text:
Zirlai Pawl (MZP) hi kum 1935 October ni 27 ah din a ni a, he pawl hian khawvela Zo hnahthlakte chenna chin tawh phawt chu a huam a ni.Zohnahthlak zawng zawngte ram leh hnam tana mi chenfakawm ni tura buatsaih leh, ram leh hnam hmasawnna kawnga theihtawpa sorkar tanpui hi a zepui a ni. Party politics tel lova sorkar siamthat nana hnathawh chu a hnapui ber a ni bawk. “Tanrual hi chakna” tih thupuia hmangin Mizo zirlai zawng zawngte zingah inpumkhatna te, an chanvo leh dikna humhalhna te, Zoram leh hnam tana mi tangkai nihna te, kuthnathawh uara chawisan nan te, Mizo hnam nun leh zemawi leh tha apiang humhalh a nih nan te, Mizo hnam chimralna laka hum tur te, eiruk leh hlemhlet dona te, Mizoram leh hnam tluchhe tur venna te, Pi leh Pute atanga Zofate luah chin ram rorelna pakhat hnuaia awm lehna tura chawl lova thawh zel chu a thil tumte a ni.
Pawl chhinchhiahna (emblem)-a nghawngkawlin a phurh hi pipute atanga Zofate luah thin Map niin, hemi chhunga mi hi tuna Mizoram State Map a ni. Rawng sen hian MZP chu ram leh hnam chhan nan huaisen taka thawh a inhuam tih a entir a, nghawngkawl leh favah hian thawhrimna pawimawhzia entirin, lehkhabu hian zirlai pawl a nih a entir bawk..Pawl puanzar chu rawng chi hnih niin, a chanve chunglam var (white) leh a hnuai lam hring (emerald green) a ni a, rawng varah hian a senin MZP emblem ziakin, rawng hringah Mizo Zirlai Pawl a vara ziah a ni. Rawng var hian pawl thianghlim entirin a hring hian pawl nung tih a entir bawk.
A din tirh atanga ram leh hnam tana theihtawp a chhuahnaten hnuhma ropui tak tak hnutchhiahin, Mizoram buai 1966 atang khan duhthusamin a kal chak thei ta lova, kum 1980 bawr chho atang khan Mizoram sorkar nen ngaihdan a inan loh avangin mumal takin a kal thei ta lova. Chuvang chuan zirlai pawl hran thahnem tak a lo piang chho ta a. Harsatna chi hrang hrang avanga a hnathawh ropui tak tak a chawlhsan mek chu din thar a nih leh nan zirlai pawl hrang hrang lo piang chhuak, heng — United Mizo Tribal, Students Union (UMTSU), All Mizo, Students Association (AMSA), Mizo National Students Joint Action Committee(MINSAC), Students Union Joint Action Committee (SUJAC), All India Mizo Students Federation (AIMSF) — te chuan an nihna theuh dahthain Mizo zirlai, ram leh hnam hmasawnna duhtute chuan he pawl, MZP ah hian huang khatah lutin Dt. 14.8.1993 atang khan an awmho leh ta a ni.
pawl hi Firm & Society Act hnuaiah No. 35 of 1969-70 a register a ni a. Mizorama pawl hlun ber pawl leh langsar tak, Mizo zirlai zawng zawngte lenna hmun leh Inpui ber a ni.
MZP General Headquarters-ah hian Elected Office Bearers 6 awmin Appointed Secretary 10 leh Executive Member 50 an awm a. Adviser 8 leh Legal Adviser 2 awmin Editor, MZP Chanchinbu leh NESO Represent te chu Ex-Officio Committee Member an ni.
Tunah hian MZP hmunpui ber General Headquarters chu Aizawl niin, Zohnahthlak luah chin ram chhung Churachanpur,Manipur leh Behliangchhip,Tripura-ah te Headquarters neiin Mizoram state chhung, heng — Serchhip, Biate, Champhai, Ratu, Kolasib, Mamit, Zawlnuam, Saitual, Lunglei leh Khawzawl — ahte hian Headquarters a awm a, a vaiin 12 a ni. General Headquarters leh Headquarters hrang hrang hnuaia khaw 41, heng — Hnahthial, Chawngte, Tlabung, Lungsen, Tawipui, Haulawng, Bunghmun, Bairabi, Vairengte, Bilkhawthlir, Thingdawl, Kawnpui, Thenzawl, Chhiahtlang, Chhingchhip, Tlungvel, Khawlailung, N.Vanlaiphai, E. Lungdar, Bungtlang, Hnahlan, Khawbung, Sialhawk, Chawngtlai, Khawhai, Rawpuichhip, W. Phaileng, Seling, N.E.Khawdungsei, Kepran, Sawleng, Vaitin, Rabung, Kawlkulh, Ngopa, Kawrthah, Darlawn, Aibawk, Reilek, Thingsulthliah leh Kanhmun — ahte hian Sub-Headquarters a nei a, hengho hnuaiah hian Branch tam tak a awm bawk.
Mizoram College hrang hrang 31 leh Women Polytechnic, Aizawl leh Lunglei Polytechnic-a Students’ Union theuhte nen inthlunzawmin, henga Vice President leh General Secretary theuhte chu an awmna hmun Hqrs/Sub-Hqrs. ahte Ex-Officio Committee Member an ni a, Mizoram University hnuaia Students Union President leh General Secretary te chu Ex-Officio Committee Member an ni bawk.
Zohnahthlak hnam hrang hrangte inpumkhat leh, hnam khat, chhul khat chhuak kan nihnate a taka hmanga unau kan nihna vawng nung tlat turin theihtawpin hma a la thin a, chi peng nghenchhan zirlai pawl (Tribe based Students’ Organisation) chi hrang hrang pariat (8) heng — Hmar Students Association(HSA),Lai Students Association (LSA), Mizoram Bawm Students Association(MBSA),Ralte Students League (RSL), Mara Students Organisation (MSO), Ranglong Students Union (RSU), Thado Kuki Students Union (TKSU) leh Siamsin Pawlpi (SSPP) — te nen inzawmin, MZP ah an in-affiliate vek a, lungrual tlang taka thawkin mawhphurhna inhlan tawn thin a niin, harsatna tawhte insutkiansak tawn thin a ni bawk.
Tin, India hmarchhaka state hrang hrang zirlai pawlte inhlawmkhawmna North East Students’ Organisation (NESO) ah hian Constituent Unit niin, tunah hian he pawla Vice Chairman nihna a luah mek a ni.
Zirlai pawl a nih angin zirlaite hamthatna turin MZP hian theihtawpin hma a la thin a, a din champha 27th October chu Mizoram sorkar chuan MZP ngenna angin ‘Zirlaite Ni’ ah a puang a, he ni hi Mizoram pumah zirlaite tana tangkai thei ang ber leh chhinchhiahtlak taka hman thin a ni.
Chimralna laka Zofate himna tura a hmalakna kawng hrang hrangah thil dik lo titute huaisen taka doin, thil tha titute erawh a chawimawi thin a. Zofate dinchhuahna turah Mizoram mai ni lovin, Central sorkar thlengin a tul dan ang zelin hma a la thin a, enhran leh thlauhthlak bik nihna ata dinchhuahna tur leh, Mizote vohbik kan nihna leh hungbik kan nihnate chu a nghin lohna turin theihtawp a chhuah thin a ni.
Tin, mite tih theih ang hi Mizoten kan ti thei a ni tih a hriat angin a takin Mizoten kan nunpui nan theihtawpin hma a la thin bawk.
“Mizo zirlaite — kan ram leh hnam tan”


c: text/html

text:
Matthai 5:8: Lungthin
a thiang mi cu lunglawm mi nan va si dah! Pathian kha nan hmuh lai.
Biahmaitthi
Tutan ahhin Jesuh Khrih nih
tlangcung cawnpiaknak (Luke nih cun “hmunrawn” ah a ti(Luke 6:17) ah a chimmi
“lungthin thiannak” kong hi i ruahtti hna u sih ti ka duh. Zeicahtiah minung hi
lungthin/thinlung loin nung khawh a si lo. Thingkung he kan tahchunh ahcun
lungthin hi kan nunnak “mutto/muru” a si, tikhawh a si. Hi Baibal cacaang hi an
chim lengmangmi le theih lengmang cangmi a si nain, a thar in ruat tthan hna u
sih, ti ka duh.
Judah mi Nih Thiannak An
Cuanhning
Judah mi nih hin thiannak hi
lenglei tuahsernak–phunglam le nunphung mit (ritual and cultural eyes) rumro in
an cuanh. Chunglei thiannak nakin lenglei thiannak ahkhan tei an rial deuh.
Nuphung hngalh caan thianlonak, fahrin caan thianlonak, tirawl thiang le thiang
lo, raithawinak saram thiang le thiang lo, zawtnak thiang le thiang lo, kut
ttawlnak in i thianhnak tibantuk pawl hi tor le cheng an ngei. Leviticus chungah
khin an um lulh ko. Matthai 5:20 zongah kan hmuh khawh rih.
Farasi mi le Phungbia
Cawnpiaktu Hna Lenglei Thiannak
Farasi mi le phungbia cawnpiaktu
saya hna felnak le teirialnak hi cu pumpak min thannak, hmaihngalnak le mi nih
ka thangtthat hna seh, ti duh ruangah a si. An thinlung cu a thurhnawm, ziar
ngeihnak, nahchuahnak, entainak le lih lawng tein a khat. Mah tthatnak lawng an
i hmuh i mi dang tthatnak hmuh a timh lo mi an si. Pathian zong hi a zum ngaimi
an i lawhter nain an i bochan taktak lo. Cu an lungthin/lungput cu Jesuh nih a
hmuh ziar hna ai. Mi depde le chungthu lengnaal pawl tiah Jesuh Khrih nih cei
lak in a caak hna, fak lak in ralrinnak a pek hna (Matthai 23:1–28). Hi hna
pawl bantuk si lo ding hi Jesuh nih a kan cawnpiak (Matthai 6:1–34). Pathian
nih hin lenglei thianhlimnak nakin lungthin hi a rak zoh deuh hrimhrim ko
(1Samuel 16:7).
Lungthin Thian Cu Zeidah
A si?
“Lungthin thian” timi cu: mi
bawmh duhnak lungput, zawnruahnak lungput, thilttha tuah i timh duhnak lungput,
thlachiat ruahnak le tangdor nun te hna hi an si. A muru hlai ahcun “Amah Jesuh
Khrih lungput le nunzia” bantuk ngeih hi lungthin thian cu a si ko tiah ka
ruah.
Lungthin Thianlonak Nih A
Chuahpimi
A. A thiangmi
lungthin, lungput kan ngeih lo ahcun kan ram ah, kan zatlang nun ah, kan
Khrihfabu ah, kan innchungkhar ah, u le nau karlak ah, nu le va karlak ah, nule
pale fale karlak ah, rian kan tuannak ah hlawhtlinnak taktak kan hmu kho lai lo
i remnak a leng kho lai lo. Zatlak puicimhnak a chuak lai. Khua le ram buainak
a chuak lai. Kan ram le miphun, kan Khrihfabu a dam kho lai lo. A dammi miphun
kan si kho lai lo. Kan lungthin, lungput a thian lo ruangah kan ram a car lai i
a mui chinchin lai. Kan lungthin, lungput a thian lo ruangah kan i nih ter len
nain kan nih ning a hel. Kan lungthin hi a thurhnawm tuk cang i, ningcang lo
rianttuan le biachim hi a phungah kan ruah phah cang. Ngaihchiat taktak khi kan
si.
B. Lungthin
thian lonak nih hin miphun, phun le hnam thleidannak tiang a chuahpi khawh. Nihin kan ram ah
zohchia khenhru tiangin Khrihfa kan sinak zohchia le zolak tiang in a kan
phanpi tawntu hi luungthin thian lonak nih a chuahpi mi a si ko. Kan lak ahhin
Jesuh Khrih nih a huat tukmi, mi depde le chungthu lengnal kan tam ngai kho men
cang. Cucaah a thiangmi miphun pakhat sinak lungput he Pathian duhnak kawl hna
u sih.
C. Lungthin
thianlonak nih hin nunzia lainawnnak (character assassination) a chuahpi khawh.
Mi cheukhat cu kan ruahnak rumro in mi purhdah kan hmang tawn. Kan theihfian
set lomi zong tongkhawn in chim kan hmang ngai. Kan theihmi leng tiang zong in
chim kan hmang fawn. Cun, kanmah thinlung mit in mi sumtah kan hmang ngai rih
hoi. Anmah hngan ahcun dawt i thiamter ngai, zawnruat ngaimi zong i lawhter
ngai i, mi sinah thlanglamh le mualphoh kan hmang hoi. Cucu nunzia lainawn a
si, ti hi kan theih a hau. Cu bantuk a thurhnawmmi lungthin, lungput a ngeimi
le thiltuah a hmangmi hna umnak ah remnak le daihnak zong a um kho lo. Jesuh
Khrih nih mi depde a timi pawl kan si.
Mah le mah a thiang bik i kan i hmuh lio caan hi kan thurhnawm bik caan a si ti
hi kan philh lo awk a si. Cucaah mi hi an nung nain kan thither sual hna maw ti
hi ruah ngaingai a hau.
Baibal lei thiamsang mi pawl,
Soren Kierkegaard nih cun lungthin thian timi cu thil pakhat te lawng duh khi a
si a ti. Dietrich Bonhoeffer nih cun lungthin um-ek in Jesuh sin i va i ap khi
lungthin thian cu a si a ti ve. Jesuh Khrih hrimhrim nih hin “Bawipa na Pathian
cu na lungthin dihlak le na ruahnak dihlak le na nunnak dihlak in na dawt lai,”
(Matthai 22:37) a kan ti. Cucaah, zeidang vialte nakin Pathian lawnglawng i
thim hi lungthin thian cu a si ko. Ram tthattha a kan phanhtertu, innlo tthatha
le mawttaw tthatha a kan petu, rengh sangpi tiang a kan cawisantu, hawi hlei in
thil ti khawhnak a kan petu hi Pathian a si. Amah lawnglawng hi mi khamhtu a
si. Khoika kan kal le kan um hmanhah Pathian nih a kan kil lo le a kan ven lo
ahcun a ping a pang kan su ko lai. Kan nunnak nih hin Pathian hi a hlam peng
awk a si. Cucaah, Pathian lawnglawng hi i thim ko hna u sih. Pathian kawng te
ah i awh hi dahkaw a hlawkbik ko cu. Kan lungthin nih hin Pathian pakhat te hi
i thim hram ko seh.
Bia donghnak
Mitbenh a maw/fiang lomi he cun
thilfiang hmuhkhawh a si lo. Na mawttaw thlalang a mawt tuk ahcun na kalnak
ding lam na hmu kho lai lo. Lungthin a mawmi, a thiang lomi he cun Pathian
hmuhkhawh a si lo. Min tthatnak zong hmuhkhawh a si lo. Zumhnakfek zong
ngeihkhawh a si fawn lai lo. Zumhnak lo cun Khamhnak lam zong hmuhkhawh a si
hoi lo. Cucaah, kan lungthin hi thianter usihlaw Pathian duhnak kawl hna u sih.
Pathian nih hin “zeidah tuah hna seh ti a kan duh” timi hi ruat hna u sih. Kan
lung hi a zertukmi Satan pa uk ter loin Pathian nih uk hram ko seh. Pathian
lawnglawng hi i thim hna usihlaw, a caah hmun serpiak hna u sih. Cuticun pei,
Pathian cu kan hmuhkhawh lai cu. Lungthin a thiang mi cu lunglawm mi
nan va si dah! Pathian kha nan hmuh lai (Matthai 5:8).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Khawtlang nun siam that
(Moral & Social Reform)
Politics lamah : Mizote hi chawhrual (average) a laka khawvel Politician tamna ber kan ni hial awm e. Kan Politics khelh dan danglam tak erawh chu, ram siam tha tura party zawm tum lovin, a chak tur pawl zawm kan tum tlangpui a, Ruling party unit leh Block a O.B nih kan chak chhan ber chu Contract leh therhlo hmuh nan leh fate tling manglo sawrkara thunte ani fo thin. Duh ang kan hmuh loh chuan ‘Ruling party nih man a awm lo, kan pawl atang hian ka bang dawn’ tihte kan ching bawk. Eng Party ah pawh kan Minister-te leh Politician-te hian ram tih hmasawn tumin theihtawp chhuah mahse, mipui lam hian ani lo lamah hruaikawi in, thil diklo, party induhsakna hleihluak taka hmantir kan tum avangin Minister fel takte pawhin an duh bak thil diklo mipui nawrna avangin an ti fo thin.
Election : Kan inthlanna hi a tenawm sawt hle a. Tunhma a kan hriat ngailoh sum leh paia in leite, ralthuam chelek leh inrikrapna mak tak tak te pawhin kan inthlanna chu min chim ta. Mihausa tan lo chuan MLA ah din ngam ani ta lova, tlai lam a thalai intelkhawm rual ‘kan thian za ho 40 te hian Vote kan la thlaklo, lei theih kan ni’ti thin ho hian Candidate leh an Agent te lu a tihai takzet thin. Khangmite khan Candidate tin ah Pawisa lak an tuma.Candidate tan chuan lei dawn a anmahni Vote ring chuang silo, lei dawn loh a hlauhthawn nei bawk siin an awm a, candidate-te an ti mangang thei em em a ni.
Zirna (Education) lamah : Tun hma chuan Mizote hi tih tak taka lehkha zir kan tam avangin zirtirtu in daih loh tak tak na hmun thingtlang sikul atang pawhin IAS, IPS leh Central Service Officer engemawzah an lo chhuak a, kum 1960 - 1970 tir lam thleng kha chuan hnamdangte chuan ‘Mizote hian IAS tihchhuahna khawl an nei a ni ang’ an ti hial thin. Tunlai erawh chuan tih tak taka lehkha zir ai chuan in cheina, thingpui dawra chawlh leh Mobile Handset tha neihte kan tuipui zawk avangin IAS leh Central Service Officer kan nei tlem ta tial tial a ni. Chuvangin kan zirna sikul leh Zirlaite leh an nu leh pate pawhin a thara nasa taka tan kan lak a ngai a ni.
MHIP Hriattirna
Dt. 1-2 April 2009 a Hnahlana MHIP Sub-Hqrs Conference lo awm turah Memberte a tam thei ang ber kal turin kan in ngen a ni. Zan riak leh langin a kal theih a. Riaka kal turte chu Dt 1.4.2009 Dar 10:00 AM ah kal tur a ni a, langa kal turte chu Dt. 2.4.2009 Dar 5:00 AM ah Dawrkaikawnah kim vek tur a ni. A kal turte chu Vawiin ni ral hma ngei in heng a hnuaia hming ziak hnenah hian in report tur a ni.
Pi V. Lalthanpuii - 9862120553
Pi B. Lalengpari - 9862564372
Pi H. Rohmingliani - 9862501783
Sport neih a ni.
Sub-Hqrs YMA in a hnuaia Branch hrang hrangte inel nana a buatsaih chu zawh fel a ni ta a, heng a hnuaia kan tarlan te hi kan Branch aiawh a chhuakte an ni. Mi tamtak tel tura sawm an nih laia theilo engemaw zat an awm avangin a chhuakte pawh hi kan veng atanga thiam leh thei ber berte an ni lova, tlawmngaia chhuak an ni. Tug of War leh Discuss throw (Men) erawh chuan veng chhunga chhiat tawk kan awm avangin kan tel thei ta lova a pawi hle a ni.
100 M Intlan siak :
Lalhlanmawia, Vanlalhriatpuia
Rodingliana, C.Lalhlimpuii
H.Lalruatkimi
Rlay Race
Lalhlanmawia, Rodingliana
Lalhmingmawia,
Andrew Lalbiakzuala, TS-i
C.Lalrampari, C.Lalmuansangi, Lalthatluangi.
Marathon Race
Laldinzuala, Vanlalfela
Long Jump
Lalhlanmawia, Lalthatluangi, C.Lalmuansangi
Jevelin Throw
Lalhlanmawia, Lalengkimi
Shot Put
C.Zoramthara, Andrew Lalbiakzuala, Vanlalsawmi, Lalrinmawii, Lalengkimi, TS-i
Volley ball (Women)
Lalnuntluangi, Lalnunsiami, TS-i, KB.Remruatsangi, Lalrinmawii, Lalthatluangi, Saihmingmawii, MS.Dawngzuali, C.Lalmuansangi, Zosangpuii.
Discuss throw
Vanlalsawmi, Lalengkimi
HSLC Pass tharte
A hnuaia kan tarlan te hi kan veng atanga HSLC Pass thar kan hriat theih chinte chu a ni.
1. B.Biakremmawia Dist. (Sc,M,SS,Eng)
S/o B. Vanlalhruaia T. Sec.
2. K. Lalramengmawia Dist.
(Eng, Sc, SS)
S/o K. Lalbiaksanga T. Sec.
3. Zothanpuii I (MZ)
D/o Vanlalsiama Ch. Sec
4. K. Lalruatfeli I (SS)
D/o K. Lalhmingliana T.Sec
5. Zoramdinthari I
D/o Ronald Lalfakzuala K. Sec
6. Cruz VL Ruatsanga I
S/o Sanglianngura K. Sec
7. Lalrampanzela III
S/o Lallianvunga Ch.Sec
8. Angela Lalnunthangi II (Sc)
D/o Lalchhuanawma Fanai K.Sec.
9. Lalnunnemi III
D/o Sawmenga K.Sec.
10. Lalchawileni II
D/o Dr.Aichhunga T.Sec
11. Lallawmkimi Hnamte II
D/o H.Lalrindika V.Sec
12. Zosangliana II
S/o Laldawngliana T.Sec
Bracket chhunga kan tarlan hi letter an hmuhna subject a ni. Hmaih palh a kan nei anih chuan in hriattir zel ni se.
## Ram leh khawtlangin hma a sawn tak tak dawn chuan, kan hmun ram a zirin tuar tawk kan awm a ngai thin a. Chutah chiah chuan veng leh khawtlang hmangaihtu tak tak chu a hriat thin. - 9862657507
## Vengthar nula pali lekin an veng chu Branch tha ber an nih pui thei a, Kan Branch atanga chhuak tura hruaitu ten an ngen ngawi ngawih chung pawha Member 780 chuang awmna ah kan chhuak hlei thei lo leh Defending Champion kan nihna Mipa Volley Ball-a chhuak thei kan nei lo hi chu in enlet kan ngai hle in ka hria. Amaherawhchu kan Branch mualpho hlauh avanga tlawmngaia an theih zawng pawh ni lova chhuak ta te hi an fakawmin chawimawi an phu hlein ka hria.
- 9862885187
## Kan vengah hian Life Member 40 chuang kan awma, che chhuak thei kan nei tlem lutuk erawh hi chu thil mak tak niin ka hria, Life Member nih hi kan duh tawk ta mawi zawk em ni? Life Member kan nihna in a kentel kan hriat chhuah thar a va ngai em.
- 9862262207
## Kan veng chhung School BC.Academy in HSLC result chhuaka 100% a an naupangte an pass tir thei hi kan chhuangin kan lawmpui tak zet a ni. Tan la thar sauh sauh turin duhsakna sangber kan hlan e. - Branch YMA
Lawmthu
Dt.28.3.2009 (Inrinni) khan kan Branch YMA Hall chu wiring siam tha a hnatlang neih a ni a. Hnatlanga thawk chhuakte :
Pu H.Lalzawmliana, Pu K. Zoramkhuma, Pu K. Lalrammawia te chungah Branch chuan lawmthu a sawi takmeuh a ni.
Pem lehkha
Pu KC. Vanlalruata-te chhung Member 4 chu Chaltlang atangin an rawn pem a, an hnen atang hian pem lehkha fel tak dawn a ni.


text:
a. Thaa le aksi sali a neipa
b. Kham lukhu anei pa
c. Thik milim khat ah
2. Sardis khua-te in, abang thiangtho sak ziam?
a. A laltin
b. A Puan
c. A thinsung
3. Philadelphia ah Jew mi hi ngawl napi Jew ci'n akison om hi.
a. Laodicea
b. Sardis
c. Philadelphia
4. ___pawlpite sia sa la sa ngawl vot la vot ngawl hi.
a. Laodicea
b. Philadelphia
c. Sardis
5. Laodicea pawlpi tung ah akua ii kam vaithak ziam?
a. Vantungmi
b. Amen
c. Muvanlai
6 Ka it te a vekpi, ___ pia hi.
a. thupha
b. kham mei vak ka
c. tei in daan ka
7. Bangtaw akibang awnging in "Hi sung hong pai to tan..." ci ziam?
a. Lemle
b. Tawpi aw
c. Huisuangval taw
8. Kumpi tokhum ii kiimkot ah kumpi tokum bangza om ziam?
a. 7
b. 12
c. 24
9. ___ pan khualeng vazal te hong pai a, nging valum in vanto hi.
a. Saksang
b. Vantung
c. Kumpi tokhum
10. Kumpi tokhum a pang khat sim panin ___ uumci hi.
a. Vantungmite
b. Meikuang
c. nganhing li in
11. Nganhing 4 ii a mai theampo bangtaw kidim ziam?
a. Meima
b. Mittang
c. Chisan
12. Nganhingteng in Topa apok uh ciang upa te bang hi ziam?
a. Naamsau dok
b. Topa mai ah bok suk
c. Meila det tu kipan
Thu Pualaakna 3
Sardis tungah Kam vaithak
1“Sardis khua pawlpi ii kamtai vantung lalang tungah hi kam vaithak teng at in:
“Hisia in Pathian ii thaa sali a neipa le aksi sali a neipa ii hong kam vaithak hi. Nang in bangteng vavawt ci in kong he hi; thi nginge na hihang na nungta hi, ci in na minthanna kong he hi! 2Tua ahikom khanglo in a, na nei sunteng a thi cip ma in tha kho sak in. Banghangziam cile na sep teng sia ka Pathian mai ah cing tak ngawl lai hi, ci in kong mu hi. 3Tua ahikom note hong kihil sa le na zaak sate phawk kik tavun; tua thute ni vun a, na mawna uh pan kisiik kik vun. Na khanglo bua uh le, note kungah nguta bangin kong pai tu a, kong pai tu a hun ngangawn zongh na he batu uh hi. * 4Ahihang tua sung Sardis khua ah a om pawlkhatte in, na puansilh uh na thiang sak zo uh hi. Puankaang silh in kei taw na vak khawm tu uh hi, banghangziam cile tabang tu in na kilawm uh hi. 5Zawna a ngate in hi bang puankaang a silh tu hi, taciangin amate min sia a nungtate min khumna laibu sung pan ka phiat batu hi. Ka Pa le a vantung lalangte mai ah amate sia keima neisa ahi hi, ci in a kilangh takin ka thangsak tu hi. *
6“Bil na nei uh le pawlpite tungah Thaa paunate ngai vun!
Philadelphia tungah Kam vaithak
7“Philadelphia khua pawlpi ii kamtai vantung lalang tungah hi kam vaithak teng at in:
“Hi kam vaithak sia a thiangthopa le a thumaanpa tung pan ahi hi. Ama in David ii neisa tawtang nei a, kongkha a hon ciang kuama in a khak thei bua hi, taciang kongkha a kha ciang kuama in a hong thei bua hi. * 8Note bang vawt ci sia kong he hi; vaangletna tawm nei hi ci in kong he hi; ka hilnate nong zui uh a, kei tungah nong thumaan uh hi. Na mai uh ah kuama ii kha thei ngawl kongkha khat ka hong zo hi. 9Ngai vun! Jew mi ahi papeu ngawl bul Jew mi ka hi ci a, a leeilot, tua Satan pawlte ahile, na peang uh ah a bok tu in kong pai sak tu hi. Amate theampo in note kong it sia he tu uh hi. * 10Thuak kenkon natu kong thupiakte, keamcing na hi uh komin, leitung bup mihingte ze-et tu in, ngimna hong pai ciang, note zongh kong keamcing tu hi. 11Hong pai pal tu khi hi, kuama in na zawna tel uh hong suu zawk ngawl natu in, na neisun uh teng keamcing tavun. 12A zo pa sia ka Pa Pathian Biakinn khuam ka suak sak tu a, ama in a nusia batu hi. Ama tungah ka Pa Pathian min le ka Pathian omna van pan a hong tuaksuk tu Jerusalem khua thak, ka Pathian khuapi thak ii min ka at tu hi. Ama tungah ka minthak zongh ka at tu hi. *
13“Bil na nei uhle pawlpite tungah Thaa ii paunate ngai vun!
Laodicea tungah Kam vaithak
14“Laodicea pawlpi ii kamtai vantung lalang tungah lai at in:
“Hisia in Pathian ii bitphua sa theampo ii pian kipatna, a maan tetti, a thumaan Amen ii hong kam vaithak ahi hi. * 15Na vawtsate ka he hi: Nang sia sa le sa ngawl, vot le vot ngawl, ci in hong he khi hi. Na sa le sa vet, na vot le vot vet lete kong oai hi. 16Ahihang sa le sa ngawl, vot le vot ngawlin a lum bek na hikom ka kam sung pan hong sia kik tu khi hi! 17Nang in ‘Kei sia hau in ki mangthei ngawp ing; ka kisap theampo nei ing,’ ci ni hi. Ahihang bangza in zawngkhal in, hesuak huai na hi hunlam na kihe bua hi! Nangma in zawng a puansilh sel in mittaw ni hi. 18Tua ahikom ngaisutna pha kong piakna panin, na hau natu in kei kung pan kham, kham ciitak hong lei tan. A maizum huai pum nguaktang a na om sia na kiseal natu in, puankaang zongh hong lei tan. Khua na mu thei natu in, na mittang a na noi tu, za pawlkhat hong lei tan. 19Ka it te a vekpi in, tei in daan ka pia hi. Tua ahikom na thin takpi taw in, na mawna pan kisiik kik in. * 20Ngai vun! Keima in kongkha ah dingin ka kingh hi; khat po in ka aw hong za in kongkha hong hon le, inn sungah tumin, ama taw an ne khawmin ama zongh kei taw an ne khawm tu hi. 21Kei zongh zawna nga zo a, tu in ka Pa kung kumpi tokhum tungah ka to bangma in zawna a nga po ii tungah keima kung ka kumpi tokhum tungah to thei natu thu ka pia tu hi.
22“Bil na nei uh le pawlpite tungah Thaa ii paunate ngai vun!
Thu Pualaakna 4
Vantung ah Biakpiakna
1Hi santak ah mu kholna dangkhat ka nei a, vantung ah kongkha khat kihong sa in a om ka mu hi.
Taciangin lemle aw taw a kibang ka zaak ngeisa ahi kei hong paupuina awnging in “Hi sungah hong paito tan, tua zawkciangin bangteng piang tu ziam, ci in kong lak tu hi,” hong ci hi. 2Thakhat thu in Thaa in kei hong uk hi. Tua mun vantung ah kumpi tokhum khat om a, a tungah mihing khat to hi. * 3Ama maitang sia jasper le carnelian suangmanphate bangin, taang a, tasia ciang a kumpi tokhum buppi kiimkot ah emerald suanghing bang ahi sangun in uumci hi. 4Kumpi tokhum ii kiimkot ah a beam in, kumpi tokhum dang kul le li om a, tuate tungah upa kul le li puankaang silh in, kham kumpi lukhu khu in to uh hi. 5Kumpi tokhum panin khualeng vazal te hong pai a, nging valum in vanto hi. Pathian thaa salite ahi meisip sali a kide te kuang hi. * 6A kumpi tokhum mai ah crystal suangmanpha bangin a thiang vakil limlangh tuipi taw a kibang khat zongh ka mu hi.
Kumpi tokhum kiim a pang khat sim panin a nungta nganhing li in uumci a, a nung a mai theampo mittang taw kidim hi. * 7A masa bel sia tawpi taw kibang hi; a niina sia khuital taw kibang hi; a thumna sia mihing maitang nei hi; a lina sia muvanlai leang bang ahi hi. 8Nganhing lite khat simin tha luk tek nei a, taciang tua thate sungsang le puasang ah mittang taw kidim uh hi. Sun taw zan taw amate in la sak a tawlnga ngei bua uh hi:
“Thiangtho, thiangtho, thiangtho hi
Topa Pathian vaanglianpipa
a om sa, a omlai, hong pai pheang tu pa hi,” ci uh hi. *
9Kumpi tokhum tungah a to pa, a tawntung pan a tawntung dong, a nungta pa tungah nganhing li teng in vaangletna, upatna le lungdam kona la sa uh hi. 10Tabangin a sep uh ciangin upa kul le lite sia kumpi tokhum tung a to Topa mai ah boksuk in, tawntung pan tawntung dong a nungta pa bia uh hi. Amate in a kumpi lukhute sia kumpi tokhum mai ah nga suk in,
11“Ka Topa le ka Pathian!
Minthanna, upatna le vaangletna saang tu in na kilawm hi.
Banghangziam cile nangma in
na theampo na bitphua hi.
Taciangin nangma deina taw
amate tungah pianna le
nuntakna na pia hi,” ci uh hi.


text:
Saturday, March 10, 2007
Lo kuan kawm, buk tep kawm hi hang
Ih pu leh pa te hun lai hi ta leh tu hun ciang dong ah a om lai khat in, lo kuan kawm in buk zong tep kawm in, khut tawh pat khau (cotton) hual lai in na hanciam tak in kisem hi. Nung zaang ah seng tawh van a dim pi in ki pua to lai hi. Zomi te in nasep hahkat minam hi a, a kitak mite ahi hi. Leitung ah Zomi te a fa ingh mi tawm veve ingh hi. Buk kiteep kawm lai hi.
Posted by Taang Sianpu at 4:57 AM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Haflong, 10 December, 2016, Virthli (ONP): Vawizan khan HSA GHQ, HSA NCHills & Karbi Anglong JHQ le NCHills Indidenous Students' Foruom chun hun sawttak a inthawka Pherzawl District inpiengtir dinga hma latu Dr. Chaltawnlien Amo, MLA & Chairman Hills Area Committee, Manipur tuta ICI Gen. Assembly, Muolhoi hmuna a hmang dinga fe chu a tlungna Haflong Circuit House a hun remchang la in Thangsuopuon insiltirin chawimawna an nei.
Hmar bubitna hmuna District thar Manipur Sawrkarin ami pek el hi lawmum an ti hle thu hai an hril a Manipur Chief Minister Pu O. Ibobi Singh le a Cabineth chungah khawm lawmum an ti thu Pu Chaltawn kuomah hin an intlun bawk a nih. Hieng popo laia nasa taka hma lo latu Pu Dr. Chaltawn hin hnam damna ding a hung suolsuok ani thu hai hrilin lawmum an ti hle thu hai an hril bawk.
In ei bawla a sunga thuomhnaw remkhawm le a nina ang taka ni dinga siem hi mipui hai ei liengkoah annghat thu le hihi hung puitling tak takna dinga nasa taka hma ei lak tlang a tul zie hai le hihi District hi a khat el niloa ei thangtlang seng na zar le mipuiin ei mamawna leia hung pieng ani thu Dr. Amo chun a hril.
Hmar bubitna hmuna District thar Manipur Sawrkarin ami pek el hi lawmum an ti hle thu hai an hril a Manipur Chief Minister Pu O. Ibobi Singh le a Cabineth chungah khawm lawmum an ti thu Pu Chaltawn kuomah hin an intlun bawk a nih. Hieng popo laia nasa taka hma lo latu Pu Dr. Chaltawn hin hnam damna ding a hung suolsuok ani thu hai hrilin lawmum an ti hle thu hai an hril bawk.
In ei bawla a sunga thuomhnaw remkhawm le a nina ang taka ni dinga siem hi mipui hai ei liengkoah annghat thu le hihi hung puitling tak takna dinga nasa taka hma ei lak tlang a tul zie hai le hihi District hi a khat el niloa ei thangtlang seng na zar le mipuiin ei mamawna leia hung pieng ani thu Dr. Amo chun a hril.


text:
Zu zawrh leh taksa rilru insawizawina Yoga Mizoram sorkarin a kalpui mek chu, Mizoram Kohhran Hruaitute Comtt. thukhawm chuan DO an rel thlu tih Synod Rivival Meet vawi 5-na Bungkawn Kohhran Biak-Ina neihah thu hriltu in a puang.
Synod Rivival Speaker te chu Zu zawrh leh Yoga do a tul thu hrilh an niin, Zu chu kan chhiatpui nasa em em a, Zu avangin kan thi zawih zawih a, chhungkua buai phah an tam em em tiin, Thuhriltu chuan Yoga chu hmakhawsang atanga Hindu sakhua Philosophy ril tak, taksa leh rilru thunun nana hman theih a nihzia uar taka sawiin, Synod Rivival Speaker te chu a do lama hma chak taka la turin a ngen.
Synod Rivival Meet Bungkawna neih hi bialtu Pastor Rev.Lalchhuanmawia chuan nizan inkhawm malsawmna in a tin.


text:
5.
MAN
"Nan lakah pakhatkhat in inn saangpi sak a tum si ahcun
hmasabikah
thatein to ciamciam in a inn sak theihnak
dingah
tangka kim in a neih le neih lo kha a tuak theh
hmaisa a si
lo maw?" (Lk.14:28)
Hi thu khihhmuhtu
bungcang hi a thupi zetmi pakhat a si ve. Mi hrekkhat cun anmah le anmah hitin
thu sut aw dingah an ruat dah lemlo! "Hihin ziang man a nei?"
Bungrua leinak ah, inn
saknak ah, hlawhfa manah, inkhan ceinak ah, khawkhanmi tuahsuaknak ah umnakhmun
thawn awknakah, nauhak cazir ternakah, tiin hmailam rak zohcia diamih khawkhan
thiam hi a fimthlak zet. Mi tampi cu "an zumnak hrangah an pek tulmi 'man'
an theih cia lo ruangah harnak an tongih siatnak ruangah an hlo ta theu.
Cu hmuahhmuah hnakin
thil ziangkim hrangah man rak siarcia a thupit hleice nak pakhat a um. Cucu kan thlarau rundamnak
hrangah a si. Khrihfa diktak si dingah ziang man kan pek a tul? A thianghlimmi si dingah
ziangvek man kan
pek a tul? Hihi thusutnak thupi zet a si. Himi thu kan ruat tikah mi tampi cu a thawkah tha zet
vek an bangnan, vanram lamzin an hersanih hremhmunah sankhuk in an hlo ta. Hi
pawl hi ziangruangah a si ti tarlang tu dingah ka ruahmi malten ka run sim
ding.
1. A pakhatnakah khrihfa
diktak si dingah ziang man ka pek a tul ti ka run tarlang ding.
2. A pahnihnakah cumi man pawl
siar cia a tul nak ka run tarlang ding.
3. A pathumnakah dikzetih cumi
man pawl siar theinak dingih mi a bawmtu ding pawl
ka run tarlang ding.
Can khirhkhan ih nungmi kan si. Thil cangmi pawl
hi anmah le lamzin cio ah zamrang zetin an liam rero. Ni khatkhatah ziangvek a
rung thleng ding ti kan thei cia dah lo;
kumkhat sungah ziang a rung cangding ti cu kan thei lo deuhdeuh! Sakhua mi si awkternak
ni le canih nung mi kan
si. Ti cawk lo khrihfa ti aw pawl hi ramtin le kiltin ah thianhlim deuhdeuh nak
le thlarau nun sang neih sinsin an duh thu lungawi zetin an sim rero theu. Thla
hnih thla thum a rei hlanah an tlu sia ih an sual kelte ah an kir sal ti kan hmu mi hnakin theih nal mi thildang kan nei lo. A kumkhua khrihfa mi thianghlim
sinak dingah ziangvek man an pek a tul ti an rak ruat dah lo.Tulai kan can hi
thungaithlak ten to in kan thlarau hrangah ziang man kan pek a tul ti ruat nak
ding tikcu a si. Kan ton dingmi cu kan ruat hrimhrim a tul.Thianhlim kan
duh taktak a si ahcun cucu thiltha kan
duh a si. Cuvek duhnak thinlung in pek ruangah Pathian hnenah lungawithu sim
ding kan si, asinan thianhlimnak ding hrangah
a man kan pek tul mi pawl cu kan siar thiam a tul. Rinhlelh ding um rual
loin Khrih ih nunnak lamzin cu duh um zet lamzin tha a si. Asinan, a lamzin cu
a bi te ih lukhum hmuh hlanah khros a ra hmaisa a si ti theih duh lo ih mit sin
rero cu atthlak a si.
1) Khrihfa dik sinak ih man :-
A pakhatnakah khrihfa
dik sinak dingah ziangvek man kan
pek a tul ti ka run tarlang ding. Ka sim duhmi hi theihsualnak um hlah seh.
Khrihfa thlarau rundamnak dingah ziangvek man kan pek a tul ti ka sim fiang tummi a si lo.
Hihi ka thei, Pathian Fapa, Jesu Khrih
thisen ih aiawknak in minung cu hremhmun ihsin runsuak a si zo, thildang
zianghman a um lo. Kanmah tlennak dingah man pek mi cu Kalvary tlang parih Jesu
Khrih a thihnak lawng a si. Kannih cu man ih leimi kan si. "Khrih in amah le amah mi zate
aiawh ah a tuah aw" (Kor.6:20; I Tim.2:6). Asinan hi pawl hmuahhmuah hi
thusutnak kau tuk a si. Cui ka sim duhmi cu, mi pakhat rundam mi si a duh ahcun
ziangvek thil pawl ha a hloh tul ti a si. Mi pakhatkhat in Khrih dungthlun in a
hnatuan a tum a si ahcun a tanta
tul dingmi pawl a si. Curuangah hivek in thu ka sut; Khristian nundik nei
dingah ziang man pek a tul? Hihi a thupi bik pakhat a si tiah ka ruat mi a si.
Pawnlang khrihfa
sathliah sinak sakhua nei dingah maltakte lawng a man ti awlten ka sim thei. Mi
pakhat cu cawlhni tinte khawm aw aw in, zarkhat sung cangsual lo dingin a sup
awk a tul kei, a sakhua nakah kiangkap minung pawl bangin thil tampi a tuah ve
ve a tul ding. Hipawlhi man-awlte le tuah-awlte an si. Hihin pumpeknak le mai
tisa duhnak pawl tanta
ding a phut lo. Hivek sakhua neitu pawl hrangah nunnak lamzin thutak nganmi
pawl kha kan remsalih hitin kan ngan sal a tul ding, "Vanram lamzin
cu a kau ih a sangkha khal a kau a si" ti in.
Asinan Baibal in a
simvek cun khrihfa sinak diktak nei dingin man pek a tul. Ral do dingmi, ral
neh dingmi, thawinak pek dingmi, Igypt ram tanta dingmi, nelrawn ramcar feh
tlang dingmi, khros phurh dingmi, le tlanzuam awknakah tlan dingmi pawl a um a
si. Piantharnak hin mi pakhat cu tokham sau ah zau ter ziarziar in vanram a
thlenter lo ih awlten vanramah a hruai lo. Piantharnak cun leitlun buainak,
doral lak ihsin mi a hruaisuak sawn a si. Curuangah man pek dingmi siar lawk a
thupit zia a lang.
Felzet le fiangzetin
khrihfa sinak diktak nei dingah ziangvek man kan pek a tul ti ka run simfiang
tum ding. Mi pakhat cu khrih thawn hna tuan tlang dingah a tim a tuah ih a dung
thlun dingah a pum a pe aw tiah ruat hnik uhsi. Harsatnak asilole thihnak a
silole thangphawknak thu simmi in a sia-tha-theihnak cu a tho ter ih a thlarau
mankhunzia cu thei in khrihfa dik sinak neih a duh tiin ruat hnik uhsi.
Rinhlelh ding a um lo, ziangkim ah tha pek a si ko ding. A sualnak cu a tum in
a tamzet ding nan a lakin ngaidam a si ding. A thinlung cu ziangvek ih dai le
hak a si hmanah thlengsak a si ko ding.Khrih le Thlarau Thianghlim, zangfahnak
le zawnruahnak pawl cu a hrangah retcia in an um. Cuticingcun a man a pek
dingmi a siar a tul. A sakhuanakih man a phutmi pawl hi pakhat hnu pakhat
pakhat faltete in zohhnik uhsi.
1. A pakhatnakah 'man' pek
dingah phut mi cu 'mai diknak' a si. Mai thatnak, ngaisan awknak, le mahte porh
awknak pawl kha a hlawnhloh hrimhrim a tul. Misual fahrah te asi lai ah
zangfahnak ih tlenmi, midang thatnak le diknak ruangih vanram kai dingmi a si
ti a lungkim a tul. Thlacamnak bu in a simmi vekhi a pawmih a sim thei ve a
tul. A rak caangsual zo ih tuu hlo bangin a vak hlo zo, cuticun a tuah ding
pawl kha tuah loin a rak tanta. Amah ah damnak hrimhrim a um lo. Amai tuahnak,
diknak, upattlaknak, thlacamnak, Baibal siarnak, Biak inn a feh theunak, Bawipa
zanriah a kil theunak pawl ahhin hngat awknak nei loin Khrih Jesu lawngah a
hngat awk a tul.
Hihi a hrek khat hrang
ahcun a harsa ding a bang. Pathianmi zet pakhat pa in Weston Favell ih um zapi
theih James Hervey hnenah hitin a sim,"Saya pa, ka sualnak, tisa sinak
hnakin ka porh awknak tisa sinak hi tanta a har sawn. Asinan hihi a lotheihlo
ih tanta tul mi a si." Thaten toin ruat hnik uhsi, cule hithilhi a hmaisa
bikih kan pek dingmi manah ruat uhsi. Mi pakhatkhatin 'khrihfa sinak dik' neih
a duh a si ahcun a 'mai diknak' kha a man ah a pek thei a tul a si.(Mah le mah
tha ti ih a ngai awk nak hmuahhmuah kha a hlawn thei thluh a tul).
2. Thildang pakhat, a 'sual'
kha manah a pek a tul. Pathian mithmuh ih a diklo mi cangvaih dan le nuntudan
pawl hmuahhmuah a tlansan a tul. Leilungah a kiangkapih a ummi pawl in ziangvek
an sim khal len zianghman pawisa loin a dungtun hai a tul; a el, a thinthlak, a
do, a khenbeh a tulih a thu hnuai ih ret theinak ding ah a tuan a tul. Hihi
rinum zet le dikzetin a tuah a tul a si. A ngainat zawng sual khal kha ret that
ih a cen thei mi zianghman a um lo. Sual hmuahhmauh cu thihnak thlentu ralah a
ruat ih diklonak hmuahhmuah khal a huat a tul a si. A te maw, a tum maw, a thup
inmaw, a pawnlang inmaw sual hmuahhmuah cu felten a tanta thei a tul. Cui a
sual hlun te pawl thawn nitin te an sual aw buii dingih a cancan cu amah hman
kha an neh zuakzo men ding. Asian ziangvek dinhmun khalah cupawlcu a nunnakah
hmun a pek hrimhrim ding a si lo. A sual pawl cu catbang loin a do ringring a
tul. Hitin ngan a si,"Na sung ihsin dan buarnak pawl hmuahhmuah kha hlawn
hlo aw"."Na sualnak le na bawrhhlawhnak ihsin thiarfihlim aw
aw"."Sual tuah cu bang thlang aw".(Ezek.18:31;Dan.4:27;Isai.
1:16).
Hi khal hi a harsa a
bang. Asinan ka mang a bang lo. Kan sual pawl hin kan fa le pawl vekin in nel a
si; kanmah khalin kan duh ih, kan pawm hai, kan thlaih aw ih, kan sual pawl kan
tuah tikah kan lung a hmui. Cu pawl thawn then awk ding cu kut vawrhlam tan le
mit vawrhlam phorh suak vekin a har. Asinan, kan ngainat zetmi sual pawl khal
kan suahsanih kan tanta hrimhrim a tul. Rundam si ding a duh taktak tu misual
pa cun a sualnak cu a tangsungah hlum zetin maw, a leihnui ah thlum zet vekin
thuh duhnak a nei men ding nan cui 'sual' pawl cu tanta loin le hlawnhlo loin
vanram lamzin a zawhph thei lo (Job.20: 12, 13.).
Pathian thawn rualpi tha
si theinak dingah amah le a sual an do awk a tul. Jesu Khrih cun ziangvek
misual khal a co hlang duh. Asinan amai sualnakah misual pa kha a kawp ringring
ahcun Pathian in a co hlang lo ding. Cui sual tlansan a tulmi cu thil pahnihnak
ah siar tel uhsi. Mi pakhat cu khrihfa taktak sinak nei dingah a sual kha man
ah a pek a tul.
3. Thildang pakhat leh ah
khrihfa sinak diktak nei duhtu cun 'nun awlsam duhnak' kha man ah a pek a tul.
Vanlam panih tlan zuam nakah nehtu si a duh ahcun a naa le a har a tuar a tul.
Ralram ih ralkap pa pakhat bangin ziangtik lai khalah mancia ringring in a um a
tul. Nitin a cakvaihdanah zovek a pawl tik khalah siseh, ziangvek dinhmun
khalah siseh, milakah maw mahte um khalah, mikhual hmai le mai insang khalah
siseh a nundan le a cangvaihdan ah a cekfel awk ringring a tul. A thlacamnak, a
Baibal siarnak, le a cawlhni hman dan, le a sakhua mawhphurhnak pawl hi a ngai
pawimawh a tul. Hi pawl hi a ngai pawimawh lo men ding, asinan hi pawl lakah
ngaihthah theih ding zianghman a um lo." Mi zangzel cun a thinlung in
thiltha a duhzet theu, asinan zianghman a ngah cuang lo; hnatuan taima zet mi
cun a duhmi pohpoh a ngah ding"(Thufim 13:4).
Hi khal hi a har a bang.
Sakhuanak ih 'harsatnak' tlukin a lotheihlo ih thil tulmi kan huat mi a um lo
ding. Harsatnak cu kan hua, kan thinlung te cun kan khristiannak hi ziangkim
kan tuah tul loin aiawhtu sakhuanak sisehla kan duh, kanmah in zianghman tuar
ding um nawn loin ziangkim in rak tuah sak thluh sehla kan duhmi a si. Kan
sakhua nakin in phutmi pawl hi kan thinlung sung ihsin a puak suakmi kan
duhthusam thawn a kalh aw. Asinan kan thlarau hrangah zianghman'tuarnak’ um
loin thiltha ngahnak a um lo. Hi thil
pawl hi a pathumnakah ret uhsi. Mi pakhat cu khrihfa diktak sinak neih a duh
ahcun a nun awlsam duhnak pawl hi man ah a pek a tul.
4. A palinakah a leitlun
ngainatnak hi man ah a pek a tul. Pathian ti lungawi tu a si theihnak dingah leitlun
mi pawlin mi caklo tiih an nautat hmanah a lungawi thei a tul. Nautatnak,
hmuhsuamnak, relsiatnak, hremnak le huatnak pawl hi thil dang pi ah ngai loin a
tuar thei a tul. A sakhuanak ih a ruahdan le a tuahdan pawl hi mi-in a zumnak
le a tongkam pawl ruangah fehsual tiah an ruatih mi hlawptlo, mi khawhrat, mi
tha lo an ti khalah tuar thei dingah a pek awk a tul. Mi pakhatkhat in mi aa a
ti tik khalah a mang a bang lo a tul. Lalpa Jesu in hitin a sim, "Nan
hnenah ka simmi thu hi thei ringringuh, siahhlawh cu a bawipa hnakin a tumsawn
lo a si. Keimah in hrem ahcun nan nih khal an lo hrem ve ding; ka simmi an
thlun ahcun nan simmi khal an thlun ve ding" (John.15:20).
Hi pawl hi khrihfa sinak
diktak neih a duhtu pawl hrangah pek hrimhrim a tulmi man pawl an si. Ka
tarlangmi hmin pawl hi milai tisa hrang ahcun phurrit zet an si ding. Asinan hi
pawl lakah eltheih ding thil pakhat hman a um o. Kanmai diknak, kan sual, kan
zeetnak, leitlun ngainatnak pawl hi rundam kan si dingahcun kan tanta hrimhrim
a tul.
Khrihfa diktak sinak nei
dingah man pek tul mi hi a khungtuk a bang. Sihmansehla, maithlarau rundam
dingah zo saw mahte ruahnakin tuah thei ih Pathian khawkhan cia mi pawl hi
sawisel thei a um? Tipi thuanthum sungih lawngpi cu a pil zik cuahco tikah lawng
hnatuan pawl cun lawng sungih thil ziangvek khal hlawnthlak an pawi ti lo.
Taksa parah natnak tha lo a um ih tidam dan dang zianghman a um nawn lo tikah,
damnak ding a si phawt cun taksa peng ziangvek hman hlawnthlak an pawi ti nawn
lo theu. Cutivek thotho in khrihfa pakhat cun a mah le vanram karlakah daltu
ziangvek khal a tlansan thei a tul. Sakhuanak zianghman man pek tullo cu
zianghman mannei lo a si. Khros tel lo man awl khrihfa sinakcun tikcu a cem
tikah lukhum tello sakhuanak a hring suak as ti kan hmu leh ding.
2. 'MAN' siar ih a thupitnak
Ziangrangah minung
thlarau rundam si theinak dingah man pek le pekding man pawl rak siar cia a tul
timi a pahnihnakah ka run tarlang ding.
Ziang hnatuan khal
sisehla Khrih in a ngai pawimawh mi hnatuan ngaihthatnak hin siatnak a thlen a
si. Minung tampi cu rundam-sakhua, asilole a nungmi sakhua umtudan theih an duh
lo ih an mit an sing theu. Khristian sinak diktak nei dingah man pek tul mi
pawl thu kan sim tikah theih an duh lo ih an hna set an tun theu a si ti ka lo
sim duh. Pawnlang phurnak in a liampi hai ih a neta bikah an hung thangharh
tikah cun Pathian lamah an her aw ter ih phurnak thawn reilote sung cu
cangvaihnak tla an nei theu ti thu khal ka lo sim thei. Sir awknak le
piantharnak pawl hi an ruahnak vekin thil awlte a rak si lo ti an hmuh tikah le
khrihfa sinak diktak nei dingah man pek a tul tam zia pawl kha an hmuh tikah an
mang a bang zia pawl khal ka lo sim le a tha ding. Porh awknak mizia, sual
cennak, nun awlsam duhnak, leitlun mi sinak pawl hi khrihfa sinak diktak nei
dingah tanta a tul thu mangah an rak man rero vekih thil awlai asilo zia an
hmuh tikah an mang a bang. Cuticun mitampi cu an sakhuanak hrangah tha bang
seksek in an zuamih an tuan hnu ah leitlun an suahsan ih an thlarau hrangah zianghman
ruahsan ding um loin, zangfah um zet le Pathian hmu tlak lo ah an cang! An
damsungih an cantha neih lai ah duhtawkin an rel aw rero ih sakhuanak cu titak
ahcun a har lo a si an rak ti. Asinan an mit an meng tlaitluk theu ih an
sakhuanakah man pek tulmi an rak pek lo ruangah an hmuh awk suak sal hnu ahcun
ziangkim khua a tlai tuk zo ih an nunah ziangkim a rak se thluh zo a si ti an
thei aw suak sal theu.
Tui ka sim rero mi ka
thutlangpi thawn pehaw in mibur hrekkhat khihhmuh duhmi an um. Anmah cu sakhua
lam thu hi an thei lo asilo, sakhua sunglam thu khal an thei nal dekdek. An
tlaksammi cu 'Zumnak ih nun le hngat awknak' a si. Mi hrekkhat cu sakhua mi zet
inn sungsang ihsin a thanglianmi le sakhua nuntu pawl zirhmi an sinan anmahte
tuan suakmi an nei loih an sunglam nun in hmuh tonmi taktak an neih lo tikah
sar cawpmi thu (Second-hand thu) le mi-rel-mi pawl an rel sawng in an sim sawng
theu. Vawi tampi cu an thinlung sung ihsin duhdawtnak thawn a suakmi hnatuan
duhnak tel loin an kiangkap boruak nawrhmawhnak raungah sakhua mi zet vekin an
lang theu ih, hiarhalnak cangvaihnak, pawnlang phurnak, asilole, sung muril um
lo kiangkap nawrhmawhnak ruangih sakhua mi si duhnak ruangah an cangvai theu.
Hivek minung pawl cu ttihnung zet dinhmunah a dingtu an si. Thuthiang sungih
zothim ding pawl hin man an neih asi ahcun hivek minung pawl hi a pamhmai zetmi
milai pawl an si ih an sakhuanak hrangah man pek tulmi pawl zirh ding milai
pawl an rak an si.
Israel mi tampi pawl kha
Igypt le Kanaan ram karlakah man pek ding an pek zuam lo ruangah an hloral
thluh. Zianghman le zohman ih hnem theih rual loin Igypt ram kha beiseinak
sangpi thawn an tanta. Cuticun lamlakah harsatnak malte an tawn tikah an
ralthatnak le an phurnak kha hmakhat te ah a dai sualso. Harsatnak kha an rak
ruat tel dah lo. Kam cia mi ram cu ni rei lo te sugnah man pek tul loin awlai
ten kan hmu thei ding tiah an rak ruat. Cule, rawltam, tihal, rilrawn, natnak
le ral pawl an ton tikah Igypt ramah kirsal
an duh ih Pathian le Moses parah an phun zai ciamco. Tongkam tawi
zawngin kan sim asile a man pek ding kha an rak siar tel lo ruangah ziangkim an
hloh ih an sual lakah an thi hlo ta.
Kan Lal Jesu Khrih ih
thu ngai tu lakah mi tampi cu a man an rak ruatcia in an rak siar cia lo
ruangah dung an sip salih 'a dung an thlun nawn lo' (John 6:66). A thilmak
tuahmi le a thu simmi pawl an theih tikah a pek te ahcun Pathian uknak ram kha
hmakhate ah a rung lang ding tiah an ruat. A dungthlun tu pawl hnenah an thil
pawl cu tthum in, ziang ruat loin Khrih dung an rak thlun ve. Asinan, zumdingah
a harsa mi zirhnak, tuah dingah a harsami thlun ding pawl le an milai sinak
thawn a kalhki aw mi pawl an ton tikah an zumnakin lam a rak hruai nak pawl cu
zianghman lo ah an cang thluh. A tawizawngin kan sim a sile an zumnak hrangah a
man an pek ding kha an rak siarcia lo ih an sakhuanak lawngpi cu a pil hlo.
An pek ding mi man siarcianak neih lo ruangah
siangpahrang Herod kha a sual hlunah a kir salih a thlarau cu siatsuah in a um. Tihhnimtu John ih thu simmi kha a ngai
duh zet. Mi thianghlim le midik a si tiah a rak upat ih a rak zoh tha zet. Amah
Herod rori khalin a dik le a tha tampi a rak tuah! Asinan a duhduahdo mi
Herodias thawn then awk a tul zik tikah a sakhuanak cu pumhloh in a hloh.
Hivekin a duh zet mi sual thawn then awk ding hi a rak ruat tel lo. A man a rak
ruat cia lo(Mark 6:20 ).
Man siarciannak tlaksam
ruangah Demas khan Pawl thawi pawl kawm awknak kha a thlansan ih Thuthangtha
kha a hnawl tlunah Khrih le a lalram khal kha a hnawl. Tikcu rei zet sung kha
Gentle pawl hnenih a tirhmi pa thawn khual an tlawng tlangih amah cu a takih '
hnatuanpi ' a rak si. Asinan Pathian ih rualpi tha si phah in leitlun thawn
rualpi tthat a theih lo ti a theih tikah a khristian nak kha tlansan in
leitlunah a kir salih leitlun thawn rual ttha ah a tuah aw sal. Paul in a simmi
cu, "Demas in in tlansan, leitlun a duhdawt ruangah" (2 Tim.4:10). A
man pek ding kha a rak siar cia lo.
Man siarnak tlaksam
ruangah evangelical thu simmi ngai tu mi tampi rapthlak zet tawpnakah an
thleng. An hmuh le ton dah lo mi hmunah phuang aw dingih cawhphur an si.
Khristian hlun pawl thangphawk ding khawp in lungawinak nun luangliam cu an co
hlang. Tikcu reilote sung cu midang pawl lehkhelh thluh ding khawpin phurnak le
caknak thawn an tlan. Thlarau lamah cuvek tha thawhnak thawn an sim, an tuanih
an cangvaih tikah zumtu hlun pawl ningzak ding khawpin an thleng awk veten an
umtudan le an cangvaihdan a thleng aw lohli. Lunghmun-theitu hnakin zianghman
danglamnak an nei lo. Lalpa in thlaici vawrhtui thuanthu a simmi kha a takin a
thleng; thutak ruangah thlemnak, hremnak le harsatnak a thlen tikah an hlo thla
(Mtt. 13:21 ).
Khrihfa diktak si thei
dingah 'man' kan pek a tul tihi tu hnakin ttha le felin rak zirh sisehla a tha
zet ding ti ka sim ngam. Thin tawi zet le manhlapnak hi tulaisan ih sakhua mi
ti aw pawl umtuzia a si ih piantharnak, thawk le khatih lungawinak pawl hi
Thuthangtha sung ihsin hmuhsuak an tum mi a si. Hivek phurnak an neihmi hi thil
dang tahtthim tikah thildang cu a thluathlam menah an cang thluh. Hivek phurnak
suak ter ding cu langhngan zetin an beisei mi li an tumtah mi a tawpnak a si.
Ningzahnak nei lo, taklawng ih umvek,
lam hawi bul nei lo khristian zirhnak hi tlangdangpi ah mi hruai sual tu a si.
Ka sim duhmi hi zohman in
thei sual hlah seh. Jesu Khrih ah milai rundamnak a famkim. Kan rundamnak cu
Pathian laksawng a si ti cu rinhlelh ding um loin ka pom a si. Mi pakhat cu hma
khatte cawp le cilh ih thlengawknak nei dingah fawrhfialnak hi ka pom a si.
Hivek pawl hi midang hrangah timi ka nei cuang lo . Asinan ka sim duhmi sawn cu
himi thutak pawl hi mi hmai ah taklawngin, malzet le a falih hmuhter ding asi
lo. Leitlun cu suahsanih Khrih hna cu tuan dingah an pumpek awk ve a si ahcun
an hmalak tul mi ziang a si ti simfiang
ta loin Khrih ih ralkap sinak (rank) sangpi sungah nawrhmawh ding an si lo. A
tawizawngin, lailan ten an hnenah 'man' an pek a tul a si tiah sim ding an si.
Himi thuah ah Jesu Khrih
in ziang a sim ti mi pakhatkhat in theih a duh asile St. Luke in ziangtin a
ngan ti kha zoh seh. Hmunkhat ah hitin
insim, "Mipi cu a hnenah an feh: cule an lam a hawi ih hitin a sim hai,
'Zokhal ka hnen rat a duh ih a pa maw, a nu maw, a nupi maw, a unau maw, a farnu maw a huat lohcun, cu lawng hman
si loin amah le amah hman kha a huat awk lo ahcun ka dung thlun a si thei lo
ding. Zokhal siseh mai khros pu phah in i thlun lo tu cu ka kai thlun a si thei
lo ding " (Luke 14:25-27 ). Fiangzetin ka sim a tul santhar sakhua lam
zirhtu pawl thawn hi bungcang hi ka rem thei lo a si. Asinan ka thluak sungah
himi zirhnak hi sunlai ih ni tlang bangin a fiang a si. Hihin fiangzetih a
simmi cu man pek ding pawl fiangzetin ralrinnak pe ta loin zohman a hmin a
thang dungthlun tu si dingah hmakhat te ah nawrhmawh ding kan si lo. Ka thutlang
then sungah himi thu ka sim tel lo ahcun pawi ka ti zet ding. Zohman Khrih
rawng bawlnak ihsin ka kham duh lo ih thanaunak ka pe duh fawn lo, zokhal
hmailam panih mai khros an phurhcio nak ding hi ka duhthusam mi a si. A cang
theimi hmuahhmuah in man cu dikzet le felzet in ralring ten siar cio uhsi.
Cutin kan tuah, kiltin ihsin kan zoh ih dikzetin man kan pek tulmi pawl kan
siar cia ahcun zianghman in tihter tu ding a um lo a si.
Khristian sinak diktak
nei dingah man kan siar tul mi pawl kan run tarlang tum ding.Thaten to aw la
thinlung thiang zet le felzetin ruat hnik. Khrih dungthlun na si ding ahcun
ziangvek thil pawl ha tanta in na feh ding? Zianghman hrelh aw hlah. A zaten
ret ta thluh aw. Cule tui ka lo hmuh dingmi 'man' pawl hi khatlam le khatlamah
rethai aw. Dikzet le felzetin hi pawl hi tuah aw. Ziang a hring suak ding ti
phannak ka nei lo.
a. Thil pakhatnakah, a
thianghlim le thinlung takih khristian sinak diktak na neih ahcun a hlawknak le
na hloh tulmi thil pawl siar thluh aw. Khatlam le khatlamah khaikhin hnik. Hi
leitlunah thil hrekkhat cu na hloh a tul men ding. Asinan na thlarau hrangah a
siat thei lo mi rundamnak na ngah ding. Hitin ngan a si "Mi pakhatkhat in
leitlun pumpi cu a ta ah nei hman sehla a thlarau nunnak a hloh ahcun ziangsaw
a hrangah tthahnem?" ( Mark 8:36).
b. Thildang pakhat leh ah, a
thianghlimmi le khristian sinak dik nei tu na si ahcun cawisannak le
mawhthluhnak pawl hi siar hnik aw la khatlam le khatlamah khaikhin hnik ! Hi
leitlun na dam sungah milai mawhthluk cu na tuar men ding, asinan Pa Pathian,
Fapa Pathian, le Thlarau Thianghlim Pathian ih cawisanmi na si ding.
Mawhthluknak na neihmi cu mi theihsual hmang, mitcaw le dinhmun hnget nei lo
nunau siava le mipa hrekkhat 'tawisum vah ih vak' pawl hnen ihsin a si men
ding. Asinan leitlun thuthentu siangpahrang hmuahhmuah ih siangpahrang hnen
ihsin cawimawinak na hmuh ding. Pathian in thlawsuah a pekmi pawl lawnglawng hi
thlawsuak taktak an si. " Keimai dungthluntu nan si ruangah mi-in an lo hmuhsuam, an lo hrem ih thuphan a phunphun in
an lo puh tikah mi vantha nan si. Nan lungawi in na aipuang uh, ziangah tile
nan hrangah laksawng tampi vancung ah retcia in a um. Nan hlan ih prophet pawl
khal cuvek hremnak le mawhsiatnak an rak tuar zo a si ! (Mth.5:11,12).
c. A thianghlimmi le khristian
sinak dik neitu na si ahcun na ral pawl hmuahhmuah le na rualpi tha kha siar
hai aw la khatlam le khatlam ah buuk ton hai hnik aw! Na lam tang pakhat kha
satan le a ho pawlih ral a si. Cun Lalpa
Jesu Khrih ih rualpi thatnak le lunghmuinak na parah a um a si ti kha
theihhngilh fawn hlah. Na ralpa ih a tisiat thei patawp cu na ke mit siatsuah
lawng kha a si. Pathian hnen ihsin a ra mi na rualpa in a se bik dinhmun ihsi
hman in a lo rundam thei a si. Zohman in a kut sung ih a tuu rual pawl an thur
sak thei lo ding. Hitin ngan a si,'Taksa lawng a siatsuah ih thildang a
siatsuah thei nawn lo tu kha tih hlah aw hlah. Asinan na tihding mi ka lo sim
cia ding; mi thah theinak huhman nei ih hremhmun tiang mi thla thei tu kha tih
sawn aw; thu ngai ten ka lo sim cucu tih sawn aw!(Luke12:5).
d. A thianghlimmi le a dikmi
khristian sinak taktak na neih a si ahcun tui na nunnak le a ra thleng lai
dingmi na nunnak kha siar aw la khatlam
le khatlamah buk ton hnik aw. Rinhlelh ding um loin tulai fang can hi tikcu
harsa cu a si. A tu hi fimkkhur can, thlacam can, raldo can, sualbuainak can,
zumnak le tuannak can a si. Cu pawl cu kum reilote hrang an si. A ra lai dingmi
tikcu cu cawlhhahdamnak le thathar ngahnak can a si ding. Sual cu hlawnhloh a si
dingih sualin a lo hnaihnawk nawn lo ding. Satan cu temtarh a si ding. Cu lak
ih thilthabik cu sankhuk cawlhhmun a si ding. Hitin ngan a si; can tawite sung
harstanak kan tonmi tete in a let tampi in kumkhua sunlawinak in pe leh ding.
Curuangah a tuah hmaton in kan hmuh theimi cu can tawite sung lawng a awh;
sikhalsehla kan hmuh thei lo mi cu a kumkhua daih a si ! ( 2Kor.4:17,18).
e. A thianghlimmi le a dikmi
khristian sinak neitu na si ahcun sual lak nawm cennak le Pathian rawngbawlnak
ih lungawinak kha siar hnik aw la khatlam le khatlamah buuk ton hnik! Leitlun
in a lamzin tluanah nawmnak a neih mi cu pakpalawngpi le a tak diriam nak
taktak um lomi a si. Hling burpi meisa kangvek a si, Second reilote sung cu a
alh hlukhlo ih a puak tthuktho, asinan reilote ah a kumkhua in a dai lan ta.
Khrih in a minung pawl hnenah lungawinak a pekmi cu a hngetkhoh mi, a kumkhua
daih le a hmun mi a si. Hihi minung lam dinhmun le hriselnakah a tthum aw lo.
Thihnak lak hmanah hi lungawinak cun mi a tlansan dah lo. Cuticun a hlo dah
lomi cawimawinak lukhum thawn a tawp a si. Hitin ngan a si: "Mi ttha lo
pawl lungawinak cu tikcu tawite sung lawng a si. Mi aa hnih cu meisa sungih
hling an paih ih a puak mi thawm vek a si! ( Job.20:5; Thusimtu 7:6). Asinan
khatlamah hitin ngan a si: 'Nan hnenah hnangam daihnak ka lo tanta. Keimai
hnangamnak ka lo pekmi a si. Leitlun mi ih pek vekin ka lo pe a si lo. Thinhar
le vansangin um hlah uh; nan thinkhal phang hlah she ( John 14:27).
f. Khristian sinak dik a nei
tu pawlin harsatnak tonmi le mi ttha lo pawl hrangah an ton dingmi thihnak
lenglam ih ruatcia mi pawl khi siar hnik aw la khatlam le khatlamah buuk ton
hnik aw. Baibal siarnak, thlacamnak, sualsirnak, zirhnak le thianghlim nun
zirhnak pawl hin reilote sung cu mai duhnak hnawlih a naa le har tuarnak cu a
phut ding. Asinan, zumlo tu le sual a sir aw dahlo tu pawl hrangah thinhengnak
a khawl aw mi thaw cun zumtu pawl tuarnak cu tahthim ding rual a si lo.
Hremhmunah nikhat sung harsatnak lawng hman leitlun damsungah zumtu pawl harsatnak
tuar mi hnak cun a let tampi in a harsawn deldelih tahthim ding rual a si lo. A
thi dah lomi meisa le a thi dah lomi rulkhuk in minung a siatsuah vek a si
ding. Hitin ngan a si; Ka fapa ruathnik! Na nun sungah khan thiltha hmuahhmuah
na rak ngah zo ih Lazarus cun thilttha lo lawnglawng a co. Asinan a tu ahcun a
nihcu hi tawkah hin nunnuam in a umih nang cu harnak na tuar a si! ( Luke
16:25).
g. A netabikah, leitlun le
sual tanta in khrih rian tu le Khrih tlansan ih leitlunah a kir sal tu pawl hi
siar aw la tahthim hai hnik aw. Khatlamah Krhih dungthlun tu thawng tampi na
hmu dingih khatlamah zo hman na hmu lo ding. Minung ticawk loin kumtinte zin
kaupi ihsin an her aw ih zinbite ah an lut. Zinbite sungah a fek zo nan cauh le
bah ruangah zin kaupi lamah zo hman an kir sal dah lo. A suk lamzin cu a
fianglo ih vanlam zin cu zin khatlawng a um. Hitin ngan a si: Mittha lo pawl
lamzin cu zanthim vek a si! Dan buartu pawl lamzin cu a har! (Thufim
4:9;13:15).Cun khatlamah hitin ngan a si: Sikhalsehla miding pawl lamzin cu,
zing khawvang ihsin sun tiang a tleu sinsin mi tleunak bangtuk a si (
Thuf.4:18).
Himi thil pawl hi
rinhlelh ding um loin dik zetin siar a si lo theu. Hihi ka thei fiang zet, himi
ruahnak pahnih lakih tthukthun tu pawl hi minung malte lawng an silo. Annih
pawl cun Jesu Khrih cu Lal le Rundamtu a si ih rian tlak a si ti khal an thei
ban lo. Hmuh ding le hloh ding, hlawknak le sunnak, riahsiatnak le lungawinak,
bawmtu le dodaltu pawl hi khatlam le khatlamah buuk ton in Pathian lamtang pawl
ropitnak an hmu ban lo. Hi man siar dan thil thupi zet hi an theithiam thei lo.
Thil ziangkim hi Pathian in a hmuh vekin an hmu fiang thei lo. Man an siar dan
a dik lo.
An nun in a tlaksam
rukmi ziang a si? Cucu a nung mi zumnak a si. Kan thlarau thu ah dikzetin thu
kan then theinak dingah Hebru cabu sungah bung 11 nakin a simmi vek hi kan neih
teng teng a tul. Mansiarnak ahhin thil umtudan
pawlih cangvaihdan pawl run tarlang ka tum ding .
Noah in ziangvek
thinsaunak thawn lawng a rak tuk? Leitlun zumlo tu le misual pawl karlakah amah
lawng ralttha zetin a rak ding ngam. Hmuhsuam nautatnak le dehcawknak pawl a
rak tuar ngam. Ziang in a ban tha kha a cak terih thinsau zetin a tuarter?
Zumnak a si. Thinhengnak ni a ra thleng lai dingmi kha zumnak mitin a rak hmu cia.Lawng a tuah rero
mi siar lo thildang zianghman luatnak a um lo a si ti a zum. A zumnak ruangah
leitlunmi pawlih ruahnak le nautatnak pawl kha zianghmanah a siar lo. Zumnak
mitin hmailamah a ra thleng lai dingmi kha a rak hmu thiamih a man pek tulmi
pawl kha a rak siar thiam. Zianghman rinhlelhnak um lo ten lawng kha a rak tuk.
Moses khan ziangtin
Pharo in nuamnung cennak kha a rak tanta ih Pharo fanu ih fapa tiah kawh ding
kha a rak duh lo? Mi zawmtai mi lakah vun ret aw in theihcianak um loin leitlun
huaisennak thawn ziangtin a mipi pawl kha saltannak sung ihsin a rak hruai
suak? Minung mithmuh ahcun ziangkim hloh thluh ih zianghman ngah mi nei lo tluk
a si. Ziang in kha tluk raltthatnak thawn a rak tuah ter ti a si le, zumnak a
si. A laksawng hmuh ding kha Igypt ramih upatnak hnakin a tha sawn deldel a si
ti zumnak mitin a rak hmu cia. Zumnak in man pawl a rak siarcia ih mithmuh thei
lo mi rak hmu cia bangin, Igypt ram cu a hnawlin nelrawn ramcar lakah a mipi
runsuaknak ding cu ralttha zetin a rak hril sawnih a rak tuah suak.
Paul khan khristian sidingah a thluak
kha ziangtin a rak tuaktan? Thleng awknak dingah pek tul mi man le hlan awknak
pek ding pawl kha tihnung zet a rak si. A minungpi lakih mifim le mithiam a
sinak kha a rak tanta. A mipi pawlih lawm i hlahkhaw huatnak, ral awknak,
hremnak le thihnak thlen tiang khawp dodalnak kha amah le amah parah a thlenter
aw a si. Kha hmuahmuah a tuah ngam nak cu Damascus lamzin parih a tonmi Jesu
Khrih kha a zumih leitlunah a hlohmi hmuhhmuah ih let zakhat leng loin a ra lai
dingmi vanram nuamah Jesu in in pe thei a si tiah a zum. Cutawkah a kumkhua in
cawimawinak thawn a um ding a si ti khal a thei. Zumnak in a man kha a rak siar
cia ih khuitawk lamah buuknak (cuai) kha a tlai ti fiangten a hmu thei. Cule
Khrih ih thing khros phurh cu hlawknak tumpi a si ti a zum.
Hihi tthaten hminsin uh.
Noah, Moses le Paul hma rak la tertu zumnak hi kan thlarau hrangah nehnak dik
kan neih theinak thuthup tumpi a si. Khristian sinak dik neiin kan pek tul mi man
pawl kan siar tikah hivek zumnak hi in bawmtu le ralthatnak in petu si ve seh.
Cule zumnakin James ih a rak simi vek hi kan mitthlamah kan ret thei ding,
"Pathian ih pekmi zangfahnak cu a caksawn a si" (James 4:6). Cuvek
zumnak thawn thuam aw aw la ziangkim hi a man na siar tikah dikzet le felzetin
an umhmun cio ah naret thei ding. Hivek zumnak thawn na khah ahcun khros cun a
lo siatsuah lo dingih lukhum khal lakkiansakin na um fawn lo ding. Cuticun
ziangkhalah na thunetnak a dik thluh dingih vanram zin na zawhnakah cangsualnak
a um lo ding.
1. A netabikah, himi ka
casiartu hmuahhmuah in thungai thlak zetin ruat seh, a sakhuanak hin tui a
nunnakah ziangthal phutmi a nei maw? Na hrangkhalah ziang man hman a lo phut lo
a bang. Harsatnak, tikcu khawhralnak, khuaruahnak, fimkhurnak, naa tuarnak,
thlamuannak, tisa duhnak tanta nak, dokalhnak, hnatuannak, zumnak ih nunnak, le
Pathian duhnakah tuhlut awknak pawl lakah ziangtal na sakhuanak in a lo phut
maw? Ka simmi hi tuah hminsin hnik aw. Hivek zianghman a lo phut lo ih
zianghman man pek tullo mi sakhuanak hin na thalrau a lo rundam dah lo ding. Na
nun lai ah hnangam daihnak naw, na thih hnu hrang ruahsannak maw a lo pe dah lo
ding. Thihnak lakah a lo bawmdah lo dingih thih nikhua ah alo hnem dah lo ding.
Sakhua zianghman man phut mi um lo cu thlaurau nunak hrangah zianghman
tthathnemnak nei lo a si. Khua a tlai
hlanah tthang harh thlang aw. Tthangharh thlang aw la na suar sir aw.
Tthangharh aw la thlacam aw. Ka thusut mi pawl hi lung kim zetih i san thei
hlan lo cu cawl aw hlah; na sakhuanakin ziang man a lo phut?
2. Pathian hnatuannakah
tharthawhnak na neih duh ahcun na thlarau hrangih rundamnak a lo pekmi hin
ziang a man ti ruat hnik aw. Na leiba cu Pathian hnenah lo peksak in tlennak
famkim cu lo tuahsak dingah Pathian Fapa cu vanram tanta in minungah a rung
cangih khros parah thi in thlan sungah phum a rak sinak kha thaten ruathnik aw.
Ruat ttha hnik aw la a siat thei lo thlarau neih hi thil lolam men a si lo ti
hi zir aw. Thlarau hrangih harsatnak tuar hi a man a si.
Khah! Mizeenu le
mizeepai hnenah hihi a ra thleng taktak ding mi a si, harsatnak tong loin
vanram cu na co ding maw si? Na duh lo zawng thil ummi ruangah a kumkhua in
dung sip ta dingah na thinlung na thenhnih aw zo maw si? Umze nei lo duhthusam
ruahnak lak ihsin thiarfihlim aw aw. Tho aw la na minung siknak kha neh tum aw.
Nangmah le nangmah kha hitin sim aw aw, 'Ziangvek khal man sehla ziangvek
dinhmun khalin zin dingah ka feh ding a si' ti aw. Khrih ih thing khros kha zoh
in thathar la aw la na ral tha seh. Hmailam ih a thleng dingmi thihnak,
thuthennak, le kumkhua nunnak kha zoh aw la taima aw. Khristian si ding hi a
man a khung tuk men ding, asinan man cu pek thluh a si ti na fiang leh ding.
3. Himi casiartu lakah mi
pakhatkhat in khros cu phur in man phutmi pawl cu a siar taktak a si ti in a
thei aw a si ahcun tuar fainak thawn hma nawr sinsin dingah ka fawrh duh a si.
A cancan cu na thinlung cau in beidawnnak ruangah dung sip hlo ding khawpin
thlemnak na tong a si ti ka sim ngam. Na ral pawl cu tampi an bangih, sualnakin
a lo nennak cu rit tukin na thei, na rualpi cu an mal tuk, na lamzin cu a kawl
tukih a bi tuk, leitlunah mahlawng um vekin na thei aw theu ih ziang tuah ding
ti thei lo khawp in na um theu. Asinan, hitin ka lo sim thotho, tuarfainak
thawn hmai nawr sinsin aw.
Tikcu cu reilote sung a
si. Kum reilote sung fimkhur le thlacamnak, hi leitlun tipi thuanthum tlunih
reilote sawi awknak, thihnak le thleng awknak malte, thlatang le tthal malte,
cu pawl hmuahhmuah cu an hlo thluh cing ding. Kan ral neta bik cu kan do a tul
lai hrih ih cumi hnu ahcun zianghman kan do a tul nawn lo ding.
Khrih ih umpinak le
tuarpinak in tui kan tuar mi hmuahhmuah cu zianghman lo ah a can ter leh ding.
Tui kan tuar rero mi pawl hi kan khualtlawn nun kan zoh sal leh tikah kan
thinlung a rak ttawnttaih zia hi kan mang a bang leh ding. Kan khros phurhmi hi
tumtuk in kan rak ruatih kan lukhum co ding cu fate tukin kan rak ruah mi hi
mak kan ti leh ding. Rinhlelhnak kan rak neih ttheu mi man siarnak hi cuaithlainakah
khuitawk lamah hlawknak a um ti kan hmuh tikah kan mang a bang leh ding. Kan
sankhuk inn thawn kan hla aw lo a si. Khristian sinak dik nei dingah le
thianghlim thlaitluan dingah man phutmi cu a tam tuk men ding; asinan man cu
pek a si.
Simfiangnak :-
1. A tlunih thangphawknak thu
thawn peh aw in ka hmanmi tongkam pawl san hi theihsual a si ahcun ka riah a se
zet ding. Cutin theihsualnak um lo dingin hrilhfiahnak malten ka run
tarlangding.
Sakhua lam
tthangphawknak diktak ahhin keimah hnakih a lungawi an um lo ding. Khuitawk
hmunah a cang maw, zovek thu simtu hnen ihsin ziangvek dinhmun lai ah a cang
khal sisehla Pathian hnenah ka thinlung zaten lungawithu ka sim. Zovek thusimtu
le ziangvek dinhmun khalah Khrih Thuthangttha cu phuansuah a si ahcun ka lung a
awi. Runnak Thuthangttha rawng cu bawlin thlarau cu rundam a si ahcun ka lung a
awi.
Asinan, hihi thu feltak
a si. Hi leithlun ahhin sual tel loin thilttha lawng na nei thei dah lo ding.
Hivek thu hi sim dingah ka tthuktthun lo. Tthangphawknak thu pawl hi sim dingah
Pathian ih mawhphurhnak pek mi ka si. Hivek tthangphawknak pawl ahhin Pathian
thutak zirhnak tlaksamnak ruangah kan ruahban loin khatlamah bum hloh awknak a
suahter theu a si.
Pathian thu fehpindan
ciangkuang lo ka sim rero mi cu hitin a si: Thil hrekkhat a hleihluat ih hlir
sohnak; a thenhnih aw lo mi sakhuanak; thawk le khatih lenglam nawrhmawhnak
ruangih piantharnak; a thlengaw lomi misual kha khrih hnenah ra dingah
nawrhmawhnak; sunglam hnangamnak le nawmnak pawl hi piantharnak theitheinak
umsun a si, ti pawl hi a si. Ka sim sal asile, himi thutak pathum hi Thuthiang
dang thawn khaikhinnak um loin a hleihluatih fehpinak hin mi thlarau
siatsuahnak a thlenter a si ti ka simbet a tul.
Rinhlelh ding um loin
hmakhat te ih pianthar ding cu fawrhfial awk ding a si. Asinan hmakhatte ih
piantharnak loin lamzin dang a um lo a si ti ah sim ding a si lo. Cutin mi
pakhat in hmakhat te ah Pathian thiltihtheihnak cu co in a piangthar asilo
ahcun mi piangthar a si lo, ti ah zirh ding a si lo. Kan sinak vekin Khrih
hnenah rat ding hi thu ngaitu pawl hnenah fawrhfial ding a si. Cuti asi lai ah
misual cu a sual sirin Khrih hnenah ra dingin sim tengtengding a si.
Ziangruangah Khrih hnen rat a tulnak thu, le a dinhmun pawl thu simfiangnak hin
Khrih hnenih a rat tulnak pawl a langter ding.
Khrih ih thlakamnak le
khurhawmnak hi mipi pawl hnenah theihter ding a si. Thinlung sungah nawmnak
sangpi le ruahnakah hnangam hlenhlenih thinlung daihnak neih hi thiamcotermi
sinak hrangah a tul tengteng mi a si lo. Cuvek hmuh tonnak um loin zumnak dik
le daihnak dik cu mi pakhat nunnakah um thei thotho a si. Minung tisa
lungawinak lawng hi Pathian Zangfahnak cotu sinak langtertu asi lo.
A tlasam mi Pathian thu
fehpi dan ka hnenah a langdan pawl cu hitin a si:
(1) Thlarau Thianghlim in misual
pakhat a piangthar ter tikah minung lamih a langdan hi lamzin pakhat lawng a um
a si. Cucu a dik lo. Piangthar mi hmuahhmuah hi Paul le Philipian pa vekin
thawk le khatih piantharter mi an si tluh lo.
(2) Misual pawl hnenah Pathian
danih thianhlimnak, sualnak ih thuk zia le thatlonak thu pawl hi tthaten zirh
an si lo ttheu. Misual pakhat kha a sualnak cu ziang a si tile ziangruangah
Khrih hnenah a rat a tul ti fiangten sim ta loin Khrih hnenah ra dingah catbang
loin fawrhfial le nawrhmawhnak hin thilttha malte lawng a suahter.
(3) "Zumnak thu hi ttha le
fiangten zirh an si lo theu."Hmun hrekkhatah zumnak thu an zirh tikah
ruahnak men hi zumnak a si titluk fang an zirh theu. Cun hmun hrekkhatah Khrih
an hrangah a thi ti an zum ahcun zumnak a si tin zirh an si theu. Hivek fang
zumnak cu Satan le a ho pawl khalin an nei ve.
(4) ''Sunglam lungawinak le
cianfelnak hi zumnak hrangah a tul tangteng mi
a si''. Cucu a dik lo. Cianfelnak hi a nungmi zumnak theihtheinak a si
teng teng lo. Cianfelnak um loin zumnak cu thil um thei a si. Zumtu pawl hnenah
an zum veten lungawi ding an si ti ih phutnak hi a ciangkuang lo mi a si. Hihi
thil um thei a si. Zumnak taktak nei loin mi hrekkhat cu an lung a awi thei ih,
mihrekkhat cu zumnak taktak nei nacingin lungawinak famkim nei vekin an thei aw
lo men thei.
(5) "A netabikah misual
rundamnakah Pathian huham cahnak, a lotheihlo ih zangfah kilhimnak pawl hi hla
pi ah ngaihthah an si theu."
Minung tampi in
piantharnak hi milai duhthlannak le nuam tinak menih thilcangthei in an rel
theu. Cutin an sim tikah a hnuai ih ka tarlangmi Pathian thutak hi san nei lo
ah an can: "Curuangah ziang tinkimah minung duhthlannak ruangah si loin
Pathian zangfahnak a um ruangah a si ttheh sawn." (Rom.9:16).
Pathian thu fehpeng ka
simmi pawlih siatsuah mi pawl hi a pawimawh zet a si. Khatlam zawngah tangdawr
zet khristian hrekkhat pawl an ti beidawng in an ti thinphangih an ti thlavai
theu a si. An suangtuahnak le khawkhan dan pawl khal thlengaw thei dingin nasa
zetin an zuam rero nan an sawt cuang lo. Cun khatlam zawngah zangfahnak taktak
colo tu pawl an hruai sualih ramsa phurnak vek fang phurnak le hlawptlonak pawl
le minung lamih nawrhmawh awknak pawl ruangah piantharnak zianghman nei loin
khristian ah an ruat aw. Cutikah mi tampi in cuvek Pathian mi lo zetzet pawl
sakhuanak hi an zoh tikah sawiselnak le puhmawh ding tampi an hmu theu.
Hivek siatsuahtu ka
tarlang mi pawl hi malte lawng an si.
(1) Thuthianghlim sungih Pathian
thu zirhnak pawl hi an zaten zirhthluh siseh; Thuthangttha sungih zirhnak ttha
pahnih thum pawl hin a dang Thuthangttha sungih zirhnak pawl khaukhuh ter thluh
ding a si lo.
(2) Zumnak le sual sirnak pawl
hi famkim zetin zirhthluh ding an si. Lal Jesu le dungthluntu Paul in hi
zirhnak pahnih hi an zirh tel ringring
(3) Thlarau Tthianghlim hnatuan
dan a phunphun pawl hi famkim zetih zirh le pawm siseh. Thawk le khatih
piantharnak pawl hi mipi hnenah zirh tikah hi lawng hi a lotheihlo in rundammi
dingah a tulmi a si, tiin zirh ding a si lo.
(4) Thawk le khatah thinlung
hnangamnak ka nei ti aw pawl hi ralrinnak pek ding an si, cuticun anmah le
anmah tthaten an kil him awk theinak dingah. Cule cuvek hnangam thut nak cu
zumnak a si loih, cuvek hnakin thinlung sungah catbang loih tthat duhnak (Thil
ttha tuah duhnak le tuarfainak) hi zumnak a takin a um a si ti langtertu sawn a
si (John 8:31). Cui tlunah sakhua mi ti aw pawl lakah man siarnak hi catbang
loin zirh siseh. Khrih dungthlunnak lamzinah khros le lukhum, doral le daihnak
pawl hi an um a si ti fiang le fel zetin zirh hai seh.
Hi hmuahhmuah lakah
phurnak hrisel lo pawl hi ttihnung zet sakhua nathrik a si. Ziangruangah tile
hi pawl hin hlohralnak a hring ttheu ih thlarau siatralnak in a tawp theu
tlunah thihnak in dung a thlun theu. Mi burpi cu thlarau lam nawrhmawhnak lakah
phurnak in a cim tikah a hrisel lo mi phurnak pawl a suak tengteng ding ti
theih cia a si.
Mibur pi in piantharnak
kan hmu an ti tikah vawi tampi cu rinhlelh um zetin rei daih lo le zulhpeh aw loin
an um theu. Tuisanah Pathian in a milai pawl hnenah hna a ttuan dan thawn a mil
aw lemlo mi a um tin ka thei. Tuisanah Pathian in a mi le pawl parah hna a
ttuan tikah mimal pakhat hnu pakhat parah Thlarau ih hnatuannak in a si sawn
theu. Curuangah miburpi thawk le khatah kan piangthar an ti tikah an simvek
hnakin ruahsan ding a mal tin ka thei. Sakhuanak lam rawngbawlnakah a tuarfai
le a hrisel bik pawl hi tu pekte New Zealand ramih mibur pi thlarau lam thleng
awknak vek pawl lak ihsin a suak mi a si lo theu. Miburpi sakhua mi cannak le
tthangphawknak cangvaihnak pawl hin inlamah a hnget khoh le mimal nunah
sakhuanak dik a suahter lo theu ( Vawikhat lole ttumkhatah Pathian in mi tampi
a piangthar ter thei lo ka tinak cu a si lo).
Thuthiang bungcang pahnih
hi tulaisanih Thuthangttha simtu pawl, a biktakin tthangphawknak thawn peh aw
in, ka theihter duhmi an si. A pakhatnak cu thlaici tuhtu tahtthimnak a si.
Himi bungcang hi thu mumal lole san nei lo a si ahcun vawithum tiang thuthiang
sungah ngan cih a si lo ding. A pahnihnakah kan Lalpa’n man siar thu thawn peh
aw in a zirhmi pawl a si, cucu a dungthluntu mi burpi pawl hnenah a rak simmi a
si. Hihi amah thlun dingah lemsiahnak men a si ti ding a si lo. Cuti siloin an
hrangah a tulmi a hmuh ruangah a simmi a si sawn. An hnenah mansiar ding ah a
sim hai ( Lk.14:25). Tulai santhar thu simtu paawlin hivek dan hi an thlun maw
ti ka fiang lo. ( Curuangah zo cio khalin mai piantharnakah pawnlangih
nawrhmawhawknak men le phurnak men si loin Pathian Thlarau ih hrinmi kan si maw
ti ciangin, kan kiangkapah piangthar ti aw pawl khal mah le mah bum aw men lo
dingin le satan bumnak thang sungah tla lo dingin ttan la cio uhsi. Cun
Thuthangttha simtu khalin kan duhsaknak ruangah Pathian in a si a ti lomi ah
ralring ten Pathian thu lenglam zianghman bet lo le zianghman tthum (lathen) lo
dingin ralring cio uhsi. Pathian in 'si' a ti mi cu 'si' tiin a ' silo' a ti mi
cu 'silo' kan ti thei ve a tul).


text:
Kangmei lakah i fimkhur ang u
- Laldinpuia
Kangmei tuar hlauhawm zia leh kangmeiin a thil a tih pawi theih zia hre tak tak tur chuan kangmei vanga harsatna leh chhungkaw chhiatna la tawk lo tan chuan hriatfiah a har \hin. Mahse Kangmei hlauhawm zia hi a taka la tawng lo leh hre lo tan pawh hriat mak mawh a ni. Sap thufing pakhat chuan "Tihdam aiin inven a \ha zawk" a lo ti a, chuvang chuan kangmei chungchang leh a hlauhawm dan te, fimkhur a \ul zia te hi mitinin kan hriat tlan \heuh hi a \ul tak meuh a ni.Kangmei hi a tam zawkin la tawk ve kher lo mah ila, tunlai thangthar mifing tak tak te tan chuan fimkhur angai a ni tih hi mi tam zawk chuan kan hre ta viau a, a lawmawm khawp mai. Sorkar lamin theihtawpin mipuite ah kangmei laka fimkhur a \ul zia te a puangzar reng bawk a, heng ang hi mipui lam te hian kan ngaihsak a kan zawm \hat hi a \ul hle a ni.
Tunlai hian hei khua a lum \anin a ro \an leh hle ta mai a, sik leh sa boruak a inthlak \an a, khawvawh pawh a zual hle. Hetih lai hian ruahtui a tlak loh a vangin chhun lamah phei chuan khua a ro hle mai a, chuvang chuan mitin te Kangmei chhuak mai thei lakah hian kan fimkhur a \ul lehzual hle awm e.
Hetihlai hian tunlai in Zoram hmun hrang hrangah In kang hriat tur a awm leh zeuh zeuh \hin a, heng hi a chhan tlanglawn ber ni a langah chuan Electric kal sual vang leh kan In leh a vela kangmei chhuak mai thei laka kan fimkhur tawk loh vangte a ni fo \hin. Heng ah hian bungraw man tam tham tak tak te kar lovah a kang chhe vek \hin a, a pawi hle. Heng ang kangmei hi a lo thlen hun hriat lawk leh sawi theih mai a ni lova, vanduai thil thu ah engemaw vang hlek pawhin a rawn thleng thut thei a ni. Chuvang tak chuan mitin te heng kangmei chhuak mai thei lakah hian kan fimkhur lehzual a \ul hle.
Kan In bul vel te pawh hi kangmei chhuak mai thei lakah veng fimkhur reng ila, hnahthlel ro tla darh nuai te leh thing\ang ro awm \euh te hi kangmei tichhuak theitu an nih avangin heng hi kan In bul vela a awm loh nan kan In leh a bul vel fai takin vawng ila. Tin, chu bakah mei kan chhem in fimkhur hle bawk ila, mei zu mi ten kan meizial bung te khawlai velah a nung chungin paih mai mai lo bawk ila. Kan fimkhur loh avanga kan Inchhung bungrua te a kang palh anih vaih chuan ngai awh leh ngaihna a awm tawh miah lo. Chuvang chuan In a awm te pawhin mei lam kan khawihna reng rengah fimkhur ila, kan Current hrui te sawt/kang mai thei tur awm chi a awm loh awm loh te check \hin ila, Gas lampang chi reng reng te hi kangmei tichhuak thei thil hlauhawm tak anih avangin kan hman loh laiin uluk takin off \hin bawk ila. Tin, heng bakah hian kan Inchhung bungrua a kangmei tichhuak mai thei nawhalh, lighter, gas lighter, thuk mei etc. ang chi te hi naupang chinchang hrelo in a an khawih/ban phak mai mai turah dah lo ila, a khat tawkin kan Inchhung leh a vel te kangmei tichhuak mai thei awm thil diklo a awm leh awm loh te i check ngun \hin ang u.
Ram lama kal mite tan pawh fimkhur a \ul leh zual. Tunhma chuan sapel a ram vak hi kan tam \hin a, heng ang mite hian kawngkama hnahthleh ro leh thing\ang ro awmkhawm mai mai te hi ninhleiin a hal mai te kan ching \hin. Tin, kan ram riahnaah te riahbuk mei kan chhem \hin bawk a, heng te hi timit \ha mang hleilo, la mut khu vung vung ten kalsan mai kan ching \hin bawk. Mahse hetiang ang hi tunlai chuan kan awm ngai ta mang lo va, kan lo changkangin kan ramngaw leh nungcha te humhalh nachang kan lo hre chho ve zel a, sapela ramvak a lang a pauvin kan awm mang ta lo niin a hriat a, a lawmawm hle. Ramhnuaia kan kal hian zuk leh hmuam ti mite tan phei chuan ka meizial bung te hi a nung chunga ram palailenga paih mai mai loh hi a \ha.
Ram lama kal \hin kan nih chuan kan ram vahnaah te fimkhur takin che ila, mei zu mi kan ni anih pawhin kan mei \ankaina leh kan zuk bung te, ram palaileng-ah paih mai mai lo ila, kan tih thih chian phawt hnuah chauh paih ila, fimkhur takin kangmei lakah hian kan fihlim theih nan kan theih ang tawkin mitin te i inveng \heuh ang u.
Kangmei venna kawngah hian kan sorkar lam pawhin theihtawpin hma a la \hin a, chhungtinte kangmei laka fimkhur tur te in ngenna te siamin dan leh hrai te fel takin a duang bawk a, heng kan sorkar leh khawtlang hruaituten a kangmei laka kan fimkhur theihna tur atana an hmalakna te hi a hnial leh a awihlo tu-ah \ang lovin a zawmtu a \an \heuh hi kan tih tur leh khua leh tui \ha nihna a ni.
A tawp berah chuan mitin tena kangmei a chhuah loh nana theihtawp a kan beihna piah lamah engemaw avanga kangmei a lo chhuak ta hlauh anih pawhin khawtlang mipui te \angrual thiam ila. In/ram/mual kang a awm anih chuan a \helh/tihrem lamah theihtawp in \an la ila, kan sorkar leh khawtlang hruaitute duh dan ang zelin he Kangmei lakah hian i fimkhur \heuh ang u.
Kan Pi leh Pute khan ramngaw \ha tak tak leh nungcha te min pe in min hnutchhiah a, heng hi a tichereu zawnga hmalak leh tha thawh hi \hangthar ten kan tih tur a ni lo. Heng kan ramngaw leh nungcha kan neih te hi a humhalhtu nih tlat i tum ang u. Kangmei avanga kumtin a kan ramngaw zau tak kang chhe duai duai \hin te hi \hangthar te hian a uihawm zia hi i hre thar mawlh ang u. Kangmei laka kan fimkhur loh chuan he kan Zoram nuam tak hi reilote-ah thlaler ram ro-ah a la chang mai ang tih a hlauhawm. Chuvangin he ram neihchhun hi chhuang taka 'Kan Zotlang ramnuam hi Chhawrpial run i iang e' kan tih zel theih nan kangmei lakah mitin te i fimkhur \heuh ang u.
Popular News
Tunlai hian PAN CARD hi a lar hle a, a awmzia hria tam tak kan awm laiin a awmzia hre mumal mang lova neih a \ha an tih vanga siamtir ve ta ngawt lah tam tak an awm. A bik takin Taxation Department lam ten dawrkai te tan siam ngei ngei tur tiha thuchhuah an siam tak atang phei hi chuan he thil hi engemaw a awmzia le tih hi kan khawlai ti ti a ni ta fo mai. Chuvang chuan a kalphung leh a awmzia hi theih ang angin hrilhfiah i lo tum dawn teh ang.
MBSE in HSLC Exam result nimin-a a tihchhuah ah Marian H/S Serchhip-a zirlai in pakhatna hauh
Mizoram Board of School Education (MBSE) chuan nimin khan kum 2017 High School Leaving Certificate (HSLC) Exam result tichhuakin Marian High School Serchhhip-a zirlai, Laldintluanga s/o C. Lalengthanga, Serchhip Chhim Veng chu Mizoram pumah pakhatna a ni.
Committee peng din thar
Serchhip Sub-Hqrs. YMA hruaitu thlanna neih a nih hnuah Committee peng hrang hrang din thar an ni leh ta a,
Tun thla tawp lamah Scholarship pekchhuah hman beisei a ni
Nimin khan MZP General Hqrs. hruaitute leh Mizoram Scholarship Board Secretary, JH. Zoremthanga te chuan Mizoram Scholarship Board Office-ah inkawmna neiin Zirlaite Scholarship chungchang sawihona neih a ni.
CADC-ah sawrkar tur chianglo
Chakma Autonomous District Council-ah pawl pahnih BJP leh Congress \angdun leh MNF in Sawrkar an siam theih thu an thlen avangin sawrkar siam tur hi Floor Test hmanga thlan a ngai dawn nia hriat a ni.
Serchhip-ah Crime Review Meeting neih a ni
Nikum aiin kumin ah thubuai ziahluh a pung nasa
Serchhip District chhungah nikum (2017) kumtir thla li (4) chhung aiin kumin (2018) kumtir thla li (4) chhungin thubuai ziahluh nasa takin a pung a, nikum January - April chhungin thubuai 64 ziahluh a nih laiin kumin a hemi chhung hian thubuai 81 zet ziahluh a ni.
Serchhip District chhungah nikum (2017) kumtir thla li (4) chhung aiin kumin (2018) kumtir thla li (4) chhungin thubuai ziahluh nasa takin a pung a, nikum January - April chhungin thubuai 64 ziahluh a nih laiin kumin a hemi chhung hian thubuai 81 zet ziahluh a ni.
Sports Incentive Cash Award sem
Sports Minister, Zodintluanga chuan nimin khan Mizoram infiammi, rampawn leh ram chhunga medal la te hnenah Incentive Cash Award a sem.
CM hovin Mizoram State Biodiversity Board \hukhawm
Mizoram State Biodiversity Board chu nimin khan an Chairman, Chief Minister Lal Thanhawla hovin CM's Cabinet Meeting Room-ah an \hu-khawm.
VAIHLO LEH NU HRISELNA
New Pension Scheme chungchang zirhona Aizawl-ah neih a ni.
Mizoram sorkar-a Finance Department leh NSDL e-Governance Infrastructure Limited, Mumbai \angkawpin an buatsaih, nikhat awh New Pension Scheme chungchang zirhona “Workshop on New Pension Scheme” chu Tourist Lodge, Chaltlang-ah neih a ni.


text:
Zektu: Pu L.Keivom, Retired Indian foreign diplomat and Inpui.com Columnist
November 13, 2012 khan Delhi tlanga Hmar hnathlak inzomkhawm pawl hrang hrang thruoituhai inhmu khawm a, inthuruol tak le pheikhai inruol taka kal ei chawi pei dan ding hril tlang ding ti a na, amiruokchu mithi ei nei thut leia thrul hri a ni a. Hril tlang ding laia pakhat chu Delhi Hmar Christian Fellowship (DHCF), tuta Hmar Christian Fellowship, Delhi (HCFD) tia ei thlak danglam tah hnuoia pawl bik um loa ei luong khawm diel diel hi puo tienga inthoka hung baw dar theitu laka veng him a trulzie thu niin ka hriet.
Kum 2007 chawhma tieng khan hi thil hi ngai poimaw-in, artikul ‘HMATHLIR NEI’ ti voi li zet ka ziek a. Chu taka ka thupui tak chu ‘Structural Reforms’ a nih. A hnungin, Sikpui Kut niin seminar angin hi thu hi ei chai bok a. Hi thu poimaw tak hi bi non a, siem thrat ngaihai siem thra dinga hma ei lak theina dingin, ka thu ziek laia threnkhat lak suok chu a hnuoia hin ka hung thur suok nawk a, ngaituona hmanga ei tiem ka nuom a, chu ding chun tiemtuhai ka fiel bok a nih.
HMATHLIR NEI-1 (January 26, 2007):
Kohran ngirhmun
Ei ram puo tienga mani trong hmangna biek in pakhata kohran pawl tina mi lungruol taka ei inlawi tlang tamna tak chu Delhi Hmar Christian Fellowship (DHCF) a nih. Hi hi a tak taka ei nuna Pathien thu ei hrilna chu a nih. Ei ram tienga Pathien nau inti, sienkhom ui le kel anga thlung kop thei der lohai khom Delhi tlanga an um sung na nâ na chu an ralfeihai intungin, ngai ngam takin an hung inlawi lut a, hmel hriet lo kar hla mi anga inen hlakhai khom kha kut lumin an inchibai a, mi suikhawmtu a ni takzet el. Chu boruok ei siem ringot khom chu rongbawlna thienghlim le hlawk tak a ni tah hrim hrim. Hi boruok hin kohran chirh inthèna khêl hmun hrang hrang Guwahati, Silchar, Mumbai, Chennai, Bangalore le Pune ah hai të a hring pei a, lawm a um takzet a nih.
DHCF chun 2007 hin kum 17 lai a lo suo ta a, mihriem khom ni sien nunghak-tlangval tling tah, Pawlsawm Pahnih zo ruol tah, mi tlinga ngai, tien lai lem chu ni sien, nuhmei neia in tum suok thei ding hiel a lo ni tah. Rongbawlna tieng khom vai thimpui lai damten a luong lut mek a, hma ei sawn hret hret a nih. Ei thlaphènah kohran hrang hranga inthokin vaihai lai rong an bawl tran mek a, ieng chen am ei paw inthuk thei ding ti ruok chu Pathien chauin a hriet. Chuong rongbawltuhai po po inlawi lutna chu DHCF a nih.
Vai hmangai phak khopa ringna neihai hi ngaisang an um khop el. Kei chu, Pu Lala Khobung ti danin, ka ringnain vaihai hi a la huom phak naw a, ka hmangaina lem chun a la huom phak naw nawkzuol. Ram thima chu eini rawi neka ram thim lem hi ka hmu bik nawh. Vaihai chu kalchar nghet tak nei an ni leiin, an inthim dan hin zepui inril tak a nei a, chu zie chu man fuk naw chun hmusit pal khom an ol khop el. Amiruokchu, mi se taka inlang khom hi hang bel chieng tak tak inla, a mawlna muol muolah mawl top khom ni sien, inthlungna inril tak nei a ni tlat leiin, a zie hi a nghet a nih. Milim bie, thilmaka an ngai chu baw huoi huoi chi, an biek tak sum le pai an hmu theina ding awma an hriet lem chun mi bawr huoi huoi ching mi an nih. Amiruokchu, an mi huorna pangsa a hung re a, an lo beisei ang manna dong ding an hmu naw lem chun an huongah an lut nawk rip a, an rê duok a. A la chambang mi tlawmtehai chu ringtu tak tak an ni el thei a, sienkhom inhnempui tlak chu vang phar an tih. Hi hi misawnari lo fe hmasahai daihriet a ni tlangpui. A la fe dinghai khomin hriet a thra.
Hi thu hi ka ziekna san chu DHCF-in a kakhawk a la tuor thei dinga ka hriet lei a nih. Hun iemani chena inthok tah khan einia ram thim invoi phak si lo, puo tienga ram thim invoi, ringna tienga naupang tak tak, trening mumal khom nei loa a hrum a hriela rongbawlna sin la dinga misawnari anga pên suok ei pung pei a. Benny Hill le Faktea thlahai ni awm tak tak, mi dawi thluk hrat tienga ramtrang tum dam, thlarau damna neka taksa damna tieng uor lem dam le thilmak thaw theia inhril, Setan kungfu chak dop dop anga insan puom chi dam, vai film-a chang dinga thra fahrana inlang, sienkhom tak ram an hang hmasuona anni ringna chen khom ringhla rum rum pawl dam an hung suok zeu zeu ta a, an la hung suok pei ding a nih. Hinduhai laia an rongbawlna a hung inthawt pha leh eini lai a hrana inkhawmpui ding zong pawl an hung suok ding a na, chu chu remchanga lain ei kohran laia pawl zong pawlin kuo suot tumna hmangruoin an hung hmang nuom tawl bok ding a ni leiin, chu huna DHCF huona rul a lut nawna dingin fimkhur taka a lo inbuotsai lawk thra mei a tih.
Tuta ei pung neka nasa hin ei pung pei dingah ngai inla. Ei ram tieng sorkar le misawnah sin a hung tlawm deu deu pei leiin, Class 12 le Graduate zo tah mi zaa sawmriet chuongin hmun dangah sin an zong a ngai ding a na, an hung tlak thlak rawnna tak chu Delhi tlang hi a la hung ni pei ding a nih. Tuta inthoka kum sawma chu a let hni neka tam daih um tang ei ta, biek in pakhata inlawi ruol ei ni ta naw ding a ni leiin, nuom inla nuom naw inla, biek in pahni pathuma ei inlawi a la hung ngai ding a nih. Chuong biek in hrang hrang chu DHCF hnuoia um zing dinga ei dit a ni chun, tuta inthoka hmathlir neia thrang ei lak a ngai. India ramin hma a sawn anga a sawn tung pei chun kum sawmhni velah USA ei khûm thuok hman ding a ni leiin, Delhi hi a hung poimaw deu deu ding a nih. Ei ram tienga kohran pawl hrang hrang an hung thranghar chieng pha lem chu, Delhi tlanga hmunpui khuor an la hung tum vong ding a na, Delhi posting hi an la hung inchu huoi huoi ding a nih. Chu pha chun DHCF ngirhmun iem ni tang a ta? Chu chu a nih hmathlir neia DHCF hi thruoi a trul san chu.
Hi thil hi zeldin thu ang mei meiah ngai nawng ei tiu. Zinga nisa suok ding ang tluka inkhel loa thil la hung tlung ding a nih. Ei ram tienga inthoka kohran AIDS khi ei phur lut vai chun thil vangduoithlak tak ning a tih. Tu khom hin eini lai chuong anga HIV Positive invoi chu an inther der tah ti hriet a thra. Ei inluttir vai chun a hmaa ei thaw dan ang bokin ek vuok pher chu nêpte ei la hung ni ding a nih. Chu chu do ngam dinga ei inbuotsai ding a ni chun DHCF inrelbawl pei dan ding fimkhur taka ei duong suok ngai a tih. Hma ei lak dan dinga ka ngai ve danhai chu hi taka hin hril ka tum naw a, a hrilna ding tak khom ni kher naw nih. Chuong ang hrilna ding chu dawkan (Forum) ei buotsai ngai a tih. Tu hin chu a tlangpui chauh, a rurel siem thrat dan ding (structural change) hang hril ei tih.
Tuta DHCF inrelbawl dan hi ei phak china ding chun huntawk angah lo ngai hlak inla khom a huntawk ta nawh. Kum hni danah Executive Committee ding ei thlang a, ei thlanghai chun an sin chel ding an inruot a, anni thrangpuitu dinga thra an tihai chu an ruot sa bok a. Sienkhom Executive Committee ti si a, Executive sin chauh thaw loa legislative le judiciary sin an chel kop ta vong hi a felfak nawna chu a nih. Kohran tinin thuneitu insang tak General Assembly a nei a, chu chu kum tin ko a ni hlak a. DHCF ruok chun General Assembly a nei ve nawh. General Assembly aiawtu chu kohran mipui ni mei ei tih, sienkhom Executive Committee inthlangnaa chauh mipui ei hmang. DHCF inthruoi dan dinga thra lem thil thar rot nuomtu an lo um a nih khomin General Assembly ei nei si naw leiin le Executive Committee member an ni si naw chun thil thei a ni hri naw a, chu chu ei inthruoi dana baksamna lien tak chu a nih. Hi hi siem fel vat a trul. Ei siem phuisui vat naw chun nasa takin a nghong ei la tuor ding a nih.
Chuleiin, ei ngirhmun fe pei dan ding hril tlangna dingin Interim General Assembly ei ko vat trulin ka hriet. Chu taka chun kum tina General Assembly ei nei dan ding dam, biel tina aiawtu ei intir dan ding dam le ei inrelbawlna dinga thil trul dang dang ngaituo ni sien. Hienga biel hrang hrang aiawtu ei insiem fel pha chun taa neitu hung tam ei ta, ei dài hung nêr tumtuhai khom inthuruol takin mani zawn sengah do tlâng thei tang ei tih.” (January 26, 2007 Delhi)
HMATHLIR NEI-2 (FEBRUARY 3, 2007)
DHCF ngirhmun
“Delhi Hmar Christian Fellowship hi hrisel tak le hrat taka inthrang pei dinga ei dit a ni chun ei inrelbawl dan hi en fie a, bulthrut nghet le ringum a’n rang thei anga ei rem hmasak phot a ngai. Kha hmaa ka ziek rop tah ang khan ei inthruoi dan kalhmang hi a ‘democratic’ nawh. Ei thurelhai bawzuitu ding Executive Committee ei nei a, sienkhom thureltu ding ei siem si naw leiin, a tu thurel am an bawzui ta ding a na? Hieng hi a ni leiin dan siemtua inngaiin anni thu thuin dan an siem a, anni thu thuin, an ril rem zawngin an thlak danglam a, an nuom nuomin kohran mipui an mi pal zut ni takin a’n lang. Hieng hi thil fe dan ding kalhmang a ni nawh. Ei ram tienga kohranin kohrana thuneina insang tak cheltu General Assembly a nei angin ei nei ve a ngai a, chu chu dan siemtu le pawlisi zamtu, thupui rel trul hrim hrim reltu ding a nih. Chu taka thurel bawzuitu ding chu Executive Committee a ni chauh ding a nih. Chun, chawibiek inkhawma rongbawlna sin le mawphurna hrim hrim chu, chuong ang thawtu dinga thlang le awrden, pastor hai thaw ding a nih. Hi hi Pathien chawibieknaa inrelbawl dan dinga Pathienin Mosie a hril kha a nih. Chu thil chu inza le hre zingin, ringtu hmasahai khan ni tina an inrelbawlnaa zirtirhai thrangpuitu ding Thlarau Thienghlima sip mi pasari an ruot a ni kha (TT 6:1-3).
Tu hin ei hmaah thil dang dang thaw ding tam tak ei inbituk a. Biek in nei tumin thrang ei lak a, ei trul hrim bok a, theitawpa ei bawzui pei chun Pathienin a mi la pek ngei ei ring bok a nih. Amiruokchu, hi thil hi ei bawzui chur chur zing lai hin ei inrelbawl dan ding siem fel phot a ngai. A tira ei thaw tum tak le society ei siemna san kha chu Cultural Centre nei a ni a, chu chu chawibiek inkhawmnaa hmang nghal ding ti a ni kha. Chun, DHCF ta dinga Korean nu pakhatin hmun chikte a mi’n chawkpek, mimal hminga ei lo sie palh hman tu chena ei Fellowship hminga ei la thlak thei naw a ni chun, mi fimkhur le thil dawn sei deuhai chun ieng leiin am buoina bu chok suokna dinga an ngai thilah an fak sik sik sum an hung pek ding a na? Ei hmaa thil inhnokhai hi inthiel fai hmasa phot tum ei tiu. Ei hmaah Pathien le mihriem darthlalang siein, chieng taka ei puo tieng le sung tieng inbi chiengin, mani nina seng inbi chieng hmasa phot tum bok ei tiu.
Upa ei dit thu ei hril a, ei trul hunah Pathienin mi la pe ngei a tih ti khom ring tlat inla. Amiruokchu, Upa ni chak dop dop eini lai ei um leia inthlang ei tum a ni chun thil fel ni naw nih. Eini puola pastor ei nei hma khan Upa pekin ei um naw a, pastor pahni zet ei nei hnunga a mi zuk pek thut ei ring am? Chu bakah, tu hin DHCF huonga um pastor 8, evangelists chuong vel zat bok, Executive Committee, Thralai thruoitu, Naupang zirtirtu, Nuhmei Pawl thruoitu le rongbawltu dang dang ei sor lai le ei sor thei hi, an rengin mi 50 chuong hiel ei nei a. Chuong po po baka chun, Pathienin mi pein mi pe naw sien, Upa pathum thlang tling hrim hrim tumna lungril dam a um a ni chun, chu chu Pathien kut nghak loa Sari-in a hisapna hmang a, hmeia nei dinga a pasal kuoma a umpuinu Hagar a pek suok ang kha ni thei a tih. Chu chun kum sangthum liem taa inthoka tu lai chena chawl loa Ismail thlahai le Isak thlahai kara innghirnghona le indona hi a hung intlungtir a nih. Pathien rawl neka mani ngaituona invir vel ngaithlak lem hi thil trium tak a nih. Mani chalakna le remruotna hmang loin Pathien rawl ngaithla lem ei tiu. Chun, ei lungrila ei thaw chak le tum ang zawnga thlarau inhriettirna dong anga hril hi thil olsam tak el a na, chu huna chun a nih thlarau khelhlipin hmun a hung inchu nuom hlak chu. Shakespeare an naw The Merchant of Venice-a, “The devil can cite Scripture for his purpose” titu kha?
Thil dang dang ei buoipui hmain, Pathien rawnin, ei ngirhmun inen fiein, bulthrut nghet tak la siem fel phot ei tiu. Chu bulthrut innghatna chu Chatuon Lungpui Isu Krista ni raw se.” (Delhi, February 3, 2007)
Hmun hrang hrangah hieng ang thu hi ka ziek ta a, tuta truma ding chun hi ka hung thur suok pahni hi la hun tawk pphot raw se. (November 17, 2012 Delhi)


text:
Khaw 30-ah Mobile Bookshop
Aizawl; Synod Bookroom chuan kum tina an lo tih thin angin thingtlang kilkhawr zawka miten an rawngbawlna an chhawr theih nan kar kal ta chhung khan Mobile Bookshop a nei a. Thawhtanni khan Mobile Bookshop neia kalchhuak turte chu PRESCOM Deptt General Manager Upa R.Lalmalsawma’n a thlah liam a. Tun tum Mobile Bookshop-a tuam khua hi a vaiin khaw 30 an ni.
Mobile Bookshop hi tlangdung pathum – Tuipuiral, Tuichangral leh Hmarchhak tlangdung te tuam tura tirh a ni a. Tlangdung tinah hian truck pakhat zel tirh niin Bookroom thawktu pahnih zel an tel bawk.
Hmarchhak tlangdunga feh chhuakte hian Thawhtanni tlai khan Saichalah bul an tan a, Zirtawpni tlaiah Kawlbemah an khar a. Tuipuiral tlangdungah Thawhlehni tukah Khuangthingah tanin Zirtawpni tlaiah Khuanglengah an khar a. Tuichangral tlangdunga feh chhuakte chuan Thawhtanni tlaiah Tualteah bul tanin Inrinni tuk khan Khawlailungah an khar thung a ni.
Mobile Bookshop hi Synod Bookroom branch leh distributor dawr ve pha lo khuaten an hlutin an chhawr tangkai hle thin a. Synod Bookroom pawh hian khawpuia lehkhabu lei pha lote tana kum khata vawi khat tal lehkhabu chhawp hnaihsak hi rawngbawlna pawimawh takah ngaiin a ti ziah thin a ni.
Comments
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.