text:
Sections
- 1 - - 1 - - 1 - - 1 - - 1
-
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Foreword Foreword
Foreword Foreword Foreword
This Collection of Sizang lyrics is definitely a unique
performance. It is unique on the ground that (1) the compiler is my
cherished friend and roommate for several years, but I never knew
that he was ever interested in cultures and traditional songs. His
sudden interest in them now confirms the fact that our traditional
songs and lyrics are our great heritage that cannot and will not be
totally neglected. People may be influenced by doses of western-
style musics but still, there always remain certain persons who
store our invaluable heritage in the small corners of their hearts.
People may come and go, but our cultures will remain the same, at
least in the form of songs and lyrics.
Again, it is unique because (2) in this ultra-modern age, people
are not contented with what they are, but they even try to evacuate
this world and live in the outer cosmic space. Nevertheless, the
compiler, Dr.Pau Za Nang ventures a way that will enable us to
come into contact with the ancient past. This indeed is a noble
labour that should be honoured. There is a saying, “Every generation
revolts against its fathers and makes friends with its grandfathers”.
People generally do not wish to leave out their ancestry.
In this decade, it is encouraging to see that the acceleration
of culture is itself speeded up more and more. The younger
generations are keen to use our traditional poetic words when they
compose and write songs.
In fact, the tune of our traditional songs has only three notes
and is somewhat monotonous. But if we attentively ponder their
deeper meaning, they are not inferior to songs and poems of other
nations. It is also a fact that the poetic words of traditional lyrics
touch the heart of people much more than the ordinary words.
May this and his future collections impact and enrich the minds
of the younger generations so as to be able to show the world that
we have God-given fascinating and enjoyable cultures of our own.
Date: 17-8-2007 — Dr.Mang Cin Pau, Yangon
- 2 - - 2 - - 2 - - 2 - - 2 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
T T
T TThu Mai Sot hu Mai Sot
hu Mai Sot hu Mai Sot hu Mai Sot
1. Ih pu se lawn ih pi selawn te, ih pu te ih pi te, ih pate ih nu te
leitung ah mihing ngeina khang khat tek kan na nungta ngawl
hi.(Kumpi te in khang khat le khang khat sia kum (20) kihal in na
ciangtan hi.) La khawng na phuak a,ana nei lei teng hu in ih taangthu
a ki he kik thei (ameal mu kik na bang) hong suak hi.
2. Ni dang lai ih pu ih pa te na KHAN na vawt hi. Tua KHAN
tungah a taangthu na at hi.Tu hun ciang KHAN tungah ih dei za ta
thei ngawl le,ahun zui thu tatuam te hang in KHAN luang in LAIBU
ki vawt hi. Ni dang lai KHAN a vawt ciang, Lawi / Sial / Khui te
ngo in, zu luup in,sum tam mama bo in na hanciam hi. Mihing
theampo in KHAN na vawt kim tek zo ngawl hi. Tua ahi man Hi
Laibu ih vawt zong mihing sim ii, KHAN hong ki vawt sak taw ki
bang ki ci nuam hi. Zo kam in Laibu ih vawt ciang tam ih vawt
hang le ki khawng ngawl ki sumh ahi man akua ma theampo in
Laibu vawt nuam ngawl vawt zo ngawl hi. Tutung ih Laibu vawt
sia Part One abu khat na tu in ki ngai sun hi.Pathian in ci dam khan
sau daupai na hong pia a, hong thu kim pui le, Part Two, Part
Three cibang vawt tato tu in ki ngeal hi. Ih vawt tato zawk na tu
minam it, a kua ma theampo in, Labu man sang atam zaw tawh
nong hanciam pui tek tu uh zong ki lam en hi.
3. Laibu Part One sung sia,Khua sim pan La nei te ih La kihel
kim in suak sak thei leang aki uk bel hi. A hi zong La hong theng
masa po, a Labu aman lang suak sak nop ciang aki khen hong
suak hi. Tua ban ah tu hun leitung ah nungta lai La nei te, Khua
ngei ngawl lai hong nusia ih thin nat mama te ih La zong at maksak
in hong ki nei hi.La nong puak uh ciang Typewriter ahi bua le
Computer taw khet sitset in two copies veu nong puak tu ki dei hi.
Tu hun ciang taang Laa a he om non keak ngawl ahi kom ih khet
kik ciang khial na tam thei mama hi. Laimal aki sim thei sitset te
- 3 - - 3 - - 3 - - 3 - - 3 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
kisuak sak ma sa pai tu hi. Hi Part One Labu sia Sizaang Khua
sim pan aki hel kim tu ki ngaisun ahi hang ih lung kim bang suak zo
ngawl lai tha tu hi.Tua ahi man Part Two Labu ih vawt kik ciang
ahoih zaw a sua na tu ngaisut na (Idea)nong piak tek na tu zong ki
tha ngai hi.
4. Ei Zokam (Sizaang kam) Labu a ki vawt sia Captain Mun
Kho Pau in 1954 kum in bu khat na vawt hi.Tua ban ah Sya H.
Vum Ko Tual in Sizaang Lawmla te ci in bu no khat na vawt hi. Dr
Vum Ko Hau, Dr Vum Son, Buanman Kum 250 cinh Laibu (U
L.Tun Htawng), 1955 kum in Sya Thawng Kho Hau le U Lam
Kho Mang in Khang taangthu Part One ci-in na vawt a,Ih Ngeina
La te tatawm kihel hi. Captain K.A.Khup Za Thang in Zo Khang
sim na Bu pui khat na vawt hi.La ahi zong taangthu ahi zong tua
laibu tengma ih sim tu om pheang suak ahi man, mai sang akua ma
theampo ih minam it na thin tawh Laibu ih vawt tato tu ki lam en hi.
5. La nong puak uh ciang tu lai Lakhiak na atel ki tawm mama
zo ahi kom (Heading) Thulu / akua aphua / bang hun aphua / Bang
aphua ci bang in La tungah Thulu hong at leh uh te, ki dei kan
hi.Khat le khat ki tel khial na om tu La te (La el)te hong hel bua le
uh te ki ci nuam si hi.Ni dang lai in ngal le sa aaki ci theampoa ai zo
sia akhan zo mama in ki tuat hi. Tu hun ciang Inn pha po, Motor
Car pha po,heang zo te khan zo ci tu bang khat ahi hang, tua te
sang in, Aki niam khiak thei,ngual a it thei, ngua maw na amai sak
thei, mi theampo tawh tuiton thei le a piangthak te khan zo in ki
tuat zaw hi. Nidang lai le tu hun nuntak dan ih khaikim thei tu ki
sam hi. Mipi sim tu Laibu ih vawt bua a, eima innkuan, eima bee
atu Record bek ih koi le ih taangthu tek abo tu sia haksa ngawl tu
ki um hi. Nidang lai Late ih et kik ciang ih ngam sungah thu lam
dang apiang te, lawm la te, ih ngalmat ih sa mat te, ih nop sak na le
ih khua ngai na te la in ki phua tek bel hi.
6. Mihing khat Personel La te Khua le tui sung le bee sung
phung sung la te ban ah Sizaang te in La zeksa na nei lai hi.
- 4 - - 4 - - 4 - - 4 - - 4 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Sizaang kampau te ii La zeksa anei teng ii thu lu:(Heading) teng:-
Ak Saak La, Ak La, Ai sa La, Bu peang La, Cingh La, Dan
Thian La, Hang Thawn La, Hang Ih Suan La, Inn Tamh La, Kul
Sin La, Khang Tak La,Khuang kung La, Khuai La, Ki Khen La,
Lap Khiak La, Lo Hun La, Lai Bung Ngal La, Nu Tun La, Ngal
La, Ngal Theam La, Nau Cinh La, Ngual Ngaih La, Nawi Kai
Nu La, Ngaw Nuai Pu La, Kai Peam Kawi La, Sawng La, Suak
To La, Sial La, Sai La, Sa Ngai La, Siphu La, Sa Suak La, Bung
Tum La, Tuak Khial La, Ton Ko La, Tuai Tong La, Thel Kiak La,
Thi Mu La, Thang Ho La, Tui Mung La, Than Kuan La, Than La,
Than pan cia La, Tual Om La, Tual panh cia La,Tual pan cia La
Naw, Tual La thipna, Thul Zaang Pa La, Thuantak Tulpipa La,
Tual Nuai pu Lakai, Tong Kim pa La,Thawmpu Lakai, Von Tawi
La, Valuk La, Zaangtaa La, Zin Thak La, Zunam La,.....ci te sia
La zeksa te ih thu lu (Heading) ahi hi. Hi La zeksa sung pan ih tel
thei tu in Danthian La ngui 2 at leang:-
(1) - Tung thang van le simlei zil zam thian awng na ngam
lei hi ee,
- Sim lei le thang van kal a,na hawm thiam zam diil dial ee.
(2) - Tung Pathian le sun ni awng nge,nau bang hong uap
thiam ve vua.
- Nau bang hong uap thiam ve vua,na nun nop kan ah
sang sak aw.
La zeksa sung pan ih tel thei tu Siphu La ngui khat ih at tu hi.
(1) - Pumpai awng nge,pum pai awng nge, zang a pum pai
no keu aw.
- Zang a pum pai no keu awng nge,thawl taw ciam ma
va la nge.
Mihing khat sim ih La (Personal Lyric) a ki at siat zawk
ciang La zeksa Sizaang kampau te ih nei atung ah thu lu om teng(La
zeksa teng) ih tel thei ih heak thei tu khat sim sua sak tato tu ki
ngaisun hi.
- 5 - - 5 - - 5 - - 5 - - 5 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
7. Ngeina La (Siyin Lyric) khangno te ih tel thei tu Part Two,
Part Three hong sua kik ciang La ih khiak na zong hong ki at tu hi.
Sontena:- Tapa tanu te Von,ih tapa te Taang, ih tanu te Lia ci bang
teng Dictionary dan in vawt tu ki ngaisun hi.Ni dang lai te na LAI
na nei ngawl ahi man,by heart athinsung ah thu le La te na ciing
suak hi.Tu hun ciang ih tepte lai sasun teng Laibu in ih koi bua le ih
Taangthu abo na tu manaw hi.Ih taangthu abo le ih minam zong
abo na tu manaw hi ci-in ki ngaisun ahi man, La te Laibu in aki
vawt hong suak hi.Taanglai ngeina apha te zui tato tu, apha ngawl
tu hun paidan tawh aki si ngawl te nu siat thei tu thu pi hi. Ki let
sak na ki phatsak na hi ngawl in General Knowledge nei a,ih minam
alaam saang zo tu le a it tu mi tampi a om tu dei na bul pi hi.
8. Laibu ih vawt zawk na tu hong hanciam pui Kawl zaang a
teang, U K.T.Ngo Za Lian (Khuasak)U Suang Kho Lian
(Lophei),U Vungh Kho Khai (Voklak) U Tuang Za Thang (Pumva)
leh,Yangon Christian Media Center pan, Forward hong at sak
Dr. Mang Cin Pau le Laibu sua zawk na tu hong seppui C.M.C
Staff teng tung zongah lung dam na lian pi ka nei hi.
Date: 4-8-2007 Dr Pau Za Nang
Camp:- Nyaungnapin
- 6 - - 6 - - 6 - - 6 - - 6 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- 7 - - 7 - - 7 - - 7 - - 7 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
BUANMAN PU THANG SUAN
(251-16) LA
La kai khawm: Dr. G. Kam Ya Dal
Pu Thang Suan la sia Tidim ngam bup (Zo ngam bup) in la
zek sa in sa hi. A hau a zawng, a lian a no mihing te ii nun taak dan
taw ki sii bel a hi man a hi zong, mi theam po ih ngai sut na vut zo
bel a hi zong (Mangkang te ih ''hit/touching") ci bang sak nuam sa
tek a hi zong la zek sa suak hi tu in ki um bel hi.
A NAW
1. - Zang mang tun nu aw ti tang, ngun ih ngal a khua tu tawm
no, zing mei bang, ka mit sak.
- Hing le ngaw sawl bang kai tang, lai tui khua mual, ngi neam
nuai a, ngo sai bang, ka lam ze.
2. - Len tu ngam sai bang sat tang, za tang kung tin thei bang hut
e, ngual in ni bang awi e.
- Taang ing ti ka ngai man na han lung ka ciam, ka pial lai a
ning zu khuam, bang ngual nge.
A LA NGUI
1. - Al bang ka man,na tu a, zang khen kawl tiang,ngai ing nge.
- Sing khua mawng bang, kah peam mun ah sawm sial kai,
min luang bang ze.
2. - Taang ka pian na, ka nun thum awng, lai tui a tuang, nu sia
nge.
- Lai tui khua mual, tul hawi tung pan, lawk ta hong tau, va
ngei e.
3. - Mim bang pian na, bual tui vang khua, ka tuai lai, len na mu
nge.
- Ka tuai lai len, na mu nge, kah thi thual,ngua luang bang ze.
- 8 - - 8 - - 8 - - 8 - - 8 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
4. - Vai bang tham na, sim lei ken liang, sang na lim buuk, tun
taw kah, lim buuk hi e.
- Zua awng lo bang, na hin lai a, ngual in paak bang tawi e,
lam nen tun, thei luun bang ze.
“Tonzang Innpiipa na Pu Thang Suan la hi sia hoi sa
ma ma a, sak mun bel in nei ci hi. Thang Suan la om
zo lui lam ba le, kei ma la suak thei le awi ing ci ci hi.”
5. - Nu tun lau tha, tung leang van ah nah ngual zal na, nah mu
nam.
- Sawm sial beal bang, ka ngaw ni a, nah ngual leang bang,hong
zawn aw.
6. - Tun taw al bang, ka man lai a, khua kiim tan ni, bang awi hi
ze.
- Na nuai tuang lam, ka nei ciang a, do tun nun leng, bang
khuang ze.
7. - Zua kiak nu a, thai le ka von, thin lai pui ngua,huang bang ze.
- Lai zom ngua bang, khiap hi leng se, phung taw han lung,
tiam tu vee.
8. - Ka sen lai a, ka zua sau sak, do in kam mei, hong sua ee.
- Do awng kam mei, hong sua na ve, mi lai sim lu, in tua nge.
9. - Zaang si min phung, za tam te paw, do lai ngil ngiak, tam
sang nge.
- Bat phu tui bang, laak sak ing nge, khua mual tuul sawl, thak
sak nge.
“Falam te hi ka leh minam dang te hi ka le,Sizang kual
hong sim tawntung hi.Sizang te pawl khat Mualnuam
ah tai hi. A tai ngawl teng (Liim Khai te sim ngawl)
Thuklai ah ki ngawm tek in ngal ki do hi. Khuasak le
Thuklai na Thaang sang sii a, Buanman in Liimkhai sang
- 9 - - 9 - - 9 - - 9 - - 9 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
sii hi. Pu Thang Suan lam pui na tawh a Sizang hong
sim te Liimkhai ngam (vong hawi) khawng dong in not
tawntung hi.”
“Tua ban ah phu laa nuam theam po in Pu Thang
Suan sia zu luup-sa ngaw in Pu Thang Suan in phu laak
sak zawk ngol nei ngawl hi tuak hi. Pu Thang Suan sia
Thuklai ih ten tek lai ngal kap mang seam hi le ki lawm
hi. Tua hu in la hi sia om thei suak hi.”
10.- Kei paw ka sei no ciang a, zang sa kam kei,no bang hing.
- Zang sa kam kei, no bang hing nge, ka do zin bang, liing
sak nge.
11.- Hong en ve vua, en ve vua, khua mual suang pui, en ve vua.
- Lal lu bel bang, ka suan na, khua mual suang pui, en ve vua.
12.- Thin lai khuai bang, ka han kom a ngual in mung lo bang
tum ze.
- Ngual in mung lo, bang tum a, kawi in sun nau,bang ka ze.
13.- Sai kim ka ngual, dem nop lai a, bel lun khuai bang, hang ta
ze.
- Kawl va bang tuan, nop lai a, zang ni hong sua dang ta ze.
14.- Sen ka phung le, lam tui mang ten, ngil al bang mang, aw ti e.
- Al bang le ki, mang maw a, lung ka tup lo, ka do vang,khua
suan ing nge.
15.- Tun tha kiak meal, in ma ing nge, lal hen taw khau, bang cia
nge.
- Lal hen taw khau, bang cia ing nge, tuang lam luan thi, pal la
nge.
- 10 - - 10 - - 10 - - 10 - - 10 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
16.- Al bang man pui, sen ka tun nu,hawm sa bang,tan zo ing nge
- Phung ih nial taw, ka luan thi taw, lun kan kong mual, suak
ing nge.
17.- Pu von lang lam, zam luang min ngei, ngai khua tam sial, na
hi e.
- Sun kim lawk bang, ka tau ciang a, ka ngai khua lun, lua
sang nge.
18.- Ka von ni ngeal, zang ngam lei pan, pham sa akhau, bang
cia nge.
- Hen taw khua mual,suak tu bang a,phung va ko aw ka ci ze.
19.- Ka kialngil awng, na la lawm e,sing hial sap,ma zam ing nge.
- Von awng baal bang, pil po vun na, tuang lam sawl pha om
tu ze.
20.- Ni Nu ka lung, ngai manna,khua mual a lum,suang phut nge.
- Kang bang kah lam, laak nuai sawm sial, pu von in ma,
ciang suan ze.
21.- Thang nen hei sa, huan kung zo zam, pa taang a, tuang man
ngawl ze.
- Se sum a tui, bang ka laak aw, zin in pai tem, bang kua ze.
22.- Tunga Pathian, le nuai zin leang, in lai zom sel a, law ciang
bang, a hong sa ze.
- Lai zom ngua bang, khiap hi leng se, phung taw han lung,
ciam tu ve.
23.- Kiang lang lam le, von sak luang awng, do in taang phung,
bang kal ze.
- Se sum hawl suang, zan sia ing nge, von luang hong mual,
suak maw ze.
- 11 - - 11 - - 11 - - 11 - - 11 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
24.- Zang ngam lei a, zang tawi thiam thil, ka siang a tuang, tung
ta e.
- Ning le ai, a kong zial bua zong, zang tawi awng ze, zum lo
aw.
25.- Mim phung lau tha, kahual na ngawl, sawm sial ka ngaw, lu
awng nge.
- Sawm sial ngaw lu, kom pang liap a, nuai zin le lung,tai ngawl
ze.
26.- Zaang ta lang lam, se lawi ka laak, tung ah al si, za tam e.
- Tai teang phui ngua, a meang ma sa, lau tha ka, sial na hi e.
27.- Tun lung tup lo, von nah lung tup, zang tawi thiam, thil sai
awng nge.
- Zang tawi thiam thil, na sai ni a, phung ning beal ngawl, natun
tawl, huai ka sa ze.
A THIP NA
28.- Sim zawng peam ti, ka tha vang nong en bel sia, nuai zin ta ii,
mim khau a, zeak sa hi ze.
- Al bang ka tha, khua mual a, sua lei veang nge, lal mi kah
hen, ka siang tuang, tut lei veang nge.
Pu Thang Suan ii Falam ngun khau a sa, Buanman
Tappi ih a phua:
- Phung teng sim lu, ngai teng sim lu, tiou ngaal laam tual, tung
ta e.
- Khua thang ngun pui, tang khau luai na, taang in ka siang,
atun e.
- 12 - - 12 - - 12 - - 12 - - 12 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Buanman pan Pu Thang Suan aphat lai in, Sizang kual
a min thang bel Taap te sai ha sia Pu Thang Suan ka
hi. Tasia a ka hu Taappi ih a la phua hi:
- Phung tawh ciam ngawl, sawn taw khiap a, vui mang ka
siang, ah sia ing.
- Sawn thin lai khuai bang hang zawm awng, zang kawl tiang,
a liim zawm maw.
* * *
BUANMAN PU KHAT KAM
(251-17) LA
La Kaikhawm : Pu Do Ngin, Yangon 1954
1. - Nu tun in ning bel ngual ti a, sang nam kim a zial ing nge.
- Zua hang nah min thang la lawm e, kam kei a min, lo ing nge.
2. - Zang si khua mual sua hang tuan na, kol sa taw tuang kik ing
nge.
- Pu von khua mual, tul lim nuaia, taang ngual pial, va lam
bang ze.
3. - Hau ni thum in tuang nu sia e, nah sawn lo bang,hing ing nge.
- Khua mual a kol sa sim lu, tung al van, kah zo sak ze.
4. - Mel thei lo pan do hong leeng e, kum tin kah lal, tang hi ze.
- Tin hang sim sal in nei ing nge,do taw lem zawng kik ing nge.
5. - Hau ta ngam zang, zua mun inn awng, sawm sial kah khum
na awng nge.
- Kah khua kah tuang, lam awng nge, kah hen zawl, bang kah
kai naa.
6. - Tiin hang ngua bang, tuan sa awng nge, hen taw kan sang sa
awng nge.
- Hen taw kan saang, sa awng nge,zo tui sin tham a siang nge.
- 13 - - 13 - - 13 - - 13 - - 13 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
7. - Tiin hang inn bang, nah he man na, do lun sai bang at awng
nge.
- Do lun sai bang at hi ve te, lam taw al bang mang awng nge.
8. - Hau ta lang lam, thang be khi awng, bat lo na a tham awng
nge.
- Tiin ngel taw tiam, kik ing nge, mim khau aa khil kik ing nge.
9. - Tha le hen mual sua na pan ah, von luang hong mual suak ta
e.
- Hen tuang tut bang kah pa taang a, phung in lam bang vel ta
e.
10.- Se sum ngai a, ka tuai zing zin, zang don na ni taam ta e.
- Phei phung ngawl a, taang phei phung taw, sum tual a sial, in
tua nge.
11.- Thaw hial nen na, ngam tul ta awng von mang in tuan na hi
ze.
- Ngam tul ta le, mel mang maw a, tun le zua luan thi hi e.
12.- Von ngual kawi tu, thang ciang khua a, kah tong dam thak
bek ing nge.
- Lia in ngual dei, kawi kah vak e, tun le zua luan thi hi ze.
13.- Pu pa vang khua, dawi ai bang zek, vang khua sai bang sat
ing nge.
- Hau tun nu le, tuai ni thum ten, vang khua hai bang ngak ta e.
14.- Von awng zua siang, nah zot pui sawm sial sim lu, tul tung
vau ling pak bang ze.
- Se sum tun siang nah tut pui te, nah ngual leeng mual, ah
khup tu ze, phai mit nah hem thak nam maw.
- 14 - - 14 - - 14 - - 14 - - 14 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
15.- Lia lai zom a, khan duang hoi awng, ang lai tawi thiam kah
na tee.
- Sen ngual kawi taw, ang lai tawi taw, kul sin zal kal ngak la
te.
16.- Thang pan om lai hong to e, tiin mang lei, luang aa ki daw.
- Nah hen bang kek, pa taang lap tan, zua siang nah ze, zum
nam maw.
17.- Nuai zin tual khawi, khum nuai sawm sial, zang len tual, ah
mang awng nge.
- Do ngam zang a, khum nuai sawm sial, tang in kah kawl,
tiang phung nge.
18.- Mim bang pian na, pu pa ngam zang, tak lei bang zal, kah na
e.
- Zua awng mu bang, nah mawl kom a, pu von ngam zang,
ngai ing nge.
19.- Sen kah len na, khai tui vang khua, ni khat zing zin nuam
ing nge.
- Phai mit suan leng, tung thi thiai, phei phei phung suan leng
tung la ze.
20.- Pu von ngam zang, sing duang baang sa, sun kim ma zam
kik ing nge.
- Min nam sial a, se sum kah se, mim le sawm taang huai hen
aw.
21.- Ka tuai ni thum, phak sap zing zin, zin taw dawn bang tuak
awng nge.
- Na kiak ngai in, kah zak ni a, vang khua zin bang, ling kah
naa.
- 15 - - 15 - - 15 - - 15 - - 15 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A THIP NA
1. - Sang le lal hen mual kah sua, ah thang zawm maw, tin hang
sim sal a kah pai, ah thang zawm maw.
- Sang le lal hen mual kah sua, ngual sing veng nge tin hang
sim sal a kah pai, ze zum veng nge.
2. - Khai tui ta ii, kah tha vang nong en bel see, kol sa tung a,
taang lai tuang, kik zo veng nge.
- Kol sa tung a, taang lai tuang kik zo veng nge, kam kei sim
lu, khua mual sua kik zo veng nge.
3. - Kah tiin tham na, lung ngil la, sul zui veng nge, do tun nu
kiang, mang nah awi nah lei ziam maw.
- Do tun nu kiang, mang nah awi, nah lei ziam maw, kah tin lau
than, ning kong sia, nong dawn nam?
Hi atungah La sia Mangkang te hong khan til lai, Thuklai
khua a, ah u Son Thuam Mangkang ngalkap ten kap a thi hi. Ta
sia ah phu ah lak na a nau pa Kam Suak in a Mangpa Major
Gordon Cumming sia lam pan pang a, Hai kang a kap lum hi.
Mangkang te taw ki do na sung a, Mangkang te a thi teng
pan a lian bel pa hi.
* * *
BUANMAN PU TAWN THUAM
(141-18)LA
La kai khawm Pu Do Ngin
& Pu Ngo Ko Khai, 1954 Yangon
AH KAI
1. - Kah sa nga paw e, taang bang na sa veng, nu tun in al
bang ta a, ngual lai a sei sang kah tang hi e.
- Sei sang tang ing nge, zang si ngual awng ting, pa zua la
nah tham na ting, ngun pui ngal khuai bang kah suan
kik hi e.
- 16 - - 16 - - 16 - - 16 - - 16 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
2. - Za ta pau lan nee, al bang mang aw ti, al bang la ki mang
maw e, zua lam sun hai bang kah ngak kik hi e.
- Ciin taw tiam ing nge, sial lum lo hi veng, kim pui la kah dem
na ting khua ti zong sia khuang kah kai kik hi.
3. - Pu von ngam zang e, zil la ze di diai, kim pui la kah lu na ting,
sing tan sun hai bang ah ngak kik hi.
- Kawi taw tiam ing nge, tu kawl tawi hi veng, sing ta la nah
ngam zang a thai le von mim bang kah bual sak kik hi e.
AH NAW KI PAN
4. - Zua hang bat phu aw ti tang ngun ii ngal a lam bang kah zon,
hing le ngaw zial ing.
- Hing le ngaw sawl bang kai tang, tun siang tut tang, kah sum
tual a han mung huan tuu zing bang.
5. - Kam kei lan kah hang zia ti, mual hong tawn ne, ih vang
khua a tin hang dawn, lai law e.
- Sui lung muang in muang la tang, nam tem tawi a sul la kah
zui tul vum a, suang ing nge.
6. - Pu von lang lam aw ti tang, zam luang min ngei ih phung lai a
ngil al bang, mang ta e.
- Taang sa nga thei bang sen ta, zua hang lun ta, kah mim
phung ten, hual khau kho khi nan nei.
7. - Zua hang bat phu aw ti tang, khua ti zong a mi nun nuam sa,
zing mei bang kah mit sak.
- Kil bang khang a sial lum lo hi veng, zang si kah ngual lai a lal
hen kai, min zan kah luang sak ze.
8. - Mun inn ngam lo aw ti tang, thai taw von taw, hai bang ih
nga, ei nga sing om ngawl ze.
- 17 - - 17 - - 17 - - 17 - - 17 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Von kop in tuang nu sia ta, thim hong zing e, ka khun lan na
luan thi thel bang khu e.
9. - Pu von lang lam aw ti tang, aw khi ten dal nau bang kah ka,
sing ta hawm ting na ze.
- Sei sang tang a sial lum lo hi veng, zang si ka ngual lai a tang
le lian lam bang hong, vei na ze.
10.- Nu tun sung dip, tui bang kiam zo ta, thai aw ei sung dip e,
mi za tan sik bang hong dawn na e.
- Nuai om lai paw, khuai bang hang sa veng, nau bang kah-
kaa lai a, za taang li tui bang hong ting na e.
11.- Sei no ciang a lai ngil nem hi veng, bu suan mu bang ngai a
phung lai nu sawl bang kah hul hi e.
- Sawn zai tha awng hiam bang hat zu ven, thai aw ei lung tup
a sum tual a ton mung hong, zing na e.
12.- Len na se thing aw ti tang, thai lung tup a tuu bang suan sa
ngam bang mang thong ta e.
- Sawm sial lian na vui taang bang khop sa, nga liam ih tan na
ze, phung aw mim khau bang zeek, kik leng aw.
A THIP NA
13.- Sim ah haw nge, sim ah sa bei e, zo ah haw nge, zo ning zu
bei e.
- Von tawi lang lam, sawm sial ai sa aw, lai tin hang in, tuang
nu a sia e.
14.- Ton mung le han mung kah thua ah thang zawm maw, sang
luang le lal, luang kah thua ah thang zawm maw.
- Tung tiang leeng van sang sawn nazua mang mun na sang
luang le lal, luang ah zal, khawm nam maw.
- 18 - - 18 - - 18 - - 18 - - 18 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUAN MAN PU SAWN ZONG
(131-19)LA
La kai khawm - Pu Do Ngin (Buanman)
A NAW
1. - Tun mang batphu aw ci tangh, duap ih nuai a leido vangkhua,
zingmei bang ka mei sak.
- Hing le ngaw sawl bang kaai tangh, laitui vangkhua ih sumtual
a, hanmung tu zing bang ze.
2. - Khual le tual paai bang kop tangh, vangkhua suan ding ih
daai kiang a, lo mei za hong laang ee.
- Von paw thanglam bang muak tangh, ka von a kamkei ee,
tom ta vei kammei a bum ing nge.
A NGUI
3. - Ngal ciang vangkhua tam diu deu ee, zua mang tialdaw zaw
diu deu.
- Lumsuang phu na sawmsial aa na, do aw na ciam peal ve te.
15.- Kam kei in mual sang tawn le, tawn lei veng nge, tung a khai
mu, ah lam le lam lei veng nge.
- Sawm sial hawl na ngal don kai min luang bang ze, va al ngia
sawl, bang kah kai, lo lai hi.
16.- Thai awng nang ii lung tup a tu kawl kah tawi, mim le sawm
taang, ban thang a dip sing veng nge.
- nah kiang kei ii lung tup a pai va kah law, mual tin sang a
khai mu lap, thiam zil veng nge.
Huai pa
A thip na akhak bel sia samlai hi. Hong thak kik tu khi hi.
Thian Pum 20/10/55
* * *
- 19 - - 19 - - 19 - - 19 - - 19 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
4. - Sakciang puvon mi mun nuam teng, phaibi hong zel taze.
- Kung hul a zin bang thak ngawl a, ah khua mual a, siina
luangthing zan phom ee.
5. - Laitui lia nu tam la lawm ee, sakciang tu bang suan ing nge.
- A miim phung taw a vangkhua taw, nikhat aal bang mangh
khawm ee.
6. - Zaangsi na ngual phung nong elna, mealmak taw teng ciam
ing nge.
- Miimphung awng tuang nu sia nate, pu pa siam taw ciam ih
veang nge, ka do khen tang bang nol ing nge, luan thing
bang ka sai tan ze.
7. - Zang mang langhlam a min ngei bel, zangsi vangkhua suan tu
ci a, mual ciin a hong laangta ee.
- Mual ciin a hong laangta ee, ka tung khua pui nging bang hi
a, miza zin bang ling sak ze.
8. - Do aw na phung tam la lawm ee, ih dai kiang a mualciin
sokhei san bang ze.
- Zang khen kawlciang saai ing nge, ka do ngiit bang leang ka
na ee, tuun mang hong zaal thiam pheang ze.
9. - Zin awi ngawl a do lun mang awng, zang si taw na awi nam
maw.
- Simlu lakmai tun ni don a, sakluang kammei suak awng nge.
10.- Phai le ka von phung na kiaknu, tuanglam sui na mealma
nge.
- Phaimit haithei bang hut ta, ka pham zong a leangvan ka
kaai thei ciam maw.
11.- Kawi kiaknu a ki hei ing nge, sawn ka oih a huang ing nge.
- 20 - - 20 - - 20 - - 20 - - 20 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Tuun awng ngial bang khin natu a, zangni a sua dangta ze.
12.- Ka von baal bang pil pan ci nge, do zuapa’n maciang suan
ze.
- Ka sial lum le sungla tangh nge, zangsi ngual le sungla tangh
nge, zualam taw ngil ngiak awng nge.
13.- Tuun biak luang a sum bang kong biak, na tong zawi kai lei
ve te.
- Na aang nuun thum luai ba nang nge, malzin bang thak bai
sa nge.
14.- Taang ngual lam kuun thiang ning ci nge, bat tha law bang
tial ing nge.
- Hawk kuam sangsa hawl ing nge, zin le do a lai lak ze.
15.- Mual heam miim phung za in tam ee, naa nuai tengpo dim sa
nge.
- Langh a lam se bekhi meal hoi, ngam a hai thei san bang ze.
16.- Thang ciang mang thin thu sa awng nge, pataang sai bang at
awng nge.
- Sawm sial a thian bekhi meal hoi, ten dal taw ngil ngiak
awng nge.
17.- Zaang mang tuun nu tong a ci paw, mang teng aal bang
mangh ta ze.
- Zang tawi in nau bang theam ta ee, sim lu sa bang hawm ve,
vaitho khingan muang sak ze.
18.- Lia nu lung mawl suul a na zui, zang don a sau ngual awng
nge.
- Zang don sau ngual awng nge, kawi phamsa taw hei awng
nge.
- 21 - - 21 - - 21 - - 21 - - 21 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
19.- Kawi simlu ma ciang suan, ing nge, do khua mual a suak
awng nge.
- Ngai min nong lo lo nam maw nge, phaimit nong le kik nam
maw.
20.- Maimak lung dei tang baal bang pil, zang sawmsial ma
ciang suan te.
- Mang teng hanlung hong ciam ta ee, na tiin kamkei ka tuai
lung dei, tulpan laikhun in nei ee.
21.- Zua ngeal lungtup ngalciang vangkhua, sang le laal huai ka
na ze.
- Kamkei ih mual sua na hi a, huisai ih lapna hi ee.
22.- Ka aang hui bang theu sak aw, ka nuai zin aw, kua batphu
lam bang na zong ziam maw.
- Tawi le na henluang hi a, lai taw na mual sua nam maw.
23.- Zon lun na min ka law na tuai min law na, na kiakna tumdang
sa nge.
- Taang le lia tuun aang dim sang nge, zinleang a thak cing sa
nge.
A THIP NA
24.- Zaang a tawn sai min ngei le kamkei simlu, tuai ni ngeal in
laitui khua mual hong sua ee.
- Tuai ni ngeal in laitui khua mual hong sua ee, a leak dawn a
vai manglu ki suangta ee.
25.- Laitui tuan sam bang peal a ngal ciang vangkhua, sang le laal
in zua sau sii sial bang zuan ee.
- Kim pui te ih ngal sial bang et lai tak a, lia lung mawl in piil
taang bang the zau ta ee.
- 22 - - 22 - - 22 - - 22 - - 22 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUAN MAN PU ZONG (AN THANG)
( ) LA
La kai khawm - Pu Do Ngin
1. - Zua ngeal lung tup ngal ciang vang khua sang le lal huai ka
na ze.
- Kam kei ih mual sua na hi a hui sai ih lap na hi ze.
2. - Ngua bang tuan na ka zua ngam zaang ka sau lan bang nga
veng nge.
- Ka sau lan bang nga veng nge ngai teng ngi a zial ing nge.
3. - Ta bang top na von lian nu awng lun lai tu bang suan ing nge.
- Tul ta kai suk lawk ta khuan na luan thi taw sul zui ing nge.
4. - Se sum ngai a ka tuai zing zin sing khua a ni taam awng nge.
- Se sum na se cim ka zu le tawi in na mel mu nuam ze.
5. - Ka von ni ngeal tang bal bang pil hawk kuam sang sa hawl
awng nge.
- Sang mang mual ngial niang ka na e ka ning bel thum man
ngawl ze.
6. - Ka tuai ni ngeal kam kei dung zil tui a um bang khuai ing nge.
- Tuai ngeal nang ih kiak nu a tawi sen taw ki muang lang nge.
7. - Ka tuai lal hen nun nuam zal sa sing duang vom bang baang
awng nge.
26.- Ka tiin pham ka tuai pham a ka hing buang le, von na
langhlam phaimit in mu nuam ing nge.
- Ka phaimit le thang sum bang zing zo ta ee, tawi sawn
te awng kei paw pham ka nial tong nge.
* * *
- 23 - - 23 - - 23 - - 23 - - 23 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Kam kei taw mual na sua pui tu pam lo ninbang neng awng
nge.
8. - Ka ciin mai mak siang a bang sa koi a na haw ta ziam maw.
- Ih vang khua thei sen sang nge ngam thang bang vil kik ve
aw.
9. - Ka von ni ngeal thang tem bang dei sau tum na bang khuak
awng nge.
- Sau tum na bang na khuak mun pan ngil al bang mang thong
awng nge.
A THIP NA:-
10.- Lai tui tuan sam bang peal a ngal ciang vang khua sang le lal
in zua sau si sial bang zuan ze.
- Kim pui ta ii ngal sial bang et lai tak a lia lung mawl ten pil
taang bang the zau ta ze.
* * *
BUANMAN PU TUANG MANG
(134-21) LA
La kai khawm:- U Lian Khaw Thawng
& U Mang Nang, Buanman
1.- Pu pa ngual ngen sawm sial min thang mual tin sang zing zin
awng nge.
- Mual tin a zing zit kal a, tang in ka kawl ciang phu nge.
2.- Taang ngual leeng puan bang zawn ing nge, na nuai a sau va
sa nge.
- Na nuai ka sau sak mun pan na, sang ti vui tang bang khawm
nge.
3.- Na thing nuai a sang ngial thiam aw, tuai in tui bang la sak ze.
- 24 - - 24 - - 24 - - 24 - - 24 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Sawm sial lian le phung ning beal aw, lau tha nam bang hual
ing nge.
4.- Ka tuai baal bang pil bel awng nge, na nuai ma ciang ka sot
aw.
- Sang na ka taw lal na hen taw,leang van na kai khawm nam
maw.
5.- Lia ngual tu kawl ka tawi luang a, na nuai bu bel, suang ing
nge.
- Sing ta ka meal mak vak cing nge,sang taw om mai lei veang
nge.
6.- Zua mun inn le tuai sau sak awng,va al om mai na'n nei ze.
- Tun awng ning beel na ngual na ze,zin leang tuang tut na hi
ze.
7.- Pu von na lam tam la lawm me,tui bang ka kiam na hi ze.
- Ka pham zong in thai le von awng,leang van ka kai zo diam
maw.
8.- Ngua bang tuan ka sau sak awng,tun le zua ci bang tawm
me.
- Ka kung vul ngawl zin na hawm tel,zing zin ten et cim la ze.
9.- Sang aw nang ih lung tup a,zua mun na zal lang nge.
- Ka tuai kul sin tang vak cingh nge,sing lam puan bang kawm
ing nge.
10.- Hawk luam kawm a sang phung cing awng,tun taw ngi
bang khen ing nge.
- Tun taw ngi bang khen ing nge,thi min thei bang lo ing nge.
- 25 - - 25 - - 25 - - 25 - - 25 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
11.- Sawn ni thum taw ka ciam lai a,sang mang suk tang bang
huan e.
- Ka cia lam a mual ciin sang pan,pu von min nam sial ing nge.
12.- Sawm sial sim na zang leang phual mul lia ngual aw ka lawm
nam maw.
- Pham tam sim na ka pa taang a,tang ngual aw et cim langh
nge.
13.- Von aw leang van na kai pui tu sawm sial pat bang sai ing
nge.
- Patang sai bang na lap na tu phung lam tui bang tawi ing nge.
14.- Sang awng mung bang kong tum lai a,thang van hong thum
va dil ze.
- Ngual tung tuan na lawm sa veang nge,von mang in kiak
nan nei ze.
15.- Tuang lam tung asang min sim na,tio a lum suang va phut
nge.
- Ka pham zong a taang le lia awng,ka min thei law nan nei
aw.
16.- Na thing nuai a sang lun awng nge,kei taw keak ka lawm lo
ze.
- A lawm ci a lam bang zon ngawl,sawm sial taw ka zal sak
ze.
17.- Sial lum taw lawm tuai lun no awng,sang le lal huai sa awng
nge.
- Ang lai tawi taw sang lung dei taw lam ngei taw meal mang
awng nge.
- 26 - - 26 - - 26 - - 26 - - 26 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
18.- Hau ta lang lam sang lun awng nge,zang len tual a mang
awng nge.
- Von sen ten ma bang suan ing nge,se sum hawl suang zang
siang nge.
19.- Sawm sial in ka min thang ci a,mual cin sun nau bang om ze.
- Na thing nuai a sang taw tua thiam lam kun ka thian na hi ze.
20.- Pu pa ngual ngen sawm sial min thang phung taw ciam a, ni
khat ngua bang phuk ing nge.
- Tang in khua mual a sua ta ze,ka pa tang om lum sang nge.
A THIP NA
21.- Tang ngual lal hen ten dal leng thei khuang bang ze, lia ngual
lang lam aw khi kai min luang bang ze.
- Thai le von lai neam vak cingh ze zum ing nge, do ngam lei a,
sang lun ci bang thei ing nge.
22.- Ka sau taw la lawm lo a ka cial daw taw sang lun sik
zong, kawi siang ni bang taam ta ze.
- Pu von lang lam bang liang a ka tin mang awng, nang
tong zeak a, tong ka zawi kai ziam maw.
* * *
BUAN MAN KHUA PU LAM TUN
(130-21) LA
La kai khawm (i) U Tun Khan Thang,
(ii) U Thawng Za Thang, (Buanman)
LA NGUI
1. - Hong to ve te hong ngei ve te, zang si vang khua suan ve te.
- Zua ngel lo bang nah hin lai a, kawl ciang thang van mau
bang ze.
- 27 - - 27 - - 27 - - 27 - - 27 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Lal hen ing nge, sing in ngen ne, ngual tung tuan na om ngawl
ze.
- Ngual tung kah tuan nah tu a, kawl sa tung a tuang ing nge.
3. - Lal kop kah hen kah pa taang a, tun taw lai kuang kim kah
naa.
- Do ta khan lo bang lel tang nge, phung taw hen kawl khai
ing nge.
4. - Sang ih sim na, lal ih sim na, khua mual a tul thing phut nge.
- Khua mual tul thing, ngi nem no awng, von min law na lawm
sang nge.
5. - Cin taw ma ciang, kah sa sot na, thang nen tuang lam mel
mu nge.
- Kah sau a tuang, tung ing nge, luan thi kham tang in nei nge.
6. - Kah ciin a kam, kei awng nge, hau taw lem a, zawng awng
nge.
- Sang ih sim taw, lal ih sim taw, leeng van khua mual nah sua
aw.
7. - Hau tawi lian nu, tin ngual kawi awng, ngal pa taw ki lawm
sang nge.
- Hen tuang tut na, kah pa taang a, nah luang ngo sai bang lam
e.
8. - Sawn sul zui a, von mom no awng, nah kiak na mel in ma
nge.
- Hau ngual ten mal, bang ko ta, nah luang pak bang muat ta
ze.
9. - Kah tun lung he, kah vak ting nge, sawm sial a ning tui sia
nge.
- 28 - - 28 - - 28 - - 28 - - 28 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Sen ngual kawi taw, tiam kik ing nge, pa taang vo sa dim
sak nge.
10.- Kah zua nah lam, tam la lawm e, khua mual a tul thing phut
nge.
- Khat tang lo bang, kah hin ciang a ih phung ning bel tam kah
naa.
11.- Pu pa thei lo, do hong leeng e, khen tang bang nol zal ing
nge.
- Phung kam kei le, sawn lungdei awng ni khat muan lei suak
hing nge.
12.- Bat phu vai bang, tham ziam ci a, zang si lim bang en ing nge.
- Mim phung taw, han lung ciam ing nge, do luang sai bang at
ing nge.
13.- Tun sung sua pui, lia ni ngel awng, hau tun nu ma om ve te.
- Ning le ai sa, niang pan vak ting, kah len nah ding mel ma
nge.
14.- Ton zawi kai na, sawm sial bual na, hau tun nun tuang nu sia e.
- Tuai teng laam khuang, bang thawn ing nge, vang khua tum
ma dang sak nge.
15.- Lai khun phai mit, sing maw tang nge, dam tui mim phung
in nei nge.
- Khua mual sau ngawl, do phung ting te, sawm sial a zial
thong ing nge.
16.- Zang vui sai le, nuai om lai awng hau ngual in mual hong
sua ze.
- Mim phung zin bang, ling tek hing nge, kawi ban sam za
tam hing nge.
- 29 - - 29 - - 29 - - 29 - - 29 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
17.- Khai tui von tawi, sen i tun nu, sau taw dai a dam sak nge.
- Sawm sial khum na, hen tuang tut na, mi za phai mit leeng
awng nge.
18.- Kah tin ah ni, ngel te awng nge, leeng van kai kum tiam
awng nge.
- Kiak zo tuk tang, tung ngawl lai a, mim phung vui khau bang
nok ze.
19.- Hau tun nu tong, neam bel awng nge, kiak tu sun ni khan
awng nge.
- Phung sau mang kam, mei suak tu see, sun hai kia bang
ngak awng nge.
20.- Za taang pian na, lung ngil lang nge, tuai ni thum zin bang tha
nge.
- Pu pa phak sap, do ngam lei a, se sum tang phung tiang ing
nge.
21.- Pham ngai liang a, tin kam kei awng, na nuai sial bang ngiak
awng nge.
- Sawm sial khua mual, nong sua ni a, nah kawi zin bang ling
kah naa.
22.- Do ang kawm a, kah sawn mom no, tuang lam tun sau nah
sa nam.
- Nah tuai tha kiak, ngai nah zak ni, phai mit nah sing sap
tuam maw.
A THIP NA
23.- Mim phung lang lam, sawm sial aw, khua ngai lo aw, nang
bek liang vuang aa hong kia nah sa ziam maw.
- Nang bek liang vuang, a hong kia nah sa le, zang mang tun
nu, ah lian zaw, huang a khia nge.
* * *
- 30 - - 30 - - 30 - - 30 - - 30 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUAN MAN PU THANG SAWM
(137-20)LA
La kai khawm: Pa Sing Nang (Kalaymyo)
A NGUI
1. - Sen pupa ma, bang ki pat a, hen dei mual, sua sa hi ee.
- A hen thiam taw, a tai nga taw, kot kawl om, lum sa hi ze.
2. - Mim phung lum bang, a sun nan ne, kawl tiang taw, min
thang hi ze.
- Khua kim ngual in, ni bang en ee, na nuai vang khua, sat hi
ze.
3. - Lang lam be khi, min thang ta ee, hau tun nun kiak, na nei
ee.
- Thin thu phei pha, ngawl bang kim ee, ngil aal bang man, na
hi ze.
4. - Tam ngual thom khawl, beek tham zaal na, thian mang in,
ngua bang ha ee.
- Na von ni ngeel, tang bang khang a, zangsi lai min, thang
pheeng ze.
5. - Zua ni thum va, bang pil kom a, na hen tuun siang, hong
tut te.
- Hen ni thum taw, tun ning beel taw, phung taw baal bang,
mal ve tia.
6. - Ih hial sap a, phung mang teng po, do in bak sawl,bang tha
ee.
- Phung luan huan thing, zaan sia hing nge, tu a ih neem, na hi
ze.
7. - Tun taw zua taw, lai ni thum taw, zin le do, a hawm ing nge.
- 31 - - 31 - - 31 - - 31 - - 31 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- A lai lak a, ki hei ing nge, tang no ka khan, khem ing nge.
8. - Zin leeng do leeng, a ki kaal a, aal bang a da, kei hing nge.
- Tun le ka zua, lung he vaak ting, sang le laal zial, kik ing nge.
9. - Hau phung sim a, ka lai lian nu, kiak tum dang a, zaal awng
nge.
- Mai mak lung dei, baal bang pil bel, siang a nong len, tim
nam maw.
10.- Thai taw von taw, lai kuang kim sa, sau taw kop meel mang
awng nge.
- Ti bang top na, taang le lia awng, tang baal bang pil, ka ve
te.
11.- Tu kawl tawi na, naa thing nuai pan, pham tu sa, bang zawng
awng nge.
- Sang na kaa taw, von ni thum taw, leeng van na om, lum
nam maw.
12.- Sang kaa lal hen, mual sua bang a, von pham sa mual, a sua
nge.
- Phungin thang lam, bang muak ta, ngual lai ze zum ka veeng
nge.
13.- Tuun le na zua, lung he man a, patang a sawm, sial lum me.
- Ka von mom no, khua ngai lo aw, zang lam lian taw, zaal
awng nge.
14.- Len tu sung a, sang mang awng nge, phung baan zaal a, vul
awng nge.
- Patang lap taan, ka von ni ngeel, buai vom a, min lo ing nge.
- 32 - - 32 - - 32 - - 32 - - 32 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
15.- Tun le zua han, mung phu ngawl a, patang pan paan sawl
khai nge.
- Kiak za tam ta, ih ti tiang a, lung muang maw, suul zui hing
nge.
16.- Tun le zua min, law na tu a, zang hui sai hong, thang ta ee.
- Dai phui ngua le, len se thing in, pa tang lim sung, kik hi ze.
17.- Tang zong lia zong, ih ki theam na, sang lun nam kim, zo hing
nge.
- Ning le aisa, ih niang bua zong, pham zong hing zong, patang
hong laam, kik ve vaw.
18.- Ngawk ngi ngei ee, ngawk ngi ngei ee, nu tuun sau sak ngawk,
ngi ngei.
- Thi le a hing, ih la lap na, zua tial daw, vui va tit ee.
19.- Zan tiang ih mang, sua sia ti a, sang lun a thian, ning ti nge.
- Sang lun thian tu, ning tum ing nge, sen ngual kawi le, ka lai
lian nu, tha kia tu a, lai khun sun nau, bang om me.
20.- Ti bang top na, naa thing nuai a, a sa suul va, zui ing nge.
- Pupa min nam, kai zak ing nge, sawm sial tung tuang, kik ing
nge.
21.- Sawm sial zuapa, ka min thang ti, sei no ka laam, kun hi ze.
- Sei no laam tual, ih sum tual a, ning le ai ka, bual sak ze.
22.- Tuun sung lai zom, phung ni thum te, sen kawi mal neu, zia ti
ee.
- Sen kawi taw tiam, kik ing nge, sang lun a sung, kik ing nge.
23.- Om lai vei a, phei phung baan sam, leeng van tual a, zua
siang na tung, zo nam maw.
- 33 - - 33 - - 33 - - 33 - - 33 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Tak bang keek laam, bang muak thei le, tuun taw zua taw,
lai kop te, ting tu ze.
24.- Sen tuun bang kiak, min ka law aw, thin lai ngu ling, bang do
tia.
- Patang laap ngawl, ngai meel mu ngawl, tiin lian nu zaal, ka
po aw.
25.- Mawng bang peem na, lun ih lai pan, mim phung mu bang,
ngai ing nge.
- Kum tin om lai, kung kuai awng nge, thei lo thiam thil sin
awng nge.
26.- Zua meel thei ngawl, na tuun aang pan, ngual lai sei saang,
tang ve tia.
- Aal bang ta puak, bang thuk tu tiang, sen tuun nu tuang, nu
sia te.
27.- Zua ngeel lo bang na hin lai a hual nam bang zeek lam ve te.
- Na kiak nu a na von ni thum phei phung thin lai bawl ing nge.
28.- Zangsi mi za thum lai a na hen ngeel ting ka na ze.
- Hen ni thum ma tiang na suan nam zua siang na tuang nam
maw.
29.- Zua aw na min meel mang vaak ti khua mual di lei ban zawi
nge.
- Tha le na hen na sim na tio lum suang in po naw.
30.- Khai tui phung sim tiin lian nu awng ti bang a tawp a awng
nge.
- Ti bang tawp na sawl bang baan na nah sau dai a dam u ve.
- 34 - - 34 - - 34 - - 34 - - 34 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
31.- Zin leeng taw thang vaan neel bawl tuang lam dawng tuak
ing nge.
- Lai lung khing tu tung thian mang le sawn ngeel in aang bang
phong ze.
32.- Lai lung muang maw sawn khat phung in sun ni kim bang om
ze.
- Kiak tu inn bang a he man a tiin lian nu in zan ka sawt khuang
bang ha ze.
33.- Tang bang dam tu ih dei man a zang lam lian taw pian mang
mun a hil ing nge.
- Tung pa thian in lum bang sung ee om lai taw peekik ing nge.
34.- Pu von na lam tam ka na ee ngam zaang daw a tam i ee.
- Ngam zaang daw tam zua hang zaal na tio lum suai min lo
ing nge.
35.- Zang a pe thik thang zaw maw nge tio a lun suan thang zaw
maw.
- Phak sap pan piang zaang pe thik saang tio suang min thang
zaw ee.
36.- Hen mual sua le na tai nga taw zua aw na khan na la nge.
- Phung taw tiam ngawl lai taw tiam ngawl sau mang tum dang
zua aw na khan khuup ing nge.
37.- Kawi taw von taw ka tiam tiang a tul thing de tui bang la nge
- Tul thing le lum suang thua ing nge zing zin ten et tim la ze.
38.- Bat na ngawl a phung ni thum ten za lai a mi thang sak ze.
- Hiam bang ih khial na ngawl bul a man tung aw tong tiam
sak ze.
- 35 - - 35 - - 35 - - 35 - - 35 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
39.- Khua kim ngual in sai bang sawm a phung aw pat bang
neem ve te.
- Pu von ngam zang om muang na po tung mal ka bang hung
la nge.
40.- Ka sanga aw na la lawm ee ngual taw tan bang kim la nge.
- Thian mang tong dam ih san tiang a phung lem zawng kik ing
nge.
41.- Sen ngual kawi taw ka tiam tiang a sau le tial lem zawng sak
nge.
- Pu pa min nam meel mang vaak ting tio a lun suang va phu
nge.
42.- Thang van pan piang lai lung muang maw pung ten tui bang
lak sak ze.
- Sawm sial lian le ka ning beel aw sum tual a sial bang laam
ze.
43.- Ziat le vei pan khua kim ngual ten ngil aal bang mang aw ti
ee.
- Ngil aal bang la ki mang maw a thang dam tui zawi in la nge.
44.- Sawn ngeel va bang na pil kom a do taw tong dam tiam
awng nge.
- Mi ti nan na thang dam tui ze vang khua phu bang kho sak
te.
45.- Sawn ni ngeel tui bang tiim kom a ngual taw lem zawng ka
ve tia.
- Tuun taw zua taw taang na tam ngual thin lai ngu ling do ze.
- 36 - - 36 - - 36 - - 36 - - 36 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
A THIPNA
46.- Thang a vai mang sial bang lian, ih vang khua a, zangsi ngual
ten, nuun nop naan, nei lai ve ee.
- Zangsi ngual teng, nuun nop nan, nei lai tak a, lai lak a phung
aw, ei neem na hi ee.
47.- Zin a pham le, do a zal ka sa sial nan, ning le ai taw, sang
mang nam, kim zo veeng nge.
- Tang ka ngual ten, kiak tu ni bang awi ta ze, ka phei phung
tu, sawm zua pa, kawi ing nge.
48.- Zang khen kawl tiang, min thang le von lun min thang, phung
taw tiam ngawl sang lun ngua, bang phuuk awng nge.
- Pu von ih min, meel mang vaak na ti kom a, khua mual pan
ning, tui nong kik, lei hi ze.
* * *
BUANMAN PU HONG SUAK
(157-21) LA
La kai khawm:- Pa Suak Za Nang
& Pa Kham Za Dal
1. - Sang kaa lal hen, mual sua bang keak, pu von na min, mang
maw e.
- Lum bang sung tu, na ngai na, phuung teng sun nau, bang
kaa te.
2. - Tuan a ma bang, ih ki pat a, thah tui ta phuung, lai hing nge.
- Zin maang leen puak, thing bang lel a, hau lai sim sal, tang
hing nge.
3. - Sum bang bel sa, hau phuung cing awng, meal mak taw,
tong ciam awng nge.
- Sim sal tang sa, phuung tu tawm no, luun dang a, zin bang
thaa e.
- 37 - - 37 - - 37 - - 37 - - 37 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
4. - Vai bang thaam na, bel luun mang te, a tong zawi kai, thiam
saang nge.
- Bel luun taw ciam, tuan pu von awng, vaang khua saai bang,
saat ih ve tia na min ci bang, mang maw ze.
5. - Zua awng lo bang, na hin lai a, lun taw na ciam, thiam ve te.
- Bat phuu thaam na, lai taw ciam a, lai do ngua bang, phuuk
ve te.
6. - Tul khan thiam le, hawk kuam ngam zaang, phuung luun teng
thaam, na awng nge.
- Tun le zua le, ciin teng sial na, ka luan thi awng, si khuuk
ning, tui cing bang ze.
7. - Ka zua khuai bang, haang awng nge, do kawl ciang a, pham
awng nge.
- Ka tun tong dam, neam awng nge, zua taw na leen, ton
naam maw.
8. - Tun le zua le, ka ciin maang teng, ni khat al bang, mang ta ze.
- Ngai khua sial tu, na von mom no, thian awi a hing, kik ing
nge.
9. - Ka zua maang le, luun phuung cing awng, na sial lum le,
kawl ciang na muang thaa ziam maw.
- Lei do lung lian, pu pa ngual ngen, tul sak luang le, kawl
ciang in nang zo lo e.
10.- Zua le ciin maang, teng tha kiak nin, thim khua a ziing, ding
saang nge.
- Phuung luun maang in, tang bang phong nge, ka luan thii
taw, pham luang teng, zin bang thaang nge.
- 38 - - 38 - - 38 - - 38 - - 38 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
11.- Muan lei kuul le, tul luang lep thiam, bat phu zon na, ding
saang nge.
- Bat phu zon na, ding hi lo a, luun teng kuul siin, ding awng
nge.
12.- Na sa veang, na sa veang nge, taang kei khan na, sa veang
nge.
- Tuun le zua le, ciin ni thum awng, tung leang van pan, tuai
mom nong sial, sial naam maw.
13.- Zua taw khang ngawl, tuun ang kawm ngawl, ciin awng na
hawm, thiam ve e.
- Ciin maang tong dam a neam kom a, sa nga sei saang, tang
ing nge.
14.- Bat phuu vai bang, thaam na ciing nge, ka heen ngua bang,
phuuk ing nge.
- Dai pui ngua le, sawm sial kop a, thii min thei bang, lo ing
nge.
15.- Bel maang vaai bang, thaam na ciing nge, ka hen bang ma,
ciang suan nge.
- Ka hen bang ma, ciang suan ing nge, hau ta tu kawl, tawi
sak nge.
16.- Sa nga nau bang, ka ki theam na, luun lian nu, tui bang laang
nge.
- Sen ang kawi, luun lian nu awng, muan tui bang ciim, ka na
te.
17.- Ka zua khan ngui, ka zop na ciing, sang ci duang a, baang
ing nge.
- Tuun le zua bat, phuu thaam na ciing, buai vom a min, lo ing
nge.
- 39 - - 39 - - 39 - - 39 - - 39 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
18.- Kawi taw ngai khua, ka tua man a, khua mual pan ning, tui
siang nge.
- Phuung min sial a, mual ci teng pan, tuun le zua le, ciin mang
teng, min lo ing nge.
19.- Pha la tang nge, pha la tang, pa zua na khan, pha laang nge.
- Pa zua na khan, pha la tang nge, lal mi na hen, pha laang
nge.
20.- Sen ang kawi taw, zin ih siam ngawl, hawm tel sa bang, taan
ing nge.
- Nang lan zua dawng, kong hong ding a, na dit nong sial, lai
nam maw.
21.- Von min law tu, lia le taang mom, phuung siang a ziing, zin
awng nge.
- Na nu ciang a, sawm mom ni ngeal, kawi taw ka luan, thii hi
ze.
22.- Von ngual kawi tu, hau lian nu, tui bang ka laak, ni khat al
bang mang ta ze.
- Sawn ngual kawi tu, phuung tawi lia mom, sun ni kim khenh,
man ngawl ze.
23.- Ka sawn lian nu, khan thiam awng nge, thin lai tui bang,
kiam sak te.
- Sen a pu von, ni thum te in, laam bang hong muak, tek nam
maw.
24.- Sei no sa nga, na la hi ci, na ngawl a, zin awng hong leen,
thiam ve te.
- Pian ki dang a, thian awi a, ki heak ing nge, zin awng nong
leen, baang ve aw.
- 40 - - 40 - - 40 - - 40 - - 40 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUANMAN PU SUAN DO
( )LA
La kai khawm:- Pu Do Ngin
1. - Tun le zuan tuang, nu sia e, hau pial lai a, zal ing nge.
- Dei huai hi le, sen sa nga paw, ngual tung tuan nan, lawm
sang nge.
2. - Lun in nial a, sen ngual kawi taw, zang si a tuang, tung ing
nge.
- Zang si kah tuang, tut mun pan na, hau ning ai a, bual ing
nge.
25.- Ka sawn va bang, pil awng nge, lei do saai bang, saat awng
nge.
- Tuan pu von teng, na sial ciang a, thin lai khuai bang, haang
sak te.
26.- Do lai a leang, ka sawn taang mom, ngual in na min, lo ve e.
- Bat phuu thaam na, haan lung na ciam, do kawl ciang le, sau
suan aw, et lawm saang nge.
A THIP NA:
27.- Sawm taang thaw le, se sum lam, ka sial luang, in, sen sa
nga taw, pham luang thaak, ngeal cing saang, nge.
- Sawn ni thum le, von mom teng, ka ngai man, in, khan kum
sawt a, ngai khua sial, pui lai leng, nge.
28.- Pu pa ngual ngeen, thang tieu tui a liim lai, a, sawn sen te
taw, kei zong bat, phuu zong veang, nge.
- Pa zua thaam na, do sum lu, ka ngai zong, a, haai zu zawng
tu, tu le haam, taang bang thot, ze.
* * *
- 41 - - 41 - - 41 - - 41 - - 41 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
3. - Mim bang pian na, sen zua pa awng, tun taw tiam a lun
duang a na, baang ve te.
- Bel lun mang taw, han lung nah tiam, do kawl ciang a, zal
awng nge.
4. - Sen pu von le, zua sa nga awng, lai zom ngel a, ting la ze.
- Ham bang huai tu, tin le tuai tu, phung tu lam bang, zong
ing nge.
5. - Ban zal kah luai,tin lian nu taw, mual ni thum in,hal sak ze.
- Thang nen nuai a taang kei sa nga, zo lawk ta taw, kim
ing nge.
6. - Nu tun luang a, tin lian nu awng, luan thi lui, naang bang
dia te.
- Tung sol tha kim, khen man ngawl la, kiang le von nau,
bang ka te.
7. - Ka cin ngual kawi, mai mak lung dei, zang si lai min,thang
awng nge.
- Phei phung tawi zang, hau ton khuang taw, khu va lap
thiam, zil hi ve te, za ta phai, mit la ve te.
8. - Tin min law na kah von lian nu,nuai zin om lai kung kua
aw.
- Tha nah kia zong, tung leeng van na, lau tha ah tuang,
tung nam maw.
9. - Tun min law na kah sawn lian nu, zo zam pal bang, kah
na e.
- Nah tun tham sa suang sawn nah tu, zua kiak nu sul, zui
awng nge.
- 42 - - 42 - - 42 - - 42 - - 42 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
10.- Von awng zu bang, nah ma mawl se, ngual in ni bang, awi
hi ze.
- Pam pan al bang a uap tu teng in mim phung lai khuang,
bang thawn ze.
11. - Bel mang ni thum, kah ngai man na, sum tual pan han,
mung phu nge.
- Tun le kah zua, kah tin ni ngel, sa ngal pan min, lo ing nge.
12.- Zua mang hen kol vei nop lai a, hau tawi ah lung zuang hi
ze.
- Ah sawn an bang ah huai tu se, sun khing an bang hawm
thaw ze.
13.- Sang le lal huai, kah zua hang awng, pa taang a lap, tan
awng nge.
- Sang nah ka taw, lal nah hen taw, sawm sial kop ma,
ciang suan te.
14.- Nu tun nun thum, kah luai luang a, lia duang sawl bang,
baang ing nge.
- Bat phu lam bang, zong thei hi le, phung sial lum taw,
zong tu veang.
15.- Tuai nah lung tup, phak sap phai bi, min thang taw ki,
lawm sang nge.
- Lung dei phai mit, sot tim ngawl a, ah kop a tuang, nu nu
sia te.
16.- Lun mang von tawi,tu tawm hawm thiam, kawi siang mu
bang, ngai awng nge.
- Na kiak nu a, sawm le nah phung, i bel kah tat, kah tawm
maw.
- 43 - - 43 - - 43 - - 43 - - 43 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
17.- Kum tin tong dok, thian mang tut na, tin sau dai a, dam ta
e.
- Sei no phung taw, hui sai naw na, pham luang lap na, ngil
liang ze.
18.- Ka von awng nge, lun se sum awng, ngual lai va bang, pil
awng nge.
- Sing tong tam le, zin leeng kop a, von mang hong zal, kah
na ze.
19.- Zua min law na, kah von mon no, sawm sial kop taw, zal
sak nge.
- Tung tiang leeng van, pu von te mun, lak mai nah ze, zum
lo aw.
20.- Sau neu am vai, nah ngai man na, luan thi taw mual, kal
awng nge.
- Tuang lam tun sau, min sel phei phung, ngam sim bang a,
kha tu ve.
21.- Za tam thin thu, pian ki thek e, lun taw ngi bang, khen ing
nge.
- Lun taw khau bang, kah su nah tu, phung lam tui bang,
tawi ing nge.
22.- Lun von tawi awng, tuai lian nu awng, mal ki sun, sang
bang not te.
- Thaw lo ma zap, tan tial tung pan, luan thi ning bang, sim
ing nge.
23.- Kawi awng mei bang, ih tua nah tu, lun in lam bang, hal
ta e.
- Tum bang huai pui, man pha hi ve, kawi kiak taang bang,
pal sang nge.
- 44 - - 44 - - 44 - - 44 - - 44 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUANMAN WUNNAH KyAW HTiN
BOHMU ON NGiN
(251-18) LA
La kaikhawm: - Do Ngin, Yangon 1954
Hi late la tatak zong hi ngawl a, taangthu phaw kik
na tu a, Bo On Ngin ih phua. (Nu le Pa pianna)
1. - Nu tun pian na hau tawi min thang, ze zum vak ting, ze zum
vak ting, do zua pa taw, za ta thin thu zeak ing nge.
- Pa zua pian na sang le lal huai, ze zum vak ting, do kawl
tiang taw, za ta nu, ciang daal ing nge.
Sizang kual teng Thuklai khua ah, a kipeam lai, Pu
Thang Suan ih peam na thu.
2. - Thei lo lai a sen pu von awng, nah pian na lun ta hi ze.
- Min nam sial a, sing khua nah peam, ngual in sing tawi ta ci
ze.
AH NAW
24.- Ka von mang awng khua nah ngai lo aw, zang si mi lun te
zong, dai dam zan sial bang a ngiak hi ze.
- Dai pui ngua le sang sa lung tum tang, thi min kah law
nop lai, zang si hai zu ham taang bang thawt ze.
AH THIP NA
25.- Sau neu am vai sial ngawl a von mom no awng, lun ta se
sum puak thing bang thuk lai ve aw.
- Tha thum ing nge mim va nang thum zil veang nge, thaw
hial nen a zo lawk ta tong zo veang nge.
* * *
- 45 - - 45 - - 45 - - 45 - - 45 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Pu leh Pate ih Limkhai a peam lai, ngal leh sa man a,
ngual ih it tekna leh ngalte aphulakna ah, mangthang
siat a, pa te nii bek nungta ahi aphua.
3. - Pa zua ngel ting nah tiam lai a, khai tui in laam bang pak kah
na ze, do zua pa muan lei sua te.
- Lei do in kil la khia ta e, zua ngel hawm a ting la ta e, khai tui
taan tual a khia e.
Anung talai a pate ngeal leh Sizang hausa teng Loai
ban (ngo) a, myo-ok suam tu a kiciam na.
4. - Zua ngel aal bang nah man lai a, zang si lun teng lung tuak ta
e, sa le a tong tiam hi ze.
- Lei do khan lo bang lel hing nge, ngual lan sung ngawl, zua
hang hen kol vei hi ta e, kiak na tum a dang ta ee.
Mangkang kumpite ih Buanman ngamteng khuakim
khua pamte hong piak sak na thu.
5. - Bat nah ngawl a pu von ngam zang, lei do zua pan, khua kim
hawm tel in nei.
- Sen na pu pa sei ham taang ngual, kiak tu lai lung khing maw
ta e, khang sawn ten nah cing ve vua.
Ngam tan sa teng it na la (Nop thong ngawl na thu)
6. - Mi la neam lo, ei la nem lo, kua sawn ih neam saam diam
maw.
- Pu von ngam zang, mel la thei sa, ei zong neam dah taa ning
nge.
Thian Pum no lai, ngam nga kik na tu, u leh nau te
tawh kop a, a phulh kik na.
7. - Pu von ngam zang muan lei suak sa, phung taw han lung
tiam ing nge.
- Tuai mom no taw han lung kah tiam, ngam zang ngi a zial ing
nge.
- 46 - - 46 - - 46 - - 46 - - 46 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Kamphen a sep hun sung, Sizang hausa teng tawh, vai
hawm Mangkang kumpi te ih, ngam a tan sak sa
teng, a phulk kik na.
8. - Khua kim ngual taw lem zawng ing nge, phung taw la ho
zawng ing nge.
- Do lun mang taw ho zawng ing nge, ngam zang sul a hek
pheng ze.
Buanman leh Voklaak u le nau sung thusia teng a
leptua na
9. - Mim bang pian na man tui hi a, ngua bang tuan na, zo tui ze.
- Ih phung lai a khau bang nok teng, taang bang pha sak zo hi
veang nge, thin lai tui bang tiim ve vua.
Sizang khangno hausa teng tawh, kiciam a, Sizaang
sung thusia teng apuakik na thu:
10.- Do lun mang le hau ni thum taw, tong tiam ing nge, zang si
lai a, khau bang nok teng,tong dam aa zial zo ing nge.
- Ma bang pat sa, taang bang pha sa, khang no ten ngia bang
zom lee.
Ih pu ih pa te ih Mangkangte a do na leh ei ih Japan
ngal ih do na.
11.- Sen na pu pa ih ngam suan tu, lei do khen tang bang nol ze.
- Ei khan han lung ih tiam in ne,pan tui pal bang nang hing nge.
Japan te do tu Mangkangte ih levy hongkhon kasap
hong tai san hong nusiat na
12.- Sia khuang kai tu pan tui za tam, zing ah ma bang pang hing
nge.
- Zing ah ma bang ih pan lai, han lung tiam lai, vai mang
sul la hek ta e.
- 47 - - 47 - - 47 - - 47 - - 47 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Japan te ih Sizang ngam hong suan lai, Sizaang mite ii
ih ngaisut na thu
13.- Pan tui phung in vai mang sawm a, ngam zang zin bang ling
hing nge.
- Mi za pau in za ta pau in, zang si al bang mang hen ci.
Japan ngalsung Zomite khat leh khat ki khia a Japan
te hong thathat na
14.- Kang tui lun le pan tui ki sai, ah lai lak a zal hing nge.
- Za ta ih ngual hawm thiam ngawl a, sawn le phung kiak nan
nei ta e, thin lai taang bang na sang nge.
Thuklai khua sung a kilem ngawlna hu in, Sizang levy
lampui mihing 24 Japan te thalup tu in a ki khiakna
15.- Lai tui vang khua lem zawng maw e, thai le nah von, india
zang, tual tung ta ze.
- Thai le nah von nah ngai man ziam, khua kim nah ngual,
mung bang nong tup thian in ni bang awi diam maw.
Japan sung, khangno pawl khat in CDA phuan a, ngam
leh lei leh ih mi a hut na.
16.- Pan tui sia khuang ah kai lai a nau bang ah kap tam hing nge.
- Za ta lai a tui bang tiim ten, hen za tam khau bang sut hing
nge, ih ngam mun na muang pheang ze.
Japan ngalnot kik tu a, Mangkangte hong kuan suk
kik na
17.- Leang van sau mang kawl ciang phung ting, do zua pan ma
ciang suan e.
- Pan tui ta khuai bang hang nah ve, lai neam phei phung tung
la ze.
- 48 - - 48 - - 48 - - 48 - - 48 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Menzi U Thawng Cin Thang leh Burne Mangpipa ii a
saph ku a phua
18.- Kang tui lun le suk tui lun awng, do thiam thil taw nah ngai
mal bang hong ko te.
- Sial lum kawl ciang ma ciang suan na, taang ngual han lung
tiam hi ve hing ih do vui bang theu thei ze.
Lophei Ukpipa U Khup Lian mangmatna taw thin lian
in, Japan ngal do na.
19.- Pan tui sai bang ih sawm lai a, khai tui mun pan phei tui a,
tong thak ing nge.
- Zangsi lum bang ih sun nah ding, lun zal mang tian tel sang
nge.
Japan te do kik tu a SIA (Siyin Independence Army)
phot na.
20.- Vai mang lai lung ih muan ciang a, pan tui pal bang nang
hing nge.
- Taang zong lia zong, han lung ciam a, ih ngam lum bang sung
pheng ze.
Japan te khut sungpan, Zawngkong, Suang-Aktuam
leh Sakhiang kulpi te lak kik na
21.- Ah mi pau in zang si vang khua, vai hut in leang ding ci e.
- Zang si siam in nen pan om a, zang si phu bang kho thei ze.
Japan do na ah, Tungvum ah Limkhai SIA ngalkap 3,
Zawng kong ah Mualbeem te SIA ngalkap khat leh
Voklaak numeino patangno pawl khat ih thi na thu.
22.- Pan tui lei do ih suan nah tu, sawn ni thum hong zal ta e.
- Ih ngam mu bang ih ngai man, do ah zal te, tik a ngil lo ding
hi ze.
- 49 - - 49 - - 49 - - 49 - - 49 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Japan te ih zaw kik ciang a ih ngai sut nah thu.
23.- Taang ngual han lung tiam kik hing nge, ih do pal bang nang
hing nge.
- Tung Pathian in nen pan om a, zang si phu bang kho thei ze.
Kawl ngam ngal thu
24.- Ngam kuam thuk e, do ngim nam e, taang ngual laam khuang
bang thawn nge.
- Taang ngual laam khuang bang thawn ing nge, ngam kuam
kot a kal ing nge.
25.- Tu kawl tawi luang, sawm taang thaw luang, do lai nga bang
leeng ing nge.
- Khan kum sawt a, do lai zing vai, thian in ham bang huai hen
naw.
Kumpi te ii min phat na hong piak kah phua:-
26.- Vai mang tun nun, nah hawm thiam ti, do thiam thil hong
zam sak e.
- Zang kawl ciang le se sum tem nam, kah min tu bang suan
sa, luai ah nau bang sang ing nge.
Ka zi kah phua(Daw Pau Neam):-
27.- Sang le lal huai, se sum lam taw, nah zua ni thum, ngual lai
kan sang kah na e.
- Mun inn ngam lo hai bang ngak tu, taang lai zom hawm,
nah tan kom a, zua sau zing mei bang mit ze.
Cing Pum pa kah phua:-(U Suang Khaw Thang, Khuasak)
28.- Lia ni thum ham bang huai tu se, tin khat mun na muang ve
te.
- Mun na muan bel muan tui bang tiim, nah cin mang zal ma sa
ze.
- 50 - - 50 - - 50 - - 50 - - 50 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
29.- Kawi awng nga bang kah len do ngam lei a, kah kaik ding
lung lau ve te.
- Thian in huai a siang zong thei a, sen kawi sun nau bang
kang nge.
30.- Taang bang dam ding kah ngai man na, do lun mang mal
bang ko ing nge, do sau mang se sum se nge.
- Vai mang zua pan tong hong sua e, taang bang dam a sen
pian zil kik ding ci ze.
Bo Thian Khaw Khai zi kah phua(Daw Ciin Za Cing):-
31.- Taang bang dam ding lung muang maw a, ni ngel sam bang
zal khawm te.
- Tun leh nah zua lai zawng hi a, ho lung an bang, kum hi ve te,
ni khat zin bang ling hing nge.
Zangkung khua Zomi upa kah om pui teng kah phua
(1954):-
32.- Von ni thum le hau ni thum taw tong tiam khawm a, kawi
mang kul sin ngil pheng ze.
- Kawi kiak ni a lai taw tiam ngawl, von taw zin bang ling ing
nge.
33.- Sau taw tial taw, tin le tuai taw, phung taw ngawl zin bang
tha nge.
- Zin bang thak ni phung taw tiam ngawl, za ta phu lum phul
bang ze.
34.- Zang len tual a khua min thang bel, kawi awng nah kiak na hi
ze.
- Kawi awng nah kiak lung sik lo aw, pu pa thei lo kul sin zal,
lam dang hi ze.
- 51 - - 51 - - 51 - - 51 - - 51 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Thian Pum te nupa kah phua (Daw Niang Pum):-
35.- Mim phung lai a thal bang suan bel tuai lun awng, sen kawi
um bang khuai ve te.
- Nah kawi tha kiak ngai kah zak nin, phai mit sing maw lai
veang nge.
36.- Nah kawi lian nu ih sial lai a tin kawi in lo bang thual ze.
- Kawi ngel tha kiak kah sial ciang a, ngual lai ze zum kah
nang nge.
Ka u Suan Dim kah phua:-
37.- Kah tinlian nu zua taw khang khiap, hau lai a ngai sial awng
nge.
- Von mang sawn mang nah sial lai a, tuai lian nun lobang
thual e.
38.- Kah tin lian nu pham kah vak ting, zang len tual pan, nah
tong nau, bang sang ing nge.
- Nah tong nau bang kah san ni a thang tio kawm pan nau
bang ka, law lai ing nge.
39.- Nah tuai tha kiak ngai nah zak nin, von ni thum le tuai mang
nong seh sial nam maw.
- Tung Pathian in lum bang sung hen, tin siang tuang tung lai
leng aw.
Kah u Vum Vung kah phua:-
40.- Sa nga he huai tin lian nu awng, dei taw kan sang sa awng
nge.
- Ang lai taang tawi nah tan kom, kiang kiak ni a nah sau zing
mei bang mit ze.
- 52 - - 52 - - 52 - - 52 - - 52 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
41.- Kiang kiak nu a phung nah kawi taw, nun bang nop nan
lawm sang nge.
- Ham bang huai tu von nah kung hawi, do ban zal a hul ta ze.
42.- Kawi ban sam ngel hai zu zawng awng, kum sawt ngua bang
hing ve vua.
- Nah sawn thei sen hai bang nah nga, thian in ci bang hawi
hen aw.
43.- Nah tuai lian nu nah ngai bua ziam, pham kah tu a nah min
thei la lo hi ze.
- Ziat le vei tong zo mun om ngawl, nah tuai ngial bang khing
ta ze.
Kam Za Dal nu kah phua (Daw Suang Ciin):-
44.- Mun zang zo zam tin ngual kawi awng, nah tun nah ngai bua
ziam maw.
- Zang tui a nga bang nong len lai, nun bang ih nop lai hi vak e,
tu le dai a dam ta e.
Lam Khua Zam nu kah phua(Daw Ciang Man):-
45.- Tun ang tawp na kah tuai lian nu, phung nuam a zin bang tha
nge.
- Phung nuam a zin bang kah thak awng, zo tui a kiang mang
awi te.
Kam Za Cing kah phua:-
46.- Kah ang pan piang von lian nu awng, lia khat sawl bang hei
hi ve te, inn bang nah he bah nam maw.
- Nah tun tha kiak ngai nah zak nin, nah zua mang le lai teng
nong se sial tu ve.
- 53 - - 53 - - 53 - - 53 - - 53 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Bo Kam Tun kah phua:-
47.- Kah tuai ngual kawi do lai thang sa, kah sau zing vai hawm
awng nge.
- Kawi kiak ni a tuai lian nu taw, vang khua va bang phawng
awng nge.
Dr.Kam Za Dal pa kah phua (U Thuam Pau):-
48.- Kawi pham ti a zang len tual pan tin kop mun na hil ing nge.
- Inn bang he man van lai tuang lam, do tun nu se, sum se ve
te, ni khat hong tuang tung ve te.
49.- Za ta phei phung vai mang nel bawl, tuang lam dawn bang
tuak khia l nge.
- Tha kia tu a kah min thang e, thai le von zin bang ling ta e,
tin awng na mel hong mu nge.
Lung zuan la Tiddim khua kah phua:-
50.- Dim tui vang khua do tong hawm na, kawi taw hei na, ngai
veang nge.
- Dim tui hau ngual tong luang te le, sen kawi mel, mu tan ing
nge.
Yangon khua Tamata pa Dr.Ba Oo inn ah kah min phat
na Wunna Kyaw Htin kah lak lai kah khua ngai na.
51.- Kawi kiak nu a vai mang hawm tel, duang ah sawl bang,
haang veang nge.
- Sau pan laam bang, hong paak pui tu, kawi le phung, vang
in kam e.
52.- Vai mang zua pan laam bang pak na, kah pal law, za ta laam
bang pak ta e.
- Za ta zong laam bang paak thei a, kawi awng koi a nah haw
ziam.
- 54 - - 54 - - 54 - - 54 - - 54 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
53.- Mim bang pian na man tui hi a, ngua bang tuan na, zo tui ze.
- U le kah nau, vang khua ni ngel, sun na mu bang ngai hi
veang nge, sun khing an bang hawm thaw nge.
54.- Kawi pham ci a,zang len tual pan,ih phung mun na hil ing nge.
- Taang bang dam a thian in siam hen, phung siang tuang tung
thei leng nge.
55.- Sen min law na sawn mom no awng, tha kiak taang bang
pal sang nge.
- Kawi kiak taang bang na sa veang nge, sawn mang in lo
bang thual e.
Ah nuai a la teng Pu Do Ngin ii ah nu Pau ah phua
hi (Nu Pau Neam)
56.- Sen tun luang a tun min law awng, nah vang lim sawl bang
beal nge.
- Tun awng nah min kong law luang a, von lian nu min lo ing
nge.
57.- Ah mi nam tin ngam bang man na, tun kiak na, vang khua
lian e.
- Tun awng inn bang he heek in na, vang khua lian taw, nah
min thang khawm ze.
58.- Taang bang dam ding lung muang maw a, tun duang lai sa,
bang at nah keek, do zua pan, thian zo lo ze.
- Sau min thang a nah zal pui te, taang bang dam siang zong
thei ze.
59.- Nah kiak ni a sing tawi phung taw, sau pan sun, nau bang
om nge.
- Taang ngual in ken, lam bang lawi e, tuai ni thum taw, ih
siang dai dam kah nang nge.
* * *
- 55 - - 55 - - 55 - - 55 - - 55 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
BUANMAN CHief - PU THiAN PUM
(141-23) LA
La Kai Khawm: Pu Ngo Ko Khai, Yangon
Pu Pau Khai aphua:-
1. - Tuan a pu von min awng ngei, thin thu tai - nga, lun na
khan ngual khup awng nge.
- Na tai nga le sial lum kop a, khua ci teng sia, khuang kai te.
Ngal thang khua sa aphua :-
2. - Phung teng ham bang na huai na tu, ngal ciang vang khua
sat awng nge.
- Ngua bang tuan na ngal ciang vang khua, nun nop na sial
na hi ze.
3. - Tuan a pupa vaa bang pau a, ngam zang a deih zial hi ze.
- Mun inn ngam lo daw tam awng nge, khua kiim te’n et
cim la ze.
4. - Sun ni taw kim leido mang in, vang khua khuai bang suan
taa e.
- Pu von tui bang na ciim kom a, leido lun taw lem zawng
kik a, zo tui vang khua, sat awng nge.
Ngal zaang khua sat a phua:-
5. - Pu von na hawm, thiam lalawm me, khuakiim ngual le sam
tui ta’n lim, bang bang bel e.-
- Phung zang peam teng na khual na in, ngaltui vang khua
sat hi vet te, sam tui ta lung tai sak te.
6. - Thei lo lai a hau tong hawm te, mun inn ngam lo a ngai man
a, thin thu zu bang , sia sa’ng nge .
- Mun inn ngam lo zang si lai a, bat na ngawl a, zing vai bang
tham, tam sa'ng nge.
- 56 - - 56 - - 56 - - 56 - - 56 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Pa Za Khup thau let song :-
7. - Zua awng lo bang na hin lai a, tai - nga se tui bang ciim ve
te, zang si na ngual siiing awng nge.
- Bel lun mang in laam bang paak na, kawl ciang dei ang, a
sia te.
Nu Neam Mang:-
8. - Miim bang pian na nu tun mang awng,ang lai hong tawi
thiam vete.
- Von teng khan meal cian man ngawl a, tun tha kiak pal, lua
sa’ng nge.
Pa Tapidaw suak:-
9. - Tun kiak nu a ka zua mang awng, awmlai na paai, a kua te.
- Von teng ma -ciang na patna in,lum bang sung tu thian mang
lim sawl, bang beal te.
Anu le pa thi pal:-
10. - Tun kiak zua kiak a pal kom a, sa nga thiam bang, sin ing
nge.
- Pa zua luang a, nu tun luang a, tuai teng sun nau bang om
ing nge, ngual taw tan bang kim sak nge.
Hausa sep:-
11. - Pu pa khan ngui ka zop na in, mom mil mial a, phung lai
zing vai hawm ing nge.
- Mim phung puan bang huai ih veang nge, lim sawl bang lia,
kik ing nge.
~~ .~¸: ~. ~~ .~¸: ~. ~~ .~¸: ~. ~~ .~¸: ~. ~~ .~¸: ~. Bohmu Awn Ngin:-
12. - Thal bang suan bel ciin dei mang awng, zua taw zing vai
hawm hi ve te, vai lun dawng kong hong ve te.
- Thin lai tui bang na ciim kom a, mi ci lun tawh lem zawng
ve te, na tongdam za, ta'n bawm e.
- 57 - - 57 - - 57 - - 57 - - 57 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
13. - Pu von ngam zaang hau ang zal sa, ciin dei in tang bang
phong te.
- Zang si hau ngual taw ciam hi’ng e, thin thu pha tui, bang ih
ngawm na pu pa khan a, mei bang mit sa, ngam zang hen
kol, sut hing nge.
Azi Niang Pum:-
14. - Sanga tang bang ka nat kom a, lun lian nu ang, a sia’ nge.
- Lai tui ka phung ni thum lai a, tong dam sua neam, ka na ze.
Azi le ata thi:-
15. - Sen kawi lian nu ka ngai man a, lei do thiam thil aw ci ‘nge
- Min seal von min lo ding ki sa’ng, tung Pa thian in, tun taw
ngi bang, zial khawm ze.
Shield:-
16. - Kawi min law na taang ka lung tup, laam bang veal tu, sing
tawi ngun sa, thung bang ze.
- Vai mang thiam thil al si bang tang, se sum tam se, zata’n lo
mei bang bawm e.
17. - Sin a siat sa lung muang la nge, pai va taw tang bang phong
nge.
- Sang taw tua sang lal taw zial sang, ngai ngim thin lai phawng
zaw ze.
Azi Cing Za Vai:-
18. - Ngai khua nau bang ka ki theam na khai tui lia mom,zial ing e
- Nun thum a tul cim ngawi lai a, von mom no tuang, nu sia
te.
19. - Dim tui mual huam za ih lai a, mi sing tong dok sa ing nge,
- Lung dei thai lak lia lung zuang in, ka min thei bang, sen sak
te.
- 58 - - 58 - - 58 - - 58 - - 58 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Azi Hau Khaw Man:-
20. - Khan tuak khial a kawi ngeal sial nan, phung lai lia neam,
zial ing nge.
- Thian in ni bang hong awi kom a, von dei ngeal cing, kik ing
e.
Japan:-
21. - Pu pa thei lo leido tum dang, pantui lun hong, khang ta ze,
- Ngamzang lum bang sun na tu a, belh lun taw tong, ciam ing
nge.
A peang liam:-
22. - Tang ka ngual khuang bang thawn ing nge, leido pat bang
nang ing nge.
- Ngamzang lum bang ka sun na in, leido pat bang sai hi
veang nge, do ban zal a, vul ing nge.
23. - Zangsi sial lum kan saang kik a, batphu zon ni, do awng na
neam, lei nam maw.
- Tun le na zua thai le na von, nau bang a kap, lei tu ve.
Thau Letsong: -
24. - Leido pal bang nan na le Chinthu zeak thiam, cio dung tawn
a, za lai a, thang ing nge.
- Vai tun nun lam bang paak aa zang khen kawl ciang, lun ki
dem na, ang lai a sia, zo veang nge.
Thuklai S.H.S:-
25. - Pu pa khan ngui ka zopna cing, khua kiim lun taw, zangsi
zing vai, hawm ing nge:
- Taangno ki tawi na tu a, thiamthil sin na, sau phung cing le
ning dam sau ngual, zo ing nge.
- 59 - - 59 - - 59 - - 59 - - 59 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Thang sung sang Motor lam vawt:
26. - Zangsi ngual khuang bang thawn ing nge, khua don tuang
lam, tam sak nge.
- Zaitha dih nang bang neam lo vua, mi za i neam, na tu ze.
. . . .q. . . . .q. . . . .q. . . . .q. . . . .q. sung ka lampui na:
27. - Zotui kuam a ciam pui ngual taw, lun lai ma ciang, sat ing
nge.
- Thinthu zeak le tongdam kop a, kuam zai lim sawl, bang lia'
nge.
Chief Lian Thawng:-
28. - Zangsi lai a va bang pil bel, mi za zing vai hawm awng nge.
- Na kiak nu a hau na tai-nga, tun nawi bang ngoi, zo ing nge.
RSM On Khaw Khai:-
29. - Pu zua tawp na tuai khat tang awng, paiva law na, tuai sung
inn a, zal awng nge.
- Thai ang siat len ci phung sim ngawl,von ngeal ka luan thi hi ze.
Captain Suang Za Pum:-
30. - Pa zua lai zawng tuai lung zawk aw, do kawl ciang a, zal
awng nge.
- Zo dam lai khun in nei ve te, va al sun khing, an awng nge.
31. - Sial lum kawl ciang na law pui ten, thai le von ma ciang
suan ze.
- Ngual in na min lo pan ci nge, ni khat meal mu tan ing nge.
Zuak sum van:-
32. - Zang mang thin thu tum dang leau ze, za ta lang la lam kang
bang tom a, mi za sun nau bang kap ze.
- Tang ka lang lam, ngo thul siat sa, lun tong hawm a, ni khat
hui si in len ze.
- 60 - - 60 - - 60 - - 60 - - 60 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUANMAN PU TUN HTAWNG
(130-23) LA
La kai khawm:- Pa Suak Za Nang; Yangon.
1. - Pu von nang khan a, tuantui mim bang piang e, Laitui a ngua
bang tuan ciang a, mim phung suan ngua bang a,cing kik hi
ze.
- Ih mim phung le va bang pil hi ve e, Buantui a ngua bang
tuan a, mimphung suan ngua bang a meang hi ze.
33. - Lia neam hanlung na ciam kom a, thian hawm tel a, ban
thang sung dip kik hing nge.
- Tong dawng maw a ka zal zong a, ma bang pat sa von teng
laam khuang bang thawn in na, thian mang mun na ko po
aw.
A THIPNA:
34. - Pu pa khan a, khua ci teng sia khuang kai a, mun inn ngam
lo lang lam ngo thul a sia ze.
- Tang kei khan a, zua hawm tan pian ngui zop nan, Dim tui
kuam in ka min thei bang lo ta ze.
35. - Tun dok luang in hau ngual tong mo bang dong nge, zua
dok luang in vai lun dawng kong hong ing nge.
- Sen na pu pa za ta taw ka ciam luang in, ban zal ka kai do
thiam thil taw ciam ing nge.
36. - Thian tong zeak a pham le hing ih khen ta le, thian phung
tam le, tuai le von mun muang veang nge.
- Tuai ni thum teng mun muang a nei zo ing nge, thian awng
suan ngua bang na ha thiam lai ven maw.
* * *
- 61 - - 61 - - 61 - - 61 - - 61 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Ih vang khua le lum bang sung zo ta e, al bang le man na tu
a, lei do ta mung bang na tum hi ze.
- Lei do tum dang le leng keel bang kang hi ve e, kawl ciang le
tum a dang a, mimphung teng ngua bang hong mon hi ze.
3. - Khua kim ngual in ne, al bang mang hen ci a, al bang la ki
mang maw a, do sak luang thing bang na phom hi ze.
- Phung teng mal nu a, lei do a phung cing te se, Lai tuk suan
ih khua mual a, kul sin a ngul bang a lum hi ze.
4. - Sei no kei khan tang bang na sa veang, kimpui ka ngual lai a,
lenpui ka ngual kai ka zah hi ze.
- Kil bang khang a lei do pat bang sai, ngam kuam khau bang
kawm a, meal mak ngam meal, a ka mu hi ze.
5. - Kim pui ngual aw lei bang leal lo vua, tang pa ka lung tup ze,
vaithiam thil nau, bang ka sang hi ze.
- Ka tun mang awng khua na ngai lo aw, pa zua tha kiak nu a,
thian mang awi in, von mang ten al bang ta ding hi ze.
6. - Paan tui lun le khuai bang hang vung vungh, pian ngui ka zep
nan ne, sak le thang sa bang ka kawm hi ze.
- Kawl tui lun ih, laam bang hong pak na, kawl ciang kaang
sia nge, pupa khan ngui ka zep na hi ze.
7. - Tung khai mu le hi lo a, vai lai khai mu lo buang a, thiam thil
khai mu za lai zing vai hawm a, thang van nuai zing a ka zin hi
ze.
- Zo suan zing vai ka hawm na, kawl tui ngam zang sing in mo
bang dong e, ka khan han lum a khai zo ing nge.
8. - Lai tui suan piang, tuan pu pa ten, awm tui vaang khua sat ta ze.
- Vaang khua sa na, Pu von min teng, vang khua lai a, khua
thiam phuisam nan nei ze.
- 62 - - 62 - - 62 - - 62 - - 62 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
That Khup 1. Pu Lio Thang (Song Sui)
That Khup 2. Kim Dong
Mang Thuam 3. Kop Thang
Khiap Thuam 4. Tawn Thuam (Tual teak)
Khum Awn 5. Sang Khuai (Phui Sam)
9. - Sen a pu von khuai bang hang teng,kang tui lun lai sai veu te.
- Ngua bang mon na lun tui vang khua, tu le meal a mang maw
ze.
Major Cin Za Pau Nu (Nu Vum Khaw Dim a phua):-
10.- Kawi awng ngai khua na tua lo aw, tun bang sam a, sau
mang zing vai hawm ve te.
- Kawl kawl zing vai hawm thiam ci a, lung dei tui bang la
veang nge.
A nau, Nu Cingh Ciang aphua :-
11.- Pi sei min law, ka tuai lian nu, lun phung puan bang na kawm
mun na, ang kawi hawm a tan ve te.
- Ma naw na phung neal bang hau a, tuai aw thin lai phu bang
kho aw,thian in lum bang sung tu ze.
A sua pui, Pa Hau Za Kim Lai a phua :-
12.- Puu'n min law na, ka tuai mang awng, sen mom lai a, tun taw
al bang mang ve te.
- Tun tawh al bang mang hi ve cia, khua kiim ngual tawh, len
tu sang bang vak ta ze.
13.- Tun tawh zua kong, hong kik thei cia, sam tui bang puak
luan thi tui bang kang thei ze.
- Kii bang khang a, khai tui pan khau bang cia ve te, meal
mak ci a, vai lun in hen kol bul e, zua tha kiak zong meal ma
te.
- 63 - - 63 - - 63 - - 63 - - 63 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
14.- Phung tawh ciam a, ka tuai lam khuang bang thawn tang
vaai maang thiam thil sin sak nge.
- Vai tun nu tong sang hi ve tu phak sap ngam a, thiam thil sin
ngia bang zom te.
15.- Lung tup ma bang tun lei cia, hawm tel kan sang ma zap hui
khau bang zom te.
- Kaan saang ma zap, vui khau bang zom mual tawh tan bang
kim ve te.
A nau, Nu Son Thian Khaw Vung aphua:-
16.- Pu von min law tuai lian nu awng, na omh lai min thang sang
nge.
- Lun phung puan bang na kawm ciang a, von dei paak bang
tawi hi ve te, thin lai lung muang ka po aw.
17.- Von dei na toai sing in sam bang zal sak a, tuai awng na di
tiim la te.
- Von na tawi te thian in lum bang sung thei a, han lung ciam
na'n lawm sang nge.
A suapui no bel Pa Thian Za Mang aphua:-
18.- Ka tuai a thei sen bel awng nge, sen mom om lai, na vei kom
a, thin lai ngua bang tak la ve.
- Thin lai ngua bang tak la ma cia, thian in awi e, von dei hong
tawi thiam ve te.
19.- Von teng va bang, pil na tu a, (thian mang awi in)ciin ngeal
mun ah muang veu te.
- Von teng kil bang hong khang hen a, va bang hong pil thiam
thei na le tum bang huai ciang, von ten al bang ta tu ze.
- 64 - - 64 - - 64 - - 64 - - 64 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
A nau seal Pa Cin Nang aphua:-
20.- Zua min law na tuai khat tang awng, sa nga tang bang a nat
kom a, Ciin in ma ciang hong suan nge.
- Pupa thei lo tuang lam sau mang na hual thiam a, phei phung
suan a, baang thei te.
A Ni te thum aphua:-
21.- Ni nu ni, thum hau phung siim awng tang tawi hawm tan tek
veu te.
- Sawm ka ci tu vai bang kam a, min law hawm a, tan ing nge.
22.- Sen ka ni nu 2 ngeal awng nge, khai tui lun phung siim awng
nge.
- Omh lai paai bang kua hi ve te, ngai khua sial a, pham ve te.
A ta min seal Major Cin Za Pau aphua:-
23.- Ka von a min seal awng nge, len pui za tam ngual ta tak a,
lun min law na sang thei ze.
- Pu pa khan ngui ih zop na'n do pat bang sai, thian mang
ki bang suang po aw.
A tanu lian bel Ciang Uap aphua:-
24.- Tun min law na ka von lian nu, thiam thil sin na len pui na
ngual sing ve te.
- Zai la oih thiam na min in van nuai thawn e, Thian mang thin
thu khau bang sut na'n mang thei ze.
A tanu Mang Mann a phua:-
25.- Pi sei min law von lian nu awng, na thin lai lim bang lian ze.
- Tang tawi bang a mun kong muan awng, ngam vang la a, ma
zop maa lo bang pan te.
- 65 - - 65 - - 65 - - 65 - - 65 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A tanu Cingh Za Vung a phua:-
26.- Ka ciin lian nu, min thei law na, von lian nu awng, sai kim na
ngual huai ve te.
- Ngual taw ho zawng, sawm sial man e, na ngual lai a, sing ve
te.
A tanu Khup Dawn Cing aphua:-
27.- Pu von min law, von lian nu awng, na lung tup sial bang lian
e.
- Lung tup ma lo bang tut na hu zai tha zeak thiam thian mang
thal bang suang ve naw.
A tapa Pum Khai aphua:-
28.- Mim bang pian a, om lai vei ka von mo awng, kiil bang nong
khang, thei nam maw?
- Kiil bang khang a, vaai thiam thil sin, ma bang tut tu, thian
mang mun ah muang ven naw.
A tanu nobel Cing Cing aphua:-
29.- Ka von a lia, neam no awng nge, tum bang huai kuan, thian
mang hawm tel, kong saan aw.
- Tui bang ciim nop, lia na lung tup, thian in lum bang sung hen
aw.
A tapa no bel Lian Khen Dal aphua:-
30.- Ka von a thei sen bel awng nge, sen mom lai a, ngai sial maa
lo bang pan te.
- Pham ding thel bang, tho kik ve cia, hei na po ah, thian mang
paai tem bang kua aw.
A pian na Nu Hau Ciang aphua:-
31.- Pu von ci suan ci bang tawp na, sen ni nu awng, von dei
hong tawi thiam ve te.
- 66 - - 66 - - 66 - - 66 - - 66 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Lang na lum le sau mang an bang na it man, sau tawh kam
mei suak khawm te.
A pa te aphua:-
32.- Ka zua lai zom phung cing na keak zin le do a pham siat ze.
- Pu pa khan a thian awi ngawl ta hi ziam maw, thian aw dal
ngua bang ha aw.
A tupa Pa Ngul Khai aphua:-
33.- Ni nu von tawi ka sawn mang awng, do thiam thil a vul awng
nge.
- Min law pu von khuai bang hang na sial ciang a, thin lai
khuai bang hang sak te.
34.- Sawm awng tui bang ciim hi ve te, thai le von le phung teng
na huai thiam ve te.
- Na zua sau sak khuam bang lai na, na sau suan et lawm sa
nge.
A sungh pa U Thian Pum aphua:-
35.- Ciin mang tui bang ciim bel awng nge, zua kiak nu a, phung
teng huai a mi za zing vai hawm ve te.
- Zing vai hawm thiam na min in sing khua thawn a, mi
za tong mo bang dong ze.
36- Mom mil mial a, pu pa khan ngui, dung zil ve te, zangsi
lai min thang ve te.
- Tun le ih zua kiak nu a, phung lai zing vai, na hawm
thiam taw, tuai teng ko liang mual suan te, Pum Khai ka
von in min lo ing nge.
A Pano, Pa Son Thawng a phua:-
37- Do ban zal pham ka zua thei sen khua ngai lo aw na tiin
nu, bat phu tui bang lak sak ze.
- 67 - - 67 - - 67 - - 67 - - 67 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Khan meal cian na, na ciin mang in, lei do sim lu, beel
bang suang a, khua mual a lum suang phut ze.
Capt K.A Khup Za Thang (Rtd)aphua:-
38- Sen ka len pui tuai ka min law sei no napian dang sang
nge.
- Ho tong tong neam zaila oih thiam, tang le lia mang
bang bawme.
39- Kil bang khang a tang bal bang pil, len pui lai a, sing ve
te.
- Sa nga va bang na pil kom a, tuai le von mual ko liang
suan te.
40- Pu pa pian ngui meal mang ngawl tu, tang phung bang
ciang zo ve te.
- Thel na phung cing za tam in lam bang veal a, phung
meal mak teng, cian tel lem a zawng thei ze.
Lt.Col;E.K.Kim Ngin aphua:-
41- Pu von ang kawi na nu ciang te, neal bang hau le, tai nga
se a thang hi ze.
- Pu pa khan a, lun min thang sa na hi kom a, zo kuam
zing vai hawm thiam ve te, zo kuam mun muan na'n nei e.
Lt.Col.Khai Mun Mang a phua:-
42- Lai tui von tawi hang tui min thang phung in lim sawl
bang beal ze.
- Za tam zing vai na khual na'n, zo tui kuam a, sing in tong mo
bang dong ze.
Major General Tuang Za Khai aphua:-
43- Zo tui suan ih ma bang tut lak, lun tawi kil bang nong
khan ciang a, min law kan a sang bel te.
- 68 - - 68 - - 68 - - 68 - - 68 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Pu von min law thin lai lim bang liap sak aw, ngual lai
kan sang, suang sawn in na, thai le von taw, kum sawt
ngua bang hing in naw.
Wunnah Kyaw Htin Maj.On Ngin a phua:-
44- Mi za tong dok hau zua pa awng zo dam kuam ah thang
awng nge.
- Ngam zaang hen kol ih sut na tu phung taw ciam a, hau
lai tai nga ciang ve te.
45- Hau lai zing vai na hawm thiam thian in awi a, von na
tawi le lang lam ngeal a, cing ve te.
- Von na tawi tengtang bal bang pil, thiam sak a, mu van
lai bang, ih ngam kuam teng uap thei ze.
U Suak Pum; (Sizaang Circle Chairman) aphua:-
46- Sawn ni thum thei, seen bel awng nge, Buantui vang
khua, na ngai man a, vang khua hai bang ngak ve te.
- Zaang ngam kuam, zing vai na hawm, thiam ve te, lang
na lam taw, miza lai a sing ve te.
Chin State Health Director; Dr Kam Ya Dal aphua:-
47- Nu tun ang pan khat tang a mim bang piang a, kil bang
khang a, tuai awng na min thang sang nge.
- Ning dam thiam thil na sin na, kang tui ngam pan, len
pui na ngual sing hi ve te, mi za nun nop na'n nei ze.
48- Thei sen sa nga ka sial na'n, tuai taw von taw sawn mang
teng taw, tui bang ciim tu lai dip neam a, laam khuang
bang thawn nge.
- Va bang pil le tui bang ciim tu ih phung tu, tu tawm cian
tel ven vun naw, thian awng dal ngua bang ha aw.
- 69 - - 69 - - 69 - - 69 - - 69 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
49- Pu Pa khan a meal mak ta le zangsi ngual in, al bang
mang aw hong ci ze.
- Sing awng ni (lei) bang nong el zong a, thian mang lum
bang hong sun kom a, hen kol khau bang sut thei nge.
50- Ka kawi tun nu tui bang ciim awng, ang kawi kuang
kim hing hi ve te, na tha kiak pal lua sang nge.
- Na kiang lo bang hing hen aw, ci lai tak a, dawi ai vei a,
ni khat al bang mang ta ze.
A THIPNA:-
51- Sim lei nun nopbang a muam bel ziam ci leang, thai ve
von taw tang bang dam nun leang nuam ze.
- Thian mang thin thu khau bang a sut thiam po leang,
pham zong hing zong nun nop ma ciang nawt hing nge.
52- Mi ci zing vai hawm na le, thaw lo ma zap, ma bang tun
tu, sial za tam ki peal maw e.
- A sial za tam zing dal bang nawk lai leang nge, thian zai
tha taw, ma bang a tun zo leang nge.
53- Thai le von awng huan tu bang na cing thei le pu pa
khan ngui meal mang tu ki lawm lo ze.
- Khan ngui zop na ngui bang a sut ning ci leng zangsi lai
a, sing ngual ih ngen sa hi ze.
54- Pu pa khan a sang le lal kan sang ta e, tang kei khan a,
ngual taw lem a zawng veang nge.
- Pu pa khan a zing biak ma ciang sat awng nge, tang kei
khan a, thian biak ma ciang nawt veang nge.
55- Pham maw hin na thian von tawi kan sang zaw e, thian
mang von tawi nau bang a sang tek leang nge.
- 70 - - 70 - - 70 - - 70 - - 70 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
BUAN MAN CAPTAiN K.A KHUP ZA THANG
(157-23) LA
La Kaikhawm: Pu Ngul Khai
1. - Mim bang pian natuan pu pa awng, zang si taw lai zawng
awng nge.
- Di ih zial a al bang man ciang, phung siang lam bang zong
awng nge.
Sial-lum a phua:-
2. - Ngam lai kuul taw tul ngeal kal a, phung bat phu tham na
awng nge.
- Thin lai ngil ngia na sawn mom no, meal mu luan thi nawl
ing nge.
Pu En Kham sial-lum a do na thu:-
3. - Tuan pu von awng khuai bang na han, ci bang ih tawm na
hi ze.
- Lei do lung lian pal bang nang tu, tang na kawl ciang, lai
lung na muang tha ziam maw.
4. - Tuan a pu von khuai bang hang awng, zang tual a ngil
ngiak awng nge.
- Thai le na von lun ang lai a, sik mul sua huai ka na ze.
- Thian mang von tawi nau bang a sang tek po leang, pham
zong hing zong, nun nop ma ciang nawt hing nge.
56- Pu pa khan ngui zop na tu ka zai la awng khang sawn
mom no te lak a, ki hil ven naw.
- Thei sen pian ngui tang phung bang ciang zo veang nge,
thian awng sun ni bang hong awi ka lai ve naw.
* * *
- 71 - - 71 - - 71 - - 71 - - 71 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Pu En Kham la :-
5. - Zang ngam lei a ka zua sim lu al va sun khing an awng nge.
- Nu tun sim sal tang awng nge kam kei in dawn lai law ze.
(A tung a sia Pu En Kham nu aki zuak aphua hi)
6. - Sen pian ngui a sut ning ti lengh,lun khan zu bang sia sang nge.
- Tuan a pi sei von atawi taw, phung in ngi bang khen ta e,
sawm sial pe bang theak ze. ( Pu En Kham a ngai man na
tai kik sia Sahang in man hi.-A Nu )
7. - Von sen an bang na it kom aa, laam tui tuang lam ngam khi
sa bang tai ve te.
- Lian nu na khan zu bang sia e, zin leang kaam kei tuang
lam dawn bang tuak ve te.
8. - Pu von khuai bang hang awng nge, bat thu lam bang zong
awng nge.
- Bat phu lam bang na zon kal a, sen na ngual kawi, sing
tawi in dawn lai law nge.
9. - Sing ban zal pham sen na ngual kawi, tuang tut kal a, phei
lam kuul sin tang ta ze.
- Lun kawl ciang a, von ban zal vul, tuang tut meal a, na mu
ciang a, lun sum tual kawl tei phu te.
10.- Thei sen sa nga tang bang na e, pu von in al bang ta ze.
- Pu von tong dam a neam kom a, tuai taw lo bang hing ing
nge.
11.- Tun nun thum luang sen pi sei awng, na kiak tang bang pal
sang nge.
- Aw khi min ngei ci ngam bong nge sawn khan meal athei
hi le te, laam bang nong pak nuam tu ve.
- 72 - - 72 - - 72 - - 72 - - 72 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
12.- Mim bang pian na tun le ka zua, na kiak tang bangh, pal
khawm me.
- Khu va tui bang na von ni ngeal, sik mual sua huai ka nang
nge.
13.- Sen lim a tun nun thum luai ngawl, tun awng na meal hong
ma nge.
- Tun na lai zom len mual kai a, meal mu ka tun aw ci nge.
14.- Phung mal neu le sen sa nga taw, pian ngui ih cing thei nam
maw.
- Pian ngui khau bang a sut ding maw, zua lai zom ngai na
veang nge.
15.- Tuai taw ngai khua ka tua man na, phung lia mom tui bang
la nge.
- Sol tha det kai man ngawl a tuai lian nu tuang nu sia ze.
16.- Thei lo lai a tuan pu pa ten kawl ciang ngo thual a sia ze.
- Do khan pal bang nang la ta ze, kawl ciang hen kol khai ta
ze.
17.- Tung pathian in nau bang om e, tuai taw sei sang taang ung
nge.
- Sei sang tang a do lun lai a sial lum le kawl ciang thua nge.
18.- Kil bang khan han lung ciam ing nge, do ta pat bang sai
ing nge.
- Tang ngual taw han lung ciam ing nge do kawl ciang tui
bang la veang nge, pu von na siang a tun nge.
Japan ten a kiim um na a phua:-
19.- Tai khua val tu len mual ki sung do ta ngawl bang kim ta
ze.
- 73 - - 73 - - 73 - - 73 - - 73 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Phung min sial in tang ka ngual taw, kei zong pat bang
sai ing nge.
A NAW (Communist te 52 man)
20.- Sial lum le kawl ciang thua tang tai khua val kuan do kop
sak luang, pheak bang zau zo ing nge.
- Thian lun taw paai bang kop tang, kangual thawn tang, lei
do za tam, thang zin bang hawl ing nge.
Dim Za Ciang pa ( U Ngul Khai aphua):-
21.- Siing len duang zui katuai mang awng, do kawl ciang a vul
awng nge.
- Phei phung vaa bang ih bai zong a, bat phu ih tham sap diam
mawng nge tuai awng han zai na sa aw.
22.- Sen ka lung tup kawl ciang min thang, ka dei ngo thul a sia
nge.
- Sang mang lal mang ka huai bua zong, Pu von siang tun’ zo
ing nge.
23.- Phei phung tawi zang tang ki dem na, ka len pui ngual sing
ing nge.
- Vai tun nu laam bang hong pak na, nuai a hawl suang zan sia
nge.
24.- Kil bang khan a thian mang hawm tel sau dei khuam bang
ngual ing nge.
- Tun le ka zua leang van kai sa, patang tuan pui nuam ing nge.
25.- Pu pa khan ngui ka zop na ze, do ban zal a, ka duang san thi
in zial ze.
- Pham sak luang bang tuang tung ing nge, kawi le von nau
bang kap ze.
- 74 - - 74 - - 74 - - 74 - - 74 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
26.- Von awng nau bang kong aw awi nan, luan thi ning tui cing
bang ze.
- Pham ka tu a lia le tang huai, lun tam phai mit la ve te.
27.- Tang bang dam tu ka ngai man na, thei lo teng sum bang
bia nge.
- Ning dam thiam thil ngeal cing na keak, von mom phung
dang zong awng nge.
28.- Von mom tui bang ciim bel awng nge, koi ah na haw ta ziam
maw.
- Do ma naw a lii tui tuang lam von mom mal zin bang ko ta e,
pham sa a tuang tung ing nge.
29.- Tun awng ngai khua hong tua lo aw, na von lo bang
hing ing nge.
- Leang van dawng kong phung teng khawl na, tun awng
nun in a nuam nam maw, zua taw len na ton nam maw.
30.- Lim sawl bang bel phung lun mang awng na tha kiak pal lua
sang nge.
- Nong zo nam maw tung leang van pan, lun min law na na
sawn nong sa sial nam maw.
31.- Tun le zua luang pu von min ngei, ni khat um bang khuai
ing nge.
- Pham sa kuul sin tang pan ti nge, va sa thel khiak tai nga ki
se tam sa nge.
32.- Tun le zua luang ka tun neam awng, ngai khua na sial tam
sang nge.
- Von sen teng al bang uap tu a, khan suang sawn a, tik a lo
bang hing in aw.
- 75 - - 75 - - 75 - - 75 - - 75 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
33.- Ka sa nga awng na la lawm ee, phung ih huai a, ngual lai sei
sang tang ing nge.
- Vang khua tun le zua mang teng in, ka min pak thel bang
laam ta ze, ngual kim kai zak ka nang nge.
A THIP NA
34.- Ka len lai a val tang a ka hei lai in, hau tawi tong sua, nang
aw sim sal aw ci.
- Tuan a pu pa ma bang a, a ki pat a, sim sal tang ngawl zang
si ta phung lai hing nge.
35.- Mi ci pau len na pian na lam ngeal ci a thian lim sun a ngual
taw tan bang kim veang nge.
- Sum bang ka bel thian lun tong a neam kom a lam ngial sa
nga ze ka zum lo lai hi ze.
* * *
BUANMAN PU H.Z.KiMLAi
(130 - 23)LA
(Kei laphua teng sia, Zo lasak dan kisa thei bek hi.)
1. - Luun ta kitawi, sesum zon na, neem diil dial sau, maang
nun nuam nuai a, baan zaal in khe, daan hoi no tawi e.
- Luun ta saang sawn, sesum zon na, min thang dol sing,
suan na ngam lei, hing diil dial e, luun maang ziiing vaai,
hawm na diing hi e.
2. - Mun zaang lai a, vai maang sesum, kang bang lam diing le,
Zo ngam keen liang, a mual kawm a, ta nga sawl bang hei,
koi ka ngai, koi ka ngai zaw maw.
- Zo ngam keen liang, pu pa ngam lei, nun nop na diing,seen
tam ngual taw, laam khuang bang thawn lai, ke’n la ngai,
ke’n la ngai zaw nge.
- 76 - - 76 - - 76 - - 76 - - 76 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
3. - Dam tui dawl na, vai maang pe siik, nau bang saan ciang,
zo dawn dam tui zong, kidawn thei pan, kidawn thei pan
ze.
- Kidawn thei pan, mun inn ngam lo, haai bang ngak te’n
zong, zai tha sia bang, niang na lai saang, niang na lai sa
nge. (Aaak luai tui laak ka phua hi.)
4. - Dam tui dawl na, vai maang pe siik, luun maang hawm
thiam, nau bang ka saan, hawm tel mang, veng, hawm tel
mang veng nge.
- Hawm tel saang teng, Tonzaang Dimzaang, Khaikaam
Bekan, Mantui vaang, Khua, Mantui vaang khua, Valung
zong palai, lei daw lang, khen, Leidaw lang khen nge.
Party Council hun lai a, Sizaang mite ngam vaihawm
ulian veu kisuak ih ve, hi va leng na veu ki nei ngawl
tha neam na om va ve ka ci na hi.
5. - Zo suan a piang, mi lai za tam, ziing vai hawm diing, Luun
maang teel a, pui ngua suan bang, ei kiang va zaam, Ei
kiang va zaam e.
- Tung thian maang le, luun maang hawm thiam a, Zo ngam
lei a, Zaangsi ziing vai hawm, ai sa teng ngai, Ai sa teng
ngai e.
6. - Party luun maang, dei teel te i, ziing vai hawm na, A tong
dam in, hi ci aw ci, tua ci aw ci e.
- Hi ci aw ci, tua ci aw ci a, za ta se sum, a dei siang a, tun
thei keen keen, tun thei keen keen e.
Pu Ngul khai (Dim Za Ciang pa) ii H. Z. Kimlai a phua:-
1. - Ka tuun nu ciang, pu von min ngei, khua vai nuai min,thang
veu cia.
- Ngam kuam thuk a, tul dei ci bang, poai hi ve te, Na min
in zaang, tual thawn e.
- 77 - - 77 - - 77 - - 77 - - 77 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2 - Pu pa vaang khua, tu tawm ci a, na zu bang pua, thiam ve
te.
- Phung tuang lam le, dot tui tuang lam, Luun awng na
hawm, thiam saang nge.
3 - Pu von hawm tel, nau bang saang a, Vaang khua nun nop,
na hi e.
- Thian in suun nau, bang om heen na, Koai taw von taw,
kum sawt ngua bang, hing heen naw.
4. - Pu von tha vaang, ni bang taang a, mi za nun nop, na nei e.
- Khang sawn te’n tu, bang ciin diing a. na khan meal cian,
zo ve te.
5. - Lam ngial kiak na, ih vaang khua paw, luun aw an bang, it
bel te.
- Zai tha neam teng, phel bang kho vua, Maa ciang sot mun,
muang hing nge.
6. - Ngual in pian dang,aang koai ci a, Na min loai bang thang
sak ze.
- Na koai tui bang, a ciim kom a, phuang aang koai zial, te
saang zong, vaang khua an bang, iit zaw te.
A THIPNA
7. - Luun min ngei le, hau min thang, Na ngual lai, a pu von
lung tup, vaang khua loai, bang thang bel, ze.
- Mom no te’n tu, bang ciin diing, han lung na, ciam.Khua
tuang lam le, dot tui tuang, lam tam sak te.
Thuklai khua naa mual pan, Buanman khua dong,
motorcar lam vawt hu a, Kham Nang i hong phua laa
sia, lam dang luilam hi. (Taak khawl la bang dektak
hi.)
- 78 - - 78 - - 78 - - 78 - - 78 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
(a)- Laai, ciin, hawm thiam le, pu von min law na;
- Khua sua, tuang lam e, tam na diu deu e.
(b)- Vaang khua, mal neu taw, et a lawm lo a; Kum, Khua, bei
man lo, ngi a zial hing nge.
Ngual Nop la (Zo aw kai a sah tu)
1 - Ei teng khawl khawm, nun nuam a khawl, ho kituak e,
Khu va leeng, no bang lawm aw e, no bang lawm aw e
- Khu va leeng, no bang lawm aw e, cio kawm a zaal,
Dam tui luang, no bang lawm aw e, no bang lawm aw e.
2 - Vai maang sesum, kui vum a, a leet saang in zong,
Koai tawh taang bang dam, vai lo kuan ma, ciang
kisuan len len, Ke’n la ngai, ke’n la ngai zaw nge.
- Ke’n la ngai, ke’n la ngai zaw nge,ih pa taang nuam a, von
seen sang bang nou, ke’n la ngai, ke’n la ngai zaw nge.
3 - Tung ciang sol kha, vaang taang ih ci, Aksi bawm a,
vaang taang no aw, vaang taang no aw e.
- Khua thang cio tui, luan nging ih ci, a kai tam a,
Luang nging no aw, luan nging no aw e.
4. - Ning zu khum no, dawn lai peeng phu, dawn dawn
leeng sam, tui hong phul phul, tui hong phul phul e.
- Dawn dawn leeng sam, tui hong phul phul, Sai sai leeng
len, khuang hong nging nging, khuang hong nging nging e.
5. - Ning zu ih neek, nuam ta buang a, zai dei tawi ding, zai dei
tawi diing, sen khan ngual, ih kum lai naam, ka nu aw e.
- Ih kim lai naam, ka nu aw e, na sah sa, sial, Na sah sa
sial, bang lian a, ngual lian nu e, ngual lian nu aw e.
- 79 - - 79 - - 79 - - 79 - - 79 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
BUANMAN U NGUL KHAi
(156 - 23) LA
La Kaikhawm: Pa Suak Za Nang
1. - Thei lo lai a, tuan pu pa awng, zang si taw lai, zawng awng
nge.
- Do khan puak thing, bang lel a, phung siang peam ciang,
ngual in sing tawi, ta ti ze.
2. - Pu von khuai bang na han kom a, kang tui lun pat, bang sai
ve te, al bang ih man, na hi ee.
- Ih tai nga le, ngual sing la ze, lang lam ham tang, bang thot
na le, ih phung tu, tawm na hi ze.
3. - Nun thum ka tun, nu awng nge, sau taw kam mei, suak
awng nge.
- Lai lung inn bang, ka he man na, sau dei law ciang, bang sa
ing nge tun mang kuul siin, zal pheang te.
6. - Nun nuam ci a, ih leel leel diing, bang diing leen lai, aam lo
ih hiam, aam lo ih hiam maw.
- Bang diing leen lai , aam lo ih hiam, tuun le ih zua, Tuum
bang a huai, sa te’n zong, leen lai aw ci e, Duang vul lawh
lai e.
7 - Khen, kuan, zaang, ni, bang na kaai kaai, lui tum taang
seen, Lui tum taang, seen, vaang ngai, Lui tum taang seen
vaang ngai no, Vaang ngai no e, vaang ngai no aw e.
- Lui, tum, taang, seen, vaang ngai no taw lung zuan naang
bang, Lung zuan naang, bang, mal,kia,., Lung zuan naang
bang mal kia ta, Mal kia ta voi, mal kia ta voi e.
( Dr. Kam Ya Daal ih a dei mama la khat hi. Ngual
tam kikhopna a kisa thei tawntung hi.)
* * *
- 80 - - 80 - - 80 - - 80 - - 80 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
4. - Ngai sial ka tun, nu awng nge, ih sau neam no, lai lung khin,
mawk nan nei te.
- Am vai sial a, ih kot kawl pan, tun kiak nu, a na von ka
duang lai zen ze.
5. - Zua awng lo bang, na hin lai a, ngai khua na sial, tam sang
nge.
- Lang na lam le sawm tang na thaw,len pui na ngual,sing ve te.
6. - Sen na ang kawi, nu tun nun thum, zua awng na khan, khom
la te.
- Kiak tum dang zal, sen tun nu taw, zua awng na len, ton
nam maw.
7. - Tun taw ciam ngawl, ka zua mang awng, von teng al bang
uap ve te.
- Tun kiak nu a thai le na von sik mul sua huai ka na ze.
(Japan)
8. - Vang khua uap tu, ka phung lun teng, khai tui vang khua,
peam ti ze.
- Do lai bat phu, tham zong tu bang, tang tam ngual ten, nu
ciang sul, a zui ta zee.
9. - Mi za zin bang, lin lai tak a, phung le ngual, luang do sawl
sot, a hei ing nge.
- Do tah khing an, bang muang la ze, ngam kot kawl a, hen tu
tong, mo bang dong ze .
10. - Tung pathian in, nau bang om e, kiak tu sam bang, peal thei
nge.
- Kum suang sawn nun, bang nop ciang a, thin lai tawl le, zai
tha neam na, phung in ka meal, hong ma ze.
(Ngal sung ka liam na)
- 81 - - 81 - - 81 - - 81 - - 81 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A NAW
11. - Do ta lan ka hang ci a mung bang tum e, ni tiin za tam thang
ngawl bang um ta ze.
- Sial lum le kawl ciang thua tangh lei do sak luang ih hial nen
a al va mang bang bawm ze.
A LA NGUI
12. - Nga bang len pui, tang ka ngual ten, do siang nun nop nan
nei ze.
- Tang kei khan zu, bang sia sang nge, do kawl ciang taw, ka
duang san, thi luang ta ze.
13. - Pham hen ci a, do phung cing ten, thang ciang ngawl bang,
um ta ze.
- Lei do za a, tam la lawm e, lung a tup lo, ka do ngua bang
phuk ing nge.
14. - Sial lum tawi pui, hau ni ngeal awng, do in ngua bang, phuk
ta ze.
- Do tum dang taw, pat bang ki sai, ci bang nong teal, tuam
zia mawng nge, phung lai ei tai, nga sam ze.
15. - Sial lum nuai a, do ih zial lai, hing ka ziam maw, pham taw
tan bang, kim ing nge.
- Sawl tha le si, al nuai a phei phung va bang ka bai kom a,
dam tui sun nau bang ka nge.
16. - Pham tu lawi bang, ka than kom a, ngam thang bang vil,
ciin mang hong, tuang tung thei te.
- Inn bang he a, sun nau bang kaa, pham maw lo bang, hing
ing nge.
17. - Tang bang dam ding, ka ngai man a, khua ci teng khau
bang, kawn ing nge do ta'n ngawl bang, khak ta ze.
- 82 - - 82 - - 82 - - 82 - - 82 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Meal mak vang khua, mi phung cing ten, sak luang laam
bang, veal ta ze.
18. - Tun awng lo bang na hin lai a sau dei mu bang ngai ve te.
- Tun lung tup lai a nat man na kawi taw ciam a, ka sau
khuam thing bang ngual nge.
19. - Tun kiak inn bang ka he man na ngam zang mun inn tam sak
nge.
- Tung leang van pan nu tun lau tha von sau sak a nga bang
nong leang kik nam maw.
20. - Tun awng mun inn, ngai hi ve te, zua awng ngam lo, ngai ve
te.
- Tun le zua min kong law luang a lung tup tui bang tung sak
nge.
21. - Ka phung lai a, ka zua mang awng, hau lai a kan, sang
awng nge.
- Van sin nuai a, lun na ngual ten, na min paak bang, tawi ta
ze, lun tawi na ngual, khup ve te.
22. - Lun min thang e, hau min ngei, e, ngam zang hen kol, sul a
hei zo, om ngawl ze.
- Thin lai ngu ling, bang do a han lung na ciam, ngam zang
hen kol, na han lum, khai na hi ze.
23. - Lia khat lung zuang, sul na zui na'n, lang lam ngeal cing, piil
tang bang the, zau ve te.
- Ciin awng an bang, kong it man na, lang lam tham teng, hoi
lam ngia bang, zun ing nge.
24. - Thim zin phai mit, sing maw tangh nge, phung lun taw khau,
bang sut ding cingh, ciin in laam khuang, bang tho te.
- 83 - - 83 - - 83 - - 83 - - 83 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Dai a nin bang, nong nen na ziam, bat na ngawl a, zai la
nong awi, thin thu zu bang, sia sang nge.
25. - Sen tun luang a, tun min law awng, zin leang hen kol, ngiak
ve te.
- Zin leang tawi a, lai khun tung a, tun awng lawk bang, tau
ve te.
26. - Tun ang von tawi, lai ngeal cing te, do lai a kan, sang tek ze.
- Om lai na paai, a kua te, zin le do mang, tong ciam khawm
a, tun kiak tum a, dang ta ze.
A THIP NA
A. - Va al ka zing thaw luang ado ngam zang a kawl ciang liim
lian, tung a thang, van mau bang ze.
Ngual tung tuan nan,lawm sang nge tang ka ngual awng, len
ngual phak sap, natu a, kei neam veang nge.
B. - Lei do ta taw, sun le zan pat bang sai a, tang ka sak luang
san thi li, tui cing bang ze.
Phei phung ban sam luan thi taw khau bang cia nge,
ngai khua teng po, sa nga thiam, bang sin veang nge.
C. - Hing na lai a, kam mei a ki vul awng nge, tun tha kiak
nan, ka lai tang, bang na a sa nge.
Tung leang van pan, nu tun awng luang tho ven naw,
tun na lung tup, sau pha zam, sak zo veang nge.
* * *
- 84 - - 84 - - 84 - - 84 - - 84 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
KHUASAK KHUA PU KHAi KAM (73-20)
LA KAiH.
La kai khawm K.T Ngo Za Lian
A KAIH
1. - Sen Puvon pon ne, vannuai sing hi ve, thinthu le tang bang
pha a, zangsi ta lum bang a sung hi e.
- Mi ci pau teng le, sa bang na sawm ta, pupa siam in lumbang
sung a, zangsi sun nau bang na aa, na ngak leng hi.
2. - Mealmak leido paw, vannuai liap ta, tang paa len ka lung
lian cing, hau ngual teng khuang bang ka thawn hi.
- Ciampui siallum teng, hai thei bang vut ta, do ta len hong
sawm ta zua taw kop hen kol nong bul hi e.
A NAW
3. - Puvon len ka maang zia ci thang bekhi le zangta tendal a
kop a thul a sia nge.
- Taang in an bang hawm thaw tangh, zua taw ciam a, kang
bang ka lamh tun ang ni bang ta’an e.
4. - Taang in ka tup tung sa veng, lal von tawi le sanglun simlu
kop a tun siang ka tut hi e.
- Sang le lal tun siang tut tangh, nun nop sialna mimphung lai
ah kil lam mual bang suangh e.
5. - Ciin hang thaam na aw ci tangh, phung taw ciam a lam bang
ka zonh hing le ngaw zial ing nge.
- Ciin awng hong luangtho ve aw, na min lawna sa nam kim le
hen kop khuamual a suang e.
- 85 - - 85 - - 85 - - 85 - - 85 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
6. - Tang ngual leng puan bang zawn tangh, phung tam thaam na
dota vontawi thual ngua bang ka kai hi ee.
- Hing le ngaw sawl bang kai tangh, kei thavang a sui
lung a lau phaimit siing maw ta ee.
7. - Thangciang vaimang aw ci tangh, bat na ngawl panh, vang
khua suanh ngamzang hawm taan ing nge.
- Sau le cial lung a ngilh laang, Lo bang lel te, tuanglam tung a,
huan thing zaa ka sia hi ze.
A THIPNA
8. - Do hen a zaangtual ka tunh a thang zawm maw sang ka kaa,
lal kop ka hen a thang zawm maw.
- A kop a thang, khua vannuai teng hawl ta e, mung bang
hong tumh khua kim tun lum phuul bang ze.
9. - Puak bang lel tong hawm awng e, do zuapa awng, na sak
luang in zangsi hai bang ngak sak ingh.
- Ka zua luang in do luang pe bang theak ing nge do tun-nu
kiang mang na awi na lei ziam maw.
10.- Phung taw ciam a ka thang tem nam zun ing nge, lung ka he
na nun nuam a heak om ngawl ze.
- Dota vangkhua ni ciin khuai bang suan ing nge, nun bang ka
nop lai tak, al bang mangh ing nge.
* * *
- 86 - - 86 - - 86 - - 86 - - 86 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
KHUASAK SAyA THUK KAM (4-20) TANGTHU
BRief AUTOBiOGRAPHy
A kaikawm: Vuandok U Lua Thawng &
U K.T Ngo Za Lian (Khuasak)
Hangman nam Pa Awn Tun i tapa keima Thuk Kam in ka
tang thu a tomin a nuai aa bangin ka at hi.
Kum 1898 in ka suak hi. Ka pa Awn Tun in Mangkangte
hong khan man in ngal a piang a that le a mat luang 7 a ngah hi.
Tua luang 7 sung panin taang thau khat le ngal luang khat tawh
Falam ngal honna in i zangh tu hi, ci-in hausa upa a vaihawm uh hi.
Tasia ciang hausapa Kim Kam’ zi, Ngiak Cing thukim ngawl
ahi man in hi bangin la tawh a nial hi:
“ Ka sawn lal hen nu paamah ka paih sangin sak ciang
vangkhua vaivut in leang zaw hen.”
La, tasia a sak ciangin Falam le Sizang kilaklaw phinzangah
hong vak, Dakbungte Liim Tuang in Falamte munah a vako hi.
Tasia ciang Falamte hong kuanah Khuasak khua hong sim hi.
Tua zawk ciang Pa Awn Tun in Khaikhin khua a kici
Htaukkyan khua panin a saiban le a bantawn a hun i pee bek
Kawl nupi khat a man laleau hi. Tua nupi le taang thau lawng khat
tawh Falam ngal kihong pheang hi.
Tua ngal kong hong tuin That Mun te Pu Kip Lam a pai hi.
Falam hausapa’ inn a thet ciang Falamte in “ Kawl nupi hisia lotho
thei na lei tu ziam?,Ama le Kawlte hi si, a ban le a hun bek kipe si
ahi ciang, lotho thei ngawl tu hi”, ci-in a nial uh hi.Tasia ciang Pu
Kip Lam in tuman khat la ah, hausapa’ lei tual a siam sak hi.
Tua Kawlnu in lei a siam ciang in vaphit bang vazeu in a
tawn hi. Tasia a mu theampo in a nui a za mahma uh hi. Pu Kip
Lam vaihawm thiamna bangin Falamte a lungkim mahma uh aa,
ngalkong hong Pu Kip Lam tawh hi bangin kiciamna a vawt uh
hi:-
“ Tu zosia ah ciam a peal zawzaw po, tai te hawmin kihawm
tawng” ci-in Pu Kip Lam sia innka tungah a lum sak uh aa, ciangpui
- 87 - - 87 - - 87 - - 87 - - 87 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
khat tawh a siin uh hi. Tua ciangpui tung pan taite buakah teipi
khat tawh thi-lamtaak sapangh meak bangin a tam phuat uh hi.
Sizang kual a tu ngalkong hongah a pai Pu Kip Lam in a nuai a
bangin la phuah hi:
- “ Zing ka zit pui zangmang tunnu banzal pe bang ngawm ta
ze;
- Leidote’ii sumtual tungah tukawl nau bang tawi sak ing nge
lam ngual tiam bang nui sak ing.
- Sawn hen thiam le phung lam ngei tawh do ta kankong
hong ing nge;
- Leidote’ ii pa taang tungah lawciang khulu in khuh ing
nge hen thei sang len thang zaw nge.”
Hi thute sia Khamtung ngamah ki ukna a omma, khua khat
le khua khat kido ah, sila intengah a kimat thei hun laiah a
ngamtatna uh ahi hi.
Mangkang kumpi hong khan zawk ciangin Tapidaw biakna
lam pan pilna hong piakna tuin Kawllai Sang hong phuan hi. Kei
zong 1910 kum panin Kawllai sin ka kipan hi. Kum 1914 ciangin
Kawllai tan 4 sia a zo nambat khatna ka ngah hi.
Kawllai tan 4 ka onh zawk kum 1915 ciangin Tittaw sangah
Kuli ukin ka tum a, kum 6 sung na ka seam hi. Tua kum 6 sung na
ka sep sungah Mangkangte’ ii ei a zawng kuli naseamte tungah
hong zawnsakna le hong novawtnate ka deih ngawlna hangin
Mangkangte tawh thu ka nei hi.
A thu panin “ Tittaw sung lam thak tai 6 Thuk Kam in
Kantalaih la ta hen” ci-in thu hong pia hi. A dang tai 6 ma Kumpite
vawt tuin a koih hi. Kantalaih aa hong piak tai 6 sia ka man dongin
ka vawt hi. Kumpite vawt tu a koih tai 6 sia kuli a ngah laak huin
a man zo bua hi. Bang hang in kuli ngah zo ngawl ziam, ci leh, tua
laitakin Indaung ngamah sai tang hang lian tapo khat in innsai le
mihingte vaiin a om hi.
Tua saitang hang in mihing 4 bang thatlum zo ahi man, “ Tua
saihang na kap lum zo leh ngun 300 ngah tu ni hi” ci-in Tittaw
mangpa inhong khaam hi. Tasia ciang kei zong tua saitang hang sia
- 88 - - 88 - - 88 - - 88 - - 88 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
sai thau tawh pai vangiatah, ka mu poma ciang ka kapah, ka kap
vawk pai hi. Tua saitang hang kah ka-lupna hangin hi la ka phuah
hi:
- “ Vuisai limlian ngamkhuai bang hang zang tawi baal
bang mal ve tia;
- Miza zin bang ling sak na tia, taangno kei thanna
hi ze”.
Tittaw mangpa Allen in tua saihang ka ka-lup man ngun 300
hong khap sasia,“ Licence om ngawl hi”, ci-in hong dem vawt ih
tung sia ah, ka lam vawt thaman hong khak tan lalai hi. Tua ahi
man “Mihing tetek hi bangah kitheam tu hi ziam”, ci-in Maymyo
ah Tittaw Menzi zum le Sagaing ngam uk Menzi zumah ka khia hi.
Tittaw menzipa le Sagaing menzipa in ka thu uh hong sit
ciangin keima in hong zo sak bek son ngawlin tua Tittaw Vuandokpa
le Tittaw Mangpipa sia a za pan a khia hi.
Tua ahi manin hi bangin la ka phua hi:
A NAWH:
- “ Do min ngei ni bang luunta sesum paal bawh kang
bang ka lam mealmu hawm in tan sak ze;
- “ Do luun lai tai nga tu tang leido zuapa lam bang kai
e, hui bang ka mau sak ze.”
Tua hun laitakin Tapidaw sang pan Kawllai hong phot sak
sasia, “Kiphiat kik” ci-in ka za ah Kawllai man phatna a bo tu ka
launa in Tittaw pan ka nasepna ka nusia ah mai sangah ngam le lei
a tu makai ahi tu khangnote Kawllai hilh tong, ci-in ka kipan hi.
Tua laitak phaphotin (kum 1918) Subedar Bo Mang Pum in
sai a sawm hi. Sai vai tu, inn pan ka kuan ma uh in, Bo Mang Pum
in thu hong piakna panin “ Tuin ka u ka nau awng, thiphu ka tuahna
tuin sai khat ka deih manin noteng hong paa ka hihi. Ngam sung i
thet ciangin sai i sih aa ahi leh, keima in ka deihna mun khat kong
kap masa phot tu hi. Tua zawk ciangin no nong kaa huan pheang
tu uh hi. Kei thau ngin main a nging sak na om uh le, ka sai
sawmna sum bo teng hong lio tu nu hi”; hong ci-ah sai sawm na in
khuital lian hial tapo khat hong ngawh hi.
- 89 - - 89 - - 89 - - 89 - - 89 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Tua tungin Kawlngam sung saitang a lian bel sia le zangsial
tang lian mahma khat ka man uh hi. Ngalphuakpa Bu Mang Pum
in nasia takin kam hong khaat khol ahi manin tua saitang kappa’
min kison ngam ngawlah om top sia, Pa Khai Kam ih a zi, Thuam
Tiin tungah a thu teng son thiang ngei ahi bangmain Pa Khai Kam
thi ni ciangin a zi’ ka-mal sung panin hong ki laak keak hi. Tasia
ciang tua saimang kappa ahi keima’ min kilo ngam pheang hi. Tua
ahi manin kei zongin hi bangin la ka phua hi:
- “ Sen a pupa’n sang le lal tawh khuamual thut bang
lum sak ze;
- Pupa khan ngui ka zopna ciing zang vuisai tawh hau
min ngei ka thang sak ze”.
Tua zawk ciangin Pu Pau Suan in sial hong sawm laleau ah
ka kuan pui laleau hi. Tua tungin zangsial sang a lian zaw
tuumpangsial khat ka kaa: sakah hi bangin la ka phuah hi:
- “ Pu von lung deih namkim sawmsial sang tumtui bang
laak sak nge;
- Thi min thei bang lawhna ngawlah hau tun na lung
tai nam maw”.
Tua zawk kum 1925 ciangin Kumpi te in Kawllai Sang hong
phiat sakah Zolai tan 4 Sang tawh hong lai sak hi. Tua bek son
ngawlin Khamtung mi a piang peuma Kawllai sin thei ngawl tu hi,
ci-in thu a om sak hi. Tasia ciang Zolai i sin hangin Zo ngam teng
bekah kizang thei bek tu ah , duh le deih zonna Kawlngamah
kizang thei ngawl tu ahi ciang,ci-in, Kawllai le Zolai sin khop thei
natu ka ngen laleau hi. Bang hang ziam ci le Khamtung mi i kampau
kibang ngawl ahi ciang i Zolai ngangawn i Khamtunng ngam tengah
kizang kim thei sap ngawl lai hi.
Tasia ahi kom, Kawlngam buppi i zak thei sa, Kawllai sia
Khamtung mite nah a he peang ba leh mithi sa tawh kibang zo ta
hing, ci-ah ka ngaihsutna tawh kum 1935 May 4 ni in Khuasak
khua ah Kawllai sang ka hong hi. Kum 1936 ciangin tua thu sit tu
in Falam Mangpipa Burne le Cope Topa Khuasak khua ah hong
- 90 - - 90 - - 90 - - 90 - - 90 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
pai aa:
“Kawllai hilh ni ziam?” ci in hong dong hi.
“ Hilh khi hi” ka ci hi.
“ Hausa Upa hong sawlah na hilh ziam maw,nangma
thu ah na hilh ziam?” ci in hong dong tato ah,
“ Hausa upa hong sawl hi bo, keima’ thu ah ka
hilh hi”, ka ci hi.
“ Tapidaw ni ziam, Lawki ni ziam ?” ci-in hong dong laleau
ah,
“ Tapidaw khi hi,” ka ci hi.
Tasia ciang Falam Mangpipa in “ Tapidaw na hi leh biakna
ukpa Cope Topa tawh thukim aa ka vawt uh, nang bang hang
hong nial ni ziam, ngimna khat papo na ngah tu kilawm hi” hong ci
hi. Kei ka zo kikna panin “ Mangkang kumpite in kum 1886 panin
Kawl ngam hong uk nu hi. Tu dong pilna nong piak uh bangma om
ngawl lai hi. American Tapidawte hong vaihawm sakna tawh
Khuasak khua le Khalkha khua ah Kawllai Sang tan 4 ciang dong
hong koih hi. Ko, ka pu ka pa uh na, Pathian thu heh ngawlin
dawai a na bia uh hi. Tua Kawllai hong kikoih zawk pan kipan ka
pu ka pa uh ii biak dawai ngeina sia nungngat thei zo khu hi. Tua
ahi ciang Pathian ka paai thei, ka biak thei na uh sia Kawllai hang
ahihi, tuni dong Manglai hong hilh nuam ngawl lai nu hi. Pathian ka
paai thei na uh lampi khaak tu in Cope Topa hong pai ahi leh a
ngamah ciah kik hen nah hi le ama’ a tu le pha zaw, ko’ a tu le pha
zaw tu hi” ka ci hi. Tasia ciang Cope Topa sia a thin hong uk
mahma hi.
Falam Mangpipa tungah ka ci lai na panin “ Kum 1910 panin
American Tapidawte ii hong honsak sa, hong piaksa, Pathain paaina
le biakna ah ka nei thei sa uh Kawllai, Khuasak khua ah tan 7
dong zong a om ngei hi ah, tu bangin ei’ thu bek tawh kiphiat
vazeang thei ngawl tu hi. American Tapidaw Pawlpite in “ Phiat
tu” a ci hial zong kum 20 val bang a kisinsa hi zo ta hi. Tua ahi
ciang Khamtungte ii Pathian ka biak thei, ka paai theina uh sia,
Kawllai hang bek ahihi”, ka ci ciangin Burne Mangpipa zong a
- 91 - - 91 - - 91 - - 91 - - 91 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
thin uk mahma ahihangin hong nial thei tuan ngawl hi.
Burne Mangpipa Falam a thet poma ciangin Khuasak
hausapa Lian Thawng le Sayapipa Za Khup tungah lai hong at
laleauna sungah “ Thuk Kam in Zolai sang Kawllai thupi sim zaw
ahi ciang Zolai hong vawtsiat sakna a om leh ka zumah lai hong at
ta vun. Tua son ngawlin Zolai tan 4 ong ngawl po Thuk Kam in
Kawllai sin tu in a kaikhia le tua Zolai tan 4ong ngawl sangpa
tangte’ min na ciamteh vunna,hausa’ dan na pia vun” ci-in thu a pia
hi. Kawllai sin tu hi zata hong kikhah tanna sia, Zomi le Kawlmi
hong heltuahna zong ahihi, ci-in ka ngaihsun hi. Tua ahi manin kei
zong tua hun pan kipan khangnote Kawllai heakna tu in private
Sang ka hong hi. Hi zata ah hong kikhah tanna leh hong kivawt
siatna pan kipan ka hanciamnate khangnote ih a tepte tu ka deihna
in:
- “ Zang tawi thiamthil kang tui mangte’n thang
ngawl bang khah thiam ta ze;
- Ngawl bang khak dai bang nawk ing nge khawvan nuai
tang kik sak nge”; ci in la ka phuak hi.
Kumpite in Zolai tan 4 ong sate bek Manglai sin sak thei ah,
Manglai Sang ngangawn zong Tedim khua bekah koi ahi man
Manglai a sin zo ngawl mizawng daipam khangnote atu ka ngaihsut
sakna in Zolai tan 4 ongsa peuma Kawllai Sangah a kak thei na
tuin Sayapipa Za Khup tawh ka vaihawm khawm uh hi. Ama in
Zolai a hilh aa, ama’ Sang pan Zolai tan 4 ong sa, Manglai Sang a
kah zo ngawl, mizawngte’ ii tate teng sia, kei in Kawllai ka hilh hi.
Tua ka Kawllai Sang sia kum 1938 ciangin Palik Saten lui
Awn Cin in “ Thuklai ah i khiin tu” hong ci-ah Thuklai ah ka khiin
hi. Tua Kawllai Sang sia, Japan ngal hu vau ah simlei siat dong
Thuklai khua ah ka hilh top hi.
Japan ngal sung zongah ka Sang a kisiat hang private lai hilh
ka tawlnga tuan bua hi. Laihilhna hu vau in Kumpite tungah kei a
tu in dangkasan pya khat zong supna ka pia ngei bua hi.
Japan ngal zawk ciang zongin Khuasak khua ah kum 1952
pan 1961 dong Kumpi Sangsayate ka huh top lai hi. Kawllai hi za
- 92 - - 92 - - 92 - - 92 - - 92 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
lalawmah ka ii mama bangmain ka tu, ka tate le khangno peu ma
in phatakin hong hanciam tek ta vun, ci in kong han thawn nuam
hi. Bang hang ziam ci le Kawllai hangin Pathian a bia thei, a paai
thei te hong suak sak ahi man in it huai mama hi, ci in ka ngaihsun
hi. Tua son ngawlin maisangah Kawl le Zo sia i kimeal heak va-ial,
i kiho lim va-ial thei tu sia kul mahma hi. Ta bangah Kawl le Zo i
kimeal heak, i kiho lim thei na tu sia Kawllai le Kawlkam bek ma
ahi manin Pathian le Kawl ngam a it mihing te theam po a tuin
Kawllai in simlei buppi sangin man pha zaw hi, ci in a phaw tek tu
kisam ka sa hi.
Japan ngal zawk ciangin U Vum Ko Hau in Thuklai ah
Manglai le Kawllai sinna tan 10 Sang hong hong hi. Mangkang te
hong piakna tawh Khamtungah hi bang pilna sangte kingah ngei
ngawl hi. U Vum Ko Hau i hanciamna tawh tuin a nu a pa in pilna
khawvak ngah kim tek thei ihi manin ama U Vum Ko Hau tungah
ka lungdam na in
- “ Kangtui lungmang lim bang bel lai tung sunni meii in
liah e;
- Laitui lunmang kil bang khan ciang i tung sunni tang
pheang ze” ciin la ka phuah hi.
Hi bang aa keima’ ii nuntakna le ka hanciamna a he nuamte
atu in a tepteh olna tu ka ngaihsutna in la tawh ka koih hi. Bang
hang ziam ci le thu in la hi ah, la in thu ahi bangma kam tampi tawh
son a kul tu thu pawl khatte sia langui khat tawh zongin kiman thei
hi.
Tua ka late sia khen 2 ka suah aa, a khen masa sia, keima’ ii
nuntakna, nasepna, khawngaihna teng ahi a, a khen 2 na siasia,
biakna le paaina tawh a kisai Pathian’ thu la ahi hi. Leitung late sia
leitung thu tawh kisai ah, Pathian pokna late sia vantung ngam
nuntakna tawh kisai hi.
“ Biakna” i ci sia, leitung i nuntak laitak a tu hi zaw ngawlin i
thi zawk ciang i tha’ ii vantung ngamah tawntung nuntakna a ngah
theina tu-ah Pathian deihna bang zuina ahihi. Ih thi zawk ciang
Pathian’ vantung ngam nuam i thet zawkna tuin sum le paai tawh
- 93 - - 93 - - 93 - - 93 - - 93 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
kilei thei hi ka po le a kilei tek tu hi. Ahihang simlei buppi tawh
zong a kilei zo ngawl, a kilei thei ngawl, vantung ngam nuam sia,
dangkasan pya khat zong piak kul ngawl in thet theina khat a om
hi.Tua in bang ziam ci leang, i Topa Zisu sia, Pathian’ i Ta tatak hi,
ci-in i um leh eite theampo zong Pathian’ tanu, Pathian’ tapa i suak
tu ah, i tha in tawntung nuntak vantung ngam a theng tu hi. Tua
upna in sum le paai boin lei kul ngawl hi. Bang hang ziam ci leh;
- Thian tawai lunmang mun muang teng po Thian von
tawai hi zo hing e;
- Lo bang hin lai ciin le tuai awng Thian tawai mang kul
lai lu vaw. ( Zawhang 3:16)
Topa Pathian in a it bel Tapa khat bek a nei Zisu tawh eite
hong tankhia zo ahi ciang eite’ tungah thukhen tu sia Topa Pathian
hi nawn ngawlin a Tapa i Topa Zisu ahi aa, ama’ tungah a vangteng
a aap siat zo hi.(Zawhang 5:22)
- “ Tung Pathian in a vang teng po a tawai len piak in
nei ze;
- Ngua bang hin lai kim teng ngual awng Thian tawai
mang kul lai lu vaw.
Hi bang aa thu le la tawh thuah khawm aa ka aa: sia, thu
tawh a tel theite in a tel seseam na tu le, lai he ngawl la hete in la
tawh a tel theina tu ka deihna ahihi. Mihing pawl khatin Zo la ngui
tawh hi bang aa Pathian pokna ah a kizak sia khialna in a ngaihsun
tha zong om tha tu hi.
La tawh Pathian pokna ah khialna om ngawl ahi hun lam sia
David kumpipa tungah Pathian thu piakna ah “ Ka min le ka vang,
lasa in hong pok ta vun” a cina thusia ngaihsun leang hong tel
thiangtho sak bel hi. David kumpiapa zongin Kiciamna Thingkuang
a inn a thet thei, a lungdamna tawh Itazila mi 1000 khawmin Pathian
pokna pawai a vawt hi. Tua ni takin Sawlu kumpipa’ tanu in khelki
panin a kha domin pawai vawtte a en nginge hi. En bek ngawlin a
thin sungah David i ta bang a pawaikham sia pha a sa bua hi. Ta
bangah a thin sungah Pathian pokna pha a sak ngawlna a ngaihsutna
hang bek tawh tua numei in a khan tawntungin ta a sel hi.
- 94 - - 94 - - 94 - - 94 - - 94 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Tasia bangma in i thin sungah i ngaihsut bek ngangawn Pathian in
hi zata ah hong tel, hong phawk thei vilvel ahi hun lam sia ngaihsun
leang, Pathian sia, thu tawh bek dom ngawlin la tawh zongin pok
huai kaan lai hi. Tasia bangma la tawh pok tu zong hong kisawl
zaw hi. Salaan 95:1-2
Salaan 150:1-6
Kalawte 3: 16
Tua ahi ciang hi bang aa Pathian pokna tu ah la ka phuah te sia,
kei phuah thong hi ngawlin Lai thiangtho Thubu sungah a omsa,
thu ahi hi.
Tu in a ngaihsut huai lai thu khat panin, lai pilna a khan va-ial
bangmain i khangnote in leitung pilna ah Kawllai le Manglai panin
pilna ngah hon ahihang, i pu i pa ngeina le i taangkamte pan kipan
i late a sin, a zak tu hun om nawn ngawl ahi man in khangno sung
ah a he, a thiam, kua ma za om nawn ngawl hi. Mi nam khat papo’
ii pilna le thiamna bulpi en leang, a taangkam le a late pan in ki mu
thei, kihe thei hi. Tua ahi bangmain tu in i taangkam le i late sia, a
bo zo liang bua zongin, eima Zomi sung mahma zongah a kizak
nawn ngawl ciangin i minam’ ii pilna le thiamna khuk bulpi sia
mangthang dektak zo hi, ci-in kimu thei hi.
Tua ahi komin Pathian pokna zongah eima kam, eima’ la
tawh i pok thei tu kisam bek son ngawlin a hun zong cing zo hi, ci-
in ka ngaihsun hi. Tapidaw ngeina sia lai hete bek i zui thei tu
ngeina bek hi ngawlin Pathian Topa a um theampo’ i Pathian a
pok tek theina tu ka deihna le ka ngai sutna tawh in hi labu ka
vawt ahihi.
- “ Tha ka kia zong zalun thinthu phung mun hong hil zo
hing nge;
- Ka kiak nu ah ciin le tuai awng kheap tang bang na zau
zu vaw.”
- 95 - - 95 - - 95 - - 95 - - 95 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
KHEN KHATNA
A LANGUITE
1. - Sen a ka zua, siallum khai thiam, zangsi lai a, thang na ze;
- Zua hen thiam le, zangkhen kawltiang, vangkhua lum bang,
sung sak ze.
2. - Sang le lal huai,ka zua ni thum,ngual lai kan sang, ka na ze.
- Ngual lai kan sang, mun aa muan bel, zinleang zial aa,
vul awng e.
3. - Sen aa ma bang, ka kipatin, zangtawai thiamthil, sin ing nge;
- Tung Pathian le, nuaizin lunmang, khan aa ngi bang,
khen ing nge.
4. - Vaimang zuapa, a hawm thiam e, Thian vang ni bang, taang
sak e;
- Zalun Thian vang sak ciang vangkhua, mun zang hong taang
masa ze.
5. - Zangtawai thiamthil, kangtui mangten, thangngawl bang khah,
thiam ta ze;
- Ngawl bang khak dai, bang nawk ing nge, khua van nuai
taang, kik sak nge.
6. - Taangno dawnkil, bang khang ing nge,do tawh zing vai hawm
ing nge;
- Do tongdam nau bang, saang ing nge, namci hui taang, bang
khawm nge.
7. - Leido lun le, namci ngualte’n, sai bang hong sawm, thiam ve
tia;
- Henkol bulh tu, leido zuapa, ka siang hong len, thiam ve tia.
- 96 - - 96 - - 96 - - 96 - - 96 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
8. - Sen ngual kawai le, ka ciin liannu, tun tawh zin bang, ling sak
te;
- Lung lau lo aw, sen tun nu aw, do luun laam bang kai sak
nge.
9. - Tang ka langlam, sesum phung cing, dota’ lam bang, eang ta
ze;
- Lam bang eang puak, bang thuk ing nge, dolun na ze, zum
nam maw.
A NAW
- Do min ngei ni bang lun ta,se sum pal bawh kaang bang ka
lam, mealmu hawm taan sak ze;
- Do lun lai tai nga tu tang leido zuapa laam bang kai ee hui
bang ka mau sak ze.
- Sen pupa tang bang pha ta, sang deih lal deih zial thiam zua
hang, hen thei ngeal cing sak ze;
- Hing le ngaw sawl bang kaai ta, seino mim phung ngui a
cing la hen thei phung cing sak ze.
10. - Ka ciin ngual kawi lun lai lian nu phung lai al bang uap ve tia;
- Hen tuangtut na daidam vak ci’ng zua sau na zu bang pua te.
11. - Vuisai limlian ngamkhuai bang hang zang tawai baal bang
mal ve tia;
- Miza zin bang ling sak na tia taangno kei thanna hi ze.
12. - Vuisai in ka hang, zia ci ze, kop aa nau bang, sial ing nge;
- Kangtui lunmang, ka pau ci ze, kop aa hui bang mau sak
nge.
- 97 - - 97 - - 97 - - 97 - - 97 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A nuai a langui khat sia Thangkhal khua Daw Don
Niang ii hong phuah hi.
- Ngal liam nga bang, na len laiin, vuisai hang, lai phuk ve tia.
- Tang na len lai, namtem hiam bang, dolun mang paal,
vul sak cia.
13. - Sen a pupa, sang le lal tawh, khawmual thut bang, lum sak
ze;
- Pupa khan ngui, ka zopna ci’ng, zang vuisai tawh, hau min
ngei, ka thang sak ze.
14. - Puvon lung deih, nam kim sawmsial, sang tumtui bang,laak
sak nge;
- Thi min thei bang, lawhna ngawlah, hau tun na lung, tai nam
maw.
15. - Zang a vuisai, thang zaw maw e, nam kim sawmsial, thang
zaw maw;
- A kop aa thang, sing ngual ih ngen, ka banzal aa nuai sia
nge.
16. - Hanmung a zial, lei ka tu bang, zang vuisai le nam kim
sawmsial kop aa nau bang sial ing nge;
- Banzal a luai sang lunmang awng hauta’n vang thanna’n
nei ze.
17. - Nanuai sang lun min ngei phung cing ciang ka vangkhua ci
vaw;
- Sangmang lalmang hen tuangtutna vangkhua kitawai sa hi ze
18 - Zangkhen kawltiang sawn lam ngei tawh hial nen sang pal lo
ing nge;
- Sang pal simlu son le von awng pa tang laam bang veal zu
vaw.
- 98 - - 98 - - 98 - - 98 - - 98 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
19 - Ka ciin pheiphung tawai zang awng e na nuai sang zawai
zui ve tia;
- Kawltiang ngawl aa thang temnam tawh zasial nau bang sial
ve tia.
20. - Pantui lunmang do min ngei e ciin banzal hong thang na ze.
- Bellun hawm tel zangkhen kawltiang ciin duang sawl bang
baang na ze.
21. - Ciin hang tha a na kiak ni’n e thangvan thawng e ngual
awng e;
- Ka ciin lautha kamkei aa laang sau nen pan nau bang om ze.
22. - Mual ciin aa laang zang kamkei awng ciin banzal min than
sak tia;
- Sang ka sialna zangta ngo dial sau nen phual ngo laambang
ze.
23. - Sang aa kitawai ci-in hang kamkei vuisai kop phung cing
sak tia;
- Zingleang tualkhawai namkim sawmsial kim pui na ngual sing
ve tai.
24. - Ka ciin kamkei zalai mingthang kim pui na ngual sing ve tia.
- Awkhi tendal sawmsial huang khiak len ngual lai thang
masa tia.
25. - Ciin sau sak le pa zua tialdaw vangkhua tawh et lawm sa
nge;
- Hau min thanna sak ciang vangkhua sau nun nuam tuang
nusia tia.
26. - Ka ciin vontawai taang baal bang pil phung lai mun muang
ka nang nge;
- 99 - - 99 - - 99 - - 99 - - 99 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Zang pe thik le tio aa lim nga von aw ei kiakna hi ze.
27. - Ka ciin ngeal cing ngual lai minthang Thian in ci bang teal ta
ze;
- Tha kiak suktaang bang kihuan e zang ni suah tum dang sa
nge.
28. - Ciin kiak nau bang ka kaa lai in kawai in nu lo bang thual e;
- Thai le na von na tuai ngaisial thangpat puan bang neam ing
nge.
29.- Taang ka lung tup dei ka thai laak zata ho lung zawk awng e;
- Phung in pak bang tawai cim ngawl aa ka deih zozam vul ta
e.
30. - Va-al pau e taikhua val e laikhun khang thei lo ven aw.
- Zangni suak e munzang tan e lai kuang ngawl bang uum ven
aw.
31. - Sen ang kawai tu lia ngual lai pan lung deih ka angah sia nge;
- Pak bang tawai sa deih thai zial sa taang in ka khan khom la
nge.
32. - Ka kawai tong neam sing ngual ii ngen kiak mawk huai tuam
cing sa nge;
- Tung Pathian in tem bang deih e ka deih zozam sutt la nge.
33. - Kawai aw tha a na kiak ni’n e zalun thianvang soltha bang
taang zangsi ei vangkhua tan e;
- Lungtup tui bang tung hi ci nge ngai sial mun muang tuam ing
nge.
34. - Pa bang muat tu kawai na sak luang tung soltha bang taang
aw nge.
- 100 - - 100 - - 100 - - 100 - - 100 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Nuai simlei aa al bang mang tu simlei zozam sing ve tia.
35. - Tung soltha zong meal mang thei ze la mei bang vaak kik
thei ze;
- Ho neam luan thiam sen ngual kawai awng soltha khan dung
hong zil aw.
36. - Vaimang thiamthil kawai meal mang sa tui a lim bang en ing
e.
- Khang thei lo aw sen ngual kawai awng thinlai zang nguh
bang zen e.
37. - Zo dam kuam aa tulta khan thiam kawai ban zal aa vul awng
e.
- Tul tha kiak meal mang ngawl lai aa sen kawai na meal mang
ta ze.
38. - Tukawl tawaina deih na kung ciin meal mu leng luanthi hi ze.
- Thai tawh von tawh ka khawlna thawh lo limbuuk paang
pa len hui kai ta ze;
39. - Nuaisim lei aa na kiang ngai sial tawai sen tawn tuang nusia
te.
- Zata khawlna leangvan tual pan sikmul nong liling nam maw.
40. - He la neam tu hau tawai liannu huan be bang zawn kik ing
nge;
- Ngai khua khing bang kum ding kisa’ng sunni kaai ma vul
awng e.
41. - Thianmang hawmtel vondeih ka tawai phaimit sot lawm sa
awng e;
- Phung tong hawm aa dolun lai pan sen pian tum aa dang
ta ze;
- 101 - - 101 - - 101 - - 101 - - 101 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
42. - Kawai kiak nu aa lia tawai ni ngeal hau lai tu bang suan
ing nge;
- Tun kiak lung he nau bang theam tu tang le lia tawai thiam
hen aw.
43.- Tun sung suahna lamh ngial kiakna nuai ciang ngaih khua in
zial e;
- Nuai ciang om lai simlei ngaih khua ka duang baang khial
om ngawl ze;
44. - Nuun thum ngai aa ka von momno zo lawkta bang tau ta ze;
- Luanthi tawh khang thei lo ing nge von sen ka paai aa kuah
nge.
45. - Zua meal mak aa ngai sial taang pa simlei lo bang hing ing nge.
- Tun meal mak aa ka von taang pa nun thum ngawl al bang
ta nge.
46. - Ciin tawai liannu ho kung zozam lia ngual lai thang masa tia;
- Khan a pak bang tawai ding kisa’ng tulthing tun sang tom
zaw ze.
47. - Ka von taangpa mun aa muan bel phaimit sot he huai sa nge.
- Zan ciang ka zal mang hihen aa tu le khang thei lo leng e.
48. - Ngai khua khing bang ka kum pui tu phung lai aa kihei ing
nge.
- Ngaikhua hui bang theau teng ti bong lung he saang sawn
seam ing nge.
49. - Kawai awng tun siang na leang ziam maw phung lai aa na
hei ziam maw.
- Von sen zo lawk bang tau ta ze nun thum ngau zu bang tuul
aw.
- 102 - - 102 - - 102 - - 102 - - 102 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
50. - Taangpa ka lai lenna lakah zin tawh dawn bang tuak ing e.
- Zinleang thavang ka kung tungah phaimit huan tu zing bang
hi nge khaw tuang lam mealin ma nge.
51. - Kawi min tang phung bang ka kalhna von min seal liannu
awng e.
- Sawn tha kiak le taang kei phaimit soltha khat tong ciam
khawm e.
52. - Zinleang zatam, ka kung tung aa, thing bang ka zung, hong
zen tia.
- Zinleang paal bang, nang tong ci nge, kahan lum khai zo ing
nge.
53. - Phung mun lenna ngai mun lenna, ngai mun lenna khaw tuang
lam, ngalin don e.
- Kawai tawh tun siang, ka lenna ze, phaimit sot he, huai sa
nge.
54. - Taangpa kil bang, ka khan laiin, len ngual lai thang, sa hi nge.
- Tuum bang huai kuan, zaitha kiak kuan, al bang dah ngual,
sing ing nge.
A THIPNA
1. - Sen aa ka zua sang le lal kaan sang ci e mom milmial aa
sangal pa suum bang tuah nge.
- Kawai kiak lautha thang suum bang ka tuah luangin sang
luun kopin ka luan thi ka siim sak ze.
2. - Sang lun kop nau bang ka sial a thang zaw maw, lai neam aa
tukawl ka tawai a thang zaw maw.
- Lai neam aa tukawl ka tawai phungin bawm e ngual phai
zawn e nam ci laam bang paak zaw ze.
- 103 - - 103 - - 103 - - 103 - - 103 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
3. - Von deih nau bang ka tawai pui thai lung zawk awng, lun
tawai momno na siang tuang hong tung nam maw.
- Lung deih aa ci bang kong teal kawai ni thum aw ho lung
zawk lai kuang na uum khial heak vun maw.
4. - Taang ka khan zu bang sia e len pui ngual aw ngaikhua teng
po ka duangah hong baang ta ze;
- Nau bang ka kaa luangin ne zaila ka awi Thian aw tunni
bang na awai maw heak in aw.
5. - Ka kung tungah nuai zinta ni bang lun tia deih thai zial teng
nak tui bang dawl thiam ve tia;
- Ngual zial ka leng tunni laam kai man ngawl aa phung tawh
tua leng deih thai zial cim man ngawl ze.
6. - Pupa pian khan khem awng nge nuai zinmang aw na kai
zatam Thian tongdam tawh nial ing nge;
- Na kai zatam Thian tongdam tawh nial ing nge nuai sin zuapa
nang na neam na lai nam maw.
7. - Phung tawh tua tu tangin mu bang ngai ing nge thinthu zaila
zing dai bang nawk zo ing nge;
- Thinthu zaila zing dai bang nawk zo ing nge tem bang ka
deih ka angah zial zo ing nge.
8. - Khawvan nuai ah lia ngual se zatam tu na’n tem bang ka
deih lailung tu tuam om hi ze;
- Tem bang deih tawh ho lung kum khawm zo ing nge ho lung
zawk tai laikuang uum pui zo veang nge.
9. - Kawai tawh samngi bang nong khen nuaizin ta awng meal
mu thei leng lung he tuangtut nuam veang nge.
- Meal mu thei leng lung heh tuangtut nuam veang nge na banzal
aa henkol khai sak nuam veang nge.
- 104 - - 104 - - 104 - - 104 - - 104 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
KHUASAK PU TUANG ON
(84-19) LA
La Kai khawm; U On Ya Nang. BA, BL.
1. - Sang lim lian bel na min thang e zua min law na lawm sa
nge.
- Pa tang von mang luang tho ve vua vui sai tungah tuang
ven naw.
2. - Sen lai ka al bang ta ci e vuisai kop min lo ing nge.
- Von mang phai mit sing maw tang nge nam kim sang lun
zal sak nge.
3. - Tun lung tup ngawl zua lung tup ngawl lun kop siang nga
sia nge.
- Ka mim phung taw zaang si ngual taw mi za sui lung tai
sak nge.
4.. - Zang a vui sai a lim lian bel lung tup tui bang la veeng nge.
- Tun le zua min law na tu a sang mang nau bang sial ing nge
5. - Zin awng nge na awi nam maw ngual aw nge ka lawm
nam maw.
- Tung lun ta le phui ngua pal law vui sai kop a zial ing nge.
10. - Nuai ciang om lailung he hui bang theau maw e leang
van tual ah nunnop hui bang theau maw ze.
- Lung heh zatam mual dam hui si’n seam henna kiak
mawk nun nuam pak puan bang siim nuam veang nge.
(Part (1) Labu sung tuteng hong kisuak sak phot hi.
Adang LTT taw kisai a la phua te, Part (2) or Part (3) a
sua ciang kihel zo pheang tu hi. Laibu vawt pa)
* * *
- 105 - - 105 - - 105 - - 105 - - 105 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
6. - Ka phung len lung muang la e sang kop ngua bang phuk
ing nge.
- Zaang si ka ngual ka dem na ngual tung tuan na lawm sa
nge.
7. - Tin taw ciam ngawl phung taw ciam ngawl lung tup ngua
bang phuuk ing nge.
- Lung tup ngua bang phuuk ih veang nge zang si ngual dem
nan pha e.
8. - Sang lun zal han mung phu ing nge do in pil tang bang the
ze.
- Hiak pal lau tha huai vak ci nge sang lun na zial kik ing nge.
9. - Zaang si ngual aw ka ki pat in ka hen kop tang khua vawh
nge.
- Phung aw sai bang nong sawm lai in sang lim lian kawl
ciang phu nge.
10.- Zin mang kung vul vui sai lim lian phung awng na kiak na
hi e.
- Pham sa lung he ka vak ci nge mual ciin pan ning tui sia
nge.
11.- Sen ka phung le zang si ngual in ngil al bang mang aw ci e.
- Ngil al bang ka man lam a sang ka dei tun siang tut nge.
12.- Zang mang von tawi se sum lam huai hen kop tun siang a
tun nge.
- Zaang lam dot tui bang dawl na zaang sawm sial ma ciang
suan nge.
13.- Ka phung lam neu aw ci nge do lai a zal aw ci ne.
- Pu pa siam in lung bang sung e thai ang zal kik aw ci nge.
- 106 - - 106 - - 106 - - 106 - - 106 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
14.- Na zua ni thum phak sap zing zin kiak tu zin bang muang
hi ve te ih sau thim khua zing sak te.
- Na zua lung tup min a ngei bel na phai mit suan man ngawl
lai a von mang kop a zal ta ze.
15.- Von mang inn bang ka it man a nuai zin luh na phung lam
sawm sial in bia nge.
- Sau neu thim zing ka vaak cing nge thang ciang phung lam
kawm ing nge.
16.- Zua awng na kiak min law na tu sang lun khua mual a sua
nge.
- Zaang vui sai le tun na lap na ka cial daw huang va dil e.
17.- Sen ka tup le von mang kop aw ni khat sun nau bang ka nge.
- Zaang si ngual le phung kiak na awng ni ciin dawi ai vei ing
nge.
18.- Sang awng mung bang kong tup lai a thang van hong
thuum va dil e.
- Ban zaal a luai sang lun awng nge leang van kai pui man
pha e.
19.- Tun awng na kiak nu ciang a va bang pil bel von mang
sun nau bang ka nge.
- A pham an bang ka ii man a sawm sial nam kim in tua nge.
20.- Sawm sial a khiak lung tai ngawl a von mang ngi a khen
ta ze.
- Ka sial sawm ding meal ma ing nge tung Pathian mang aw
ci nge.
21.- Zang vaai pan piang sawm sial awng nge tun min ka law
na awng nge.
- 107 - - 107 - - 107 - - 107 - - 107 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Tun min law na zua min law na zaang phual mul in sim ing
nge.
22.- Lung tup mual a sua la tang nge ngual aw zing ma bang
pan nge.
- Ngual aw zing ma bang pan ing nge do lun kawl ciang
zang si ka dem nahi e.
23.- Zin leang kung vul nam kim sawm sial mual ciin a hong
laam ta ze.
- Mual tiin a zing zit kal a tang in ngua bang phuk ing nge.
24.- Sei no lung tup sawm sual awng nge ciin taw ngua bang
phuuk ing nge.
- Ka than natui bang ka dawl na nu ciang nau bang sial ing
nge.
25.- Von kop ka awih thang zaw maw nge sang lun ka phu
thang zaw maw.
- Sawm sial phung cing tang ka ban zal von kop ka oih
thang zaw e.
26.- Ma bang pat a hen mual sua sa von kop oih a thang ing nge.
- Lang lam se sum do duang a bang lun mang na ze zum
nam maw.
27.- Sawm sial mung bang tum ii veang nge tang ka ngual
khuang bang thawn nge.
- Tang ka ngual khuang bang thawn ing nge zangsi lai ah
thang sa nge.
28.- Kawl ciang ngawl vai lo kuan ing nge sang lun ngua bang
phuk ing nge.
- 108 - - 108 - - 108 - - 108 - - 108 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
KHUASAK PU SON KAM
(61-21) LA
La kai khawm K.T Ngo Za Lian
1. - Tun taw zua taw, na vontawi taw, do in suanh ngua bang
monh ze.
- Henkol khai sa sut kik ing nge mun inn hawm a taan ing nge.
2. - Kawi taw tongdam ciam ih veang nge nuun vom huang
zawl a khia nge.
- Laknuai huang khiak phungcing ngawl a, kamkei in dawn lai
law e.
- Na zua bat phu vai bang tham tu cio ih ngal pan sang
mang tui bang lak sak nge.
29.- Sang kaka tam sa ing nge sang lian phung cing do zua pan
mal bang ko e.
- Hong awi na te zaang si ngual aw sang kop ka tha nahi e.
A THIP NA
30.- Sang ci leng lansang kop nam kim in tua nge lal ci leng la
kapa tang a tuang sak nge.
- Tun siang ka tut lo bei sa nge zang si ngual aw sang sim lu
in ka sau hai bang ngak ta ze.
31.- Sai bang hong sa sawm lo vua zang si ngual aw phei
phung a leeng van kaai tu nong sa ziam maw.
- Ka pham zong a tung leang van ka kai zong a ka phei
phung tu zaang vui sai kung kawi veeng nge.
* * *
- 109 - - 109 - - 109 - - 109 - - 109 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
3. - Haulai panh piang sentun nu aw beamtang sungdip sa awng
nge.
- Leangvan tual ah tun taw zua taw laikuang na um tek nam
maw.
4. - Pa zua sanga a nat kom a kamkei tuang a tuang ing nge.
- Nu tun tha kiak ka sial han kolsa tung ah tuang ing nge.
5. - Zangkhen kawlciang hawmtaan tang nge mimphung banzal
kawm ing nge.
- Mimphung banzal kawm ih veang nge sang ci teng ma zial
ing nge.
6. - Langlamh puakthing bang nawn te paw zua taw ciam a, thim
zin sial bang ngiak ing nge.
- Mimphung kawlciang puan bang kawm tangh kamkei nau
bang sial ing nge.
7. - Sawmtang na thaw beamtang sung dip na sau na ngai bua
ziam maw.
- Leang vantual a tuang na tutciang tun mun a nun nuam nam
maw.
8. - Sawmtang thaw taw na teangkhawi taw nun bang paw nuam
ka na te.
- Na kiak nu a na tawi sawn te thinlai tui bang ciim sang nge.
9. - Kawi awng patang na tuanh ni’n laikhun sun nau bang omh
nge.
- Nu tun sau sak saumang tung panh luanthi zongial bang kia
ee.
- 110 - - 110 - - 110 - - 110 - - 110 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
10.- Sawn aw tha na kiak ciang a zai tha ka neam na hi ze.
- Al bang taa tu mun a nuamh ciang zin zeak khial a vul awng
nge.
11.- Zangsi lai a siakhuang kai te laingil na neam bua ziam maw.
- Zua lun teng maciang suanh na cia, thian zaw kop a nuai sia
nge.
12.- Mimbang pianna zangsi khuamual sanglun ih mual sua na ze.
- Pu von tul suanh zamluang ban-na phung banzal ah vul
awng nge.
13.- Va-al khuan a tainga sep bel zuamang aw koi ah na haw ta
ziam maw.
- Zin zeak khial a zangsi phung ih zua mang sia mimphung
in al bang da e.
14.- Ho lung kumpui tui bang ciim sa sawn aw an bang it veang
nge.
- Tun le zua in meal a mu luang vaimang thiamthil komh-pang
va bang tuang sak ze.
A THIPNA
15.- A pham zatam sial na le lautha hual na sang ci teng po ka ang
a zial lai veang nge.
- Sang ci teng taw khua mual panh ning tui kong sia, tun aw
zua taw laingeal taw nong hei lei nam maw.
* * *
- 111 - - 111 - - 111 - - 111 - - 111 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
ZAU NUAi Pi LA
La kai khawm K.T Ngo Za Lian
Zaunuaipi: ci ciang in Khuasak khua Pu Tuan Son (84-18)
ih zi Pi On Ngiak (171-19) ih la hi.
1. - Sau nunnuam le cial suangsawn awng, lun lianu’n tuang nu
sia ee.
- Do in pil tang bang thee ta ee, phaksap a tuang tung ing nge.
2. - Hawkkuam sanglun zaal napo se, von te’n dawn bang tuak
ta ze.
- Sanglun dawi ai bang zeak va’k cing, lailung muangmaw lai
ing nge.
3. - Mungbang tupngawl lambang zonh ngawl, sanglun hong mual
suak taze.
- Pham zatam minlaw natu a, naa nuai panh zial thong ing nge.
4. - Phung taw cing a ka hei lai a, von hen hanmung zial ing nge.
- Do zatam in vang khua suanh e, huisai lautha hual ing nge.
5. - Huisai lautha kahual ni e, do aw na len baang in naw.
- Do in pil tangbang thee ta ee, sesum sun nau bang kaa nang
nge, nanuai khuamual thak sak nge.
6. - Phung sawmsial le tendal kop a, do in tui bang la ta ze.
- Sawn le phung hanlung ciamta ee, do zuapa vo sa sua ze.
7. - Vangkhua suanh nguabang phuk ing nge, phungtaw sambang
peal in nge.
- Van nuai lunteng tong ciam a, ei in khulu a khu ee.
- 112 - - 112 - - 112 - - 112 - - 112 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
8. - Tuai aw aal bang na manh na tu a, van nuai lun taw ciam
awng e.
- Von ningeal le tuainithum awng, phaksap tio dung zui awng
nge.
9. - Puvon langlamh thang bekhi awng, nikhat aal bang mang
awng nge.
- Sanglun le tuang tung ngawl a, von banzal vul ka ve te.
10.- Ka von aw kam kei awng nge, phaksap a zaal ka ve te.
- Sau nasak taw tial nadaw taw, vangkhua hai bang ngak
ve te.
11.- Thaang nen ka tuanglam awng nge, ni tiin hen luang ka kaih
na.
- Do in thang ngawl bang khak ta ee, tu le dai a dam ta ze.
12.- Ka aang panh piang von nithum awng, kiil bang khankal
ngak la nge.
- Meal ka mu cim man ngawl a, dit lun in tuang nu sia ee.
13.- Tang kalaizawn lia kalaizawn, tuun aang ngeal cing ka nangh
nge.
- Ning le aisa ka niang bua zong, ngai teng hong leang ka ve
vua.
14.- Nunthum tulngawl singvontawi awng, ka siang hong tuangtung
ta ze.
- Banzaal pebang theak teng ci bong, kung tung ka thamsa hi
ze.
15.- Ka von aw lianu awng nge, hau lai ka thaksa awng nge.
- Mun inn ngamlo hai bang ngak tu, zangsi daw a tam awng
nge.
- 113 - - 113 - - 113 - - 113 - - 113 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
16.- Zal mang sia le thang huisi awng, a kop a zial zo ing nge.
- Sawn sen lautha lung na zuang le, suul a hong hei kik in aw.
A THIPNA
17.- Mung bang katup le ngawl a lambang ka zonh, tu laitak a
sanglun nga bang leang awng nge.
- Ka lawm nam maw zin awng nge na awi nam maw, sanglun
tung a zangphualmul taw tuang veang nge.
18.- Zaangva hong ham ngi ngei ee, ih vangkhua a, a simlu ma
ciang hong suanh hi ven teh ee.
- A simlu maciang hong suanh hi ven teh maw, sakluang malzin
bang hong thaa hi ven teh maw.
* * *
BUNG LUAM NU LA
La kai khawm K.T Ngo Za Lian
A NGUI
1. - Ka kiang hang taw ka sawn hang taw naa nuai vangkhua
sat ing nge.
- Ka kiang hang awng nge, ka sawn hang awng do in suanh
ngua bang monh e.
2. - Kiang taw khua saa khua nun nuam no, sawl bang hei ciim
man lo e.
- Sawl bang hei ciim man lo a, dota hong leang tam ta e.
3. - Kiang simlu sim bang mai panh cingh, hang tui luang suk zui
ing nge.
- Hang tui luang suk zui ing nge, khua ti teng meal in mu nge.
- 114 - - 114 - - 114 - - 114 - - 114 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LiMKHAi CHief PU PAU KAM
(173-20) LA
La kaikhawm :- Pa Phut Hau (Limkhai-Zo)
1. - Sen a pu pa zaang si ngual ngen lamh ngei taw min thang
ci ee.
- Tun lamh taam aa zua lamh ngeih aa za lai ni bangh taam
ta ee.
2. - Ka zua ni thum se sum lam huai tai nga na seh pha langh
nge.
- Ka tun ni thum mang ih von tawi sawm taang na thawh
pha langh nge.
4. - Leido na pe suang tung a, ka kiang simlu zun ing nge.
- Buktui ngau zu bang tul ing nge, ka kiangmang zuang
tho maw nge.
5. - Leido na kim tang tung a, luan thi tuum bang nuul ing nge.
- Luannthi tuum bang nuul ing nge, va-al sam ngi bang
khen nge.
6. - Luum bang hong sung om lo e, beal bang hong sin om lo e.
- Beal bang hong sin om lo e, do ta tai sak zo ing nge.
A THIPNA
7. - Ma ciang mimphung, tung ah alsi vaam bang nge, nu ciang
mimphung nuai ah phu lum phuul bang nge.
- Ka zaila in simlei hai bang ngak hen a, momno te aw huan a
tuu bang ci’ing vun aw.
* * *
- 115 - - 115 - - 115 - - 115 - - 115 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Mangkang te a phua:-
3. - Vang khua suan tu thei lo vai maang ciin in laam bangh
muak ve cia.
- Do lun hawm tel vai mang thiam thil ciin baan zaal ah luai
awng nge.
Pu Mang Lian thi na:-
4. - Nun thum luai pui ciin khan thiam awng zaal na tum a
dang awng nge.
- Sang ma nawh aa tul lim kai ah ka tun zo zam vul awng
nge.
5. - Zua hang in tuang nu sia ta ee nu tun in al bangh ta ze.
- Nun thum peal aa sa nga sial na sau daai dam tuang nu
sia nge.
6. - Za ta tong dok tai nga hawm thiam ciin min ngei hong zaal
ta ee.
- Ciin awng na kiak nu ciang aa von sen no ma ciang suan
ing nge vai lun dawng kong hong ing nge.
Pu Pau Kam/ Pu Hang Ngo:-
7. - Ciin luang min law phung khan thiam awng tai nga na se
thiam ve cia.
- Pu pa ngual ngen len tu ngam maang tul kaan sang taw
vul awng nge
Pa Mang Tual aphua:-
8. - Ka ciin von tawi muan tui bang ciim hau lamh paal bawh
ngai awng nge.
- Khua kim hau ngual taw ciam ve cia zua lamh ngil ngaik
na hi ee.
- 116 - - 116 - - 116 - - 116 - - 116 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
9. - Pu von ngam zaang zo tui kuan zaai liap sil sial he huai sa
nge.
- Za lai thei bang sen hen ci aa khan a uum bang khuai ing
nge.
Buanman khua Pu Han Kam:-
10. - Hawm tel the na hau tawi sau sak zo dam tul paan kaai ta
ee.
- Sang lian lu le sawm sial bual na ciau tui sen bang val ta
ee.
Mang Lun / Kim Suang aphua:-
11. - Ka tiin ni ngeal, kam kei dung zil vai sial lum a, hei awng
ee.
- Na min ngei ee, na vang hoi ee, zang mang tawi a, tul
maw ee.
Pi Ciin Dim:-
12. - Sei no sa nga na la lawm ee ciin ngual kawi taw ciam ing
nge.
- Vaan nuai sa nga sing ki dem na zaang pe thik sau ngual
ing nge.
Buanman Pu te aphua:-
13. - Tun nu ciang le sen pu von awng zaang si hau ngual sing
awng nge.
- Ten dal ngei le aw khi min thang ciau ngal ni bang kaai ta
ee.
Sila bo na aphua:-
14. - Len kum vei ah hau ii sia khuang khua van nuai za lai
taan ee.
- Thang ciang vai mang hawm thiam ta ee, nam ci tui bang
ton sak ee.
- 117 - - 117 - - 117 - - 117 - - 117 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Leavy aphua:-
15. - Zaang kuam liap ee do ngim nam ee vai zua pan khuang
bang thawn ee.
- Lun hawm thiam aa nam ci ngual taw sial lum phung bang
ciang hing nge.
Pa Suang Lian BGM:-
16. - Do tum dang ee za ih lai pan khat a min bang piang awng
nge.
- Vai sial lumh ah phung min thang sa ciam pui ngua bangh
puk ta ze.
17. - Zaang si phung le suk tui mang awng do in sai bang at ta
ze.
- Sawm sial lian sai bangh ban ing nge mual ciin pan dam
tui sia nge.
18. - Za ta san sing sengh lai aa son mom zing vai hawm awng
nge.
- Suk tui lun leh phung sial lum aa lei do zaang tual tung ta
ee.
Thuk Suang, Suan Cin, Kam Vungh:-
19. - Zaang si ngual taw tong ciam hing nge lei do khuam bang
nang hing nge.
- Von ni ngeal le sawm zo zaam awng do kawl ciang a hul
awng nge.
Dol cial - Innpi aphua:-
20. - Kawi lung tup a zaang a hual tuang zua sau taw lawm ka sa
ze.
- Tai ni khat a phung zai tha taw vang khua hong tuang tung
ta ze.
- 118 - - 118 - - 118 - - 118 - - 118 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Vungh Khaw Man Lung nat aphua:-
21. - Mi sing ngual ngen om lai ci pha von duang sawl bang baang
ta ze.
- Se sum tel sa bang mang ing nge von luang tui bang thiang
la ze.
British Empire te aphua:-
22. - Phak ii sap pan do zing zin aa khua van nuai sia khuang
kaai ee.
- A kaai tam aa vai mang thin thu thian in ngi bang khen ta ze.
Dr. Vum Ko Hau aphua:-
23. - Zaang si mom no dei taang ci suan luun lai ci bangh teal
awng nge.
- Thin thu pha le ngam tuam zil za, za ta dawng kong hong
awng nge.
Bohmu On Ngin ii pa, Pa Pau Kam aphua:-
24. - Lei do le vai mang kal a tong dam hawm thiam khai tui
lun mang hi ta cia.
- Thin thu a pha na ngai man a tong dam phei lam bang
pha cia.
Wannah Kyaw Htin Bohmu On Ngin aphua:-
25. - Sei no ciang a za ta tong dok lun lai zing vai hawm awng
nge.
- Thei sang tang aa zaang len tual ah mi zaan laam bang
paak ta ze.
Pu Tei Nok - Pu Thuam Za Mang:-
26. - Tong dam ciam pui luun tawi ka ngual ciam pui koi ah na
haw ziam .
- Vai Luun tuan na hau lamh min thang vang khua tuang
hong tung ta ee.
- 119 - - 119 - - 119 - - 119 - - 119 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
27. - Phung ni thum awng han lung ciam na khua tuang lam
daw tam ta ze.
- Vai lun tuan na han lamh min thang vang khua hong tuang
tung ta ee.
28. - Za ta tuan na vai lun thiam thil ih siang tuang hong tung ta
ee.
- Phung le ngual han lung ciam tek vua mom no ki tawi na
pha ze.
A THIPNA
Pu Mang Lian:-
29. - Ciin taw vai lo kuan ing nge zua ngam zaang a nah huai
sang in hial nen pan nau bangh omh ee.
- Zaang khen kawl ciang liang sot aa,ciin zing zin awng
sang dei zial khial phung ban zaal ah vul awng nge.
Japan ngal aphua:-
30. - Thang pan lo mei hong laang ee kuam teng taan ee zai tha
tual a zaang khen kawl ciang tawi veang nge.
- Phung le ngual awng lei bang a nong leal zong in tem
bangh ka dei do hawm tel zial zo veang nge.
* * *
- 120 - - 120 - - 120 - - 120 - - 120 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LiMKHAi PU HANG KiM
(96-18) LA
La kai khawm:- U Ngin Thawng (Lim Khai,Zo)
1. - Pha la tang nge, pha la tang nge, ka khua ci, lah pha lang e.
- Ka khua ci lah, pha la ta nge, sing khua cih, lah pha lang e.
2. - Bei sil sial e, bei sil sial e, ka khan ngual, bei sil sial e.
- Lam ngel kiak pui, lun ni thum awng, koi ah na haw, ta
ziam maw.
3. - Ka ciin khuai bang, hang awng e, do lai a nem, ka ve te.
- Ka luan thi taw, sul ziu ing e, ka do sai bang, ban ing e.
4. - Nu tuun sing kuang, a sia ing e, pa zua zan sial, bang ngiah
nge.
- Muan lei na sa, suak nam maw, kawi min na la, lo nam maw.
5. - Sei no ciang a, he huai ing e, al bang dah ngual, khup ing e.
- Ka ngual lai a, thel bang ka tuh, thi luang huan thing, zan
siang e.
6. - Tang a sial bang, ka sua pui te, ngual tuak ang lai, a siang e.
- Lia ngual di lei, ka zai pui te, von taw lai kuang, kim ta ze.
7. - Mual pan suak leng, tin ngual hi a, kham bang cia lengh,
ngam zang ze.
- Ngam zang daw lei, tam tung ah, za ta li bang, cing na ze.
8. - Phak sap a om, lai awnge, na len lung tim, ka zuam maw.
- Na len lung tim, ka zu le, tang le lia, nau bang kap e.
9. - Mawng bang pem na, beam tui vang khua, mun zang
sau, pha ngai ing e.
- 121 - - 121 - - 121 - - 121 - - 121 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Tuang ka tut na, lun zal na awng, tang bang dam nan, lawm
sang e.
10.- Ngal don tuang lam, za tam tuang lam, ngual in tuang lam, in
nei ze.
- Ngual in tuang lam, in nei a, luan thi zo ngial, bang kia ze.
11.- Khua kiim khen lo, bang lel tangh e, vang khua zing, dai
bang pial nge.
- Vang khua zing dai, bang pial ing e, zo dam nuai a, zal ing e.
12.- Hong en ve vua, en ve vua, ka khua mual, hong en ve vua.
- Tang le lia um, bang khawl na, ka khua mual, hong en ve
vua.
13.- Hau ii lang lam, be khi lun e, singta tai, sak zo ing e.
- Miza sui lung, tai vak cing e, zin leng lomei, kai bang ze.
14.- Pu von lang lam, sawl bang ih pha, sing tan nun, nop nan nei
ze.
- Singtan nun nop, na nei a, thai taw hei na, meal mu nge.
15.- Hau ngam zang a, nginem awng e sang taw ka, cian na awng
e.
- Sang taw ka cian, na awng e, thi min ka law, na awng e.
16.- Phak sap a tul, thing awng e, lun in mung lo bang tum e.
- Luan thi tui cin, na tu a, von in tui bang, la ta ze.
17.- Kiak tu ciang a, hau ngam zang a, ka sau na bang, khuak
ing e.
- Von te hawm la, cing la ta ze, ka sau pil tang, bang theng e.
- 122 - - 122 - - 122 - - 122 - - 122 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
18.- Sau zil za e, tio kuam zai e, von te lai lung, muang la e.
- Phai mit dam tui, a luan ciang, leng van ka kai, zo ciam maw.
19.- Von awng koi ah, na haw ziam maw, pui a zawng ngal sialna
khal ziam.
- Tuanglam tunga, tang le lia ngual, phaimit hem, thak ngam
bong e.
20.- Pu von lang lam, huang a ngiak sa, von awng maciang, nasuan
aw.
- Tung ciang lengvan, a sang sawn pan, ngual taw na hei, thiam
nam maw.
21.- Zangsi lun leh, lei do lun awng, nikhat tongdam, ciam awng
e.
- Tong ciam pel a, na vang khua pan, khai tui tongdam, thak
awng e.
22.- Pupa phak sap, tul lim buk awng, tin awng ei,zal na hi e.
- Lei do zua pan, tong hong thak e, sau taw zing mei, bang mit
ze.
23.- Nu tun ka ngai, zaw ziam mawnge, pa zua ka ngai, zaw
ziam maw.
- Pa zua pa tang, a lam thei a, nu tun paw, ngai na veng e.
24.- Ta pang tuak khial, sen ka tun nu, za tam in thel, bang khu
ze.
- Za tam thel bang, na khu nu a, kiang kam kei nau, bang khu
nge.
25.- Ka zua lang lam, tem dal min ngei, tuang nu a sia, zo ing e.
- Pu von ngam zang, nun nuam tung a, tun mang ngua bang,
tuan awng e.
- 123 - - 123 - - 123 - - 123 - - 123 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
26.- Ka von ngual kawi, hau tawi lian nu, dainen a ngil, ngiak
awng e.
- Sen ni nu le, na von mon no, lailung na muang, maw nam
maw.
27.- Phung le ka ngual, na hi sawn ziam, ka be khi sawl, bang
thang e.
- Be khi sawl bang, tha zo ka zu, kasau kam mei,hong suak e.
A THIP NA
- Mi singta ih tum, tai bang hong kul lai a, hau ngam zang a,
khai mu lap thiam zil veng e.
- Tuk lu pal puak, po ka zu von min ka law, ka va al ngia, kai
ka zak, ka lai hi ze.
* * *
LiMKHAi PU TUN KHAM
(95-20) LA
La kai khawm:- Pu Ngin Thawng, Lim Khai (Zo)
1. - Zang si lai a kam kei tang sa tin awng koi a na haw ziam.
- Thai le ih von hui bang mau e khua mual pan dam tui sia
nge.
2. - Zang ngam lei a huisai lim liam ka zua in kawl ciang phu e.
- Zua in kawl ciang na phu lai a, lun taan ki tawi nan nei e.
3. - Tun min ngei le zua min thang awng hui sai taw lawm kong
sa ze.
- A pham za tam ka ngai man a, pa tang ngawk ngi ngei hi ze.
4. - Tial suk tial phei ka daw nem no pham tan ka lap na hi ze.
- Pham tan ka lap na hi a, hui sa nawk na lawm sang nge.
- 124 - - 124 - - 124 - - 124 - - 124 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
5. - Laai luang min law ka tin tang nem thian tong dam saang
ka na cia.
- Zangsi ngual taw len mual suak sa, tun nawi sang zong
ngawi zaw nge.
6. - Ka tin voi tawi ta pang zal ngawl sang a tua ngai vang ci nge.
- Sang mang kapai a kua ing e na tun kan kong hawng la nge.
7. - Tun taw lo bang ka hin lai a, aw khi mim khau zek hing e.
- Zua na zaitha a phat lai a, lang nuai a sawm sial lum e.
8. - Tun ni nuai a, sawl tha nuai a, ei kiak lawi bang thang bel e.
- Phal luang ngo thul a sia ing ee, sang lun khua mual a suang
ee.
9. - Tha liak ni bang ki awi lo vua, the ngul bang li om ngawl ze.
- Lai kop in tuang nusia na via, sawm sial vo sa patang
tunga phai pheak man ka zau hi zee.
10.- Phak ih sap aa, do lai nen a, tuai ngel pai va lo awng e.
- Sasum tun siang tut ka tu bang na zua zin bang ling ing ee.
11.- Sen a nun thum kong luai luang a ban thang a ngual thiam ve
tia.
- Zua hang min thei kong law luang a sang nam kim taw ciam
ing ee.
12.- Na sei no a nunthum ban sam do ang kil bang khang awng
ee.
- Ngual lai thei sang tang pan vak cing na thakiak ngai in zang
e.
13.- Ta tin a nih thum te awnge ih hen pa tang liap hi ve.
- Thai ih dei le i von nih thum ka phai mit suan nuam ing ee.
- 125 - - 125 - - 125 - - 125 - - 125 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
14.- Lia nu ciang le tang ka lai zawn ni tin sun nau bang ka nge.
- Ni tin sun nau bang kap ing e kum tin sang sawl hul ing e.
15.- Tun awng na thang zaw ziam mawng e, kamkei na thang
zaw ziam maw.
- Kamkei simlu ka khua mual a tung al van ka zo sak zee.
16.- Tin awng ngua bang tuang awng e mim le sawm tang huai
awng ee.
- Tha na kiak ni zua sau nuai pan lai lung na he ba nam maw.
17.- Sang phung keen thei ka von zo zamom lai paitem bang kua
te.
- Sak luang pe bang theak thei ci a, lam sawm sial sai bang at
hi veng nge, von luang pe bang theak lang ee.
18.- Tun taw lai zom mang ih von tawi nga na se thiam ve tia.
- Tai nga na se thiam ve tia na kiak nu a, na kan kawng kei
bang kik nge.
19.- A ni tin a zata tong dok laitui mang awng sang dei ngua bang
phuk awng nge.
- Sang ki sim ei sa min thang bel khai tui khua mual lum sak te.
20.- Nu tun aw khi thai ang dim sa bat na ngawl a, tham awng e.
- Zangsi ngual awng, kimpui ngual awng phai mit sin mawk
nann pha ze.
21.- Sei no lung tup tung sang e, tang ka ngual aw thup nen tunga
zang phual mul taw tuang veng e.
- Pham tam ka min law na leh sawm sial bualna len sa thing le
dai pui ngua phung cing sang ee.
- 126 - - 126 - - 126 - - 126 - - 126 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LiMKHAi (ZO) PU THANG DO
(94-20)LA
La kai khawm: Pu Ngin Thawng, Lim Khai (Zo)
1. - Hen kop ni thum sawm sial zial sa na hen lung mang zia ci ze.
- Ei hen lun mang sawmsial kop zial na ning bel zek zam ci ze.
2. - Hau awng na hawm thiam lalawm te phung ci sai bang bang
awng e.
- Phung ci sai bang ban tek awng e, pam ngual nin bang neng
awng e.
3. - Aw khi mim khau zang ta lam thiam bem tang kiamlaw lai
ing e.
- Hen kol khai a, ang a siat sa, hai bang ngak tu hi tu ze.
4. - Se sum pai va ka law ni na ka von khan ngual va mu nge.
- Ka von khan ngual za ih lai a, lia ka kawi ngual om hi ve.
5. - Pu von ngam zang ma zan ing e, thai taw hei na va mu nge.
- Thai taw hei na kiak lo awng e, hiam bang meat la ki sang
nge.
6. - Phai mit awng la leng lo aw, tham sa vei na om thei ze.
- Sing ngual von tawi en na ngawl a, phai mit len na tam sang
e.
A THIP NA:-
22.- Ka tin hen tuang tut na le sawm sial ngia na na zin awng
tawl om nan nang nei ta ziam maw ee.
- kimpui ngual awng nui ciam in hong bawl lo vua lung
ka tup teng ma ciang suan siat zo veng ee.
* * *
- 127 - - 127 - - 127 - - 127 - - 127 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
7. - Ka sawn mono om lai kung kuai kil bang khan kal ngak la
nge.
- Hawm tel sam sa ning sawl ban na, ni khat hui si-in len e.
8. - Na kiak nu a, sawm sial kop taw zua siang na tuang tung
nam maw.
- Kiak lung he a, na tui mang te kawl sa tung a, tuang hi ve.
9. - Ka von vai bang ka mua nin, na phei phung siim bang kha
sang e.
- Von in kei tong zo maw ta e, luan thi dam tui luang khawm e.
10.- Von awng na kiak lung sik lo aw, sial lum tawi pui om tu ze.
- Bat phu zong tu thei lo vei mang tun tung phu lum phul bang
ze.
11.- Ka von zal na do sau nuai a, phai mit ngu ling bang do ze.
- Von na lang lam zang sawm sial ki tang no ki tawi nan pha ze.
12.- Von kiak nu a sawn mom no taw do lai mim bang thum ing
e.
- Do zua pa taw tong kum ing e, sawn taw lawk bang tau ing
e.
A THIP NA
13.- Zangta simlu tin awnge tuang a nang tut von in kiak law nan
a nei ka lai hi ze.
- Kei zong nem ze zang tawi ta zong hul tu ze tun le zua lai a na
nah lei tu ze.
* * *
- 128 - - 128 - - 128 - - 128 - - 128 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LiMKHAi SGT.TUANG KHAW THANG
(85-22)LA
1. - Pu von lang lam lum suang min thang kop a koi a na haw
ziam.
- Thim khua zin a sau siang sung a ah vang ni bang tang ci ze.
2. - Lum bang sung tumin phung tu ten ngil al bang mang aw
ci ze.
- Khai tui lun leh pu von tong thiam tun khat in al bang ta ee.
3. - Lia ka ngual leh tang ka ngual in phak sap pan min lo ta ee.
- Hong lo loh vua phung le ngual awng phung lun lai a hei
ing nge. (Ka mang la)
4. - Zang ngam lei a sa kam kei awng ngam khuai bang ka
hang ci te.
- Kawl ciang tawi ngawl ka nam tem taw na luang vo sa a
suah nge. ( 1-11-1965)
5. - Do taa buk na ka suan nin na kawl ciang zan thing bang
sia nge.
- Lem tui tong neam va tha ing nge tai nga lei see om ngawl
ze (Laa-hu ngal)
6. - Al bang ta bel sen pu von awng na tha kiak heam in za nge.
- Lung tup tui bang tun la tang nge pu von na he huai ve te.
7. - Lung a muan bel tuai mang awng nge hen kol hong thak
thiam ve te.
- Hen kol nong thak na lung tai maw ngual tung na tuang ka
nam maw.
- 129 - - 129 - - 129 - - 129 - - 129 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
8. - U le ka nau kiim le paam awng ka von mang pam a paai
te.
- Ah pham sa a paam a na paih thian in lo tang bang phong
ee.
9. - Mun ci teng pan mu bang ngai ten tai nga va see aw ci e.
- Tum dang tong sua va pan ung ung nge thian mang mun ki
hil ung nge.( 1 Cor 14:2)
10.- Sun ni tun thum sol tha ni thum phiiang kum khua vei tu ci
ze.
- Sun ni tun kuaa ah cin nin na tun aw ci meal hong cian e.
11.- Lung he luan thi luang tei veang lung tai luan thi ni khumn e
- Lang lam law a cing la na veang ngual tung ka tuan na hi e.
( A thu 8 / 9 / 10 / 11 / 17 luan khat)
(a) Hiam bang kamaw na ngawl a sa bang nong mal thian
in tong neam hong luan e lung duai veang nge.
(b) Nuai sim lei a ngual lel bang ki hei na veng leng van
tual a ka khu lu neal kai tu ze.
12.- May myo khau leh khawm tui vang khua mu tui ka len na
hi e.
- Khua ci teng a sau ngual ing nge heam tui ka tham na hi e.
13.- Et lawm sang nge et lawm sang ban zal khai et lawm
sang nge.
- Ngaih ciim lang nge ngaih ciim lang na tum nging ngaih ciim
lang nge.
14.- Ban zal lap thiam von teng awng nge na tum nging tul tam
thawn e.
- Na san thu pha lung ngai un naw thian mang awi ma zam
un maw.
- 130 - - 130 - - 130 - - 130 - - 130 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LOPHei LT.COL.THiAN KHAW KHAi
(57-24) LA
LAA KAIH
1. - Paa zua thaa kiak paw, taang bang pal sah veeng nge, nu
tuun in aal bang uap aa, ngual laai ah, sei sang kah tang hi
zee.
- Phaai tui ngam zaang laa, phung teng zaal nah aw, cih veeng
nge, ngua bang laa, ka tuan ciang, ah, zaang neen ah, sau
deih ka ngual hi zee.
15.- Ciin awng na lam tam la lawm e ngual lai ang tang ka nang
nge.
- Tha kiak nu a ngia bang zom tu von ci teng he huai sang
nge.
A NAW
16.- Meal mak lai a pu von mang te mim le za tang cial daw ni
thum sawm sial kot huang dim ci ze.
- Ciin awng han lung ciam hi ve cia thian mang hawm tel
mun inn ngam lo motor car huang dim sak te.
A THIP NA
17.- Hiam bang ka maw na ngawl a sa bang nong mal thian in
tong neam hong luan e lung duai veng nge.
- Nuai sim lei a ngual let bang ki hei na veng leang van tual a
ka khu lu neal kai tu ze.
18.- Mun inn ngam lo thang puan bang tan na veng nge thian
mang thin thu lai ngil taw kei hei veng nge leang van kham
khua pii nuam tut kal ngak laa nge.
* * *
- 131 - - 131 - - 131 - - 131 - - 131 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Sen ah pu von la, sang kop zial thiam sah veeng nge, a kaih
lah phung cing sak a, kim pui khan deih bang ah,dem hi zee.
- Aw khi min ngei, la, ah duang ah baang kim sak veeng nge,
sang nam cin khua mual suah ah, zaang si ten lam bang ah
paak hih ze.
3. - Tun leh zua paw ne, maa bang hong pan hih veh tang pa la,
ka khan ciang ah, do lai len suul ah kah zui hih zee.
- Taang ka tam ngual pawh, dawn ah suang sawn veeng nge,
mi lun ten, lam bang paak ah, ka duang aak sii in, ah bawm
hi zee.
4. - Taang kei khan ah, pu von duang zil hi veeng nge, do len sul
ka zuih ciang ah, ni cin pat puan bang ka saai hih zee.
- Zaang ni suak ee, do phung ngua bang phuuk hi veeng nge,
lei do lah, a kawl ciang tawh, vui saai kop maa ciang kah
suan hi zee.
5. - Zaang tawi ngam kuam ah, do taah pial vaa bang ah laam
hih veh, luun taah lah, neem zo tah ee, ngam kuam teng,
khuai bang ka suan hih zee.
- Ngam kuam an bang lah, it hih veh hing nge, zo taa han lung
ciam ah, zaang ngam kuam, lum bang ih sung hih zee.
LAA NGUI
6. - Sen ah pu pa, zaang si laai ah, neel bang hau ah, thang hih
zee.
- Laang lam za taam, awh khii min ngei, len pui na ngual sing
veu teh.
7. - Pu von han lung, ciam hih veuh teh, sang leh laal ah, thang
veu teh.
- Vui sai lim lian, khua mual suah teh, pa tang ah saai bang
laam teh.
- 132 - - 132 - - 132 - - 132 - - 132 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
8. - Seen a pu pa, sang kop zial leh, kai za tam tawh, na min lawi
bang, thang sak teh.
- Na kaih zah tam, phung cing sak teh, vang khua thut bang,
lum sak teh.
9. - Miim bang pian nah, tun leh zua awng, von teng va bang ka
pilh na tu, thin laai han lung, ciam veuh teh.
- Pu pa thei lo, vaai mang thiam thil, zua awng maa ciang,
hong suan teh.
10.- Von teng zai thaa, tung man ngawl ah, zua mang tha kiak,
pal saang nge.
- Kiang tawh ngawl ah, tuun nu in maa ciang hong suan ah, ka
tun nu, sui lung taih sak ing ngee.
11.- Maa bang pat ah, seh sum hen, se sum hen sul zui ih veeng
nge, do ngam zang ah, leng ing nge.
- Thin laai phu bang, kho sak ing nge, do lun sawl bang, hul
sak ing nge.
12.- Phei phung tawi zaang, suan kal ing nge, mual ciin sang tuang,
tung ing nge.
- Mual ciin sang pan, taang ka ngual tawh, lei do pal bang,
nang ing nge.
13.- Zaang ni suak ee, do lun na sul, zui ih veeng nge, do phung
ngua bang, phuuk ing nge.
- Lei do lun leh, ah kawl ciang tawh, ah vui sai tawh, ni khat
ma, ciang suan ing nge.
14.- Do lun sang lun, ah thang zawh maw, do ih kawl ciang, thang
zaw maw.
- Ah kop ah thang, maa ciang suan ing nge, ka min lawi bang,
thang sang nge.
- 133 - - 133 - - 133 - - 133 - - 133 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
15.- Bel lun in lam, bang hong paak nah, min nei vang thang, ka
duang ah, sawl bang bangh ta ze.
- Taang ka khan ngual, suang sawn veeng nge, pu pa na khan,
khup veeng nge.
16.- Meel mak vang khua, England ziing zin ing nge, thei lo thiam
thil, sin ing nge.
- Kaang tui lun mang, za tam lai pan, ngual lai kan ah, sang ing
nge.
17.- Pu pa khan ah,sang kop lal kop,khua mual sua a,thang hi ze.
- Taang kei khan ah, thian mang tong ciam beel vak cih nge,
sang kop lal kop, khua mual suah ngawl, tham hi ze.
18.- Bel lun mang leh, pan tui luun maang, kawl ciang kih saai
thei lo vang khua tung ing nge.
- Beel lun maang teng, ah ki hoh nah, taang in maa ciang suan
hi veeng nge, pha leh siah, cian tel sak ing nge.
19.- Zaang tawi ngam kuam, khuai bang suan tu, doh ta pial vah,
laam bang ze.
- Ngam kuam an bang, ih it man ah, zo suan han lung, ciam
veh vawh.
20.- Zaang tawi luun teng, neem zo tah ee, zang ngam kuam suan,
vaak cih nge.
- Ngam kuam lum bang, sung hih veh hing, zo suan ih than, na
hi ze.
21.- Beel lun phei phung, tung thang van pan, thim ziin so bang
zawt ing nge.(Japan ngal teh om na, zaan ah Para chute
tawh tuak ing.)
- Ah pham tu ah, lun tawh tong ciam, zaang don ah tuang tung
ing nge.
- 134 - - 134 - - 134 - - 134 - - 134 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
22.- Tun leh zua min, ka lawh na tu, tio ah lum sung, aw cih nge.
- Ciin tawh tuai tawh, han lung ciam ing nge, lum suang ka
deih, zial ing nge.
23.- Kah tun lai zom, sen pu von awng, luun laai tai ngaa, sut
awng nge.
- Pu von luun maang, tang bal bang pil, ham bang hong huai
thiam veh teh. (Pu Pau Suak ka phua)
24.- Muan tui bang ciim, sen aang kawi awng, ih saau nah zuu
bang puah teh. (ka zi ka phua)
- Lang Lamh tui bang dim sak ve te, khan sawt ih khanh khom
leang nge.
25.- Kah ciin aang kawi, haau tawi lian nu, ciin tawh han lung,
ciam awng nge.
- Tuun tawh ciam ah, nah kiang maang tawh, zua sau nah zuu
bang pua teh. (Ni Suan Neam ka phua)
26.- Aang tawi von deih, tawi thiam veh teh, na saau thut bang,
lum sak teh.
- Nun nuam ah heih, leih ding sang nge, kiang mang sun nau,
bang kah teh. (Ni Suan Neam)
27.- Sen kawi zua pa, thian mang thaa vaang, zangsiih kuam a,
thang sak teh.
- Thian tong hawm thiam, cii bang pawi ah, zaa tan don ngia,
bang zom zee. (Sia Za Khup)
28.- Do suul zuih ah, tuai leh sawn awng, do kawl ciang ah, zaal
awng nge.
- Sawn leh ka tuai, lung khing lo vuah, bat phu tui bang laa ing
nge. (Pegu Yoma ah Captain Suang Kho Lian leh
Corporal Kam Kho Hau tual ngaal ten that ah
- 135 - - 135 - - 135 - - 135 - - 135 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Lt.Col. Thian Khaw Khai in a phu la kik)
29.- Tun sung lai zom, ka ciin mang awng, kawt kawl zing vai,
hawm awng nge.
- Seh sum len sul, zui hih veh teh, ngual tawh tan bang kim veh
teh. (U Khup Kho Thang)
30.- Tuai maang lang lam, sau maang awng, nge, len pui nga ngual
sing veh teh.
- Thai tawh von tawh, tio lim nga tawh, tul mawk lo bang hing
ve vaw. (Capt. Thawng Za Cin Hau)
31.- Ka ciin lian nu awng nge, zai tha hiam bang, hat awng nge.
- Kot kawl ziing vaai, kiang hawm thiam tawh, mun a hong
muang, lei veeng nge.(U Ciang Khaw Cing te nupa)
32.- Nu tuun bang kong ngaih, ciin lian nu awng, awm lai paai
nuang, bang kua teh.
- Muan tui bang ciim, ciin lian nu awng, koih ah nah hawh ta
ziam mawh. (U Khup Khaw Dim)
33.- Kiang tawh ngawl ah, von teng aal bang tah hih veh teh, sik
mul sawn bang, ling ing nge.
- Von teng zai tha, taang bang tung ze, tun leh zua, meel in
mah ze. (U Khup Khaw Dim)
34.- Taang ka lai zom, thei bang sen bel, lang lam tawm tawh,
hei lei ve teh.
- Tun leh zua lo bang hing leh seh, lam bang hong pak lei tu ze.
(Nau Ngaw Cin Pau)
35.- Pu pa phak sap, thei lo vaang khua ah, kawi aw saau maang,
ngaai veh teh.
- 136 - - 136 - - 136 - - 136 - - 136 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Zaang tawi in muu, bang ngaai tah ee, se sum ka deih zial ing
nge. (Taungyi inn)
36.- Kawi tawh tong ciam, saau maang nun nuam, seh sum tam
seh, ih veang nge.
- Thai tawh von tawh, ka heih nah tu, saau maang mun, muang
zo ing nge.
37.- Zaang tawi ngam zaang, mun inn kuam zai, kawi awng mu
bang ngaai veh teh.
- Seh sum tam seh ih veh hing, ngam zaang na deih, zial hing
nge.
A THIP NA
38.- Sen ah pu pa zaang si lai ah, neel bang haau ah, tem mual
suah leh, sang kop zial ah, ngual lai ah, sing veh ee.
- Ah kaih zah tam, ngual laai ah, kan saang sah nge, aw khi
min ngei, ah duang ah, bang kim saang nge.
39.- Do len suul a zui ih veeng nge, kah ngual lai pan thian hawm
tel, nau bang saang ah, kan saang veeng nge.
- Mi lun ten lam pang pak nah, ka ban zaal ah tung ak sii leh
bel lun khu lu suang veng nge.
40.- Kaang tui lun ngam kuam zaai ee, vang in la ee, phei phung
suan ngawl, leeng van tawh ziing zin ing nge.
- Taang bal bang pil, muan tui bang ciim, lei ci ah, ci bang
hong teel, mi lun teng hawm tel hi zee.
41.- Ngual lai kan sang sah hi ing nge, zang ngam kuam ah lai
kuang um pui, lei do lal tang suak ta ze.
- Bat na ngawl lah, thaa vaang eeng, siing ta von tawi, nuu leh
tiim khen, thian maang in tian tel sak zee.
- 137 - - 137 - - 137 - - 137 - - 137 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
42.- Pu pa khan ah, sang leh laal, hen thiam sang nge, taang kei
khan ah, pu von, duang, zil lei veen nge.
- Pu von na khan khup ing nge, bel lun hawm tel taang in kei
duang ah, paai tem bang, kua lei veeng nge.
La nei:-
Lieutenant Colonel Thian Khaw Khai (Retd)
Life Deacon
Yangon Siyin Baptist Church
* * *
LOPHei Pi CiiN ZA CiNG
(112-22)LA
LA NGUI
1. - Mim bang pian nah, sen puu von awng, tai nga sep aa, thang
awng nge e.
- Nah kaih za tam, ngual siing vee tee, khua kiim lai ah, thang
awng nge.
2. - Zua maang kiil bang, nah khan ciang ah, lang na lam tawh,
pu von khan dung ah zil tee.
- Saau maang khuam thing, bang laih veh tee, ngual tawh tan
bang, kim veh tee.
3. - Thian mang thin thu, maa ciang suan tee, Thianmang tha vang
thang sak tee.
- Mi zaa dawn ngia, bang zawn ta zee, na min ngual laai, thang
saang nge.
4. - Zua awng han lung, ciam hih vee tee, lang nah lam tawh, von
teng maa, ciang hong suan tee.
- Thin thu kaih thiam, ka zua maang awng, vong teng kaan ah,
saang sak tee.
- 138 - - 138 - - 138 - - 138 - - 138 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
5. - Zua lang lam leh, tuun lang lam awng, ngam zaang kuam aa,
zai saang ngee.
- Zua min law nah, lai tui vaang khua, mun inn hawm tel saang
ing ngee.
6. - Zua awng thaa na kiak nii, ngam vaang la ah, hei ing ngee.
- Paak ih sap ah, ngam vaang laa pan, meel mu ngawl aa, zua
pham sun nau, bang kaa ngee.
7. - Tuun awng kuul sing, nah tan ni ah, ning leh aai saa, niang
kah naa ee.
- Tuun kiak inn bang, ka heh man aa, kung vul ah, zin bang
thaa ngee.
Ka u U Vum Kho Hau ka phua:-
8. - Ciin awng vaa bang, nah pil kom ah, kaang tui ngam kuam,
uap awng ngee.
- Kaang tui luun maang, mi ci teng tawh, ciin awng zing vaai,
hawm ve tee.
9. - Kah ciin tong neem, tui bang ciim awng, nah hawm thiam,
maa ciang suan aw.
- Zaang tawi luun tawh, tan bang kim tee, nah min lun laai
siing vee tee.
10.- Pu paa phak sap, zaang ngam leei ah ciin aw saau maang,
ngaai vee tee.
- Sau maang nii thum, dawn suang sawn ee, ngual in nii bang,
kaai et zee.
Ka u U Kham Cin Khai kah phua:-
11.- Kah ciin lung zawk, haan lung ciam na, do laai len suul,
zui awng ngee.
- Bel luun in, laam bang hong paak naa, kung tung paai
tem bang kuaa tee.
- 139 - - 139 - - 139 - - 139 - - 139 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
12.- Ngua bang tuan nah, zaang len tual aa, thai tawh ciam aa,
saau mang khuam thing bang ngual tee.
- Thai tawh von tawh, na khawl nah tuu, sauu maang mun
muang, zo vee tee.
Nau U Suang Cin Pau, Australia ah pai nah:-
13.- Tuai awng vaa bang, nah pil nah tuu, meel mak vaang khua,
thang van tawh ziing zin vee tee.
- Lii tui ih laai, kaang tui ngaam nuam, taang nah kih beek nah
hi ee.
Ka pasal Lt. Col. Thian Khaw Khai kah phua:-
14.- Kiang tong neem tawh, han lung kah ciam, ka saau huang
zawl, dim sak ngee.
- Kiang na lang lam, taang bang tung ee, nun nuam ah heii lei
veng ngee.
Mo Khup Kho Dim ka phua:-
15.- Ka kiang laai zom, ciin lian nu awng, taang bang dam ding,
ngaai vee tee.
- Phak sap ah, zing zin awng ngee, zaang ta kuul siin, siim
awng ngee.
Ngaw Cin Pau ka phua:-
16.- Ka kiang laai zom, thei bang sen bel, luun laai kih tawi, tuam
vee tee.
- Siim lei kuul lu, lum suang cii phaa, cii bang teng aa, thang
hih vee tee, nah min zaang ngaam, kuam thawng ee.
Hau Khan Dim ka phua:-
17.- Muan tui bang ciim, von lian nu awng, taang tawh tam bang,
kim vee tee.
- See sum muu bang, nah ngai man aa, meel mak vang khua,
ziing zin ve tee, von awng haan lung, ciam po aw.
- 140 - - 140 - - 140 - - 140 - - 140 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Ka ta pa te leh k ah taa nuu te kah phua:-
18.- Pu pa theilo, meel mak vaang khua, von teng thiam thil, sin
sak ngee.
- See sum tawh suul, zui hih veeng ngee, von teng han lung,
ciam vee vua.
Kah mo Khup Za Niang kah phua:-
19.- Kah ciin von tawi, lia neem no awng, von tawh tui bang,
ngawm ing ngee.
- Kah saau nah zu, bang pua vak cii, mun ah muang, lei veeng
ngee.
Ka ta nu Manno ka phua:-
20.- Ka von thei bang, sen bel awng ngee, thin laai tui bang, ciim
vee tee.
- Tuun leh na zua, nau bang hong omh thiam vee tee.
21.- Thian maang tong daam, naau bang na saan, taang bang
dam na, lawm saang ngee.
- Mi za tong mo bang dong ta ee, von aw ma ciang na suan
aw.
22.- Von awng vaa bang, na pil kom aa, kot kawl ziing vaai hawm
thiam vee tee,taang tawh tan bang, kiim vee tee.
- Taang tawh kiim a, ka von sen belh, khan sawt ngua bang
hing in aw.
Nu Suan Neam ih Nu Ciin Za Cing a phua laa:-
23.- Luun phuung siim khawm, tuai lian nu awng, kah duang na
zuu, bang puah tee.
- Zaang ta see sum, zial lei vee tee, lia na langlam zaang kham
eng no, ka beng ah, baa lei veang ngee.
- 141 - - 141 - - 141 - - 141 - - 141 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
24.- Nuu tuun ngau zu, bang ka laih nah, tuai lian nu min lo ing
ngee.
- Tuai awng tui bang, na ciim kom aa, ngai sial nau bang, hong
om tee.
Nu Suan Neam ih Pa Thian Khaw Khai ah phua laa:-
25.- Tuai maang haan lung, ciam hi vee tee, lang lam ah ngual
siing awng ngee.
- Bellun in mun, hong muang hi aa, luun laai ziing vaai, hawm
awng ngee.
26.- Kah kiang min thei, kah law luang aa, tuai maang min thei, lo
ing ngee.
- Kot kawl ziing vaai, nah sen kawi tawh, mun ah hong muang,
zo ing ngee.
Nu Vung Za Cing ih Nu Ciin Za Cing a phua laa:-
27.- Luun ih von tawi lian nu zawn ngee, taang tawh tan bang,
kim awng nge.
- See sum laam huai, lei hi vee tee, zaang kham eng ah, zial
awng ngee.
28.- Lim bang kong beel, hau tawi lian nu, haam bang hong huai,
thiam vee tee.
- Lia na lang lam, zang kham eng no, kah duang ah hong baang
vee tee.
Pa Thian Khaw Khai ih a zii Ciin Za Cing a phua:-
29.- Muan tui bang ciim, sen aang kawi awng, ih saau naa zuu
bang puah tee.
- Lang lam tui bang, diim sak vee tee, khan sot ih khan, khom
leeng ngee.
- 142 - - 142 - - 142 - - 142 - - 142 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Nu Ciin Za Cing la thip na :-
30.- Puu von khan ah, kaih za tam, ah thang zawm maw, zua
awng thian tong, ma na pat, ah thang zawm maw.
- Seen ah puu von, miim phung lum, bang sung hi aa, zua
maang khan ah, Thian tong dam, ma zai sak zee.
31.- Nung leh ka maa tan kim sa lei veeng nge, Thian tong hawm
aa, ngual laai aa, kaan saang khawm zee.
- Se sum lam tam ngual laai aa, kaan saang khawm aa, zaang
tawi lun ten tong mo bang dong lei vee ee.
32.- Tun leh zua in luun lai tu, bang suan taa ee, kiang luun maang
tawh, phaak sap aa, zing zin veng ngee.
- Lia ka len na se sum paal, bang lo veeng ngee, Thian maang
hawm tel, nau bang aa, sang lei veeng ngee.
* * *
LOPHei Pi HANG ZA CiNG
(54-23) LA
1. - Mim bang pian na tun le ka zua, Hawm tei niang aa thang
awng nge.
- Tun le zua vang tin le tuai awng, Thian hawm tel sang kim
hing nge. ( A nu le a pa a phua)
2. - Zua khan sim na khua mual lum suang, Na tuan na dai
dam sang nge.
- Tuan na dai dam lung zuang vak ciing, Sum tual tu bang
suan ing nge. (Khan suang a inn a tua)
3. - Zua sau pan ngua bang ih tuan na, Sum tual nun' nuam no
awng nge.
- Kiang min law na, tul thing min ngei, Sau taw phu bang
kho hen aw. (A tuan inn a phua)
- 143 - - 143 - - 143 - - 143 - - 143 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
4. - Zang nen ka sau mang awng nge, Kiang taw mim bang ka
bual na.
- Kiang taw mim bang ka bual na ze,Von teng tang lap na
awng nge. (Tahan inn a phua)
5. - Kiang awng nga bang na len lai a, Mi za tong dok no
awng nge.
- Na kiak nu a, tam ngual len baang, Sun ni tum luan khi hi
ze. (A pasal a phau)
6. - Sak le thang lo bang ka kawm na, Phei phung suan neam
zo tang nga.
- Tu kawl tawi han, lung ka ciam na, Ban zal huan tu bang
dol ze. (A va zawk nawm ngawl a phua)
7. - Pu von ngam zang za ta ngual ngen, Kiang taw han lung ka
ciam na,
- Tul dei kung ciin, nun kaai luai sa, Na kawi ka luan thi hi
ze. (Apple a phua)
8. - Von teng lang lam hawm tel san ni, Kiang min thei bang lo
ing nge.
- Ni cin lai kuang ka um pui tu, Von ni thum le kiang mang
mu bang ngai ing nge. (A pasal aphawk na aphua)
9. - Ka than awng nge ka than awng phung teng Zial aa, zang
si lai a, ka than awng.
- Tin sau zal na, mun inn ni thum Lia in sun nau bang ka' ng
nge. (A sua pui teng a phua)
10.- Thei bang sen a tun le ka zuan, Lia tawi mun in muang ve
te.
- Tum bang huai a thin thu za tam,Kua taw ciam ngawl zing
dai bang Nawk kim hing nge. ( A nu le a pa a phua)
- 144 - - 144 - - 144 - - 144 - - 144 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
11.- Ka zua sau mang za ta len na, Lia le tang lap na awng nge.
- Nu tun sum tual ning beal ngual na Ngam thang bang dai
zo ta ee. ( A pian na inn a phua)
12.- Awm lai pian dang, tuai duang a bang, Tam ngual phak lak
nan nei te.
- Kil bang khan tom na tu a, Zin leang ii hen kol hi ee.
(Kam Za Cin a phua)
13.- Ka tuai ngual kawi hau tawi lianu, Na tha kiak pal lua
sa' ng nge.
- Na kiak nu a siang sung thin thu kiang le Na von kung
tung tham san vei in nge. (A hau paa zi a phua)
14.- Tun sung lai zom tin khat min law Tang tawi mu bang ngai
awng nge.
- Ka tin min seal von lian nu awng, kiang le Von taw tun le
zua huai thiam sang nge. (A uu aphua)
15.- Kiang kiak a na zaw tam maw nge, Von kiak a na zaw
tam maw.
- A kop in lai a na khawm e, Von in ka zai tha kuai ee.
(Khai Bawk te pa ta a phua)
16.- Ka ang pan piang von mom no bel, Sun nau bang ka ma
sa'ng nge.
- Thai le na von ma ciang suan tu na Tun neam leh thian
mang nong muang khawm ziam maw.
(A ta pa no bel Khai Bawk a phua)
17.- Kiang taw lung tup tui lim nga awng, Laak nuai ka huang
hul bang ze.
- Kiang kiak nu - a , lung zuan ngak na,Phai mit sawt tawl
dam maw ee. (Nga sa khuk a phua)
- 145 - - 145 - - 145 - - 145 - - 145 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
18.- Sau nen ka tau sang awng nge, Hui si dam san na awng
nge.
- Zan khang kim aa, kiang le von taw Nui ciam pal am na
awng nge. (Inn ka a phua)
A THIP NA
1. - Tun le ka zua lai zom teng khuam banh lai na, Phung lai ka
tin min law ngeal cing sa awng nge.
- Nun bang ih nop tun,tom e tin nih thum awng, Ciam pui
bei a sun nau bang ka kim veang nge.
(Sua pui teng thi siat a phua)
2. - Ka khan tang bang pha ziam maw, Zu bang sia ziam, ih
phung lai pan,Laam dal bang khak tuam veang nge.
- Tha kakiak ciang tung thang van na, Thian sau nun nuam
khuam bang lua, lai leng cing nge.
(Khak bel nun tak a phua)
3. - Ka ang pan piang lia le tang von nih Thum awng na tun
ngai sial sun nau bang Op thiam ve vua.
- Tung Pathian hawm siam hen aw,Ih kung tung ah,von ni
thum le sawn teng al bang uap leng nge.(A ta te phua)
4. - Tun le zua khan ma zial na kung tung thin thu,Siang sung
zing vai von ni thum hawm thiam sang nge.
- Nuai sim lei aa von ni thum kum sawt hen aw,Tung mu van
lal min ngei lang phung uap hen aw. (Jubilee a phua)
5. - Mal ngam thing bung bu kai bang, Khat tang hing nge,
Phung tun nu teng Zing vai bang thot zo ta ze.
- Von ngual kawi tu lia ni thum tui bang Ka Laak, he lua
neam tu ma mo teng Mun muang veang nge.
(A mo teng a phua)
- 146 - - 146 - - 146 - - 146 - - 146 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LOPHei (SUANGDAW) Pi NGiAK KHO HAU
(48-24) LA
1. - Thianmang hawm tel sang na keak a, koai lung ngil lo luan
thi taw sung tui dip nge.
- Sul hei thei le Thian mang hawm tel nau bang san teng khing
an bang kum nuam ing nge.
2. - Koai taw sa bang ka tat na khua bang sial ing luan thi tui
cinna hi ee.
- Koai taw han lung ka ciam na ma zap ngam ngi zial ing nge
thin lai suan beal bang kaangh ee.
6. - Mim bang pian na kai tui khua ka ngai zawm maw,Pu pa
ngam zang phei tui khua ka ngai zawm maw.
- A kop in he huai sang nge ka hei mun pan,Ngal in don
leng lak mai luan thi nul veang nge.
(Pian na khua teng a phua)
7. - Do lun lai a kiang taw nga bang ka len lai, Lun tawi mom
no do a pham zatam sang nge.
- Zan khang kim aa, Thian mun mim bang thum ing nge, do
kawl ciang In ka kiang zing dai bang pial ee.
(A Lawm mi thi teng a phua)
8. - Ka tun khan sawt lung zuang a mau ngi -i ngei -i leh, Ka
tuai ngual kuai kum sawt zing vai hawm khawm ee.
- Siang sun thin thu, hei vuai tam, zing dai bang nawt, Ka
tuai ngual kuai,thin thu dia - duai thiam sang nge.
(A nu le Thang Bawk nu a phua)
* * *
- 147 - - 147 - - 147 - - 147 - - 147 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
3. - Sau mang lim lian lun ta khawl na thin thu za tam a sial na hi
ee.
- Cial nii ngeal le toai ki suang sawn koai taw va bang ka tuan
na hi ee.
4. - Do ngam zaang ah kawl ciang toai na Thian in lum bang
sung hi ee.
- Han lung ciam na ziat le vei ah tung al si bang vam hi ee.
A ta pa Kam Khan Khai a phua:-
5. - Von meal mu ciil taang min law taw phak sap ah zing zin ing
nge.
- Tai ni khat zong lai kuang um ngawl von um tui bang khuai
ing nge, taang ngual lai ze zum ing nge.
6. - Sul hei ing nge von sak luang taw Pi sei sau sak luan thi taw
tuang tung ing nge.
- Sa bang tat na khua bang sial ing thi lai thim khua zing sa'ng
nge phaimit ngu ling bang do ee.
A tapa Tuang Khan Dal aphua:-
7. - Zua min lawna taang von toai aw phaksap ah zingzin ve cia.
- Vaimang ngamkuam toai sang za tam phaimit sot et lawm
nam maw.
8. - Thian in lum bang hong sung ee vai mang thiam thil ni khat
duang a baang ve tee.
- Vang khua sul bang hei ve cia laam bang paak tu zua lun mu
bang ngai ing nge.
9. - Sanga lang lamh cii bang top na phai mit sot etlawm sang
nge.
- Thiam in lum bang sung hen aw thai taw von taw tung al si
bang vam hen aw.
- 148 - - 148 - - 148 - - 148 - - 148 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
10.- Nam ci von toai za tam lai ah sau mang phu thiam thin lai pal
bang ang ing nge.
- Khua bang sial ciang tha ih kik ni meal mu ngawl tu khau
bang sial ing nge.
11.- Pu pa thei lo vaimang zun thiam von ih hong tuang tung sak
tee.
- Kung tung vant sel a nat kom a,phai mit om lai vei ing nge,
von lam tham sa vei ing nge.
12.- Vai mang neal bawl thiam thil min thang mi za in mang bang
bawm ee se sum lamh huai ka sa ze.
- Na tun lung hee nong nepna in hiam thil piang dang taung
hong tut tee tun in laam bang veal la nge.
13.- Thuulung pian dang ka siang sungah Thian taw kop in von in
hong tuang tung sak ee.
- Lim pha busuan lai neam sung tui dip na hi ee Thian lun laam
bang paak ing nge.
14.- Pu pa ngui ah ka sut ngawl vai mang zun thiam ka sing sungah
von in hong tuang tung sak tee.
- Thian in lum bang hong sung hen aw kum simh za tam von
lamh laam bang veal sak aw. `
15.- Van sin nuai a dam tui limlian von aw sa bang na tat na hi ee.
- Taang tam ngual taw thian in lum bang sung hen aw.
16.- Thian in lum bang sung lai hen aw,thai taw von taw kum
sawt lo bang hing hen aw.
- Dam tui tung a sa bang tatna tun in khua bang ka sial ciang
thin lai suan beal bang kaangh ee.
- 149 - - 149 - - 149 - - 149 - - 149 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
17.- Von awng hanlung naciam ziat le veiah tung alsi bang vam hi
tee.
- Pupa ngui a a sut ngawl sau taw et lawm ka la zee.
A tupa Nang Suan Mang a phua:-
18.- Sawn meal mu ciil taang min law awng heina po ah pisei in
khuabang sial ing nge.
- Thinthu zatam khua bang sial ciang sawn meal mu ciil Tian
taw kop siam nuam veang nge.
A tapa Cin Pum Nang aphua:-
19.- Pham taw hing taw voitoan ngeal cing thin thu mun muan
von min law hawm taan ve tee.
- Ta bang khialna khulu khu ziam cii bang tawm tu Thian mang
ii tong ci ziam maw.
20.- Na tun neam in tuum bang huai a, sawn meal mu ngawl ni cin
khua bang sial ing nge.
- Bellun Thianmang ta bang khialna mim bang thum ing von
min law hawm thiam sak aw.
A mo Lian Khan Huai a phua:-
21.- Ka von ngual koai zaang lei daw tam nin bang nuam sa zai
tha hiam bang hat sa nge.
- Pham taw hing taw han lung ciam na tuang nu siat sa phai mit
sot etlawm sak tee.
22.- Khua bang sial ciang han lung ciam na hai bang ngak tu von
toai mu bang ngai ing nge.
- Von min law tu thianmang ii tong zeak hi ee,thin lai mun ah
muang sak aw.
- 150 - - 150 - - 150 - - 150 - - 150 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
A ta pa Thawng Khan Khai a phua:-
23.- Na zua kiak ni vonmin law te Thian tong saang tu lung
muangmaw leng luan thi dai bang theau tu zee.
- Pu pa han lung a ciam na von in sul ah zui thei tee,thian in lum
bang sung hi ee.
24.- Thian tong san na tong neam khuai zu thum hen aw,nam ci
von toai al si bang vam hen aw.
- Na zua pham sa sul hei thei le thai taw von taw Thian tong
sanna thin lai pal bang ang tu zee.
25.- Ka ang pan piang taang thei sen aw tun taw holung kum
ngawl a koai tu cii bang teal thei tee.
- Miim bang pian na sen pu von taw miim khau bang zom kik
hing nge.
26.- Ciin min law na taang von toai aw von mu tui bang khuai ve
tee taang ngual lai ze zum hing nge.
- Lung ngil thei lo sawn sak luang le ngai tam sial na sawn
min khua bang sial ing nge.
A mo Lian Khan Cingh a phua:-
27.- Ka von ngual koai sanga puan bang ka huai teng nu sul zui tu
thinlai mun ah muang ing nge.
- Taang le lia von toai na keak a,tun min law na lia meal mu ciil
thian in tui bang la ta ee.
A tu pa Hau Muan Mang a phua:-
28.- Lung hee nepna sawn momno taw ka siang sungah niciim
nui thiam bawl thei nge.
- Thian mun miim bang ka thumna tong hong saang ee sawn
momno le thian lun laam bang paak ing nge.
- 151 - - 151 - - 151 - - 151 - - 151 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Cingh Khan Huai le Vung Khan Niang a phua:-
29.- Ka ang pan piang lia nii ngeal awng holung kum thiam miim
khau zeak thiam lei veu cia.
- Thin lai ngui ah ka sut ngawl banzal zep thiam sil puan etlawm
na tun duangah baang veu tee.
30.- Ka ang pan piang lia nii ngeal awng hau lai ah zin bang tha
ne.
- Thian in lum bang sung hi ee taang le lia von toai na keak a,
sawn min law hawm taan ing nge.
A tanu nobel Dim Thian Cing a phua:-
31.- Ka ang pan piang lia thei sen awng na tun sung tui dip na tu
in meal mak khing an zong tee.
- Kum sawt lo bang ka hing zongin thin lai mun a muang ing
nge.
32.- Ka ang pan piang lia lai tan awng ciin min ka lawna hi tee.
- Ciin min lawna lia lai tan awng sil puan etlawm na tun duang
ah baang hi tee.
Dim Thian Cing te nu pa a phua:-
33.- Thian in lum bang sung hi ee sanga von toai hau lai ah zin
bang tha nge.
- Ka von ngual koai kum sawt lo bang hing hen aw,Thian tong
sann a tung al si bang vam hen aw.
Cingh Khan Huai te nupa a phua:-
34.- Sanga von toai ka von lian nu na koai mun ah muang ing
nge.
- Nam ci vontoai zatam lai ah thin lai tui bang ciim ve tee, mize
lai ah sing ve tee.
- 152 - - 152 - - 152 - - 152 - - 152 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
35.- Sen pu pa meal a mu ngawl sau mang ngeal thiam miza lai ah
sing sa'ng nge.
- Sau mang lim lian hai bang ngak tu,von nii thum te Thian in
lum bang sung hen aw.
Cin Do Pau le Tahan za to a phua:-
36.- Nam cin von toai om lai vei te lim bang bel tu sau mang phu
thiam phai mit sot etlawm sa'ng nge.
- Thian taw kop zing vai hawmna kum sawt lo bang hing hen
aw lum suang phu bang kho hen aw.
37.- Miza von toai mun a muan sa vai bang tham tu lumsuang phu
bang khosak tee.
- Thiam min lun le lun von toai taw puan bang thua tee, miza
lai ah sing ve tee.
A tuu te teng a phua:-
38.- Ka sawm momno Thian in lun bang sung hen aw, kum sim
zatam miza lai ah sing hen aw.
- Sawn nii thum te pisei in khua bang sial ing nge Thian taw
kop siam nuam ing nge.
39.- Ka sawn ngeal cing pisei in khua bang sial ing nge Thian in
lum bang sung hen aw.
- Sanga toai sawn lia le taang te pisei in khua bang kong sial
ciang ngai khua daai bang theau hi ee.
40.- Khua bang sial ciang von min law te sawn ngeal cing taw ni
ciin meal mu nuam ing nge.
- Tung Pathian le Thian lunmang awng ham bang hong huai
thiam ve tee.
- 153 - - 153 - - 153 - - 153 - - 153 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Ama a kiphua:-
41.- Am vaih lai bang a nat kom a ngual lai va bang ka leang
zongin lia ngual lai zezum ing nge.
- Tai ni khat zong silpuan etlawm duang a baang ngawl, Thian
in lum bang sung hi ee.
42.- Zua kiak nu a zuasau khuam bang laih natu in luanthi taw
hanlung ciam ing nge.
- Sanga lai bang a nat kom a, miimphung vontoai laizom bang
kung a kuai nge.
43.- Ka tun neam in miimphung cialdaw, nau bang kaa law lai hi
ee.
- Ka tun lung hee ka nepna in cialdaw hanlung ciam ing nge.
44.- Mealmak ngamzaang saumang phu thiam, Thian lun laam
bang pak veang nge.
- Vaimang ngeal thiam sanga saumang, Thian in lum bang sung
hi ee.
A suapui teng a phua:-
45.- Tun sung laizom mimlaw ngeal cing, lai teng koi ah na haw
ziam?
- Sikmul sua huai ka tuai lian nu pupa maa bang a pat sa ih
heina vang la sa nge.
Lam Ko Pau le Mang Ko Thawng a phua:-
46.- Seino vangkhua tun ngual zua ngual, lia le taang taw zua min
laam bang pak ung nge.
- Taang min law ngeal thai taw von taw koi ah na haw ta ziam
maw.
47.- Taang min law ngeal heina vangla phaksap ah saumang phut
tee.
- 154 - - 154 - - 154 - - 154 - - 154 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Seino vangkhua lia ni ngeal te taang laizom te khua bang sial
ung nge.
48.- Tuang lam tung a tong khat holung, kum ngawl a, zua in
tuangnu hong sia ee
- Ka tuai momno zua meal thei ngawl taang nii ngeal aw lia nii
thum al bang kong taa zee.
49.- Tun sung lai zom taang min law ngeal, phaksap paai va lo ve
tee,
- Tun le ih zua lai nii thum te khua bang sial ing luanthi taw
sungtui dip nge.
50.- Vaimang thiamthil thin lai ci bang tuu natu a, ciin nii thum
hanlung ciam ung nge.
- Ih tun neam la von ngeal langlamh bu suan limpha tai ni khat
zong sung tui dip ngawl tha kia ee.
Lam Ko Pau aphua:-
51.- Saumang phu thiam hai bang ngak tu, Thian in lum bang
sung hen aw.
- Von nii thum te Thian in lum bang sung hen aw, thinlai tui
bang ciim hen aw.
A mo Neam Ko Dim aphua:-
52.- Miim bang pianna ka tuai ngual koai na omlai taw von nii
thum min lo sak tee.
- Thian in lum bang sung lai henaw von nii thum te puan bang
huai tu kumsawt lo bang hing hen aw.
Vung Za Vai aphua:-
53.- Ka tui min seal ka von lian nu thin lai va bang pil na keak a
lia ngual lai zezum ve tee.
- 155 - - 155 - - 155 - - 155 - - 155 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Na koai munmuan Thian in lum bang sung hen aw, thin lai tui
bang ciim hen aw.
54.- Sanga vontoai tun min law na tuai min seal aw, ngual ngen nu
sawl baang ve tee.
- Sikmul suahuai pisei sul ah hei kik thei le koai tu cii bang tel
tu zee.
Dim Thian Huai a phua:-
55.- Ka tuai laitan lia min law awng am vaih lai bang a nat kom a
do ngamzaang tuang tung ve tee.
- Zua ban samh bang meal mak taw ho lung na kum tu ni nu
sikmul hong sua nge.
56.- Thin lai ngui ah ka sut ngawl lia lung tup a heina po ah Thian
in lum bang sung hi ee.
- Pupa phaksap do ngamzaang pan ka von lian nu silpuan
etlawm ni nu duang baang lei ve tee.
Mang Ko Thawng aphua:-
57.- Tun sung laizom sanga vontoai thei bang seen bel phaksap
paal valo ve tee.
- Pupa ngui a, a sut ngawl vaimang hawmtel, ni khat duang a
baang ve tee.
58.- Tun sung laizom saumang phu thiam hai bang ngak tu thian in
lum bang sunghen aw.
- Zua min lawna taang toai mu bang, ngai nge thin lai ngu ling
bang do ee.
59.- Tun sung laizom zua luang munmuan do ngamzang pan tuang
nong tut kal ngakla nge.
- Am vaih lai bang a nat kom a, mealmak siang sung kumsawt
ni bang taam ve tee.
- 156 - - 156 - - 156 - - 156 - - 156 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
60.- Thian in lum bang sung na keak a min law cii bang tawm
hing nge.
- Pupa ngui, a sut ngawl saumang lim lian hai bang ngak tu
taang toai mu bang ngai hing nge.
61.- Ta bang khialna khulu khu ziam cii bang tawm tu thianmang
ii tong ciamziam maw.
- Tum bang huai a, zuasau thut bang a lum sak tu taang toai
mu bang ngai ing nge.
62.- Sanga vontoai langlamh cii bang ih topna saumang phu thiam
lumsuang phu bang kho hen aw.
- Saumang limlian hai bang ngak tu taang min law hawm thiam
hen aw.
A mo Ciang Lamh Cng a phua:-
63.- Ka tuai ngual koai tun luang mun muan Thian in lum bang
sung hen aw.
- Sanga miim phung am vaih zatam puan bang huai thiam tong
neam khuai zu thum hi.
A Oo Pau Za Cing a phua:-
64.- Tun sung laizom zua luang mun muan ka ciin lian nu na kiak
taang bang pal sa'ng nge.
- Ciin kiak nu ah na vonsen taw laikhun tungah nunthum ngai
in ning ne bang zan khuang hak nge.
Rev.Pum Lamh Thang a phua:-
65.- Na tun ang pan miim bang pian ni Thian tong saang tu lung
muangmaw leng luanthi dai bang theau tu zee.
- Tun kiak nu ah nunthum tul ngawl Thian in lum bang sung hi
ee taang ngual lai kansaang thei te.
66.- Tun kiak nu ah ciin min law meal na mu ciang, thian lai khat
mun muang ve tee.
- 157 - - 157 - - 157 - - 157 - - 157 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Na tun luangin na ciim mun ah muang ve tee, banzal khi
khau kikai tee.
67.- Thian mun miim bang ih thumna tong hong saang ee,thai taw
von taw sau taw mun a muang thei tee.
- Thian in lum bang sung lai hen aw seno bang khua Thian taw
kopin tung alsi bang vam sak aw.
68.- Sen na zua la am vaih lai ban a nat kom a, do siang sungah
luanthi taw sul hei hi ee.
- Mom milmial a phung lai hai zu khawm na ve tee Thian inlum
bang sung hi ee.
69.- Sanga vontoai miza hanlung a ciam na Thian tong sanna
lumsuang phu bang kho hen aw.
- Thian tong sanna vaimang neal bawl silpuan etlawm von aw
duang baang lei ve tee.
Rev.Pum Lamh Thang le Kam Za Dim a phua:-
70.- Nunthum tul ngawl von nii ngeal aw zan khuang hakna phaimit
thim khua zing sa'ng nge.
- Tum bang huai a lum bang sung tu lung muang maw nge
kung tung ka luang thi hi ee.
A suapui Ciin Ko Dim a phua:-
71.- Laizom ngeal cing Thian in pil taang bang the ee, Thian in
lum bang sung hi ee.
- Tun sung lai zom ka tuai lian nu seino vangkhua lai ban samh
bang khat tang duang ah hei ve tee.
72.- Zin in thui thing bang su hi ee, ni ciin omlai vei ve tee.
- Omlai paai duang bang na kua taw zua sau thut bang lum
sak tee.
- 158 - - 158 - - 158 - - 158 - - 158 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
73.- Tuang kong tut ni tun busuan taw lai neam sung dip tu bang
in thin lai pal bang ang ing nge.
- Tun luang zua luang mun muan hi tee Thian in lum bang sung
hen aw.
Mang Za Niang a phua:-
74.- Ka tuai lai tan lia khat min law zua ban samh a vul awng nge.
- Thian in lum bang sung hi ee,ka von lian nu tu kawl toai na
sesum in mang bang bawm ee.
75.- Ka tuai lai tan lia khat min law do ngam zaang tuang tung ve
tee.
- Thian in lum bang sung hi ee sesum za tam huai ve tee.
76.- Lia khat hanlung na ciam na mi za in mang bang bawm ee,
Thian mang thin thu ngai po aw.
- Lia khat lung lian tu kawl toai na sesum duang baang tun in
dam tui kiam sak ee.
77.- Sikmul sua huai ka tuai lai tan ma zap ngam ngi zial ve tee.
- Ngai tam sial taw vaimang thiam thil thin lai ngu ling bang do
tee von aw duang baang lei ve tee.
78.- Thin lai ngui a ka sut ngawl von na hawm tel sesum za tam
saang ing nge.
- Thian in lum bang sung hen aw za tam sawn lai lo hen aw.
79.- Ka tuai lai tan lia min law awng am vaih lai bang a nat kom a
do ngam zaang tuang tung ve tee.
- Thian in lum bang sung hi ee sesum huai ve tee.
Thian Ko Vung a phua:-
80.- Ka tuai lian nu na kiak nu a lia khat von toai meal ka mu
ciang tuai lian nu tuang tung sa'ng nge.
- 159 - - 159 - - 159 - - 159 - - 159 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Kum sin za tam tuai omlai vei na kiak nu ah na lautha Thian
in puan bang huai nam maw.
81.- Lung ngil thei lo ka tuai lian nu tha kiak natu kum sim za tam
omlai paai duang a kua tee.
- Kum sim zatam koai taw lo bang hing na keak a lia khat bek
min lo ve tee.
82.- Omlai paai duang bang na kua taw lia khat vontoai thinlai
ngu ling bang do tee.
- Lia khat vontoai na von lian nu tun kiak meal ah hong ma
zee.
83.- Ka tuai lian nu thakiak ni in von meal mu ngawl sikmul sua
huai ka sa zee.
- Ka tuai lian nu tung leangvan ah na lautha Thi in lum bang
sung nam maw.
Cingh Khan Niang a phua:-
84.- Ka tuai laitan lia khat min law von nii thum min lo thei tee.
- Na tun pham sa sul hei thei le thin lai pal bang ang tu zee.
A Nu Suang Vung a phua:-
85.- Kil bang khan a tun zezum awng koai min law na paak bang
toai et lawm hi ee.
- Ka tun pham sa sul hei thei le koai min law na zaila na zun
nuam tu zee.
A Pa Khup Tuang a phua:-
86.- Ka zua bangsel sikmul sua huai thakiak ni in laikhun hawm a
taan ve tee.
- Tuanglam tungah tong khat ho lung kum ngawl a, damtui tul
ngawl zua aw al bang mang ve tee.
- 160 - - 160 - - 160 - - 160 - - 160 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
87.- Ka zua pham sa mal bang ko ee, sak lung zin bang liing
veang nge.
- Miza in mang bang bawm ee am vaih lei bang a nat kom
a ning zu hai hawm tan hi ee.
88.- Ka zua lung ciim na kiak nu ah pethik taw toai saang nga
tee.
- Han lung a ciam momno taang ngual Thian in lum bang
sung hen aw.
89- Ka zua lungciim lun ta tong hawm nin bang neng ee, do
ngamzaang tuangtung ve tee.
- Do lunmang te'n nin bang neng ee, zaitha neam taw koai
taw ngi bang khen ve tee.
90.- Vaimang hawmtel sesum duang ban thinthu leeluan tui bang
la ta zee.
- Ka zua sanga na von lian nu khua bang sial ing sikmul sua
huai ka sa zee.
91.- Ngual heam miim phung na ngai man a zua pham sa khau
bang cia tee.
- Zua pham sa tuang nong tut ciang thai le von te sakluang
zin bang liing ung nge.
Pa Sing Kam a phua:-
92.- Sen pupa vangkhua sat ta ee, nuai zinleang sum bang bia ee.
- Pu Sing Kam kil bang khang ta ee, Thianmang thin thu tem
bang dei kom do lai henkol khai hi ee.
93.- Thian in lum bang sung hi ee sung ih kial taw lai ih neam taw
thei le von siang tung thei tee.
- Thai le von taw mu bang ngai taw meal kimu ciang sikmul
sua huai ka sa zee.
- 161 - - 161 - - 161 - - 161 - - 161 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Nu Thian Ko Cing aphua:-
94.- Nunu laitan lia khat meal mu von nii ngeal le na koai taw zin
zin ngi bang khen ta zee.
- Tum bang huai a laineam sung tui hong dip tu Thianmang
hawmtel saang hi tee.
Dim Ko Mang te nupa a phua:-
95.- Sanga vontoai lia khat meal mu thian taw kop in puan bang
huai ing lia ngual lai kansaang sak nge.
- Na koai munmuan von nii thum taw sawn minlaw taw thian
in lum bang sung hen aw.
96.- Sanga liannnu na koai mun ah muang ing nge miza lai ah pal
sa nge.
- Na koai va bang pil sa nge Thian taw kop in sesum ngo thul
a sia tee.
Tuang Za Cing aphua:-
97.- Zua khat cii bang a tawpna ka tuai lian nu von nii thum le na
koai taw zin in ngi bang khen ta zee.
- Ta bang khialna khulu khu ziam ngai tam sialna duang ah vul
tu thianmangii tongciam ziam maw.
98.- Na tun ang pan miim bang pian ni lai nii thum taw min law
ngeal a cing ve tee.
- Kil bang khan a zaitha hiam bang hat na keak a phei phung
samh bang, banzal samh bang, sak luang duang ah vul ve
tee.
99.- Zua khat cii bang a bo na ka tuai lian nu tha kiak ngal a ka
zak ni in sakluang zin bang liing veang nge.
- Kung tung vangsel lai na lei ee, tuai tha kiak zong lia ngual
mun mal bang ko ngam bong nge.
- 162 - - 162 - - 162 - - 162 - - 162 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
Pu Thuam Hang le Pu Pau Suan a phua:-
100- Pu Thuam Hang le Pu Pau Suan kil bang khang ta ee
Thianmang thin thu za ta kuam ah zai sak ee.
- Khang sawm momno lia le taang awng nu sul zui in kum ciin
paak bang toai ve zua.
Tamdeang khangnote a phua:-
101- Ka zua sanga Thian in lum bnag sung hi ee, momno taang
ngual hanlung ciamna miza lai ah sing sa nge.
- Pheiphung suan thiam taang ngual lai kansaang veu te Thian
in lum bang sung hen aw.
102- Thian in lum bang sung hen aw, momno taang ngual kumsawt
zaitha hat hen aw.
- Taang ngual pheiphung toai zang veu tee khua kiim na ngual
khup veu tee.
Tamdeang khua kum 100 cin poai a phua:-
103- Sen pupa vangkhua sat ta ee, Na nuai daidam hi ci ee.
- Thian in lum bang sung hi ee silpuan duang hoi khulu taw
etlawm sa'ng nge.
104- Kum za cinna miza in laam bang pak ta ee, Thianmang na
oai lei nam maw.
- Tung leangvan a pham le hing awng lam khua hong zo ka ve
vua.
Telephone a phua:-
105- Pupa thei lo vaimang zun thiam len ta sung tuangtung hi e.
- Thian in lum bang sung hi ee sanga siang sung thin thu za
tam sut hi zee.
- 163 - - 163 - - 163 - - 163 - - 163 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A maak Thian Langh Thang a phua:-
106- Tun min lawna lia vontoai aw na koai mun ah muang ing
nge.
- Pheiphung toai zang banzaal zak thiam miza lai ah sing sa'ng
nge.
107- Pupa thei lo phaksap paal va lo ve tee saumang puan bang
thak hi zee.
- Thian in lum bang sung hi ee taang le lia von na toai taw sau
taw etlawm ka sa zee.
A maakpa Vum Khat Pau a phua:-
108- Ka von ngual koai Thian in lum bang sung hi ee, thinlai mun
a muang ing nge.
- Thian tong saanna silhpuan duang hoi khulu taw lawm sa'ng
nge banzaal in toai sawm lai hi ee.
109- Thiantong saangin kumsawt lo bang hing hen aw, thai taw
von taw phung lai thuk bang lum sak aw.
- Thian in lum bang sung hen aw taang le lia von toai thiam
hen aw sau taw mun ah muang hen aw.
110- Ka von ngual koai banzaal zak thiam phaimit sot etlawm
sang nge.
- Thian in lim bang sunglai hen aw, sanga sakluang thaangneen
heisa paal sak tee.
A THIPNA:-
111- Koai taw va bang ka tuanna vaimang neal bawl, meal ka
mu ciang ho tong saang tu muang maw nge.
- Taang na tamngual sen koai taw va bang lenna phaimit suan
leng lakmai luan thi luang veang nge.
- 164 - - 164 - - 164 - - 164 - - 164 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
112- Tun le zua kil bang khan a sikmul sua huai vang sel loai
bang thang hi tee vangkhua lai ah.
- Taang le lia ngual zatam lai tun le zua awng, zezum loai bang
thang ve tee zatam lai ah.
113- Thian taw kop a Pu Sing Kam hanlung ciamna namcii vontoai
tung alsi bang vam hi ee.
- Pu Thuam Hang le Pu Pau Suan, Pu Sing Kam taw nii thum
lautha Thian in lum bang sung hi ee.
* * *
LOPHei
PU SUANG KHO LiAN (44-24) LA
1. - Mim bang pian na, pu von za tam, koi ah na haw ta ziam
maw.
- Meal a mu la, om ngawl a, ngual the bang lii, om ngawl ze.
(Ih pu ih pa te sia leitung ah khang khat tek kan na
nung ta thei ngawl ta nah LA khawng a na phua ana nei
lei tek hu a a thu a ki he thei hong suak bek hi.)
2. - Phei tui pian na, pu von khat tang, ni khat meal mu nuam
ingh nge.
- Kapham zong a, tung leang van ah, lau tha ih hei ton nam
maw. (Lophei te pian na Pu Kim Lel a phua hi.)
3. - Mim bang pian na, phei tui vang khua, kiil bang ka khan na
hi ee.
- Phuung ngeal cing le, taang tam ngual taw, nun bang paw
nuam ka na ze. (A pu, a pi, a nu, a pa, a ngual tam te
tawh, a nun taak tek lai nuam sa ma ma hi.)
- 165 - - 165 - - 165 - - 165 - - 165 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
4. - Zua awng na kiak, pal lua sang nge, nu tun in al, bang ta ee.
- Al bang hong ta, ka nu tuun awng, zing vai hawm a, thiam ve
te. (A nu Vum Kho Cing vai hawm thiam na a phua hi.)
5. - Mim bang pian na, ka zua lun awng, sang na kap ngual siing
ve te.
- Awm lai taw kum, vei hi ve te, tha na kiak ni, luan thi dai
bang pal la nge. (A pa Tuang On sa kap a min thang sia
kum 3 tawntung ngil sung na a, lum top sia a phua hi.)
6. - Vai mang thiam thil, tem bang dei ing, dim tui a ma, bang pan
nge.
- Lei do za tam, pal bang ki nang, ka mai ngawl bang khak ta
ze. (A no lai Tiddim ah mang lai sang ka)
7. - Seiham nu a, ngia bang zom ing, ngual in nui thiam,hong
bawl ee lak mai ze zum, ka nang nge.
- Lak mai ze zum, ka nang nge taang no ki tawi, na hi ee.
(Kum 24 a phak ciang a sang ka zom kik a Nupi Pasal te
pan ki pan a mu theam po in nui san tek hi. Sang inn sung
ah Numei no patang no te tawh a to khop sia, a mai
zum na ki son thei vang lak ngawl hi. Ta bang ki pan kik
ham tang ba le lah, a ngual tam ban ngawl tu hi.)
8. - Zin zeak khial a, sui lung mawl ing, lun ta’n len kil, a khia ze.
- Taang tam ngual taw, kim ding hi sang, duang nguak in khau
bang cia nge. (Dawi mang pa theam nathuak in a ma
mawt hu in ngal kap na sep uk nawn bong ci a a nial hu
in mang kang ten Court martial law pia in, tawp sak a,
Yangon thong pii ah tha 3 ngim na a piak zawk ciang
cia sak hi.)
9. - Awm lai ngu ling, bang do ta ee, tui bang kiam law, zo ing
nge.
- 166 - - 166 - - 166 - - 166 - - 166 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Nam ci teng nguui, cin zo ing nge, lung ka muan na, bei ta
ee. (Yangon khua ah zato na sep a sin lai tak in a ci na a,
thi dek tak hi.)
10.- Taang bang dam a, kawi te hei ding, lai lung muan na, bei ta
ee.
- Sen mo no a, ci bang ka teal, ka kawi meal, mu nuam ing
nge.(A nat sung a zi a phaw mama na)
11.- Tiin le tuai taw,nu tuun lung dei,kawi awng tui bang,ciim ve te.
- Lang ih lam tawh, von ii tawi taw, thian mang in lum, bang
hong sung ee, ih khan tan bang kim sang nge.
12.- Kawi taw lung tup, kasau mang awng, tung thian mang hawm
tel hi ze.
- Thian mang hawm tel, sau nun nuam pan, ni tiin laam bang
paak na hi ee thian lau tha bual na hi ee. (Halelujah,Tahan
a ten na inn a phua)
13.- Van sin nuai a mi ci teng po, zin in hen kol, hong bul ee.
- Zin in hen kol, hong bul ee, zin mang sim sal, tang hing nge.
(Satan in Adam le Eve a zaw ni in Adam sungah thai ci a
om theam po zong hong zaw siat sa hong mat siat sa hi.)
14.- Zata lau tha, hen kol suu na, thian mang von tawi, tul khum
tung al bang ki that aa za ta nun nop na hi ze.
- Zata ii nun, nop na hi ee, thian mang laam bang, paak leang
nge.
15.- Ka tun ang pan, ka zua ang pan, lai zom ngeal a, cing veang
nge.
- Ciin le tuai in, tuang nu sia ee, nu ciang laam dal bang khak
nge. (Capt. Thang Kho Thawng, Lian Cin Thang,
Son Za Kai in thi san siat.)
- 167 - - 167 - - 167 - - 167 - - 167 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
16.- Ka von ni thum, kil bang khang ee, ka sau thut bang, lum
sak ze.
- Kiak nu ciang a, von ni thum awng, thian in lum bang, sung
hen naw. (Pathian in a ta te teng thu pha piak sak ahi
man a lung dam hi.)
17.- Tun sung lai zom, tuai lian nu awng, lai tui lun phung, sim ve
te.
- Tom ta vei zong, hei cim ngawl a, na kawi in tuang, nu sia ze.
(A nau nu Cin Za Ciang a phua)
18.- Ka tuai von tawi, lia ni ngeal awng, na tuun sui lung, tai sak
te.
- Kum sawt lo bang, hing ve vun na, thian in lum bang, sung
hen naw. (A tu nu Vung Khan Neam le Cing Khan Ciang
a phua hi.)
19.- Tuun sung lai zom, tuai lian nu awng, phung tawh hai zu,
zawng awng nge.
- Na kiang mang le, sawn le von taw, thian in lum bang, sung
hen naw. (Sayama Thang Neam a phua hi.)
20.- Tun sung lai zom, tuai tum lian nu, vang la a, phuung zong
awng nge.
- Nun bang nop ni, al bang da ni, na siang va bang, leang lang
nge.
(Khampat a teang a nau nu Nuam Kho Dim a phua hi.)
21.- Ka ang pan piang, von lian nu awng, na tha kiak, pal lua
sang nge.
- Leang van tual pan, na von ni thum, phai mit nong le, kik
nam maw. (A ta nu Cing Thian Neam a phua hi.)
- 168 - - 168 - - 168 - - 168 - - 168 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
22.- Ka von ngual kawi, taang khan thiam awng, tang bal bang
pil ka na te.
- Kil bang na khan, tun tom sa nge, kawi siang na haih, ba
nam maw. (A mak pa Cin Za Mung a phua hi. A zi thi
zawk kum khat ciang a ma thi pai hi.)
23.- Lei do ni ngeal, pal bang ki nang, taang tam ngual taw, sa
bang tat na, vai mang sui lung, tai sak nge.
- Vai mang sui lung, tai sak ing nge, zang khen kawl ciang, ka
duang sawl, bang bang ve te. (Lei tung ngal pi 2 na Levy
sep na pan min phat na Mangkang kumpii ten THAU
khat hong pia hi.)
24.- Tun sung lai zom, ka ciin mang awng, lenpui na ngual, sing
ve te.
- Na kiak nu a, kiang le na von, sik mul sua huai, thong ve ee.
(A u Capt. Thang Kho Thawng aphua hi.)
25.- Taang ka lai zom thei bang sen bel,ang lai von tawi,tan ve te.
- Na kiak nu a, na von zon ten, von ni thum, mik mei suan
ne. (Son Za Kai a phua)
26.- Al bang uap bel, tiin von tawi awng, thin lai va bang, pil
awng nge.
- Pu paphak sap, ngam kuam thuk pan, lang lam tem kawi,
siang tun ve te, mi za sui lung, tai sak te. (A u Pau Za
Nang tapa Kim Cin Khai USA a om sia a phua hi.)
27.- Muan tui bang ciim, tuai lian nu awng, zai tha hiambang,
hat hi ve te, nu tuun sui lung, tai sak te.
- Han lung ciam a, vai mang thiam thilzil hi ve te, lia na tam
ngual, siing ve te. (Sayama Thian Neam a phua)
- 169 - - 169 - - 169 - - 169 - - 169 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A THIP NA
28.- Dawi ai ci teng kung tung a hong dim ta e, taang zai tha taw
puak thing bang lel zo ing nge.
- Taang zai tha taw puak thing bang lel zo ing nge, sak luang
pakpaa bang muat dinghi zo ing nge. (Yangon zatopii pan
dam zo ngawl thi takpii vak ing ci)
29.- Awm lai taw suul hei ding la ze zum ing nge, pham sa a khau
bang cia ding inn bang he nge.
- Tung pathian hawm thiam hen naw taang kei duang a, sawl
bang hong baang, awm lai dam tui, suak hen naw.
(A zato na sep sin a zo zo ngawl a cia thong tu la mai
zum nap a thi sa a cia tu le he naap)
30.- Ka sei no a awm lai taw, kum vei veang nge, tum bang huai
aa hei ding in, ki nging bong nge.
- Thian mang hawm thiam, kung tung taang bang dam ing nge,
thai taw von taw, lang lam taw, ka nuam hi ze.
(Topa’n ci dam pia kik zi taw ta taw mu na lam na tawh
dim kik a, kumpii na sep na pan zong kum 69 a pension
cia a tu in kum 20 val pension ne zo hi.)
31.- Tun le zua min seal awng nge von lian nu awng, tha kiak pal
ee tun le zua vul na hi ze.
- Tung ciang thang van thian ang pan von lian nu awng, von ni
thum le lai zom tengna ngai nam maw.
(Cin Thian Neam ta 4 a nei zawk ciang thi pai hi.)
32.- Tum bang huai a thiamhawm thiam sang zo ing nge, tha ka
kiak zong thian sau mun muang zo veang nge.
- Kung tung thinn thu thian mun malbang ko ing nge sawn le
von teng al bang uap nuam lei ing nge. (Ka tu le kata te teng
tawm vei hong uap sak lai tan cin thu ka ngen la lai hi.)
- 170 - - 170 - - 170 - - 170 - - 170 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
33.- Thian mang von tawi tual kum me ka zal mang in Al bang taa
tutong neam taw hong ciam ve ee.
- Nuai sim lei a khan kum sawt lo bang hing ing thian mang
tong ciam kung tung a ngeal cing sang nge.
(Monywa ka om uh lai zan khat ka mang in Topa Jesu
ka inn uh ah hong haw hi. Kam pau ngawl in a miphio
tawi sia tawh tenbung pui tungah a nuai abang in lai
lam khat hong at. ‘KEI MAN HONG VAAK TU KHI
HI.’ Hi lai a at zawk po ciang inn pua ah pu suak kik hi.
Hong kam ciam bang ma in tu ni ciang dong ko innkuan
sungah hong taang tung hi.)
Pa Suan Pum ii U Suang Kho Lian a phua:-
1. - Ka tin von tawi, von mom no awng, thin lai tui bang ciim ve
te.
- Awm lai nam cin, khau bang suut thei, nam ci tann mang
bawm ze na sau nuai a tuun tung phu luum phuul bang ze.
2. - Thian mang hawm tel, von na ban zaal phai mit thim khua
zing tu te zong dam tui bang thiang kik sak te.
- Sen ang kawi le von ni thum taw pham maw ngam gua, bang
hing ven naw cik a lo, bang hing ven naw.
Nu Pau Kho Cing ih U Suang Kho Lian a phua:-
1. - Phuung zon lai a, tuai zo zaam awng, thin lai va bang pil ve
te.
- Thin lai tui bang na ciim kom a, mi ci awm lai, nam cin khau
bang suut thei te.
2. - Thian lun mang taw lim bang beal tu nuai sim lei a pham
maw, lo bang hing ven naw.
- Thai taw von taw, nuai sim lei a, hei na po a, se sum lam huai
zo taang bang hang dam tan nawng.
- 171 - - 171 - - 171 - - 171 - - 171 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Reverend Za Khup zi Nu Neau Ciang Zam ii U Suang
Kho Lian a phua:
1. - Ka tuai von tawi, taang lung cing awng, thin lai tui bang ciim
ve te.
- Thim lai tui bang, na ciim kom a, za tann khuai zu, bang
bawm me.
2. - Se no ngual kawi, phuung tawi lian nu, kil bang na khan
khom in nawng.
- Lang na lam taw, tawi ngeal cing taw, tum bang na huai,
khom in nawng.
A sung Nu Niang Dim phua:
1. - Tuai na lang lam, se sum za tam, tun siang tut sang, ten dal
min ngei, thang zaw ze.
- Lei do thiam thil, a khang maw aa kiak nu ciang aa, von lian
nu awng, huan tu bang, na ciing in naw. (U Suang Kho Lian,
Dim Kho Hau a phua)
* * *
LOPHei (SUANGDAW)
DR. VUM SON (45-25) LA
La kai khawm: Pu Suang Kho Lian (Lophei)
1. - Mim bang pian na, sen pu von aw, zai tha hiam bang, hat ve
cia.
- Za taang thaw le sawm sial hawi thiam, neal bang paw hau,
ka na cia.
2. - Ciin ngeal tha kiak, ki zom ta e, sen pu von le zua, ngeal
thin lailiap hi e.
- Sen pu von le,tun le zua in, Thian mang lim sawl,bang beal e.
3. - Thei bang sen na, thian mang ih beal, tuan pu pa khan ning
ngual beal na meal ma’ng nge.
- 172 - - 172 - - 172 - - 172 - - 172 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Ning beal ngual na, meal ma ing nge, zaih la kai zia, meal
ma’ng nge.
4. - I pian puan bang, thak leang ci’ng nge, pian dang phei phung,
len zang no taw, tuai mang in zal, na nei e.
- Tuai mang in zal na, in nei e, tuai lian nu, hul na hi e.
5. - Tun le zua in, ma ciang suan a, thei lo thiam thil, phak sap a
va zil ing nge.
- Tai nga ka law, se sum ka lam, tun le zua taw, lai kuang um,
meal in ma’ng nge.
6. - Tha kia ta le, tun le ka zua, thin lai ngu ling, bang do e.
- Tun awng ma bang, na pat sa tul dawn no taw zaang ta se
sum neal bang hau na lawm sang nge.
7. - Nam ci pian ngui zua mang awng nge na ma zap pan von in
dawn ngia bang zom nge.
- Khua mual lum suang kong phuu luang ze zua min thei bang
kong law na hi e.
8. - Mim bang pian na, sen pu von te, Phai mit thim khua, zing
bang ze.
- Kaang tui lun ta, thiam thil sin pui, ka zak ding mi, om lo ze.
9. - Thei sen ang kawi, kang tui ta tawh, ngual taw lem a, zawng
ing nge.
- Ngual lai len pui, in nei ing nge, tanh bang kim pui, te bang ze.
10.- Se sial ing nge, ngam kuam thuk pan, thim zin zan khua,bang
hak nge.
- Zaangsi ta sen, ang kawi hi leng, phung tawh lem a, zawng
tu ze.
- 173 - - 173 - - 173 - - 173 - - 173 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
11.- Pai va law na, kuam in thuk e, kha no sum neak in nei nge.
- Vang khua lai a, mim phung te tawh, ho lung kum na lai
kuang um ngai na veang nge.
12.- Phei tui mim phung, zua ngeal hawm tel, pu von al bang,hong
ta cia.
- Thei sen ni nu, ngeal cing te in, sung neak hawm tel, hong
khen cia.
13.- Sim lei kuam zai, khaih mu bang leang, kang tui mang mangh
bang bawm me.
- Kaang tui ta’n mang, bang bawm me, tong dot zua pa in nei e.
A NAW
14.- Khup ing nge e, khup ing nge e tang ka tam ngual khup ing
nge.
- Tang ka tam ngual khup ing nge e kaang tui von tawi khup
ing nge.
A THIPNA
15.- Hei naa tum dang ngam kuam thuk zo ngam zang pan mim
bang pian na ih vang khua ma ngai veang nge.
- Mim bang pian na ih vang khua ma ngai veang nge lai kuang
um pui tun le tuai ma ngai veang nge.
16.- Al bang mangh vaak nong ci ziam ciin le tuai awng ka thin
thu sia kheap tang bang zau nuam veang nge.
- Ka thin thu leh kheap tang bang zau nuam veang nge phuung
le ngual taw nun nuam in hei nuam veang nge.
Vai bang ka tham na sing ngual ngen ngam pan Zolawk ta bang,
hong tau ngeungeu nge, mi bang ka pian na Zo ngam aw ci nge,
Cik ciang meal a kong mu kik diam. Composed by UNDP
* * *
- 174 - - 174 - - 174 - - 174 - - 174 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
PUMVA
PA TUANG ZA THANG & NU CiNG DO NiANG
(82-21) LA
Pa Tuang Za Thang (Pumva)
A U Thuam Nang a phua:-
1. - Lam ngial kiak pui ka ciin maang awng, vuisi tong san,thiamthil
no taw, von lian nun mal, bang hong ko a, ih ciin maang tha
kiak ci ze.
- Ciin maang tha kiak ka tel ciang a, na tuai zin bang liing hi
veang nge, sen vang khua a, phung teng mal, zin bang ko
nge.
2. - Zaang ih don a, ciau ih ngal a, ciin maang zal na, na tuai
ngeal in, luan thi taw sul zui ung nge.
- Vai mang siang sung, len pui ngual ten, kul sin lep thiam neal
no taw, ka ciin mang na zal sak ze.
3. - Khau bang cia a sen vang khua pan, ciin le tuai taw, khua
kiim ngual taw, ni khat luan thi kum khawm nge.
- Lang lam hawm cing ci na ngawl a, ciin kiak sial cing, ngui a
ka sut na hi ze.
A THIP NA:
4. - Tun le ih zua kiak nu a, nuai sim lei a, ka ciin lung muan, nau
bang kaa ngii ngeei veang nge.
- Tun le zua taw ciin lau tha, na neam nam maw, thai le na von,
lai zom teng, nong ngai nam maw.
5. - Zua kiak sang zong na zaw ee, tun kiak sang zong, ciin mang
tha kiak lai a ngu ling bang do ee.
- Ciin mang lau tha lung zuang in na hei lo aw, tuai mang lang
lam, sawm sial taw zin bang tha nge.
- 175 - - 175 - - 175 - - 175 - - 175 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A U Nu, Nu Nuam Khaw Cing ii a phua:-
6. - Zang ngam lei a, tuai mang awng nge, na sau mang et cim la
nge.
- Kiang taw han lung, na ciam na ze, kum sawt lo bang hing
po vaw.
7. - Ka zua lung tup, hau tawi lian nu, hawm tel nong zeak thiam
ve te.
- Thin lai zang va bang pil awng nge, phung lai hong zuun
thiam ve te.
8. - Tang tawi hawm a, tan na ve te, tang tawi luang a, lia ni ngeal
in, se sum za tam, tun le zua siang a tun ze.
- Tun le zua siang a tun ze, tang tawi sang zong, suang zaw
nge.
9. - Na ang pan piang von ni ngeal te, thian mang hawm tel sang
sa nge.
- Thian mang hawm tel a saan man a, phak sap lai zing zin thei
ze.
10.- Ka ih mang zong ka mat ngawl a, ka tuai lian nu, do in hen
kol hong bul ze.
- Do in hen kol hong bul lai a, na ciin lian nu sak luang zin bang
liing ing nge.
11.- Tun min law na von lung zawk awng, thin lai tui bang ciim
awng nge.
- Thin lai tui bang na ciim kom a, na nu sui lung tai sak te.
A THIP NA:
12.- Thian mang hawm tel, nau bang a, ih san ciang nga, na thin
lai a, thian thin thu, ngil ngiak hen aw.
- 176 - - 176 - - 176 - - 176 - - 176 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Ma bang ih pat, na hi hen von ni ngeal awng, a kum za tam,
se sum hong luan thiam hen aw.
A U Nu, Nu Nuam Ciin ii a phua:-
13.- Tun le zua ih bat tha law taw, tuai aw thiam thil sin ve te.
- Thian mang hawm tel, sang hi ve te, tai nga see ngual sing
awng nge.
14.- Ka tuai sen kawi lun lian nu aw, thin lai tui bang cim ve te.
- Se sum lam phung, huai phung tun nu awng, na hawm thiam
zam dil dial ze.
15.- Tang tawi a thang, zaw tam maw ee, lian tawi a thang zaw
tam mawng.
- Lian tawi ni thum, phai mit ih sot, ih sau thut bang lum sak ze.
16.- Lia na von tawi, mang ngam zing zin se sum ten siang hong
tun ze.
- Hau ta von tawi phung lai tong neam, na hawm tel zeak cing
sa nge.
17.- Ka tuai ni ngeal, von mom no teng, ma ciang na sawt, ngual
lai kan sang kim sak te.
- Lun ta von tawi phung lai tong neam, sa nga ka beam, taang
awng nge.
18.- Luan thi nawl tu he lua neam tu tang tawi hawm bang, tan
hing nge.
- Tang tawi taw kim, lia ni thum ten tun le na zua, zai tha theam
ze.
19.- Kil bang khan kim pal vul tu se sen ni nu ka lai kuai ze.
- Muan tui bang ciim ka von lian nu se sum lam huai kong
sa ze.
- 177 - - 177 - - 177 - - 177 - - 177 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
20.- Bat na ngawl a ka tuai sen kawi do ta in hen kol khi ze.
- Lung a up ngawl ih mang mat ngawl, zin hawm zu bang sia
sa nge.
21.- Ih von hen kol tuam a khum tu do ta in sang bang vai e pi sei
in tong thak thei ze.
- Nung le na ma lun bang nong zun kum sawt lo bang hing in
aw.
A THIP NA:
22.- Thian hawm thiam tel sang hing nge, ka tuai ni ngeal, von
teng lang lam ih sau zong et lawm sa nge.
- Tang tawi hawm a tan ka leang tuai ni ngeal awng, von tawi
ni thumse sum lam ngeal cing sa nge.
A Pu Ngin Khaw Thang a phua:-
23.- Sen tun nu ciang, sen Pu von ten, puan bang hong huai thiam
veu te.
- Sen lim ngeak pan, lai ngil neam tu, na sawm ni thum awm
vai a hei, Pu von ten, ngua bang haa te.
A thip na:
24.- Mim bang pian na, Pu von te ka ngai man a, khang ki suang
sawn, huan be bang zawn nuam veang nge.
- Zin ii zeak ziam Pu von awng, tui bang tung la, na sawn
taang pa thin lai kang, thal ngiak bang zee.
A ta nu lian bel Lia Ciang Cing a phua:-
25.- Tun min law na ka von lian nu tun le na zua al bang ta tu, mun
a muang veang nge.
- Al bang ta tu mun muang kim lai von kiak sun nau bang ka
nge.
- 178 - - 178 - - 178 - - 178 - - 178 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
THUKLAi
SiTHU DR.UVUM KO HAU
(112-22) LA
1. - Sei no zing ma, bang ki pat ah, thei lo thiam thil, sin ing nge.
- Lam tui mang taw, tong tiam khawm a, sing tawi ta, lem
zawng sak nge.
2. - Hong to ta eh hong khang ta, pan tui ta, hong lang ta ee.
- Lam tui tual om, lum lai tak ah, do in khuai bang, suan ta e.
(Za pan te hong khan a phua le ngam huuk natu a
sep na a phua)
3. - Tang ka lung tup, do ang kawm a, ngual taw tan bang, kim
ing nge.
- Ni bang lun kan, sang sawn te zong, lai kuang um pui,lei ing
nge.
(Kawl ngam Baziankhan pa ii mual tung teng bup tang
Vuanzi (Minister) a sep sak a phua hi. (Ngui 4pan
ngui 6 dong; Kawl ngam Independence nga na tu a
London khua ah Thakhin Nu tawh 1947kum a pai a
phua hi. Tua a pai sung a ki mu pui sia England te
Prime Minister Mr.C.R.Attlee hi.)
4. - Mi lun tuan na, vai mang lep thiam, nel no awng e, se sum
taw tui, bang la nge.
26.- Thian sau nuai a Thian mang tong dam ih kum na min thang
Pulpit von min ka law na hi ze.
- Tun le na zua kiak nu ciang a, nuai sim lei a, von min seal le
Thian sau phu bang kho hen aw.
* * *
- 179 - - 179 - - 179 - - 179 - - 179 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Pheiphung suan ngawl, tuang lam tun sau, zai tha neam ngawl,
tung thei ze.
5. - Phak ih sap pan, do lun mang te, zang tawi tual, ang ah sia
ee.
- A kum za tam, ang a siat sa, vui khau bang sut, kik ing nge.
6. - Zang lei daw tam, hen kol su na, phak sap a zing, zin ing
nge.
- Sau ki phei siat, suang son tungah, meal mak taw tong,tiam
ing nge.
7. - Tang ngual phak sap, do lun vang khua, ah ngam kuam zai,
va mu nge.
- Lang a lam se, se sum pal lai, thang tiang li, tui ting bang ze.
Lei tung buppi ngam 60 vai hawm na UN Assembly
(Tu hun ngam 198 pha zo) USA New York khua pi
pai tu in Kawl ngam pan ki teal hi.USA te ih hau ma
ma na zong a phua hi.Tua kum UN President seam
sia Pandit Nehru naunu Madame Padit Nehru hi.
8. - Khua van nuai ah, lun min thang te, ka tiam pui ngawl,om
ngawl ze.
- Ka tiam pui ngawl, om ngawl ah,lung dei a ki,zawng zial ee.
9. - Mom no tang ngual, ka len pui ten, ngual lai kan, ka sang ti
ee.
- Thin lai ngu ling, bang do ah, han lung ka tiam, zang tui mun
nah, ka min van, nuai sing na ee.
10. - Ngam zang lum bang, sung hen ti ah, ngual in ka min, lo ta
ee.
- Thin lai phel ngua, bang kha ing nge, sing ngual ngen na, om
ing nge.
- 180 - - 180 - - 180 - - 180 - - 180 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
A zii Mang Khaw Ciin ih a Thuklai inn a ma bek
tha tang taw a vawt a phua:-
11. - Sei no ngual kawi, lun lian nu awng, mun zang sau mang,
zam sak tia.
- Ni khat ho lung, kong kup pui ngawl, kawi awng na hawm,
thiam sang nge.
Ngui 12 pan ngui 15dong -a na sep pui General Aung
San a phua hi:-
12. - Zang ta phung ting, za thum lai ah, thin lai tui bang ciim bel
aw.
- Ngam zang daw tam, se sum pian na ngai hi ve tia, na min ci
bang, mang maw ee.
13. - Bat na ngawl a, tha vang eang ten, leang van dawng kong,
hong sak ze.
- Lung sik lo aw, al bang that te, sak luang pam pai, in nei ta
e, sim lu al bang, mang ta ee.
14. - Zing a ma bang, ka pat pui vaang tang no aw, sul la hong
heak, kik ve aw.
- Na kiak nu a, kul sin sau mang, ngam thang bang, va vil ing
nge.
15. - Zua khan ngual awng, do sul zui ah, phak sap pian tui,va
ban tia.
- Do ta thiam thil, tong luang thei lo, lai lung na zuang, tek
nam maw.
France ah Ambassador ah a pai lai a thet po ciang
First World War a labour corpse a pai Zomi te aphua:-
16. - Sei haam taang ngual, zing na zit lai, li tui tuang lam, in nei
tia.
- Kei zing zin ing, van lai zaw la, vui si tuang lam, in nei nge.
- 181 - - 181 - - 181 - - 181 - - 181 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
Diplomacy, Philosophy,Statemenship sepna aphua:-
17. - Sen ka lung tup aw ci tangh, vai mang thiam thil, ka kung
tung ah, tem bang kua, zo ing nge.
- Len lai lung tup aw ci tangh, thin thu zeal thiam, ka ngual lai
ah, siing tan mo bang dong nge.
Japan ngal sung kum 1944 Tidim khua ah Japan te
ii tha lup tu te a sua taak sak na:-
18. - Pan tui lei do paw ni bang sa vung vung nge, phung ci teng
hen kol bul, mi za taam te maai bang a, meet hi zea.
- Taang pa ka tong dam do ta neam sak tangh nge, hen kol
ka su ciang ah phung za tam,mun ah ka muang,sak kik hi
zia.
Ngui I9 le ngui 20 na a la te; Pang long Agreement
sung a ki hel na, Frontier Enquiry Commission and
Union Constituition1947,Vice President of United -
Hill people leh Bogyoke Aung San Cabinet member
ah a ki hel ka koai na te a phua:-
19. - Kawl tui ngam zang aw ci tangh, pu pa khan a thim khua
zing sa, hawm thiam ngam zaang, thawn ing nge.
- Pen-lung tai ngaw aw ci tangh tang pa ka ho neam taw,
nam kim teng ho lung zawng kik na zia.
20. - Thin thu leal thiam meal mak taw, tong ciam ing nge ngam
zaang daai sa, thut bang lum, sak kik ing nge.
- Thin thu zawi kai phu bang kho ka ngai man ah ma bang
pat sa, siing duang a, baang kik ing nge.
12
th
February 1969 UNION Day Mandalay a ki vawt
lai, mi hon pi te AUNG SAN, VUM KO HAU, SAO
SAM HTUN ci a, three column a pai sak na a phua:
21. - Ngam zang lum bang sung tu le tong kai thiam, tu tang
kei duang ah, lung tup tui bang, tung ve ee.
- 182 - - 182 - - 182 - - 182 - - 182 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Lun ka tam ngual ten, nong oai pui tek nam maw, thian za
lun awng sun nau bang, om lai in naw.
1947 Deputy Councillor to the Governor of Burma tu
a ki teal na:-
22. - Zang si lun le, zo tui ta tong, tiam khawm ah, thang ciang
khua ah, do taw zing vai, hawm veang nge.
- Tha vang eang ten, nu ciang sul heak aw ti e, thian mang oai
a, phu thing bang kho, lai veang nge.
Kawl ngam bup luang a ki khop na:UN General
Assembly New York ah kum 1953, 1964-65 ah:-
23. - Sim lei nam tin, a kuam ah tong dok teng taw, phak sap vai
mang, sau lim ah tong, kum ing nge.
- Khua ti teng la, vui khau bang, kop zo veang nge, sing tawi
ta lan, mel a lian sak, zo veang nge.
24. - Zang lei daw tam, ih lai ah tai nga sep thiam, kum tin ti
bang, teel ve ee.
- Sesum za tam, sul zui ah, pian tui mang taw, ngam zang ngel
daw, tam khawm tu, tong ciam veang nge.
1944 - 45 kum Siyin Independence Army Japan te
simh kik na:
25. - Vang khua suan tu, thang vai mang kil bang khan lai khuam
bang do ding, za ta in dai, bang pial ee.
- Zang si lai aa, lia le tang khuai bang hang ze, vang khua
suan tu, do ta pal bang, bang nang veang nge.
A THIP NA
26. - Zang sii ngual le, suk tui ta, tong thiam khawm ah, thang
ciang khua a, do taw zing, vai hawm veang nge.
- Tha vang eang ten, nu tiang sul, heak aw ti ee, thian mang
oai ah, phu thing bang kho, lai veang nge.
* * *
- 183 - - 183 - - 183 - - 183 - - 183 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
THUKLAi
Pi CiiN KHAW MANG (112-22) LA
(Prof.Dr.Kamcindal nu)
1. - Thaang neen hei sa tul leak aa, kaai niing niang ee...... lo
nuam sen ngual mi za tong sua tam saang.
- Sing ta lo le... a leak aa na kai-in na, lung ngaih baan zal lai
law tu tual niam in.
2. - Thaang neen hei sa kaan saang le phuung zo zam no, pal lai
ngual ngeen kenh kong baan na diam maw.
- Tun tong zua tong thian tong hawm hong thiam heen la, kiil
bang khan ton lung tuak awng ki loh leang.
3. - Ngaih awng nang ii om na le kei ii om na, mual ki thung suk
pang pa lo sawl in lia.
- A mual cii teng kaai min in na luang hen na, ngaih meal ka mu
na tu in daw tam hen.
Sizaang zo lawm la (Nu Ciin Khaw Mang kaikhop)
1. - Ka thin lai aa, ngiak awng nge ngaih no awng nge, om muang
kei lai lung kuaih awng hong ngai nangh.
- Om muang lai kuaih thim ziin lan zawn ngam bong nge.. mi
za lai aa phai mit heam thak ngial ing.
2. - Hi ci liang aa, nang vang ngai tang duang vul buang... ngaih
awng. Lung sik mul hong sua ka lei ven.
- Lo nuam tong neam lo mei bang hong kai zong in, ngaih
awng kei tong dam hong sang ka lei ven.
3. - Ngai bang buang ngai lo bang buang nga bang nong len, len-
ni tuak khial ka veang nge na ci naam?
- Leen ni tuak khial ka veang nge na ci naam maw... mal kii ka
taan cial tungah na tuang naam.
- 184 - - 184 - - 184 - - 184 - - 184 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
4. - Lung ngaih len ni thual ngual luang va kilh hen na, ngai lo len
ni va al pau va zial hen.
- Thual ngual luang va kilh hen na tai vaal maw in, ngai taw ka
ho lung ka cim thei tuam maw.
5. - Lui luang zui-ing a va zeam meal in mu nge...Pa taang tuang
ing lia zo zam meal in mu.
- A va zeam nang tuan na le... lia pal tuan na a thing liim lian
sau pha lai leang ngam bong.
6. - Tun le zua in kua na ngai bel ziam ci ee.... kim pui lun tawi ta
na ngai bua ziam ci..
- A pal suang sawn laa ngai bong lun suang sawn la, mom no
tang ngual dam tui silh thiang ngai-ing.
7. - Zua lam teng po a neaubel ngil va al awng.... thim khat lian
nu kei nong zek sak ziam maw.
- Ka zek buang aa, sen phung nam ka tan buang le... sen a ka
ngaih ngii ngei taw tua nuam ing.
8. - Ni khat meal mu san lo ding san ngim nam ee... hong khawl
dik aw.. na meal hong cian nuam ing.
- Khawl dik lai aw na meal hong cian nuam ing nge..tum tai
bang ngim nam lai aw lo nuam ing.
9. - Sau pha zaam diil dial nuai aa, zal na khat ngol, kua sawn
zaw phai mit ih sin ka tawm ci.
- Phai mit ka sin ka tu ze.. na sin tan na, tong dam ka thim ka
tu ze.. na thim tanh.
10- Phai mit a et va ngial awng... mun zaang zo zam..lam nen zo
zaam ... na zongh in tawi nuam ing.
- Na zongh in tawi thei lengh maw neen hei sa awng.. kua
vang sun mu bang ih ngai peang tuam maw.
- 185 - - 185 - - 185 - - 185 - - 185 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
11.- Ngai hong leang tu ka ci aa.. laa mei ka de.. laa mei tun thum
tum ka zuu.. ngai leang ngol.
- La mei tun thum tum ka zu ngaih leang ngol aa, kan kong
lum bang sung ngol ma tai val ee.
12.- Thim khua zin aa, pa taang tung ka dam tuan in ii ngim ziam
.. ngai ngim ziam maw hong nam ve.
- Ii ngim ziam ngai ngim ziam maw tum tai nam ee.. mom no
tang ngual heak thiam awng hong ngai nangh.
13.- Ngal ki don aa.. mual ki tawi deih zo zam awng.. baan zaal
nong tum na leng ziam khua hawl ve.
- Ngai thin lai va bang phawng hen nong ci ziam maw.. lung
zuan man po na tong zawi kaih ziam maw.
14- Ngai awng nang hei na po ah hei nuam ing nge... tul lim na
khawl na po ah khawl nuam ing.
- Tul lim na khawl na po ah khawl nuam ing nge.. na se suul sa
bang hong zui zuih nuam ing.
15.- Thualh ngual luang tu thang van thin thu hong dang ee ngai
awng nang thin lai a dang ba naam cii-ing.
- Ngai na thin lai thang van bang a dang ta zong heam a te..
tong dam ka sang lo lai hi.
16.- Khu va leang suk ngai tong dam thak nuam ing nge.. a baan
zal aa.. va leng luai khaih nuam ing.
- A hil nam maw ngai mun a.. a ko naam maw.. ngai a neam
naam.. tul dawn pan hong kuai naam.
17.- Ngai no na ngim nam leng le.. na tong luan thiam.. tum bang
huai khen ciang khun zong nam ding hi.
- Tong neam hi bang lia dawn lo luang ding awng nge.. mual
dawn ken hei sa hi aw tawi nuam ing.
- 186 - - 186 - - 186 - - 186 - - 186 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
THUKLAi
PU ON LiAN (121-21) LA
1. - Hau lun mang in sang lim-lian teng, lai tui khua mual, tai sak
ze.
- Vang khua lam bang, a zon ciang a, ah duang sawl bang,
baang ngawl ze.
(Mangkaang English te hong khan ma in, tual ngaal
lau hang in, Khuasak, Lophei, Thuklai khua ah kiteang
tek in, sai sial ai hi. Khua tek a cia kik ciang, ah ai salu
te pua ngawl.)
18.- Tem bang dei taw tong ka ciam ta buang sii aa.. tun lan laam
khuang bang hong tho ta buang sii.
- Tong dam ciam khua bang ih pial zaw diam mawng nge..
ngai awng mual cio tam ih tawn zaw diam maw.
19.- Taang ni sa ee.. kaai tui aa va bual ing nge... tembang dei
taw .. sam ngii bang khen na hi.
- Tem bang dei taw sam ngi bang khen na liang tu.. ii kom
kaai tui ah ka bual ta nial ziam.
20.- Solh tha hong suak ciu cio ee.. nguun ii ngal pan ka ngai man
ziam.. vang ngai lung cing kawi-ing.
- Tak a zang thik bang ngawm ngawl.. vang ngai lung ngul..
lau tha leang dawn bang tuak ee... thin lai zen.
Remark: Laibu vawt pa Dr.Pau Za Nang ii asungh nu
Pi Ciin Khaw Mang zataak piak na in a kaikhop
sak hi.
* * *
- 187 - - 187 - - 187 - - 187 - - 187 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Pu von lo bang, na hin lai a, na kai ngeal, cing ka sa ze.
- Thang ciang kawm pan, do zing zin e, tong dam hong zau,
thiam ta ze, (Mang kaang te hong uk ciang sila om thei
ngawl tu ci a, sila kisut sak na.)
3. - Thang ciang a mang, do za tam ten, Lai-tui vang khua, neam
sak ze.
- Zang-si vang khua, neam sak na te, na thai ang, zal kik
ngawl ze.(Falam te a le do kik na)
4. - Zua tawh lo bang, ka- hin lai-a, Zaang tawi vang-khua,
suan ing nge,
- Sang ka zial tam, lal ka-hen taw, pu von min, ka lo hi ze.
5. - Lal ka hen ma, ciang suan ing nge, ngam zaang daw a, tam
sak nge.
- Hau ta ka phung, lel na ngawl a, lawi bang ka than, na hi ze.
(Tei tan mual)
6. - Do vang khua thawn, thang zam luang awng, kei in tui bang,
la veang nge.
- Zang-si ka ngual, ka dem na zang phual mul a, sim ing nge.
(Mandalay a zam nging mama bel a lei)
7. - Sol tha nuai, tun ni nuai a, nun bang paw nuam, ka na ze.
- Tin taw ngual taw, ka ciam lai a, ka hen vui bang, mau sak
nge.
8. - Do vang khua khuai, bang suan ing nge, tin hang in zal, na
nei e.
- Hau ka phung taw, ciam kik ing nge, hing le a ngaw, a luang
naang, tui bang dia nge. (Son Khai, ...Ngul Cing pa)
- 188 - - 188 - - 188 - - 188 - - 188 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
9. - Tin tha kiak inn, bang hee nge, zaang mang vut lei, suak sak
nge.
- Ka zua lun le, ka phung mang awng, mun a ih muang, tuam
nam maw?
10. - Tuai awng lo bang, na hin lai a, do kop pat bang, sai ve te.
- Do kop pat bang, sai hi ve te, kawl ciang taw, puan bang
thua te.
11. - Tun le zua in, tuang nu sia e, tuai teng suan ngua, bang mon
nge.
- Tuai teng suan ngua, bang mon ing nge, sang le lal kop, zial
ing nge.
12. - Kawi ban sam ing, von lian nu taw, miim khau zeak, khawm
lei ing nge.
- Zang kol sa le, nuai zin sawm-sial, ka sau hai bang, ngak
sak nge.
13.- Koai mang lung he, ka vaak ci nge, kol sa tung a, tuang ing
nge.
- Leang van khua mual, na sua ciang a, pu von mun, na hil
nam maw?
14.- Ka tuai kam kei, do za tam taw, sial lum puak thiam, ka na
te.
- Zin tong hawm ziam, do tong zeak ziam, tio tui kuam zal,
tong ve te. (Pu Lam Thawng)
15.- Ka pa tang a, sang ka lap tu, von ngeal pat bang, sai ta ze.
- Do sial lum taw, do kawl, ciang taw, sang mang na paai,
a kua te. (U On Zam, U Lian Ngin, U Hang Kho Kam)
- 189 - - 189 - - 189 - - 189 - - 189 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
16.- Sang ka kaa bang, lal ka hen bang, sawm sial tung a, tuang
ing nge.
- Zaangsi ngual awng, ka lawm nam maw, zua lun ka than, na
hi ze.
17.- Lun lai pan piang, von kawi lian nu, luan thi lo bang, siim
awng nge.
- Hau tawi ka lung, zawk bel ci nge, kawi taw lo bang, hing
po aw. ( Nu Cing Mang )
18.- Sen pu von le, hau lun mang awng, tuai taw tio dung, zui
awng nge.
- Vai mang thiam thil, kan sang ta te, von ngeal hong zal,
thong ta ze. ( Pau Kho lian & Mang Kho Lian )
19.- Ka tuai kawl ciang, za lai thang sa, do siang a tuang, tung ta
e.
- Ka von ban-zal, sawm sial min thang, meal mu ngawl a,
tham awng nge.
(Pu Lam Thawng thau pua a pa Pau Ngin sial kaa..)
20.- Meal a mu ngawl, ngaai mang min thang, sawm sial nuai
lim, bang lian te.
- Pham tam hen kol, (sut) na tu a, von ban zal a, luai awng
nge. (Pa Hang Kho Kam).
21.- Sawn nih thum kiak, thang van thawng e, mi za zin bang,
ling ta ze.
- Ih phung mang zong, sen pu von zong, ih sau a hei, om
ngawl ze.
(Awi Kho Dim, Khup Kho Mang, Dim Kho Mang).
22.- Sawn ngeal cing awng, hee heak vun na, sawm sial tung a,
na tuang vaw.
- 190 - - 190 - - 190 - - 190 - - 190 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Zin awng khuai bang, na han kom a, ngaai mang a, kan
sang ing nge.
(Vum Kho Kam, Awi Kho Dim, Khup Kho Mang,
Dim Kho Mang)
23.- Ngul bang lup na, ngam bang man na, ih sau ngial bang,
khing ta e...
- Sau mang dai a, dam lei vaak cing, sang kop tuang, tut kik
ing nge.
24.- Lak nuai ka- huang, khiak la ngawl a, sawm sial tung a,
tuang ing nge.
- Tha kong kia le, zaangsi ngual awng, thang van hong thuum,
lei tu ze.
25.- Tuai nih thum taw, tio dung zui ing, sang lum hong zal, thiam
ta ze.
- Mual tin ning tui, sia na ngawl a, sang lun na zal, ka po aw..
26. - Tuai mang von tawi, sau mang nuai a, sawn ngeal huan
thing, zan sia nge.
- Nun bang a nuam, tuam ding sa nge, pham sa a khau, bang
cia nge.
27.- Zaang vai pan piang, sang tum dang awng, Zaangsi khua
mual, suak awng nge.
- Zaangsi khua mual, nong sua ciang a, ka sau nong ngai, pet
nam maw?
28. - Ka von khat tang, se-sum lam huai, na kiak na, tun tom sa
nge.
- Na kiak nu a, tun le na zua, sik mul sawn bang, ling ung
nge. ( U Khai Kho Nang).
- 191 - - 191 - - 191 - - 191 - - 191 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
29.- Ka von lian nu, taang tawi ngeal cing, tawi lo bang a, hei
awng nge.
- Nung le na ma, nong sial ciang a, sik mul sua huai, ka ve te.
( Ni Vung Neam )
30. - Sawm sial huang khiak, dim sa awng nge, khua za lai, thang
sa awng nge.
- Kiang le von in, tuang nu sia a, cial daw phung lai, thaam
awng nge. (Ni Vung Neam).
A THIP NA
31.- Tuai mang nih thum, suan ngua bang, mom zo veang, nge
sawn in nu lo, bang hong thual, zaw lai hi.
- Pham za tam awng, leang van tual, na tung nam, maw, a thi
ning tui, a kong sia, lo bei sang, nge.
32.- Sang ti teng la, a kop in, zial zo veang nge, khua mual ti
teng, kan a sang, sak zo veang nge.
- Pham za tam awng, leang van tual, na tung nam maw, a thi
ning tui, a kong sia, lo bei sang nge.
33.- Khua mual daw tam, lum suang le, phung ning beal awng,
han zai ih sak, na hi e, ih ci nam maw?
- Ih sau mang le, ih cial phei, pham tam sial, na, ih pan sawl
in, thang ngawl bang, khak zo ta e....
* * *
- 192 - - 192 - - 192 - - 192 - - 192 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
THUKLAi
Pi CiiN VUUM (173-21) LA
La kai khawm - Pa Tuang Za Thang (Pumva)
1. - Mim bang pian na, ka zua mang awng, tai nga seh, ngual
sing awng nge.
- Tai nga seh pui, zang si ngual taw, phung taw lem zawng,
ka na te.
2. - Mim bang pian na, tun le zua awng, kiak kum puan bang,
zawng awng nge.
- Tun kiak zua kiak, zai tha neam lai, kiang in nu lo,bangh
thual nge.
3. - Tun kiak zua kiak kong sial lai a, kiang mang in ma, ciang
suan ze.
- Kiang mang tha kiak nau bang theam tu, zua awng koi a, na
haw ziam maw, tun awng na min, lo ing nge.
4. - Nu tun lung dei, pa zua tong hawm, hau tawi ka kiang,mang
awng nge.
- Awm lai paai duang, bang kuah sia tawh, thin lai tong sial,
bang lian te.
5. - Ka kiang lung lian, han lung sial na, tang bang dam tu,lia in
lai, lung muang maw nge.
- Taang bang dam tu, ih ngai man a, phak sap ah zing, zin
hingh nge.
6. - Na awm lai kul, thuk ta e, kiak tu sam bang, peal maw ee.
- Meal mak lai a, lun sau nuai a, kiang pham sun nau bang ka
nge.
- 193 - - 193 - - 193 - - 193 - - 193 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
7. - Kiang awng tha a, na kiak ni ne, sau mang paw ngai, na
veeng nge.
- Sau a tha kiak, tang hi lete, lai zom teng le, phung ten al
bangh, uap tu ze.
8. - Do lai pai va, na law lai, kim pui ngual ten, kul sin ah zin,
bang tha ee.
- Vai mang lep thiam, lun ta phei phung, tuang lam lum suang
liik bangh ze.
9. - Kiang sak luang kul, sin a siang nge, von ni thum taw, ka
sau dawng, kong hong ing nge.
- Ih min phung le, nam ci ngual ten, sau pan sun, nau bang
omh ze.
10. - He lua sun nau, bang nong theam na, lai zom teng leh, ciin le
tuai, zai la awng nge.
- He lun neam na, zai la nong sak, lia lai lung mun, muang
tuam veang nge.
11. - Lai zom ni ngeal, ka kiang mang awng, paai va lawh ngual,
sing awng nge.
- Sial lum kawl ciang, tuang nu sia a sau, siang zangh sa,phak
sap kul sin,zaal khawm ze(Pa Kam Cin Pau te nu pa a phua.)
12. - Kiang mang lai zom, thei bang sen bel, phei phung puan
bang, kawm ing nge.
- Ciin tha kiak tu, lun sau nuai a, toai taw sun nau, bangh
nong op pui, lia lai lung muang, tuam ing nge.
13. - Lia kung tung tong, dam a neam bel, ka dit ciin lun, mang
awng nge.
- Tun luang zua luang lung ka muan bel, kil bang ka khan,
khom la nge.
- 194 - - 194 - - 194 - - 194 - - 194 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
14. - Lai teng ngual kawi, lun tawi ni thum, tun buh suan bangh,
muang ing nge.
- Kan kong sial bang, kong sua ni a, tong dam neam, le ma
mo hawm tel, ka ngai khua neam, tuam veng nge.
15. - Kiang awng lo bang, na hin lai a, han lung ciam, za tam sa
nge.
- Tuai lian nu le, phung lai mai mak, pak thel bang tawi,ka na
cia .
16. - Na tuai lian nu, neal bang hau ee, pu pa pat lo, sau pian
dang, mung bang tum ee.
- Sau suan pian dang, khuam bang ngual tu, phak ii sap pan,
lai ciin ka lung, muang ci ze.
17. - Kiang phei phung le, tong dam hawm thiam, mun zaang sau
mang, zam sak cia.
- Na kiak nu a, na tuai lian nun, tong sia pil tang, bang the ta
ze, pham sa vei lawh, lai veng nge.
18. - Ka kiang pham sa, sul heak thei le, ho lung kum pui, nuam
ing nge.
- Tung leang van pan, kiang lau tha awng, thai le na von, sik
mul nong sua, bua ziam maw.
19. - Kiang kiak nu aa, thin thu za tam, tham sa awm lai, vei ing
nge.
- Awm lai puak lel, tha kiak tu se, tuai in zing vai, bang lap
ee.
20. - Tun sung lai zom, ka tuai mang awng, ngu thal bangh suang,
kim ing nge.
- Tun sung lai zom, tang ni thum awng, zua lun ka the, na
awng nge.
- 195 - - 195 - - 195 - - 195 - - 195 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
21. - Ni nu von toai, muan tui bang ciim ciin, aw ka he, lua neam
te.
- Kiang pham zin bang, na thak na lum suang tul maw, tu
bang cin tu, kul sin hang, bang ngak sak nge.
22. - Lia khat min law, ka von lian nu, phung lai a, zin bangh tha
nge.
- Kiang taw thing bang, zawng maw ve cia, tun siang suul,
bang heak ve cia.
23. - Thei sen vang ngai, suk tui mom no, von awng ci bang,teal
ve te.
- Dih cim ho lung, kum man ngawl a, na tha kiak pal, lua sa
nge.
24. - Phung tu lam bang, na zon na suk tui mim phung, a tong
zawi kai, thiam sa nge.
- Sen pu pa taw, tong hawm khawm suk tui lun ten, thin thu
phei lam, bang pha ee.
25. - Von lian nu meal, ka mu luang mai mak lung dei, sun ni kim,
nau bang ka nge.
- Sing dang aang kawi, na zong zongh in, lia kei thin lai,lai
lung ngil, lo ding hi ee.
26. - Pu pa khan ngui, bang zop na suk tui lun te, phual mei bang
pat lai tak a, von tha kiak pal, lua sa nge.
- Zin in zeak a, pham na le tham sa vei na, ngai taw ngi bang,
khen ta ee.
27. - Thian mang hawm tel, lia khat von tawi, sun ni kai ma,vul
awng nge.
- Mim phung puan bangh, ih lai na suk tui lun mang, tun nun
thum bang, ngai ing nge.
- 196 - - 196 - - 196 - - 196 - - 196 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
28. - Von awng na kiak, nu ciang a phung zon kawi neam, sam
bang peal tu huan khau bang, khi nuam ing nge.
- Suk tui lun mang, hau tawi tong neam, ngi bang khen leng,
tun noai bang, ngoi vak ing nge.
29. - Ka von ngual koai, pat puan bang neam, meal mu leng
luan, thi hi ze.
- Meal mu leng luan, thi hi ee, sam bang peal leng, ngua bang
ka hing, zo diam maw.
30. - Mai mak mim phung, lun tong neam te, ka duang lai ngu,
bang zen ee.
- Ngia bang nong zun, thiam lalawm te, tak a nau bang, sang
ing nge.
31. - Ngam lai tul thing, na niam lai zong, suk tui lun taw, duang
zil ing nge, zin in ngi bang, khen ta ee.
- Von awng lo bang, hing hi le te, tuak khial na phung, zon te
mun aa, hau ngual tong neam, tong na sua nuam ka na maw.
32. - Ka von ngual kawi, mai mak zo zam, kil bang khan kim,
khen man ngawl a, kawi pham sun nau, bang ka ve cia, sik
mul sua bang, hing veang nge.
- Tuak khial phai awng, a na zal ciang, na tun ngai sial, ham
bang nong huai, bang lo aw.
A THIP NA
33. - Tun kiak zua kiak, ka sial na, a neam zaw maw, khan kim
khen kiang, mang ka awi, ka neam zaw maw.
- Kop a ka sial, nu tun hui bang mau veang nge, tang kawi ni
thum, ngu thal bang, suang lai veang nge.
34. - Tun sung lai zom, ciin le tuai, taang ni thum awng, lia lai zom
teng, lum sung ngua, bangh hing ve vua.
- 197 - - 197 - - 197 - - 197 - - 197 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Zang kuam thuk pan, kiang awi in, khau bang cia nge,kan
kong suak in, tuai mang in, he lua neam ee.
35. - Khai tui ka nu, ciang te le, zaang si phung ten, kiang na kiak
nau bang, hong awih, pui tek hi ee.
- Tun noai bang ngoih, in bang he, nau bang kap te, kiang
awng nge mal, bang hong ko, thei nuam veang nge.
36. - Lia tawi phai lim, ngeak no leh, lun tawi heisa, sen vang
ngai tawh, ni khat phual mei, bangh tua ee.
- Deih pal ki lo, ang lai ah, thel bangh siat sa, nuai zin zeak
aa, kiak nan ngi, bangh khen ta ee. (A maak pa Thang
Cin Dal (Dalno) a phua.)
NU CiiN VUM He NeP NA LA (173-21)
Nu Ciin Ciang:-
1. - Pham sul zui aa, tuai lian nu awng, lai tui phung lai, keau
awng nge.
- Kil bang khen kim, khen man ngawl aa, kiang zon na luan,
thi hi ee.
Bo Lian Khaw Pau:-
2. - Sial lum tawi pui, za ih lai aa, ngual lai ah kaan, saang ve
cia.
- Lang na lamh tawh, na lung tup tawh, kawi nu ciang thang,
lai ve cia.
Pa Son Ngul leh Nu Ciin Vuum:-
3. - Sial lum toai pui, za tam lai aa, nang tong neam sing, om
ngawl ze.
- Thin lai tui bangh, na ciim kom aa, len pui khau bangh,
thung hi ve cia, za tam baan zaal, a bia zee.
- 198 - - 198 - - 198 - - 198 - - 198 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
4. - Ngua bang tuan na, na sau nun nuam, lai neam sawl bang,
ka baan na awng nge.
- Na kiak nu ah, thai le na von, meal mu leang luan, thi hi ee.
5. - Awm lai kung kuai, na kiang lun mang, taang bang dam tu,
ih ngai man a, thang ciang a zing, zin awng nge.
- Kiang pham sa ma, ciang suan ngawl, khau bangh nong
ciah, vui si tuang lam, in nei veo cia, ih tawh na te, thei diam
maw.
Pa Kim Ngo phua:-
6. - Za ta tong dok, tai nga hawm thiam, ciin ni ngeal hong, zal
ta ze.
- Na kiak nu aa, thai le na von, luan thi tui taw, na sau dawng,
kong hong sak cia.
Nu Dim Cing phua:-
7. - Kawi tawh lung tup, hau ta ngam zaang, tul thing min ngei,
zial ve cia.
- Sau na sak le, tul thing khan thiam, lai lung na muang, thei
ziam maw.
Pa Sing Pum phua:-
8. - Lai tui lun mang, ih phung ngam zaang, ma zap ngi a, zial ve
cia.
- Lung tup tui bangh, tung pan cingh nge, na tha kiak ngal, in
ze nge.
9. - Sau na sak le, ma zap tul thing, phai mit ngu ling, bangh do
ee.
- Na kiak nu a, thai le na von, phung le ngual ten, lai lung
zuan, na tam sa nge.
- 199 - - 199 - - 199 - - 199 - - 199 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
10. - Kiak lung heh thai, le na von phung, len tam ngual tam ah,
lum suang phu ze.
- Ngai teng zai la, na koai luan thi, a tul maw in, ciau lum
suang, in po ta ee.
Pa Lian Zam phua:-
11. - Zua khan dung zil, ka sawn mang awng, tong dam zawi,kai
thiam ve cia.
- Zawi kai thiam le, na tong hawm thiam, ngual taw lem zawng,
ka sa ze.
12. - Lei do sawl sang, ma zap mun pan, ngual lai kan sang, ka
na cia.
- Zaang ta luun tawh, tong hawm thiam aa, sial lum zua mang,
tang awng nge.
13. - Sawn awng ngua bang, na tuan na tu, zaang lei daw tam,
mun zaang sau pha, ngai ve cia.
- Zaang lei daw tam, mun zaang lai a, lung dei sau mang,zam
sak ve cia, vai zua pa, nun zil ve cia.
14. - Zo dam ngam zaang, sawn na tul suan, len tu ngam thing,
zing bang ze.
- Maa na zap na, tul suan kot kawl, phai mit heam, thak
ngam bong nge.
15. - Zin ih zeak a, awm lai pian dang, tui bangh thiang tu, na ngai
man a, phak sap zaang, tual tung ve cia.
- Awm lai tui bang, thiang la ta ee, luan thi tui taw, na koai
khau, bang hong cia ee.
Pa Phut Hau phua:-
16. - Tun kiak zua kiak, hui bang theu maw, lai lung heh nu, lo
bangh thual cia.
- 200 - - 200 - - 200 - - 200 - - 200 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Zua luang min taw, mai mak lung dei, siang a nong len,
baang ve cia.
Pa Vum Kam phua:-
17. - Ni nu ngual koai, sawn zo zam awng, za tan baan, zaal a
bia ee.
- Sun ni nuai ah, sol tha nuai ah, sial lum tawi pui, na tha kiak
lai, hong kuai ee.
Nu Dim Cing phua:-
18. - Lai tui von tawi ka tuai mang awng, tong dam zawi kai,
thiam ve cia.
- Pu pa thei lo, tul thing min thang, zo tui bang suan, hi ve cia,
lai lung na muang, thei ziam maw.
Pa Lun Pau phua:-
19. - Khan tum dang a, pian tum dang ee, vai luun taw hong,zawng
ve cia.
- Ci suan taang bangh, a phat kom a, vai lun in paak, bang
tawi ta ee, mi za tan, mo bang dong ee.
Pa Son Ngul phua:-
20. - Ni nu von tawi, muan tui bangh ciim, ciin awng ka he,
lua neam cia.
- Kiang pham zin bangh, na thak na, lum suang pham
maw, kul sin hai bang, ngak sak cia.
A THIP NA
21. - Thei lo lai ah, sen pu pa, lal mi hen na, zaang tawi ta
taw, tun sung lamh, puan zawng hingh nge.
- Phung le ngual awng, tong dam sua, sia heak vun naw
ngua bangh tuan na, zaang len tual, ci tek tu zee.
* * *
- 201 - - 201 - - 201 - - 201 - - 201 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
THUKLAi Pi NUAM DiM
(106-21)LA
1. - Tun taw zua taw lo bang hin lai, banthangsungdip thiam ka
na ze.
- Tun le zua awng na kiaknu a, ih sau dai a dam sang nge.
(A-an hau a phua hi.)
2. - Tunsung lai zom tiin le tuai awng, mealmu ngawl a thaam
awng nge.
- Na kiaknu a na tuai liannu luanthi taw na hei veang nge.
(Pa Suang Zam (105-23) le Pa Tun Ko Lian.)
3. - Sen angkawi taw lo bang hin lai, ngamzang a sau ngual ing
nge.
- Ngamzang a saungual ih veang nge, tul minngei taw zal khawm
nge.(Thanzang lo ah Inn sak le Lingmaw ciinn.)
4. - Puvon ngamzang ngua bang tuanna, sawmsial huang khiak
na awng.
- Sawmsial ka huang khiak na awng banthang ka ngualna awng
nge.(Thanzang lo ah ngan khawi a, an hau a mipi vak
bul hi.)
5. - Hong thang taze, hong thang taze, kiang banzal hong thang
ta ze.
- Zua ngamzang le ka kiang banzal a kop in hong thang khawm
ze.(Than zang lo a lingmaw ciin le Lingmaw Kawlngam khuapi
lianbel Yangon dong ah a zuak sia minam kim in za hi.)
q,~,..¸._..~. _..._ _._.~~~:.~. _~_,.._.
6. - Mimphung thei bang sen natu a, laingeal in tuang nusia ze.
- 202 - - 202 - - 202 - - 202 - - 202 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Kiang awng nau bang ih ki theam na’n ngamzang a sau ngual
hing nge. (Pa Suang Zam Pa Tun Ko Lian hong nusiat le
Thanzang lo ah Innsak.)
7. - Tuldei kungciin sunni bang tang, ngam lo bang tul thei ze.
- Kiang awng inn bang he heak in aw, zangsi in neam na hi ze.
(Sizang sung theampo ah Lingmaw lal kik a phua.)
8. - Kiang kiaknu a tawi senno taw phaksap a zing zin ing nge.
- Hen ngai bang a, lamh ngai bang a, tuang lam tunn sau ka sa
ze. (Ah tanu Zam Za Dim taw kibawl tu naubu at tu ah
Falam pai.)
9. - Ka luantai taw ka thamsa taw hau siang sawl bang baang
ing nge.
- Hau siang sawlbang ka ban mun pan do mun a ki hil ing nge.
(Falam Saya Thawng Ko Hau (115-23) mun ah tung
a tuak pan Zato ah kaa a phua hi.)
10.- Kung tung ka awmlai awng nge lam tui a tuang nu sia nge.
- Zangsi lun le Lamtui mang awng Thian in lumbang sung hen
aw. (Dr. Ni Hei le Saya Thawng Ko Hau.)
11.- Zing ka zit na ka tuai mang awng tongzawi nakaih thiam ve
te.
- Na ciin ngualkawi na ngai man a, ning le ai a sung ve te.
(Saya Thawng Ko Hau a phua)
12.- Zing ka zitna tuai lian nu awng nutun taw kim in tee nge.
- Kiang kiaknu a ngaisial lian nu haam bang hong huai thiam
ve te.
(Saya Thawng Ko Hau zi Ngiak Za Dim a phua hi.)
- 203 - - 203 - - 203 - - 203 - - 203 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
13.- Ka ang pan piang sawm mom no awng, thinlai tui bang ciim
ve te.
- Awm lai kung kuai zing ka zit ni’in inn bang na he ba nam
maw. (Sayama Zam Man Cing a phua hi.)
14.- Tun sung laizom tang khat tangh awng zua sau haibang ngak
ve te.
- Tun min zua min ih law luang a, vonmang taw zing vai hawm
ve te. (Pu Tuang Tun (106-21) le a tapa Lam Za Cin
aphua hi.)
A THIP NA:
1. - Ka ang panh piang lia tawi le phung zozam awng, tha ka kia
zong lung hong ngil ba vak ing nge.
- Kiak kum tung a leangvan dawng ka hong ta le, thei sen ka
kiang mang mun a hil lai tu. (Saya Thawng Ko Hau le
Sayama Zam Za Dim aphua hi.)
* * *
THUKLAi
NU NiANG KHAW CiNG (111/21) LA
La kai khawm: U Ngin Hau (Thuklai)
A NAW
1. - Ka von thaam na awng ci tang lei do pian dang lo mei a
hong laang nge.
- Sang le lal puan bang thua tangh lei do simlu ka sum tual a
han mung a zial ing nge.
2. - Lai thaam na lung a ngil ngawl ka von ni ngeal han lung
ciam a do sim lu tui bang a toai ing nge.
- Ka von lal tha aw ci tangh mual ni thum hal do ngam lei a
zing zu bang tho ing nge.
- 204 - - 204 - - 204 - - 204 - - 204 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
LA NGUI:
3. - Pu von lo bang na hin lai a sing ngual ngen a om ve te.
- Na hen pa tang a tuang ci a sawm sial a huangdim ci e.
4. - Na hen tuun siang na tut luang a von luang hong tuang tung
ta ze.
- Aw khi ten dal aang nasiat luang luan thi na aang a sia te.
5. - Pu von kaih tam zang si hen thiam do zing zin a thaam
awng nge.
- Ih khan khuam thing bang ki lai a zang si puan bang thak
ta ze.
6. - Ka kiang lai zom muan tui bang ciim tun noai bang ngoih
zo ing nge.
- Kot kawl zing vai ih sial ngawl a phung lai ei tai nga sam
ze.
7. - Ka von thaam na lei do tum dang thang van zam luang
nging bang ze.
- Lii tui ngual in laam bang veel e ka phai mit suan ngam
bong nge.
8. - Thang van top na ka von mang awng do kawl ciang a
pham awng nge.
- Len pui ngual in nu sawl sin e kiak taw hau ngual sing ing
nge.
9. - Von pham sa le nu tun ngai sial do in ka min zeek khawm
me.
- Zang ta se sum tam nong se sang ka von ni thum ngai zaw
nge.
- 205 - - 205 - - 205 - - 205 - - 205 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
10.- Ka von pham sa ka ngaih man na do lai mim bang thum
ing nge.
- Tuang lam tun sau kiang lung tim taw phei phung tham sa
luai sang nge.
11.- Nu tun sial tam he lua neem tu tang ni thum von kong tawi
awng.
- A pham tu le zang tual tung tu von ni thum tang kong toai
awng.
12.- Mim phung mal ki bang ih hun na von mang lau tha sung la
nge.
- Ka von lau tha leang van kai sa thian mang mun hil tuak
ing nge.
13.- Lei do tum dang sun ni bang so zing dai bang nawk hak ci
ze.
- Tun ang zuu bang ka siat kom ma do kawl ciang khuai
bang tu ze.
14.- Ka von lang lam zang ta se sum phung in hawm tel in nei
ee.
- Thai taw von taw lai kuang um e von lam te an in nei e.
15.- Phung thin thu le von hen kol khai ka kaan kong hong
hong khawm me.
- Zin tong hawm ziam thian zing vai ziam ka kaan kong hong
hong khawm me.
16.- Ka kawi kawl a zin mang tun nu ka sau huang dai kan ven
naw.
- Tul neem no le phung zan mang sia zang lam neu taw sil
ing nge.
- 206 - - 206 - - 206 - - 206 - - 206 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
17.- Do tong hawm ma zang si mom no mi za vui tang bang
kawm me.
- Sial lum kawl ciang za ii lai a von awng ei kiak pal saang
nge.
18.- Thual ngua luang nge von luang lup na na tun ka thin lai
zen za ne.
- Tang ni sa le dam tui ngai tu von awng ka zai tha kuai te.
19.- Zaang kuam thuk pan do pial lai pan von awng tun siang
zong ve te.
- Tuang lam tun sau zua siang tung sa zing dam khat meel
mang awng nge.
20.- Von awng do lai nalen pui te sau nen pial va laam bang ze.
- Na kiak nu a tang ngual dei la zon taw nun nuam a heak
kik pheang ze.
21.- Ka von tha kiak ni bang awi te tang ni bang naawi ka vet
vun na va al ngia siim ka vet vua.
- Van siin nuai a tang ngual lia ngual a pham maw mi om
nam maw.
22.- Zang si ih ngual hau ih phung in kiak kum zang ni suak ci
ze.
- Kiak kum khaam na do lun mang zong se sum tam se om
ngawl ze.
23.- Ka von pham sa sul kik tu bang lei do sim lu ngai ing nge.
- Lai khum phai mit sing maw tang nge von ngeal taw hoi ka
sa ze.
24.- Ka kiang lai zom tuai lian nu awng ning beal ka muan sa
awng nge.
- 207 - - 207 - - 207 - - 207 - - 207 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Pu von kuul sin na zal na pan ning ngual tu lung muang
maw nge.
25.- Von kiak nu a phung hawm i thiam me sawm sial taw he
luan neem nge.
- Ning le ai sa kan kong hong nge ai sa pheek nang in zau
ing nge na tun luan thi bei maw nge.
26.- Lei do tum dang vaang khua suan ne phung taw suang
mual kal ing nge.
- Phung taw suang mual kal ing nge sang taw vang khua
zong ing nge.
27.- Lei do thiam thil do lun tai nga ka siang tui bang tung awng
nge.
- Von kiak cian naka tel ciang a sak luang zin bang ling ih
veang nge thin lai phui ngua huang bang ze.
28.- Sak ciang tang no sang phung na khen lung he ngawm na
ngai ing nge.
- Zang kam kei le na nuai sawm sial thang zing tui bang toai
ing nge.
29.- Do kawl ciang tawi zang len tual a sang mang ngua bang
phuk hi ve tia len pui na ngual sing ve tia.
- Zang ta se sum kong se ngawl a hau na hawm tel sang lun
mim khau zeak ing nge.
30.- Ka tun sawm sial in tua nge ka zua kam kei in tua nge.
- Nung le ka ma pham min law ni ning beal ka ngual tam
sang nge.
31.- Von ni thum vo sa sua ci nge do sim lu le sang lun ni thum
lai tui khua mual ah sua nge.
- 208 - - 208 - - 208 - - 208 - - 208 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Ning le ai sa niang sak ing nge von ngual sok hei san bang
hi e kawl ciang thang van mau bang ze.
32.- Ka von ngual koai phung tawi lian nu do taw zing vai
hawm awng nge.
- Kawi awng navon na sial ngawl a ka sau zing dai bang
pial ve tia kiang luang te an in nei te.
33.- Do lai paai bang pa ki zep na nu tun kaan kong hong
awng nge.
- Sang le lal khua mual sua sang zong von awng na zua
thang zong nge.
34.- Ka von ni thum zo zam pal sing tun ni kai ma vul awng nge
- Zang ta se sum zua siang tut sa thang kum khua vei man
ngawl ze.
35.- Ka ang pan piang tang tawi ni thum do sawl thak a bei
awng nge.
- Ngam lai hai thei pang vil bang a ka von lam dal bang
khak bel in zua sau na zubang pua ze.
36.- Phung awng tui bang ka aam kom ma zang si lai a thang
ve te.
- Thin lai va bang na pil kom a, khua kim in ni bang, en ta e,
thai le von taw hei khial te.
37.- Lai tui ka phung tai nga sep teng tun ni bang tang kim ve
vua.
- Ziat le vei pan do phung tam me mal ki bang ki hung ve
vua.
- 209 - - 209 - - 209 - - 209 - - 209 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A THIP NA:
38.- Ka von pham sa nu ciang nga heak kik tu bang do lai sim
lu le sang lun sum tu ngai ing nge.
- Zin pham do pham inn bang a ka he man a ka he kot kawl
pan zing leang hual khau sut ing nge.
39.- Von aw ei kiak na tu a lei do tum dang pat tum bang ki sai
tung a thang van mau bang ze.
- Zin a pham la tam na ve do a zal la phak sap von zal ngu
ling sut bang vei ing nge.
40.- A pham za tam inn bang a ka he man a khua mual pa ning
tui kong sia lo dei sang nge.
- Khua mual pan ning tui kong sia lo bei sang nge sang ka
sim na pan sawl pial va lam bang ze.
* * *
THUKLAi
NU VUNG KHAW HAU (111-22) LA
La kai khawm: Pa Tuang Za Thang (Pumva)
1. - Mim bang pian na nung le ka ma sen pu von ten sang le lal
huai thiam ci ze.
- Sang dei lal dei han mung na phu, ngual taw tan bang kim ve
te.
2. - Zua awng kil bang na khan ciang a, do lun kawl ciang tawi
hiveu te lau tui sik khu in nei te.
- Zang tui tual ah do inn pan tun le zua awng ngual taw lem a
zawng ve te.
3. - Mim bang pian na tun le zua aw ng, ang lai hong tawi thiam
veu te.
- 210 - - 210 - - 210 - - 210 - - 210 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Na von mom teng al bang ta tu ma zap hiam bang meet hi
veu te, ngual lai dik sang tang ung nge.
4 - Ka tun awng nge nu tun awng nge, zua siang a tuang tung
nam maw.
- Ciin ni ngeal taw ka zua mang taw lai kuang na um khawm
nam maw.
5. - Sei sang tan ciang ka tun nu awng ni nu sul zui ing nge.
- Phung taw tua tu ma bang pat sa von lian nu sul zui ing nge.
6. - Tang tawi thiam a ka sen ni nu zangsi ngual a thang ka na te.
- Lai kuang kiim sa ciin ngai tang awng koi a na haw ta ziam
maw.
7. - Ka kiang lai zom sei a ham bel phung lai lian nu zial ve te.
- Thai taw von taw zang ii don a lung dei sau mang ngual ve
te.
8. - Do sawn pan tui hong laan kom a ka ciin mang awng phaak
sap a vai thaam veu te.
- Siang sung lam bang la zong ngawl a zang tawi lian nu zial ve
te.
9. - Ciin nu ngai khua ka tual ciang a sau ngual vang la sa nge.
- Na kiak nu a thai le na von phung meal mak a sawl bangh
hei tu sik mul na sua bua ziam maw.
10.- Von min thei kung kong law na ka ciin mang awng tai ni khat
meal mang awng nge.
- Ka ciin thaam na do sawn san tui tuai in khua mual a sua ee.
11.- Kaang tui sol tha na hei na thaang ii nen pan ciin awng tuang
nu sia te.
- 211 - - 211 - - 211 - - 211 - - 211 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Mi za zin bang liing sak hing nge sak luang kan kong suak ve
te.
12.- Zin zeak khial a thai le na von ngai sial lo bang hing ta ze.
- Leang van tual pan na von mom teng meal a nong mu thei
ziam maw.
13.- Lai lun ngam zang ngi bang hun na ciin awng bat phu thaam
hingh nge.
- Tun le na zua na tuai khat tang ni ciin sun nau bang kap ee.
14.- Vai mang sol tha ciin tong neam awng lai tui mun a do lai bat
phu thaam hing nge.
- Zang kuam thuuk pan tung ciang sial lum ei kiak na hi ze.
15.- Lai tui khua mual ki tawi tung pan zua in ning tui hong sia ni
a ciin awng nong hei lei nam maw.
- Tung leang van a phung lun teng taw lau tha na hei lei nam
maw.
16.- Ka kiang lai zom lia khat tang awng ni nu sul a phei tui a bual
ve te.
- Ang lai tang tawi tan zo ka zu ka kiang sun nau bang ka te.
17.- Tun mang tha a a kiak ciang a ciin lian nu in ka sau sii sial
bang zuan ee.
- Thin lai tui bang ciim hi le mawng kiang le von tawsawl
bangh hei tu thin lai tai nga ka se ciang a na tuai zin bangh
liing ing nge.
18.- Tun Sung lai zom ka ciin mang awng tong dam hong zawi
thiam ve te.
- Ciin hawm tel le thin thu zeak thiam zua luang mun a muang
ing nge.
- 212 - - 212 - - 212 - - 212 - - 212 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
19.- Kot kawl zing vai ka hawm pui tu ciin awng na min lo ing
nge.
- Ning le ai sa tuang hong tut luang lung he ciin siang a tun nge
20.- Thei bang sen a ka ciin lai zom do lai sial lum na law mun
pan ngual lai kaan a saang ve te.
- Kang tui taw tong hawm khawm a sial lum tawp a tangh hi
ve te za ta kaan sang in dial ee.
21.- Nu tun khuam thing bangh kong lai na ciin kawi namin lo ing
nge.
- Thin lai tui bangh na ciim kom a tuai teng lum bang sung ve
te.
22.- Pa zua pham ee nu tun zal ee kung vul taw zin bang tha ve te
ngual taw tan bang kim ve te.
- Ciin lung pil le ciin kawi lian nu tui bang ciim a phung lai zing
vai na hawm thiam taw zua kot kawl huai thiam ve te.
23.- Ka ciin ngual kawi lun lian nu awng nung ciang dal tu muang
ing nge.
- Pang pan mal kim pang vak ve te lung he zing dai bang
kamh ze.
24.- Pa zua sau sak kuang bang lua tu sik mul sua huai thong ve
te.
- Zing dai nen a vai bang ih thaam lung ka sial ciang na tuai ka
luan thi hi ze.
25.- Lung he khing an ka kum pui tu ciin lian nu min lo ing nge.
- Siang sung zing vai hawm khawm leang a ngia bang ki zun
tek leang ee.
- 213 - - 213 - - 213 - - 213 - - 213 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
26.- Ciin awng lo bang na hin lai ah tong dam neam le lang na
lamh taw phung lai lum bang sung ve te.
- Tha na kiak ciang kul sin zal ciang tun nawi bang ngoi zo ing
nge.
27.- Zin le do hawm zu bang sia a ciin teng tang bang thot ta ee
phung lai thim khua zing sa nge.
- Ciin khat kung kawi kum sawt al bang uap po in na phung
tai nga sung lai po aw.
28.- Pa zua sau sak kuang bang lai tu kiang taw han lung ciam ing
nge.
- Han lung ciam na kiang zai tha le se sem se na zua sau kuam
thing bang lai nge.
29.- Tun sung suak a lai ngeal cing sa sik mul sua huai thong ve
te.
- Thin lai ngai khua ka tua ciang a von ni thum le kot kawl he
huai kum sawt al bang uap po aw.
30.- Ziat le vei pan lum bang sung tu lun sumh tual ah min ih law
vai bang sam ze.
- Mim bang pian na tel na keak se zai tha zong neam tuam ve
te.
31.- Kiang awng han lung ih ciam na ih sau zil a zaam sa nge.
- Tha kiak nu a sawl bangh hei tu ka sial ciang a sik mul na sua
bua ziam maw.
32.- Ciin ni ngeal taw tun le zua taw uum bang ih khawl na hi ze.
- Uum bang khawl na sawl bang hei na kiang awng ka tham
sa hi ze.
- 214 - - 214 - - 214 - - 214 - - 214 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
33.- Za ta lung tup tul thing min ngei ciau tui kuam a kiang awng
tuu bangh suan ve te.
- Na kiak nu a tul dei kung ciin ma na zaam na meal mu leng
luan thi hi ze.
34.- Khua van nuai a awm lai ki pha kiang tung sawl bang baang
ta ze.
- Kiang awm lai paw lim bang lian ee kiak tu ngam bang khaam
la nge.
35.- Vai lun tong hawm tuang lam phaak kuan kiang zai tha neam
nei ve te phai mit sot pham sa hi ze.
- Bat tha law na zai tha neam na zang ta se sum tha pham ci a
ih duang a baang om ngawl ze.
A NAW
36.- Pupa ngam zaang ih tung a tul dei kung kiin dawn suang thei
a ka dik maang dawn suang ngawl ze.
- Sawn le von nun nop na tu a tul dei kung kiin mana zap na
luan thi taw sul zui ing nge.
37.- Kiang awng han lung ih ciam na ih ngam zaang le ih sau nong
ngai bua ziam maw.
- Dei lo paam pai lung ki ngil bang dai nen a zal thong ve te.
38.- Nu tuun min seal von lian nu awng aang tawi awm a taan ve
te.
- Tun le na zua ka hei mun pan tawi tu ma mun muang ung
nge.
39.- Kawi nu ciang a tun le na zua lum bang hong sung thiam ve
te.
- Ka von ngual kawi tang bal bangh pil lang na lam ngual sing
ve te.
- 215 - - 215 - - 215 - - 215 - - 215 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
40.- Pa zua awm lai khau bang sut tu Thian mang mun mal bang
ko na tu kung vul hiam bang meet ve te.
- Kiak kum cing tu se ai se sa von awng ngam bangh khaam
la te.
41.- Mai mak lung dei ngua bang tuan na zang lei daw tam heam
tui vang khua mi ci teng vang khua hi ze.
- Tun min seal le a dik lun mang muan tui bang ciim suk tui
laam tui lim tui tai nga sung ve te.
42.- Mai mak lang lam se sum se tam zang lei daw tam mun in na
dei zial ve te.
- Mun in dei zial zua ngai sial hawm tel khen ve te na zua lun
lung tai sak te.
43.- Lung a zawk bel mun a muang bel na hei na ngam la sa nge.
- Ih sau nen pan kong sial ciang a nu tun luan thi luang ing nge.
44.- Von teng po lung zawk bel awng nge bel lun sau nuai na hei
mun pan na tun nong sial bua ziam maw.
- Von lung zawk le na tun ngai sial al bang ta tu von awng mun
a muang ing nge.
45.- Ka von a lian nu awng nge thin lai tui bang ciim ve te.
- Thian tong hawm ziam zin zeak khial ziam sik mul sua huai
thong ve te.
46.- Von awng lam ngial na kiak pui te meal ka mu ciang na tun
ka pham sa hi ze.
- Thian in dal ngua bang haa hen naw kum sawt ngua bang
hing po in na tun ngai sial nau bang om po in aw.
47.- Ka von lian nu thei bang sen bel lun phung sim tu lung dei a
zin bang tha nge.
- 216 - - 216 - - 216 - - 216 - - 216 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Na dit zai tha khual tang dung zil ngua bangh tuan na lung dei
sau mang ngual ve te.
48.- Ka von thei bang sen bel awng nge zua min kong law na hi
ze.
- Lang na lam maw sial ngam bong nge zua lun it han lung
ciam na teng von aw mu bang ngai po aw.
49.- Ka von thei bang sen bel aw ee thin lai tui bang cim po aw,
ngual taw lem bang zawng po aw.
- Na tun laam dal khak hi ve te thian hawm thiam taw kot
kawl lum bang sung in aw.
50.- Lai lung zawk bel ka von mang awng sen ang kawi le von ni
ngeal taw zua sau thaang bang vil ve te.
- Von ni ngeal le na sen ang kawi meal ka mu ciang na tun sui
lung tai sak te.
51.- Zua min law na ka von mang awng ngu ling sut bang vei ih
veang nge tung thian mang mal bang ko nge.
- Zin in laam tual sik khial ni ziam thian mang aang zal ni ziam
maw von awng nge.
52.- Von awng phai va na law pui te tang ngual lia ngual tun siang
aa tuang tung ta ze.
- Thin lai tai nga ka sial ciang a ni ciin luan thi lung ing nge.
53.- Kiang awng lo bang hing hi le te sawn ni ngeal le von ngual
kawi tuang tung hi ze.
- Ih von ni ngeal khu va tui bang zo tang bang dam thei hen na
phung za tam dawn suang hen aw.
54.- Sai bang ih sawm zai le ih awi lum suang phu tu ciin awng ih
lung tup hi ze.
- 217 - - 217 - - 217 - - 217 - - 217 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Lung tup zang ngi suak thei ta ze ciin awng na luang tho maw
te.
A THIP NA
55.- Tun kiak zua kiak a sa nga tang bang na ee khan kim khen
ciang bang ka awi zaw lai ee.
- Zai dei tang phung bang ka cian ciang tun le zua ngai khua za
tam sial na hi ze.
56.- Nung le ka ma pham za tam kong sial ciang a tung ciang
leang van saang sawn a phung cing veu te.
- Kiang lun ka phung mang teng le ciin le tuai teng tun le zua
teng nun nuam in na hei nam maw.
57.- Tun le zua ngel cing taw hei ding ki sa kan tui do teng ciin
teng sawl bang tha ee.
- Ciin teng bat phu hawm na kal tui sim lu sang nam kim taw
tun le zua zial sa hi lung muang veang nge.
* * *
THUKLAi
PU PAU NGiN (121- 22)LA
1.- Do na hawm tel, tul ta min thang, ka cial daw, thuum va dil
e.
- Do kawl ciang le, zaang dol cial awng, ka dei ngo, thul a sia
nge.
2.- Thawl thang a mang, sawm sial awng nge, Kei kan hai bang,
ngak awng nge.
- Tun min zua min, ka law na ze, lau-tha ka hual, na hi ze.
3.- Phung zai tha le, ngai teng zai tha, khua mual ki tawi, no
awng nge.
- 218 - - 218 - - 218 - - 218 - - 218 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Sang kaa sial na, tio lum suang awng, khua mual a, phung
cing sang nge.
4.- Tio kuam lum suang, min thang ci a, Tuai mang taw, tong
ciam ing nge.
- Tuai mang taw tong, dam ciam ing nge, khua mual tu bang,
suan ing nge. (U Lam Za Pum)
5.- Ka tuai lian nu, muan tui bang cim, na kiak na, meal in ma
nge.
- Na von hawm tel tuang, hong tung e, na min thei bang, lo
ing nge. (Lian Ciang leh Mang Cin Hau)
6.- Phung tawi mom no, dei ka thai lak, sang ti teng ma, zial ing
nge.
- Nung le ih ma, ih sial na ze, zaang phual mul a, sim hing nge.
7.- Ka sawn mom no, ang ah sia nge, ngual lai kan sang, lei ve
te.
- Sen pu pa ii, ma bang pat sa, pha leh sia, tong aw ci e.
(Tuang Za Thawng)
8.- Pu von nih thum, vai bang thaam tu, sawn in tang lo, bang
phong te..
- Sang na kaa taw, lal na hen taw, khua mual sang, sak lei
ve te. (Vum Za Nang)
* * *
- 219 - - 219 - - 219 - - 219 - - 219 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
THUKLAi
SAyA LiAN NGO (121-23) LA
La kai khawm - Thawng Khaw Pau (Thuklai)
1.- Kaang tui ta i, vang khua suan na, Laamtui khua pi, lam
ngial ka kiak, na hi ze. (Falam)
- Lun teng min bang, a bual na ze, nga bang a maan, na hi ze.
(Falam)
2.- Tun ang pan lai, zawm teng awng nge, koi a na haw, ta ziam
maw?
- Nih thum a tuang, nu nong siat se, tun mang ih ngai, bua
ziam maw?
(Vum Ko Kam, Awi Kho Dim, Khup Kho Mang,
Dim Kho Mang, Awi Kho Mang, Thang Cin Pau)
3.- Tun le zua in, khuang bang thawn a, vai mang thiam thil, sin
ing nge.
- Tun awng tui bang, na cim kom a, sim lei ka nan, na hi ze.
4.- Thiam thil sin pui, suk tui nih ngeal, sial lum pua kan, sang hi
ze.
- Kan a sang e, sial bang lian e, phung zua mang sing, om
ngawl ze.
(U Dal Za Kam, U Lian Cin Zam, U Vum Ko Hau)
5.- Thiam thil sin pui, phung lun zua pa, do sung inn kan, sang
ve te.
- Do lai zing vai, nong hawm ciang a, ih kuam ni bang, taang
pheang ze.
(Sithu U Vum Kho Hau ih S.H.S Thuklai hong phu)
6.- Zaangsi lem pui, phung zua tam ngual, do ih luang a, bel lun
luang a sim lei za tam, kawn awng nge.
- 220 - - 220 - - 220 - - 220 - - 220 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Thai taw von taw, bual awng nge. von taw kaang taw ciam
awng nge, (Sithu U Vum Kho Hau) France:Indonesia,
Cambodia leh Yokoslavakia ah Ambasador a sep na.
7.- Bel lun mang taw, nam ci tam taw, do ta pal bang, nang ing
nge.
- Za tam kan a, Thian in ni bang, awi ngawl ze.
(Japan ngal ah a liamna)
8.- Sial lum pua a, ka thang bua zong, za ta tui bang, ciim sak
nge.
- Za ta tui bang, ciim sak tu a, khua ci teng a, kawn ing nge...
(Khuasak, Tuimui, Tui Thang, Lumte, Losau, Thuklai
ah sang saya a sep a phua)
9.- Pu von na dung, zil hi veang nge, mun inn ngam lo, tam sa
nge.
- Thian in lum bang, sung lai hen na, tu kawl tawi, nuam lai
veang nge.
( Lam tung inn mun = Ks. 660/+
Muidam = Ks.1050/+
Khau Ngo = Ks. 750/+ a leih na )
10.- Koai le von al, bang ta na tu, Thian aw na tel, sang ing nge.
- Zaangsi ngual ban, ki sa bong nge, se sum sawm sial, koi a
na haw, thei ziam maw?
11.- Zua in lum bang, hong sung e, cial daw taw mun, muang ing
nge.
- Thaw lo hong nguan, lai ve te, kawl ciang hong nguan, lai
ve te. (Pa Pau Ngin)
12.- Ngai na veang nge, nih thum law luang, lia lai zom hong,ngai
ing nge.
- 221 - - 221 - - 221 - - 221 - - 221 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Nau bang ka kaa, taang bang huan tu, kiang taw kum sawt,
hing in naw. (Daw Ciang Niang)
13.- Ci bang tawm a, tuai ngeal awng nge awm lai tuang nu, se
ve vaw.
- Thai taw von taw, muang ve vun na, se-sum taw, lai zawng
ve vaw.(Thawng Kho Pau leh Thang Cin Pau)
14. - Tun lung tup a,zua lung tup a,hau toai ka koai, mang awng
nge.
- Sau dei kang bang, lam hing nge, thiam bang ih sin, tam ta ze.
15. - Van sin nuai a, nam ci von tawi, kan a sang le, tui bang a
ciim, tam ta ze.
- Tui bang a ciim, tam ta e, von aw ei mom, lua hing nge.
(Ngin Thian Pau)
16. - Lun ih von tawi, nu tun mang awng, lai duang a,hong baang
ta te.
- Tun awng inn bang, he heak in na, tuai nih thum ten, tun
mang laam bang,muak tu ze.(Nu Cing Mang)
17.- Tuai teng kiak nu,lai-teng mal nu,tai ni khat a,tun mang sun
nau,bang ka nge.
- Na kiak nu a, na von nih thum, tun mang lawk bang, tau
ung nge.
18. - Von tawi thiam a, ni nu awng nge, tang khat taw lo, bang,
hing ve te, na sial za tam, ka sa ze.
- Thian hawm thiama, na phung lai a, sawn taw phung cing,
kik awng nge. (Ni Vung Neam.)
19. - Miim bang pian na, pu von nih thum, do lai kan sang, kim
ve le.
- 222 - - 222 - - 222 - - 222 - - 222 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Pi sei in lum, bang hong sung e, neal bang hau kim, tek ve te.
20.- Pu von ma bang na ki pat in, miim phung puan bang, huai hi
ve te, tai nga se a, sung ve tee.
- Na hawm thiam le, na zeak thiam aw, phung zua mang sing
om ngawl ze.
21. - Pu von ngam zang, daw tam awng nge, tuk kawl toai a,
tuai taw han lung ka ciam na.
- Tul dei kuung ciin,nun kai luai sa, tham sa vei law, lai ing nge.
22.- Pum tui von taang, bang khan na tu, phung tong lawm a,
sen phung niin bang, neng hi ve te, phung ngam zaang tel,
sasua tee,
- Do lai bat phu, tham zong bang a, phungin sia bang, sawm
hi ve te,bat na ngawl e, se sum se ngawl, ngam zaang
hawm a, tan ung nge.
A THIP NA
1.- Khua kiim hau ngual a tai le, ei phung ci tawm, khau bang
sut leang, kuam hal e, zum huai saang nge.
- Sen pu pa va bang pau le, phung uap hi a, tu a ei pau,
phung te luan thi, luang sak.
2.- Tun le ka zua taang bang dam,nga bang len lai,phung laithin
thu, khau bang nok, suut thiam saang.
- Ih ngam zaang in ka zua min thei lo hi a,tul kawl toai thiam,
ka tun min sial na hi.
3.- Zua meal mak a ngam zaang tel, sa bang na hawm,
zua lau tha le ngam zaang sun, nau bang kap ze.
- Tuang lam tot khial, thian in tai, nga ong se le,
nun bang nuam a, nga bang len, lai vul thei e.
* * *
- 223 - - 223 - - 223 - - 223 - - 223 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
THUKLAi
PU VUM KHUP TANU S/M CiNGH ZA PAU
(105-24) LA
La kai khawm Sayama Cingh Za Pau (A), Thuklai
LA NGUI
1. - Zua awng lo bang na hin lai aa, tainga na se ngual sing ve te.
- Tai ngasee le lun tongdawk a tang na khan ngual khup ve
te. (Pa Vum Khup thu pil mama a thunei te in thu dong
tek hi.)
2. - Tun le zua awng na lungtup a, mualheam ni bang kaai ve te.
- Pupa ngam lo singta ngual ngen tu kawl na tawi thiam ve te.
(Pa Vum Khup le Nu Nuam Dim Thanzang lo ateang, a
lotho hi.)
3. - Mimbang pianna sen tun nu awng al bang hong taa thiam ve
te.
- Hial nen kung ciin zata ngual ngen namci ta in niciin si sial
bang zuan ze.(Thanzang Lingmaw sia Mikang Mivom in
hong en hi.)
4. - Tun sung laizomh ciin khat tangh awng zua sau na zu bang
pua te.
- Ka ciin ngualkawi lun lian nu awng tong zawi na kaih thiam
ve te. (Ka uu Sya Kham Thawng le a Zi mo Cing
Lian Mang ka phua hi.)
5. - Ka pianna ni bang lun ee mimphung ngeal cing ka nang nge.
- Suan ngua bang hiang zua lun ngeal cing sun ni kim khen
man ngawl ze.
(Pa Tuang Vum, Pa Hang Kai, Pa Do Ko Kam, Pa Lam
Ko Thang, Pa Suang Zam, Pa Tun Ko Lian le Pa Suak
Lian te ka phua hi.)
- 224 - - 224 - - 224 - - 224 - - 224 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
6. - Ka zua ni bang a lun awng nge ngual lai kan sang ka na te.
- Na kiak nu a tang le lia ngual, aal bang hong daa tam taa
ze. (Dr. Ngin Thawng, U.K pan a laivuanna ah a khatna
nga a, Kham Medal khat hong cia pui sia ka phua hi.)
7. - Zua kiak nu a lum bang sung tu pu von na min lo ing nge.
- Pupa khan ngui ih zop na ze, tong zawi kaih a sung ve te.
(Pu Khai Ko Zam ka phua hi.)
8. - Mimphung lai ah zua minthang awng tainga na se thiam ve
te.
- Nunthum law luang ka tu’n mang awng, ning le ai a sung ve
te. (Pa Vum Zam le Nu Vung Lian ka phua hi.)
9. - Zangtawi tang ngual zatam lai a, na vang sun ni bang ta’anh
ze.
- Na hawmthiam maciang suanh ve te zangtawita nau bang
omh tia. (Pa R.S.M Khai Ko Mang Ngalkap Batalion bup
sung nasepna ka phua hi.)
10.- Puvon taangtawi ka tuai mang awng zata lum bang sung ve
te.
- Ka tuai ngual kawi lun liannu awng ham bang hong huai
thiam ve te.(Ka puno Lam Za Cin le a zi Pino Vung Lian
Dim ka phua hi.)
11.- Zua min law luang senni nu awng tong zawi na kaih thiam be
te.
- Kawi taw ciam a saudei minthang ngual tung tuanh na’n lawm
sangnge.
(Ka Ni Mang Ko Dim a Taik Inn sak ka phua hi.)
12.- Nu ciang ka phung lum bang sung tu tawi liannu lung muang
ing nge.
- 225 - - 225 - - 225 - - 225 - - 225 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Zangta sesum, sesum pal lai tun siang tuang tut lei ve te.
(Ka ni Mang Ko Dim ih Keima S/m Cingh Za Pau hong
phua hi.)
13.- Phak ih sap a ka tuai liannu nun nuam sawl bang hei awng
nge.
- Von kiak nu a lang nalamh taw ham bang hong huai thiam ve
te.
(Syama Ciang Za Dim ka phua hi. Australia pan in a
ngim nga theampo hong hu hi.)
14.- Ka tuai ngual kawi tang khan thiam awng thin lai va bang pil
awng nge.
- Na hawm thiam le na lang lamh taw zangsi na ngual sing ve
te. (Dr. Pau Za Nang, TSBC aphot aphua)
15.- Tunsung laizom ciin liannu awng phung lunlai mazaam ve tia.
- Thian hawm telze na von nithum ngual taw tanbang kim sak
te. (Ka u nu Kham Ko Cing ka phua hi.)
16.- Nunthum luai pui ciin lung zawk awng hau lun taw lem zawng
ve tia.
- Maciang na phung lun ngeal cing te’n ham bang hong huai
thiam sang nge.
17.- Tun sung laizomh tuai lian nu awng thinlai vabang pil ve te.
- Zin leang tuak khial awm lai kungkuai ngai tam ka sial na hi
e. (Ka nau nu S/m Ciang Za Huai ka phua hi.)
18.- Tun sung laizomh tuai momno awng zata taw lem zawng ve
te.
- Thianmang zeak a, hau lun ang panh von na tawi ngeal cing
sang nge. (Ka nau nobel S/m Zam Za Dim ka phua hi.)
- 226 - - 226 - - 226 - - 226 - - 226 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
19.- Phung lun mang awng hawmthiam na te, vangkhua a sau
ngual awng nge.
- Ngaldonh pan tembang kitawi ee, vangkhua lum bang sung
sang nge.(Dr. Vum Ko Hau ka phua hi.)
20.- Bel lun sau sak zawn zing awng nge, lia ngual ki tawi na hi
ze.
- Lia ngual, ki tawi na hi a, tang no kan sang na’n nei ze.
(State High School Thuklai ka phua hi.)
21.- Lia ka lungtup zanglentual aa theilo thiamthil sin ing nge.
- Zangtawi ngual taw lem zawng ing nge dei ngoo, pal ngia
bang tuanh nge. (Yangon ka nurse sin le Diploma Cap ka
nga ka phua hi.)
22.- Zanta sesum mu bang ngai ing nge zua mang thel bang
tho sak zee.
- Bellun hawmtel nau bang sang ing nge, tun mang ham bang
huai ing nge.(Kumpi na ka sep tawntung Dr.Ngin Thawng
ka phaw tawntung na le ka Nu ka vaak ka phua khop hi)
23.- Lia ka khan zu bang sia ci nge, Thianmang vang lim bang
beal nge.
- Tung Thianmang in lum bang sung ee, ngual lai a mun muang
ing nge. (Maw nei mi ki telna ngupna sanh thei na thu
ka phua hi.)
24.- Zanglei dawtam nun nuam vangkhua lia in ngil ngia na’n nei
nge.
- Nam ci ngual taw lem zawng ing nge tun siang la ngai na
veng nge.
(Homalinmyo le Khanti myo ah,ka om ka phua hi.)
- 227 - - 227 - - 227 - - 227 - - 227 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
25.- Ka-ang pan piang lia khat tangh awng thinlai tui bang ciim
awng nge.
- Zua min law na von khat tangh awng zata taw lem zawng
ve te.
(Ka tanu s/m Zam Man Cing le ka tapa Khup Za Khai
ka phua hi.)
A THIPNA
26.- Ka sen lai in tun le zua in maciang suanh ee, kil bang khanh
ciang vaimang tongdam sang ingh nge.
- Vaimang tong dam sang ing nge miza lai a singta hawmtel ni-
ciin nau bang sang ing nge.
(Letsong tam ma ma ka sanh ka phua hi.)
27.- Khuathang dam tui zata ih tuang lam hi a, tuai awng nge zal
na’n nong nei peang ziam maw.
- Thinlai ngu ling bang do nge ka tuaimang awng leang van
zua siang na haih ba nam ciing nge.
(Dr. Ngin Thawng tapa Thawng Suanh Kai ka phua hi.)
28.- Ciin mang thakiak zangdon pan ngal in zaa nge, kua bel in
ham bang a huai ka tawm ciing nge.
- Phung lun mang awng na vang sun ni luun e ciin sakluang
zong tun siang tuang tut zo ve te.(Ka U Kham Khaw
Thawng Falam ah thi na thu le, Menzi U Tun Thawng in
a luang Thuklai khua ah hong puak sak ka phua hi.)
29.- Sen ni nu awng na hawmthiam zam dil dial ee, zata’n sawl
bang beal ee kan sang ve te.
- Von tawi teng la ngual lai a kan sang tek a, sen angkawi taw
pham maw lo bang hing in aw. (Menzi U Tun Thawng zi ka
ni Vum Khaw Dim ka phua hi.)
- 228 - - 228 - - 228 - - 228 - - 228 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
THUKLAi
SAyAMA CiNGH ZA PAU (105-24)
SiZANG TAANG LAWM LA Te
La kai khawm Sayama Cingh Za Pau (A), Thuklai
Tu laitak ah, Kawl Mintami te le Minta te la ki saak bang ma ih
Pate ih Nute zong in, a nuai a bang in lawm la na ki sak hi. Thuklai
khua Pa Vum Khup le Nu Nuam Dim ii a ngak nut a tangval lai ah
a lawm la ki sak te:-
Nu Nuam Dim in Pa Vum Khup tung ah a sak maksak va
dul sia:
1. - Ih sen lai bang hi bo ee ih mom lai bang sen lai ciam bang
ngai awng ciam kik lai leang.
- Sen lai ciam bang ngai awng ciam kik lai leang aa, tha kiak
bai ee thim khat zial khawm lai leang.
30.- Thianmang zeak in ka von kulsin a sia nge Thianmang nen a
nun nuam in na hei nam maw.
- Tha ka kia a leang van tual ka tung a le, von mang in laam
bang hong muak kik lei tu ze.
31.- Sen kik thei leng tun nun thum luai kik thei leng zua tul kung
ciin ih nen ah khawl lai leng nge.
- Sen lai thin thu hui khau bang sut kik thei leng, sen ciang
ngual taw nui thiam bawl khawm lai leng nge.
(Thanzang lo nuam la lawm ah, Lungdamvawt Zan Vaa
ciang ah Vok ngo ah ka ngual tamh te vaak bul ih veang,
khat vei beak ta bang hi lai leng ka ci nop na hi.)
32.- Mim phu lai ah tuai lung zua awng thin lai tui bang ciim ve te.
- Sing vang khua hau bang omh ve cia lum bang hong sunh
thiam ve te. (Dr. Kam Cin Dal ka phua hi.)
* * *
- 229 - - 229 - - 229 - - 229 - - 229 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Zang si lai a tang tam ngual zatam na ve, duang hong zenh lai
hong kuai peang om hi.
- Mising thinthu paam pann huisi laang bang ze, sen ngual ngaih
aw lailung phu bang kho in.
3. - Thim zin nuai a taang leang se zatam na ven thei sen ngual
ngai lai a tang bang na sangh.
- Nong len kum sawt sing ngual ngen vul zo ka zuu ngai na
ban zal lung cim tak khamh ngam bongh.
Pa Vum Khup thuk kik na:
4. - Vangkhua lai a lia nem no heisa tong neam zua siang sung aa
kumciin tul pui nuam ing nge.
- Zua siang sung a kumciin tul pui nuam ing nge, patang tung a
va bang tuanh pui nuam ing.
Nu Nuam Dim ii thuk kik la leu na:
5. - Tiau dung phual ngo lap thiam le phung zo zam no tua maw
bang aa patang tuanh pui nuam ing nge.
- Khua sua lam a na banzal sim nuam ing nge, nen heisa bang
ka beng a baa nuam ing nge.
THUKLAI KHUA PA VUM KHUP (105-23) LE
A ZI NUAM DIM ( 106-21) TE II SHIELD A PHUA
LA
Shield a piate teng:-
1. U Vum Za Pum (253-23) Thuklai
2. Bogyi Lian Mang (108-22) Thuklai
3. Dr. Ngin Thawng (105-23) Thuklai
- 230 - - 230 - - 230 - - 230 - - 230 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
SHIELD LA
1. - Phak ih sap aa tuaimang zingzin tun ang na ngai ka nam
maw.
- Do vangkhua panh hau vangkhua panh phamsa’n tun siang
tung ve tee. (U Vum Za Pum Yangon ah thi a phua hi.)
2. - Vangkhua uap tu von ningeal awng kulsin a thel bang sia
nge.
- Na kiaknu a minlaw na tu nikhat hong tuang tung khawm
zee. (Bo Lian Mang le Dr. Ngin Thawng a Shield vaithak
hong thet khawp ah phua hi.)
3. - Vaimang thiamthil zata ngual ngen taang in ka siang a tunh
zee.
- Khuakim ngual aw hong lel lo aw vangkhua taw lawm sang
nge.(Shield pui khat Mualbeam panh hong nga Thuklai
khua ah hong cia pui ah phua hi.)
4. - Suktui lun le zang singual awng tanh bang na kim nam maw.
- Batphu tuana pham minlawna, sumh tual a sai bang laam nge
5. - Do thiamthil le Suktui lun taw laitui-ih minthang khawm ze.
- Sangkaa lal hen mual sua tu bang phung in laam bang muak
ta zee. (Mualbeam panh hong cia tu ni Suangbum pan ki
muak hi.)
6. - Von te pheiphung tawi zang awng nge ngualtung vabang tuang
awng nge.
- Sangkaa luang le lal hen luang ci’ing patang a sai bang laam
nge. (Tu sia Limkhai khua U Mang Ko Thang (167-23)
Chairman a sep lai in Sizang bup in Tedim panh Shield
pui khat hong cia pui sia, Thuklai Hausapa U Lam Ko
Mang (127-22) Inn panh ki aai aa, tasia U Lam Ko Mang
zi Nu Dim Za Cing (120-22) ih la phua hi.)
- 231 - - 231 - - 231 - - 231 - - 231 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
A THIP NA: (A phuak Nu Nuam Dim (106-21))
7. - Sang simlu la hi bo ee ka vonmang awng vaimang thiamthil
ka siang a tunh zo ve tee.
- Sang kaa sang lal hen sang zong minthang zaw tee taang
ngual lai lia ngual lai a et lawm saangh.
(Pa Vum Zam (103-23) tapa Kim Cin a phua hi.)
8. - Pupa khanngui zop na ze, momno ngual awng a kum ciin aa
sang le lal khua mual sua zee.
- A kumciin aa sang le lal khuamual sua ze a ni ciin a taang le
lia lung taai sak ze.
1. - Awmlai veilo khaltui bang kiamna tu a, sen lencil ngual ngaino
in ka lai kuai.
- Kiak kum ciam zong law lo ding, sen lim ngual ngai zin khen
lo buang tual nong khia pal lua sang nge.
2. - Ka sen vang ngai phualngo no kong vang than puih, len lai
thinthu nang na lung sik ziam maw.
- Mual cin sang a lomei kai zuan lai tak a, zang ngam tui bang
nang na le luanh ziam maw.
3. - Thei sen tongsanh ngai no aw kong ci zong a pal va zeam lai
lung na zuang ta ziam maw.
- Thing leal heisa kong law tu ci ngam bong nge, len lai lung
zuanh kei tong dam na sang in.
4. - Seino ih tamhngual in e lia le tang in, thim zin tong sanh, na
ngai lung, sik ze ci.
- Heam lam thinthu a ziam maw, vangdon sing leal tang le lia ii
ngam ngi bang khenh ziam maw.
5. - Tung sunni no mual dawn a tumta ding aa, nen heisano ngual
kawi a tul ding awng.
- 232 - - 232 - - 232 - - 232 - - 232 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Nen heisano ngual kawi a tul ding awng nge lung tuak ho
neam zo tang bang na dam tanh.
6. - Tung sunni kil a kia ee zang donn liap ee, mui khua zing tu a
zu zang va nam ve.
- A zu zang va nam seam taw sen ngual ngai taw do siang ma
naw, pheiphung tham sa vei ing.
7. - Kong law lo ding tul hum heisa pal awng nge, kong sanh lo
ding thei sen ho tong neam awng.
- Tongneam a biak thim zin la zuan ngam bong nge, za ih lai a
phaimit heam thak nial ing.
8. - A tui luang suk len phai ngeak, zang pial va no thang van a,
tang sol sa lai toi no bang.
- Ngal donn cial a tulta awng ka lung ngai awng lang kai heisa
law lo a tul ding awng.
9. - Tung sunni kil a kia ee, zang donh liap e, san neam liano na
siang mu bang ngai ing.
- Zang ni sa suak mualdawn a ta tum na ve khua thang damtui
le luan zong ngil buanh ciingh.
Khangno te ih lawm la hi bang hi:-
1. - Lia le tang ho ki len laitak in Cing Khup Ngam Bawm lenzil
ding awng nge.
- Cing Khup Ngam Bawm lenh zil lai leang a, khuva no bang
tuang khawm lai leang.
2. - Zatam phin tui bang ngawmna, tung ciang soltha nuai simlei
tanh e.
- Tung ciang soltha vangtang nuai a, zai dei nga bang len ki am
leang ee.
- 233 - - 233 - - 233 - - 233 - - 233 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
3. - Ni khat meal mu ciim man ngawl a, zal mang meal mu ding
taw ki lawm e.
- Zal mang meal mu ding taw a lawm a, pheiphung suanh tul
kai in lia tuam e.
4. - Vaimang thiamthil dat tui ngawm thiam lungzuanh va bang
ka tuanh na hi zee.
- Tong sang lo ka pian zil no vang la ngai siang a va leang ve
aw.
5. - A ngam vang la ngai no hei na, koi panh donh leng meal ka
mu diam maw.
- Tul thing sang ah ka tuang zong a, ngai meal mu lo kei awng
nge tang lung zuang veang nge.
6. - Heina peu a mual ciin sang a, vang ngaih na ngai no ngim si
aw kheng maw ee.
- Vang ngaih na ngim si aw kheng maw ee duang zenn nang
tong dam aw sang maw nge.
7. - Kei ngai bang a vang nong ngai le, lai a temnam hiam kham
na ngai aw.
- Lai a temnam hiam kham na ngai aw mualheam tang tong
sua thiam na ngai aw.
Ni dang lai khua sung khat ngaknu le tangval, ki it
te zong ki teang sak thei ngawl hi. Nupa thei ngawl
hi. Phungkhawm thei ngawl het hi. Khuadang te bek
taw teang thei hi. Tua hun ah Na a sak na te a nuai
ah bang la na phuak hi.
1. - Momno taang ngual len lai aa, tang bang na ee kiak a huai
zong, phual mei bang tua nial leang.
- Ngai ngi ngei te sing ang a zal ta ding awng ngai lo bul taw
phual mei bang tua ding awng.
- 234 - - 234 - - 234 - - 234 - - 234 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
VOKLAK
PU SUUM KAM LA
La kaikhawm: Ngin Do Thang, Bekan khua
1. - Meal ma pu von liim bangh lian aa, sia khuang a kai tam ka
na.
- A kai tam taw, a sia khuang taw, (a mim phung taw)ni khat
al bang, mang khawm ee.
2. - Thei lo lai a, sen pu von awng, khai tui lun taw, hawm awng
nge.
- Lun sau nen pan, ngua bangh tuan na, ngual in ii min,lo ta
ze.
3. - Pu von lang lam, lengkeal za tam, sing ngual ngen aa, om ve
cia.
- Na lung tup aa, mun zang lai pan, selawi tual khawi, kik ve
cia.
4. - Kawi le na von, ka ngai man aa, lun lam tui bang, tawi ingh
nge.
- Sawm sial ngaw le, ning beal ngual aa, nu tun tawl huai, ka
na cia.
2. - Ka tung ciang a khai mu lam va dial awng nge, phung taw
tua khua na mu le hong hil tanh.
- Kei paw sak a leang ing nge thang ah leang ing nge thang a
hui te phung taw tua mu bek ingh.
3. - Ngam khuva lai zawng zong tua ciam thei a phung awng
lamei bang ki tenh ta nial hingh.
- Phung ih hi le tun sung khat lai zawng leang aa, sing dang
von tawi ih hi le tua nial leang.
* * *
- 235 - - 235 - - 235 - - 235 - - 235 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
5. - Zang si hau ngual, a ki dem na, tun in ka dei lei ci ze.
- Tun awng tem bangh, na dei le, sawm sial nam kim zo ve te.
6. - Zua kiak nu aa, ka lung tup aa, ka sau dawn kil, bang khan
nge.
- Kawi taw von taw, lai zom teng taw, zua ngeal taw hei,
nuam ingh nge.
7. - Sei no lam kun, thian nop lai aa, kawi lia'n nun tuang,nu sia
ze.
- Kawi le ka von, ka ngai man aa, pa taang huang, sak kik
ingh nge.
8. - Zua kiak nu aa, kawi le von in, soltha khat tuang, nu sia ee.
- Khaw thang len kum, vei man ngawl a, ban thang pan khing,
an sia nge.
9. - Nu tun nun thum, luai peal pheang a, kawi ang sam bangh,
zal ingh nge.
- Mom na lai aa, kawi le von awng, ngual lai len, zum ka na
nge.
10. - Nun bangh nop le, al bangh dah awng, kim pui ka ngual,
khup ingh nge.
- Zang mang tuan na, zaang kolsa awng, min ngei sawm sial,
taw tuang nge.
11. - Ngam lai tul thing, phung cing na po, sawm sial sim na,
lawm sangh nge.
- Ka phu ziam maw, ka lawm ziam maw, sum tual tul phung,
cing sa nge.
12. - Ka sen lung tup, tung la vak cing, sawm sial a zial, kik ing
nge.
- 236 - - 236 - - 236 - - 236 - - 236 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Sing tan phai mit, suan nuam vak cing, phui ngua dawn
ka, huang sak ze.
13. - Sen pu von le, bel lun mang ten, hen dei khua mual, a sua
ze.
- Lal hen luang a, zua pal mai aa, sawm sial ngaw lu, en ve
vaw.
14. - Zua laizom awng, sen ni nu awng, hau lai mim bang, bual
awng nge.
- Ang lai taang tawi, tan na ve cia, sawm sial kop maa, ciang
suan tee.
15. - Al bang na tha, khua mual na sua, pu von na khan, pha la
nge.
- Sum tual han mung, sawm sial na ngaw, ngual taw lem a,
zawng ingh nge.
16. - Phung le ngual in, lawm lo ci aa, pham tam sim nan, lawm
sang nge.
- Zin pham do pham, sial na ci nge, zaang lun tuan na, zial
ingh nge.
17. - Sei no ngual awng, ei khan khem bel, leido tum a, dang ci
ze.
- Lei do tum dang, hong khang ci aa, taang i lal hen, dang
ci zee.
18.- Pu pa thei lo, meal thei hing nge, zang si khan pian, dang
ci ze.
- Pu pa dawi ai, tam la lawm ee, thian tongdam aa, nil hing
nge.
- 237 - - 237 - - 237 - - 237 - - 237 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
19. - Dei ko tu bang, phak ii sap aa,lai mun mal bang,kong hil
zee.
- Tuai tong neam la, tuang tung ngawl a,sawm sial ai sa,
phung in bal, bang mal ta ze.
20. - Tuai in sin lo, teng sin hing nge, lai taw zing vai, hawm
khial nge.
- Pe thik hui khau, tong dam thak aa, lei do zua pa' n, hil
sak zee.
21. - Lam tui tual a, do sau nuai aa, ka tuai zin bangh, ling
awng nge.
- Tuai awng zin bang, na ling lo aw, nun nop sial kik, lei
hing nge.
22. - Zin sawm sial le, laak nuai sawm sial, ii khua mual aa,
laam khuang taw, ki muak sak nge.
- Taang ka ngual aw, ze zum lo vua, zaang si ngual in, maa
bang pan aa, ning le ai sa, zam cing nge.
23. - Khai tui khua a, zua khat tang awng, sa nga lawi bang,
thang awng nge.
- Na sa nga a, thang zaw maw, ban thang dip a, thang zaw
maw.
24. - Khai tui za tam, ni thum lai a, zua awng na hen,pha la nge.
- Hen na keak khua mual, sua le te, na tun laam bangh pak
tu vee.
25. - Om lai vei a, khai tui tun nu, khum nuai sawm,sial aw ci
nge.
- Ni khat tang bang, dam na ngawl aa, tuang kong tut kal,
ngak la tee.
- 238 - - 238 - - 238 - - 238 - - 238 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
26. - Ka hial nen a, nu tun pham sa, kam kei lung, mawl ka sa
zee.
- Tun le na zua, na ngai man a, pa tang pan ho, dial khai te.
27. - Zang don kam kei, ka hang ci a, zua ban zal a, vul awng
nge.
- Khai tui khua mual, tul vum tung pan, tun in ten nik, teang
sak nge.
28. - Ka tuai ngual kawi, hau tawi lia nu, pa taang a lap, tan
awng nge.
- Tuai aw inn bang, he heak in na, sawm sial lian taw, zal ve
nge.
29. - Sial aw mung bang, kong tup ngawl a, zaang phual mul a,
sim ingh nge.
- Mim phung tu tawm, ka sial ngawl aa, kam kei taw mual,
suak khawm nge.
30. - Kawi le von ka, ngai man a, do ta thiam thil, ka ang aa
thel, bang sia nge.
- Tuang lam tun sau, ka po awng nge, kawi siang tut kal,
ngak la nge.
31. - Laam va dial laam, va dial ee, zin sawm sial laam, va dial
ee.
- Zin sawm sial le, lei do sim lu, pa taang a, lam va dial ee.
A THIPNA
1. - Ka dei ka sim na hi ee, ka va al ngia, kawi taw zial
ngawl, ze ka zum, ka lai hi.
- Ka tuk lu a, ka va al, ka keal sawn ngia, phung awng
ngual awng, et a lawm, pen nam cing nge.
- 239 - - 239 - - 239 - - 239 - - 239 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
2. - Ka zua ii pa, taang tung a ka tun niing sak, taang ka tung
ten, kung ka kuai sak lei hi ee.
- Mi ci phei phung, suan na le ngam bangh man na, ka
pham ta le, phei phung in, nei ngawn ingh nge.
3. - Ka kuan lam aa, kol sa tung a tuang ingh nge, ka cia lam
aa, zin sawm sial, tung tuang ingh nge.
- Sen ka kawi le, zua mang awng luang tho ve vua, pa
taang tung aa, zaang phual mul, taw tuang veang nge.
* * *
VOKLAK
PU SUANGH THANG (142-21)LA.
La kaikhawm - Pa Vungh Ko Khai
LA NGUI
1. - Tang ka khan zu bang sia sang,pu von na nun lai a khua
kiim tan sial bang a zong hi ze.
- Sial lum kawl ciang vai bang lap la veang,thi min ka law na
ze sum tual a haan sawl hong ziing naam maw.
2. - Pu von na ton mung luang a sawm sial ka ngaw tam sak
nge.
- Tun min zua min ka law na khan ngui zop na a lian bel siang
a sia nge.
3. - Vai mang ni thum han lung ciam ten phung luang huan thing
zan sia ze.
- Lung muang maw nge ka sum tual pan sang lun sawm sial in
tua nge.
4. - Zang si ngual ngen hau vang than na sawm sial le se lawi
thua nge.
- 240 - - 240 - - 240 - - 240 - - 240 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Pham tam nau bang ka ki theam na ka cial daw mau ngi
ngeei e.
5. - Ka sum tual hong en ve vua sawm sial lum suang liik bang
ze.
- Cial daw zil za ngau zu tawi na vo sa sem na neam awng
nge.
6. - Hau tun ngeal ih dei tang ci suan lai zom ngeal a cing la ze.
- Khat tang lo bang hing hi veang nge sang lun taw siang zong
ing nge.
7. - Hau tawi thei bang ka sen lai a nau bang ka na tam sa nge.
- Thawn ing nge vang khua thawn ing nge lum ing nge khua
mual lum nge.
8. - Zua min than na zang vui sai awng ka kawl ciang a pha la
nge.
- Ka kawl ciang a pha la nang nge, zang mang tawi a thang
ing nge.
9. - Zo tui ka vang khua awng nge sing ih nial vang khua awng
nge.
- Thing ci paal lun pial va bop bang ka khua sang lun in bawm e.
10. - Tun awng lo bang na hin lai a bu suan khing an taan hi ve
hing phung lai sil puan kawm hing nge.
- Mim bang pian na pu von ngeal in al bang ta a ngual lai sei
sang tangh ing nge.
11. - Min thang ing nge hau ka ngual awng nuai zin om lai in
bawm e.
- Zang se sum sang ciam pui phung awng vom mang an bang
it zaw nge.
- 241 - - 241 - - 241 - - 241 - - 241 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
12. - Ka ang pan piang von mom ngeal awng nen hei sa bang
paal awng nge.
- Zang si hau ngual na kawi tu se tun le zuan sial khol ung
nge.
13. - Thi lau tha le zin phung cing ten kawi mang hai zu nong zot
sak.
- A kum ciam khaan kiik ing nge vui sai a thian tuak ing nge.
14. - Tun awng nge tun mang awng nge hau tawi ka tun mang
awng nge.
- Ning tui sia tun na ngai zong a, thian in laam khuang bang
tho e.
15. - Tin min thang le tuai lung zaw awng ngual lai a et lawm
awng nge.
- Zin in khia e ei awng nge ih sau dai a dam ta ze.
16. - Sang sim lu le ngaw tam sawm sial von in khua mual hong
sua ze.
- Phei phung tawi a na zaam kom a, zang lam' lian cii bang
teal sak veang phung zong laam bang paak na ze.
17. - Mim bang pian na se sum lam huai zang si ma ciang sa daw
nge.
- Lau tha lum bang ka sun na tu hau aw lam bang cial ing nge.
18. - Miim bang pian na dawi kii bang zek thin thu pha dawng
kong hon sak a hau ngual ngen a om sak nge.
- Sang lun na sai pha la nang nge, sawm sial ngaw a khup ing
nge.
19. - Ih phung lai a tong hawm thiam tu ciin mang tuai mang koi a
na haw ta ziam maw.
- 242 - - 242 - - 242 - - 242 - - 242 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
- Zang ni suak e len kum vei e tai nga na se hun hi ve.
20. - Na zua ni ngeal sang le lal huai ngual lai a kaan sang hi ze.
- Zua lal hen luang sang ciin na sai tang meal tum a dang
awng nge.
21. - Tun sung lai zom tuai lian nu awng zin lai lak a zaal awng nge.
- Ning le ai sa kot kawi dim a na ngual leang bang hong zawn
aw.
22. - Phung lam thaam na mun inn ngam lo na hawm thiam tu
ngai veang nge.
- Tun le zua hei kiik thei hen na, lai mang hong luang tho thei le.
23. - Mun inn ngam lo taang bangh pha taw hau tawi sial bang
suak khawm e.
- Ban thang kiam law lai hing nge,ciin mang in kiak na nei e.
24. - Pu von ngam zang muan lei suak sa ngam thel bang laam
sawn ngeal aw.
- Hau zua khan a thim khua ziing sa na hawm thiam za lai tan e.
25. - Pu von ngam zang sim sal tangh sa kum ciin va bang phawng
hing nge.
- Nun nop tang sial ka sut kum vui sai sim kum sul a hong
heak kiik pheang e.
26. - Zin' len thiam e do tum dang e zo tui phung taw ciam ing nge.
- Vang khua an bang ka ii man a tang ka ngual khuang bang
thawn ing nge, zang si lai ka thang sak ze.
27. - Thian hawm tung a Dimtui vang khua do in tu bang suan ta ze.
- Sawn le ka phung zang si hau ngual hei maw tu bang thang
dam tui bang kiam ing nge.
- 243 - - 243 - - 243 - - 243 - - 243 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
28. - Zin len thiam e pian tum dang e von luang khau bang sut la
nge.
- Mang luang khau bang sut kik thei veang ka min lun sing vui
sai tung a tuang ing nge.
29. - Sawm sial ngo leang thang zaw maw nge sang ciin sai leang
thang zaw maw.
- Sang ciin sai sang sawm sial ngo leang mi za sui lung tai zaw
e.
30. - Pu von ngam zang ih tung a lun suang meal hoi zai tha teng
po neam na hi eh zin zong a awi thei ciam maw.-
- Khai tui ci suan hang tawi hi nge, ning le ai sa ka ngual lai a
tang ka zum mun om ngawl ze.
31. - Zang si hau ngual zin siam zaw te zang dol cial se sum se ze.
- Se sum se ngawl zang nen dol cial tang le lia khawl na nei e.
32. - Ngui bang cin ' lai mung bang ka tup tul dei hong tuang tung
maw e.
- Ih phung tu a a tawm ciang a tul thing dei sial in la nge.
33. - Pa zua cial daw nun bang nuam sa kawi mang in lung muang
maw e.
- Hau ngual in tem bang dei sak phung taw khiap a dot tui
bang ka laak sak ze.
34. - Von mang lung tup lak nuai sawm sial thin lai tawl a toi ka
nang e, ka lai ngil neam ka sa ze.
- Hau tawi tui bang kiam hen ci a zin awng nong zeak na hi e.
35. - A kum ciin a sawn mang von mang ei kiak ngo sai bang
langh e.
- A en ing nge ih phung lai pan von mang ni thum in sam e.
- 244 - - 244 - - 244 - - 244 - - 244 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
36. - Sen na pu pa sang le lal huai sawn mang ngeal awng ngual
lai a kan sang awng nge.
- Kum pui mang von tawi awng nge,leang van zua siang zong
awng nge.
37.- Tun sung mim bang piang tawm pheang a zua mang in tuang
nu sia ze.
- Sen kawi taw ciam kiik ing nge, sang lun lal lun mual sua nge.
38. - Va - al tui khu hau mun zing zin ning le ai a tuang tungh ing
nge tang bang dam na lawm sa nge.
- Hau tawi an bang hong it zaw teen ai sa ciang baal hong lui ze.
39. - Pu von ngeal lai a ki zawng ka von mang awng tung sun ni
bang sa awng nge.
- Khua van nuai lian za thum lai a na min lun e hong thang e.
40. - Kawi mang lung tup zua mang zaal na suk tui lun mo bang
dong nge.
- Lun dai nen pan lam tui tual pan tai ni khat a ka dei ngeal tui
bang la nge.
41. - Sim lei hawm tan sawn le von awng kong zing zin le lam
bang a na muak ve vua.
- A pham zin bang kong thaak na sawm sial ngaw na ih haan
mung zong kaai hi ve.
42. - Pu von lam kaai zang kuam zai na ngai man a, lum suang
taw tong ciam ve te.
- Ma zap kuam zai a zai sang zong von mang an bang it zaw nge.
43. - Pu von min thang thal bang na suan vai vut in leang zo ta ze.
- Aw khi ten dal dei a lang lam nuai a muan lei suak ta ze.
- 245 - - 245 - - 245 - - 245 - - 245 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
44. - Pu von ni thum na nun lai a nun bang paw nuam ka na ze.
- Sing tawi ham bang na huai te na na sau hai bang ngaak ta ze.
45. - Suk tui lun ih thian mang tong saan ka saan sawn in mi za in
bawm e.
- Mi za in bawm,hau ngual in bawm e, pham za tam tu khau
bang suut veang e.
46. - Ka vang khua a thian mang zua pa phung ih hawm mawk
hawm thei zua pa tum bang le ha huai ing nge.
- Thin thu le thiam ki sa veang nge, tong dam le neam ki sa
nge.
47. - Vai tun lang lam a min ngei bel von in ka siang a tun e.
- Von aw tuang a nong tut ni vang khua thawng e ngual tung
ka tuan na hi e.
48. - Tul ka dei sial in la ing nge, pa taang cial neam in daw nge.
- Tang be sam le zang phual mul awng nun nop ka sial na hi
ze.
49. - Cii bang na top ciin mang sawn mang se sum na lam tam ka
na.
- Se sum na lam tam ka na e, na kiak nu a, kawi ngeal in ma
ciang suan ta e, zin le thian in na awi na le nun nop sung tui
na law aw.
50. - Len se thing le zang hual tuang awng tum bang huai pui
nuam ing nge.
- Ka pham ta le vai tun hawm tel zua siang tut pui man pha e.
51. - Ka sen lung tup vai tun kawl ciang lai in lam dal bang khaak e.
- Sang ciin sang lun ka saai bua zong zua ni thum kiak na hi ze.
- 246 - - 246 - - 246 - - 246 - - 246 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
52. - A kum ciin a vai tun hawm tel ka duang sawl bang bang
khaak ta ze.
- Khua vaan nuai lian hau ka ngual ten tung sun ni bang kaai
et ze.
53. - Nu ciang lam daal bang khaak veang ka sawn mang in ka
min zang khua thawng sak ze.
- Za ta san sing sengh lai pan lam tui tual pan, ka dei phai ngo
ngeak khe nge.
54. - Zang si hai zu zawng awng nge vui tui mang awng se sum na
lam huai awng nge.
- Nu ciang lam dal bang khaak ve telai zom bang a muang
ing nge.
55. - Pu von khan ngui na zop na khua ci khuai bang suan awng
nge.
- Khua van nuai lian za ta lai pan, sawm min lun eh hong
thang e.
56. - Tun bang huai kuan zai tha tual kuan sawn mang lang lam
phei phung in nei tuak ing nge.
- Thian in ni bang awi hen law kum sawt lo bang hing hen
naw.
57. - Zua mang teng ih sim lei kul taw, kang tui zua pan laam
bang a kot e.
- Khua kiim ngual aw laam bang el lo aw, lai tui von mang
sun ni bang sa e.
ATHIP NA
58. - Vui sai sim na sau ni thum dai dam ta e, ngaw tam sim na len
se thing phung cing sang nge.
- 247 - - 247 - - 247 - - 247 - - 247 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Lau tha hual na vui sai tung a tuang veang nge, ka ki lawm
nam khan ngual awng hong en ve vua.
59. - Lun tawi hau tawi ki kawm a sia khuang na kai zin mang
zua pa ze na zum na lei ziam maw.
- Leang vaan dawng khaal zin tun nu na om zi aw vai sai zua
pan ka ma ciang hong saat tu ze.
60. - Hau ngual in sang a sim le sim lei veang nge, sawm sial beal
bang a ngo le ngo lei veang nge.
- Zua ni thum in thang van dawng hong hon ta le, nuai sim lei
a khan ngual kai zak vul bong nge.
61. - Bel van suan tu mual ciin sang hong lang na te, na vaang
khua thim khua a zing na lei tu ze.
- Zin hawm khial ziam phung za tam hual nan nei e, thai le
von nau bang a kap na lei tu ze.
62. - Hau tawi sanga tang bang a a nat kom a, phuan cil za tam
zing dai bang nawk zal veang nge.
- Ngual lai a kan sang tu le hawm tel niang tu zin zeak hi e,
ngual awng nge ci tek vun naw.
63. - Na phung ka meal nong ma ziam ka von mang awng zangsi
kuam a mang teng po sawn mang hi e.
- Nang bang hi bong vai tun tong sang ba nang nge, tem bang
ka dei kawi siang tuang tung zo ta ze.
64. - Vai tun ang siat kawi siang tung lo bei sa nge, ka aw khi
sang ten dal sang min thang zaw e.
- Ka aw khi sang ten dal sang min thang zaw eh, ka pham ta
le zua siang tut pui man pha e.
65. - Kei paw mang ing tul mang hong tuang tung ta e, phung
- 248 - - 248 - - 248 - - 248 - - 248 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
VOKLAK
PU ZA SUANG (143-21) LA
La kai khawm:- Vungh Khaw Khai
1. - Sen puvon minthang bel awng nge, namti aanglai a sia te.
- Aanglai a na siat do ih lai a, nuun nuam a heak tam taze.
2. - Zua nithum le miimphung zatam, naa nuai luang thing bang ki
phom.
- Ka tiin hang le sawn nithum ten, khua mual pan ningtui
sia ee.(Siallum khua a phua)
3. - Puvon ngam zaang ngai ing nge, tuai nithum taw hau mun a
ziing zin ing nge.
- Sesum tam paai a kua ing nge, sakluang zin bang liing ing
nge.
4. - A lam nuun nuam va zui ing a mual minthang, tuai taw khawlna
va mu nge.
zai tha le sawm sial in tui bang la nge.
- Ka sen lung tup tui bang a tung tam sa nge, sen kiik thei
leng luai ciang zal pheang nuam veang nge.
66. - Pu von ih ngam bang man na sia khuang kai na, zo dam
kuam a kei paw mang ngii ngeei ing nge.
- Tu kawl tawi leng mim le sawm tang huai ing nge, kei ka lak
nuai li cin' na ki lawm sa nge.
67. - Phung lai tai nga tel sa bang tu si ing nge, hawm tel pha teng
a ka kop a sang veang nge.
- Ka thin thu pha leang vaan kai pui ta ning nge, ka zai la in
sim lei haai bang ngaak hen naw.
* * *
- 249 - - 249 - - 249 - - 249 - - 249 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Tuai taw khawlna va mu ing nge, hau mun phaimit siing maw
nge.
5. - Sen puvon awng zaang a huisai, mabang ih patna hi ee.
- Kawi awng ning beal ngual po ven na, pataang ngawk sak
kik leang ee.
6. - Kawi zaal mang a laikhun tung pan, huisai hong tuang tung ti ze.
- Pupa ih khua mual tungah, huisai lam sak kik leang ee.
7. - Ngo tui pio a sanglun awng nge, zua min ka law na hi ze.
- Sawn momno matiang suan ing nge, huisai taw mual suak
ing nge. (Ngin Suak a phua)
8. - Vangkhua saat tu tiin lia nu awng, ningbeal ngual thiam ka
na te.
- Na kiaknu a tawi sen te taw, damtui thiam bang sin ing nge.
(On Cingh aphua)
9. - Vangkhua bealtui bang niin ti a, ngam zaang sai bang saat ing
nge.
- Ngam zaang sai bang ka saa mun a, taang bang damna lawm
sa nge.
10.- Ngo tui pio a sanglun awng nge, zua min ka law na hi ee.
- Ka khua mual a kolsa simlu, tuun min law na lawm sa nge.
11.- Zua awng laal mi na hen luangah, sang lun tung a tuang ing
nge.
- Tuun awng sawm taang na thaw luanga, pataang ngawk sak
kik ing nge.
12.- Ka sumtual tulthing phung ting, sawmsial ka simna hi ee.
- Ka pataang zaangta ngo dial, lautha ka sialna hi ee.
- 250 - - 250 - - 250 - - 250 - - 250 -
Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu Si zaang Ngei na Labu
13.- Ka sau mang le phung tuun nu in, zaang si va bang phawng
khawm ee.
- Von ni ngeal le sanglun simlu,thim khat kammei suak khawm ee
14.- Thai aang awkhi san singh sengh ee, sau taw kop a bum ing
nge.
- Kot kawl ka ning tuum hi bo ee,sawmsial a zin bang tha nge.
15.- Tawi no taw hei ka tu banga, ka sau dawn kiil bang khan nge.
- Miimphung taw hei ka tu bang a, ka sau limlian ka sa ze.
16.- Zai tha khuam bang a lai tu se, von tawi lai kuang kiim ka na.
- Tuklu paal puak a po zonga, pheiphung thin lai tawl ing nge.
17.- Sau mang ngual pui sawn hang awng nge, koi a na haw ta
ziam maw.
- Thai le na von na ngai bua ziam, tun le zua na ngai nam maw.
(Pau Dongh aphua)
18.- Ka sau nen a phung mang sausak, sawmsial ih tum na hi ee.
- Sawmsial ih tum na awng nge, ai baal ka mal na awng nge.
(Lian Thuam a phua)
19.- Sen pupa ih ma bang patsa, zaang huisai le zaang kolsa taw
ngual awng nge, ka lawm nam maw.
- Dawi ai vei ding lung lau ing nge, zaang mang tuanna a ni
ngeal in, sawm sial lian taw zial ing nge.
20.- Ka sen pian a, ka lung tup in, zin leang khuamthing bang nol
ding ma ngai ing nge.
- Ka puak lel in ii ka lel ziam, zingleang biakna puak lel nge.
21.- Thian tong saang tu zaangsi taang ngual, tung pialva bang
laam taze.
- 251 - - 251 - - 251 - - 251 - - 251 -
P PP PPar ar ar ar art - 1 t - 1 t - 1 t - 1 t - 1
- Pupa dawi ai zinleang biak tam, nuai zin len kiil a khia nge.
22.- Kim pui ngual taw kim la hen ti, sau mang kammei suakta ze.
- Mealmak phai bi ngam tulthing taw, sil puan bang thua zo
ing nge.
Apa la Za Kam popna:-
23.- Nu awng nge nu awng, om lai ka paai a kua nge nu aw,
- Pa awng nge pa aw, sa namtin a zial ing nge pa aw.
24.- Ka zua bang keak ka tiin tong hawm zaang phual mul taw
huisai taw mual suak ing nge.
- Lautha lum bang hong sung nale, sang simlu taw taang
ngual kot peu lam bang ze.
25.- Thuum va dil thuum va dil ee, ka zua tialdawthuum va dil.
- Mau va ngei mau va ngei ee, nu tuun sausak mau va ngei.
A THIP NA
26.- Zaang a huisai salim lian a min ngei bel, khan peal maw a,
dawi ai bang zek zo ve ee.
- Nu tuun ka min law na le zua min law na, huisai tunga zaang
phualmul taw tuang veang nge.
27.- Zua nithum do lai a laak a thang zaw maw, sau mang kammei
a ka sua a thang zaw maw.
- Zua nithum do lai a laak siing in ngen ee, sau mang kammei
a ka sua ngual siing veang nge.
ZA KAM THIPNA
28.- Tha ka kiak tiang tuun le zua na muak vun na, zaang phulmul
taw huisai taw kong pai tu ze.
- Thei bang sen a zua awng nge tuangnu nong siat, thin lai
nguu ling bang nong do bua ziam maw.
* * *