei mā te āta rangahau i te reo me ngā tikanga Māori. Ka kimihia anō hoki ngā ara kia eke ai te whakaako me te tuhituhi i te reo ki ngā taumata e tika ana kia puāwai ngā wawata o ngā kawau mārō o te reo nei.


text:
Story: Wātene, Puti Tīpene
Page 1 - Watene, Puti Tipene
Watene, Puti Tipene
1910–1967
Nō Ngāti Maru, nō Te Arawa, nō Te Whānau-a-Apanui; he tangata tākaro rīki, he kaitōrangapū, he āpiha toko i te ora ahumahi
I tuhia tēnei haurongo e Manuka Henare , ā, i tāngia tuatahitia ki Ngā Tāngata Taumata RauKo te wāhanga 5, 2000
Nō te 18 o Ākuhata o te tau 1910 i whānau a Puti Tīpene Wātene i Kirikiri, i Pārāwai (Thames). Ki te ao whānui i mōhiotia ia ko Steve. Ko ia te huatahi a Rose Maria Savage (Hāwete) o ngā iwi o Te Arawa me Te Whānau-a-Apanui, rāua ko tana tāne tuarua, ko Toke Wātene o Ngāti Maru, he tangata ahu whenua a ia. He tuakana anō tōna mai i te moenga tuatahitanga o tōna whaea, ā, nuku atu i te toru tekau ngā tamariki i whāngaia e ōna mātua. Ko ōna tīpuna ki te taha ki tōna pāpā ko Mita Wātene rāua ko tana wahine, ko Kataraina. Hei tamāhine a Kataraina mā Mātene Te Ngā, he rangātira rongonui nō Ngāti Maru. Hāngai kaha ana ngā tātai heke o Puti Tīpene Wātene ki a Tainui, ki a Mātaatua, ki a Horouta me Tākitimu. Ēngari rā, ko ōnā hapū, iwi ake anō, ko Ngāti Te Aute, ko Ngāti Whanaunga, ko Ngāti Hauāuru, ko Ngāti Pāoa me Ngāti Tamaterā.
He pononga whakapono tūturu te whānau o ngā Wātene nō te Hāhi o Ihu Karaiti mō Te Hunga Tapu o ngā Rā o Muri Nei (Church of Jesus Christ of Latter Day Saints). E waru tau te pakeke o Tīpene i te iriiringa i a ia i te 1 o Hepetema o te tau 1918. Otirā, i pūmau tonu tana whakapono ki te Hāhi Mōmona ā mate noa ia. I kuraina a Wātene i te kura tuarua o Pārāwai (Thames High School), i te kura tuarua ā-rohe o Ōpōtiki (Ōpōtiki District High School) me te Kāreti Ahuwhenua Māori (Māori Agricultural College) o te Hāhi Mōmona i Te Matau-a-Māui (Hawke’s Bay). I te mutunga o tana kuranga i te kāreti ka neke atu ia ki Ākarana (Auckland), he kaimahi, he karaka nei āna mahi. He kaitākaro tino rawe kē nei a Wātene, waihoki tōna toa ki te purei rīki, i riro nāna i kāpene te tīma o te karapu o Manukau me te tīma ā-porowini hoki. Ko ia anō hoki te kāpene o te tīma whutupaoro rīki o Aotearoa i te tau 1936 me 1937, e toru nei ngā tēhi whakataetae. Ko ia anō i te ārahi i te tīma Māori, ka hinga nei i a rātou a Ahitereiria i te tau 1937; kātahi kē te toanga rongonui ko tēnā! Ko ngā tokorua o tō rātou tīma ka mau kē te wehi ki te tākaro, ko Hōri (George) Nēpia rāua ko Tiaki (Jack) Hēmi, ko Wātene rā tō rāua kāpene. I te mutunga mai o tana tākaro whutupaoro rīki, ka noho ia hei kaiwhakaako, hei kaikōwhiri mō te tākaro nei. Nō te takiwā o te tau 1931, i moea e ia a Phyllis May Rukutai, o Kōmata i Hauraki, ko Tainui nei tōna iwi.
I te wā o ngā tekau tau e rua atu i 1940 me 1950 i whakauru atu a Wātene ki ngā mahi whakatau i te āhua o te noho a ngā Māori o taiwhenua ki ngā takiwā tāone, arā ki Maungarei (Mount Wellington) ki te takiwā o Tāmaki. Atu i āna mahi ki te whakarite whare kāwanatanga mō te hunga hou, ko tana mahi anō he whakatū i te karapu Māori o Ngāti Muturangi (Ngāti Muturangi Māori Club), ā, i te tau 1948 nāna anō i āwhina te mahi whakatū i te tauranga huihuinga Māori (Māori Community Centre) i te tiriti o Fanshawe i Ākarana, ina koa te mātārerenga rā o ngā marae hou ki ngā tāone. I te wā e tautohe ana te hunga kaimahi wāpu i te tau 1951, i toro atu a Wātene me ōna hoa tokorua i ngā rohe ā-iwi hei waha kōrero mō te kotahitanga o ngā kaimahi takutai o Niu Tīreni (New Zealand Waterside Workers’ Union). Ko tā rātou mahi he whakapāhunu i te tangata kia kaua e haere tūao noa ki te mahi i te wāpu, inarā, he takahi kē tērā i te aukatinga a tā rātou rōpū kaimahi i ngā mahi i te wāpū. Nō te tau 1953, i pōtitia a Wātene ki te kaunihera takiwā tāone o Maungarei (Mount Wellington Borough Council) ki reira mahi ai mō te toru tau. He mema anō hoki a ia mō te komiti kura o Tāmaki (Tāmaki School Committee). Hei whakahōnore i a ia, i tana wehenga atu i te rohe tāone i tapaina tētahi huarahi i Maungarei ko Wātene.
Nō te tau 1956 pea i hūnuku atu te whānau o Wātene ki Pito-one (Petone), ka noho mai ia hei kaiwhakahaere mō tētehi whare noho, hei āpiha toko i te ora ahumahi mō te kamupene mīti o Gear (Gear Meat Company). I piri kau tonu tana mahi mai i te taha o ngā uniana mahi, ā, hau ana tōna rongo, arā, kātahi hoki te tangata tika, tangata mārō ngā whakaaro ko tēnei! Nō ngā tau mai i 1962 ki 1965 a Wātene i te kaunihera takiwā tāone o Pito-one (Petone Borough Council), ā, whakanōhia ana a ia hei tiamana mō te komiti mahi a taua kaunihera. He wā anō hoki he mema a ia nō te komiti whakahaere a te Kaunihera Māori o Niu Tīreni (New Zealand Māori Council), ā, i te mahi anō hoki a ia mā te Kaupapa Mātauranga mō te Iwi Māori (Māori Education Foundation). Whakahauhautia ana te mau o tana whakapono ki te mātauranga, ā, ki tōna whakaaro rā, kātahi te mea nui hei pou whakaara ake i te mana tū tangata o te Māori.
He tangata kakari a Wātene ki ngā mahi a te Rōpū Reipa o Aotearoa (New Zealand Labour Party), ā, i hāngai tonu atu āna mahi mai i te komiti tohutohu Māori (Māori Advisory Committee). Nō te tau 1955 i whakakapia atu tērā komiti e te komiti kaupapa Māori (Māori Policy Committee), ka tū nei ko Wātene hei tiamana mō ngā tau mai i 1958 ki 1963. E ono tau ia e noho ana hei kanohi Māori i te komiti whakahaere a te Rōpū Reipa. Nō te marama o Noema o te tau 1963, i pōtitia a Wātene hei mema Pāremata Māori mō Reipa, mō te rohe o Te Tai Rāwhiti. Nā tōna whakapono tūturu ki te Hāhi Mōmona, i wetewetea ake e ia te here nanati kaha o Rātana i ngā tūru Māori. I pūmau tonu ia ki āna kaupapa tōrangapū, kaupapa pāpori, he rerekē atu i ērā o ngā mema o ngā rōpū tōrangapū o Rātana rāua ko Reipa. He tangata whai niho a Wātene ki ngā mahi a te Whare Pāremata, whakanui tahitia ia e ngā taha e rua o te Whare. He tangata tautoko pūmau ia i ngā take Māori. I tua atu i tēnā e tino mārama tonu ana ia ki ngā raruraru o ana kaipōti, noho wātea tonu ia ki te whakarongo ki ō rātou māharahara. Tū mataara tonu te whakakore a Wātene i ngā hokonga whenua, ā, tere tonu tana whakahē i te Pire mō ngā Mea Māori (Māori Purposes Bill) a Ralph Hanan o te tau 1965, he whakatikatika te mahi i te Ture mō ngā Take Māori (Māori Affairs Act) o te tau 1953 me ētehi atu ture hoki. Puku ana te rae o Wātene, ka tautohea e ia kia kore e hīkina te whare tipuna, me te whakawātea atu hoki i te urupā i te marae o Ruamata hei hanga papa rererangi mō te tāone o Rotorua. Me ka rongo ia he kōrero whakaiti kaikiri, he kupu whakaparahako rānei e puta ake ana i te Whare Pāremata, mārō ana tana wero i ērā tū āhua.
He tangata paihere nui a Wātene ki te Tiriti o Waitangi, arā, e mau kē ana ia ki te tikanga tuku iho o te taha mana, me ngā mahi ā-ngākau kua oti kē te whakatakoto tinana mai i te Tiriti i waenganui i te Māori rāua ko te Karauna. E ai ki tā Wātene, he oati te mahi a te Tiriti kia whai wāhi tonu te Māori ki ngā whakahaere o te Whare Pāremata. Ko tāna e tino tautoko ana kia piki ake te nui o ngā tūru Māori o te Whare. I te hinganga o tōna matua i te tau 1955, kua whakatakotoria ko Wātene hei tuarā kaikōrero mō Ngāti Maru mō ā rātou kerēme e pā ana ki ngā papa kōura o Hauraki.
Ahakoa pūmau tonu a Wātene ki ngā tikanga whakaurunga ā-iwi, i whakapono tonu ia ki te kaha o te Māori ki te kimi oranga mōna tonu. Ko te tino hiahia o Wātene, me ōrite tonu te toha atu i ngā rawa o te whenua nei, me tana māharahara hoki ki te whārahi kē atu o te āhua o te noho a te Māori rāua ko te Pākehā. Ēngari ki tāna anō ko te mahi kē mā te kāwanatanga, he whakaara, he whakaoho hoki i ngā āhuatanga hei painga mō te iwi kia whakahokia mai anō te ihi me te wehi i ō rātou ake werawera, kia kaua kē e noho mai hei umanga toko i te ora. Kua aua atu kē te kite a Wātene i te haere whakamua tonu o te mahi noho tāone. I tino kaha tonu tana tautohe, hāunga anō te whai i te mātauranga, me whai wāhi atu anō hoki te Māori ki ngā mahi tōtika, mahi whai kiko.
I te tau 1966, i tū a Wātene hei māngai mō te Pāremata o Aoteroa i te hui a te kotahitanga mō ngā pāremata o te ao (Inter-Parliamentary Union) i Terāna (Tehran). Ko ia tētehi o ngā Māori tuatahi i tū hei māngai mō te Whare Pāremata i tērā tū reanga ahorangi. I te tau i whai ake, arā, i te 14 o Hune o te tau 1967, i a ia i roto tonu i te Whare Pāremata i Pōneke (Wellington), ka hinga te tōtara haemata nei a Wātene. I a ia i te Komiti mō ngā Mea Māori (Māori Affairs Committee), e uiui ana i tētehi kaiwhakaatu, i aituā ia i te mate manawa. Waihoki rā ko te take i mua i te komiti ko te pire kūraruraru nei, ko te Pire Whakatikatika i te Ture mō ngā Take Māori (Māori Affairs Amendment Bill). I mataku tonu a Wātene ka kaha kē atu te whakawehe a te pire nei i te Māori i ōna whenua, inarā, koia rā te take pū o tōna urunga atu hei mema Pāremata. Kāore i ārikarika te hunga i tae ake ki te marae o Te Tatau-o-te-Pō i Te Awakairangi o raro (Lower Hutt), ki te tangi i te rangatira nei, i a Puti Tīpene Wātene. I te mutunga, ka whakahaeretia te nehunga mōna i te whare karakia Mōmona, kātahi ka tapuketia ia ki te urupā o Te Puni ki Pito-one. Kāti, mahue mai ana ko tana hoa rangatira ko Phyllis, me ā rāua tamariki tekau mā tahi kei te ora tonu.


text:
Horowinia
Ko Horowinia (Republika Slovenija) he whenua ki Ūropi. Ko ngā whenua e tūtata ana ko Ateria, ko Hanekeria, ko Koroātia, ko Itāria.
He mema a Horowinia o te Kotahitanga o Ūropi (1 Haratua 2004).
Tāone nui[edit | edit source]
Ko Ljubljana te tāone matua. Ko ētahi atu o ngā tāone ko Maribor, ko Kranj, ko Celje, ko Koper, ko Novo Mesto, ko Nova Gorica, ko Velenje, ko Ptuj, ko Murska Sobota.
Kāwanatanga[edit | edit source]
Ko Borut Pahor te tumuaki, ko Janez Janša te pirimia.
Hoto ki waho[edit | edit source]
- Kāwanatanga o Horowinia (reo Pākehā)
- Tohutoro o Horowinia (reo Pākehā)
- Eslovenian Mendiak


text:
Definitions
Sorry, no definitions found.
Etymologies
Sorry, no etymologies found.
Examples
-
Eia na'e ka mea 'āpiki, ua pili wale nō ia' ano ho'opa'i mālie i ka po'e waiwai a maka hanohano paha.
-
I aku o Laieikawai, "E ka makua, ua hala ke kau o ko'u pomaikai nui, no ka mea, ua lawe aku o Waka i ka hoopomaikaiia mai o'u aku nei; aka, ma keia hope aku e kali oe a loaa ia'u he pomaikai oi aku mamua o ka pomaikai a me ka hanohano i loaa mua ia'u, alaila, o oe pu kekahi me makou ia hoopomaikaiia."
-
A ike ae la kekahi o kona mau kaikuahine, ua oi aku ka hanohano mamua o keia noho ana, no ka mea, ua hooliloia i mau alii no kahi hiki ole ia lakou ke noho e lawelawe pu me Mokukelekahiki, nolaila, hooholo ae la lakou i ka ae mamuli o ka olelo a ko lakou kaikunane.
-
Aka, o Kahalaomapuana, aole oia i ae aku e hoi iloko o Kealohilani; no ka mea, ua oi aku kona minamina i ka hanohano mau i loaa ia ia mamua o ka hoi ana i Kealohilani.
-
Ia Aiwohikupua ma i hiki aku ai ma ko Poliahu ma wahi e noho ana, he mea lealea loa i ke Alii wahine na mea kani o na waa o ke Alii kane, a he mea mahalo loa no hoi ia lakou ka ike ana i ko ke Alii kane hanohano, a maikai hoi.
-
Ia Aiwohikupua ma e holo aku ana i ka moana mai Kawaihae aku, he mea e ka olioli o Lilinoe i ka hanohano launa ole o ke Alii kane.
-
Mahope iho oia mau la, hoolale ae la oia i kona mau puali koa kiai, a me kona hanohano Alii a pau.
-
Alaila, hoomakaukau ae la o Aiwohikupua i kona hanohano Alii.
-
"Ina e ae oe e kiiia ko kakou kaikunane, alaila, e loaa ia kakou ka hanohano nui i oi aku mamua o keia, a e lilo auanei oe i mea kapu ihiihi loa, me ko launa ole mai ia makou, a oia ka makou i noonoo iho nei, a ae oe, alaila, ku kou makaia, hilahila o Waka."
-
Noho iho la o Aiwohikupua, a i na la hope o ke kolu o ka malama; lawe ae la ke Alii i kona mau kaukaualii, a me na punahele, i na haiawahine hoi, na hoa kupono ke hele pu ma ke kahiko ana i ka hanohano Alii ke hele ma kana huakai no ka hoao o na Alii.


text:
POSTED: 01:30 a.m. HST, Sep 14, 2013
Synopsis: Matson and the state should have been prepared for such a spill and at least try something to decrease the amount of molasses in the water.
———
Welina e nā makamaka heluhelu, 'o ia 'ōlelo e kau a'ela i luna i po'o mana'o no ka mo'olelo o kēia lā, he 'ōlelo no'eau ia mai kahiko mai. Penei ka 'ōlelo piha, “Ako 'ē ka hale a pa'a, a i ke komo 'ana mai o ka ho'oilo, 'a'ole e kulu i ka ua o Hilinehu.” He 'ōlelo a'o maika'i wale kēia. E ho'omaopopo mai ana ia iā kākou, e hana i nā hana e pono ai o pilikia auane'i ma ia hope aku. 'O ka pilikia na'e, 'a'ole kēia mau 'ōlelo no'eau a nā kūpuna ma ka lehelehe a kākou, 'a'ole i pa'a ma ko kākou waihona no'ono'o. Aia nō i ka puke. A he makana 'i'o nō ia puke na kākou, akā, 'a'ole paha i makana 'ia aku ua puke nei i ka hui 'o Makona a me ke aupuni moku'āina paha.
Ua hui aku nā maka i Kou no ka laha o ka nūhou e pili ana i ke kahe 'ana aku o ka malakeke ma ke awa 'o Honolulu, he 233,000 kālani ka nui. Ua laha paha ia nūhou a puni kēia pae 'āina a puni nō ho'i 'o 'Amelika a me ka honua paha. He mea minamina nō kēia, 'oiai, he 2,000 i'a, a 'oi aku paha i make i ka malakeke, a ke kuhi 'ia nei, ua nui nō ho'i paha ke 'āko'ako'a i make.
Wahi a nā waha 'ōlelo o Matson, 'a'ole i ho'olālā 'ia kahi hana ke kahe aku ka malakeke i loko o ke awa. A 'o ka mea 'āpiki, he waiwai ho'olilo ka malakeke no ka hui 'o Matson i ko nā 'āina 'ē, a ho'olilo 'ia nō he 2,000 kona malakeke i 'Amelika i kēlā me kēia pule. A he ho'olilo malakeke ka hana mai ka makahiki 1983. I ka makahiki 1983 i ho'omaka ai ia hana, a ua komo mai nō ka ho'oilo, a kulu loa ihola i ka ua o Hilinehu a o Welehu paha. 'O Welehu nō ka malama, akā, 'a'ole hiki ke kau ke po'o i ka uluna, he nui loa ka hana. Inā i ako 'ē 'ia aku ka hale a pa'a, inā e ola ia mau i'a i kēia lā.
Ma ka Hōkū Avalataisa o ka lā 10, ua 'ōlelo 'ia, 'a'ole i ho'olālā 'ia ka ho'oma'ema'e 'ana a'e i ka malakeke, no ka mea, 'a'ole maopopo ka hana e ho'oka'awale 'ia ai ka malakeke. 'A'ohe hana e hana 'ia ana i ka wā i 'ike 'ia ai ke kahe 'ana aku o ia malakeke? Inā 'o ka mea omoomo mea inu wale nō ka mea loa'a, e hele aku nō me ia a e omoomo aku i ka malakeke. Pehea lā ka wākiuma? Me ia paha e huki 'ia ai ka malakeke a me ke kai nō ho'i paha, akā, 'o ka mea nui, e pau ana kekahi mau paona o ka malakeke, a e emi ana ia 233,000 mau kālani a e ola ai paha kekahi i'a. 'Eā, e hana aku a e ho'ā'o paha i kekahi hana e pau ai ka malakeke, 'a'ole 'o ke kū iho me he ki'i lā e holo ai ka nīnau, “No Kūki'i mai paha 'oe?”
A ma ka Hōkū Avalataisa o Honolulu o ka lā 13, ho'olaha 'ia, he helu e kelepona aku ai ka mea i pilikia i ia kahe 'ana aku o ka malakeke i loko o ke awa. 'Eā, he pepeiao ko ka i'a, akā, 'a'ohe āna kelepona, a 'a'ohe 'ōlelo o kona waha. Pehea lā 'o ia e kelepona ai i ia helu me ka namunamu pū 'ana aku i ua hui lā.
E wikiwiki aku i ka ho'oma'ema'e 'ana o nui hou auane'i nā i'a e make ana.
———
E ho'ouna 'ia mai na ā leka iā māua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
>> kwong@hawaii.edu
>> rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
>> 956-2627 (Laiana)
>> 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.


text:
I te mau vahi atoa e haere ai to tatou mau melo e ta tatou mau misionare, ta tatou poro‘i e poro‘i ïa no te faaroo e te ti‘aturiraa i te Faaora ia Iesu Mesia.
Ta’u nei a‘oraa, no te feia i rotopu ia tatou o te mauiui nei, ma te zugo teimaha no te hara, te paruparu e te manuia-ore, e no te oto e te hepohepo rahi.
I te matahiti 1971, ua haere atu vau i te mau amuiraa tǐtǐ e no te haamau i te hoȇ tĭtĭ apȋ i te fenua Samoa Tooa o te Râ i te motu no Upolu. I muri a‘e i te mau uiuiraa ua tarahu matou i te hoê manureva na‘ina‘i no te reva’tu i te motu no Savaii no te faatere i te hoê amuiraa tĭtĭ i reira. Ua tau te manureva i ni‘a i te hoê tahua matie i Faala e e ho‘i mai i te po‘ipo‘i a‘e no te faaho‘i ia matou i te motu no Upolu i te taime avatea.
I te mahana e faaru‘e ai matou i te motu no Savaii, ua topa te ua. No to matou iteraa e eita te manureva e nehenehe e tau i ni‘a i te hoȇ tahua rari, ua tere atu matou i te pae tooa o te râ o te motu tei reira ho‘i te hoê tauraa manureva i ni‘a i te vavara. Ua tia‘i matou e tae noa’tu i te pô, e aita e manureva i tae mai. I te pae hopea ua faaroo matou na roto i te ratio e te vai ra te hoê vero e eita e nehenehe i te manureva ia rere. Ua niuniu atu matou e e tae atu matou na ni‘a i te pahi. E e tia’i mai te tahi taata ia matou i Mulifanua.
A faaru‘e atu ai matou i te uahu no Savaii, ua ani te tapena no teie pahi 40 avae (12 metera) te roa i te peresideni misioni mai te mea e mori pata ta’na. Aua‘e e te vai ra ta’na e ua horo‘a’tu te reira ei tao‘a aroha na te tapena. Ua fano matou e 13 maile (21 kilometera) na ni‘a i te miti puai mau no te tere atu i te motu no Upolu. Aita roa te hoê o matou i ite e ua ta‘iri te hoȇ vero puai i te motu e te tere afaro atura matou i roto i te reira.
Ua tapae matou i te uahu i Mulianua. Te vai ra te hoê area piriha‘o e ti‘a ia matou ia tere atu na piha’iho i te aau. Na te hoê mori i ni‘a i te aivi i tatahi e te piti o te mori i raro mai e faaite i te area piriha‘o. Ia tere ana‘e te hoê pahi e ia ana‘i te hoê mori i ni‘a’tu i te tahi, e afaro ïa te avei‘a o te pahi ia tere atu na roto i te mau ofa’i ataata na te hiti o te tereraa.
Tera râ i taua aru‘i ra hoê ana‘e ïa mori. Te vai ra e piti orometua i tatahi no te tia’i ia matou, ua taerehia râ te tereraa pahi. I muri a‘e i te tia’iraa e rave rahi mau hora ia itehia to matou pahi, ua rohirohi te mau orometua e ua vare‘a i te ta‘oto, ma te ore i tu‘ama i te piti o te mori, te mori i raro. No reira, aita te tereraa na roto i te aau i itehia.
Ua faatere atu te tapena i te pahi ma te faafaro atu i ni‘a i te mori i te pae ni‘a i tatahi a tape‘a noa’i te mataro i te mori pata no te turama i te ofa’i i mua. Ua nehenehe ia matou ia faaroo i te mau are miti ia ta‘iri i ni‘a i te aau. Ia piri atu matou i te mau are miti ta te mori pata e turama, e tuo ia te tapena ia otohe e ia tamata faahou i te imi i te haereraa pahi.
I muri a‘e e rave rahi mau tamataraa ua ite oia e eita roa te vahi tereraa e itehia. Te mea ana‘e ta matou e nehenehe e rave ia tamata ïa i te tere atu i te uahu i Apia e 40 maile (64 kilometera) te atea. Aore roa ta matou e rave‘a i mua i te mana u‘ana o te vero. Aita ȃ vau i ite a‘e nei i te poiri mai teie te huru.
Aita matou i nuu noa‘e i mua i te hora matamua, noa’tu e ua hope te puai o te matini. Ua fifi te pahi i te faarururaa i te vave‘a e ua faaea ma te hotahota i ni‘a i te are no te tahi taime poto e te pererau pahi i te aore. No te rȗrȗ rahi o te mau pererau ua fatata ïa te pahi i te parari hou a hee atu ai i te tahi atu pae o te are.
Ua tarava matou ma te avae e te rima i ni‘a‘e i te tapo‘i o te vairaa fereti, ma te tape‘a i to matou rima i te hoê pae e to matou mau manimani avae i te tahi atu pae ia ore matou e ta’uehia i roto i te miti. Ua matara atu te Taeae Mark Littleford e ua taorahia’tu oia i ni‘a i te paruru auri. Ua mutu to’na upoo, ua tape‘a râ te paruru auri ia’na ia ore ia hee atu i roto i te miti.
I te pae hopea ua nuu atu matou i mua e i te aahiata ua tomo atu matou i roto i te uahu no Apia. Ua taamuamuhia te mau poti te tahi i te tahi no te parururaa. Ua apiapi roa te uahu i teie mau poti. Ua nee atu matou na ni‘a, ma te tamata ia ore e faaara i te feia e taoto ra i reira. Ua haere atu matou i Pesega, ua tamarȏ i to matou ahu, e ua haere tia’tu i Vailuutai no te haamau i te tĭtĭ apî.
Aita vau i ite o vai tei tia’i ia matou i te pae tatahi no Mulifanua. Aita vau i faati‘a ia ratou ia faaite mai ia’u. E mea mau râ e ahani aita taua mori raro ra, ua pohe pauroa ïa matou.
Te vai nei i roto i ta tatou buka himene te hoê himene tahito e himene-varavara-hia nei e e auraa taaê to te reira himene no’u nei.
Te paraparau nei au i teie mahana i te feia tei mo‘e paha e te imi nei i taua mori raro ra no te tauturu ia ratou ia ho‘i mai.
Ua ite tatou mai te haamataraa mai e eita tatou e manuia i te riroraa ei mea maitai roa i roto i te tahuti nei. Aita i mana‘ohia e e ora tatou ma te ofati ore i tera ture e tera ture.
« No te mea te taata tino nei, o te enemi ïa o te Atua, e e enemi oia mai te hi‘araa o Adamu mai â, e e enemi hoi a muri e a muri noa’tu ; area ia auraro oia i te parau a te Varua Maitai, e ia faarue i te mau peu a te taata tino nei, e ia riro ei taata mo‘a na roto i te taraehara a te Mesia ra te Fatu ».2
No roto mai i te Poe Taoa‘e Rahi, ua maramarama tatou e « aore hoi te mea viivii e parahi [i roto i te basileia o te Atua] »,3 e no reira ua faataahia te hoê rave‘a i te mau taata atoa o te hara ia tatarahapa e ia ti‘amȃ faahou â i mua i te aro o to tatou Metua i te Ao ra.
Ua ma’itihia te hoê Arai, te hoê Taraehara, te hoê o te ora i To’na oraraa ma te maitai roa, o te ore e hara e o « te pûpû ia’na iho ei taraehara, ia faatia i te titauraa a te ture i nia ia ratou atoa tei noaa te aau paruparu e te oto ; e ore e tia ia haapee i te titauraa a te ture ».4
No ni‘a i te faufaa rahi o te Taraehara, te haapii nei tatou i roto i te Alama « E mea maitai hoi ïa, ia faatiahia te hoê taraehara… aore ïa, ia pohe mau te taata atoa e tia’i ».5
Mai te mea aita outou i rave i te hape eita ïa outou e hinaaro i te Taraehara. Mai te mea ua rave outou i te hape, e ua na reira tatou paatoa, te mea iti aore râ te mea rahi, e hinaaro rahi ïa to outou i te imi e nahea ïa te reira e nehenehe ai i te tumâhia ia ore outou e vai noa i roto i te poiri.
« O [Iesu Mesia] te maramarama e te ora o te ao nei ».6 Ia tutonu tatou i ni‘a i Ta’na mau haapiiraa e arata‘ihia ïa tatou i te uahu no te parururaa varua.
Te parau nei te toru o te hiro‘a faaroo « Te tiaturi nei matou e, na roto i te Taraehara a te Mesia e tia ai i te taata atoa ia faaorahia, na roto i te haapaoraa i te mau ture e te mau oro‘a o te Evanelia ».7
Ua haapii te Peresideni Joseph F. Smith e : « Eita e nehenehe i te taata ia faaore i ta ratou iho mau hara ; eita e nehenehe ia ratou ia tamâ ia ratou iho i te mau utu‘a no ta ratou ra mau hara. E nehenehe i te taata ia faaea i te rave i te hara e ia rave i te ohipa ti‘a i muri iho mai te mea e farii-au-hia ta ratou mau ohipa i mua i te Fatu e ia itehia mai ratou e ana. Tera râ, na vai e faatitiaifaro i te mau ohipa ino ta ratou i rave ia ratou iho e ia vetahi ê, te mau hapa o te ore e matara ia ratou iho ia faatitiaifaro ? Na roto i te Tara’ehara a Iesu Mesia, e tamahia te mau hara a te mau taata tatarahapa ; noa’tu e, ua uraura noa’tu mai te faai‘o ra, e riro ïa mai te vavai ra i te teatea [hi‘o Isaia 1:18]. O teie te fafauraa i horo‘ahia ia outou ».8
Aita tatou i ite papû e nahea to te Fatu raveraa i te Taraehara. Ua ite râ tatou e te hamaniraa ino o te faasatauroraa o te hoê noa ïa tufaa o te mauiui ri‘ari‘a tei haamata i Getesemane—taua vahi mo‘a ra no te mauiui—e ua hope i Golagota.
Ua papa‘i o Luka :
« E taa iti ê atura oia ia ratou, mai te vahi e taea i te ofai haamu ra te maoro, tuu ihora i te turi i raro, pure ihora,
« Na ô atura, E tau Metua, ia tia ia oe ra, e hopoi ê atu i teie nei a‘ua ; ia tupu râ to oe hinaaro eiaha to’u.
« Ua fa maira te hoê melahi ia’na.
« E no te mea te rahi noa ra to’na mauiui oto, u‘ana roa’tura ta’na pure, e mai te toto putua ra to’na hou i te mairiraa i rato i te repo ra ».9
Mai ta’u i nehenehe i te parau, te vai nei hoê ana‘e faahitiraa i roto i ta te Faaora iho mau parau o te faaite mai i te mea Ta’na i faaoroma’i i roto i te O no Getesemane. Te parau nei te heheuraa :
« No te mea inaha, ua faaoromai au, o te Atua, i teie nei mau mea no te taata’toa, ia ore ratou ia roohia i te mamae mai te mea e e tatarahapa ratou ;
« Tera râ mai te mea e aita ratou e tatarahapa ia roohia ratou i te mamae rahi e ti‘a‘i ia au i ta’u i faaoromai ra ;
« Na te reira mamae rahi i faatupu i roto ia’u, oia o te Atua, o tei hau a‘e i te mau mea atoa ra, i te rurutaina no te mauiui, e ua tahe maira te toto na te mau poa’toa, e ua mauiui i te tino e te varua atoa hoi ».10
I roto i to outou oraraa, te vai ra paha te mau taime ua haere outou i te mau vahi tei ore i ti‘a ia outou i te haere atu e ua rave i te mau mea tei ore i ti‘a ia outou i te rave. Mai te mea e faatea ê atu outou i te hara, e nehenehe ïa ia outou i te hoê mahana ia ite i te hau e tae mai na roto i te peeraa’tu i te e‘a no te tatarahaparaa hope roa.
Noa’tu eaha ta outou mau hara, noa’tu te rahiraa mauiui ta ta outou mau ohipa i faatupu ia vetahi ê, e nehenehe taua hape ra e tumȃ-roa-hia. No’u nei, peneia‘e te parau hau roa‘e i te nehenehe i roto i te papa‘iraa mo‘a atoa o te taime ïa a parau ai te Fatu, « Inaha, o oia o tei tatarahapa i ta’na ra mau hara, ua faaorehia ïa te reira, e e ore hoi au, o te Fatu e haamana‘o faahou â i te reira ».11
O tera ïa te fafauraa o te evanelia a Iesu Mesia e a te Taraehara : ia rave i te taata o te haere mai, te taata o te amui mai, e ia tuu atu ia ratou i roto i te hoê ohiparaa ia nehenehe ia ratou i te hopea o to ratou oraraa ia haere atu na roto i te paruru e ua tatarahapa ratou i ta ratou mau hara e ua tamâhia ratou na roto i te toto o te Mesia.12
O te mea ïa ta te Feia Mo‘a i te mau Mahana Hopea nei e rave na te ao taatoa nei. O te Mori ïa ta tatou e pȗpȗ nei i te feia tei roto i te pouri e tei mo‘e to ratou haerea. I te mau vahi atoa e haere ai to tatou mau melo e ta tatou mau misionare, ta tatou poro‘i e poro‘i ïa no te faaroo e te ti‘aturiraa i te Faaora ia Iesu Mesia.
Ua papa‘i te peresideni Joseph Fielding Smith i te mau parau no te himene « E mea Roa anei te Tere ? » E hoa rahi roa maua. Te vai ra i roto te faaitoitoraa e te hoê fafauraa no ratou e imi ra ia pee i te mau haapiiraa a te Faaora :
I te i‘oa o Iesu Mesia, amene.
Show References
-
1. « Mai te hoê Fare Mori », Te mau himene, no. 198.
-
2. Mosia 3:19.
-
3. Mose 6:57.
-
4. 2 Nephi 2:7.
-
5. Alama 34:9.
-
6. Mosia 16:9.
-
-
8. Te Mau Haapiiraa a te Mau Peresideni o te Ekalesia : Joseph F. Smith (1998), 108.
-
9. Luka 22:41–44.
-
-
-
12. Hi‘o Apokalupo 1:5.
-
13. « Does the Journey Seem Long? » Hymns, no. 127.