text:
ZO IH PALAI NA SI?
jULY 2010
Leitlun khualtlawnnak lamzin tluanah lungawi sopar ten santiluang lawngpi nan hlau cio ding ka zum. Himi casiar tu zapi ten zumtu, khrifa ti aw tu hlir kan si ding khal ka zum. Leitlun khualtlawn ni a tlak tikah leitlun damsung ttuanrah, ttuansuah mi cu ziangvek asi ti Pathian hmaiah fiangzet in kan thei lai cio ding. Mizocio khal, ni a tlak tikah, leitlun khualtlawnnak ihsin tuansuah mi nunrah thu ah Khrih hmaiah mangbang dukdi lo dingin leitlun damsungah tuahnak le ttuanak in zo ih palai kan si ti mah le mah cek awfel thei dingin in bawmtu dingah thu malte zoh hnik uhsi!
Casiartu, zumtu zo cio khalin kan theih cio vekin leitlunah thlaraulam lalram pahnih a um: Pathian lalram le Satan lalram, ti in. leitlun pumpi cu satan uknak, thim thuneihnak hnuai ah a um hrih lai asi tiah Zesu in in sim. Cui thim thuneihnak, satan lalram cu tthiatbal in Khrih ih lalram cu din asi ih kawhhran cu Khrih ih lalram cangvaihnak bungrua, Khrih ih taksa peng, Khrih ih lalram milesa pawl sihcih pehtlaih nak mibur asi. Kawhhran, zumtu ti aw pawl lakah Zesu in “buhlem”, zumtulem, satan lalram milesa (satan palai) an um thu khal in sim. Amai dungthluntu hleihnih lak rori hmanah pakhat cu a zuva, dungthluntulem, satan palai a rak si.
Biaknak lam cangvaihnak, khawm awknak, thlacamnak, peknak, thiltha tuahnak, tvp, cu khrihfa zapi ten tuah mi asi. A tak le a lem cu “anrah in nan thei ding” ti ah sim kan si. Sihmansehla zo hi zumtu lem asi ih zo hi zumtu dik asi ti cu kannih zumtu pawlih thuthen ding asilo. Ziangah tile zumtu lem le zumtu dik, Pathian lalram milesa le satan lalram milesa pawl hi thleidan har tuk an sih Khrih a dungthluntu pawl hnenah “buhlem nan phawt asile buhtak nan phawt ngah pang ding” tiah buhlem pawl hlawn lo dingin thu a cahta hai. Cuihlei ah, “midang parah thuthen hlah” tiah sim kan si fawn. Sikhal sehla mah le mah tuahnak, duhhril mi cu fimkhur ding, mah le mah cek aw fel dingin fial kan si ruangah kan nitin nun in a rahsuak mi parah mah le mah cek awkfelnak hrang in bawmtu si hramseh tiah a tanglam vekin tawiten zoh hnik uhsi.
Milai zokhal lalram pakhatkhat ih milai, palai asi. “Mi pakhat in bawi pahnih a rian thei lo” ti asivekin mi pakhat cu lalram pahnih ih palai asi thei fawn lo. Zumtu pawl cu “Khrih ih palai” tiah kawh kan si. Asile, kan nitin nun in a rahsuak mi ihsin “zo ih palai ka si” ti mah le mah cek awkfelnak in bawmtu hrangah a hnuailam vekin “Krih ih palai” le “satan palai” nunrah phunhnih in zoh hnik uhsi.
Mi zokhalin , kan pi Evi ihsi thawk in, “thilttha” tiah an ruah mi an tuah, an sim cio. Asinan, ka tuahmi, kan simmi in ziang a hring suak ding timi mi tampi in kan ruat ban lo. Cutin ruahlo pi a hringsuak theu, a rah ttheu. “Thilttha” ka tuah kan ti lai ah a linglet in a se thei bik a rak hring suak ttheu. Curuangah leitlun milai, a biktakin, Pathian zumtu pawl thuanthu kan zoh asile milai ruahnak in “thilttha” tiah ruahmi hi zumtu pawl siatsuahtu, ttihnung bik a rak si ttheu. Zumtu le hruaitu mi tampi in kan tuah mi ziang a hringsuak, zo ih palai kan tuan rero ti thei aw loin kan cangvai tikah thilttha kan tuah, Khrih kan rian rero si hmang kan ti laiah kan tuah mi kan simmi ih a rahsuak mi cu satan lungawizawng a rak si theu. Khrih ih palai kan ttuan sihmang kan ti lai aih Satan palai hnatuan kan rak ttuan theu. Curuangah hitin kan sim asile a fiang zet ding; Pathian zumtu pawl hrangah theihlonak, tlaksamnak, harsatnak le dodaltu tvp zianghman ttihding le phan ding a um lo, Pathian duhdawtnak ttang sung ihsin inlak suak thei tu, in tthen theitu zianghman a um lo, kan leitlun nunah Pathian tumtah le duhmi ttuansuak thei lo dingin dal/kham thei tu zianghman sersiam mi a um lo. Asinan kanmai ruahnak ih”ttha” kan timi, Pathian Thlarau hnen ihsin a suak mi silo, milai tisa ruahnak le satan ih ruahnak pekmi parah hngat aw awin kan tuah mi pawl hi in siatsuahtu, Pathian tumtah le duhmi ihsin in hruai peng tu asi sawn. Voi tampi cu kan tuahmi pawl hi ruahnak in kan thinlung sungah kan pai lai ahcun Pathian hnen ihsin a ra mi maw, tisa le satan hnen ihsin a suak mi asi ti thleidan a harzet theu. Ziangah tile “thinlung cu zianghmuahhmuah hnakin mi bum hmang bik asi”. Curuangah kan thinlung sungah ruahnak kan pai mi kan tuahsuak tikah a rah mi kan zoh asile cui ruahnak pawl cu khui ihsin a ra ih kan tuahnak pawlin zo ih palai kan si ti in theihther theu.
Curuangah tuahnak ih rah ihsin “Satan palai” maw “Khrih ih palai” kan si ti hliakhlai hnik uhsi. Bible sungah satan in a palai pawl hmangin ziangtin Pathian tumtah a rak dodalih ziangtin an cangvai, Bible in ziang a sim timi pawl thawn kan zoh asile kan khawruahnak in bawm zet ding. Zumlo tu leitlun milai hmuahhmuah cu thlarau thi, Pathian thawn pehzawm awknak nei lo, satan lalram milesa an si tiah Bible in insim. Culawng hman siloin zumtu ti aw pawl lak khalah satan palai, zumtu lem an um thu khal Bible in in sim. Asile, mah le mah zo ih palai ka si ti cek awk felnak ding hrangah le kan kiangkap milai pawl zo ih palai an si thei ti ah fimkhurnak hrangah ngunngaih zetin zoh hnik uhsi.
Palai, hmanrua, le hnatuan pawl:
1) Sualnak tipungtu:
Satan in leitlun milai pawl a bumnak cu tisa duhnak, nuamnung cennak, milai porh awknak, tvp, hmanrua hmang in bum asi. Curuangah na taksa ruangpi, tikcu, neihmi sumsaw, pehtlaih mi pawl sualnak tipungtu ah na hmang maw? Na tuah mi le tongkam ruangah midang nunah sualnak a pungter maw? nangmah thawn a pehtlai mi pawl nun ah nangmah thawn nan pehzawm nak ruang ihsin sual an hua sinsin maw, sutin siloin sualnak tuah nuam an ti sinsin? Cutin sualnak tipungtu ah na tel ve asile ‘Satan palai” na si tinak asi. Cuvek thotho in kan kiangkapah a ummi, kan pehtlaih mi, milai pawl khal sualnak tipungtu ‘satan palai” pawl lak ihsin thiarfihlim aw dingin zumtu pawl cu kawhhran, lakhran mi kan si. Sualnak tipungtu satan palai thawn hramhnget zet pehtlaihnak nei lo dingin le sualnak tipungtu cangvaihnak tuahnak thape tu si lo dingin zumtu mi zokhal amah le amah kilveng aw dingin tuanvo a nei asi. Thakperh, vunthak nat a nei tu thawn a pawm aw rero tu cun a rei hlanah nathrik a kai cing ti a theih awk a tha. Sualnak tipungtu ti tikah langhngan zetin tuahsualnak tipungtu lawng si loin zumnak dungtawlh dingin mi a ciahneh, kaihruaitu khal, satan palai thotho an si. Voksa bazar um thei dingin a leitu le a zuar tu an thupitdan a bang aw aw. Thangsiat relsiat awknak um thei dingin a reltu le a ngaithlatu an tuldan a bang aw. An pahnih in thangsiat relsiat awknak sual tipung dingin an ttuldan a bang aw aw asi. Hurkhuannak um dingin nunau le mipa an lungrual tlang a tul. Cuvek thotho in nawhthuh pe tu le ei tu cu eiruknak um dingin an tul ve ve. Nan na nitin nunah sual tipungtu ah na ttang ve maw? Na taksa ruangpi, na neih sumsaw, na tongkam le tuahnak in siseh na pehtlaihnak le thapekmi in sual a tipung maw? Sual tipungtu pawl thawn hnawihnih aw lo dingin zumtu pawl cu lakhran, kawhhran mi le fial mi kan si.
2) Huatnak tipungtu:
“Pathian ka duhdawt tisi a unau a hua tu cu thuphan per asi” tiah Bible in a sim. “Mi zokhal a unau a hua tu cu thimlakah a vak rero ih khuitawk lamzin ah ka feh ti khal a thei aw lo. Ziangah tile thim in a mit a cawtter” tiah ngan asi. Mi tampi cu Pathian le thudik ttantuk vekin an um aw ter nakah midang an hua theu! Curuangah Pathian na ttan tuk ruangah siseh kawhhran na ttantuk, thudik, miphun, hrin le hram, khua, insang, nupi pasal, sungkhat, mai lamtang, pakhatkhat na ttan tuk ruangah midang na hua asile Pathian na thei lo tinak a si. Tongdang in sim asile, na theih mi Pathian cu Bible in a simmi Pathian asilo tinak asi. “Huatnak le Pathian Thlarau an um tlang thei lo”. “Zumtu in kan huat thei mi cu sual le satan lawng asi” tiah an sim theu. Cutin huatnak in na lungsung a lo luah asi ahcun satan palai na ttuan rero tinak asi. Na sungah satan palai a cangvai rero tinak asi.
Cun na kiangkap pehtlaih mi lakah, nangmah cu a lo duhdawt zet vekin lang si in midang a lo hua tertu kha satan palai asi ti fimkhur aw. Pathian in amai hmuihmel kengin a sersiam mi le a duhdawt ih A Fapa thisen in a lei zo mi a fahniang pawl hua dingin a lo tuahtu kha Pathian Thlarau asilo, satan sawn asi. Huatnak cu satan lalram hmanrua asi.
Biaknak lamah phur deuhdeuh, pe aw deuhdeuh vekin lang si in a unau a hua sinsin tu, huatnak le thangsiatnak karhzai tertu pawlih Pathian cu Bible in a simmi pathian asilo. Bible in a simmi Pathian cu duhdawtnak asi.
Cun nangmah le nangmah cu huatmi ka nei lo na ti men thei. Na tuahnak, tongkam, cangvaihdan, umdan ruangah midang pakhat le pakhat karlak duhdawtnak a siatsuah ih hmuhthiam awk lonak, huatnak a tipung asile an lakah satan palai na si thotho. Na tuah mi le tongkam in a rahsuak mi in ziang a hringsuak, huatnak maw duhdawtnak, fimkhur a tul. Culole, si na duhmi, nangmah le nangmah na theih awkdan ih lingleh kha na sinak taktak a rak si ziar thei. Jews pawlin Messiah hngak rero in an theih awk laifangah Messiah thattu cu anmah an si vek kha na dinhmun asi thei.
Nangmah a lo duhzet na cingin midang hua dingin a lo tuahtu, khat le khat karlakah huat awknak, rem awk lonak, hmuhsual awknak tipungtu cu satan palai a rak siziar theu ti fimkhur aw.
Huatnak nunpitu le huatnak tipungtu na si ahcun ziang hna na tuan ih nangmah le nangmah ziangvek in na thei aw aw, na sim aw rero khal asile na pu cu satan asi. Satan palai ttuanlo dingin le satan palai pal lak ihsin mah le mah thiarfihlim aw uhsi.
3) Pathian tumtah dodal:
Mathai 16:23, Jesuh cu a her ih Piter hnenah, “Nang Satan, ka hnen ihsin tlan aw! Ka fehnak lamzin khamtu na si, ziangah tile hi bangtuk na ruahnak hi Pathian hnen ihsin a rami asilo, milai hnenin a rami a si,” tiah a ti.Leitlun milai pawlin thilsual tuah duh ah a sual ti thei na cingin kan tuah hrim mi hnakin thiltha sihmang ti ah kan ruatih kan cangvai tikah Pathian tumtah dodal in kan rak cangvai theu asi ti in theihter. Pathian zumtu pawl hrangah leitlun sersiam mi le thildang hmuahhmuah hnakin milai tisa ruahnak in a cangvai mi hi ttihnung bik le siatsuahtu, Pathian tumtah dodaltu a rak si theu. Curuangah “mi zokhal in anmai nunnak a humtu cun a nunnak a hloh ding” tiah ngan asi. Mi zokhal, Pathian Thlarau theihternak le lamhruainak hawl hmaisa loin, milai thinlung duhnka le ruahnak cu Pathian duhnak le tumtah hnuai ah tuhlut aw, up aw hmaisa loin milai ruahnak in Pathian hrangah thiltha ka tuah asi tiah a cangvai tu pawl cun thei aw loin thilsual tumpi Pathian tumtah dodalin a rak tuah rero thei asi. Cuticun mi tampi cu an huatmi le an duh lomi hnakin milai tisa thinlung duhnak ruahnakih “thilttha” tiah kan ruah mi hi milai siatsuahtu, kan leitlun nunah Pathian tumtah dodaltu, a rak si sawn theu thei asi. Curuangah kawhhran sungah Pathian tumtah dodal ding khalah khawhhran leng ah a umtu, zumlotu pawl hnakin zumtu ti aw si biaknak lamah a zuam zettu pawl hi Pathian tumtah dodal dingin satan in palai tha an rak si sawn theu. Khrih dungthluntu hleihnih lakah satan palai pakhat a rak tel ve.
Satan hnatuan cu Pathian tumtah dodal asi. Satan in Evi le Adam a siatsuahnak hmanrua hi tuisan khalah a hmang ringring lai asi ti a fiang. Evi le Adam cu Satan in thlipi le harsatnak in a siatsuah lo, milai ruahnak ih “thilttha” kha Pathian ruatmi hnakin a thasawn vekin an thinlung sungah alangter tikah milai ruahnak in tluksiatnak, Pathian tumtah dodalnak a thlenpi. “Mihrek in lamzin dik tiih an ruahmi a netnakah thihnak ih mi hruaitu lamzin a um” tiah Thufim 14:12 ah ngan vekin milai ruahnak ih thilttha pawl hi voi tampi thihnak thlenpi tu, Pathian tumtah dodaltu an rak si theu. “Thinlung cu ziang hmuahhmuah hnakin bumhmang bik asiih damter theih asi nawn lo. Zoso a thei thei ding?” (Jer. 17:9) ti ah sim asivekin Pathian tumtah dodal dingin milai bumtu cu milai thinlung lala asi theu.Cutin milai tisa thinlung, milai ruahnak ah a hngat aw tu pawl cu thei aw loin Pathian tumtah dodalin satan palai an rak tuan rero theu asi. Aw, ttih a va nung so!
4) Thlarau Thianghlim dodal:
Santhar khrihfa pawl lakah Thlarau thianghlim hnatuannak ngaihthah ruangah kawhhran sungah voi tampi satan in ke a thlak theu nak asi ti a zum um. Zumtu pawl lakah Thlarau Thianghlim dodal dingin Satan hmanrua cu milai tisa thinlung duhnak thotho asi. “Tisa thinlung in a uk mi pawl cu Pathian duhnak theihtheihnak an nei lo” ti asivekin kawhhran sungah tisa duhnak in a ukmi pawl kan cangvai tikah Pathian Thlarau hnatuannak cu dodal, kalhki, thangsiat asi ih Thlarau Thianghlim cu ti riahsiat asi theu. Asinan thlarau lam mitcaw pawl lakah Thlarau Thianghlim thu sim cu umze nei lo asi fawn. A awlsam bik mi cu tisa duhnak in a ukmi, leitlun biaknak in a ukmi, mai hmakhua sialnak, iksiknak, ikfiknak, dodal awknak, huatnak, kalhki awknak, zuar thlai awknak, thangsiat awknak, tvp, tisa mizia ihsin a suak mi nuntu ziaza thawn cangvaihnak ah Thlarau Thianghlim a tel lo, a cangvai dah lo. Cutin tisa thinlung khawruahnak in a ukmi zokhal satan palai ka tuah rero asi ti theih awk a tha. Pathian Thlarau Thianghlim cu ziangtin milai nunah a cangvai thei ti ah Bible sungah dinhmun zapi milai zapi te hrangah ngan theh cawk asi lo. Sihman sehla a fiang zetmi cu Thlarau Thianghlim cu Bible, Pathian thu dokalh in a cangvai dah loih Khrih hmin sunloih in a vangvai sawn asi. Thlarau ah mithi, nunnak nei loih Khrih ah nunnak thar a pek , a hringthar ih thinlungthar ruahnak thar a pek, cuticun zumtu cun Pathian huatmi sual cu a hua ih Pathian duhmi cu duhmi nun thianhlimnak le Khrih ah Pathian fahniang pawl cu a duhdawt asi.
5) Thuphan tipungtu:
Sual tipungtu a tlunah ngan zo asi na’n maltakte, thuphan tipungtu umzia sim hrih ushi. “Nannih cu nan pa Satan ih fa nan si; nan pa ih duhnak nan thlun duh ve a si. A hramthok ihsin anih cu mithat a si ih thutak lam ahcun a ṭang dah lo, ziangah tile anih cu a sungah thutak a um lo. Anih in thuphan a per tikah amah ih si daan a thlun vemi a si, ziangah tile anih cu thuphan pertu a si ih thuphan hmuahhmuah ih pa a si” (John 8:44) ti in sim asivekin thuphan tipungtu pawl ih pa cu Satan asi. Cuticun an pa ih lalram leitlunah an pa ih palai an tuan rero mi asisawn. Thuphan na per rero asile puhmawh ding na nei lo, “thuphan hmuahhmuah ih pa cu satan asi” ti ngan asi. Zo na pa asi ti na thei ko ding. Cuvek thotho in na kiangkap ah mi pakhatkhat in thuphan a per rero na hmuh tikah a pa zo asipei tiah ruah har ding a um lo asi.
Pathian ih duhdawt zangfah lainatnak cu hmangsual in satan palai tuan hlah uhsi.
6) Biaknak lem tipungtu:
Pathian Thlarau tel lo biaknak cu biaknak lem asi. Pathian Thlarau tel loin biaknak lamah phurzet, pe aw zet, thihngam ko ttan a theih ih mi tampi an ttang rero. Nupi pasal nei loin, mah bulpak thilri neihmi nei loin, leitlun langhngan sual, nunphung sual pawl hrial tahratin sakhua mi, biaknak lam pumpe aw aw tampi an um. Bawi Zesu san lai ih Farasi le danthiam pawl kha cuvek biaknak ngaihsak zet le pumpe aw zet an rak si. Leitlun thuanthu zoh asile Pathian a umlo, titu hnakin Pathian a um ko ti cingin zumnak dik lo, biaknak diklo lamah pum a pe aw tu an tam sawn ringring.
Tulai sanah “Na piangthar maw?” tihi thusutnak tulai milai pawl tonghman hmanmi si milai sinak thawn a mil aw nawn lo (It becomes irrelevant question a mong contemporary Christians). Cumi hnakin Pathian thu vekin na nung maw? Zo ih palai na si, zo ih thu in na nung? timi sawn hi milai sinak taktak lailangtu thusuhnak asisawn. Mi tampi in nundan a thupi lo, biakdan, doctrine a thupi an ti. Biaknak thi cun zumnak nung a hringsuak thei loih “tuahnak tel lo zumnak cu zumnak thi asi” tiah Bible in a ngan fawn.
Laimi lak khalah Thlarau Thianghlim kaihhruai lomi, biaknak lem, silole tisa mi biaknak lam hruaitu, zumtu ti aw pawl tampi ruangah buainak, tthentheknak tampi a suak ti sehla a dik zet ding. Awlsam zetin Bible vekin ziangvek pawl hi biaknak lem, asilole, tisa mi zumtu pawl an si ti sim thei nak cu hitin asi, biaknak lamah zuam deuhdeuh vekin lang siin sual tipungtu, huatnak tipungtu, thangsiatnak awknak dodal awknak tipungtu, sualnak a karhzai ter tu pawl cu biaknak lem asilole tisa mi zumtu pawl an si. Kawhhran sungah satan palai tuan rero tu pawl an si. Pastor, kawhhran upa, nubu, mino, kawhhran member piangthar aw ter zet tla an si thei. Huat awknak, thenthek awknak, dodal awknak a suahter tu hi Pathian asi dah lo, cuvek thiamthiam in thilsual tuah dingin lungrualnak a suahter tu khal Pathian asi dah lo. Midang dodal, relsiat, thangsiat, dingin a biktakin Pathian fate pawl siatnak tuah dingin Pathian Thlarau a cangvai dah lo. Zumtu pawl kan tluksiat ih zumnak lamzin an pialsan hmanah satan kutthlak ding Pathian in siannak a pektikah kan parah harsatnak a thlennak asi sawn theu.
Bible sung vekin kan hmuh thei mi cu Pathian Thlarau in thutak a theihter mi, Pathian thawn a tawng aw tu pawl thinlung sungah midang sualnak le mawhnak hnakin Pathian thianhlimzia an hmuh tikah anmai sunglam ih sual le sualnak tumpi kha an hmu fiang aw sawn asi. Cutin an hmuhsuak awk tikah, thimnakah, Isaiah cun “Aw, hmur thianghlim lo ka si ih hmur thianghlim lo pawl lakah ka um”, Paul in “Misual lakah misual khawnbawl ka si. …Hi a thi mi taksa ihsin zo in irunsuak thei ding”, Peter in “Bawipa, misual ka si itlansan aw,” tvp, in anmai sualnak an hmuh fiang tikah an tap ih Pathian hmaiah tang an dawr sawn. Biaknak ah zuam sinsin na cingin mai sualnak hnakin midang mawhnak simcak zet pawl khi “Mai mitsung ih buhtlei hmu thei loin midang mithnawm cawihisak tumtu” pawl an si theu.
Pathian Thlarau cun milai sunglam cu a sun eng tikah milai in amai sualnak a hmuh fiang tikah mahte bawm aw thei lo asi ti a thei fiang aw ih lung kekkhuai in Pathian hnenah tangdor in a kun. Cuticun amah vekin sualnak nei tu pawl cu nautat le hmuhsualnak hnakin a comi Pathian zangfah lainatnak co ve hai dingin lainatnak in a thinlung a luahkhat sawn asi. Cuticun a sung ihsin Pa Pathian ih duhdawtnak cu a luangsuak sawn asi. Sihman sehla sakhua biaknak lem cun thlarau porh awknak a hring suak ih midang nautatnak a suak ter ti Farasi le siahkhawntu biak inn sung thlacamnak in in zirh.
7) Pathian thawn hlat tertu:
Satan hnatuan cu milai pawl hi Pathian thawn tthen aw, hlat awk ter asi. Na nitin nunah na tuah mi le tongkam pawlin na kiangkap milai pawl nunah Pathian thawn a naiter maw, a hlat awkter ti hi fimkhur ten mai nun cek fel ringring a tha. Cuvek thotho in na kiangkap um pawl kha fimkhur ten Pathian thawn a lo naiter tu maw, a lo hlatter tu an si ti na zoh ringring ih na thleidan thiam a tul. Voi tampi mi tampi in midang lungawinak kan tuah tikah kanmah thawn nai aw sinsin, duh aw sinsin ding, kan lamtang, anlam tangin kan tuah lai ah Pathian thawn hlat awk ter sinsin tertu ah kan cang theu. Kanmah thawn kan duhdawt zet lai ah Pathian fate pakhatkhat kan hua ter sinsin asile Pathian thawn kan hlat awkter sinsin tinak asi. Cucu satan palai pawl hnatuan dan asi. Kanmah thawn kan duhdaw aw zet tla le midang kan hua ter asile satan palai thotho kan si. Kanmah hrangah kan duhzawng kan tuahter, an duhzawng kan tuah tla le Pathian in a duhdawtih A Fapa thisen in a lei mi, khrihfa pawl kan hua ter asile satan palai thotho kan si.
Cuvek thotho in kan duhdawt mi pawl hnenah an (tisa) lungawinak kan tuahsak ih kanmah thawn pehtlaih awknak tha te kan tuah, kan duhdaw aw sinsin na cingin khatlamah an thlarau nun cauter tu, Pathian thawn a hlat aw ter tla asi riangri thei. Milian pa in tlangval note pakhat cu a duhdawt ih a tul mi hnakih tam sumpai a pek tikah sualnak ah a hmang rero asile sualnak ah a hruai rero vek asi. Kan duhdawtmi le induhdawttu ih sualnak cu kan lungawipi ih kan hupphensak tikah sual tuah sunzawm dingin kan bawm rero vek khi asi. Cutin kan neih mi, theihmi, simmi, pehtlaih mi, tuahnak le ttuannak pawl hin midang nunah ziangvek a rahsuakter timi zoh tikah a rahsuak mi cu satan duhzawng asile satan palai kan rak tuan rero ih Pathian tumtah famkim tertu asile Pathian palai kan sinak a langter asi. Kanmah thawn a pehtlai mi pawl parah kan tuahnak, ttuannak, pehtlaihnak, tongkam, le neihmi theih mi pawl hmangin Khrih hmuihmel bang sinsin tertu kan sile Pathian palai kan si ih satan hmuihmel bang ter sinsin tu kan sile satan palai kan si ti mahte theih awk a tha.
8) Miphun siatsuahtu
Leitlun milai thuanthu kan zoh tikah Pathian thutak in a nungtu miphun pawl cu Pathian in a cawisang. “Dingnak in miphun a cawisang” ti ah Bible sungah ngan vekin Pathian thutak cun milai lungput, thu pomdan, vengsung pehtlaih awkdan, thuthendan, milai pehtlaih awknak, le nuntu ziaza a tuah tha ih ziangkim thuthluknak, mi pakhat, insang, khawsung, mibur, le kumpi thuthluknak pawl kha dingfelnak Bible thurampi, Pathian thu in milai nuntu khawsakdan nun thuthlung a zirh vekin milai thuanthu a tuahtha asi. Israel pawlin Pathian thu an ngai lo tikah salah an tang, harsatnak a phunphun, mualphonak an tawng theu.
Chin miphun thuanthu le kiangkap kan zoh khal asile Pathian thu in ziangtluk kan miphun incawisang ti cu zep rual lo asi. Pathian thu, biaknak nung cun miphun sinak tong, calai, thuanthu, nunphung, nuntu, milai pehtlaih nak, kumpi thuthluknak, tvp, vengsung milai pehtlaihnak, nuntu, khawsak, pehtlaih awknak a tuahtha sawn asi. Cutin siloin, biaknak dik lo, biaknak lem, biaknak lam ih tluksiatnak cun miphun a ti mualpho ih ningzakza thuanthu thim lakah a thlenpi theu. Tthenttheknak, huat awknak, nuntu ziaza niam, bawrhhlawh nun, taksa thianghlim lo, thuphan le rukruk fifir, eiruk, milai canpual nekcepnak, dik lo nak pawl hi satan hmanrua sawn an si. Cuvek tipungtu milai pawl hi satan palai ti theih an si. Pathian fate tampi in theihnak le thu awi nun tlaksam ruangah voi tampi Pathian hmanrua ah cangin kan cangvai rual theu sawn asi. Miphun ka duhdawt ti si amah le amah hman thaten a fingkhawi aw lotu, hnattuan zuam lo nitin zuu thawn a ciah aw tu, Pathian pekmi miphun sinak bungrua pawl a siatsuahtu, kenkawh lo tu cu miphun siatsuahtu asi. Cuvek thotho in Pathian ka duhdawt tisi in a miphun a duhdawt lo ahcun a simmi a thei lo asi. Zumnak nung ka nei ti cingin a miphun a duhdawt lo ahcun thutak a sungah a nung lo tinak asi. Amit in a hmuh thei mi hman a duhdawt lo ahcun a hmuh thei lomi ka duhdawt ati mi cu thuphan asi.
Pathian fate pawlin kan co mi Pathian pekmi thlawsuah, laksawng sunglawi pawl hi kanmah hrang lawngah asilo ih kan kiangkap um, kanmah hnakin a tlasam tu pawl hnenah Pathian zangfahnak kan mah sung ihsin luangsuak sawn ding, Pathian in amah le mah a phuansuah awk nak ding hrangah Pathian hmanrua sawn kan si. Cuvek thotho in santiluang lamhruaitu, leitlun eng vekin milai thuanthu cu Pathian duhzawng le tumtah vekin herliam ter tu, leitlun milai pawl nunah Pathian mizia langter tu, Pathian le milai karlakah rem awknak tuahtu, Pathian palai kan si. Cutin asilai ah satan tumtah cu miphun thenthek nak le rem awk lonak, huatawknak, thleidan awknak le diklo zetin duhbul huatbul thleidan awknak pawl tipung ding asi. Cuvek satan tumtah tuansuak singin satan mizia a phunsuah awknak milai pawl cu satan palai an si ih Pathian tumtah tuansuak dingin Pathian mizia a phunsuah awknak milai pawl cu Pathian palai an si. Nang zo ih palai na si?
9) Mawhsiattu:
Pathian in kan ngaihdan, pomdan, hmuhdan, ruahdan, duhdan pawl hi a ngai poimawh lozia kan theihfiang hlan cu midang le dinhmun parah kan ruahdan le pomdan, midang tlaksamnak le mawhnak pawl rel kan paih zet theu. Pathian thianhlimzia le Pathian hmaiah kanmai milai pianpi mizia sual bawrhhlawh zia kan hmuh suak awk hlan cu midang mawhsiatnak tlamtlin lonak kan rel le sim tikah anmah hnakin thacuang vekin tla kan rak thei aw theu. Satan ih hmin hi leitong in “mawhsiattu” ti khalin leh theih asi. Leitlun milai zapi ten kan sual theh ruangah Pathian sunlawinak kan co ban lo tiah Bible in in sim. Curuangah mi zokhalin Pathian hmaiah Pathian dan vekin mawhsiatmi kan si. Pathian mizia, lungput le duhdan le milai mizia, lungput le duddan, le nuam timi pawl cu kalh aw asi. Sikhal sehla, kannih zumtu pawl cu midang mawhsiattu kan si lo. Kan lungawiter tu dingah Pathian in milai pakhat hman tuanvo a pek lo asi ti kan fiang hlan cu kan duhnak a kim lo tikah, kan lung a awi lo tikah, dinhmun pakhatkhat, lole mi pakhatkhat kan mawhsiat theu. Cutin Pathian dan in a mawhsiat zomi, sankhuk hellram sungah a tla dingmi, Pathian zangfah lainatnak in Khrih thisen in tlen zo mi le kumkhua nunnak sungah hmin ngan zomi hrangah lungawi lonak ding san ziang hman a um lo ti thei fiang hrih lo pawl cun an duhzawng a famkim lo tikah midang an mawhsiat theu. Pathian fate thlarau nun pitling neitu pawl cun Pathian hman in a duhdawt thei mi cu duhdawt thei theh ding asi.
Cutin siloin, thiltha duhsak zet vekin Pathian fate pawl, a bur siseh ama siseh, mawhsiat rero tu pawl hi satan palai an rak si theu. Pathian in a ngaidam zomi dunglam thuanthu zoh mawi lo ruangah siseh nitin nun famkim lonak ruangah siseh Pathian fate pawl thangsiat relsiat, zuar thlai in hmuhsual awknak, rin hlelhnak, zum awk lonak, huat awknak, ral awknak, phunzainak, tthenthek nak, thleidan awknak tipungtu mawhsiat awknak, tlamtlin lonak bawm awk hnakin mualphoh awknak pawl hi satan hmanrua ttha satan palai pawl hman mi asi. Hivek hmanrua pawl thawn “thilttha” tiah milai tisa thinlung in a ruahmi tuah rero tu cu satan palai asi ti a theih awk a ttha.
Mi zocio khalin mah pakhat nun, insang, kiangkap, pawlkom le vengsungah a ciahneh mi parah le a pehtlaih mi parah ziangveh nunrah a nei ti zoh aw aw in nitin leitlun nun cu zo ih palai ka si ti fimkhur ten cek aw fel ringring sehla leitlun khualtlawnnak ni a tlak tikah ruah lopi in Khrih palai ka si hmang tiah a ruah awk laiah satan palai rak siziar in satan le ho pawl sankhuk hmun lam pan pang lo dingin kumkhua nunnak innpi sung lut cio dingin timtuah cio uhsi!
Khrih palai pawl nunrah thu Pathian remti asile kan ngan zunzawm leh ding!


c: text/html

text:
Rev.C.Thalai
Mittui tla
chunga tuhte chuan hlim takin an ât ang. Tap chungin buh chi feh chhuahpui mah
sela,an buhphalte kengin hlim takin an haw leh ang.Sam 126:5-6. He thu hi Bible tawngkam duhawm tak mai leh thawhrimna rah
lawmawm tak seng tur, rah chhuah tur sawina a ni. Israel hote chuan chho kalna
hla an ti thin a ni.
Kawng chho taka kal hi hetiang hian sawi dawn ta ila; kan
hriat theih angin kawng chhe tak maia kal chu ni a sat phei chuan a hrehawm
zual bîk a ni. Amaherawhchu kawng chho han kal zawh hnua zâwl nuam tak mai leh
thingbuk hlim hnuaia han chawlh a, chutah thlifîm dai raih mai a rawn tleh hiau
hiau mai han dawn chuan kan hah leh hrehawmna zawng zawng leh kan thlantui
zawng zawngte a lo hul vek ang hian, kan Bible hian mittui tlâkna piah lamah
hian lawmman a awm tih min hrilh a ni.
Mittui
awmzia: Tahna
leh mittui hian awmze thûk tak mai a nei a. Awmze awm lovin mittui a tla ngai
hauh lova. Hmangaihna leh inkûngkaihna awm lote an thih niin mittui tlâkna leh
tahna a awm thei lo. Kan thian kawm ngeih êm êm te thih ni leh chhûngkhat
laina, thisen zawmte thih ni ah erawh chuan inzirtir ngai lovin tuihna nei ang
maiin mittui a luang thei a ni.
Tunah Tirhkoh Paula’n Kohhrante a ngaihtuah avanga mittui a
sên dân chungchang lo zir phawt ila. Ephesi Kohhranho a chhuahsan dawn khan
hetiang hian a sawi a, “Chuvangin
ngaihven rawh u, kum thum meuh mittui tla chunga a chhûn a zâna mitin zilh ka
bân loh kha hre reng rawh u” (T.T.20:31). Paula chuan amah a kal chhuah hnu
chuan chinghne kawlhte an lo chhuak ang a, a zirtirte chu an zuah lovang tih a
hriatin a lainat hle a. Chuvangin kum thum chhûng mittui nena rawng a bâwl thu
mih hrilh a. Paula chuan Kohhranhote a hmangaih avanga a mittui tlâknate chu
Kohhranten an hre reng a, an tawngtaisak a, an ui êm êm a ni tih T.T.20:36-38
ah kan hmu.
Tunah chuan Bible atangin mittui tlâkna chhante ilo ngaithla
teh ang. “Hengte avang hian ka tap a, ka
chhîngmittui tui ang a luang e” (Tah hla 1:16). Aw Lalpa, ka tawngtaina hi
ngaithla la, ka auhnaah hian beng chhi la, ka mittui tla hi ngawihsan suh ang
che (Sam 39:3). Ka mittui chu chhum lo chat lovin a tla a, Lalpan van atangin
min thlîr a, min lo hmu reng thin. Ka mittui hi a chhûn a zânin ka chaw a ni.
Sam 42:3. Ka mit ka tah chhe zo va, ka kaw chhung a buai zo ta, ka thinlung a
inleihbua a, ka fanute boral avangin. Tah hla 2:11. “Aw Zion fanu, aw ring takin Lalpa chu au rawh. I mittui chu a chhûn a
zânin luipui angin luang rawh se. Châwl lo la, i mittui pawh hul suh se.(Tah
hla 2:18).
Tunah chuan mittui thiltihtheihzia Nehemia chanchin atangin
kan zir hmasa ang. Nehemia hi lal a ni lo va, Puithiam a ni bawk hek lo va,
zâwlnei pawh a ni lo. Lal Artezerzia Grep Uain petu a ni a, chi leh kuang
lainatna nei mi a ni. Juda ram atanga lo kalte hnenah chanchin a zâwt a, an
chan chhiatzia te, Jerusalem kulh chim thu te, a kawngkhar a kâng tihte a hriat
veleh a tho thuai a, a tap a, ni engemaw zat lungngai leh chawngheiin a awm a,
Lalpa Pathian hnenah a tawngtai tih kan hria (Neh.1:2-4 en rawh).
Unaute leh chhungkua a lainatna avanga mittui tla chunga a tawngtaina
chu a hlawhtling hle a, Lal Artezerzia hmaa inlan tur chuan hlim leh lâwm hmêl
pu chunga inlan tur a ni a, lungngai hmêl pu chunga inlan chu a hna atanga bân
leh chawlhtir hial theih a ni a, chu chauh a ni lo, a nunna pawh lâksak theih a
ni.
Nehemia erawh chu a unaute chan chhiatna avang leh Jerisalem
a chhiat thu a hriat avangin a lungngai hmêl chu a thup lo va, lungngai hmêl pu
chunga a inlan avangin Lalpan a tawngtaina a ngaihthlâksak a, a hna atanga bân
chu sawi loh, Jerusalem siam that leh a dilna bâkah vêngtu sipai pâwl khat, lal
chuan a pêk belh zâwk a ni. A tawngtaina hlawhtlinzia mai chu, chawlhkâr thum
chhûngin Jerusalem chu siam that leh a ni. Nang leh kei pawh chhûngkua keh chhe
mah sela, mittui tlâk avangin Nehemia’n Jerusalem a din thar leh ang khan lungngaihna leh lainatna
mittui nen tawngtaina chu engmah lo a nih i ring suh ang u.
Tunah Juda Lal Hezekia chanchin kan zir leh ang. Hezekia chu
thi lek lekin a na a, chutih lai chuan Zawlnei Isaia chu a hnenah a va kal a,
“Lalpa chuan heti hian a ti, ‘I chhûngte khawsak dan tur rêl rawh, dam chhuak
lovin i thi ngei dawn si a’”, a ti a. Chutichuan, Hezekia chu bang lam hawiin a
let a, Lalpa hnenah a tawngtai a, a tap ta zawih zawih a. Lalpa thu chu Isaia
hnenah a lo thleng leh a, “I tawngtaina kha ka hria a, i mittui tlâkna pawh ka
hmu a, ngai teh, i dam chhung nite hi kum 15 in ka tisei ang’ a ti a. Isaia
38:1-6. Hezekia chu a sualna avanga a inchhîrna mittui chu Lalpan a zuk hmu a,
kum 15 a belhsak tih Isaia 38:5 ah kan hmu a ni.
Chhiartu duh tak, nang leh kei hian kan chhungkaw khawsak
rêl nan eng chen nge hun kan neih dawn kan hre hauh lo mai. Chuvangin chhungkaw
kim lai hun hlu takin min liam san hma hian chhungkaw maichâm din theuh tawh
ila: Chhungkuaah Lal Isua Krista thu neihtirin i Lal tir theuh tawh ang u (I
Pet.3:15).
Tunah Zawlnei Jeremia chanchin a ni ang. Jeremia chu a dam
chhûngin lâwmna nei ngai lo, ‘Zâwlnei khawngaihtlâk” an ti thin.
Zâwlnei Jeremia mittui tlâk tamna chhan chu Israel faten
Pathian nung vahbosan a, milem an biak thin vang leh a thupêkte an zawm duh loh
avangin Babulon salah an nula leh tlangvalte leh mi tam tak an tân avangin a
mittui hul lovin tuihna ang maiin a luang reng mai a ni (Tah hla 1:16).
Chuvangin a lehkhabu hming atan pawh “Tah hla” tih a ni.
Mittui leh tap thawm chu Lalpa Pathianin a ngai pawimawh a ni. Chuvangin, Sam
ziaktu pawhin hetiang hian min hrilh: “Lalpa’n ka tap thawm a hre tawh si a”
tiin (Sam 6:8). Mittui hi thil hlu tak a nihzia a lanna chu Lal Davida nunah a
hmuh theih a ni. Mittui hlutzia chu hetiang hi a ni.
“Ka mittui hi i savun pengah chuan thun ang che. I
lehkhabuah a chuang hlawm lawm ni?” a ti a ni (Sam 56: 8). Pathian thu zawm loh
leh ngaih thah hi a hlauhawm hle a ni.
Heng Pathian lehkha thu pawisa lo chu ânchhedawngin awm rawh
se. Jeremia 11:1-3 a kan hmuh angin, Israel fate chu an thu awih duh loh
avangin Babulon salah an tâng vek a ni.
Chutiang bawk chu tunlai kan dinhmun pawh hi a ni a, ngun
taka kan ngaihtuah chian a tûl hle a ni. Hetiang taka chhûngkaw chhiatna chhan
leh ram a chhiatna chu Pathian thu Bible ngaihthlâk peih loh leh ngaih thah
vang veka chhia a ni. Hman lai Israel Babulon sala an tâng vek ang khan tunlai
hunah pawh hian Bible thu ngaipawimawhlo apiangte chu Setana bawihah an tâng
ang a, mitthite khawpui Seol, chatuan hremhmun meidîlah an kal mêk zêl a ni.
Chuvangin in chhûngkaw kim lai hun hlu leh duhawm a liam hma
hian chhungkaw maichâm din la, tawngtai leh Bible chhiatna hun nei lovin i hun
tha a liam palh ang e.
Tap thâwm
ri:
“Babulon lui kamahte kan thu a, chutah kan tap thin” an ti a. An inchhîr a, an
tap aw chuan Lalpa Pathian beng a thleng a, tichuan, Lalpa hnen atangin thu a
lo thleng a, Jerusalem tahna leh rûmna khawpui chu lâwmna khawpuiah a chang leh
dawn a ni tih Isaia 65:19 ah ziak a ni.
Jerusalem chhungah chuan hlim takin ka awm ang a, ka mite
chungah pawh ka lâwm bawk ang; a chhûngah chuan tap thâwm hriat a ni tawh
lovang a, tap leh rûm ri pawh hriat a ni tawh bawk lovang. Isaia 65:19. Thu
lâwmawm tak atangte hian Jerusalem tahna leh rûmna khawpui chu lâwmna khawpuiah
a lo chang ta a ni.
Mittui leh
tahna thiltihtheihzia: Zâwlneite mittui mi thianghlimte tahna thiltihtheihna chu
hetiang hian sawi dawn ila. Vanah khawpui ring takin a lo ri a, leihnuai
thlengin a nghawr vek ang mai hiam sual simna leh inchhîrna au thâwm chuan van
Jerusalem khawpui a nghawr nghîng thei dawn a ni tih i hre reng ang u.
Chhiartu duh tak, in chhûngkuaah harsatna chi hrang hrang
awm thin mah sela, rilru thuhnuairawlh leh inngaitlâwmin, thinlung kehchhia leh
inchhîra simin, chhûngkaw siam that nan mittui nen Lalpa i auh loh chuan i chhûngkua
a dam thei tawh lovang.
“Mittui tla chunga tuhte chuan hlim takin an buhphalte
kengin an lo haw leh ang. Tap chungin buh chite feh chhuahpui mahse, an buh
phalte kengin hlim takin an lo haw leh
ang.”
“Chhûngkaw siam that nan mittui sên a ngai” tih thupui hmanga ka ziak hi Lalpa’n
chhûngkaw tluchhe tawh zawng zawngte siam that leh nan malsâwm rawh se. Amen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
President kiteal dan
American ngammi mimal khat sim in US president sia mee pia in teal ci in kingaisun tha tawntung hi. Ahihang, President sia ngammi mimal khat sim ii mee taw akiteal hi ngawl aa, ngammi mimal khat sim ii teal sia Electoral College ci in ih heak, president a teal tu elector (ကိုယ္စားလွယ္) te a kiteal hi zaw nginge hi. Ngammi mimal khat sim ii me taw a kiteal Electoral College te in president a teal hi pheang hi.
Electoral College system sia USA ngam thak phuu tu a kipan sawng panma constitution sung a omsa hi. Tua hun lai in mipi khenkhat in president sia congress in teal le uk hi. Himakale, adang khenkhat te ii ngaisutna pan, congress sung kihel teng bek in teal le, democracy paizia hi ngawl ci in nial uh hi. A khaak bel ciang hi ngaisutna te 2 ngawm tua aa, Electoral College system hong piang hi. Hi Electoral College system paizia bang hile, mipi in eima state tek ah president a teal tu elector (ကိုယ္စားလွယ္) teal tu aa, tua elector (ကိုယ္စားလွယ္) te in president teal tu hi.
State sim in Congress sung ah Senator (အထက္လြတ္ေတာ္အမတ္) le Representative (ေအာက္လြတ္ေတာ္အမတ္) a nei za taw kikim in Electoral College elector (ကိုယ္စားလွယ္) tu teal thei hi. Sontena, Maryland state bang in Congress sungah Senator 2 le, Representative 8 nei ahikom, Maryland state sungpan president a teal tu elector 10 teal thei hi. Tua Maryland pan Elector 10 le, State theampo pan a kiteal Elector teng a kingawm 538 in president a teal tatak hi pheang hi.
Tuahu in US citizen khat in mee pia tu a pai ciang a mee tang tung ah, President kiteal tute ii min ki-at ngawl aa, Electoral College elector tute ii min le a party min veu ki-at hi. Hitana, Republican pan a kidem Romney bang mee ih pia nuam le, Electoral College list om sung pan Republican elector sia teal ta, mee piak kul hi. USA ngam buppi pan a kiteal Electoral College elector teng in President mee pia tu aa, tua Electoral mee zo pa/nu President suak hi.
Electoral College elector teng ii mee a piak zawk ciang mee simdan zong state vekpi kibang siat ngawl hi. State a tam zaw ii simdan sia a zo zaw pawpo in mee lasiat hi. Sontena, Maryland state in Electoral vote tang 10 nei aa, Democrat in mee 7 nga aa, Republican in mee 3 nga ci tawng. Tua hi le, Democrat in avekpi lasiat aa, Maryland state ah a zo Democrat hi pai hi. Maryland state pan Democrat in Electoral vote tang 10 nga siat pai hi.
Ahihang, Maine le Nebraska state 2 ah system a tuam khat in pai hi. Hi state 2 in Electoral vote a nei theampo sung pan tang khat sia district no tam mama in khen kik hi. Tua Electoral mee tang khat sia district no a khen teng sung ah kidem sak aa, a zo zaw pawpo in tua state ah a zo pa/nu suak hi. State ii nei a taang lai Electoral vote sung pan tua zawna a nga pa/nu sia mee tang 2 pia thua hi. Sontena, Maine state in Electoral vote 4 nei hi. Tua 4 sung pan 1 sia district nonote ah khen in kidem hi. Electoral vote 3 teng sia koi phot hi. District no teng ah a khen tua Electoral mee tang 1 sia hong kidem aa, Republican in zo ci tawng. Tuahile, Republican in tua state ah a zo pa/nu suak aa, state ii neisa, a taang lai Electoral mee tang 3 sung pan tang 2 sia Republican in nga thua lai aa, avekpi tang 3 nga suak hi. Democrat in Electoral mee tang 1 Maine state pan nga suak hi.
US ngam bup pan Electoral College elector 538 pha hi. Tua 538 sung pan mee tang 270 vaal a nga masa sia US president kitealna ah ngual zawna nga hi.
December tha ii Nipi 2na ii Nipi khuavak ni ah, Electoral College sung a kiteal teng in amate state tek ii khuapi tek ah President teal tu in mee pia hi. A kiteal theampo in amate tek party atu in mee piak tu in a kiciam tingteng hi siat hi. Thu mann ngawl in party dang mee a pia nuam zong piak theina thu nei hi. Ahihang, tuabang mihingte sia thu mann ngawl ci in kiciamte aa, state pawl khat in thu kisua theina dong in law vawt hi. Tua kitealna ah Electoral college elector sim in mee tang 2 tek nga uh aa, tang khat ii tung ah president a kidem tute 2 om hi. Adang khat sia tung ah Vice President kidem tute 2 om hi. State tek pan mee tang theampo a kisim tek zawk ciang Mee tang theampo Congress kipuak hi. January tha sung Congress sung ah tua Electoral vote theampo ngawm in sim aa, a zo pa/nu khensat hi. Azazen in mee tang omza ii alang 270 kuama in a nga buale, Congress pan Representative (ေအာက္လြတ္ေတာ္အမတ္) te in President teal theina thu nei hi.
A heak nop huai thu dang khat sia, President zong, Vice President zong state akibang khat pan ahile, tua state ii Electoral College in khat bek mee pia thei hi. Sontena President zong Vice President zong New York state pan ahile, New York state Electoral College te in President ahibuale, Vice President a dei zawk khat bekma mee pia thei aa, a khat zaw atu mee pia thei ngawl ahikom New York state ii Electoral mee tang khat a sum suak hi. Tua ahikom Vice President a teal uh ciang state dang pan veu la hamtang hi.
US Congress
US te ii Congress sung ah Senator le Representative ci in khen 2 om hi. Kawl lai in (အထက္လြတ္ေတာ္) le (ေအာက္လြတ္ေတာ္) ci in a phen ziu zong telna ol bilbel hi. State khat sim pan Senator 2 tek hong kiteal aa, state 50 om ahikom Congress sung ah Senator (အထက္လြတ္ေတာ္အမတ္) 100 om hi. Representative (ေအာက္လြတ္ေတာ္အမတ္) ciang state tek ii mihingsim (population) zui in kiteal hi. Mihingsim a tam state te in Representative tam zaw nei aa, a tawm zaw state in Representative a tawm zaw nei hi. Congress sung ah Representative (ေအာက္လြတ္ေတာ္အမတ္) 435 om hi.
Senator khat ii nasepkum (term) sia kum 6 hi aa, Representative khat ii nasepkum sia kum 2 bek hi. Senator khat in a no bel kum 30 phasa hi tu aa, US citizen a sua zawk a tawm bel kum 9 a phasa hi tu hi. Representative khat in a no bel kum 25 phasa hi tu aa, US citizen a sua zawk a tawm bel kum 7 a phasa ahi kul hi.
Law (Upadi) a suak tatak ngawl lai, law a suak tu in a kisung thu khat sia bill kina aa, Senator le Representative teng in tua bill te at/vawt hi. Tua ahikom law maker zong kina hi. Senator le Representative te in bill thak vawt tu thu sung thei ahihang, Senator te in tax bills le kumpi sum tum khanto thei natu bill vawt theina thu nei ngawl hi, ahihang, tua bill te kankuat (reject) thei, pua theina thu nei hi. Representative ii thu neina khat sia, azazen in Electoral College in president kician tak in hong teal zo buale, teal theina thu nei hi. Representative ii thu neina dang khat om lai hi. President pan kipan kuamapo Impeachment vawt thei hi. Impeachment ciciang, ngamtatna, nasepna taw kisai nginaat ngawlna, thumann ngawlna a mu le thu sua thei hi. Electoral College in President kitealna ah kician tak in hong teal zo bua le Vice President tu sia Senator te in teal tu aa, impeachment a kivawt kumpi ulian khat ii case sia tavuan la in seam suak tu hi.
____________________
Doppha: Internet site tatuam


text:
Ka Huang (April 2, 2017)
Kawlasip (ka ziak dan thar) a\ang chuan A-lu-mak hnung lama betin Aizawl chu eng tin tin emaw chuan kan thleng ve ta hlawl mai le. Lawks, 1946/47 vela Aizawl Silchar motor kawng hre pha lo tan, a kawng chhiatzia chu Aizawl a\anga Kawlasip hi eng tin tin emaw kan ban hram tih hria ula, a chang chuan a kara, kawng laka riah takte pawh a awm. 1946 September-a ka chhu\i \um khan truck-ah bawk Silchar a\angin kan chuang chho a nia, motor-a chuang e ti loin, kawng a hnim lutuk a, Vangvat sai\ialin ka chhipah a zuk a, a thi a, a reh har teh asin. Black top te chu vana rah a ni. Driver hian Lifebouy sabawn 2/1 leh chini tam tawk an keng ngei ngei a, truck ka sawite hi, sipai motor condem hnu a nia, petrol put châr nan Lifebouy leh chini an hmeh pawlh vak a, chu chuan an char \hin. A spring a tliah chuan Asal Sal (thing) emaw, phulraw chang suih hi km 3-te chu a hman theih te an ti \hin! Driver kha an Pâ em em ringawt mai a, zahmawh sawi kha an dim miah lo. U Roa te angte kha zahmawh a ni ber mai. Motor a tlan chak vak theih loh avang khan accident a tlem zawk a ni.
In ka thlen takah chuan tih tur dang nei hek lo i, ka nu chuan Maubawk hnuaiah lo a nei a, chu chu ka thlawhpui \hin. Nula tu dang mah kawmngeih vak ka neih loh avangin kan hawnpui, Rozami, Kulikawn tleirawl chu ka birh tlut tlut ringawt mai.
Kum 1948 a lo her chhuak a, hnathawh ka nei si lo. Arlei hnuaiah ka nu nen lo kan nei leh ta a, \in 2 hmun kan vat ve a, ngaihzawng thar ka tawng bawk a. Chawlhni tlaia kan tlei len laiin mahni chauhin ka tei a, Vai sikul chhak ka thlen laiin ruah a sur ta thut mai a, vai sikulah chuan ka tlan lut a, nula 2 leh tlangval pakhat an lo awm bawk a, ruah a han \ha duh vak lo a, biak in dar khatna a ri mai dawn a, nula pakhat chuan tlangval hnenah chuan, “Hawh, puan hi ka zawn ang che,” tiin an tlan ta mai a. Nula pakhat nen chuan kan awm ta a, ka hre ngai si lo a, bathlarah kan tei dun a, a tawpah chuan, “Hawh, ka zawn ve mai ang che,” a ti a, KA HNIAL LO NGEI MAI. Nula, hang lam, hmai bial, biangsum nei, ha uingho zum deuh a ni. Biak in kawta kan in\hen dawna a mi melh dan chuan ka thin a deng riau mai a, chumi zan a\ang chuan ka rim ta nghal a, nula 2 awmna a ni a, tlangval leng pawh 4/5 lai an ni. Anni pawh chuan kan lo a\anga km 2 zeta hlaah lo an nei ve bawk a lo ni. Kan lo chu Mission veng a\anga km 3 emaw a ni bawk ang.
Ka nu chu chutih lai chuan kum 50 emaw vel a nih chu, lehkha ziak pawh thiam lo, sikul pawh kal eih lo, chhiar thei \awk \awk chauh a ni. Mizo hnathawhah thung chuan BA a pass ka ti mai, taima rumrut mai a ni.
Lo kan han hal tuk a\ang chuan mang a khawh a, kaiin thlam châk ka khawm a, thiam ve hek lo i, thlam ban pakhatte chu ka put zawh \awng \awnga lian te a ni. Kan ri chhak lamah putar thlam sak thiam tak a awm a, ka han entawn \hin. Thlam bang hi a chhung lama pin a ni tih chuta \ang chauh chuan ka hria. Ka hriat loh apiang ka han zawt \hin a, ka sa ve zel a, mam lo tak chuan ka din ve mai. Ngheh chu nghet tak a ni.
Nipui (hrui hnim) hi kan loah chuan a khat tlat mai a, ka nu chuan hnahpui a chhuah hma ngeia rih fai vek tur, hnahpui a chhuah hnuah chuan a rih hlum theih tawh ngai loh a ti mai a, kan rite an bun hma a\angin kan bung tlut tlut mai a, ka ning thei teh a nia. Ka nu chu taima rumrut mai a nia, tuthlawh a han humte hi a zei vah mai, a kawngte a kham ve ngai lo a ni awm e. Lo hnathawh na na na chu a zei teh a nia. Thawh\anni a\anga Inrinni hi kan feh tlang zak zak mai a, ka ning thei teh asin; mahse, a taimakna kha kan chhawr – kan lo chu a fai hlurh reng mai a, buh pawh ram chang ni lo mah se a \ha fu reng a ni. |in hnih hmunah phur 40 (K.Oil \in 20) kan thar ve a ni. Kan lo mawnga thawkawm deuhte chuan \in 4 an tuh a, an ma an ma a, an thlam hmun pawh an ma. An thlam a nuam a, a hnuaiah pipu an suih a, an uai reng mai. |in 4 lai tuh e ti loin phur 10 awrh chu tharin ka hre ta. Ka nu kha lo lam hnaah chuan sawisel bo a ni. A lo thlote hi, a khawl ni mai awm hian ka hre \hin, a hlo telte hi a fel thak bik. A hnu a mam. Buh tuh pawh cheh hnihnaah a cheh-hmeh thlep thlep mai, chakin lang lo mah se a hlawk riau ni tur a ni, a chawl ve ngai lo. Kei chu ka ri phut phut a, ka \ang vak a, ka kawng, ka kawng ka ti thuai zel. Ka nu hi chu ram hna lamah a zuitu ber ka ni bawk a, ka ngai \hin khawp mai. Kum 1895-a piangin kum 1991, August ni 12 khan kum 96 miin min boralsan ta a ni.
Comments
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.