text: 1Quinze kɨ'mari Tibério wamêtigɨ niî pe'tirã romano masa wiôgɨ niirí kura a'tikérã kɨ̃ɨ̂ dokakãharã wiôrã niîkãrã niîwã. Pôncio Pilato Judéia di'ta wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Herode Galiléia di'ta wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Herode akabihí Filipe Ituréia, Traconite wamêtise di'ta wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Lisânia wamêtigɨ Abilene di'ta wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. 2Aná, tohô niikã́ Caifá sacerdotea wiôrã niîkãrã niîwã. Tiîta naâ wiôrã niirí kura Õ'âkɨ̃hɨ Zacaria makɨ Joãore masá mariró, yukɨ́ marirópɨ uúkũkɨ niîwĩ. 3Be'ró João niî pe'tiro diâ Jordão wamêtiri maa wa'teropɨ yɨ'rɨ́ wã'kakɨ niîwĩ. Masaré a'tîro bu'êkɨ niîwĩ: —Mɨsâ yã'âro weeséti'kere bɨhâ weti dɨka yuú, wamê yee no'oya. Tohô weérã mɨsâ yã'âro weé'kere akobohó no'orãsa', niîkɨ niîwĩ. 4Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Isaía ohâ'karo nohota João keoró weesétikɨ niîwĩ. A'tîro ohâ yuu no'okaro niîwɨ: Ni'kɨ́ yukɨ́ mariró, masá marirópɨ a'tîro karíkũ nu'ku bahâ ke'atigɨsami: “Marî wiôgɨ a'tiátihi ma'are apo yuúya. Diakɨ̃hɨ́ri ma'a ãyurí ma'a kẽ'râro weeró noho wee yuúya.” (Marî wiôgɨ a'tiátoho dɨporo mɨsâ niisétisere apo yuúya, mɨsâ wãkusére dɨka yuúya niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ). 5Niî pe'tise opâ ko'ari yaá, diakɨ̃hɨ́ no'orosa'. Niî pe'tise ɨ̃rɨpagɨ́, opâ bu'upa diakɨ̃hɨ́ri paa weé no'orosa'. Ma'âri diakɨ̃hɨ́ niîtise ma'âri diakɨ̃hɨ́ nɨ'ko no'orosa'. Ma'âri kopêri bɨhɨse yaá mu'muo no'orosa'. (Mɨsâ yã'âro weeséti'kere dɨka yuú, apoyá niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ). 6Mɨsâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨósere niî pe'tirã ĩ'yârãsama, niî ohâkɨ niîwĩ Isaía. 7Masá João tiropɨ wamê yee dutirã wa'âkãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ wee soóri kurakãharã ãyâ weeró noho niî'. Nɨkɨ̂ ɨ̃hɨkã́ ãyâ, uî wã'kasama. Mɨsâ ãyâ weeró noho bu'îri da'resére uî'. Tohô uîrã, mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuú sĩ'ritimirã, wamê yee dutirã a'tiápɨ. 8Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ta ɨ̃sâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuuápɨ niîrã, mɨsâ weesétise me'ra ĩ'yoyá. A'tîro wãkûtikã'ya: “Ɨ̃̃sâ Abraão paramérã niî'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'ârãsa'”, niî wãkûtikã'ya. Mɨsâ wãkusére dɨka yuútikã, Abraão paramérã niisé wapa marí'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨágɨ, a'té ɨ̃tâ peeri me'ra Abraão paramérã wa'akã́ wee masími. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ maa, naâ pe'e Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró wee boósama. 9Marî yukɨpagɨ́ otê'kepagɨ weeró noho niî'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre yukɨpagɨ́ dɨkâ marisépagɨre besé kõ'aro weeró noho weegɨ́sami. Yukɨ́ ãyuró dɨkâtitikɨhɨre paâ kõ'a, ɨ̃hâ kõ'akã' no'osa'. Teeré weé'karo weeró noho mɨsâ wãkusére dɨka yuútikã, ãyuró weesétitikã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre komêa me'ra paâ kõ'agɨ weeró noho bu'îri da'rêgɨsami, niîkɨ niîwĩ João. 10Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, masá kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: —Too pũríkãre de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã. 11João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —No'ó pɨáro su'tîro kɨogɨ́ noho ãpí moogɨ́re ni'kâro o'ôya. Ba'asé kɨogɨ́ noho ba'asé moogɨ́ me'ra dɨka waá ba'âya, niîkɨ niîwĩ. 12Ãpêrã kẽ'ra romano masa wiôrãre niyéru wapa seé basarã João tiropɨ wamê yee dutirã wa'âkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: —Ɨ̃̃sâre bu'egɨ́, ɨ̃sâ de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã. 13João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Romano masa naâ wapa seé duti'karo nemoró wapa seétikã'ya. Naâ dutiró ehâ tu'aro wapa seéya, niîkɨ niîwĩ. 14Ãpêrã surára kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: —Ɨ̃̃sâ waro, de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã. João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Neê ãpêrã kɨosére e'mâtikã'ya. Naâ o'ôtikã, tutuaró me'ra naâre uisé o'ô, yã'âro weetíkã'ya. Teeré ɨárã, naâ weetí'kepɨreta werê sãa dohatikã'ya. Mɨsâ wapá ta'ase me'ra di'akɨ̃ e'katíya, niîkɨ niîwĩ. 15Masá João bu'esére tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ wãkûkãrã niîwã. —Apé tero weégɨ João Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo marî yoakã́ yuû kue'kɨ niîsami, niî wãkûkãrã niîmiwã. 16Naâ tohô niisére masîgɨ, João niî pe'tirãre a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ mɨsâre naâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti, du'uáma niîgɨ, akó me'ra wamê yee'. Yɨ'ɨ̂ be'ro ãpí yɨ'ɨ̂ nemoró tutuagɨ́ a'tîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ waro niîmi. Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ yeé sapáture tuu weé masitigɨ weeró noho mehô niigɨ́ waro tɨ'ó yã'a'. Kɨ̃ɨ̂ pũrikã Espírito Santore mɨsâre o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂re masá me'ra niî nu'kukã weegɨ́sami. Yã'aróre ɨ̃hâ weero weeró noho mɨsâre ãyuró tohaáto niîgɨ yã'âro weé'kere kõ'âgɨsami. 17Yɨ'ɨ̂ be'ro a'tigɨ́ ni'kɨ́ trigo su'ti weégɨ weeró noho niîmi. Kɨ̃ɨ̂ teé su'tiré mehêkã sɨ'â wee, kõ'âsami. Teé trigo peeri kẽ'rare mehêkã miî, teé nɨrorí wi'ipɨ nɨrôsami. Teé su'tiré pekâ me'epɨ ɨ̃hâ kõ'asami. A'té weeró noho kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ yarã́ warore besé, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáagɨsami. Ãpêrãre pekâ me'epɨ kõ'â bahuriógɨsami. Tií me'e neê pe'tisomé, niîkɨ niîwĩ João. 18Tohô weesé noho me'ra pehé apêye werê kasa nemokɨ niîwĩ. Tee nohó me'ra João Õ'âkɨ̃hɨ yee ãyusé kitire masaré werêkɨ niîwĩ. 19Apêye maa taha Herode tií di'ta Galiléia wiôgɨre tu'tîkɨ niîwĩ. Herode kɨ̃ɨ̂ akabihí Filipe nɨmo Herodia wamêtigore e'mâ, nɨmôtikɨ niîwĩ. Tohô niikã́ apêye pehé yã'asé wee nemó'ke bu'iri tu'tîkɨ niîwĩ. 20Herode João kɨ̃ɨ̂ werê'kere tɨ'oró noho o'ôgɨ, mehô yã'âro wee nemókɨ niîwĩ. Joãore bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo dutikɨ niîwĩ. 21Joãore bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõroátoho dɨporo João pãharã́ masaré wamê yeekɨ niîwĩ. Be'ró Jesu kẽ'rare wamê yeekɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re wamê yeegɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirí kura ɨ'mɨ̂se pãrîkaro niîwɨ. 22Tohô wa'akã́, Jesu bu'ipɨ Espírito Santo buhâ weeró noho bahugɨ́ kɨ̃ɨ̂pɨre dihatákɨ niîwĩ. Ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ dihogɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ ma'igɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ me'ra pũûro e'katí', niîkɨ niîwĩ. 23Jesu trinta kɨ'mari wa'tero kɨógɨ, bu'ê nɨ'kakɨ niîwĩ. Masá kɨ̃ɨ̂re “José makɨ́ niîmi”, niîkãrã niîmiwã. José Eli makɨ niîkɨ niîwĩ. 24Eli Matã makɨ niîkɨ niîwĩ. Matã Levi makɨ niîkɨ niîwĩ. Levi Melqui makɨ niîkɨ niîwĩ. Melqui Janai makɨ niîkɨ niîwĩ. Janai José makɨ́ niîkɨ niîwĩ. 25José Matatia makɨ niîkɨ niîwĩ. Matatia Amó makɨ niîkɨ niîwĩ. Amó Naṹ makɨ niîkɨ niîwĩ. Naṹ Esli makɨ niîkɨ niîwĩ. Esli Nagai makɨ niîkɨ niîwĩ. 26Nagai Maate makɨ niîkɨ niîwĩ. Maate Matatia makɨ niîkɨ niîwĩ. Matatia Semei makɨ niîkɨ niîwĩ. Semei Joseque makɨ niîkɨ niîwĩ. Joseque Jodá makɨ niîkɨ niîwĩ. 27Jodá Joanã makɨ niîkɨ niîwĩ. Joanã Resa makɨ niîkɨ niîwĩ. Resa Zorobabel makɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Salatiel makɨ niîkɨ niîwĩ. Salatiel Nerí makɨ niîkɨ niîwĩ. 28Nerí Melqui makɨ niîkɨ niîwĩ. Melqui Adí makɨ niîkɨ niîwĩ. Adí Cosã makɨ niîkɨ niîwĩ. Cosã Elmadã makɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Er makɨ niîkɨ niîwĩ. 29Er Josué makɨ niîkɨ niîwĩ. Josué Eliezer makɨ niîkɨ niîwĩ. Eliezer Jorĩ́ makɨ niîkɨ niîwĩ. Jorĩ́ Matã makɨ niîkɨ niîwĩ. 30Matã Levi makɨ niîkɨ niîwĩ. Levi Simeão makɨ niîkɨ niîwĩ. Simeão Judá makɨ niîkɨ niîwĩ. Judá José makɨ́ niîkɨ niîwĩ. José Jonã makɨ niîkɨ niîwĩ. Jonã Eliaquĩ́ makɨ niîkɨ niîwĩ. 31Kɨ̃ɨ̂ Meleá makɨ niîkɨ niîwĩ. Meleá Mená makɨ niîkɨ niîwĩ. Mena Matatá makɨ niîkɨ niîwĩ. Matatá Natã makɨ niîkɨ niîwĩ. 32Natã Davi makɨ niîkɨ niîwĩ. Davi Jessé makɨ niîkɨ niîwĩ. Jessé Obede makɨ niîkɨ niîwĩ. Obede Boaz makɨ niîkɨ niîwĩ. Boaz Salmó makɨ niîkɨ niîwĩ. Salmó Naassṍ makɨ niîkɨ niîwĩ. 33Naassṍ Aminadabe makɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Admí makɨ niîkɨ niîwĩ. Admí Arní makɨ niîkɨ niîwĩ. Arní Esrṍ makɨ niîkɨ niîwĩ. Esrṍ Faré makɨ niîkɨ niîwĩ. Faré Judá makɨ niîkɨ niîwĩ. 34Judá Jacó makɨ niîkɨ niîwĩ. Jacó Isaque makɨ niîkɨ niîwĩ. Isaque Abraão makɨ niîkɨ niîwĩ. Abraão Terá makɨ niîkɨ niîwĩ. Terá Naor makɨ niîkɨ niîwĩ. 35Naor Serugue makɨ niîkɨ niîwĩ. Serugue Ragaú makɨ niîkɨ niîwĩ. Ragaú Pelegue makɨ niîkɨ niîwĩ. Pelegue Éber makɨ niîkɨ niîwĩ. Éber Salá makɨ niîkɨ niîwĩ. 36Salá Cainá makɨ niîkɨ niîwĩ. Cainá Arfaxade makɨ niîkɨ niîwĩ. Arfaxade Sẽ́ makɨ niîkɨ niîwĩ. Sẽ́ Noé makɨ niîkɨ niîwĩ. Noé Lameque makɨ niîkɨ niîwĩ. 37Lameque Matusalẽ́ makɨ niîkɨ niîwĩ. Matusalẽ́ Enoque makɨ niîkɨ niîwĩ. Enoque Jarede makɨ niîkɨ niîwĩ. Jarede Malaleel makɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Cainá makɨ niîkɨ niîwĩ. 38Cainá Eno makɨ niîkɨ niîwĩ. Eno Sete makɨ niîkɨ niîwĩ. Sete Adão makɨ niîkɨ niîwĩ. Adão Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ neê waro weé dɨ'pôkãti'kɨ niîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîkɨ niîwĩ.


c: text/html

text: 1Te mam behɛ saazuo ha, nyɛ te boraa zanle dibesɛka te ba tara magaha la a nu'en! 2Te mam soke en yeti, Hom ye' la bɛ? Te ka lebehe yele mam yeti n ye' te n ta magahɛ la Yerusalem teŋa wa, la n behɛ ka yaleŋa la ka woko n zone se'em. 3Bilam te Na'ayenɛ soŋora se'em n tɔgɔre ne la mam la, kena tɔla nɛŋa, te soŋora ayema me to'oha en na, 4nya yele en yeti, Zɔ mɛ lebe ta yele boraa la yeti Yerusalem wan dɛna teŋa te dangoone ka kae ka la. Se'ere n sɔe la nɛreba la dunhe kekeko wan perɛ ka gaŋɛ. 5Mam mɛŋa wan dɛna bugum dangoone kae ba, ge te n soŋa nɛɛ bɔna ba teŋasoka. Na'ayenɛ yele se'em n bala. 6Na'ayenɛ yeti, Ihege ya! Ihege ya! Ɛnkɛ zuɔ bɔba teŋa wa poan wa yehe, mam yeregɛ ya bahɛ sabeeo wa zuo. Na'ayenɛ yele se'em n bala. 7Ziondoma, zɔ ya! Yamam sɛba n kɛn'ɛre Babilon wa, zɔ ya! 8Se'ere n sɔe Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ yele mam te a soŋa la zuo, a tom mam te n namehɛ teŋse'ehe woo n fan' ya la. Se'em woo n kalom ya suke la enŋa Na'ayenɛ niho. 9N wan namehɛ ba te ba mɛhe yamehe tuluge fan' ba, te ya wan baŋɛ te Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ la n tom mam na. 10Zion, yoona, ge nyeena. Se'ere n sɔe la n ye' na te n bɔna mɛ la hɔ. Na'ayenɛ yele se'em n bala. 11Teŋhe zo'e zo'e wan dekɛ ba mɛhe lagom la Na'ayenɛ de daarɛ, dɛna Na'ayenɛ nɛreba. N wan bɔna ya, teŋasoka te ya baŋɛ te Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ la n tom ma ya zen'an na. 12Na'ayenɛ wan sɔna Yuda teŋa la, fa'a teŋa la poan, ge le loe Yerusalem. 13Nɛresaala woo ana baanlam Na'ayenɛ nɛŋan, a vaɛ ihege mɛ a fa'a bɔŋa zen'an la poan mɛ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Mam kaahɛ bo la Yenɛ te a soŋɛ mam. Mam kaahɛ la paŋa bo en te a han wan wom. 2Mam daaŋɔ daarɛ la, ma' ɛ n Daana la mɛ. Mam nu'o zɛnkɛ yu'uŋɔ la bala bo en, ka taregera, te mam sea yehe n mɛŋa. 3Mam tɛn'ɛhe la Yenɛ yele ge kɛla. Mam tɛɛnhe la a yɛla la yeti n lige. 4Hom bahɛ te mam nini ka muna gɔɔm saŋa. Mam suunre n ba' daam gaŋɛ, te mam ka tana tɔgɔra. 5Mam tɛn'ɛhere la deemen ha yɛla la, yuuma se'a n tole la. 6Mam tɛɛn la n yoonɛ la yu'uŋɔ, te mam suunre tɔgɔra, te mam potɛn'ɛrɛ ɛɛra. 7Daana la wan kɔ'ɔn zagahɛ mam, kan malom le zɔ mam ninbɔn'ɔn. 8A nɔŋerɛ kantɛ la ba'ahɛ mɛ n bala? A nɔbiŋ'a la ba'ahɛ mɛ n bala saŋa woo? 9Yenɛ tamɛ a zo'ohogɔ yele mɛ en bala? A sunsunyiim la zuo te a yo' a ninbɔn'zoolom la? 10Te mam yele n mɛŋa yeti, Mam etegɔ wa zuo te Yenɛ foe a paŋa wa n zuo. 11N wan tɛnra Na'ayenɛ tooma la. Mam wan tɛnra hom Yenɛ nyalema la te ho tom yuuma ha la. 12Mam wan tɛn'ɛha ho tooma la zan'an yele. 13Yenɛ, hom sore boe la de tɔka. Bagarɛ dene n kanregɛ wo tomam Yenɛ wa? 14Hom n de Yenɛ se'ere n tone nyalema. Hom n pa'alɛ nɛreba ho paŋa n zone se'em. 15Ho nu'o paŋa te ho dekɛ fan' Yakob, la Yosef yaahe la n de ho nɛreba la. 16Ko'om nyɛ la hom Yenɛ te dabeem kɛn' bɔ, te bo gbi'ira poan poan na, 17te saa ze'ele saŋgbana poan niire na, ge te saa tanhera saŋgbanɛ mɛ poan na, te hom nyagera zen'an woo. 18Saabeeokeŋɔ n vukure, te ho bahɛ te saa tanhera ko poan. Te ho saa la bugum nyagɛ nɛɛ teŋparɛ wa zuo zan'an, te teŋparɛ wa miina ge gbe'era. 19Hom sore doohe la ko'kantɛ la poan, ho maalɛ la dɔlɔga zen'an ko'mi'inhe n kpe'em zuo, kena te ho na'ma ka nyɛta. 20Ho dekɛ la Moses la Aron te ba gu'ura ho nɛreba la wo piihe la.


text: 1Ndoo kẽ Yesu tẽnlɛhɛ Pɔl. Yesu ye me pe ra yãŋ yi u Tuhufua Yãhã ne, koo gii ke ba u ta u n yir gbã wo, ma dur ba yrãŋ na, tuu ba ku kii na. Koo kẽ ke ra yãŋ yi ma yee, n nii Yesu tẽnlɛhɛ, nawee sẽ kẽ ye. Nawee sẽ maha kẽ, u ra nɔ wãã ye ye ye. 2Ndoo ma suhu Yesu kãndeyãrfa mpãy ne pe ma ra ne wo teende wo, wo u saba nwo yrũhũ, ma nɔ wãã Yesu kãndeyãrfa yawãr tii byɛ kẽ te n wãã Galasyi kãntraha wo. 3Lii tẽ n nar wo Tuhufua Yãhã ye wo Yĩŋfua Yesu ne, ke kayĩĩ pye ye kẽ, ke yrĩŋ wãã ye kẽ. 4Yesu ku mpar draha wo wo kapee- wĩĩ na, Yãhã n waha wo kapee- gbe kãã wo na, wo n waha cɛr kãã kãntrahafa pyerpeer nde na. Loo ne, le ma wo Tuhufua Yãhã laam wĩĩ. 5Yãhã miingbãŋ yai ke naa n gboho yalebyɛ, wãyɛryãã ma n pye le na ye. Amɛn, le nii ke syi. 6Yãhã ke laantãr wĩĩ pye ye kẽ ke Yĩndefua Crise kãmay na, ma ye yee ye n nii ke wãm. Yagaa, ye pye mii, ma loo laantãr wĩĩ nde miy yaha, ma ye yĩntar wã klaha kãnfuɛ̃ laa ter ye? Loo nde fĩhĩ yɛ̃ kã ra na! 7Cĩĩnde n tãy, kãnfuɛ̃ laa ter wee le maha n sroŋ ma tɛr le Crise kapãyĩĩ wĩĩ yaha ye, kapãyĩĩ lii tẽ ye klaha. Ya"a yãã, tẽ pãã wãã ye ye ke syi, mpãy ma pe ye wlãhã ma n kɛ circir, poo ga loo kapãyĩĩ nde yĩntaha wã n klaha. 8Wii ma yee woo ye klaha kãnfuɛ̃ laa ter ne, le sẽ -sẽ wãã le lii ne too klaha ye, ke ma sya pye ufua yi wo nklãŋ wo woo, u yi Yãhã nawee- nklãŋ wo woo, Yãhã yoosẽn te pye ufua na. 9Ta n maha le gbihi pãã: Wii ma nii kãnfuɛ̃ laa ter klaha, lii le sẽ wãã le lii ne tee luhu ye, Yãhã yoosẽn te pye ufua na. 10Myaha sẽ kẽ tẽ n kɛ nawee- ye ye. N myaha yãã Yãhã ye, loo tẽ n kɛ. Mii loo kai sẽ ne ye, n saa ne pye Yesu tẽntẽfua ye. 11Wo nna, yii mpãy ye ma Yesu kãndeyãrfa, ta n le pãã yi ye ye: Yesu kapãyĩĩ lii tẽ n klaha, nawee kacãn wĩĩ sẽ ne ye, nawee waa sẽ kẽ u le le soho ra koho wo ye, 12nawee kaklaha sẽ maha kẽ tuu ra klaha ye. Yesu kadye kẽ tuu le yar ra na. 13Yii gɛ cã luhu ta pyer ne, tẽ naa n pye cãã gii cãã na tẽ pye Yiifee- kãnde wo. Ke cãã na, ah ndee n ba naa Yesu kãndeyãrfa nar-, ma naa kerker ndoo ga pe wĩĩ kua. 14N ba cɛr yaha ra Yiifeewai kẽ wo Yiifee- kãnde wãyãr wo, ma maha ba wo Yiifee- wãlɛ kãnde yigi pe ne kayi ne. 15Jaha, Yãhã -sẽ kayĩĩ pye ra kẽ. Ke bii ra yãŋ yi wa ke wũũ, ta n cã ba see; ke n ba ra yee ba, ta n nii ke tẽntẽfua. 16Ke n ba ke Dya yar ra na, ra n nii u wĩĩ pãã nawee- mpãy ye pe wee Yiifee- ye. N sẽ waa yey loo tẽn nde wĩĩ na ye. 17Mpãy pe cãã nii ra yaha Yesu tẽnlɛhɛ, n sẽ maha ka poo fla na Yurusalɛm wo ye. N ba tɛr Arabi kãntraha wo, ma cã dur ga Damasu wo. 18Dyɛ- tãã kur ye, ta n ka Yurusalɛm wo, wo n cã wii cã Pyar ne, ta n kuee u tãy plii sẽnsye resyar. 19Ma yi kãã u Pyar na, ma suhu wo Yĩŋfua cĩĩfua Syake ne, ta yĩnde sẽ maha taha Yesu tẽnlɛhɛ waa na ye. 20Cĩĩnde tẽ n tɔ̃r ye ye nde. Kawar sẽ ne tẽ n fua ye, Yãhã le cã. 21Loo kur ye, n ka Syire kui wo tesẽ Sersyi kui ne. 22Koo cãã na, Yesu kãndeyãrfa mpãy pe pye Yudɛ kui wo, ma ba yawãr ta, pe sẽ ba ra yãã cã wa yĩnde ne ye. 23Nawee- pe naa nkãy tɔ̃r pe ye ra wĩĩ na, koo ya pe ba cã. Nawee- naa n yee: "Dya wii tuu bii naa Yesu kãndeyãrfa nar- faale wo, ma sya naa pe boo Yesu wĩĩ na, u nwo, tuu dur, ma nii Yesu wĩĩ tɔ̃r nawee- ye." 24Loo nde n ta, pe n naa Yãhã sey ma yee, ke waha yia ra na, ma Yesu wĩĩ yar ra na.


text: 1Mɨ'ɨ̂ bu'êgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere diakɨ̃hɨ́ niîro nohota bu'êya. 2A'tîro bu'êya. Bɨkɨrã́ ɨmɨá wio pesáse me'ra weesétiato. Naâ wio pesáse me'ra ĩ'yâ no'oato. Ãyuró wãkû yuu weesétirã noho niiáto. Apêyere keoró ẽho peoáto. A'mêri ma'isétiato. Mehêkã wa'akã́, nɨ'ka pooáto. 3Bɨkɨrã́ numiare meharóta bu'êya. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã numia wee wɨáse nohore weeáto. Ãpêrãre yã'âro uukahátikã'ato. Ke'atíkã'ato. Niî pe'tise naâ ãyusé weesétise me'ra ãpêrãre weé ĩ'yoato. 4Bɨkɨrã́ numia neê marâpɨtirã numiare a'tîro weeáto. Naâ marapɨ́ sɨmɨare, naâ põ'raré ma'ikã́ weeáto. 5Tohô niikã́ naâre ãyuró wãkû yuu weesétikã weeáto. Yã'asé mariró niikã́ weeáto. Bɨkɨrã́ numia naâ ãyuró weesé me'ra neê marâpɨtirã numiare naa yeé wi'seripɨ ãyuró ko'tê masikã weeáto. Ma'isé me'ra ãpêrãre ãyuró weekã́ weeáto. Naâ marapɨ́ sɨmɨare ãyuró yɨ'tikã́ weeáto. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire “Tohô nií wee'”, niî masisome. 6Ma'mâ pihare meharóta werêya. Naâre ãyuró wãkû yuu weesétirã niiáto niîgɨ tohô weeyá. 7Mɨ'ɨ̂ basita niî pe'tise mɨ'ɨ̂ weesé me'ra niî pe'tirãre ãyusére weé ĩ'yoya. Naâre bu'êgɨ, niî pe'tisere niî sooro mariró wio pesáse me'ra bu'êya. 8Keoró uúkũya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, ãpêrã neê “Tohô nií wee'”, niîsome. No'ó mɨ'ɨ̂ bu'esére ɨatígɨ noho keoró mɨ'ɨ̂ bu'ekã́ tɨ'ógɨ, bopôyagɨsami. Marî bu'esére neê yã'âro uúkũsome. 9Da'rá ko'terãre a'tîro werê kasaya: “Niî pe'tise mɨsâ wiôrã dutisére yɨ'tiyá. Naâre e'katíkã weeyá. Ye'sûtikã'ya”, niîya. 10“Mɨsâ wiôrã yeere yahatíkã'ya. Tohô weeró noho o'ôrã, ãyuró weesé me'ra pe'e naâre ẽho peókã weeyá”, niîya. Tohô weesé me'ra ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨógɨ yee bu'esére “Ãyú butia'se niî'”, niî ĩ'yârãsama. 11A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã naâ yã'âro weeséti'kere yɨ'rɨó sĩ'rigɨ Jesu Cristore o'ôo'kɨ niîwĩ. 12- 13Jesu Cristo marî wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ, marîre yɨ'rɨógɨ niîmi. Be'ró kɨ̃ɨ̂ ãyuró asistése me'ra opâturi a'tîgɨsami. A'tóka tero kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere yuû kueri kurare Õ'âkɨ̃hɨ marîre yã'asére, yã'âro ɨâri pehasere du'u dutími. Apêye nohore weeátoho dɨporo wãkû yuu tohaka be'ropɨ wee dutími. Tohô niikã́ keoró weeséti, ãyuró ẽho peó dutimi. 14Jesu Cristo marî yã'âro weesére yɨ'rɨ wetíkã weégɨ, wẽrî basakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ marîre kɨ̃ɨ yarã́ sãha dutígɨ, yã'asé moorã́ niiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Marîre e'katíse me'ra ãyuró weesétikã ɨasamí. Tohô weégɨ wẽrî basakɨ niîwĩ. 15A'teréta mɨ'ɨ̂ naâre bu'êya. Naâre wãkû tutua nemokã weeyá. Naâ yã'âro weesétisere naâre masikã́ weeyá. Mɨ'ɨ̂ ãpêrãre dutigɨ́ niî yuugɨ, tohô weeyá. Neê ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂re dutî masitigɨre weeró noho ĩ'yâtikã'ato.


text: 1Ta kaplãŋ ma sya nii mii yĩŋ wee ke na ye, ye -sẽ yii plãhã, ye ye laam yĩn ye naa ke luhu ra ye. 2-Ye yãŋ, Yãhã ta ra yeysyar n gboho ye wĩĩ kuɛ ye, koo kẽ. Ye sẽ yãã, ye ma ra ye mii capua dyaŋ, tẽ yigi tããndya u Yãhã Yĩndefua Crise kẽ u sya cɔɔ, capua wii syi u sẽ naa cã yãã ye. Le yĩntaha kẽ, u Crise woo nen ya ntãŋ me pe yai pe dye ye tãy. 3Tee Yesu ta ye Yatɛr laantee nen ne, n ntãŋ cɛr, pe ma n ba ye wlaŋ yi kãã u kur ye mii Awa wãŋ syi dyaŋ ye, ke nwoho ke ba u wlaŋ ke kaplãntãhã ne. 4Ye sẽ yãã, waa ma pa, ma ba Yesu waa ter wĩĩ pãã ye ye, Yesu wii syi u wee wo wũũ ye, yaa le sya. Waa ma yee u ga kapãn laa ter le ye laam wo Yãhã Yrã wĩĩ na, kapãn lii le wee wãcɛŋ lii ne too le ye laam wo ye, yaa maha yɛr le na. Waa ma kapãyĩĩ laa ter wĩĩ pãã ye ye, lii le wee Yãhã kapãyĩĩ lii too yar ye na ye, yaa maha loo bya sya. 5Mpãy pe pe ya ta poo ma Yãhã tẽntẽyɔ̃m, ye n luhu pe ye, n sẽ le sya pe tɛr ra yaha laa ne ye. 6Le ga waha pye, kaplãŋ sĩĩsĩĩ wãpãã ra yia, n sẽ yee kacãn ye. Ye loo yãã wo na yalebyɛ, kãnkai- byɛ wo. 7Tẽ ba le Yesu kapãyĩĩ pãã ye ye, n le pãã ye ye ke dyaŋ, n sẽ ngaa sya ye ye le na ye. Tẽ le sya, ma nii tege tãã ye ke syi, ma nagboho ta ye na, a ye yee la, n tee pye loo ne? 8N yɛr le na, ma dããn sya Yesu kãndeyãrfa yawãr teebɛhɛ nkãy ye. Le nii mii, n poo koho wãn sya pe ye, ma ba tẽn tẽ ye kẽ Yesu kapãyĩĩ wãpãã ne. 9Tẽ pye ye fla na, war wĩĩ naa n pye ra na, n sẽ -sẽ teger ta yãã waa yĩŋ na ye. Yesu kãndeyãrwai mpãy pe ba yir Maseduan na, ma pa ra fla na, pe ba ra kẽ wãn byɛ ne, tii wĩĩ te pye ra na. N sẽ ba nii ta teger ye ye kai laa wo ye. N ga naa n nii koo syi ye ye. 10Crise cĩĩnde lii le ma ra laam wo, loo kãmay ne. Loo nde nii ra ye yĩnkuãyir wĩĩ Yakayi kãntraha kui byɛ wo, waa saha loo sya ra ye ye. 11N ma kaplãŋ ngĩĩ pãã, le sẽ nii mii ye ntãŋ sẽ dye ra tãy ye; Yãhã gɛ le cã ye ntãŋ dye ra tãy. 12N ga naa n pye koo syi, n saa naa teger ta ye yĩŋ na ye. Loo na, mpãy pe n kɛ pe naa pe ya tãn wo ne, a poo n tẽ wo dyaŋ, pe saa pããsaha yãã ye. 13Poo mii, kawar Yãhã tẽnlɛhɛ me pe ne, pe sẽ n sroŋ pe tẽn wo ye, ma pe ya ta nawee- yĩnde na, poo ma Yesu Crise tẽnlɛhɛ. 14Nde sẽ yai le nawee fe gbe ye; sãndãpee yĩŋfua Setane gɛ sẽ ne u ya ta la cãã- yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ dyaŋ u ne? 15U tẽntẽ- bya ma pe ya ta kasroŋ tẽntẽ-, loo wee kafuɛ̃ ye. Pe dye yɛr tẽn lii wo, pe ga ba pe tẽn wãpẽn draha yãã. 16N ga maha ye yar, waa ma syi u ra yãŋ mii ra yĩŋ wee ye. Ye ma -sẽ yee, ra yĩŋ wee ye, ye -sẽ tyii ra n faa nii sey ye ye car. 17N cã, nkãy tẽ n pãã yagaa, Yĩŋfua kaplãŋ sẽ kẽ koo ne ye; le sya nii ra ye fãnga wĩĩ, n nii sey, n ma -sẽ le pye, ta kaplãŋ ma mii wii kaplãŋ dyaŋ u yĩŋ wee ye. 18Mpãy ma pe pe ya sey driyɛ̃fa wãsey; ndoo bya ga nii sey nii ndoŋ. 19Yii mpãy tee ma kacãŋ-, mpãy pe yĩŋ wee ye, pe wĩĩ sẽ sye ye ye laa gɛ ne ye. 20Pe ma ye yigi yãmpa dyaŋ ye ne, le sẽ sye ye ye ye. Pe ye koho kla sya ye ye fufor na woo, pe kawar fua ye ye woo, pe ye yãŋ nafla draha wo woo, pe ye fey yĩntaha na woo, laa gɛ sẽ sye ye ye ye. 21Le nii mii ndoo sẽ naa fãnga yãã ma naa koo kapee- ngĩĩ pye ye na ye. Le wãpãã gɛ fyar yigi ra kẽ. Nawee tuu ga sɛr kai- nkãy pye, ta bya ga waha sɛr koo pye. N kapãn nde pãã mii ra yĩŋ wee ye. 22Pe ma yee poo ma Yebɛrɛfa, Yebɛrɛfa naa kẽ ra bya ne. Pe ma yee poo ma Yiisrɛfa, ta bya ma Yiisrɛfa naa. Pe ma yee Brama kur kuɛ pii me poo ne, Brama kur waa kẽ ra bya ne. 23Pe ma yee u Yãhã Yĩndefua Crise tẽntẽ- me poo ne, ndoo gɛ ga nii sey mii ra yĩŋ wee ye. N ga le yar n yee, ndoo ma Crise tẽntẽle, ma tɛr pe yaha: Tẽŋ kuɛ ye, n tɛr pe yaha. Gbãr kuɛ ye, n gbãr sya ma tɛr pe yaha le Yesu Crise tẽn wĩĩ na. Wãtã wãŋ syi nwompihi wo, pe ndoo tã nwompihi wo ma tɛr poo yaha le Yesu Crise tẽn wĩĩ na. Gbã kuɛ syi ye, n pye gbã tãy tũntũn ma tɛr poo yaha. 24Tɛhɛ bua Yiifee- ra gbã yãã sãngblãyĩhĩ gbegblee sesãnsyihi kuaresãnsyar ne. 25Tɛhɛ tãã Wormefa ra gbã yãã kãi ne, tɛhɛ nen pe ra waa yãã ntĩhĩ ne. Tɛhɛ tãã, salangbãŋ yoho pye klaha- loho wo wo ne, kaa gɛ na ra n sya per wihi pye loho laam wo. 26Ta yrãhã busãã wo, tɛhɛ buar lafey lafir ra pey yãã, yuhu- naboofa maha ra pey yãã. Ta terfa ra pey yãã. Mpãy pe sẽ cĩĩnde Yãhã cã ye, pe ra pey yãã. N wãpey yãã kungbãy wo, n wãpey yãã drawar wo tẽyãfũũ klo wo, n wãpey yãã muhulangbãŋ wo. N maha wãpey yãã kawar Yesu kãndeyãrfa nsoho wo. 27Tẽŋ nkãy ke waha, n koo tẽ yãã; kawlaŋ ta dye yãã; tɛhɛ busãã n sẽ wãy yãã sã wãy ye; fãã ra pey yãã loho fãã ne; tɛhɛ busãã, n ta yɛ̃ tã digi na; kalen wãn wãyɔ̃r sẽ pye ra ye ye, ta n naa n fãy wɛr koho wo. 28Ke byɛ saha tɔ̃r tãŋ ye. Plii byɛ, n n fãy laangar koho wo, ma yee pe Yesu kãndeyãrfa yawãr teebɛhɛ ngĩĩ byɛ ga pye mii ke gbihi ta, ke naa yĩŋ yãã. 29Wii ma pye fɛn wo, le ga naa ra bya fãy. Wii ma kapee plaha pye, le ga naa ra yaa fãnga ne. 30N ma yai n nii sey, n ga nii sey ta wãfãy wĩĩ na. 31Yãhã gii ke ma wo Yĩŋfua Yesu Tuhufua, ke myaha yai ke naa n sey yalebyɛ. Koo gɛ cã, n sẽ kawar fua ye. 32Cãã gii cãã na n pye klo nde wo pe n yee Damasu, fãngafua Yaretase kãntraha kai- yahaseefua ba u seraasyi ta pe ra yigi. Le klo byɛ le ba fãã gbey le klaha tã ncahajruhu ne, pe seraasyi ba yɛr tã te kapahayɛ̃r byɛ na. 33Le klo wo, nwoŋ gaa ba fãã mar ke ncaha na, fenaatɛr ne pe yi wãã ke ncaha ne. Pe n ta yi koo fenaatɛr ne, ma ra yoŋ tege wãã nkur ye takuɛ̃ ne pe namii pua le na, ta n wloho yi.


text: 1Na'ayenɛ, mam dekɛ n potɛn'ɛrɛ zan'an bo la hom. 2N Yenɛ wa, mam dekɛ n mɛŋa delom la hom. Da bahɛ te nyanɛ di mam, da bahɛ te n diŋdoma nyaŋɛ mam. 3Da bahɛ te nyanɛ di sɛba n gure hom la. Ge bahɛ te nyanɛ di pan'ahereba, la ponpɔrɔŋdoma. 4Na'ayenɛ eŋɛ mam te n mina ho sɔya la, pa'alɛ mam ho sɔya la. 5Tare mam doohe ho yelemɛŋɛrɛ la poan, ge pa'ala mam. Se'ere n sɔe la, hom n de faanrɛ Yenɛ la. Hom te mam gura. 6Na'ayenɛ, tɛɛn ho ninbɔn'zɔrɛ la, la ho zo'ohogɔ la yele. Se'ere n sɔe ho yele ana wa pon bɔna la bala pin'ileŋɔ poan na. 7Da tɛɛn n bilomen toonbe'ero la bii n tuure wa. Ge ho nɔŋerɛ kantɛ la zuo, tɛnra mam. Na'ayenɛ, ho dela somdaana. 8Na'ayenɛ ane soŋa, ge me dɛna tontɔɔ, bala zuo, a pa'ale yelebe'erodoma a sore la mɛ. 9A tare sigehe mɛŋa doma dɔla la sɔrɔɔ soŋɔ poan, ge pa'ala ba a sore la. 10Na'ayenɛ sɔrɔɔ la dela nɔŋerɛ kantɛ, la birikinte bo sɛba n dɔla a nɔbiŋere la a ze'elego la. 11Na'ayenɛ ho yu'urɛ wa zuo, bahɛ n tuure wa bo mam ge de ba kanregɛ mɛ. 12Bane n zote Na'ayenɛ? A wan pa'alɛ ba ban wan loe sɔrɔɔ seko. 13Ba wan panrɛ, te kɔma sɔna teŋa la. 14Na'ayenɛ dela zɔtɔ la sɛba n zote en, ge te me pa'ala ba a nɔbiŋ'a la. 15Mam nini kɔ'ɔn kpa' la hom Na'ayenɛ wa. Se'ere sɔe hom n wan yehe mam bɛnregɔ wa poan. 16Ŋmɛregɛ n zen'an na, la ho bo mam zo'ohogɔ. Se'ere n sɔe la, n boe la n ma'an te la me wona mam. 17Yehe n suunre poan daaŋɔ wa bahɛ, ge yehe mam n sunsagaŋɔ wa poan bahɛ. 18Behɛ lan wone mam se'em wa, la n daaŋɔ wa, ge di suguru bo mam n be'em wa poan. 19Behɛ n diŋdoma n zo'e se'em ge behɛ yaarɛ se'ere taaba te ba dekɛ yaɛ mam. 20Gura n vom wa, ge fan' mam. Mam sogɛ la hom poan, da bahɛ te nyanɛ di mam. 21Bahɛ te zutebehom, la tontɔɔ bɔŋa dɔla mam. Se'ere zuo, mam gure la hom. 22Yenɛ, fan' Israel a daaŋɔ woo poan bahɛ.


text: 1Paulo, Barnabé Antioquiapɨ niirí kurare ãpêrã Judeu masa Judéia di'takãharã naâ tiropɨ wa'âkãrã niîwã. Naâ tii makákãharã Jesuré ẽho peórãre naâ Judeu masa weesétisere wee dutíkãrã niîwã. —Mɨsâ Moisé dutî'karo weetíkã, mɨsâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'atikã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre yɨ'rɨósome, niî werêkãrã niîwã. 2- 3Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo, Barnabé naâ me'ra ɨpɨ́tɨ a'mé tu'tikãrã niîwã. Tohô weérã Antioquiakãharã Jerusalẽ́pɨ o'ôo'rãtirã Paulo, Barnabére, ãpêrã tookãhárãre neêo, besékãrã niîwã. Naâre a'tîro niî o'ôo'kãrã niîwã: —Jerusalẽ́pɨ wa'âya. Jesu kɨ̃ɨ̂ neê waro bese kũú'kãrã, tohô niikã́ Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ tiro sẽrí yã'arã wa'âya. Diakɨ̃hɨ́ta niîmiapari toó Judéiakãharã marîre werê'ke? niîkãrã niîwã. Toopɨ́ wa'ârã, Fenícia, Samaria wa'asé ma'aripɨ yɨ'rɨákãrã niîwã. Toó yɨ'rɨárã, Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peósere werê yɨ'rɨa mɨhakãrã niîwã. Tee kitíre tɨ'órã, Jesuré ẽho peórã pũûro e'katíkãrã niîwã. 4Paulo, Barnabé, ãpêrã Antioquiakãharã Jerusalẽ́pɨre etâkãrã niîwã. Toopɨ́re naâ etâka be'ro Jesu kɨ̃ɨ̂ neê waro bese kũú'kãrã, Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́, niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã naâre põo tẽríkãrã niîwã. Be'ró Paulo kẽ'ra werêkãrã niîwã niî pe'tiro naâ sihâ'karopɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre wee tamú'kere. 5Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Jesuré ẽho peórã fariseu masa wã'kâ nɨ'ka, uúkũkãrã niîwã: —Marî Judeu masa weeró nohota Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peórã kẽ'rare wee dutíro ɨá'. Naâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a dutiro ɨá'. Niî pe'tise Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere wee dutíro ɨá', niîkãrã niîwã. 6Tohô weérã Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ nerê, uúkũkãrã niîwã fariseu masa naâre tohô niî'kere. 7Toopɨ́ta naâ yoakã́ uúkũka be'ro Pedro wã'kâ nɨ'ka, naâre niîkɨ niîwĩ: —Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ sõ'ó niîka teropɨ Judeu masa niîtirã kẽ'rare kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ yɨ'ɨ̂re besewĩ́. Teeré tɨ'ó, naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peoáto niîgɨ besewĩ́. Mɨsâ niî pe'tirã ãyuró masî' a'teré. 8Kɨ̃ɨ́ta niî pe'tise masá wãkusétisere ĩ'yagɨ́ marîre o'ô'karo nohota naá kẽ'rare Espírito Santore o'ôo'wĩ. Tohô weérã marî naâ yɨ'rɨó no'o'kãrãpɨta niîma niisére masî'. 9Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'iró nohota naá kẽ'rare ma'imí. Neê dɨka waátisami. Naâ Jesuré ẽho peókã, naâ yã'âro weeséti'kere akobohókɨ niîwĩ. 10Tohô weérã marî Judeu masa niîtirãre “Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'karo weeyá”, niîtikã'ro ɨá'. Marî teeré weeyá niîrã, “Õ'âkɨ̃hɨ naâre yɨ'rɨótikɨ niîwĩ yuhûpɨ”, niîrã wee boósa'. Marî, marî yẽkɨ sɨmɨá marikã Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weé põo tẽótikãrã niîwã. Tãhâsama naâpɨa. Tohô weérã naâre teeré wee dutítikã'ro ɨá'. 11A'tîro pe'e niî'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo ma'i tĩhágɨ, marî wapa yeékã meheta, marîre yã'âro weé'kere akobohókɨ niîwĩ. Marîre yɨ'rɨó'karo nohota Jesu Cristo naâ Judeu masa niîtirã kẽ'rare yɨ'rɨókɨ niîwĩ, niîkɨ niîwĩ Pedro. 12Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, niî pe'tirã di'ta marí pe'tia wa'âkãrã niîwã. Be'ró Paulo, Barnabé naâre werêkãrã niîwã Judeu masa niîtirã tiropɨ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra naâ weé ĩ'yo kusia'kere. 13Niî pe'tise naâre werêka be'ro Tiago uúkũkɨ niîwĩ: —Akawerérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre werekã́ tɨ'oyá. 14Ni'kâroakã Simão Pedro wereámi Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa niîtirãre neê waro ãyuró weé nɨ'ka'kere. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ, naá kẽ'rare besékɨ niîwĩ. 15Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã Judeu masa niîtirã kẽ'ra Jesuré ẽho peoátehere keoróta ohâ mɨ'takãrã niîwã. A'tîro ohâkãrã niîwã: 16“Davi kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé pe'tiá wa'âkaro niîwɨ. Be'ropɨ́ kɨ̃ɨ̂re yɨ'ɨ̂ wiôgɨ sõróo'karo nohota kɨ̃ɨ̂ paramí niî turiagɨpɨre sõróogɨti. 17- 18Kɨ̃ɨ̂re tohô sõróoka be'ro ãpêrã Judeu masa niîtirã kẽ'ra, yɨ'ɨ̂ besé'kãrã yɨ'ɨ̂re ẽho peórãsama.” Dɨporópɨ marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî werê yuukɨ niîwĩ. A'tîro niî ohâkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'ta'kãrã. 19Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ wãkû'. Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peórãre pehé dutisé o'ôtikã'ro ɨá'. 20Mehô di'akɨ̃ ni'kâ pũri “A'tikése weetíkã'ya”, niî ohârã naâre. “Wa'îkɨ̃ di'i, ãpêrã nohore Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peo'kere ba'âtikã'ya”, niîrã. “Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya”, niîrã. “Niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã wamɨ̂taha ãrɨá sure'kãrãre ba'âtikã'ya. Niî pe'tirã diî miîya marirã́re ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã yee diîre ba'âtikã'ya.” Tiikéseta dutîrã naâre. 21Dɨporópɨ saurú nɨkɨ Judeu masa naâ neresé wi'seripɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere bu'ê nu'kukã'ma. A'teré niî pe'tise makaripɨ bu'êrã weemá. Tohô weérã Judeu masa niîtirã kẽ'ra masîsama Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere, niîkɨ niîwĩ Tiago. 22Be'ró Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã, Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́, niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã pɨárãre besékãrã niîwã. Ni'kɨ́ Juda wamêtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂reta taha Barsabá pisûkãrã niîwã. Ãpí pe'e Sila wamêtikɨ niîwĩ. Tiikérãre besékãrã niîwã Paulo kẽ'ra me'ra Antioquiapɨ tii pũríre miáahãre. Naâ pɨárã Jesuré ẽho peórã wa'teropɨre wiôrã boo kure niîkãrã niîwã. 23Jesu bese kũú'kãrã dutisé ohâka pũrire Paulo kẽ'ra me'ra o'ôo'kãrã niîwã. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ tii pũrípɨre: “Ɨ̃̃sâ Jesu bese kũú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ mɨsâre ãyu dutí'. A'ti pũríre mɨsâre ohâ o'o' niî pe'tirã Antioquiakãharãre, Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peórãre. Tohô niikã́ Síria, Cilícia di'tapɨ niirã́re ohâ o'o'. 24Ãpêrã ɨ̃sâ me'rakãharã a'tokãhárã, mɨsâ tiropɨ wa'â, naâ wãkuró me'ra mɨsâre kari boó sihapa'rã. ‘Mɨsâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'aya, Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisére weeyá’ niî, mɨsâre werê su'riakũapa'rã. Ɨ̃̃sâ dutiró mariró tohô weeápã mɨsâre. 25Tohô weérã ɨ̃sâ ni'kâro noho wãkusé me'ra pɨárã ɨmɨaré mɨsâ tiropɨ besé o'ôo'rã weé'. Naâ ɨ̃sâ ma'irã́ Barnabé, Paulo me'ra wa'ârãsama. 26Barnabé, Pauloreta Jesu Cristo marî wiôgɨ yeere naâ bu'ê kusiakã, wẽhékãrã niîmiwã. 27Ɨ̃̃sâ besé'kãrã Juda, Sila a'ti pũrípɨ niisé niî pe'tisere naâ basi mɨsâre bu'ê, werêrãsama. 28Ɨ̃̃sâre Espírito Santo wãkusé o'ô yuukã, pehé mɨsâre dutî sĩ'ritisa'. A'tikéseta mɨsâre dutîrãti. 29Wa'îkɨ̃ di'i, ãpêrã nohore Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peo'kere ba'âtikã'ya. Niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã yee diîre ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã wamɨ̂taha ãrɨá sure'kãrãre ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã diî miîya marirã́re ba'âtikã'ya. Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya. Mɨsâ ɨ̃sâ dutisére weérã, ãyuró weerã́sa'. Toô kã'rota mɨsâre ohâ'”, niî ohâkãrã niîwã. 30Be'ró naâ o'ôo' no'o'kãrã we'êriti, Antioquiapɨ wa'â wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ ehârã, naâ dutisé ohâka pũrire tookãhárã Jesuré ẽho peórãre nerê duti, wiákãrã niîwã. 31Tohô weekã́, tii pũríre bu'êrã, wãkû ke'timi'kãrã naâ diakɨ̃hɨ́ nɨ'kokã, tii makákãharã pũûro e'katíkãrã niîwã. 32Juda, Sila Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiarã niî tĩharã, Antioquiakãharãre ãyuró werêkãrã niîwã. Tohô weérã naâre nemoró wãkû tutuase me'ra tohakã́ weékãrã niîwã. 33Naâ me'ra toopɨ́re kã'ró tohá ni'ikãrã niîwã yuhûpɨ. Be'ró tookãhárãre we'êritikã, tookãhárã pe'e “Õ'âkɨ̃hɨ me'ra wa'âya mɨsâre o'ôo'kãrã tiropɨ”, niî o'ôo'kãrã niîwã. 34Sila pe'e “Yɨ'ɨ̂ pũrikã a'topɨ́ tohagɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ toopɨ́ tohákã'kɨ niîwĩ. 35Paulo, Barnabé yoakã́ Antioquiapɨre Jesuré ẽho peórã me'ra tohákãrã niîwã. Tookãhárãre pãharã́ ãpêrã me'ra Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. 36Be'ró Paulo Barnabére niîkɨ niîwĩ: —Te'á opâturi taha too dɨpóropɨ marî Jesu yeé kitire bu'ê kusia'ke makaripɨ. Tookãhárãre ĩ'yârã wa'ârã de'ró niisétimiti naa? niîkɨ niîwĩ. Barnabé “Aɨ”, niîkɨ niîwĩ. 37João Marco wamêtigɨre ɨpɨ́tɨ miáa sĩ'rimikɨ niîwĩ. 38João Marco too dɨpóropɨ naâ me'ra ãyuró bu'ê yapá da'reotikɨ niîwĩ. Jerusalẽ́pɨ wa'âgɨ, Panfília di'tapɨ naâre kõ'â toha wa'âkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Paulo kɨ̃ɨ̂re neê miáa sĩ'ritikɨ niîwĩ. 39Be'ró naâ basi ɨpɨ́tɨ a'mé tu'ti, a'mêri dɨka watía wa'âkãrã niîwã. Barnabé pe'e yukɨ̂sɨ me'ra Chipre nɨkɨropɨ Marcore miáakɨ niîwĩ. 40Paulo pe'e kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'aákɨhɨre Silare besékɨ niîwĩ. Tookãhárã Jesuré ẽho peórã “Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ko'teáto”, niî sẽri basákãrã niîwã. Be'ró Paulo kẽ'ra naâre we'êriti, wa'â wa'âkãrã niîwã. 41Toó wa'ârã, Síria, Cilícia wamêtise di'tapɨre yɨ'rɨákãrã niîwã. Teepɨ́ Jesu yeé kitire werêrã, tookãhárã Jesuré ẽho peórãre wãkû tutuase o'ô nemo wã'kakãrã niîwã.


text: 1Mam biŋe la nɔɔrɛ la n nini wa, mam wan eŋɛ la wane dekɛ i beha pɔka la kɔnre? 2Mam tɔntɛ dela denɛ Yenɛ zen'an? Bem te n to'e dɛna n tɔntɛ Gaŋɛ Zan'an Yenɛ wa zen'an la? 3Dagɛ nɔyalegerɛ n sigere be'emdoma zuo, te sagaŋɔ dɔla sɛba n ganlone la? 4Yenɛ ka nyɛte mam dole sose'a? A ka kaanla mam nɛ na'ma se'em? 5Mam han tabelɛ kena la ponpɔrɔŋɔ, bii n na'ma koreha la pan'ahegɔ, 6ba ye magahɛ mam behɛ, te Yenɛ mɛŋa behɛ n birikinte la n zone se'em. 7Mam han tabelɛ yehe a sore la poan, bii n potɛn'ɛrɛ n tabelɛ doohe la n nini, bii be'em lerom n nu'uhe, 8n borɛ, te ayema sɔe di. Bahɛ te ba voen sɛla n yehe dɛna mam denɛ bahɛ. 9Mam suunre wa han tabelɛ tara koŋkoma'ahom la pɔka, bii nɛ ayema pɔga soŋen, 10Mam pɔga me yi dɔla boraahe, te boraa nɛ ka soŋen. 11Yele dena ba' dɛna la yelebe'o, de dela yele fɛn'ɛherɛ se'ere te keendoma wan zin'ire namehɛ a daana de zuo. 12Bo dela bugum n dite koora, bo wan di mam, la n tare sɛla woo ta ba'ahɛ. 13Mam han tabelɛ zagahɛ n yameŋa n de boraa, bii n yameŋa n de pɔka soke mam sɛla yele, bii ba yele mam te n gee ba mɛ te n ka kelehe ba. 14Yenɛ han ta ihege la mam, n yeti n eŋɛ la wane? A han ta yeti a behɛ n etegɔ, n wan lerege en yeti bo? 15Dagɛ se'em n naam mam eŋɛ n mam puuren la en naam bama me? Dagɛ enŋa mea en naam to zan'an? 16Naha han tabelɛ sohɛ mam sɛla te n mɔŋɛ en, bii n eŋɛ pɔkɔɔnrɛ te de kele, 17bii vole n sagebonrɛ n ma'an, ge te keebega ka lagom la mam di. 18Se'ere n sɔe la, mam bonbilomen ha, mam ugure keebehe mɛ wo n dela ba sɔ la, ge pon beha pɔkɔnpa, te n nan boe la n ma pooren. 19Mam han tabelɛ beha nɛra te a ɛɛra beele ge te n ka yɛɛlɛ en, bii n nyɛ naha en ka tare sɛla wan pin' a mɛŋa, te n bahɛ en. 20Ane n ka kan'are bɔ'ɔra mam, ane te mam ka bo en fuo te pile gan'arɛ ginhe la popeelom? 21Mam han tabelɛ pim keebega, la mam mi' te n wan ta'an pim a boorɔ yetɔgom zen'an la zuo, 22Mam bɔgɔrɔ yi aanhom lu. N nu'o wa suke en kpenkpaŋ tɔnreŋa wa poan lu. 23Yenɛ n kɛn'ɛhɛ mam dabeem la nɔyalegerɛ. Mam kan ta'an ze'ele la a kpe'eŋo la. 24Mam han dekɛ la n mɛŋa delom sanlema, bii n potɛn'ɛrɛ dɛla sanlema, 25bii n nyeena la mam n panrɛ la, bii n nu'o tare zuo, 26bii mam han tabelɛ behɛ wontɛɛŋa wa, bii ŋmarega wa n yuli wa? 27te mam suunre pan'ahɛ mam, te mam pɔnrɛ na'ma ba nɛŋan. 28Bala me dela ganleŋɔ seko te gankereba nara ba namehɛ mam ko zuo. Se'ere n sɔe la, n zagahɛ la Yenɛ. 29Mam puurɛ han tabelɛ pee la n diŋdoma sagaŋɔ, bii be'em paɛ ba te n nyeena. 30Mam ka dekɛ n nɔɔrɛ wa sohɛ be'em bahɛ ba zuo, te la dɛna n tom la be'em. 31Sɛba n boe mam yire poan la han ka yɛta te, aai, to di Yob taregɛ mɛ. 32Saana ka tabelɛ gan'arɛ sore zuo. Mam yu'uhɛ n yire kolehe la bala bɔ'ɔra saama. 33Mam ka sogore n be'em wo sɛba n ete se'em la. Mam ka sogore en be'em n poan. 34Mam ka zote dabeem la nɛrekooŋɔ la. Mam ka zote Yizuto n wan zabera la mam se'em se'em. Mam ka yee deon ka yɛhera na, te ba wan kɛhɛ mam zuo. 35Mam han tare ne se'em n wan kelehe ne mam. Mam nu'o din'ire dela, Gaŋɛ Zan'an Yenɛ la lerege mam. Enŋa n zɛrɛgerɛ mam la, a golehɛ mam eŋɛ en se'em la enŋa gɔŋɔ poan. 36Mam wan to'e a yɛ, mam wan bobe a vuge wo muŋa la. 37Mam wan pa'alɛ en mam na'arɛ woo te mam zɛnkɛ keŋɛ zan'an. N wan ihege wo nabia la paɛ en. 38Ge mam han fan' la samanɛ, te de zagahɛ mam, te de poan vuguhe kaaha bahɛ en zuo. 39te mam di bo poan wɔla ge ka yɔ ligiri, bii bahɛ te sɛba n sɔe bo la ki. 40N han borɛ dia gɔn'ɔhe sɔe yehe na. N han borɛ sɛla mɔbiio sɔe yehe na. Yob yetɔgom ba'ahɛ ya.


text: 1U Mbapẽnge tuu ke puhu kuasĩĩ wuhu kuã, yãhãyĩŋ laam n nii seyĩĩ yalaale wo. 2Ta n yee ndoo ga yãŋ, ma pe yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuasĩĩ yãã, pe ba yɛr Yãhã yaha ye. Pe n tũũtũũ kuasĩĩ wãã pe kẽ. 3Yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ waa ter n pa, ma ba yɛr ke sãn Yãhã diŋ yisaha yahasee ye, sãn wusuna cĩĩ ne u koho wo. Pe n wusuna le u kẽ dege, u ga u suhu Yãhã kẽ pe Yãhã nawee- byɛ Yãhã wãnar ne, ke Yãhã diŋ yisaha yĩŋ na, ke ma ke nangbãŋ niisayũhũ yaha ye. 4Ke wusuna naawur n yir le cĩĩ wo u koho wo, pe Yãhã nawee- Yãhã wãnar ne, ma dugu ga Yãhã yaha ye. 5U n le wusuna sãn cĩĩ gbe, ma le yĩĩ ke Yãhã diŋ yisaha fla naa ne, ma le miy yaha driyɛ̃ kãntraha na. Pe n luhu gbleŋ nkãy ne, yãhãgbãã tẽŋ ne, Yãhã wãyɛhɛ kalkal ne, kãntraha n yɛhɛ. 6Pe yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuasĩĩ mpãy pe pye te tũũtũũ kuasĩĩ ne, pe n pe ya gbihi te wãwuu na. 7U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ wãcir n u tũũtũũ wuu. Sesantĩhĩ ma suhu naa ne ke wlãhã ntɔ̃r ne, pe n too kaha woo driyɛ̃ kãntraha na. Kãntraha wãlaŋ flɛ tãã, ke fla neŋ n suhu. Katyir wãlaŋ flɛ tãã, ke fla neŋ katyir n suhu, nyɛ̃pẽn byɛ n suhu. 8U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ syãŋ wuhu n u tũũtũũ wuu. Ngaa, mii yãŋ dyaŋ naa ke yigi tãŋ, ke n miy le wãã muhulangbãŋ laam wo. Ke muhulangbãŋ wãlaŋ flɛ tãã, ke fla neŋ n wã klaha nii ntɔ̃r. 9Yrãŋ wãn tii byɛ te ma ke muhulangbãŋ wo, te wãlaŋ flɛ tãã, fla neŋ wãn n ku. Te salangbãy wãlaŋ flɛ tãã, fla neŋ wãn n pye klaha-. 10U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ tãã wuhu n u tũũtũũ wuu. Yrompua wãngbãŋ gaa n yir yãhãyĩŋ na, ma ba too. Naa pye u na mii terbui dyaŋ. Lafey wãlaŋ flɛ tãã, u n too fla neŋ syi lafey na, tesẽ lɔr yisar ne. 11Woo yrompua myaha kasruhu. Te lɔr wãlaŋ flɛ tãã, fla neŋ syi lɔr n wã klaha kasruhu. Nawee- busãã n te lɔr wɔ, ma ku. Te tee ba sruhu naa n tɛr. 12U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ resyar wuhu n u tũũtũũ wuu. Yai wãlacɛr flɛ tãã, yroŋ wãlacɛr flɛ tãã, pe yrompii wãlaŋ flɛ tãã, too nde byɛ flɛ naney n wã klaha, ma nii wam. Yai yãhãcãã- wãlaŋ flɛ tãã, fla neŋ syi cãã n yi kãã. Kaa n yi kãã yĩmper cãã- na koo syi. 13Ta n yee ndoo ga yãŋ, ma luhu fle waa ne tuu n yir yãhãyĩŋ laam wo, ma le gbey n pãã fãnga ne ma yee: "Kayĩhĩ ma, kayĩhĩ ma, kayĩhĩ ga kãntrahafa dye pe yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ tãã mpãy tũũtũũ wuuyale wo, poo pe n pai!"


text: 1Mam dele la hom dene te ho beha mam. Bala Yenɛ, gura mam. 2Mam yele Na'ayenɛ yeti, Hom n de mam Daana. Han dagɛ hom, mam ka tara sɛla n ane soŋa. 3Han dɛna birikindoma n bɔna teŋa wa, ba dela sɛba n to'e na'ahegɔ te mam tara popeelom la ba denɛ. 4Sɛba n dɔla baga poore wan nyɛ daaŋɔ. Mam kan lagom ba kaanbegɔ la bii yi' ba yu'ura la. 5Na'ayenɛ, hom n bo'ore mam sɛla n de mam bonɔ. Hom n tare mam lɔgɔrɔ te sɛla kan daan tɔ. 6Mam beenɛ woo dela zen'soŋa beenɛ. Ho seren bo mam la sɔ'ɔlom sebo n tare mam popeelom. 7Mam wan pɛngɛ Na'ayenɛ se'ere n kan'ane mam la. Mam han pon gan'an yu'uŋɔ, mam suunre tɔgɔre pa'ala mam me. 8Na'ayenɛ te mam dekɛ tolehe n nɛŋa daarɛ woo. Se'ere n sɔe la, enŋa n boe n zuɔ nu'o bɔba. Sɛla ka boe wan bike mam. 9Bala zuo la, mam suunre poan ha pee mɛ, te mam nɔɔrɛ tara pɛnka. N iŋganɛ wa me boe la fai te sɛla kan ta'an daam dɛ. 10Se'ere n sɔe la ho kan bahɛ te n yee n ke'endoma teŋa bii ho bahɛ te ho Fa'adaana nyɛ sagaŋɔ. 11Ho pon te'ele pa'ale mam sɔrɔɔ seko n dole yɛ'a vom poan la. Ho wan perɛ mam mɛ la popeelom ho neŋan, ge dekɛ mam zin'ire ho zuɔ nu'o te n dita na'am n ka tare ba'ahegɔ.


text: 1Pɔl ye n ga dye Yikɔ̃ wo Barnabaase ne, ma ka koo fla Yiifee- yawãhã nwoŋ wo, ma Yãhã kapãn pãã nawee- ye. Yiifee- busãã tesẽ nawee- busãã mpãy ne pe sẽ pye Yiifee- ye, Pɔl ye kaplãŋ n tãy pe ye pe n sya Yesu ta pe Yatɛr. 2Yiifee- mpãy -sẽ ba sye, poo saa Pɔl ye kaplãŋ sya cĩĩnde ye. Poo mii n nawee- mpãy sũũ, mpãy pe sẽ pye Yiifee- ye, pe n sya nii wãpee ga pe Yesu kãndeyãrfa wĩĩ na. 3Pɔl ye n kuee Barnabaase ne ke Yikɔ̃ wo, ma faa ma-. Pe ba pe koho taha yaha Yĩŋfua na, ma naa pe kaplãŋ pãã laanyĩn ne. Yĩŋfua naa fãnga wãã pe kẽ, pe n waha naa laanwɔ wũhũ pye tesẽ yɛ̃kã wũhũ ne nawee- n waha naa n cã, kapãyĩĩ lii pe n pãã nde Yĩŋfua laantãr wĩĩ na, cĩĩnde ne. 4Pe kaplãŋ n pe klofa ta, pe sẽ nii yĩmbui nen na ye. Mpãy n kuee Yiifee- kur ye, mpãy n -sẽ taha pe Yesu tẽnlɛhɛ na. 5Pe Yiifee- tesẽ pe naweetee- mpãy ne pe sẽ pye Yiifee- ye, poo mii tesẽ pe yahaseefa ne, pe naa pe ya gbihi, poo ga Pɔl ye nuhu Barnabaase ne, pe pe waa boo ntẽmbar ne. 6Pe naam syãm n yi le cãŋ na, ma ta tɛr fã ga Liiser kuɛ ye Darbu ne, ma suhu koo kui syãŋ ngĩĩ kãnkãy kusyĩmbɛhɛ ne. Kãntraha gaa kui ba kẽ, pe naa ke yee Lakoni. 7Pe n nii le Yesu kapãyĩĩ tɔ̃r koo fla na. 8Loo klo nde wo pe naa n yee Liiser, tãkurfua waa pye, u naa n nii wãnii ya. U ba see u tãkur ne ke dyaŋ, u sẽ ba yir yɛr yãã, ma yãr yãã ye. 9U naa Pɔl kaplãŋ luhu. Pɔl n u waha yãŋ, ma le yãŋ cã u dya yĩntaha na ma yee, u dya laam wo u le sya wa laantee nen ne Yesu ga waha u jaa. 10Loo na, Pɔl n yĩmbui yir, ma u pye ma yee: "Yir, ma gbihi tãhã yɛr ma trɛ na!" U dya n kur ye tãhã yɛr u trɛ na, ma nii n yãr. 11Pe nabuar pe yãã Pɔl lii pye, pe n tẽ sya Lakonifa yor wo ma yee: "Te mpar te ya wã klaha nawee-, ma tege ba wo ye!" 12Pe n nii Barnabaase yee Yeepeta, ma yee Pɔl woo ma kaplãŋ pããfua, ma nii u yee Makur, pe klo mpar myar ne. 13Mpar rii pe n yee Yeepeta, te kangbãŋ pye le klo dyesaha fla na. Ke yũndefua n napa mpãy yãŋ yi ma faasyĩmbir raa gbihi maha pe na, ma ka pe ne, ke kapahayɛ̃ kuɛ ye. U naa n kɛ, u ga pe napa boo, u Pɔl ye tẽŋ Barnabaase ne. Pe nabuar bya maha naa pe wãtẽŋ wĩĩ kɛ. 14Pe Yesu tẽnlɛhɛ syãm pe le luhu, le sẽ tãy pe ye ye, pe n sya pe ya nayrɛ tyĩn jũũ, ma fã dye pe nabuar laam wo, ma nii n tẽ, ma yee: 15"Naambiyãm, nwa ye n nii loo nde pye? Naweetee- ya me wo ne ye dyaŋ. Wo pa le Yãhã kapãyĩĩ ne ye kẽ, ma yee ye nekla wãn nde tee ta ye mpar ma n tẽŋ, -ye re gbe ga miy yaha, tee ye yĩntar sroŋ cĩĩnde Yãhã ya ye, cĩĩnde Yãhã gii ke ma yrãŋ na yalebyɛ, koo gii ke yãhãyĩŋ ta, kãntraha ne, muhulangbãŋ ne tesẽ wãn tii byɛ ne te ma te laam wo. 16Nawee- terfa mpãy pe wee Yiifee- ye, faale wo Yãhã bii tyii pe na pe n naa pe laam kãnde yãr. 17Ke sẽ -sẽ tyii ke ya wĩĩ wãyar na ye na ke kayũhũ wãpyeŋ ne ye kẽ ye: Yalebyɛ ke ga ta sesaha n yir yãhãyĩŋ na ke too, yĩnwoho cãã n dye ye n dir yãã busãã. Koo kẽ ke ye yɛ̃ digi yi, ma maha ye laam ta nuhu fla." 18Pe Yesu tẽnlɛhɛ pe sya kaplãŋ ngĩĩ pãã, pe -sẽ maha fãy, ma cã waha yɛr tã pe nabuar na, pe sẽ pe tẽŋ ye. 19Yiifee- mpãy -sẽ yir Pisidi Yãtɔɔsyi wo tesẽ Yikɔ̃ ne, ma pa ke Liiser wo. Pe n pe nabuar sũũ, ma pe byɛ wlaŋ taha pe ya na, pe n nii Pɔl waa ntẽmbar ne, poo ga u waa boo. Pe n yee u ku, ma u fle ga miy yaha le klo kãnkãy na. 20Yaliile pe Yesu kãndeyãrfa poo ya pe ba wɔ tã u na, u n cã yir loo na, ma wlãhã dye pe ne le klo wo. Ke yĩŋsyii wo pe n yir Barnabaase ne pe syãm, ma ka klo nde wo pe n yee Darbu. 21Pe n le Yesu kapãyĩĩ pãã koo fla na nawee- busãã n le luhu, ma Yesu ta pe Yatɛr. Loo kur ye, pe n dur ga Liiser wo ma suhu Yikɔ̃ ne, tesẽ Yãtɔɔsyi ne Pisidi kãntraha na. 22Pe naa pe Yesu kãndeyãrfa laam yĩn, ma naa pe yar, pe pe ya plãhã Yesu wãta wĩĩ ne pe Yatɛr. Pe naa pe yar ma yee: "Wii ma yee u ga dye Yãhã Yai wo, ufua ga cãã kayĩhĩ yãã wa." 23Yesu kãndeyãrfa yawãhãfa ma pye na, Pɔl tesẽ Barnabaase ne, pe ga mpãy yãŋ yi pe laam wo, pe pe ta pe yawãhãfa yahaseefa. Loo na, pe ga pe yɛ̃ tã digi na pe Yãhã nar, pe pe le soho Yĩŋfua koho wo, woo wii pe ta pe Yatɛr. 24Loo kur ye, pe n dye yi tɛr Pisidi kãntraha kui nkãy wo, ma ga yi Pããfile kãntraha na. 25Pe n le Yãhã kapãyĩĩ pãã koo fla na, klo laa wo pe n yee Pɛrsye, ma ka tũntũn klo laa wo pe n yee Yatale. 26Pe n ga salangbãŋ gbe koo fla na, ma dur ga Yãtɔɔsyi wo, Syire kãntraha na. Loo klo nde ne, pe Yesu kãndeyãrfa ba Yãhã nar pe kẽ, ke naa laantãr wĩĩ pye pe kẽ, pe n waha le Yãhã tẽn tẽ. Loo tẽn ne, pe ga tẽ kua, ma dur ba. 27Pe ga dye ke Yãtɔɔsyi wo, pe n pe Yesu kãndeyãrfa yawãhãfa yee wãã ta. Pe ba tẽn lii tẽ Yãhã kãmay na, tesẽ mpãy pe wee Yiifee- ye, Yãhã ke ba pye mii, ma poo mii bya ta pe n waha Yesu ta pe Yatɛr, pe n koo byɛ tɔ̃r yar pe Yesu kãndeyãrfa na. 28Loo kur ye, Pɔl tesẽ Barnabaase ne, pe n faa nii ma- loo klo nde wo, pe Yesu kãndeyãrfa ne.


text: 1Mam tanya la n pɔgɔsaaŋa wa, ho ane mɛ wo samanɛ te mam wa'an ho poan na kige mɔɔ, la puuro seto n tare nyuŋo soŋɔ, ge di de poan seerom, ge nyu de poan daam la iilom. Di ya, n zɔdoma, ge nyu. N zabadoma wa, nyu ya tegɛ. 2Mam ginhe mɛ ge te n suunre ɛɛra. Kɛleha, n dayene n bala ŋmɛ'ɛra la. Yu'ɛ bo mam tanya la n zaba wa. Mam yam bonɔ wa yu'ɛ. Mam soŋadaana wa, yu'ɛ ge mɛgelom n ma'ɛlɛ mam. Mam zonto tɔgɔre mɛ la yu'uŋɔ mɛgelom. 3Mam yɛɛ n fuo mɛ, n le yɛ yoi? Mam deŋɛ pee n na'ma mɛ, n le nɛ yeŋa? 4Te mam suunre bonɔ wa dekɛ a nu'o damɛ n koleŋa, te mam yam bɔna a poan. 5Te mam ihege te n yu'ɛ bo n zaba wa, te n nu'uhe ana la nyuŋo soŋɔ, te la ihegera, te mam gin' koleŋa te n yu'ɛ 6Te mam yu'ɛ, ka nyɛ n zaba wa, a lebe mɛ. Te mam suunre sagom la en lebe la. Te mam yehe ɛ en ka nyɛ, yi' en, ka wom a dama. 7Te sɛba n gure teŋa la, kaara teŋa la ta nyɛ mam, nyɔkɛ mam ŋmɛ', pɔgɔlom mam, ge yɛɛ mam fuo. 8Yerusalem pɔyɔɔhe wa, n belone ya mɛ, ya han nyɛ n zaba wa, ya wan yele en yeti bo? Yele ya en te mam ligiri mɛ a zuo. 9Pɔgɔsoŋa wa bene zuo te hom behɛ te ho zaba la gane basɛba? Bene zuo te hom behɛ te ho zaba la gane sɛba me n yeti tomam wana wa? 10Mam zaba la nyankere mɛ, mɔ'ɛ zɛ'a doi. Nɛreba tuhure han zɛ'a, enŋa n fili ba zan'an. 11A zuo dela sanlema, te a zonto zo'e sobe wo aanra la. 12A nini pelege wo dayenpeele la, te a zɛ'a nara. 13Te a yaga wa muulom wo konɛ la. Te a nɔɔrɛ yetɔgom zan'anhom wo seerom la. 14Te a nu'o ana wo sanlema yile, te kuga peele pire ko. Te a iŋa pelege woo wɔbɔnyɛnɛ te ba golɛ la kugu poonhogɔ la. 15Te a na'ma wa saalom wo yuuŋa n yage sanlema zɛ'ɛlega zuo la, te a zɛ'a tan' wo Lebanon mɔlɔsomɔ tiihe la. 16A nɔɔrɛ yetɔgom dela zan'anhom bo mɛŋa. A ane la soŋa. Yerusalem pɔyɔɔhe wa, mam zaba la n de n zɔ la n ane se'em n bala.


text: 1Na'ayenɛ, mam zɛnkɛ la hom. Se'ere zuo, hom n foe mam na, ge ka bahɛ te n diŋdoma yɛɛm bahɛ n zuo wa. 2Na'ayenɛ mam Yenɛ wa, mam kaahɛ bo la hom ɛɛra soŋorɛ, te ho lebehe mam. 3Na'ayenɛ, hom n foe mam potɛn'ɛrɛ kum poan, ge bo mam vom te n bɔna la vɔpa wa. 4Yamam sɛba n tare sakerɛ sera la Na'ayenɛ wa, yoon ya pɛngɛ en, ge dekɛ ya po'ohegɔ bo a fa'a yu'urɛ la. 5Se'ere n sɔe la, a sunsunya ka nyuunre, ge te ninbɔn'zɔrɛ la ton bɔna bala yɛ'ɛha. Kɛlega ta'an kele yu'uŋɔ, ge beere yelegere mɛ la nyeema. 6Han dɛna mam, mam ze'ele la n panrega wa poan yeti, sɛla kan daam mam. 7Hom Na'ayenɛ n de ninbɔn'zɔta la zuo, ho sɛ' mam la zoore n kpe'em zuo. Hom sogɛ ho nɛŋa la, bahɛ te mam suunre n sagom. 8Mam yi' la hom Na'ayenɛ. Mam kaahɛ to ho zɔ' mam ninbɔn'ɔn. 9Mam han ki, mam han sige yɔɔ poan, bene nyonrɔ n boe bini? Ke'endoma me pɛngere hom Na'ayenɛ me yoi? Kum wan nyaŋɛ pa'alɛ hom n de birikina Na'ayenɛ se'em me la yoi? 10Na'ayenɛ, kelehe mam, ge zo'ohɛ mam. Na'ayenɛ dɛna mam soŋora. 11Hom m bahɛ te mam nintam wa lebege wa'a. Hom n yɛɛ mam sunsagaŋɔ futo, ge bo mam nyeema, 12te mam suunre nyaŋɛ pɛngera hɔ, ge ya sina. Na'ayenɛ wa n de mam Yenɛ wa, mam wan pɛngɛ ho nananawa kɔ'ɔn yɛ'ɛha.


text: 1Waa n kipua kãi laa wãã ra kẽ, wãtãn wĩĩ, ma ra pye ma yee: "Yir, ma ke Yãhã kangbãŋ tãn, ke Yãhã diŋ yisaha fla ne, mpãy pe Yãhã sey ke fla na, pe tɔ̃r! 2-Taa -sẽ tyii ke Yãhã kangbãŋ ndyin na, ma"a n ke tãn ye! Koo wãã mpãy kẽ pe wee Yiifee- ye, pe ga ba le Yãhã kungbãy tãhã pye klaha- yrey gbeesĩĩ, tesẽ yrey sĩĩ ne. 3N ga fãnga wãã pe kaplãŋ tɔ̃rfa syãm mii kẽ, pe n waha naa Yãhã kaplãŋ pãã nawee- ye, plii yĩĩkuay gbeetãã, wram nayrɛ ne pe le." 4Poo me te wolifyɛ katyir sĩĩ ne, poo maha me te naalɔr sĩĩ ne. Poo me pe ma kãntraha Yĩŋfua Yãhã yaha ye. 5Pe napĩĩ- ma yee pe ga kapee pye pe na, naa ga yi pe yɛ̃ wo, ke pe napĩĩ- suhu boo. Mpãy pe n kɛ pe kapee pye pe na, pe ga poo syi gbã ku. 6Fãnga ma pe ye, pe n ga waha yãhãyĩŋ tã sesaha ma n too plii rii na pe Yãhã kaplãŋ pãã nawee- ye ye, kaplãŋ nkãy Yãhã ke le pe laam wo. Fãnga maha ma pe ye, pe n ga waha lɔr wã klaha ntɔ̃r, tesẽ pe ta kayĩhĩ ter byɛ n driyɛ̃fa dye yaliile ma tãy pe ye. 7Pe ma ba ke Yãhã kaplãŋ pãã wa nawee- ye, ke waygapyãhã wãŋ gii ke ma ke wuhungbãŋ wo, ke ga dugu yi ba naan cɛr pe na, ke yia pe na, ke pe boo. 8Pe nakur ga ba kuee le kungbãy nanihi fla wo, kungbãy nde le miipihi yi Sodɔ̃ klo dyaŋ, Syipte kãntraha ne. Loo kungbãy ne, pe Yĩŋfua Yesu kuey mar boo le wo. 9Kui byɛ nawee- mpãy, nawee- ter byɛ mpãy ne, yor ter byɛ nawee- mpãy ne, kãntrɛ ter byɛ nawee- mpãy ne, poo mii byɛ ga pe nakur yãã plii tãã nsoho wo gblihi ne, pe sye waa ma n te le ye. 10Pe Yãhã kaplãŋ tɔ̃rfa syãm mii ba ta kayĩhĩ busãã n driyɛ̃fa dye. Pe wãku wĩĩ ga tãy pe driyɛ̃fa ye, le nuhu yigi pe kẽ, pe n sya kayũhũ pye naa n wãã pe ya kẽ. 11Te plii tãã kur ye gblihi ne, Yãhã n yrã tefay fua le wãã pe Yãhã kaplãŋ tɔ̃rfa syãm mii nakur laam wo, pe n nii yrãŋ na, ma yir. Nawee- mpãy pe pe yãã yĩnde ne, pe n fya. 12Pe Yãhã kaplãŋ tɔ̃rfa syãm n luhu yĩmbui laa ne, le yir yãhãyĩŋ na, ma pe pye ma yee: "-Ye dugu ba nwo!" Pe n dugu ga yãhãyĩŋ na te yãhãsyɔ̃r wo. Pe napĩĩ- n pe yãã. 13Loo yale wo, kãntraha n yɛhɛ fãnga ne. Le klo wãlacɛr flɛ sẽnsye, fla neŋ syi n too. Nawee- nyertãã yĩĩbua n kuee le wo. Nawee- mpãy pe sẽ yãã ku ye, pe n fya, ma Yãhã sey. 14Le kayĩhĩpee syãŋ wuhu tɛr. -Ye naa n yãŋ, le tãã wuhu ga dye yagaa! 15U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuasĩĩ wuhu n u tũũtũũ wuu. Yĩmbuhu nkãy n yir fãnga ne, yãhãyĩŋ na ma yee: "Yĩŋfua Yãhã tesẽ ke Yĩndefua Crise ne, pe ma driyɛ̃ yĩŋ na yagaa. Wãkuayãã saa pye pe yĩnfar na ye." 16Te nanlɛr gbey tesẽ wãy tesyar tii te ba nii pe nangbãniisar wo Yãhã yaha ye, te n too kãnklũy na, ma yĩntaha gbãã kãntraha na, ma Yãhã sey ma yee: 17"Wo syaha wãã ma kẽ Yĩŋfua Yãhã. Mboo kẽ taa ma tãŋ kai- byɛ fãnga ne. Ma ma Yãhã, ma pye lɛ nii wa Yãhã. Taa tẽn tẽ ma fãngangbãŋ ne, taa nii yĩnfar na, wo syaha wãã ma kẽ loo wĩĩ na. 18Kãntrɛfa ba pe laam war ma ne. Yagaa mboo -sẽ kẽ pe wĩĩ ncafũhũ yigi ma kẽ. Mpãy pe ku wa, le yale nɔ ma pe sãhã. Le yale nɔ ma dããn wãã ma kaplãŋ tɔ̃rfa kẽ, poo mpãy pe ma ma tẽntẽ-. Le yale nɔ ma dããn wãã ma nawee- kẽ, mpãy ne pe ma miingbãŋ gboho, pe kicar, pe wãlɛ ne. Mpãy pe -sẽ kãntraha kai- pye naa n klaha-, le yale nɔ ma pe wĩĩ pye klaha- tãŋ." 19Loo kur ye, ke yãhãyĩŋ Yãhã kangbãŋ n yãr, Yãhã naambiyãr kluhu n yãã ke Yãhã kangbãŋ wo. Yãhã wãyɛhɛ pye, gbleŋ ne, yãhãgbãã miy ne, kãntraha wãyɛhɛ ne, sesantĩhĩ n too fãnga ne.


text: 1Mam vom ba'ahe mɛ, mam dabeha ka la zaan. Yɔɔ ya' mɛ gura mam. 2Yelemɛŋɛrɛ, nɛre kɛhereba ma'an kaa mam mum, mam nini nyɛte ba ete se'em nyiiha n suunre la mɛ. 3Hom mɛŋa n wan pogolɛ nɔɔrɛ bo mam. Ane n wan ta'an ze'ele bo mam? 4Hom n yo' ba bɔkerɛ la, ho kan bo ba nyaŋerɛ. 5Se'emdaana n yehe a zɔ pooren te a nyɛ yɔɔrɔ, a kɔma namehegɔ n de a yɔɔrɛ. 6Yenɛ eŋɛ mam te mam dɛna la nɛreba bontoola, mam te ba tobeha nɔtɔɔnrom ma'ara. 7Ɛnregɔ n bahɛ te mam nini fɔ, te mam iŋa zan'an baanlom wo zanɔɔrɛ yilinyiliŋɔ la. 8Tontɔɔdoma la nɔɔrɛ maam mɛ la yele dena wa. Sɛba n ka tare tuure en zabere la sɛba n ka zote Yenɛ. 9Ge tontɔɔdoma la kelom gin' ba sore la la kaŋkaŋe, te sɛba nu'uhen en ka tare dɛngerɔ la malom nyɛta paŋa saŋa woo. 10Ge yamam wa, ya zan'an lebena, ge mam pon kan nyɛ yamdaana ya poan, 11Mam dabeha tole ya, mam potɛn'ya ba'ahɛ ya, mam suunre n bote sɛla woo ba'ahɛ ya. 12Ba dekɛ la yu'uŋɔ lebege wontɛɛŋa, te la han ta nyɔnlena, ba yeti la yelegere mɛ. 13Mam eere la yɔɔ te ko dɛna n yire, keŋɛ ta yeregɛ n soŋɔ ke'enteŋa, 14Mam yele yɔɔ yeti hom n de mam sɔ, ge yele teŋa zunzunya yeti yamam n de mam ma, bii mam tanpa, 15n potɛn'ɛrɛ bɛɛ ha? Ane n wan nyɛ mam me potɛn'ɛrɛ wa? 16N wan sige yɔɔ poan? Mam mɛŋa, la mam tɛn'ɛhe sɛla woo wa yeti to lebege la tentɔnɔ wa?


text: 1N yai n nii sey, le ma sya pye le sẽ yɔ̃ ye. N -sẽ ga laa pãã ye ye Yesu kãndeyãrfua waa wĩĩ na, ndoo gɛ u cã. Yĩŋfua u ta, u n kai- nkãy yãã wãytãã wo, kai- nkãy ke wũhũ. 2Ke dyɛ- sẽnsye resyar kẽ yagaa, u ba kuã yir ga ta yãhãyĩŋ na Yãhã tãy. N cã woo gɛ u kuã yir ga ta cĩĩnde laa, n cã u u ya yãã wãytãã wo ke fla na laa, Yãhã ya le cĩĩnde cã. 3ãwã, n le cã laha ma yee, u ba kuã yir ga ta Yãhã niisayũhũ fla wo. N cã woo gɛ u pye ke fla na cĩĩnde laa, n cã u u ya yãã wãytãã wo ke fla na laa, Yãhã ya le cĩĩnde cã. 4Koo fla na, u kai- nkãy luhu, kai- nkãy u saha ke pãã ye. Ke syi sẽ yai ke yi naweetee yɛ̃ wo ye, koo kẽ. 5Woosyifua wĩĩ na, wii Yãhã ke ke ya yar u na, n ga waha nii sey. Mii loo sẽ ne ye, n saha nii sey laa ne mii ta wãgblihilaa wĩĩ loo ya sẽ ne ye. 6N ma ne yee n ga nii sey koo ngĩĩ byɛ wĩĩ na, tẽ ba yãã wãytãã wo, ta kaplãŋ ga ne pye cĩĩnde, le saa ne nii mii ra yĩŋ wee ye. N sẽ -sẽ ga nii sey ye. Ye sẽ yãã, nawee- pe ra yãã, ma ra kaplãŋ luhu ma -sẽ ra ta draha gii wo, n sẽ n traha pe ra ta tɛr koo fla yaha ye, koo kẽ. 7Koo kai- ngĩĩ ke ba yar wa ra na wãytãã wo ke syi, n ne ga waha naa nii sey ke ne. Yãhã -sẽ laa ta ra na, lii le ra ta n saha yataŋ ta nii na koo kai- ngĩĩ wĩĩ na ye. Le ma mii ngaa sãn dyaŋ le ra kã ta kadye wo. Le n nii n pye mii Setane sãndũpee waa dyaŋ u ra gbã. 8N Yĩŋfua nar yãã tɛhɛ tãã u koo wãfãy nge dey kãã ra na. 9U n ta pye ma yee: "Ta laantãr roo ya re yai ma ne. Ma sẽ yãã, ta fãngangbãŋ tẽn tẽ gbaa na ma wãgblihilaa flãhã tãy." Le nii ke syi, n ga naa nii sey ta wãgblihilaa wĩĩ na tesẽ ta wãfãy wĩĩ ne. Ye sẽ yãã, u Yãhã Yĩndefua Crise fãngangbãŋ tẽn tẽ ra wãgblihilaa flãhã tãy. 10Loo ne Crise wĩĩ ma ta ra n gblihi laa, tesẽ pe ma nii ra tyɛhɛ u wĩĩ na, n ma nii fɛn yãã u wĩĩ na, pe ma nii ra nuhu u wĩĩ na, pe ma nii ra laam wlãhã u wĩĩ na, n koo ngĩĩ byɛ sya nuhu ne. N cã n ma gblihi laa loo yale ne, n ne pye fãnga ne Yesu kãmay na. 11Yii me tee ra ta, ra n nii n pãã mii ra yĩŋ wee ye. Yii -sẽ me tee yai ye naa ra sey. N ma sya yee n wee ngaa ye, ye cã n sẽ kloŋ laa ne pe Yesu tẽnlɛhɛ mii na ye, poo mpãy pe pe ya ta kacãn wee poo na ye. 12Kai- nkãy ke le yar n ma Yesu tẽnlɛhɛ, koo kai- ngĩĩ byɛ pye yar ye na gbaa na. N naa laanyĩn yãã kãnkai- byɛ wo, n Yãhã laanwɔ wũhũ pye yar ye na, yɛ̃kã wũhũ ne, ma suhu kayar wũhũ ne. 13N ye Yesu kãndeyãrfa yawãhãfa tee yigi la laa ne, ma tyii pe Yesu kãndeyãrfa yawãrfa nde byɛ na? Lii ya le ma, n sẽ ye koho kla gaa nar sya yãã ye ye ye. Ye ga waha yee le sẽ tãy ye ye ye. Ye tyii ra n ye nar, ye kace yaha ra na loo na. 14Le nde, ta tɛhɛ tãã wuhu kẽ yagaa, tẽ ga ka ye fla na. N sẽ -sẽ n gaha nii ta teger ye ye ye. Ye sẽ yãã, ye koho wãn sẽ ne tẽ n kɛ ye, yii gɛ me tẽ n kɛ. Ye le cã ma yee, kicar sẽ me pe yai pe wale kɛ naa n ta pe seefa kẽ ye. Pe seefa poo me, pe yai pe naa loo nde pye pe kẽ. 15Loo ne, le ga tãy ndoo ye, n ta koho wãn byɛ yi ye wĩĩ na, tesẽ n nii ta yãmpuai ye wĩĩ na, ye n waha naa n gaha yaha ye le Yesu kãnde wo. Kaa ma n taha ye ntãŋ wãdyeŋ na ra tãy, loo la le ga ta, ra wĩĩ saa naa n tãy ye ye nantãŋ ye? 16Ye le sya ma yee, n sẽ ba nii ta teger ye ye ye; waa -sẽ ga waha yee, a ndoo kacãn taa ter yãã, ma ye wlaŋ kawar raa ne. 17Tẽ mpãy lɛhɛ wãã ye ye, ye yãã la n pe ta, pe n ngaa sya ye ye ra kẽ? 18N Tyite ta u n ka ye fla na, woo tesẽ u Yesu kãndeyãrwai nwo ne. Tyite ba ngaa sya la ye ye ma ta woo wãŋ? Woo tesẽ ndoo ne, wo kãnkai- wee la wãcɛŋ, wo troho wãtãhã ne? 19Laa na, ye ma, ye le ga wo sẽ sroŋ ye ye ye, koo kẽ wo n nii kaplãmbuar ngĩĩ byɛ pãã ma ga tãhã sya. Aye, le wee ke syi ye. U Yãhã Yĩndefua Crise laam kaplãŋ kẽ, too n pãã ye ye Yãhã yĩnde na. Ye ntãŋ dye gboho wo tãy koo kẽ, wo kai- ngĩĩ byɛ pãã ye ye ma yee, ke ye ta kaa n taha ye Yesu wãtaŋ na ye Yatɛr. 20N ma ba ka ye fla na, n n traha n ga ye yãã mii syi tesẽ ye n traha ye ba ra yãã mii syi, n ntãŋ cɛr, le ma n ba nii koo ye. N ntãŋ cɛr, n ma n ga ye yãã wãhã na, laanyar ne, ncafũhũ ne, sãnkɛr ne, yii wãtyɛhɛ ne, yii wãgblaha ne, yataŋ ne, wãwlãhãpye ne ye. 21N ma ba ka ye yãŋsaha wo, n ntãŋ cɛr, Yãhã ma n ga ta ye wĩĩ n fyar yigi ra kẽ ye. N maha ntãŋ cɛr, laa na, n n gaha ye yãã, ye laam wo, mpãy pe naa kapee- pye, pe sẽ le sya ke wãpyeŋ sẽ yɔ̃ ma ke miy yaha ye; loo nde ga ba ra ta miiwũn na. Koo kapee- kẽ, tyatyãhã wãpyeŋ ne, cayɔr ne, tesẽ fyaryigi wũhũ nkãy ne.


text: 1Dɨporópɨre Israel kurakãharã ni'karérã “Ɨ̃̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã niî'”, niî sookãrã niîwã. Naâ tohô weé'karo weeró noho mɨsâ tiropɨ niirã́ kẽ'ra meharóta wee sirú tuurãsama. Niî soose me'ra diakɨ̃hɨ́ weeró noho bu'êrãsama. Tohô weérã mɨsâ ẽho peósere dohórẽ'rãsama. Jesu naâ yã'âro weé'ke bu'iri wẽrî wapa yeé'kɨ pe'ere ɨasomé. Naâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ wãkûtiro naâre bu'îri da'rêgɨsami. 2Naâ numiâre a'me tãrásetisere pãharã́ Jesuré ẽho peórã ĩ'yâ kũurãsama. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, Jesuré ẽho peótirã pe'e Jesu yeé, diakɨ̃hɨ́kãhasere yã'âro uúkũrãsama. 3Niyérure ɨâri peharã, niî soose me'ra mɨsâre bu'êrãsama. Naâ tohô weesé wapa naâre bu'îri da'reátehe niî yuu tohasa'. Neê yɨ'rɨ wetísome. Dɨporópɨ “Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rê no'orãsama”, niî tohakɨ niîwĩ. 4Õ'âkɨ̃hɨ dɨporópɨre ɨ'mɨ̂sekãharã kɨ̃ɨ̂re werê ko'terã niîmi'kãrãre naâ yã'âro weekã́, bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ naâre bu'îri da'reró na'î tĩ'ase tutiripɨ dɨ'te kũú kõ'âkɨ niîwĩ. Be'ró niî pe'tirã masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, naâre bu'îri da'rê bahuriógɨsami. 5Noé kɨ̃ɨ̂ niîka tero kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóti'kãrãre akobohótikɨ niîwĩ. Akobohótigɨ, niî pe'tirã masá yã'arã́re miô kõ'akɨ niîwĩ. Noé, kɨ̃ɨ̂ nɨmó, põ'rá ɨmɨá i'tiárã, naâ nɨmosã́ numia di'akɨ̃re yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Noé masá wãkusére dɨka yuú duti, “Ãyuró weeyá”, niî werêkɨ niîmiwĩ. 6Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ Sodoma, Gomorra wamêtise makarikãharã kẽ'rare bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Bu'îri da'rêgɨ, ɨ̃hɨ̂'ke mara di'akɨ̃ kũyakã́ naâre ɨ̃hâ kõ'a bahuriókɨ niîwĩ. Be'ropɨ́re yã'âro weerã́re “Tohô wa'ârosa'” niî masiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. 7Naâre bu'îri da'rêgɨ, Ló ãyuró weegɨ́ di'akɨ̃re yɨ'rɨ wetíkã weékɨ niîwĩ. Ló Sodomakɨ̃hɨ ãpêrã tii makákãharã naâ yã'â butia'se weekã́ ĩ'yâgɨ, kari butíkɨ niîwĩ. 8Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîkɨ niîwĩ. Naâ yã'arã́ wa'teropɨ niîgɨ, ɨmɨ̂kohori nɨkɨ naâ yã'â butia'se weekã́ ĩ'yâgɨ, bɨhâ wetikɨ niîwĩ. Tohô niikã́ naâ yã'âro uúkũsere tɨ'ógɨ, bɨhâ weti nemokɨ niîwĩ. 9Õ'âkɨ̃hɨ naâre tohô weé'kere wãkûrã, a'tîro niî masi'. Õ'âkɨ̃hɨ ãyurã́re yã'âro wa'akã́, yɨ'rɨ wetíkã wee masísami. Yã'arã́ pe'ere kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'reátihi nɨmɨ niikã́pɨ bu'îri da'reákɨhɨ dɨ'te kũú yuu tohasami. 10Masá yã'asé naâ ɨpɨkãháse ɨâri peha weerã́ nohore Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rê yɨ'rɨ nɨ'kagɨsami. Tohô niikã́ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisére naâ yɨ'rɨ́ nɨ'karã nohore ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. Sõ'ó niîkãrã mɨsâre niî soo siharã naâ ɨaró se'saro, no'ó ɨaró weé ma'a kusiasama. Uiró mariró ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ tutuarã́re buhíkã'sama. 11Ɨ'mɨ̂sekãharã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã pe'e niî soorã yɨ'rɨóro tutuâ yɨ'rɨ nɨ'karã niîma. Tohô niîmirã, yã'arã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã niîmi'kãrãre Õ'âkɨ̃hɨpɨre werê sãa, buhíkã'tisama. 12Niî soori masa wa'îkɨ̃rã weeró noho tɨ'o masítisama. Naâ tɨ'o masítisere no'ó ɨaró uúkũ ma'asama. Naâ tɨ'ó yã'aro bahuró tɨ'ó yã'asama. Wa'îkɨ̃rã bahuáka be'ro yẽ'ê wẽhé kõ'a no'oahã weeró noho niîsama. Naâ weeró noho naá kẽ'ra wẽrî diharãsama. 13Ãpêrãre naâ yã'âro weé'ke wapa naá kẽ'ra yã'âro weé no'orãsama. Ɨmɨ̂koho, bahû yoaropɨ no'ó ɨaró yã'âro wee bahá ke'ati tɨ'sasama. Mɨsâ bosê nɨmɨri weekã́, naâ bopôyaro, yã'â butia'ro weérã weesamá. Weé ta'sase me'ra e'katísama. 14Numiâre yã'âro wãkusé me'ra di'akɨ̃ ĩ'yâsama. Naâ me'ra yã'âro weé sĩ'risama. Yã'âro weesére kari butítisama. Ẽho peó tutuatirãre naâ weeró noho ɨâri pehakã weesamá. No'ó naâ ĩ'yasé nɨkɨ ɨa poó'kãrã niî yuurã, ɨa nemókã'sama. Naâ bu'îri da'rê no'oahã niîma. 15Õ'âkɨ̃hɨ yee, diakɨ̃hɨ́kãhasere du'úrã, diakɨ̃hɨ́ niîtise pe'ere siru tuúsama. Naâ dɨporókɨ̃hɨpɨ Balaão wamêtigɨ Beor makɨ weeró noho weesamá. Kɨ̃ɨ̂ Balaão yã'âro weesé me'ra niyéru wapá ta'a sĩ'rikɨ niîwĩ. 16Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgo, kɨ̃ɨ yagó burra kɨ̃ɨ̂re tu'tîko niîwõ. Burra uúkũti'ko niîmigo, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra masá uúkũro weeró noho Balaãore tu'tîko niîwõ. Koô tohô niisé me'ra kɨ̃ɨ̂ weé ma'asere du'ukã́ weéko niîwõ. 17Niî soori masa akó wihasé peeri si'bî ke'a'karo weeró noho niîma. Tee peéri ako maríro weeró noho naâ yã'arã́re ãyusé ãpêrãre wee tamúse marísa'. O'me kurári wĩ'ró me'ra tuú wã'karo weeró noho niîma. No'ó ɨaró weé nu'kuma. Naâ ni'kâ diakɨ̃hɨta uúkũtisama. Bu'îri da'rê no'oahã niî tohama. Tohô weérã na'î tĩ'aropɨ tohôta niî bahu dutírãsama. 18Niî soori masa uúkũse wapa marísa'. Masî butia'rã weeró noho niî soose me'ra bu'êsama. A'tîro niîsama. “Marî no'ó ɨaró marî weé tɨ'saro noho weekã́, ãyú niî'”, niîsama. Teeré niîrã, naâ yã'âro wee wɨáse me'ra, tohô niikã́ naâ yã'âro ɨâri pehase me'ra ãpêrãre dohórẽ'sama. Jesu Cristore ẽho peó wã'karãre, yã'âro weesére du'ú wã'karãre, opâturi naâ yã'âro weé'kere ɨâri pehakã weesamá taha. 19Naâ a'tîro niîsama. “Mɨsâ ãpêrã dutisé doka nií wee'. Tohô weérã mɨsâ ɨaró weeyá”, niîmisama. Tohô niîmirã, naâ basi yã'asére weé du'u masitirã, yã'asé dutisé doka niî wã'yarã weeró noho niîsama. Niî pe'tise marî yã'âro weesére du'u masítise tee doká niî wã'ya ko'tekã weé'. 20Marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre yɨ'rɨógɨre ẽho peórã, a'ti nukúkãkãhase yã'asére yɨ'rɨ wetíwɨ. Tohô weéka be'ro niîmikã, opâturi yã'asére wee nemó peorã noho too dɨpóro niî'karo nemoró yã'âro tohasamá. 21Diakɨ̃hɨ́ta naâre Jesu Cristo yeere, diakɨ̃hɨ́kãhasere masîti yɨ'rɨokã, ãyu boópã. Naâ Jesu Cristore ẽho peóka be'ro ãyusé dutisé, naâre werê'kere du'úrã, yã'â butia'ro weérã weemá. 22Naâ opâturi yã'âro wee nemó peorã, masá naâ uúkũ wɨase noho weérã weemá. Naâ a'tîro uúkũ wɨasama. Diâyɨ kɨ̃ɨ̂ etoáka be'ro opâturi kɨ̃ɨ̂ etoá'kere ba'âsami taha. Apêye kẽ'ra niî'. Yesê ɨóka be'ro opâturi meharóta ũ'îri bɨhɨropɨ sĩ'kô kũyasami taha. Naâ Jesu Cristore ẽho peóka be'ro yã'âro weérã taha, teé weeró noho niîma.


text: 1Loo kur ye, ta n luhu yĩmbui laa ne, le yir ke yãhãyĩŋ Yãhã kangbãŋ laam wo fãnga ne, ma pe yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuasĩĩ pye ma yee: "-Ye ka, yaa ke Yãhã ncafũhũ cãyĩhĩ kuasĩĩ woo kãntraha na!" 2U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ cir n ka, ma ga u cãyĩĩ woo kãntraha na. Narpeer raa n yi nawee- na, te wãyaa! Poo me nawee- mpãy ne, ke waygapyãhã wãŋ puhu pye pe na, pe n naa ke yirfua sey. 3U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ syãŋ wuhu n u cãyĩĩ woo muhulangbãŋ wo. Ke loho n nii mii nakugu ntɔ̃r dyaŋ. Yrãŋ wãn tii byɛ te pye ke muhulangbãŋ wo, te byɛ n ku. 4U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ tãã wuhu n u cãyĩĩ woo lafey lɔr wo, tesẽ lɔr yisar byɛ ne. Te lɔr byɛ n nii ntɔ̃r. 5Loo na, yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ wii u ma lɔr byɛ yĩŋ na, ta n luhu tuu yee: "Ma sroŋ, taa kasãhã nde ta le sroŋ, mboo wii taa ma Yãhã, ma maha pye lɛ nii wa Yãhã, ma kai- byɛ laha. 6Pe ma nawee- ntɔ̃r woo cĩĩnde, ma suhu ma kaplãŋ tɔ̃rfa bya ntɔ̃r ne. Yagaa, ma ntɔ̃r wãã pe kẽ pe wɔ. Le yai pe ne." 7Ta n luhu yĩmbui laa ne, le yir ke Yãhã diŋ yisaha fla na ma yee: "ãwã, Yĩŋfua Yãhã, mboo wii taa ma kai- byɛ fãnga ne, ma kasãhã ma cĩĩnde, ma maha sroŋ!" 8U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ resyar wuhu n u cãyĩĩ woo yai na. Kãnde n wãã yai kẽ ke nawee- suhu ke naa ne. 9Karwrampihi gaa n nawee- suhu, pe n nii Yãhã miingbãŋ tyɛhɛ, koo gii kayĩhĩpee ngĩĩ wãpyeŋ fãnga ma ke ye. Pe n maha sye, pe sẽ pe kapee- wãpyeŋ miy yaha ma Yãhã miingbãŋ sey ye. 10U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ bua wuhu n u cãyĩĩ woo ke waygapyãhã wãŋ nangbãŋ niisaha na, wam mpãy syi n too tã ke waygapyãhã wãŋ kãntraha na. Ke wãyaa n ta, nawee- n nii pe yĩnkãhã nɔ. 11Pe n Yãhã tyɛhɛ ke wãyaa wĩĩ na, pe supleŋ wĩĩ ne. Pe n maha sye, pe sẽ yi kãã pe kapee- wãpyeŋ kãnde wo ye. 12U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuay wuhu n u cãyĩĩ woo lafengbãŋ gaa na, pe n yee Yefrahate. Ke loho byɛ n waha kãã, ma tɛrsaha yaha yĩŋfa mpãy kẽ pe n yi kãntraha yai darkuɛ ye. 13Loo kur ye, ta n sãndãpee tãã mpãy yãã mii ncasãr dyaŋ, ma nii n yi te ya wuhu na, nen ke nwɔngbãŋ wãtrũhũ yɛ̃ wo, nen ke waygapyãhã wãŋ yɛ̃ wo, nen u kawar Yãhã kaplãŋ tɔ̃rfua yɛ̃ wo. 14Poo me sãndãpee mpãy ne pe yɛ̃gbãã wũhũ pye. Poo sãndãpee tãã mii n gaha kãntraha yĩŋfa wãã, pe n ga te naan miy Yãhã na ke perngbãŋ per na, Yãhã gii ke ma tãŋ kai- byɛ fãnga ne. 15Pe sãndãpee n pe kãntraha yĩŋfa wãã ta teelaa fla wo pe n yee yebɛrɛ yor wo Yarmajedɔ̃. U Yĩŋfua Yesu yee: "Luhu, n ga pa yuhu wãŋ syi dyaŋ, waa saa yi le cãŋ na ye. Wii u n kuee yrãŋ na yalebyɛ, u nayrɛ ne u kadye na, woo wĩĩ n tãy, u saa ba yi naa n yãr naploho ne, pe n u yãã fyar n u yigi ye." 17U yãhãyĩŋ tẽnlɛhɛ kuasĩĩ wuhu n u cãyĩĩ woo wãã ncaha kuɛ ye. Yĩmbui laa n yir fãnga ne ke yãhãyĩŋ Yãhã kangbãŋ wo, ke Yãhã nangbãŋ niisayũhũ fla wo ma yee: "Le kua yagaa." 18Yãhã n yɛhɛ tɛhɛ yɛ̃ gaa, yĩmbuhu nkãy ne, yãhãgbãã tẽŋ taa ne, kãntraha n yɛhɛ fãnga ne. Ma gbe nawee wãtãhã cãã na, ke syi kãntraha wãyɛhɛ nge syi sẽ yãã yãã ye, ke fãnga ba gboho tɛr. 19Le kungbãy n la cɛr flɛ tãã, kãntraha kui byɛ n yoho tãŋ. Le kungbãy lii pe n yee Babilɔn, Yãhã sẽ faha le yaha ye. Ke n ta pe Babilɔnfa n ke defĩĩ cãyĩĩ wɔ, ke ncafũhũngbãn defĩĩ. 20Kãntrɛ rii syi langbãy te gbey le, te byɛ n plaha, yãy gɛ sẽ maha yãã nantãŋ ye. 21Sesantĩhĩngbãy taa n yir yãhãyĩŋ na, ma ba too nawee- na. Pe nawee- n Yãhã tyɛhɛ ke sesantĩhĩngbãy kapee- wĩĩ na, le wĩĩ nen wãndege pye mii yĩnkuai gbengbeyĩhĩ syãŋ dyaŋ gblihi ne. Le kapee fãnga ba gboho tɛr.


text: 1Na'ayenɛ, bo mam vo'ohogo. Se'ere n sɔe la mam dela nɛre tontɔɔ, ge me dekɛ n mɛŋa delom Na'ayenɛ ge ka tɛn'ɛha boyi' boyi'. 2Na'ayenɛ, Ɛ n suunre, la n potɛn'ɛrɛ wa poan, la ho baŋɛ mam n de nɛra se'em taaba. 3Ho zo'ohogɔ gan'an la mam ninin, te mam me dɔla hɔ, la n sakere zan'an. 4Mam ka zin' ponpɔrɔŋdoma, mam ka dole birikɔgɔdoma. 5Mam yaɛ yelebe'eteba mɛ, n me ka zin'ite la potɔpa. 6Na'ayenɛ, mam pee n nu'uhe mɛ yehe be'em poan, ge kaara hom kaanbegɔ daka wa. 7Yooma pɛnka yooma vɔɔla, yɛta ho toon nyalema la n ane se'em. 8Na'ayenɛ mam nɔŋɛ ho yire la te ho bɔna de poan la mɛ. 9Da piie mam ta ta' la be'emdoma la bahɛ, bii ho piie n vom ta ta' la sɛba n nɔŋɛ ziim ka'ahegɔ la bahɛ. 10Bama dela nɛresɛba nu'uhe n perɛ la be'emtooma, te ba zuɔ nu'o perɛ la mu'ure tooma ma'an. 11Ge han dɛna mam, mam dela nɛre tontɔɔ. To'e yɔ' mam, ge zɔ' mam ninbɔn'ɔn. 12Mam na'arɛ sɛ zɛ'a la taŋa zuo. Mam wan pɛngɛ Na'ayenɛ wa a nɛreba teŋasoka.


text: 1Yesu tuu pãã wa ke syi, u n yĩntaha kuã yir wãã ncaha ye, ma u Tuhufua Yãhã pye ma yee: "Ta Tuhufua, le yale nɔ wa, ta ma Dya miingbãŋ n yi, u bya n -sẽ ta ma miingbãŋ n yi. 2Ma nwo, taa fãnga byɛ wãã u kẽ, ma yee nawee- mpãy taa wãã u kẽ, u waha pe ta pe n cĩĩnde yrã yãã, lii wãkuayãã wee le na ye. 3Cĩĩnde yrã, le wĩĩ le ma lii ne loo ne nde: Nawee- n waha ma cã, mboo wii ya taa ma cĩĩnde Yãhã, pe maha Yesu Crise cã, woo wii taa nɔ wãã pe ye. 4N ma myaha gboho kãntraha na. Taa ra taha lii na, n le byɛ yĩntaha yi. 5Ta Tuhufua, cãã gii cãã driyɛ̃ sẽ bii tãhã wa ye, n pye ma tãy ma nayɔ̃r wo. Yagaa, ta, ra miingbãŋ n yi, -taa ra gbe ga ta mii tãy too nayɔ̃r wo! 6Nawee- mpãy raa tyĩn sya driyɛ̃ koho wo, pe ma ma wãm, ma pe wãã ra kẽ, pe n nii ra wãm. N ta pe n ma miingbãŋ cã. Pe ma kapãn le yaha pe laam wo. 7Yagaa, pe cã ngii taa wãã ra kẽ, ke yi ma fla na. 8Ma sẽ yãã, kaplãŋ nkãy taa pãã ra ye, n ba ke byɛ tɔ̃r pe ye, pe n ke sya. Pe mii pe le yãŋ cã ma yee, tẽ sroŋ yi ma fla na, ma maha yee, a mboo taa ra nɔ wãã. 9N ma nar poo nawee- mii wĩĩ na. N sẽ ma nar driyɛ̃fa wĩĩ na ye. Mpãy taa wãã ra kẽ, n ma nar poo wĩĩ na. Pe ma ma wãm. 10Ta kla, ma kla; ma kla, ra bya kla kẽ. Ta miingbãŋ n yi poo kãmay na. 11N nwo, yagaa tẽ ga ka ma fla na. N wee tẽ n tɔ̃r kãntrahafa ne nantãŋ ye, poo -sẽ mii pe n tɔ̃r kãntrahafa ne. Ta Tuhufua Yãhã, mboo wii ma kai- laha, koho paha tã pe na ma myaha wĩĩ na, myaha gii raa wãã ra kẽ, pe n waha wãã le, pe nii yĩmbui nen ne ma dyaŋ ra ne. 12Tẽ pye pe ne, mpãy taa wãã ra kẽ, n paha pe na ma myaha fãnga kãmay na. Waa gɛ sẽ plaha ye, ma yi kãã wii na tuu ba yai wãplaha ne, loo ne Yãhã sabangbãŋ ke le cãã tɔ̃r yaha. 13Yagaa tẽ ga ka ma fla na, koo syi kẽ ta nii n pãã ke syi, tẽ nwo nantãŋ kãntraha na pe ne. Loo n waha ta pe laam n nii tãŋ ta nuhu ne. 14N ma kapãn tɔ̃r yar pe na, pe wĩĩ n fũhũ driyɛ̃fa ye. Pe wee driyɛ̃fa kãnde wo ye, mii ta dyaŋ tẽ wee driyɛ̃fa kãnde wo ye, koo kẽ. 15N sẽ ma nar taa pe gbe yi kãã driyɛ̃ wo ye, n ma nar, ma naa pe paha sãndãpee yĩŋfua Setane na. 16Pe wee driyɛ̃fa kãnde wo ye, mii ta dyaŋ tẽ wee driyɛ̃fa kãnde wo ye. 17Pe ta pe n sroŋ nii ma wãm, ma cĩĩnde kãmay na. Ma kapãn loo ne le ma cĩĩnde. 18N pe lɛhɛ wãã driyɛ̃ wo, mii taa ra lɛhɛ wãã driyɛ̃ wo mii syi. 19N nii wãã n tãŋ ma kẽ poo wĩĩ na, ke syi pe byɛ n waha sroŋ nii ma wãm pe ya ndoŋ, ma cĩĩnde kãmay na. 20N sẽ -sẽ ma nar poo ya wĩĩ ne ye. Mpãy byɛ pe ga ba poo kaplãŋ sya, pe ra ta pe Yatɛr, n ma nar pe bya wĩĩ na. 21N ma nar pe byɛ n waha wãã le, pe nii yĩmbui nen na. Too nii nen wii wo syãm ma ne, n ma nar pe waha nii koo syi dyaŋ, poo tesẽ wo syãm ne. Driyɛ̃fa n loo yãã, pe cã pe yee, mboo taa ra lɛhɛ wãã. 22Nayɔ̃r rii taa wãã ra kẽ, n te syi wãã pe kẽ, pe n waha nii nen mii wo dyaŋ too ma nen. 23Wo ma nen, mboo ra ne; tesẽ wo ma nen, ndoo poo ne. Loo ga ta pe n wãã le, pe nii yĩmbui nen na. Ke syi, driyɛ̃fa ga cã pe yee, mboo ma ra lɛhɛ wãã, tesẽ ra ntãŋ pe dye ma tãy mii, ta nawee- bya ntãŋ dye ma tãy koo syi. 24Ta Tuhufua, mpãy taa wãã ra kẽ, n n traha pe ba pye ra ne fla ngii na n n pai pye. Koo syi, pe ga waha ra nayɔ̃r yãã yĩnde ne, tii taa wãã ra kẽ. Driyɛ̃ sẽ bii tãhã wa ye, ta ntãŋ bii dye ma tãy, koo kẽ. 25Ta Tuhufua, mboo wii taa sroŋ, driyɛ̃fa sẽ ma cã ye, ndoo -sẽ ma cã, ta nawee- bya cã mboo taa ra lɛhɛ wãã. 26N ta poo n ma myaha cã, n ga ta kaa naa n taha ke wãcãŋ na pe ye. Koo syi, ta ntãŋ pe dye ma tãy mii, pe bya n waha nii ke syi, ta wĩĩ n maha nii pe laam wo."


text: 1Na'ayenɛ, kelehe n sohoga wa. Bo mam ninbɔn'ɔn te n kelehe n kaahega wa. Ze'ele ho birikinte la, la ho tontɔɔ bɔŋa la poan, lerege mam na. 2Da gankɛ ho yameŋa wa. Se'ere n sɔe la nɛra ka vɔa dɛna tontɔɔ bo hom nɛŋan. 3Dima la digere mam mɛ. A zan'ɛn mam mɛ saaɛ teŋa. A bahɛ te mam boe la lika poan, wo sɛba n yuun ki tole la. 4Te mam sea yehe n mɛŋa. Mam suunre n bo n iŋa poan sagom mɛ. 5Mam tɛɛn dabeha n yuun ane se'em la. Mam tɛn'ɛhere ho tooma la woo poan la. N behɛ ho tooma zan'an te ho nu'o daa eta. 6Mam yeregɛ n nu'uhe bo la hom. Mam suunre bote ho mɛ wo teŋkɛ'ɛŋa n bote ko'om se'em la. 7Na'ayenɛ, lerege mam kalom. Mam sea yehe n mɛŋa la. Da sogɛ ho nɛŋa bo mam bii n wan ana wo sɛba n sigi la boko poan la. 8Bahɛ te n wom ho zo'ohogɔ la yele bolika. Se'ere n sɔe la, mam dele la hom. Pa'alɛ mam sose'ere te n wan doohe. Se'ere n sɔe la, mam dekɛ n suunre bo la hom. 9Na'ayenɛ, fan' mam n diŋdoma wa nu'uhen bahɛ, ge mam sogɛ la hom poan. 10Pa'alɛ mam te n eta hom suunre n bote se'em, ge hom de mam Yenɛ. Bahɛ te ho Sea soŋa la tara mam dɔla zen'an n de tontɔɔ. 11Na'ayenɛ, gura n vom wa, ho yu'urɛ la zuo. Hom n de tontɔɔ la zuo, yehe mam n daaŋɔ wa poan na. 12Ho zo'ohogɔ la zuo, sagom n diŋdoma zan'an. Sagom sɛba woo n daane n suunre wa. Se'ere n sɔe la, mam dela ho yameŋa.


text: 1Persia teŋa naba Kirus na'am dia yuuma atan' saŋa, te Yenɛ tɔgɛ bo Daniel la te ba segɛ en Beltesazar la zaanheŋɔ poan. Yelehom la dela zaberɛ kantɛ yele, dɛna yelemɛŋɛrɛ, te Daniel wom yelehom la ge bɔkɛ zaanheŋɔ la. 2Dabeha aŋa poan, mam Daniel kele mɛ dabeha ayopɔe ayopɔe sugumnɔɔren botan'. 3Mam ka dite disɛka n zan'anhom bii n obe nɛnɔ, bii daam kalom n nɔɔrɛn, bii n sɔn' kaam sebo, te dabeha ayopɔe sugumnɔɔren botan' wa ta ba'ahɛ. 4Yuunɛ pɔhega ŋmarega la dabeha pihiyi' la anaahe daarɛ, te mam boe la kolaa kantɛ n de Tigris la kuŋkune la zuo. 5Te mam gorege, te boraa kayema n bala yɛ lɔgɔpeela n ane soŋa, te salensoma ma'an sɛganɛ lo' a sea wa. 6Te a iŋa wa nyagera wo kuga peele, te a nɛŋa nyagera wo saa n nyagere se'em la, te ka nini nyagera wo bugum la, te ka nu'uhe la na'ma pelege wo wɔbɔnyɛnɛ te ba sɔn' dɛ la, te ka yetɔgom sakera wo nɛrekooŋɔ n tɔgɔre la. 7Mam Daniel ma'an n nyɛte liligere wa, ge sɛba woo n boe la mam la ka nyɛte dɛ, ge dabeem kantɛ kɛn' ba, te ba zɔta ta sogɛ. 8Mam ma'an n nyɛ liligere kantɛ dena wa, te dabeem kɛn' mam, te n giinla kɔ'ɔhɛ. 9Ge mam wom la boraa wa n tɔgɛ, mam wom a tɔgom la, mam lu la teŋa aliko, te gɔɔm kantɛ nyɔkɛ mam. 10Te nu'o kalom mam, ge ve'e mam te mam nyaŋɛ kpa' n duma. 11Te a yele mam yeti Daniel, Yenɛ eŋɛ ho la nɛrekantɛ. Enŋa n tom mam na. Bala, ihege ze'ele saazuo la ho kelehe soŋa. Te mam ihege zɛ'a ge gbe'era. 12Te a yele mam yeti, Daniel, da bahɛ te dabeem tara hɔ. Pɔhɛ daanse'ere daarɛ te ho sigehe ho mɛŋa Yenɛ nɛŋan soha te ho bɔkɛ yele ana wa la, te Yenɛ wom ho sohoga la. Bala te a tom mam ho zen'an na. 13Ge Persia teŋa kolokpan'arega n gu' mam tara tara la dabeha pihiyi' la deyena, te Mikael n de Yenɛ soŋoreba nɛŋadaana ayema la n bala wa'ana fan' mam Persia teŋa kolokpan'arega wa nu'uhen bahɛ. 14Mam wa'ana te n bahɛ te ho bɔkɛ la sɛla n wan eŋɛ ho nɛreba wa beere ha. Se'ere n sɔe la, liligere la dole mɛ la saŋsɛka n nan kene na. 15Yenɛ soŋora wa n tɔgɔre la mam la, mam lu la teŋa maam. 16Te ayema ana wo asaala la wa'ana kalom mam nɔgbama wa, te mam nyaŋɛ ya'ɛ n nɔɔrɛ tɔgɛ bo soŋora se'em n ze' ne la mam la yeti n daana, liligere wa bo mam la daaŋɔ, te n pon ka le tara paŋa la fiin me. 17N daana, ho yameŋa kan ta'an tɔgɛ bo ho. N ka le tara paŋa la fiin me. N ka tan' vɔ'ɔha. 18Te se'em n ane wo asaala la le kalom mam, bo mam iŋa wa paŋa. 19Ge yele mam yeti, toolom lɔkɔ wa, da zɔta dabeem. Sunma'ahom bɔna la hɔ. Kpemehe ho mɛŋa ze'ele kaŋkaŋe. N tɔgɛ bo mam la, bilam bilam te mam iŋa wa nyɛ paŋa te mam yeti, N daana, nya tɔgɔra ge ho bo n iŋa wa paŋa. 20Te a yele mam yeti, Ho bɔkɛ se'ere zuo te n wa'an ho zen'an na wa? Mam yeti n lebe mɛ ta zabɛ la Persia teŋa kolokpan'arega la. Ge mam ye'ehe wa, behɛ Greek teŋa soŋora be'a maahenɛ mɛ te a wa'ana. 21Ge lan de se'em woo, n yeti n pa'alɛ ho la golehegɔ seko n golehɛ eŋɛ yelemɛŋɛrɛ golehegɔ la poan la vɔnrɛ. Ge la bala zan'an, se'em ka boe zɛ'a la mam te to zabɛ la panhe bɛ'ɛhe wa, han dagana Yenɛ soŋora Mikael n de ho naba wa ma'an.


text: 1Yenɛ, fan' mam bahɛ. Ko'om n libe mam paɛ n nyugela. 2Mam muhe mɛ feta bɛngerɔ poan, ka malom paara teŋa. Mam muhe la ko'om teŋa teŋa ha, te ko'om la uura mam. 3Mam kele taregɛ mɛ, te mam konkore sin'. Mam gu'uhe n Yenɛ wa mɛ te mam nini ta fɔ. 4Sɛba n yaɛ mam yoo la zo'e gana mam zuo zonto mɛ. Sɛba n wan sagom ma la kpe'em mɛ. Ba zaberɛ mam mɛ la ponpɔrɔŋɔ. Mam zun la bem, ge wan tare ta lebehe? 5Yenɛ, hom mi' mam tom gerego tom be'em seko. Mam tuure la woo gan' la ho nɛŋan. 6Daana Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ wa, da bahɛ te nyanɛ di sɛba n dele hom wa mam zuo. Israel Yenɛ wa, da bahɛ te fagehom nyɔkɛ sɛba n eere hom wa mam zuo. 7Hom yu'urɛ wa zuo, te yaalegɔ paara mam, te nyanɛ di mam. 8Mam lebege la saana n sɔɔnrɔ zen'an. Mam dela saana mam la sɛba n de ma yenɛ nɛŋan. 9Mam nɔŋɛ ho yire wa se'em la n perɛ mam. Toorɛ se'a woo n toore hom la sigere la mam zuo. 10Mam zagahɛ dia la kɛle, ba ne toora mam mɛ de zuo. 11Mam han yɛ sunsagaŋɔ fuo, mam ne lebege la ba bontoola te ba toora. 12Sɛba woo n zin' ba sɔnhega zen'an, tɔgɔre la mam yele, te daambugureba tara mam yoona yooma. 13Ge han dɛna mam, mam sohore la hom. Na'ayenɛ, saŋa la han ta paɛ, ho wan ze'ele ho nɔŋerɛ kantɛ la, la ho sakerɛ sera la poan lerege mam na. 14Fan' mam te n da ferɛ bɛngerɔ wa poan. Fan' mam n diŋdoma wa nu'uhen. Fan' mam ko'kantɛ wa poan bahɛ. 15Da bahɛ te ko'om wa di mam, bii n muhe bo poan, bii n lu boko wa poan te ko lige mam. 16Na'ayenɛ, lerege mam na. Ho zo'ohogɔ la dela som. Ho ninbɔn'zɔrɛ la n zo'e gaŋɛ la zuo, kelehe mam. 17Da sogɛ ho nɛŋa la ho yameŋa wa. N boe la sunsagaŋɔ poan. Lerege mam tɔtɔ. 18Lɛm na, la ho to'e mam. N diŋdoma wa zuo, fan' bahɛ fai. 19Hom mi' mam yaalegɔ, n nyanɛ, la n fagehom la zan'an. Hom mi' n diŋdoma zan'an mɛ. 20Toorɛ ma'an n sagom mam suunre, te mam ka bɔta n mɛŋa. Mam eere se'em n wan zɔ n ninbɔn'ɔn, ge mam ka nyɛ. Mam eere la se'em n pogolɛ n suunre koŋe. 21Ba bo mam la yabega te n dia n bala, ge bo mam ko'tɛnrehegɔ te n ko'om n bala. 22Bahɛ te ba mɛhe dia zen'an lebege bɛnregɔ, te ba soka zen'an dɛna bɛnregɔ bo ba. 23Bahɛ te ba nini nyanlegɛ te ba da nyɛta, te ba sɛɛhe damɛ te ba gɛnta. 24Ka'ɛ ho sunsunyiim bahɛ ba zuo na. Bahɛ te ho sunsunyiim di ba wo bugum la. 25Bahɛ te ba tiiheŋɔ zen'an woo yeregɛ, te ba kɛn'an zen'an lebege daboo, te nɛra da bɔna bini. 26Se'ere n sɔe la, Se'em te ho mɛŋa ŋmɛ' la, te ba tara muguhera. Sɛba te hom mɛŋa pogolom la te ba zabera la ba. 27Dekɛ namehegɔ malom pa'ahɛ ba namehegɔ la zuo. Da bahɛ te ba lɛna hom vo'ohogo la poan na. 28Saalom ba yu'ura. Saalom ba yu'ura vɔpa gɔŋɔ la poan bahɛ. Da bahɛ te ba yu'ura pa'ahɛ tontɔɔdoma la yu'ura poan. 29Ge mam pogolom mɛ, bɔna iŋtoo poan. Yenɛ, fan' mam bahɛ ge gu' mam. 30Mam wan pɛngɛ Yenɛ yu'urɛ wa la yoonɛ. Mam wan na'ahɛ en, ge bo en fara. 31Wana n wan tegɛ Na'ayenɛ nini gana lɔlega, bii lɔletalɛ en mɛ torɛ la nyugela. 32Sɛba n boe muguhego poan wan nyɛ bala nyeena. Sɛba n eere Yenɛ la ba sunya wan malom kpeŋe. 33Yenɛ kelehere taromdoma sohoga mɛ, ge ka zagahɛ a mɛŋa nɛresɛba n boe bobore poan. 34Pɛngɛ ya mɛ, saazuo la teŋparɛ la ko'kantɛ la sɛla woo n boe ba poan wa. 35Se'ere n sɔe la, Yenɛ wan fan' Zion bahɛ, ge malom mɛ Yuda teŋhe la, te a yamehe wa kɛn'ɛra se poan sɔna se, 36te a yamehe wa kɔma ta wana sɔe se sɔna, te sɛba woo n nɔŋɛ a yu'urɛ la kɛn'ɛra se poan.


text: 1Na'ayenɛ, mam sogɛ la hom poan, da malom bahɛ te nyanɛ di mam. Ze'ele ho tontɔɔ bɔŋa la poan fan' mam. 2Kelehe mam, ge fan' mam ka'an bahɛ. Dɛna taŋa, te n sogɛ ho poan. Dɛna soka zan'an, fan' mam bahɛ. 3Ho dela mam taŋa, la mam soka zan'an. Ho yu'urɛ la zuo, bɔna n nɛŋa, ge gu'ura mam. 4Yehe mam bɛnregɔ seko n sogɛ gura mam wa poan. Se'ere n sɔe la, mam sogɛ la poan. 5Mam dekɛ n sea eŋɛ la ho nu'uhen. Hom Na'ayenɛ wa, n de sakerɛ sera Yenɛ wa n to'e mam. 6Ho yaɛ la sɛba n dekɛ ba mɛhe delom baga, ge mam dele la hom Na'ayenɛ. 7Mam popeere, la n nyeema boe la hom poan. Se'ere n sɔe la hom nyɛ n daaŋɔ wa. Ho nyɛ n diŋdoma wa. 8Ho kan tare mam eŋɛ dima la nu'uhen ge ho yehe mam la yɔle yɔle. 9Na'ayenɛ bo mam zo'ohogɔ, ge la suunre n ba' sagom suunre ma'an te mam kele te n nini fɔ, te n potɛn'ɛrɛ, la la n sea yehe n mɛŋa. 10Mam vom zan'an dela ninbɔn'ɔn, mam yuuma la zan'an dela sin'iŋɔ ma'an. Mam ka tare paŋa, n be'em la zuo, mam konba zan'an kɔ'ɔhɛ mɛ. 11Mam diŋdoma zuo, mam zɔtɔ yaɛ mam. Mam dɛna dabeem lɔkɔ bo n sɔɔnrɔ. Ba ne han nyɛ mam sore zuo, ba peɛn bahɛ mam. 12Mam yam bɔrege mɛ wo kum la, mam ane la yema yema wo yoore n wɔnregɛ gan'an se'em la. 13Se'ere n sɔe la, dabeem waaheŋɔ ma'an n kae mam mum. Ba naɛ la taaba te ba zabɛ la mam, ba maahene mɛ te ba ko mam. 14Ge Na'ayenɛ, mam dela la hom. Mam yeti, Hom n de mam Yenɛ. 15Mam saŋa boe ho nu'uhen fan' mam n diŋdoma wa nu'uhen. Fan' mam sɛba n muguhere mam wa nu'uhen. 16Ŋmɛregɛ ho nɛŋa bo ho yameŋa wa. Ze'ele ho nɔŋerɛ kantɛ la poan fan' mam bahɛ. 17Na'ayenɛ, da bahɛ te nyanɛ di mam. Se'ere zuo, mam yi'ire la hom. Bahɛ te nyanɛ di potɔpa. Bahɛ te potɔpa ki. 18Bahɛ te nɔgbama se'a n tare parona tabɛ, bahɛ te nɔse'a n tare zɛrɛgera, ge sagona, ge pa'ala ba mɛhe, ge tara nini tɛnrega la tontɔɔdoma la tabɛ. 19Na'ayenɛ, som sebo te a tara bɔ'ɔra sɛba n zote en la, la sɛba n zɔ na sogɛ a poan la ka tare makerɛ. Nɛra woo nini nyɛ ya. 20Hom sogɛ ba la ho mɛŋa poan, te nɛresaaleba n maahom sɛla la, ka paɛ ba. Ho gorɛ ba la bala, te zɛlehe se'ehe n de yabega la, ka nyaŋɛ sagom ba. 21Na'ayenɛ dela som. Se'ere n sɔe la, a doohe la nyalema sore, dekɛ a nɔŋerɛ kantɛ la pa'alɛ mam, se'em ma'an te la ana mam wo teŋa te dima wa'ana kae ka mum gan'an gura ka la. 22Te mam yele n mɛŋa yeti, ba ŋmaɛ mam Na'ayenɛ nɛŋan bahɛ mɛ. Ge mam n kaahɛ bo ho ɛɛra soŋorɛ la, ho kelehe mam mɛ. 23Yamam sɛba n de Na'ayenɛ nɛreba wa, nɔŋɛ ya en. Na'ayenɛ n gure birikindoma la, ge a ne lebehe yɔ potɔpa mɛ. 24Yamam sɛba n ze' gura Na'ayenɛ wa, kpe'em ya kaŋkaŋe, ge tara potɛn'ɛrɛ.


text: 1Mam taregɛ mɛ la vom wa. Mam wan nyɔna la fai. Mam wan tɔgɔra la bala n too wa poan. 2Mam han wan ta'an ne yele Yenɛ se'ere, mam wan yele ne en yeti, a da sagom mam, a yele mam n tuure n de se'ere. 3La wan dɛna ma'an te ho muguhe ho mɛŋa nu'o n maalɛ sɛla? Ho zagahɛ ho mɛŋa nu'o lɔkɔ, ge bahɛ potɔpa etegɔ la? 4Ho tare la nɛresaala nini? Ho behere yɛla mɛ wo nɛresaala n behere yɛla se'em yoi? 5Ho dabeha zuni mɛ la nɛresaala dabeha yoi? Bii ho yuuma n zuni la nɛresaala yuuma, 6te ho ɛɛra mam tuure, ge beha mam be'em, 7la hom pon mina te n ka tare tuure, ge te nɛra me ka bɔna wan ta'an to'e sɛla ho nu'uhen bahɛ? 8Hom nu'uhe n gin' yagom mam, ge nananawa ho ŋmɛregɛ sagona mam mɛ. 9Tɛnra yeti ho maalɛ mam mɛ wo yɔgɔrɔ la. Ho wan la bahɛ te n lebege tentɔnɔ? 10Ho ka ka'ɛ mam mɛ na wo iilom la? Ge maalɛ mam wo iilom man'aherɛ la? 11Hom dekɛ nɛnɔ la iŋganɛ pin' mam, dekɛ konba la giinla lo mam naɛ taaba. 12Hom bo mam vom la nɔŋerɛ kantɛ, ge behera mam sea. 13Ge la bala zan'an, ho pon maahom yɛla ho suunre poan mɛ. Mam mi' yeti, Hom n maahene se'ere n bala. 14Mam mi' te n han tom be'em, ho behere mam mɛ, ho kan bahɛ mam naana. 15Mam han dɛna la potɔya la woŋɛ mam. N han la dɛna la tontɔɔdaana n kan nyaŋɛ gorege zuo. Se'ere n sɔe la, nyanɛ n di mam, mam han beha n ninbɔn'ɔn wa. 16Ho ane mɛ wo gbegenɛ la pogolena mam. Ho wan le ba'ahom damɛ mam la ho paŋa la. 17Daarɛ woo ho tare la seradoma paalega na zɛ'ɛta, te ho sunsunya malom nyiira la mam. Ho malom tara la pɛɛntɛɛnreba paalehe to'oha mam. 18Bene zuo te ho daa tare mam n ma pooren yɛhera na? Mam bote ne te n daa ki ne mɛ, te nɛnɛra pon da nyɛ ne mam, 19te la ane ne wo n pon ka tabelɛ bɔna me la, mam kɔ'ɔn yehe ne na la, ba tare ne mam ta pin' ne. 20Mam vom dabeha zo'e mɛ yoi? Bahɛ mam, te la eŋɛ mam ma' ma' fiin wa, 21ge te n nyaŋɛ keŋɛ da le lebe na. N keŋɛ teŋsɛka n de lika gbarete la poan, zen'sɛka 22N keŋɛ teŋsɛka n de lika ka mɛŋa la poan. Teŋsɛka te nɛɛhom dɛna lika la poan.


text: 1Yenɛ, kelehe n kaahega wa. Kelehe n sohoga wa. 2Mam boe la teŋparɛ wa zuo, zen'an n zaan, ge yi'ira hɔ. N banlɛ la zan'an. Tare mam paɛ taŋa wa n wɔgɛ gana mam wa. 3Se'ere n sɔe la, hom de mam soka zen'an, hom de mam tɛ'ɛla, tɛ'ɛla mam n diŋdoma nu'uhen. 4Bahɛ te n bɔna ho Sogorɛ la poan bala yɛ'ɛha. Bahɛ te n sogɛ ho kelompagehe wa te'elego la poan. 5Yenɛ, hom wom mam biŋe nɔse'ere. Hom dekɛ bo'olom sebo n de sɛba n zote hom yu'urɛ la denɛ la, bo mam. 6Bo' naba wa vom woko. Pa'ahɛ n yuuma buuri saŋhe zo'e zo'e poan. 7Bahɛ te a bɔna a na'am la poan bala hom Yenɛ nɛŋan wuuha. Bahɛ te nɔŋerɛ kantɛ la, la sakerɛ sera beha en. 8Bala te daarɛ woo n han bɔ'ɔra mam biŋe nɔɔrɛ se'em la, n wan tara yooma pɛngera ho yu'urɛ wuuha.


text: 1Apolo Corintopɨ niirí kura Paulo pe'e ɨ'mɨáse bu'upare yɨ'rɨáa, Éfesopɨre ehâkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ãpêrã Jesuré ẽho peórãre boka ehákɨ niîwĩ. 2Naâre sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨsâ Jesuré ẽho peórã, Espírito Santore yẽ'êri? niîkɨ niîwĩ. Naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Yẽ'êtiwɨ. Ɨ̃̃sâ “Espírito Santo niîsami” niikã́ tɨ'otírã niîkãti, niîkãrã niîwã. 3—Too pũríkãre mɨsâ wamê yee no'orã, yẽ'e nohó me'ra wamê yee no'ori? niî, naâre sẽrí yã'a nemokɨ niîwĩ Paulo. —João kɨ̃ɨ̂ bu'ê wamê yeero nohota ɨ̃sâre wamê yeewã, niîkãrã niîwã. 4Paulo naâre niîkɨ niîwĩ taha: —João wamê yeekɨ niîwĩ masá naâ yã'âro weeséti'kere bɨhâ weti dɨka yuúka be'ro. João a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ be'ro ni'kɨ́ a'tîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóya”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî werê'kɨta niîmi Jesu, niîkɨ niîwĩ Paulo. 5Kɨ̃ɨ̂ naâre werê tohaka be'ro naâ Jesuré ẽho peókã ĩ'yâgɨ, wamê yeekɨ niîwĩ. 6Be'ró naâ dɨpopápɨre kɨ̃ɨ yeé amûkãrire yãa peókɨ niîwĩ. Tohô weerí kurata Espírito Santo naâpɨre dihatákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâre dihatákã, apêye uúkũsere uúkũ masitimi'kere uúkũ nɨ'kakãrã niîwã. Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ werê dutisere kɨ̃ɨ̂ wãkusé o'oró me'ra werêkãrã niîwã. 7Naâ niî pe'tirã niîrã, doze wa'tero ɨmɨá niîkãrã niîwã. 8Paulo tii makápɨ niîgɨ, i'tiárã muhipũ Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ wãkû tutuaro me'ra bu'ê sihagɨ wa'â mɨhakɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã wiôgɨ niîmi niisére naâ Jesuré ẽho peoáto niîgɨ pũûro werêkɨ niîwĩ. 9Ãpêrã ni'karérã tií wi'ipɨ niirã́ kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'ó tɨ'satikãrã niîwã. Neê ẽho peótikãrã niîwã. Jesu yeékãhasere masá naâ tɨ'óropɨ yã'âro buhíkã'kãrã niîwã. Tohô weégɨ Paulo naâ me'ra niîmi'kɨ kõ'â wiha wa'âkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre kɨ̃ɨ̂ me'ra tií wi'ipɨ niirã́re pihî wihakɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ ɨmɨ̂kohori nɨkɨ Tirano wamêtigɨ yaá wi'i bu'erí wi'ipɨ masaré bu'êkɨ niîwĩ. 10Pɨá kɨ'ma bu'êkɨ niîwĩ. Tohô weérã tií di'ta Ásiakãharã tɨ'ó pe'tikã'kãrã niîwã Jesu yeé kitire. Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã kẽ'ra tɨ'ókãrã niîwã kɨ̃ɨ̂ weresére. 11Paulo tii makápɨ niikã́, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ me'rata pehé ãyusé weé ĩ'yo mɨhakɨ niîwĩ. 12Tohô weégɨ Paulo kɨ̃ɨ̂ basi wa'âtimikã, ãpêrã kɨ̃ɨ yeé su'tí bu'îkãhase tuu weé kũu'ke su'tire, kɨ̃ɨ yeé nesurire miáa mɨhakãrã niîwã do'âtirã tiro, wãtiâ sãháa no'o'kãrã tiropɨ. Teé me'ra do'âtimi'kãrã yɨ'rɨá mɨhakãrã niîwã. Wãtiâ sãháa no'o'kãrãre kõ'â wĩro mɨha no'okãrã niîwã. 13- 14Tiîtareta ãpêrã masá wãtiâ kõ'â wĩro sihari masa Éfesopɨre etâkãrã niîwã. Naâ sete niîkãrã niîwã. Ceva wamêtigɨ põ'ra ni'kɨ́ põ'rata niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨ́ Judeu masa sacerdotea wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Naâ Jesuré ẽho peótimirã, Paulo weeró noho naá kẽ'ra Jesu wamére pisû tĩharã, wãtiâre kõ'â wĩro sĩ'rimikãrã niîwã. Tohô weérã wãtiâ sãháa no'o'kãrãre kõ'â wĩrorãtirã a'tîro niîkãrã niîwã: —Wãtiâ mɨsâ masapɨ́re niirã́re wiháa duti' Jesu, Paulo kɨ̃ɨ̂ werê sihagɨ wamé me'ra. 15Naâ tohô niikã́, wãtî naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ Jesuré masî'. Paulo kẽ'rare masî'. Mɨsâ pũrikãre masîtisa'. Noa nohó niîti mɨsâ? niîkɨ niîwĩ. 16Naâre tohô niîka be'ro masɨ́ wãtî sãháa no'o'kɨ naâre bu'pu kehé pehakɨ niîwĩ. Naâre ɨpɨ́tɨ paâkɨ niîwĩ. Kamî da're, naa yeé su'tiré paâ tɨ̃'re pe'okã'kɨ niîwĩ. Ni'kâ pee naâre paâkã'kɨ niîwĩ. Naâ pe'e neê a'metíkãrã niîwã. Naâ su'ti marírã oma wihá wa'âkãrã niîwã tií wi'ipɨ niî'kãrã. 17Tii maká Éfesopɨ niirã́ Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã niî pe'tirã tɨ'ó se'sa wa'âkãrã niîwã tohô wa'asére. Teeré tɨ'ó ɨkɨá, Jesuré wio pesáse me'ra wãkusétikãrã niîwã. 18Tohô weérã pãharã́ masá Jesuré ẽho peórã, masá naâ tɨ'óropɨ werê yɨ'rɨkãrã niîwã naâ too dɨpóropɨ masaré dohórẽ'seti'kere, naâ yaî weeró noho niiséti'kere. 19Pãharã́ tohô weé'kãrã papérare naâ tee nohó bu'ê'ke turirire masá naâ ĩ'yóropɨ ɨ̃hâ kõ'a pe'okã'kãrã niîwã. Naâ ɨ̃hâ'ke turiri wapatíro naâ ba'pâ keokã, cinquenta mil niyéru kuhiri wapa bɨhɨ́se kuhiri wiháakaro niîwɨ. 20Tohô weé Jesuré pãharã́ ẽho peó nemokãrã niîwã. Kɨ̃ɨ yeé kiti niî pe'tiropɨ se'sâkaro niîwɨ. 21Be'ró Paulo wãkûkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ Jerusalẽ́pɨ toháagɨti. Toopɨ́ wa'âgɨ, Macedônia, Acaia di'tapɨ yɨ'rɨágɨti. Jerusalẽ́re kã'ró niî keho, yɨ'rɨágɨti taha Romare ĩ'yâ sihagɨ wa'âgɨ”, niîkɨ niîwĩ Paulo. 22Tohô weégɨ pɨárã kɨ̃ɨ̂re wee tamúrãre Timóteo, Erastore Macedôniapɨ o'ôo' yuu mɨ'takɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pe'e Ásia di'tapɨta tohákã'kɨ niîwĩ. 23Tiîtareta Paulo kɨ̃ɨ̂ Éfesopɨ niikã́, Jesuré pãharã́ ẽho peóse bu'iri pũûro kumûkã wa'âkaro niîwɨ. 24Teé kumûkãre wã'kókɨ niîwĩ ni'kɨ́ Demétrio wamêtigɨ. Kɨ̃ɨ̂ así pa'ase prata wamêtisere da'rarí masɨ niîkɨ niîwĩ. Teé así pa'ase me'ra Diana wamêtigore naâ ẽho peóse wi'seriakãre yeê, duâ mɨhakɨ niîwĩ. Diana naâ ẽho peógo naâ yeê'ko niîko niîwõ. Teé wi'seriakãre duarã́ Demétrio, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ me'ra da'rá ko'terã pahiró wapá ta'a mɨhakãrã niîwã. 25Be'ró pãharã́ Jesuré ẽho peókã ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã, ãpêrã naâ weeró noho da'rasétirãre neêo kũukɨ niîwĩ. Naâ nerêka be'ro naâre niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ ãyuró masî'. Marî a'té da'rasétise me'ra ãyuró wapá ta'a niîkã'. 26Mɨsá kẽ'ra Paulo weresére tɨ'ó yã'aya. Marî ẽho peórã masá naâ yeê'kãrãre “katisé kɨorã́ meheta niîma. Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho niîtima”, niî werê sihagɨ weemí. Kɨ̃ɨ̂ tohô weresére a'tokãhárã pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tokãhárã di'akɨ̃ ẽho peósetirã weetíma. Pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tí di'ta Ásiakãharã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weresére ẽho peóma. 27Tohô weéro marîre a'té wio pesá butia'. Marî da'rasére masá yã'âro wãkûrãsama. Teeré duutírãsama. Apêye kẽ'rare marî ẽho peógo ãyú butia'go yaá wi'i mehô niirí wi'i tohákã'rosa'. A'tóka terore Ásiakãharã, niî pe'tirokãharã koôre ẽho peóma. Masá Paulo weresére ẽho peórã, siâpe me'ra koôre ẽho peó du'ukã'rãsama, niîkɨ niîwĩ Demétrio. 28Naâ kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ uâ, karíkũkãrã niîwã: —Diana Éfesokãharã wiôgo ãyú butia'go niîmo. 29Ãpêrã kẽ'ra teeré tɨ'ó, toó niirã́ waroa ãyuró karíkũ se'sa wa'âkãrã niîwã. Tohô karíkũrãta Gaio, Aristarco wamêtirãre yẽ'ê, soharó me'ra wehê wã'kakãrã niîwã pahirí wi'i tii makákãharã naâ nererí wi'ipɨ. Naâ Macedôniakãharã Paulo me'ra sihâ'kãrã niîkãrã niîwã. 30Paulo kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ basi masá pãharã́ tiropɨ naâ me'ra uúkũgɨ wa'âgɨ wa'â sĩ'rimikɨ niîwĩ. Ãpêrã Jesuré ẽho peórã pe'e kɨ̃ɨ̂re wẽhe boósama niîrã, neê du'óo'tikãrã niîwã. 31Ãpêrã kẽ'ra Ásiakãharã wiôrã Paulo me'rakãharã kití o'ôo'kãrã niîwã kɨ̃ɨ̂re: —Masá pãharã́ wa'teropɨ neê wa'âtikã'ato, niî kití o'ôo'kãrã niîwã. 32Naâ toopɨ́ nererã́ mehêkã di'akɨ̃ no'ó naâ ɨaró karíkũ ma'akã'kãrã niîwã. Naâ de'ró weerã́tirã a'topɨ́ marî nerêti? niisére neê masîtikãrã niîwã. 33Naâ pãharã́ tií wi'ipɨ niirí kurata masá ĩ'yóropɨ Judeu masa naâ akawerégɨ Alexandre wamêtigɨre tuu kehé nɨ'kokãrã niîwã. Toó karíkũrãre wereáto niîrã tohô weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâre di'ta marí dutigɨ amûkãre yũû morokɨ niîwĩ. Ɨ̃̃sâ Judeu masa bu'îri moó' niisére werê sĩ'rimikɨ niîwĩ. “Paulo kɨ̃ɨ̂ werê sihase ɨ̃sa yeékãhase meheta niî'”, niî sĩ'rimikɨ niîwĩ. 34Naâ kɨ̃ɨ̂re Judeu masɨ niîmi niî ĩ'yâ masirã, ã'rí kẽ'ra Dianare ẽho peótisami niîrã, maatá ni'kâro me'ra karíkũ mahakãrã niîwã: —Diana Éfesokãharã wiôgo ãyú butia'go niîmo. Pɨá hora teeré tohô karíkũ nu'kukã'kãrã niîwã. 35Be'ró ni'kɨ́ tii makákãharã wiôgɨpɨ naâre di'ta maríkã weékɨ niîwĩ. Naâre niîkɨ niîwĩ: —Marî a'ti maká Éfesokãharã Diana ãyú butia'go ẽho peóri wi'ire ko'terã́ niî'. Koô bahusé weeró noho yeê'kere ɨ'mɨ̂sepɨ diháti'kere ko'terã́ niî'. Niî pe'tirokãharã a'teré masîsama. 36Neê ni'kɨ́ “Mɨsâ teeré ko'terã́ nií wee'”, niî masitisami marîre. Tohô weérã mɨsâ uasére toô kã'rota du'uyá. Diakɨ̃hɨ́ wãkû mɨ'tatimirã, yã'âro weetíkã'ya. 37Ã'rá mɨsâ miíti'kãrã apêye nohoakã marî ẽho peóse wi'serikãhasere neê yahatíkãrã niiáma. Marî ẽho peógore yabîtikãrã niiáma. Naâ weetímikã, mɨsâ naâre mehô waro miítikãrã niiápɨ. 38Demétrio, kɨ̃ɨ̂ me'ra da'rarã́ ãpêrã masaré werê sãa sĩ'rirã, marîre bese wɨáropɨ werê sãarã wa'aáto. Teé niiáteheta na'îro beserí masa beserã́ niiáma. 39No'ó apêye noho mɨsâ ɨasére sẽrí sĩ'rirã, wiôrã naâ a'ti makákãharãre nerê dutikã, mɨsâ ɨasére uúkũya. 40Ni'kakã́ marî karíkũ'kere romano masa wiôrã “Marîre yɨ'rɨ́ nɨ'karã weesamá”, niî wãkûrãsama. Marî tohô karíkũro bahuró karíkũ ma'akãrã weeápɨ. Tohô weérã romano masa naâ werê sãakã, marîre de'ró niî yɨ'titá basiótisa', niîkɨ niîwĩ Éfesokãharã wiôgɨ. 41A'té uúkũ yapatí, “Toô kã'rota niî'”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ “Mɨsa yeé wi'seripɨ wa'âya” niikã́ tɨ'órã, wiháaste pe'tia wa'âkãrã niîwã.


text: 1Popeelom boe mɛ la sɛbadoma n tare taromdoma giinle. Na'ayenɛ wan yehe ba daaŋɔ saŋa poan bahɛ. 2Na'ayenɛ n gu'ure ba, ge tara ba vom. Ba yi'ire ba teŋa la poan la popeelomdoma. Hom Na'ayenɛ kan bahɛ te ba diŋdoma nayaŋɛ. 3Ba han bɛn'ɛnra gan'an ba soŋɔ zuo, Na'ayenɛ wan tebɛ ba ban'an la n de bɔra woo. 4Han dɛna mam, mam yeti, Na'ayenɛ, zo'ohɛ mam, ge tebɛ mam, ge mam mi' te mam tom la be'em ho nɛŋan. 5Mam diŋdoma dole mɛ waahena mam n ki daanse'ere daarɛ te n yu'urɛ saalom teŋa wa zuo. 6Ge ba han wa'ana nyɛ mam, ba ne yeen tɔgɔra la nɔmalehom, ge te ba simua la perɛ la pan'ahegɔ ma'an, te ba nya han yehe, ba ta eta la mam yelebibihe. 7Sɛba woo n yaɛ mam la tugi la taaba tobai waahena mam yele bɔ'ɔra taaba, ba bote ne te la woŋɛ mam gaŋɛ mɛ. 8Ba tɛn'ɛhe te ban' too n nyɔkɛ mam, te n pon kan yee bii n ihege ka poan. 9Se'em n de ma zɔ paɛ paɛ te mam dekɛ n mɛŋa delom en, te mam la enŋa lagom dita laa kayena poan la, zagahɛ mam mɛ. 10Ge hom Na'ayenɛ, zo'ohɛ mam, ge le zɛnkɛ mam ze'ele saazuo, te n lerege ba. 11Yele se'ere zuo te mam mina te ho suunre bote mam dela ho ka bahɛ te n diŋdoma nyaŋɛ mam. 12Ge mam ka tare taalɛ zuo, ho tare mam la kaŋkaŋe, ge bahɛ te n bɔna ho nɛŋan bala yɛ'ɛha. 13Na'ayenɛ Israel Yenɛ la dela som ka tara ba'ahegɔ! Taarɛ! Taarɛ!


text: 1Ta laam wee la pra driyɛ̃ nge kuɛ ye? N wee la Yesu Crise tẽnlɛhɛ? N sẽ wo Yĩŋfua Yesu yãã la yĩnde ne? Ndoo sẽ na tẽ Yĩŋfua Yesu tẽn tẽ ye fla na, ma ye ta ye n nii Yesu kãndeyãrfa? 2Mpãy ter ma sya yee ndoo wee Yesu tẽnlɛhɛ ye, yii poo yai ye cã ye nii Yesu kãndeyãrfa ndoo kãmay na. Loo nde le yar, n ma Yĩŋfua Yesu tẽnlɛhɛ. 3Mpãy pe ra wãpee pãã, tẽ ga lii yar pe na, le nde: 4Too ma wo tẽn na, wo bya sẽ yai la wo wo yɛ̃ digi yãã, tesẽ wo lawɔŋ ne? 5Wo sẽ yai la le ma tãy wii ye, u Yesu kãndeyãrwaisya waa ta u cɔɔ, u n naa n taha u na u tẽn na, mii Yesu tẽnlɛhɛ mpãy wãŋ syi dyaŋ, tesẽ u Yĩŋfua Yesu cĩĩfa ne, tesẽ Pyar ne? 6Wii wo syãm ya la ta tẽntẽwɛ Barnabaase ne, too yai wo naa tẽn tẽ, wo cã naa wo yɛ̃ digi yãã? 7Ye le luhu yãã la pe yee, nawee ma dye seraasyiya wo, woo tuu u ya dãã u ya ya? Laa, nawee ma katyir tar le, u sẽ yai u te katyisan di ye? Laa, yanaha tuu yar tii naha, u sẽ yai u too nayĩm wɔ ye? 8Ye ma syi ye yee naweetee laam wũhũ kẽ tẽ n pãã ye ye ye! Yãhã kãnde kataŋ gɛ koo ngĩĩ yar. 9Ye sẽ yãã, kãnde lii Yãhã bii le le soho Musa koho wo faale wo, le fla ngaa le yar ma yee: "Pe naha gii ta ma yee ke dir pua tãhã naa n yi te syir wo, pe sẽ yai pe koo naha yɛ̃ pua tã too dir nde na ye." Ye yee la, yar ya wĩĩ ne Yãhã bii naa n pãã koo fla na? 10Wii bya sẽ na Yãhã naa n yãŋ, wii mpãy too ma ke tẽntẽ-? ãwã, le kapãn nde pãã wii gɛ wĩĩ na. Wii u tar war, tesẽ wii ne u te dir sege ma u pua yi, pe byɛ pe tẽn tẽ, ma yee pe ga ba pe dir lay yãã. 11Wo le Yesu kapãyĩĩ pua tãhã le ye laam wo. Loo nde na, wo sẽ yai la wo -sẽ ye koho wãn taa yãã ke draha wo? 12Mpãy ter ma, pe ye koho wãn taa sya ye ye. Wii poo sẽ cã yai la, wo ye koho wãn yãã, wo ta tɛr poo yaha? Wii sẽ -sẽ wo dããn yey yãã ye ye ye. Wo yɛr wãfãy ter byɛ wãsyaŋ na, ma yee wo saa laa ta lii syi le ga waha yɛr tã le Yãhã Yĩndefua Crise kapãyĩĩ wãkaŋ na yaha ye ye. 13Ye sẽ cã la ma yee, mpãy pe tẽn tẽ Yãhã kangbãŋ wo, pe yɛ̃ digi n yi koo fla na? Mpãy pe tẽn tẽ Yãhã diŋ yisaha wo, pe ne pe lay yãã ke diŋ na. 14Yĩŋfua Yesu gɛ maha le yar ma yee, mpãy pe ma le kapãyĩĩ pããfa, pe yai pe naa pe dãã loo tẽn na. 15N sẽ -sẽ ta tẽn dããn wĩĩ yey yãã waa ye ye. N sẽ maha saba nwo yrũhũ nɔ wãã ye ye ma yee, n ga ye yey loo ne ye. Loo nde ma ta ye miiyũhũ. N ma sya ga ku loo wĩĩ na, n ga yɛr le na. 16Tẽ sya le kapãyĩĩ pãã, n saha nii sey loo wĩĩ na ye. Ye sẽ yãã, n taha loo tẽn nde na; n ma sye n sẽ le kapãyĩĩ pãã ye, ta wĩĩ ga pee. 17N ma le tẽn tẽ yɔ̃ nuhu ne, n ga le dããn yãã. Le ma -sẽ nii mii tẽn dyaŋ pe ra taha le na, n yai n le tẽ wãtẽ ya. 18Ta dããn -sẽ ma lii ne? Loo ne, n naa le kapãyĩĩ pãã nawee- ye faa, n ma n naa le tẽn dããn sya ye. 19Tẽ sya ma pra, n wee waa yãmpuai ye, n nii ta nawee- ter byɛ yãmpuai draha syi wo. Loo na, n ga waha nawee- busãã yãã, pe n dye le Yesu kãnde wo. 20Tẽ pye Yiifee- nsoho wo, n ba nii ta pe wãŋ syi dyaŋ. Loo ga ta ra n pe yãã pe n dye le Yesu kãnde wo. Mpãy pe Yiifee- kãnde yãr, tẽ pye pe nsoho wo, tẽ sẽ -sẽ wee n pe kãnde yãr ye, n ba nii ta pe wãŋ syi dyaŋ. Loo ga ta ra n pe yãã pe n dye le Yesu kãnde wo. 21Mpãy pe wee Yiifee- ye, pe sẽ Yãhã kãnde yãr ye, tẽ pye pe nsoho wo, tẽ -sẽ ma Yãhã kãnde wo, ma Yesu Crise kãnde yãr, n ba nii ta pe wãŋ syi dyaŋ. Loo ga ta ra n pe yãã pe n dye le Yesu kãnde wo. 22Mpãy pe sẽ wlaha le Yesu kãnde wo ye, n ba nii ta pe wãŋ syi dyaŋ. Loo ga ta ra n pe yãã, n pe ta pe n wlaha le Yesu kãnde wo. N naa nii ta nawee- ter byɛ wãŋ syi dyaŋ, ma yee le ma sya klaha mii, nanem mpãy ga wãsyayaha yãã pe laam wo. 23N kai- byɛ pye le kapãyĩĩ wĩĩ na, ma yee ta bya ga ba ta lay yãã. 24Ye cã ma yee, mpãy byɛ pe pe ya kihi fee ne nantrangbãŋ fla wo, pe byɛ n fã, nen ya -sẽ kẽ tuu ga yahasee fla yãã pe laam wo, u dããn yãã. Yii mpãy tee -sẽ ma le Yesu kãnde wo, -ye yii plãhã ye yahasee fla yãã le laam wo! 25Mpãy byɛ pe n pai le fee fã, pe ga cãã naa pe ya gbihi, pe naa pe ya plãhã kai- byɛ ne. Pe ga naa koo byɛ pye pe ba waha yahasee fla yãã, pe te dããn yãã. Pe dããn -sẽ pye driyɛ̃ kla, ke ga ba klaha-. Wii mpãy too -sẽ ma le Yesu kãnde wo, wo ma yahasee fla yãã, dããn tii too ga yãã, driyɛ̃ kla sẽ kẽ koo ne ye, koo ma wãklahayãã wee ke na ye. 26Loo ne, ndoo ra fee fã le Yesu kãnde wo, ma yahasee fla wĩĩ ya yãŋ. N maha ma mii mpãy dyaŋ pe pe ya sugu kãntakloŋ ne; ndoo sẽ -sẽ sugu faa n laa ye. 27N n yia ta kadye na, n ta kadye wãyigi cã. Mii loo sẽ ne ye, ndoo wii n nawee- klaha le Yesu kãnde wãyãr ne, n ga ba kuee kur ye.


text: 1Mam kaahɛ la paŋa paŋa bo Na'ayenɛ. Mam sohore la Na'ayenɛ, te a zɔ n ninbɔn'ɔn. 2Mam dekɛ n yɛla zan'an biŋe a nɛŋan. Mam dekɛ n daaŋɔ zan'an biŋe a nɛŋan. 3Mam sea n daa ta yehe n mɛŋa la, hom mi' mam dole zen'an. Mam dole zen'an la, nɛreba n sogɛ bɛnrɛ mam bini. 4Behɛ n zuɔ bɔba, nɛra ka tare mam giinle. Mam ka tare soka zen'an. Se'em ka fabele mam vom yele. 5Na'ayenɛ, mam kaahe bɔ'ɔra la hom na. Mam yeti, Hom n de mam soka zen'an. Hom dela mam tɔnrɛ te n bo la vom teŋa wa poan. 6Kelehe n kaahega wa, ge la wuni mam mɛ. Fan' mam sɛba n digere mam wa nu'uhen bahɛ, ge ba kpe'em gana mam mɛ. 7Fan' mam n daaŋɔ wa poan bahɛ, te n ta'an pɛngɛ ho yu'urɛ wa. Te tontɔɔdoma la nya wa'ana kae mam, la hon etesoŋɔ wa bɔ'ɔra mam zuo.


text: 1Saŋkana poan te Sinar teŋa naba Amrapel la Elasar teŋa naba Ariok la Elam teŋa naba Kedolamer la Goiim teŋa naba Tidal, 2ihege pɛɛntɛɛnrɛ la Sodom teŋa naba Bera la Gomora teŋa naba Birsa la Adma teŋa naba Sinab la Zeboiim teŋa naba Semeber la Bela teŋa, teŋsɛka te ba yi'ira Zoar la, me naba. 3Nadoma sɛba yu'ura n wa'an pooren na wa lagom la taaba la ba pɛɛntɛɛnreba, to'ohɛ nadoma bana la Sidim paberɛ poan. Yaarom Mɔgɔrɛ la n bala. 4Yuuma pia la ayi' te ba bɔna naba Kedolamer nu'uhen yuuma pia la atan' poan te ba zagahɛ te ba kan le bɔna a nu'uhen. 5Yuuma pia la anaahe poan te naba Kedolamer la nadoma sɛba woo n boe a nu'uhen la yehe pɛɛntɛɛnrɛ la Arepadoma la n boe Asterot Karnaim teŋa poan la Zuzidoma n boe Ham teŋa poan la Emdoma n boe Save Kiriataim teŋa poan la 6Horidoma n boe teŋsɛka n yage Seir Zoore zuo la, ta paɛ El Paran n lɛm pɔgɔtia la ha la poan. 7Te ba ze'ele bilam ŋmɛregɛ keŋɛ En Mispat teŋa, Kades n bala, ta zabɛ nyaŋɛ Amalekdoma sɔ'ɔlom la zan'an la Amoridoma la n kɛn'ɛre Hazazon Tamar teŋa poan la zan'an. 8Te Sodom teŋa naba la Gomora teŋa naba la Adma teŋa naba la Zeboiim teŋa naba la Bela n de Zoar teŋa naba, kan'ahɛ ba mɛŋa to'ohɛ Sidim paberɛ poan, 9te ba tɛn' la Elam teŋa naba Kedolamer la Goiim teŋa naba Tidal la Sinar teŋa naba Amrapel la Elasar teŋa naba Ariok. Nadoma banaahe n to'ohe nadoma banuu. 10Sidim paberɛ la perɛ mɛ la bolombɔgɔrɔ, te zaberɛ la ta mɔ'ɛ te Sodom la Gomora doma nya zɔta, te ba borase'ehe lu' bɔgɔrɔ la poan, te sɛba n gee la zɔ zom teŋsɛka n yage zoore zuo ha la zuo. 11Te nadoma banaahe la fan' Sodom la Gomora nadoma wa nɛreba la dia tare keŋɛ. 12Ge lagom pe'e Abram yebega dayɔa Lot la a lɔgɔrɔ zan'an tare keŋɛ. Lot kɛn'ɛre la Sodom teŋa la poan. 13Te ba ayema zɔ peɛn wa'ana yele Abram n de Hebru nɛra la. Abram kɛn'ɛre lɛm la tikanra la te Mamre n de Amori nɛra, dɛna Eskol la Aner sɔɔn, dekɛ ba mɛhe eŋɛ Abram nu'uhe la. 14Abram n wom sɔnhega la te ba nyɔkɛ a dayɔa la me la, te a yi' a pɛɛntɛɛnreba, te ba zan'an dɛna nɛreba kɔbehe setan' la nɛre pia la banii, dɛna a mɛŋa yire poan nɛreba. Te ba yehe dige ba bala ta paɛ Dan teŋa poan. 15Te yu'uŋɔ ta paɛ te Abram ihege yelehe a pɛɛntɛɛnreba la ze'ele kae diŋdoma la, zabɛ sa'ɛ ba, dige ba ta paɛ Hoba n boe Damaskus teŋa zuɔ bɔba ha la, 16nyaŋɛ fan' ba lɔgɔrɔ la zan'an la a dayɔa la la a lɔgɔrɔ la a pɔgɔba la a nɛreba la zan'an lebe na. 17Abram n keŋɛ ta zabɛ nyaŋɛ lɛbera na la, te Kedolamer la a nadoma la zan'an dekɛ ba mɛhe eŋɛ Abram nu'uhen. Te a kena na te Sodom teŋa naba yehe na to'ohɛ en Save Bɔn'en, naba bɔn'ɔn. 18Te Salem naba Melkizedek tare boroboro la daam yehe na. A dela Saazuo Daana malemadaana, 19nya kan' som bahɛ Abram zuo yeti, Na'ayenɛ Se'ere N Gane Zan'an, naam saazuo la teŋparɛ wa wan kan' som bahɛ hom Abram wa zuo. 20Na'ayenɛ se'ere n yehe ho diŋdoma nu'uhen bahɛ wa dela som ma'an Na'ayenɛ. Te Abram nya yehe lɔgɔseto woo te a fan' la, bo en a pia porogerɛ bo'olom. 21Te Sodom naba yele Abram yeti, Dekɛ nɛreba la bo mam ge tara lɔgɔrɔ la. 22Te Abram yeti, Mam deŋɛ ŋmɛ' la n nu'o teŋa yele Na'ayenɛ wa, Yenɛ se'ere n de saazuo la teŋparɛ wa zan'an naba wa, ge pɔ' nɔɔrɛ, 23te mam kan bɔta ho sɛsɛla, la guŋo me bii tagatɛ mi'an. N ka bote ho beere ta ta'an yeti hom bahɛ te Abram panrɛ. 24N ka bote ho sɛsɛla han dagana sɛla te mam nɛreba wa deŋɛ di la, la n nɛreba Aner la Eskol la Mamre, sɛba n doohe mam keŋɛ la tɔntɛ ma'an.