text:
Pathian tha takin min awmpui a, ka kal chhan ber ka hna chu Kolkata-a thiante zarah ka thlen tuk chuan ka zo fel ta mai a, zawh hman loh hlau-in return ticket lah chu ni hnih hnu-ah ka OK daih si, bazarna hun thawl duhthusam ka nei thei ta.
Tichuan, tih tur ber zo tawh bawk a, kawlpui ka kheng thla e, ti ang maiin bazar lamah chuan chakkhai chi hrang hrang lam turin ka phek chhuak ta a, kalna tur leh lei tur ka ngah em avangin thiante pawh ka hruai duh lo a, an nin palh takin tih thu-ah keimahin ka'n ar kawh chhuah ve tawp mai a ni.
A hmasa berin ka u pakhatin trolley suitcase min chah kha tiin new market lam ka'n hma phawt a, suitcase tha tak hnuh kal theih chu tlawm takin ka'n lei ta pang mai a, mahse ka tisual chiang hle mai, a lian si, pawm bo mai mai theih ni tawh hek lo, ka hnuk ka hnuk ta mai a, thil dang pawh ka lei belh zel a, new market-ah chuan ka suitcase chu ka hnuk ri ta rum rum reng mai a, vai ho chuan min en zui vawng vawng zel bawk a....
Duh tawka new market lam ka riam hnu chuan ka pawisa ken sa chuan daih ngaihna awm hek lo, inti changkang leh inti fimkhur-in pawisa fai keng tam duh lo-in ka account-ah mi pawisa min thawn vete chu ka dah vek si. ATM lam pan a ngai ta. Bag leh pheikhawkte ka lei duh bawk a, BK Market bul lawkah ka hman than em em ATM chu a awm kha tiin BK lam chu ka pan ta vang vang a, mahse aw, ngai teh, BK market bula ka ATM hriat chu a lo chhe hlauh mai, pawi thei ve... khawnge SBI ATM dang ka hriatna ka'n ngaihtuah chiam chiam a, tichuan taxi la-in ka zawng ta ngat ngat mai a, taxi driver pawhin min buaipui na-rawh e, hmun pakhat-ah chuan ka hmu ta hlauh mai, taxi atang chuan ka chhuk sawk sawk, ruah a sur suap suap zui, taxi driver pawh chuan ka tlanbo mai a hlau teh chek nge, ka buai lutuk a hlau zawk min rawn um ve dawr dawr zel a, ATM chu lo tha hlauh mai, ka duh ang pawisa ka la chhuak thei ta bawk a, ka thaw huai mai, mahse khua a lo tlai tawh em em, lei tur ka la ngah si. Market lam chu ka pan leh ta nal nal a.
Duhthusama bazar ka zawh fel chuan tlai lam dar 7 a ri der tawh, ka thlenin te chuan kei, mahni-a chhuak ta ringawt, dar 7 pawha la haw lo chu min ngaihtuah nasa mai a lo ni, min rawn phone ta chul a, khawnge I la awm em em, rawn haw vat rawh min ti. Kei lah ngaihtha em em in ka lo la bazar veng veng si a, e, ka lo haw dawn e tiin thlamuang takin kan inthlah ta a.
In ka thlen chuan buaina dang a chhuak leh ta. Ka thil lei zawh zai chu khawiah nge ka vawmbo zawh tak ang le.... suitcase lian tak 2 chu ka nei ngei a, ka thleninpa lah chuan a U-te signboard tur Puana siam poster lian pui, ka Dung chen lai tur chu min thawn a lo tum ve chhen a, hawnsak loh ka hreh bawk si. Ka thil lei vel chu ka'n pack ta tak tak a, ka cabin baggage takngial pawh chu zahthlak khawpa rit hi a ni a. Engemaw ti ti-in ka inbeng zo thei ta hram a, khawi lai mai pawh chu a khat tha em em vek mai a ni.
Tichuan, ka haw tur ni chu kawl-ah a lo chhuak ta, thiante leh chhungkhat laina-te thil tur ka hawn hnem bawk a, phur em em-in bungraw tam tak nen Bapui tuai loh ang tuamin ka thleninte nen chuan kan invai liam ta a. Airport-ah erawh rin aiin buaina ka tawk ta lo hlauh, theih tawpa cabin baggage-ah thil rit chi hlir ka beng avangin ka luggage chu kg 5 chiahin a excess a, min chawitir lo hlauh mai. Hlim em emin, tluang takin Aizawl lam pan chuan thlawk chho ve leh ta nal nal a.
Tin, ngai teh, Lengpui airport tluang taka ka thlen chuan kan thawnthu chu a tawp mai tura ka ngaih laiin a lo ni hauh lo, Arrival-a bungrua kan chang chu ka suitcase pakhat lo thleng ka chawi thla ka bula ka hung, a dang ena khaw dang ka hawisawn hlanin miin an lo la daih mai, ka buaizia leh mangan zia chu sawiin a siaklo, sawi loh pawn a siak chuang lo. Ka bula mi pakhat chu ka suitcase a hmuh leh hmuh loh ka zawt, mipa naupang pakhatin a lak kha, a chhuak tawh a ti ta mai.... duty ho ka ko, ka suitcase 1 mi-in an la ka ti, security an ko, air office ka lut, awm an awm mumal lo, ka chhuak leh, uite vawihkhum ang maiin ka vei tuak sek tawh mai, pawnah khi...tah parking vel-ah mi haw tur kan han enkual, kan hmu silo, ka bungraw dang ka la la bawk si lo, kha hun kher kha chu zawng mang chhe mang ang maiin ka talbuai. Min hmuaktu lah chu ka be lum lam hman lo, enge thil thleng tih hre mailo khan ka kalna apiangah min rawn um tak lawp lawp a...
Airport authority lam-a thianpa Vala ka phone ta ringawt, ani lah thlawhna bulah a lo la awm a, tikhan lo awm reng rawh, ka lo kal ang a ti a, a rawn tlan phei, chanchin ka'n sawi vel a, I suitcase chu I tag nen I enmil em? I ta ngei a ni maw? a ti, ka chiang ta hauh lo, ka lo enmil hauh lo mai a, I ta a ni lo mai thei asin a ti. Bungraw off-load a lo tam em em mai niin, report-ah hian ziak ve phawt mai la, naktuk lamah a lo thleng em tih ka lo ensak ang che, tunah chuan tih theih engmah a awm chuang lo a, haw phawt rawh a ti a, rilru bet lo zetin ka haw ta hnak hnak a.
In ka thleng pawh chu sai sawm kap ang maia luh tum kha, a thla tliak ang hna hna-in ka lut ta a, ka thil bo dan ka'n sawi suam suam a, naupang ho thil hawn nghak ho pawh an lo awm kim thap a, hrilh a hai duh ngei mai. Ka nu chuan, “In zin zing ve tawh a, harsatna leh thil bo pawh in sawi ngai lo a, mi chan in hriat ve na a nih chu, tawngtai ila, I hmu leh mai ang” tiin awlsam te-in min hnem a, rilru chu hahdam deuh huai a. Kolkatta lam thiante pawh phone-in ka zu hrilh, min mangan pui hle,kan lo tawngtaipui ang che an ti.
A tukah chuan Omega travels-ah bungrua a rawn thleng em? Mahni bungrua lo la palh rawn dah an awm em? tiin ka kal deuh chhen, anni pawn an ning viau mai thei. Mahse tha takin min chhang a, I la hmu mai ang an ti, an buangrua lo an la a nih chuan rawn dah mai awm tak a nih laia chu chen chen thawm ka hre lo chu thenkhatin min manganpui a, passenger list dil rawh an ti. khami ni-a thlawhna chuang ho list ka dil, min pe ve mai bawk, detective story te pawh a ang tan ta riau mai, airport-a lo hmutu khan mipa naupang a tih avangin hmeichhe ho chu chhui a ngai lo phawt, chutah mipa-ah pawh puitling chu kan paih leh thei, mipa naupang chuang chu an lo tam lo hle mai, kan sawr zim sawt viau e. Mipa naupangte chu a kalpuitute nen an hming ka la a, an phone number nen, hemite hi phone a, an bungrua ni lo an hawn em? tih zawh chauh chu hmabak a ni ta.
Mahse a la awm tlat, khami te khan tum rengin thurualpui neiin lo la ta se, kan bungrua ni lo kan hawn lo, lo ti ta tlat se, kei hian phone ringawt ila, min chhang tha duh dawn em ni?
Chutia hawina lam ber tur hre lo-a ka inngaihtuah buai lai chuan chung lam chhanna chu airport lama thianpa Vala atang daihin a rawn ri ta a, I bungrua a vaiin kan hmu a rawn ti. Halleluiah.............. Aw Lalpa thatzia hi tih a ni ringawt mai.
Ka bungrua kha a vaiin an lo off-load vek a lo ni, ka suitcase emaw ti-a ka lak ngawt kha ka ta a lo ni reng reng lo, keima thiam loh vek alo ni, thianpa Vala'n I tag nen I enmil em a tih chiah kha, lo enmil ila chuan ka ta a ni lo tih kha ka hre ngei dawn si a.. aw,... kan mipa naupangte kha ka lo phone hman ang tih a va hlauhawm tak em... Vala chuan Lengpui atangin tlaiah a rawn phur haw leh ta zel a, mite hi chu an va fel zozai tak em tihte ka ngaihtuah a, Pathianin kan tawngtaina a chhang a nih hi tiin ka NU erawh a lo lawm em em thung a, Kolkatta-a ka thiannu thung chuan Ka rinna a la chak tha a nih hi tiin Pathian a lo fak thung a.


c: text/html

text:
English chanchinbuin mi pakhatin minute 10 chhung lekin Rs 500 in mi tupawh Aadhaar data kimchang a neihsak theih tur a sawi chungchang a chhuah chuan buaipui a hlawh a, hei hi mipuite privacy khawih chingpen sak theihna a ni, tiin Unique Identification Authority of India (UIDAI) pawhin sawisel a hlawh pha hle. Hemi hnu, Nilaini khan UIDAI chuan midangten Aadhaar data an lo hmuh ve tur venna kawng khat atan temporary 'Virtual ID' a siam.
UIDAI chuan temporary Virtual ID hi March thla aṭangin a tichhuak dawn a ni. Aadhaar card holder mi vaibelchhe 119 chuangte chuan an Aadhaar number, digit 12 aiah chuan he temporary number digit 16 hi bank leh telecom service provider-te hnenah an hmang thei dawn a ni.
Service provider hrang hrangte chu hemi atan hian an system-te upgrade tura tih an ni bawk. Virtual ID hi duh zat zat a hman theih a, a nih loh pawhin unique ID hman hnuah a tharin a thlak theih zel dawn bawk. Official-te chuan Virtual ID aṭang hian mimal Aadhaar number hriat sak theih dan tur hi a awm lo niin an sawi.
Hetih lai hian UIDAI in temporary Virtual ID siam a tum hi awmzia a nei dawn lo nia sawiin Supreme Court-ah petition a lut nghal. Petition thehluttute chuan virtual ID hi enchhin pawh a ni lo a, awmzia a nei lo niin an sawi. UIDAI chuan Aadhaar chungchanga a policy fel tawk lote thup nan enchhinna pawh awm lo technology thar hman a tum mai a ni, an ti a, Virtual ID siam tum chu an dodal zel tur thu an sawi.
Chenna nei lo, Aadhaar nei lote chungchang sorkar zawtfiah :
Supreme Court chuan sorkar laipui ukil hnenah chenna tur in nei lo, Aadhaar nei lote chu sorkarin ram mi leh saah a chhiar tel em tih a zawt.
Additional Solicitor General Tushar Mehta hnenah hian Aadhaar number neih dawn hian address mumal tak ziah tel a ngaih vangin, chenna nei lo leh vakvaite chuan engtinnge Aadhaar hi an neih ve theih dawn tiin court chuan a zawt a ni.
Metah chuan thingtlang lamah chenna in nghet nei, khawpui pem tam tak chuan chenna mumal nei loin an awm a, hengte hian in leh lo nghet an neihna hmuna mi chu hmangin Aadhaar number hi an nei thei ang a, hemi hnu hian sorkar scheme hnuaia hamṭhatna te pawh an dawng thei ang, a ti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Achul Antiochus Bajarchun Bajarchuu Borchuu Chiemeka Chukwudi Ching-Chung Chu thi ngoc Chu Xuan Chuan Chuan Hui Chua-wen Chuba Chudi Joe Chudi-Job Chui-i Chuk Chukuwuemeka Chukwuka Obiechina Chulo Chumajak Chung Jin Chung Se Chung Wan Chungho Chun-li Chunshaany Chunyan Chunyu Daniel Achu Dunchu Enchul Erdenechujag Ganchuluun Heinrich Christian Chuna Herrmannus Rochus Heun Chun Hsuch-Chuen Hui-Chuan Hui-chun Hum Chun Jonathan-Chukukere Kingsley Chuma Ling Chuan Mei-Chu Nochum Okechukwu Samuel Omar Age Atschul Onchundai Onchundei
Vietnam (2)
Aspirantur (1) Chemie (1)


text:
BBC | January 29
Rakhein State, Yianbe Township ih Palihngiu tikluh ihum lonei tu 40 lenglo in eihawlnak ih an hman mi loram acre 800 lenglo cu environment department thuneitu pawl in thingkung phunnak ding hmun ah hman an tum ih an siatsuah rero thu thuthangca in a tarlang.
Environment department thuneitu pawl cun hi tikuluh ih um loneitu pawl cu an lohmun suahsan ih hmun dangah an thawngaw a silo ahcun kum 6 sung thawng thlak ding in an hro ih lo neitu pawl cun tingaihnak theilo in an um rero a si.
Hi thubuai thawn pehparawin Chauh-phuu environment department thuneitu pawl hnenah theihter an si nan thuneitu pawl cun environment in project a neihmi sungah a tel ruangah fur can ih thingkung phun an tum thu an rak sim.
Cutiasiruangah lohmun neitu pawl cun bawmtu ding neilo in an tuar cuahco ih Kawlram cozah in ram remthataw-awk a fehpi rero mi ah beiseinak an nei lo ihbakah an lohmun pawl cu an suahsan atul mai ding ih an zum thu khal lohmun neitu in a rel.


text:
Vietnam Ral tlung ralkap pakhat ih thu a si. Ralram ihsin an ram US a thleng. San Francisco ih um a nu le a pa phone a ko. A nu le pa tla an lungawi ngaingai, fapa ih aw kam thei ti cu. “Ka nu le ka pa, a rei hlan ah inn ka rak tlung ding,’ tiah a ti. A nu le pa tla cun, ‘A rang thei bik in rak tlung aw, kan lo ngai tuk,” an ti. Cu ralkap pa cun, ‘Pakhat te lo dil ka duh, ka rualpa kan inn ah hruai ka duh a ngah kem,” tiah a sut.
“Na rualpi a si ahcun ngah ee, mai fa ih rualpi tete.”
An fapa cun, “Ka lungawi, nan pakhat te lo theih ter ka duh mi cu, ka rualpa cu raldonak ah a kut le a ke a bul,’ tiah a ti.
A nu le pa tla cun, ‘Aw cu ti si ah cu a umnak ding hmun pakhat khat kan hawl sak pei cu, nangmah kha a rang thei bik in rak tlung aw,’ an ti.
Cui ralkap pa cun, “A cang thiam lo, keimah thawn um tengteng a ṭul’ a ti. A pa in, “Ka fa kut ke kim lo mi bang lo pakhat zohkhen ti hi thil ol zet ding ah maw na neih. Kanmah ten buaibai lo ten kan um lai ah hi bang harsatnak cu rak tlun hlah” tiah a ti.
Cun phone a thlak. An fapa cu inn a tlung lo. Ni tawk fang a rei in palik zung ihsin phone a ra. An fapa tiih ruah mi tlangval pakhat inn par in a dawp that thu an sim. A nu le pa tla cu an lau. Cui a cannak hmun ah a rang thei tawp in an feh.
An zoh tikah an fapa a si ngaingai. An theih hrih lo mi thil pakhat an hmu ngah, An fapa a kut le a ke a kim lo ti mi.
Francis Cung Bik


text:
Rev. Don Hre Dun thawn Hmatonnak
Profile:
Hmin : Rev. Don Hre Dun
Nu le Pa : Pu Ca Thuan (Laizo – Zalai, Laisak) le Pi Hrang Tlem (Laizo – Zalai, Zahup).
Suah ni : April 10, 1947
Suahnak khua : Laizo – Zalai
Qualification/s : M. Sc (Zoo), B.R.E., B. Min.
Innsangnu : Pi Zing Cuai
Falepawl : Mai Sui Ngun Par (Bingbi Par), Mai Ann Zung Len Cer (Karate Champion, 2012), Salai Jerry Ram Lian Thio, Salai Joe Thian Kip Ceu.
Umnak : Chanmya Thazi Myone, Yangon-Mandalay zinpi kiang, Mandalay.
CT : Pu, ahmaisabikah na thuanthu tawi theih kan duh. In sim thei pei maw?
DHD : Sim thei tuk e. Ka thuanthu tawi cu hitin lo ziang; kum 1969 ah matric ka ong ih, Mandalay University ah Zoology Major ka lak; kum 1971 ihsi in Karate ka lek thok ih, kum 1975 ah Black Belt le B. Sc ka lak theh hnuah, kum 1980 ah Zoology Department ah hnatuan ka ngah. M. Sc cu kum 1982 ah in pek. Kum 1981 ah Pi Zing Cuai thawn kan neiaw ih, a tu Pathian in fanu pahnih le fapa pahnih thlawsuah in pek; an zaten degree an ngah thluh zo. Suikuk (Bingbi Par) cu Myanmar TV & Radio, Chin Program ah a tuan. Ka pa cun 1947 kum ih Civil War ah in rak liamsan zo. Ka nu cu Col. Hrang Thio-ih farnu, nautabik sangtu a si ih, 2001 ah in rak liamsan.
CT : Ziang tik kum ah Pathian hnatuan na rak thok?
DHD : Kum 1981 ah Pathian kawhnak ka rak dongih Mandalay ah Pathian thu ka rak sim phah theu. Rev. James Biak Lianih tlawng le Rev. Robert Thawm Luaiih tlawng (Falam) tla ah ka rak bawm phah. Cun Col. Khun Nawng tla thawn siseh, Saing Aung Nyein le Daw Snow tla thawn Campus Crusade ah ka rak tel ve dah.
CT : Ziangtik kum in hnatuan na rak cawl?
DHD : Kum 1987, March thla, Pakukko College (University) in ka bangih, 1988 ihsin 1990 tiang Camp Evangelism lamah vei 20 lenglo ka rak tel.
CT : Ziangtik kum ah pastor na rak tuan thok?
DHD : 1993 kum ah F.B.A Evangelist in 1995 tiang ka rak tuan ih, khua 80 lai ka rak tlawng. Cun, 1996-1997 kha Z.B.C ah Carson Hall, Coordinator ka rak tuan. Cule 1998 in F.B.A, E & M Secretary ka rak tuan ih, 2000 – 2003 tiang F.B.C ah E & M Secretary le F.B.A Chairman ka rak ceem; cun F.B.P khalah Part Time in Education Chairman ah in ret. Ziangtik laiah in hlon ti cu ka rak thei man lo. Cun, 2004 – 2008 tiang FCC Secretary ka rak tuan ih, cui kum FBA Triennial, Bual Khua in pension ka rak la; cunah kum 59 ka rak si.
CT : Pu, karate teh kum ziat na rak lek? Cule Pathian thu le Karate teh hi a milaw ko maw?
DHD : Karate cu 1971 ihsin a tu tiang ka lek lai ko. Pathian thu thawn an naiaw zet. Karate – Pu Kichin Funakochi in ‘Mi upat thiam ding’ ti hi a rak sim bik mi a si. Pathian thu khalin mi upat le duhdawt hi in zirh bik.
CT : Funakochi cu zosaw a si? Cun Falam lamih na zirh mipawl hi mi thawi le mi vel ah an vak an ti bangih?
DHD : Funakochi cu Japan ram ih Modern Karate Founder a si. A kum 93 ah a thi. Amai tinakah cun ‘Sii le vai ka ei dah lo’ tiin a rak sim dah. Cule Laimipawl, a tamsawn Karate zirh hi sirawknak tampi a um. Saya upat le tihzah khal kan thiam lo. Cule thiam lo piih mi zirh le mi thawi hi kan uar tuk ngai. Cucu Lai Culture a si ko!
CT : Asile ‘Art le Sport’ ih danglamnak in sim thei pei maw? Ziangtinsaw a umdan bik hi?
DHD : Ka sim thei tawkin ka lo hlawm ve pei cu: ‘Art’ ti mi thiamnak (Anuhpinngia) hi mai paih le zuam ruangah tuah le zir a si ih, suahpi talent cu a tul ve. Karate, Judo, Kendo (naam sah) pawlih sim asiahcun thinlung nehawk hi a thupibik ko. Taksa le thinlung hmunkhat thei ding hi a si ih, a tul can ah ruatcia loin amahte a suak thei. Laimipawlih Lae Taing (thli taing) ti mi hi a taktakah cun dikteih um thei asiahcun mit hmuh lo khalin a khamaw thei. Asinan mi huatnak, thinhennak, le duhhamnak a um asiahcun sunralnak ah a cang thei. Korea ‘Tae Kwon Do’ sayalepawl tla cun Karate lekpawl cun ram hrangah rintlak ding; ram le miphun duhdawt ding; nunau le mipa lamah rintlak ding; mi zawn ruah ding, mi zangfah le mi upat thiam ding, tiin thukamnak tuah a si. Hi mi hi kan Laimipawl zirh an si nan an thlun thei lo. Zangfah ding kan si. Ziangah tile kan thanlennak hmunram le theihnak a tam ruangah a si thei.
Cun, ‘Sport’ (Lehpannak) ti mi hi cu neh ding rori ih tumtah a si. Cuihrangah Martial Art (Ku-khan-Pinngia) thaw cun a dangaw ngaingai. Asinain ‘Karate’ khal hi Olympic ih telh a si tikah Martial Art ih lungput a si mi, mi upat le lungthiang tei leh a um nawn loih a lungput dik a hlo thei. Dik loih ttanawk a um pang theu. Sport le Game hi cu nomnak le harhdamnak deuh ih leh a tam deuh ih, Martial Art hi cu mah le mah nehawknak, ziaza thatnak, thinsaunak, le supawk theinak dingah a sisawn.
CT : Na rak no laiah mi thawn nan sualaw dah maw?
DHD : Sualaw dah lo. In thawi ih ka rak kham men a si ko.
CT : Na sayapa hi a dam lai maw? Ziangtlukin a thiam?
DHD :Sayakyi U Kyaw Nyunt (Peter Thant) le Sayakyi Richard Chan an si ih, an damcak lai ko. A tu Mandalay ah an um ih, kum 75 lai an si. Mirang ca an siar thei ih, a tong khal an thiam veve. Japan le Mirang pawl thaw khalin an rak lektlang dah ih, an upat zet. An sim theu mi cu, ‘Ziangtluk thiam khal awla theihnak na neih lo ahcun a lak men a si. Cun, Karate ziangtluk thiam khal awla saya upat le lehpi upat na thiam lo ahcun thiam lo belbel hnakin a sualsawn,’ tiin nun in sim ringring theu. Sumpai le cawmawknak menih Pathian hnatuan hnakin Karate lole Martial Art leh hi a thasawn a bang!
CT : Na no laiah Competition (Tournament) ah na rak tel dah maw?
DHD : Kan no laiah Myanmar ah tournament a rak um lo. Kan van a sia. Club sung lawngah kan nei theu. Cun thla 6 vei khat ‘Show’ kan nei theu ih, zialpheng (plank) pahnih (zungbok khat ih sah) ka sat theu. Cun Kata, Chinte (Strange hands), Unsu (fist of cloud), le Basai Sho (Attacking Castle) ti mi Kata-Form ka lek (show) theu. Ka no laiah cun sathaufar (candle) tumpi kha tlu lo ten ka rak sat thei theu.
CT : Tu teh ziang na bang lai?
DHD : A tu cun hmakphek suk (lungcang) le arti parih fu lawng ka hmuh theu. Thingpheng tipawl hi cu ka ti paih nawn lo.
CT : Na fale ah zo an thiam bik?
DHD : Upabik Mai Bingbi Par hi cu thla khat lawng a zir ih ‘bow’ ti mi Karate ih mi upat cu a thiam ve. Salai Jerry le Joe hi Black Belt an si veve ih, Zung Len Cer hi Brown Belt (2012 Champion le 2nd vei 3, 3rd vei khat ngah) a si.
CT : Tlawngta na nei tam maw?
DHD : Ka nei tam nan rintlak lo an tamdeuh ih riahsiatza a si.
CT : Tu hi teh ziang bik na tuan theu?
DHD : Mandalay ah Honorary Pastor in 2012, April ihsin tuisunni 2013, February tiang ka bawm. Cun Ywatitkyi ah Bawipa Zanriah ka pe theu. Cule tu hi Pyin Oo Lwin (May Myo), Falam Baptist Church ah Part-time in ka tuan. 2013, February in ka tuan thok. Cun Tamu, Falam Baptist, Zaydaan-7 le New Eden Baptist Area, Falam ah Honorary thotho in (Tamu, kum 1 le hrek, N & B kum 1, le Kanan Baptist Church) khalah ka tuan.
Karate khal zarh khat vei hnih, Mandalay Black Belt pawl thawn kan lek theu; ih, kan sayakyi U Kyaw Nyunt in in zirh theu.
CT : Na leh ruangah hin ziang thathnemnak a um?
DHD : Taksa cangvaihnak neih le leh hi a thahnem zet. Damnak a si hleiah mah le mah rinawknak a um ih, cun thluakhri (brain cell) thar a hringsuak ih, nausen lungput (Tangepian/Juvenilism) ti mi a um thei lo. Mah kel tein thluak a tha thei.
CT : Cule na B. Sc le M. Sc kha ziang subject bik saw na rak zir?
DHD : Ka B. Sc cu ‘Nga’ (Itchtheology) a si ih, Marine Fish, Fresh Water Fish thupawl a si. Cun M. Sc cu Herpetology ti mi ‘Bokvak’ a si ih, ‘Rul’ thu deuh a si. A hmin cu ‘Taxonomy of Burmese Non-Colubroid’ ti mi Kawlram rul-tur-nei pawl deuh hi a si. Kum 7 rei rul thu ka rak zingzoi.
CT : Lairam ah rul-tur-nei phunziat lai a um pei?
DHD : Sim thei e. Laitlang (Chinland) ih rul tur neipawl tla cu, Rulngan (King Cobra), Liim lole Cong-or ti mi (Black Cobra) le Rulha tla an si. Rulha phun thum an um: Sim rulha hi hringdup le hring-eu an um ih. Zo rulha cu khawfi rong ih ttekttial a si. Sim rulha cu Mirangin ‘green-pit-viper’ an tiih Zo rulha cu Jordoni (Trimeresurus jardoni) tiin an ko. Tih an nung zet!
Sumpai bawmtu nei sehla Laitlang Rul (Chin Snakes) tla hi zingzoi ka duh zet nan_ nga thawn lo ziang. Cule kan Laimi tla an beng a var deuh ding. Cun ‘Viper’ ti mi hi nui pumsungih ‘Tii’ ih seem hnu a fakeuh lengih suak an si. Rul dang cu tii in an tit ih op tul le tul lo an um. A tambik cu Saphai le Rulngan in an op theu. Central Myanmar ah cun Rulngan hi phun nga lai a um ih, kei hi phun li lawng ka ngah thei. Cun Mandalay, Madaya lamah hin Cong-or (Ringhal Cobra or Spitting Cobra) ti mi tur-zit-thei cobra a um thei men. Malaysia ah cun a um tiin record an ngan.
CT : Ka lung a awi zet. Mipi hnenah ziang na cah duh bik?
DHD : Ka cah duh bik mi cu, Laimi (Chinmi) tla hi ziangkim theifiang ko zirsuak ih, specialist si thei zuam sehla, cule dik le fel zetin rintlak sehla, cule mai miphun tan le bawmaw in hnamdang tla upat in, an calai, an nunphung, an tong le an biaknak tla upat sehla; Lai-Christian tla hi miih zohthimtlak kan si thei ding. Cule Church din le Bible tlawng din hnakin NGO tla tampi din sehla; cule kan bawmaw thei dingih hnatuan tla kan nei thei ding; tiin, mah hman tling lo cingin cah ka duh. Ka lung a awi zet. Himi siartu nan zaten Pathianin nunsaunak, damcahnak, le lenfimnak lo thlawsuah hram seh! Laimi, nau duh hlah law. Kan duai ve ce lo sokhaw maw!


text:
Saturday, 15 March 2008
Ni Ropui!
Mahse vawiin hriatreng tlak a nihna chhan chu thil dang vang a ni: Inkhel thiam Lalzarzova piancham vawi XX-na a lo thleng leh hi keini Choolaimedu Mizo te chuan kan lawmpuiin duhsakna sang ber amah Zara hnenah kan hlan a ni.
Tv. Zara chanchin tawi te han tarlang ila. A nu leh pa te fa niin Aizawlah a pian kumah a piang a. Tet te atanga seilian niin hmun dang zawng aiin Choolaimedu-a awm a thlang ta a ni. He khawvel hi football leh mathematics nen a tehkhin thin thu a sawi a. A First Love pawh football anih thu a sawi bawk.
Zara hi mi namailo tak a ni a. College tana khel pha, Mathematics thiam chungchuang leh thian tha tak a ni.
ZARA! DAM RENG RAWH SE! JAI HIND!
5 comments:
- Mike H. said...
-
Zara hi St Pauls atangin ka hre toh a.An unau mai nilo, an chhungkhat te thlengin football thiam mi anni a.Football thiam veng Republic veng chhuak nge2.An inbul kawngpui remlo laia an inkhel reng peih te kha tuna a dinhmun hruaithlengtu pakhat chu aniin ka hria.Lehkha zir lamah lah mi tamtak te thiamloh Maths hi a thiamzawng tak a lo ni boksi. Inkhelh leh Lehkha han thiam chu a combination a dikin Mipa tan chuan duhthusam anih ka ring.4-4-2 lamah a idea a thatzia nitinin kan hre thar zel bawk a.Zara hi Loyola tan mai nilo....Choolaimedu,CMWA,Republic Veng,Aizawl,Mizoram,North-East,Hindustan tan thlengin a lo tangkai ania...Zara!!Dam reng rawh se!!
- March 16, 2008 9:51 am
- Tetea Tochhawng said...
-
Mike, i sawi dik lutuk. Jai Hind!
- March 16, 2008 7:13 pm
- NancyRalte said...
-
Zara hian Math a thiam tluk zetin nula try dan a thiam an ti!!!! Birthday gift(kiss) a dawng em tih kha zawhna lian tak a la ni!Nula pakhat birthday-ah chuan gift chu Zara hian nula chalah chuan maimitchhing chungin a pe ngei mai ah....a bak chu ka se toh lo :o)
- March 17, 2008 9:25 am
-
-
I would like to exchange links with your site www.blogger.com
Is this possible?
- August 01, 2010 7:24 pm
- dheeraj88 said...
-
Hi, I am also from loyola college. A friend of zara. Do you zara's email id.
- October 05, 2012 10:18 pm


text:
Tun tum tutorial ah hi chuan ninawm ve thin tak leh blogger ten kan ngainat vak loh Blogger Attribution, Powered by Blogger, remove/peihbo dan ani. 'Powered by Blogger' tih hi Google Blogger attribution ani a, Google in Blogger hi ama Attribution Copyright (Copyright Holder) tihna ani deuh ber. Blogger in a chhawpsa theme/template ah hian a tel ngal veka, tichuan custom theme thenkhat ah pawh hian a tel ngal zeuh zeuh thei.
Blogger Attribution hi footer widget/gadget ah hian a awma, widget pakhat tho ani. Blogger khawih tan ve chauh leh la thiam lutuk lo (newbie) tamtakin he (Powered by Blogger) Blogger attribution hi remove/delete dan hi hrelo kan tam ang. A chhanchu Blogger hian remove/delete theihloh hian a Locked tlat ani.
Related: Google Search ah Blogger Sitemap Theh Luh DanWidgets dang anga 'Edit' atanga Remove theih mai loin a in locked tlata. Blogger Attribution hi peihbo kan duh chang hian harsatna tawk tlem kanla awm thei. He 'Powered by Blogger' hi a ninawm ve a, kawng leh lam ah chuan Blog design ati hnawk ve a, tichuan mahni duh dana Attribution kan siam duh changte pawh a awm thei. Chuvangin tuntum ah hian Blogger Attribution (Powered by Blogger) tih awm ziah hi remove/delete dan, peihbo leh thuhruk dan kan en ang.
Blogger Attribution widget chu Layout atang tho khan edit thei a:
Mahse, Widgets dang angin han peihbo dawn ila 'Remove' tih kha a awm velo ang. A chhanchu Locked ani tlat. A chung kil sen ah sawn widgetID=Attribution1 tih a awm a, Attribution widget 'ID' ani a. HTML editor chhungah ama ID atang sawn zawn a awlsam dawna, chhinchhiah deuh pawh a ngai ang. Tehkhin nan, Widget i duh mi kha HTML chhungah i va zawng dawn anih chuan ama ID tang hian awlsam takin a zawn mai theih ani. Tunah chuan 'Powered by Blogger' peihbo dan leh thuhruk dan a hnuaiah kan en ang.
Powered by Blogger Remove/Peihbo DanStep 1. Blogger Dashboard atang khan Theme >Edit HTML ah click la.
Step 2. Jump to widget ah click la drop-down list i hmu anga, 'Attribution1' tih ah click la, Attribution awmna ah a hruai nghal ang che. (or ama widget ID atang pawh khan search mai theih tho.)
Step 3. A hnuaia Picture ah hian <b:widget id='Attribution1' locked='true' title... tih zawngla, i hmuh chuan locked='true' tih ah hian true tih hi false tiin thlak ang che.
Step 4. Tichuan, Theme chu Save la, Layout atang khan Attribution widget chu edit leh la, Remove theihin a lo awm tawh ang.
Heihi Blogger Attribution remove dan awlsam ber chu ani.
Powered by Blogger Hide/Thuhruk DanTuna Blogger Attribution thuhruk dan hi chu CSS code hmanga Hide dan ani. Remove leh delete a nilo ang, attribution chu i blog chhungah khan a awm reng tho ang. Mahse lang theilo tura siam ani mai.
Step 1. Blogger Dashboard atang chuan Theme >Edit HTML ah kal la, a hnuaia code hi zawng rawh.
]]> Step 2. ]]>  chung ah a hnuaia code hi Copy la Paste rawh.
#Attribution1{display:none;}Tichuan, Theme chu Save la, i blog chu han en lehla 'Powered by Blogger' tih chu a lo lang tawh lo ang. Hei hi 'Powered by Blogger' attribution remove dan/delete dan, peihbo dan awlsam berte an ni e.


text:
THIANHLIMNAK
"Thianhlimnak
um loin zohman Lalpa an hmu lo ding"
(Heb.12:14).
Kan
thuhmahruaiih kan
tarlangmi hin thu pawimawh zet le thuk zet in sim. Cui thu cu a takin nunram
thinhlimnak asi. Khrihfa ti aw pawl hmuahhmuah in himi thusutnak hi ngai pawimawh
in sang thei cio ding ah ruat an si: Kan
thianghlim mw? Lalpa kan hmu pei maw?
Himi thusutnak hi
vawihnihkhat hrang lawng asilo, Mifim pa in in simmi cu, "Tahcan a umih
hnihcan a um, daihcan a umih tongcan a um: (Thusimtu 3:4,7). Asinan vanram kai dingmi
mi pakhat cu a thianhlim lo nak ding can, tikcu le hmun a um lo. Cutin kan si maw?
Hi thusutnak hin zovek
minungkhal a huap thluh. Milian, mifarah, bawi, sal, kawhhran upa le
rawngbawltu, zumtu mi piangthar le kawhhran member menmen pawl zo ti um loin a
huap thluh. Asinan, ziangvek dinhmun khalah mi pakhat hi a thianhlim lo nak
ding can um lo. Cu tin kan
si maw?
Tuisunah himi thusutnak
hi mah le mah cek fel ih sang cio ding ah ka sut nak asi. Kan
thlarau le Pathian karlak ih kan
dinhmun hi ziangvek ha asi? Hmanhmawh le buainak Leitlun ah thildang cu vun ret
tha hrih in reilote sung thianhlimnak thu hi vun ruat tha sal hnik uhsi. Thular
deuh le duh um deuh tla rak thlang ding na si nan, in ti men ding. Kei khal in
cuvek cu tawlrel le sim tla a awl in a nuam deuh ding ti ka zum. Asinan, kan thlarau hrangah hlawknak umsawnmi le tui tikcu canah kan tul hleice mi
thildang hril ding ka nei lo a si ti ka thei. Ziangruangah tile Pathian thu in
"Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding" a ti (Heb.12:14).
Himi thu kan theih fiang ih kan
tim kan tuah
ve ding hi a thupi.
Pathian bawmnak in
'thianhlimnak taktak cu ziang a si' ti le 'ziangruangah thianhlimnak cu kan tul' ti ka thei tawk
suah in fiang zet ih tarlang ka tum ding. Cun a cemnak lamah ziangtin
thianhlimnak cu kan
co thei ve ding ti thu ka run sim ding. Himi cabu sungih thutlang pahnih nakah
hi thu hi zirhnak vekin malte ka tarlang zo. Tucu ka casiartu pawl hnenah fiang
deuh le a tak ih nunpi ding lampang thupi ter in run tarlang ka tum ding.
1. A tak ih thianhlimnak dik
ih umzia le mizia.
Cuti asile, a
pakhatnakah, a takih thianhlimnak dikih umzia le mizia cu ziangvek asi ti run
lo hmuhter ka tum ding. Pathian in ziangvek minung pawl hi 'mi thianghlim' tiah
a kawh?
Thianhlimnak taktak
thleng loin mipakhat cu a sakhuanakah hlapi tiang a rak thleng thei.
Thianhlimnak cu Balaam ih neihmi vek theihnak asilo. Judas Iscariot ih rak
neihmi vek sakhua lam dinhmun sang asilo. Heroh ih rak neihmi vek thiltha
tuahnak tampi neih asilo. Jehu ih neihmi vek sakhua lam phurnak asilo. Mi uktu
mino pa ih neihmi vek-leilam upattlak nuntudan le pawnlang felnak asilo. Ezkiel
san lai ih Jews pawl ih neihmi vek-thusimtu pawl ih thusimmi ngai nuam tinak
asilo. Cun Joab, Gehazi le Demas ih neihmi vek-Pathian minung pawl thawi rualpi
that awk nak asilo. Himi pawl lakah pakhat tal a thianghlim lo maw si? Himi
pawl lawng hi thianhlimnak asilo.
a. Thianhlimnak cu, thuthiang
sungah kan
hmuh vekin, Pathian thawi ruahnak pakhat neihnak mizia asi. Hihi Pathian ih
thuthennak thawi lungrual ringring theinak mizia asi, a huatmi cu hua ve ih a
duhmi cu duhve theinak le leitlun ih ziangkim hi a thu vekih bukton theinak
asi.Pathian thawn a lungrual thei ringring tucu mi thianghlim bik asi.
b. Mi thianghlim cun sual ti a
fiang mi hmuahhmuah cu tuah lo dingin a zuam ding. Thukam hmuahhmuah a zawm tum
ding. Pathian hmaiah thinlung thianhlimnak, Pathian duhmi tuah duhnak thinlung,
leitlun thawn huat awk nak hnakin Pathian thinhengnak tihnak, le Pathian ih
lamzin hmuahhmuah ngainatnak a nei ding. Paul ih tongmi "Ka sungmuril in
Pathian ih danah ka lung a awi" a ti vek hin a tong suak thei ve ding (Rom
7:22). Cun David ih tongmi, " Na thuzirhmi hmuahhmuah cu ka thlun ih,
umdan diklo pawl cu ka hua asi" a ti vek hin a tong thei ve ding. (Sam
119:128).
c. Mi
thianghlim cun Lal Zesu ih hmuihmel keng dingah a zuam aw ding. Nitin nunnakah
daihnak le thazang a hnen ihsin la in, amah zumnak ih nitin nun khawsak men
lawng si loin a hmuihmel kengin thuam aw sisin thei dingin le amai ruahnak vek
nei thei dingah thei patawk suah in a zuam ding (Rom 8:9). Khrih in a ngaidam
vekin midang zawiawi le ngaidam a tum ringring ding; Khrih in amah le amah ti
lungawi awk a tum lo bangin a mai duhnak lawng a ruat lo ding; Khrih in in
duhdawt vekin duhdawtnak in a nung ding; Khrih in amah le amah a cawisang aw lo
ih tang a dawr sawn vekin thinnem le ruahnak tangdawr a nei ding. Khrih cu mi
rinum thutak theihpi tu asi ti a thei ringring ding: amai duhnak tuan ding
asilo ih apai duhnak tuahding cu a ti-le-rawl asi sawn; midang rian theihnak
dingah amai duhnak cu a tanta ringring ding; a mawi lo ih hmuhsuamnakah a nun a
nem ding ih a tuar a fai ding; leitlun siangpahrang can ding hnakin Pathian fa
mi farah te si hman a thlang sawn ding; misual pawl parah duhdawtnak le
zangfahnak in a khat ding; sual tuah lo ding ahcun ziang hman cawhpawlh nun nei
lo dingin a ral a tha ding; cantha a um hmanah milai cawisannak a hawl lo ding;
thilthatuahnak ah a feh ringring ding; leitlun mi pawl lak ihsin a la hran aw
ding; caatbangloin thla acam ringring ding; Pathian hna a tuan tikah a sungkhat
nai bik hman hnaihnawk nak a pe lo ding. Hi thil pawl hi mi thianghlim cun a
theih hngilh dah lo ding. Hi pawl vek hin a nunnak hma khua a sial tum sawn
ding John ih a simmi ah hin a thinlung a tuhlut aw ding, "Zokhal Pathian
peh zawmnak a nei tu cu Zesu Khrih bang in a nung ding" (I John 2:6).
Piter ih simmi, "Khrih amah rori in harsatnak nan hrangah a tuar ih a
keneh nan thlun theinak dingah zohthim ding a lo tanta" (I Pit.2:21). Khrih cun rundamtu,
a nun zohthim ding le a ziangkimah a nei tu cu mi lung awi an si! Mi thianghlim
cun Zesu hi ka dinhmunah ding sehla ziang a tuah in a ruat ding ti a ruat
ringih sual tampi cu hrialin, sual tampi lak ihsin a luat ding.
d. Mithianghlim cun nunnemnak,
tuartheinak, ngilnei zaidamnak, thinsuanak, mi zawiawi theinak le lei (tongkam)
kilkhawi theinak pawl a nei ding. Tampi a zawi aw ding, a ngaidam ding, tampi a
zoh men dingih a mai canpual hrangah a tong rang lo ding. Hi vek nuncan dan hi
David kha Shimei in a camsiat tikah le Moses kha Aron le Miriam in an dodal
tikah kan hmu
(II Sam.16:10; Sansiarnak 12:3).
e. Mi thianghlim cun amah le
amah a kil him aw dingih, Khrih hmin ih midang thatnak tuahnak dingah amai
duhnak sawn kha a tanta
ding. A taksa duhnak thihternak, a tisa duhnak le hiarnak khenbehnak le a tisa
caaknak pawl cu kaihhrem thei nak dingah a zuam dingih a nunnakah a tisa sinak
a lalter lo ding. Aw, Lal Zesu in a tirhmi pawl hnen ih a zirhmi hi ziangvek
tongkam saw an si: "Ralring in um uh! Puaituah ih zu in le sa ei in siseh,
nun khawsaknak helhkam in siseh va um hlah un" (Lk. 21:34). Paul ih simmi:
"Zumnak hmunah tel cio uh tiah midang ka sawm rero hnu ah keimah riangri
hnon mi ka si pangding ti phangah ka taksa cu ka hrem ih felten ka
kilkawi" (I Kor. 9:27) timi pawl hi mi thianghlimpa cun a ngai pawimawh
dingih a nupi ding.
f. Mithianghlim cun
duhdawtnak le unau lainatnak a nunpi ding. "miin na parah tuah hai seh ti
na duh vekin tuah aw" timi dan tlangpi hi a thlun dingih, mi in a parah
tuah hai seh ti a duhmi vekin mi parah a tuah dingih, a parah tong haiseh ti a
duh vekin a tong ding. A unau pawl taksa, neihmi, nuntudan, tonmi, le an
thlarau hrangah lainatnak hlirin a khat ding. Paul in a simmi cu, "Midang
parah duhdawtnak a nei tu cu dan a tuah famkim asi" (Rom 13:18) ti a si. Thil fate bik hmanah
thuphan pernak, relsiatnak, dunglam ih mi siatsuahnak, bumnak, rinumlonak, le a
mawi lo ih midang thawn pawlkomnak pawl
a hrial ringring ding. A sakhua nun cu a langih a nun hin a tuam mawi zet ding
a nuntudan ziangkim in a sakhua cu duhnung zetah tuah a tum ding. Khrihfa ti aw
pawl nuntudan a diklo ih a ciangkunglo tikah I Kor.bung 13 nak le Zesui
tlangparih a thu simmi pawl hi ziang thluk mawhsiatnak tongkam saw an si.
g. Mi thianghlim cun midang
hrangih zawnruahnak le thatnak thlarau a nunpi ding. Nitin ze le daithlang men
in a nung lo ding. Langpangih siatnak tuah lo men ah a lung a awi tawk lo
dingih thiltha tuah a tum ringring ding. A tikcu a tangkai thei bik ih hman le
cantawi te sungah a tha bik tuahsuak thei dingah a zuam aw ringring dingih a
kiangkap ih ummi pawl hrangah thlarau lam ih zir ding tuah sak a tum ringring
ding. Dorcas vek pawl: thiltha tuahnak le farah bawmnak dingah thinlung in
ruahman le tongkam in sim lawng men si loin tuahnak le tuannak a nunpi ding.
Paul vekin: Nanmah bawmnak ah hin ka neihmi hmuahhmuah le ka taksa pumpi hman
hi hman theh ka duh. Hi bangtuk ih ka lo duhdawt tuk ruangah in ngaih lo sawn
ding maw si?" (Dungthluntu 9:36 ; II Kor.12:15).
h. Mithianghlim cun thinlung
thianghlim a nunpi ding. Thlarau ten-um le bawrhhlawh pawl cu a hlawnhlo dingih
cuvek sungih hrui lut sal theitu hmuahhmuah cu a hrial ding. A kang awl zet mi
vek asi ti a thei aw dingih ralring zet in thlemnak meici tek lak ihsin a
kilhim aw ding. David a tluksan hmuh tikah zosaw thazang a suang ngam ding?
i. Mithianghlim cun Pathian
tihnak a nunpi ding. Sal pai tihnak, hrem tih ruang lawngih hnatuan, mi hmuh lo
ahcun daithlang men, cuvek tihnak kha ka simmi asilo. Asinan, nauhak pa te in a
pa a duhdawtih ziangtik lai khalah a pai hmai ih um vekin a duh zawngih nun le
cangvaih duhnak thinlung a neihmi vek kha asi sawn. Nehemiah hin ziangvek upat
tlak zohthim ding saw in tanta!
Jerusalem ah uktu asi lai ah khan amai hrangah Jews pawl hnen ihsin sum a
khawng thei tuk ko nan, a hlan ih mi uk vek khan a tuah duh ve lo. Tuah sehla
zohman mawhthluk tu ding an um lo. Asinan hitin a sim, "Pathian ka tih
ruangah ka tuah lo," a ti.
j. Mithianghlim cun
tangdawrnak a nunpi ding. Thinlung niamte ih ret a duh dingih midang pawl cu
amah hnakih mi tha sawn in a ruat hai ding. Letlunih midang pakhatkhat par
hnakin amai thinlung sungah sual tamsawn a hmu ding. Abraham ih ruahnak
"Leivut le vutcam men ka si" a timi le Jacob ih simm, "Na
zangfahmi lakah a te bik hnakih te bik ka si," le John ih "Tenumza ka
si" a timi, le Paul ih "Misual khawnbawl ka si" a timi pawl hi a
nunah theihthiamnak a nei ding. Khrih hrangih martar tuar Bradford vek khan a
cancan cu hivek tongkam thawn thu a rel ve thei ding, "Misual luhlul bik,
Bradford" a tivekin amah le amah cu misual bik vekin a thei aw ding. M
.Grim Shaw in a (tar) thihzawngih a ihkun par ihsin a simta mi cu: "Tucu
tangkainak neilo siahhlawh pa a feh thlang ding" ti asi. Cuvek cu
mithianghlin pa maw nu cun thinlungput a nei ding.
k. Mithianghlim cun a ttuanvo
le a nunnak thawn a pehpar mi hmuahhmuah ah rinumnak a nunpi ding. Thlarau
hrang zianghman ruahnak neilo pawl tuahdan le leitlun mi pawl nundan vek men si
loin a tha le thianghlim bikin ziangkim a tuah sawn ding. Ziangah tile bawmtu
tha a nei ih tumtah tha khal a nei asi. Paul ih tongkam pawl hi theihhngilh
hrimhrim hlah uhsi, "Ziang hmuahhmuah nan tuah tinkimah milai hrangah si
loin Lalpai hrangah kan tuah ti thinlung nei in nan thinlung takten tuah uh :
zangzel hlah uh, napin hnatuan uh. Nan thinlung zaten pa in Lalpai hna cu tuan
uh" (Kol. 3:23 ; Rom 12:11).
A thianghlimmi cun
ziangkim a tuahnakah a tha bik in tuah a tum ringring dingih tuah thei na
cingin felfai lo hnatuan nakah a ning a zak ding. Daniel vek in Pathian dan lo
cu a nunnak hnaihnawk tu zianghman a sunglam nunramah hmun a luahter lo
ding (Dan.6:5). Pasal tha, nupi tha, pu
tha, siahhlawh tha, in hnen tha, rualpi tha, mimal sinak ah tha, nu le pa tha,
fate tha, hnatuannak hmun khalah tha, tappi kawm ih mei ai nak hmun khal h tha,
cuticu ziangvek hmun le ziangvek dinhmun khal h that hi a zuam ringring ding.
Lal Zesu in a mipi pawl hnenah mah le mah ngaihtuah aw ciang dingah thu a sut
hai, "Mi dang hnakin ziang si nan tuahthat cuangmi a um?" (
Math.5:47)
1. A netabikah, a nepbik si
cuangloin, mithianghlim cun thlarau thinlungput a nunpi ding. Leitlun thil pawl
cu kaihnget tuk loin vanlam thil sawn ah a duhnak a hngat aw ding. Tulai
leitlun nunnakih a hnatuanmi ah a daithlang lo ding; asinan a thinlung ten
hmailam ih a ra thleng lai dingmi thil sawnah a ruahsannak a ret ding. vancung
ramah ro thil neitu vek in nun a tum dingih hi leitlunah cun mikhual vekin le a
innlam panih khual tlawng vekin a hmang aw ding. Bible siarnak, thlacamnak, Pathian
minung pawl thawi pawlkawm awknak neih cu a nawmnak bik asi ding. Ziangthil,
ziangvek hmun, le ziangvek rualpi khal siseh la Pathian lamih hma a sawn ter
zatin a hlut, man a neihter ding. David in a hmuhtonmi a simmi vekah hin a
thinlung a rem aw ve ding, "Maw Lalpa, ka duhmi cu nangmah lawng na
si". (Sam 63:8, 119:57).
Hi pawl hi thianhlimnak
thutlangpi ka tarlang mi cu an si. Hi pawl hi 'mithianghlim' ti ih kawh mi pawl
ih nuntudan pawl an si. Hi pawl hi mithianghlim pai nun khawsak dan tlangpi cu
an si. A sinan zohman in in theisual lo ding asi ti ka zum ti ka sim duh.
Sia-le-tha-theinak a tawntai tu hrekkhat pawl hrangah cun thianhlimnak ti ka
ngan mi hi an riahsiatnak siin, in thei sual ding tihi phang lo ka silo.
Thinlung a dikmi mi pakhat hi riahsiat ter le zumtu mi pakhat ih lamzin ah
bahnak a suah ter tu lungkham cu lungawi zet ih kham rero ding ka silo.
Thianhlimnakk hin sual
ih cencilhnak cu a khap thluh ka tinak asilo. Lamlam, cuti a silo. Himi sual
tisa ih cencilh nak ruangah mithianghlim pa pakhat cun a mai taksa kha 'A thimi
taksa' tiah tapsuakin a auh ruangro nak asi. Cuticun thiltha a tuah tum theu
tikah a sunglam ih sual tisa cun a cangvaihnak tinah a rak thlaih aw ve
ringring ih a kephah hnuai tinah rak phah awkringring a tum. (Rom 7:24) Asinan
mithianghlim pa cun mi dang vekin a sunglamih sual tisa thawn daiziar ih a um
theilonak hi a ropitnak asi. Cucu a hua ih cumi ruangah a riah khal a sia ih
cui a thi mi taksa ihsin luat ding cu a cak dohdoh. A sugnlam ih thianternak
hnatuan cu Jerusalem phar an dawl lai vek asi. 'Can khirhkhan, buainak lak
khalah' innsak cu a thang dutdo vivo. (Dan.9:25)
Thianhlimnak thu ah
zumtu pakhat cu vawi le khatah a tawp tiang famkim dinhmun a thleng thei ka
tinak khal asilo. A dang zawng in ka sim le, tui ka sim rero mi zangfahnak pawl
hi mi pakhat cu mithianghlim tiah kawh a
si hlanah a famkim zetin a nunah a tong lai ding ka tinak khal a silo. Si
lamlam hlah khaw, cucu a hla tuk. Thianternak cu zumtui nunah ziang tik lai
khalah thang rero mi hnatuan asi. A hrekkhat pawlih dinhmun cu vainim vui vek
an si ih, adang hrek khat pawl cu vainim pum vek, cun a dang hrekkhat pawl cu
vainim hawlcu vek an si. Asinan an zaten a hram thawk an neih a tul. "Thil
fate ton can nah" daithlang ding asilo. Thianternak ih a hnatuan mi tha
bik cu a famkim hrih lo mi asi. Leitlunih a rak nung dah lakah mithianghlim bik
pawl khalin a tawpnak an thlen hlanah "asinan" "ziang
titha" ti ding an nei ringring. vancung Jerusalem kan thlen hlanlo cu
khawdur um loin a kumkhua in ni a sa dah lo ding. Sui khal hi thildang
zianghman kawpkang um loin a suak dah lo ding. Ni hman hi a hmai ah hnawm kai a
um asi. Mi thianghlimbik hman hi hmun thianghlim thawn tahthim tikah cun hmai
balhnak le famkim lonak a nei a si. Mithianghlim pawl nun cu hi leitlunah cun
sual ral-Satan, leitlun le tisa ral thawn do awk ringring asi. A lenglamih an
lang dan ahcun a nehlo zikzuakzo tla a bang men ding nan, a taktak ahcun a
nehtu ringring an si. Tisa cun thlarau kalh in a hiar ringring ih, thlarau in
tisa cu a kalh, vawitampi cu kan zate in kan palh pang theu. (Kal. 5:17; James
3:2)
A sinan, hi hmuahhmuah
lakah famkim lo zetih ka tarlang mi vek nuntudan hi khrihfa taktak pawl ih
thinlung duhthusam le thlacam mi asi. Cui dinhmun an thlen hlan lo an nawr rero.
Cui dinhmun cu an thleng taktak lo men ding, asinan cucu an tumtah ringring mi
asi. Cuvek thianhlimnak dinhmun cu an thleng hrih lo asi ahcun, cucu an
tumtahmi asi.
Hihi raltha zet le
thlaphang lo zetin ka sim, a takih thianghlim nunram hi a um taktak mi asi.
Hivek thianghlim nun a neitu cu a kiangih um pawl hmuhtheih, hminsintheih,
theihtheih, asi. Cui thianhlimnak cu a um asi ahcun eng asi ih a mahte a lang
aw ding. Cui thianhlimnak cu a um taktak asi ahcun cite asi ih a alnak cu theih
asi ding. Cucu a um taktak asi ahcun vunsi hnihmi vek asi ih a umnak thuh theih
asilo ding. Asinan, Khrih ah kan unau pawl hi a cancan cu thihnak sungih an
thluksiat tikah bawmnak rak pe thei tu si dingah kan ralrin cio a tul ti hi a
fiang. A cancan cu an thlarau lamzin an zawhnakah zin khatlam ihsin khatlam
zawhsuak in tihnak thawn an ra thlun sal can a um ding. A can cu thianhlimnak
lamzin kapah llungawi zetih um an um ding. Suihi thildang rawitu a neih ruangah
sui nauta asi cuang lo ih, eng hi a ennat lo ruangah eng nauta asi cuang lo.
Cuvek thotho in zumtu mi pakhatkhat hi thianhlimnak lamah a hma a sawn cak lo
ruangah hmasawnnak lem asi cuang lo. Asinan amai duhthlannak liolio in sual
thawn buahcih aw in sete hman ningzahnak anei lo tu pa cu, ziangvek mawhnak
thaw khal in, mithianghlim tiih kawh a phut theinak ziang ti hman in ka thei
lo. Pathian in 'tuah uh' a timi lakh tahratin. mai duhthlannak lungsung suak in
tuah duhlo tu le, 'tuah hla uh' a timi mai pa lungsuak ih nuam ti zet in a tuah
thotho tu cu mithianghlim tiah kawh ka ngam lo. Owen in hitin asim, "Sual
hi phurrit bik riahsiatnak, doral tiah a ruat lo tu cu ziangtin zumtu taktak
asi thei ding, ti ka thei lo". Hi pawl hi a tak ramih thianhlimnak mizia
hma hruaitu pawl an si.
DONE
Hi pawl ahhin kan ciang
maw ciang lo kan mahle kanmah cek aw fel uhsi.
2 A tak nunram nun thianhlim
a thupitnak
A tak nunramih thianhlim
a thipitnak ka run tarlang hrih ke.
Thianhlimnak in mi a
rundam thei maw? Thianhlimnak in sual a hlawnlo maw, thatlonak a khuh maw, dan
pahbal tu pawl hrangah Pathian ti lungawi theinak a nei maw, Pathian hnen ih
kan leiba pawl a pe famkim thei maw? Asilo, sete hman asi lo. Hitin simlo
dingin Pathian in a khap. Thianhlimnak in a thlunih thusutnak pawl pakhat hma
tuah theimi a nei lo. A engbik mithianghlim pawl cu 'Tangkailo siahhlawh pawl'
an si. Pathian dan thianghlim eng thawn vun tahthim tikah a thianghlim bik kan
tuahmi cu puanse hnawphnawl vekfang asi. Jesui in pekmi puanrang thawi kan
thuam awk naklawng hin dik tiih pawm kan si. Jesui in pekmi puanrang thawi kan
thuam awk naklawng hin dik tiih pawk kan si, ih Khrih hmin lawng hi kan hmai
hngalnak le vancung ramih tufano cabu sungah kan hmin nganih a umnak lamzin
umsun asi. Kan thianghlimnak thaw khalin misual pawl hnakin kan that deuh nak a
um cuang lo. Kan thiltha bik pawl cu famkim lonak sual tlapkai an si. Kan zaten
a tam le a mal ti men, famkim lo hlir kan si ih cangvaihdan diklo le tuahnak
diklo lawng ih khat mi kan si. Dan thlunak in Abraham ih cithah zohman
thiamcoter an si lo ding. "Nannih tla cu Pathian zangfahnak in runmi nan
si ih cui runnak cu amah nan zumnak thawng in nan ngahmi a si. "Hi runnak
nan ngan ruangah zohman porh aw ding nan si lo. Ziangruangah tile nan tuan le
nan tuahnak ruangih nan ngahmi asilo, Pathian laksawng asi sawn (Eph.2:8,9).
Cuti asile ziangruangah
thianhlimnak cu a thupi tuk? Ziangruangah a tirhmi pa in hitin a sim,
"Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding." Thutlang malte a
thlar in ka run tarlang ding.
a. A pakhatnakah, thianghlim
hrimhrim ding kan si, ziangah tile thuthianghlim sungah Pathian tongkam in
phutmi kan si. Lal Zesu in a milai pawl hnenah hitin a sim : "Fiangten ka
lo sim-nan diknak in danthiam pawl le Farasi pawl diknak a lanlo ahcun vancung
ramah nan lut thei lo ding" (Math.5:20). Vancung ih um nanpa a famkim
vekin nan nih khal nan famkim ve pei (Math. 5:48). Paul in Thesalonika pawl
hnenah hitin a sim, "Thianter nan sinak hi Pathian duhmi asi" (I The.
4:3). Piter in hitin a sim, "A lo ko tu Pathian cu Pathian thianghlim asi
bang tukin nitin nan nunnak ah thianghlim in nung ve uh," ca thianghlim
dungah "Keimah ka thianhlim vekin nannih khal thianghlim ve uh" ( I
Pet.1:15, 16). Lighton in hitin a sim, 'Dan le thuthangtha cu an thu a rual
aw".
b. Thianghlim hrimhrim ding
kan si, ziangruangah tile, hihi Zesu Khrih leitlun a ratsan le a pek awknak in
a tumtah tawpnak asi. Paul in hitin a ngan, "Khrih cu mi zate hrangih a
thih ruangah zozo khal mai bul hrang
lawngah nung ding an si nawn lo; an ai ih a thi ih thosal tu hrang
lawngah nung ding an si sawn" (II Kor. 5:15). Cun Ephesian pawl hnenah,
"Khrih in a kawhhran a duhdawt ih a hrangah a nunnak tiang a pek ...,
cuticun a thianter ih a kholhfai hnu ah amai thu in Pathian hnenah ap dingah
asi (Eph. 5:25,26). Cun Titus hnenah "Amai nunnak rori kha kan nih pawl
thatlonak ihsin runsuak dingah le thiltha tuahtu si ter dingah le amai bulta
mithiang ih in canternak dingah a pe zo"
(Titus 2:14). A tawizangin, mi pakhat cu sualih mawhsiatnak ihsin
runsuak asi kan ti tikah a thinlung cu sual thuneihnak hnuai ihsin runsuak
asilo ahcun thuthiang ih a simmi hmuahhmuah thawn a kalh aw asi. Zumtu pawl cu
hrilcia an si tin sim asilo maw? Cucu 'thlarau ih thianternak' sungin asi.
Ruatcia an si lo maw? Pathian fapa hmuihmel pu dingih thuam awdingah asi.
Hrilcia an si lo maw si? Cucu an thianhlimnak ding asi. Kawh an si lo maw
si? Cucu a thianghlimmi kawhnak asi.
Hliam in an um maw? Cucu a thianhlimnak an tawm ve theinak ding ah asi. Jesu cu
a famkim mi rundam tu asi. Zumtu pawl kha sual mawhsiatnak ihsin runsuak lawng
si loin, cu hnakih tam a tuah sak hai mi cu sual thilti theinak a siatsuah sak
(I Pit. 1:2; Rom 8:29; Eph. 1:4; Heb 12:10).
c. Thianghlim hrimhrim dingmi
kan si. Ziangah tile, himi hin Jesu Khrih ah zumnak nung kan nei ti kan
theihtheinak umsun asi. England kawhhran thusuah 12th nak in dikzet in a sim,
“tuahthatnak pawl hin Pathian thinhengnak thuthennak rapthlak cu a ti kiang
thei lo ih kan sual pawl khal a hlawnlo thei lo nan Khrih sungin Pathian hmai
ah Pai lungawinak le pomtlakmi an si ih zumnak nung le dik cun a thianghlimmi
tuahnak cu a irhsuak hrimhrim dingmi asi.” Thingkung cu a rah in theihtheih asi
bang tukin zumnak nung cu tuahnakin theihthei asive. James in zumnak thi a um
asi tiah ralrinnak in pe. Hmurphun hnakih hla a thleng lo mi zumnak le nuntudan
ih zianghman langnak nei lo mi zumnak pawl hi a sim duhsan asi. (James 2:17).
Zumnak dik le nung cu ziang tik lai khalah a rah in a lang ding; cucun a
tuanter dingih duhdawtnak in a tuan ding. Cuticun leitlun a neh dingih a thinlung
a kholhfai ding. Mi hrekkhat cu ihkhun par ih mingawr pai cangvai vek fang
cangvaihnak thu sim hi an hmang zet. Tihnak, natnak, le natnak thu pawl an sim
mi ah an hngat awaw. Asinan, cuvek theihtheinak cu zaah sawmkua pakua ka
ringhlel ih rinngam ding an silo. Khrih thawn pumkhat kan si ih Khrih cu kan
sungah a um ti kan sim theinak ding cu thianghlim nun lawng asi. Khrih thawi
nungmi pawl cu a tlangpi thu in Khrih ah a thi mi pawl lawng an si. Midik thih
ih thi ding kan si ahcun daithlang zet
in duhthusam men ah hngat aw loin Khrih ih nunnak cu nunpi dingah hawl uhsi. Trial ih a simmi
hi a dik asi, "A nunnak le a thinlung thianhlim aw lo in hmailam
cawimawinak ruahsan ding nei lo tu milaipa’i dinhmun cu zianghman lo a si ih,
zumnak khal zianghman a tak umlo le a tawntai tuk mi asi".
d. Thianghlim hrimhrim ding
kan si. Ziangah tile hihi thinlung thiangten Lal Jesu kan duhdawt ti kan
langter theinak umsun asi. Himi thu hi John bung 14,15 nakah fiangten asim:
" Keimah in duhdawt ahcun ka thukam pawl nan thlun ding."
"Zokhal ka thukam pawl a pawm ih a thlun tu cu I duhdaw tu an si (John
14:15,21,23; 15:14). Hi hnak ih tongfiang cu a har ding, curuangah himi thu ah
daithlangin ngaihthat tu cu unse dawng an si! Zokhal Khrih in sual hrangih a
rak tuarnak pawl cu ruat thei na cingin cumi sual sungih a tang lai thotho tu
cu athlarau in natnak harsa a tuar ding. Kan Lalpa Jesu Khrih hling lukhum a
khum tertu, Gethsemane hmuanah thlan thisen a suaktertu, Kalvary tlang parah
rakruairo ko a na rak tuar tertu, le khros le thlanmual tiang a rak thlentertu
cu sual asi. Curuangah Khrih ka duhdaw tisi cui sual thawn a rualpi aw ih sual
a tuah rero lai tucu amah le amah a bum aw asi. Kan kut vawrhlam tan maw, kan
keh lam mit phorh a tul men ding nan, sual hi kan huat ih a sung ihsin suah kan
tum lo ahcun kan thinlung cu a thi asi ding.
e. Thianghlim hrimhrim ding
kan si. Ziangah tele hihi Pathian fa taktak kan sinak kan lengter theinak umsun
asi. Leitlun ih nauhak tambik cu an nu le pa vek an si. Rinhlelh ding um loin a
hrek cu an bang aw zet ih a hrek cu an bang aw lo deuh. Asinan innsang sungsuak
pawl tisa bang awk dan pawl hi kan hliakhlai thei lo. Hihi Pathian fa le pawl
khal ah asi ve. Lal Jesu in a simmi cu, "Abraham ih tefa nan si ahcun
Abraham ih tuahmi nan tuah ve ding ". "Pathian cu nan pa asi ahcun
keimah in dudawt ding. (John 8:39,42). Zokhal vancung ih a ummi Pa bangnak nei
si loin a ta ka si tiaw ve tucu a simmi
a thei fiang lo asi. Thianhlimnak thu hi kan theih lo ahcun kan mai thu hla cu
kan duhduh in kan rel men thei nan Thlarau Thianghlim cencilhnak kan nei lo: a
thi mi kan si, nunter dingmi kan si; a hlomi kan si, ih sar lai dingmi kan si.
Pathian Thlarau ih a hruaimi (An mah lawng), Pathian ih fate an si" (Rom
8:14). Kan nundan hin khuitawk le ziangvek insang ih um kan si ti kan langter
hrimhrim a tul. A thianghlimmi ih fale kan si tihi kan tongkam le kan nun hin
langter hrimhrim ding kan si. Cuti asilo ahcun Pathian “fa” kan si kan ti rero
mi cu zianghman lo, sunglam kawrawng le a hmin men lawng asi. Gurnau in hitin a
sim, "Na nun tumtahnak cu thianhlimnak in na langter thei lo ahcun, ka
thisen hin lal cithlah ka siih, Pathian ih hrinmi ka si, ti hlah u".
f. Thianghlim hrimhrim ding
kan si. Ziangah tile hihi midang hrangah thiltha kan tuah theinak lamzin umsun
asi. Leitlun ah minung mahte lawngih nun theih asilo. Kan nunnak hi a hmutu
pawl hrangah thiltha asilole siatsuahtu asi ringring. Kan nunnak cu a hmutu zo
pohpoh khalih siar thei mi tonglo ih thu kan simnak asi. Pathian thu kan sim
lole Satan ih thusim kan si ih riahsiat thlak zet asi. Mi tampi ruahnak hnakin
zumtu mithianghlim pawl ih nun hin Khrih lalram hrangah tampi thu asim ringring
asi ti ka zum. Nunthianghlim cun a hmu tu pawl nunah thiltha tuah duhnak,
thianhlim duhnak thinlung a suahter asi. Thildang zianghman ih pek thei lo mi
mi thatho ter tu a um asi. Hlaral ihsin thimlak ih mei vanmi hi kan hmuh vekin
sakhuanak hi a ti mawi in mi a hip ih ngaihtuahnak a neihter. Thuthennak ni ah
mi tampi cu tongkam tel loin mi thianghlim pawl nun in a kaihhruai mi hmuh an
si lai ding ( I Pit. 3:1). Thuthangtha mi na zirh tikah mi malte lawng in an
ngai ding ih cu hnakih malsawn in an thei fiang ding. A sinan, nuntudan cu
zohman ih hrial theih lo ih thusimnak asi sawn. Nunthianghlim ahhin ca thiam lo
bik hmanih hlawkpi thei mi a um asi. Thiamcoternak cu an theithei lo men ding,
asinan duhdawtnak cu awl ten an theithei ding.
A thianghlim lo le
dinhmun hnget nei lo khrihfa ti aw pawl hin kan ruahnak hnakin siatnak tam sawn
an suahpi asi ti ka zum. Cuvek pawl cu Satan ih tanpi thabik pawl an si.
Rawngbawl tu pawlih an hmurka thawi an dinmi cu an nunnak thawn an namthlak
sak. Thuthangtha-phurtu rangleng ke cu her thei loin an kham theu asi.
Leitlunmi pawl hi an dinhmun kelah ding ringring dingin a cem dahlo mi milai
puhmawhnak pawl in an kulh theh. Sakhua lam ngaihsak lotak mi pakhat pa in
hitin asim dah, "sakhuanak hi a
hman tangkainak taktak ka thei lo, in dawrtu pawl hi ka zoh ringring theu ih catbanglo in
thuthangtha, zumnak, hrilcianak, thlawsuah thukam le Bible thu pawl an rel ring
ring ka thei. Asinan cu pawl lala cun a remcang an hmuh piangin thu pakhatkhat
a um tikah mi bum an pawisat lo zia, thuphan per an hreh lozia, a langhngan
sual rori hman tuah an hreh lozia ka hmu. Sakhua mi ti aw zet pawlin cuvek
tthiltha lo tuah hrehnak an neih lo ahcun sakhua ih thatnak ka hmu theilo"
a ti. Cuvek ngan dingih mawhphurhnak ka
neih hi ka riah a sia, asinan khrihfa ti aw pawlih nuncan pawl hin vawitampi
Khrih hmin a ti se theu asi ti hin ka riah i siat ter deuh. Mitampi thisen mawh
kan kutah a kai lo nak dingah hmai nawr sinsin uhsi. Daithlang nun le dinhmun
hnget lo nun ruangih thlarau thattu dinhmun ihsin in run aw Lalpa! Thildang a
silo hmanah midang hrang talah thianghlim ding ah tanla cio uhsi!
f. Thianghlim hrimhrim ding
kan si. Ziangah tile, a tu ih kan hnangamnak hi a tamsawn cu thianhlimnak ah a
thuam aw asi. Cawp le cawp ah hihi theihter leuhleuh kan si lo ding. Sual le
riahsiatnak, thianhlimnak le lungawinak, thianternak le hnangamnak pawl an
pehzawm awk nak hi kan theihhngilh awl tuk theu. Kan nun hngetkhohnak le kan
tuahnak hnget khohnak pawl hi Pathian in pakhat le pakhat pehtlai aw dingin
fimzetih a rak remcia mi asi. Hi leitlun hmanah minung ih duhnak cu
thianhlimnak si dingah a zangfahnak in a rak pek cia zo mi asi. Kan thiamconak
cu tuahnak in asilo. Pathian in in hril cianak khal milai tuahnakin asilo.
Asinan mipakhatkhatin thiltha tuah ding cu a ngaihthah ih thianghlim nunih nung
dingah a zuam lo asi ahcun kawh asinak cu ciang dingah le thiamcoternak cu
nunpi dingah a ruat awk nak cu a lak men asi. Hinahhin ka theih mi cu, a thu
khammi kan thlun asi ahcun amah kan thei asi. "Hinahhin kan theihmi cu,
thutak ih ta kan si ih kan thinlungah thlaphannak um loin kan fiang asi"
(I John 2:3; 3:19). Nikhua a sia ih khua a thim cerhcerh tikah ni eng cu hmuh a
cak um zet theu vekin, zumtu pakhatin Khrih cu famkim ten a thlun thei lo tikah
riahsiatnak a tong dingih cutikah Khrih hnen ihsin thlakamnak beisei lohli sal
ding asi. A dungthlun tu pawl khan Khrih
an phatsan ih an tlansan tikah tihnung lak ihsin an luat nan riahsia le anhai
in an um. Asinan reilote ah mipi hmaiah raltha zetin an phuansuah awk tikah
thawngthlak ih vuak le velh an tuar. Sikhal sehla, “Khrih hmin ruangih
ningzahnak tuar ding tlakah telh an si ruangah an lung a awi" ti kan hmu
(Dung. 5:41). Aw, thildang rak umlo hman rak si bang sehla kan mai hrang cio ah
thianghlim dingah hma nawr cio uh si! Khrih a thluntu cun ziang tik lai khalah
thlaphang lo ten a thlun ringring ding asi.
h. A netabikah, thianghlim
hrimhrim ding kan si. Ziangah tile, hi leitlunah thianhlimnak um loin vanramah
nuam aw dingin rak timtuah cianak ding lamzin dang a um thei lo. Vanram cu
hmunthianghlim asi. Vancungmi pawl cu thianghlim zetin sersiammi an si.
Thianhlimnak cu vancung ih thil hmuahhmuah parah ngan thluh asi. Thupuan sungah
ciangzet in a lang, "Cui khawpi sungah a thianglomi ziang hman a lut lo
ding; ningzakza thil a tuah tu le thuphan pertu khal an lut lo ding"
(Thu.21:27).
Himi casiartu pawl
hmuahhmuah hnenah thungai thlak ten ka ngen hai a si. Thianghlim loin kan thih
asi ahcun ziangtin vanram cu kan inn ah hmang in kan lung a aw thei ding?
Thihnak in zianghman mi a danglamter lo. Thlanmual in zianghman mi a rem lo.
Zokhal a hnuk a cah lai ih a nuntudan vekin a thosal ding. Tu ah thianhlimnak
hrangah mikhual kan si ahcun khuitawk saw kan umnak ding hmun asi leh ding?
Thuthimnakah,
thianhlimnak um loin reilote sung vanramah luh bang sehla, ziangha na tuah
ding? Cutawkah ziangvek nawmnak na nei ve ding? Zovek mithiang pawl kiangah na
nuam aw ve dingih, zovek kiangah saw thinnuam zetin na to ve ding? An nuntudan
cu na nuntudan vek asilo. Thaw an timi cu thaw na timi thawn an bang aw lo. An
nawmnak cu na nawmnak thawn a bang aw lo. Leitlun na nunlai ah na thianhlim lo
ahcun vanramahziangtin saw na thianhlim ve ding ?
A tu ahcun nun daithlang
le pawisak neilo, leitlun thinlung put nei le duham temtem, tisa nawmnak hawl
le puaituah nak ih nuam aw pawl. Cupawl thawi um hi na duh zawng tak asi men
ding. Vanramah cuvek minung zohman an um lo ti na theih a tul.
A tu ahcun mithianghlim
pawl cu an ti fekfek tuk, an feh zimtuk, an kulmuk tuk, na ti men ding. An nih
pawl cu na hrial ih an lakah um nuam na ti lo. A sinan vanram ahcun mibur dang
zohman an um lo ding.
A tu ahcun Bible siar,
thlacam, thangthatnak hla saknak pawl hi nawmawk-i-hlah khaw atthlak, mumal lo
hna, le umze nei lo thil ti in le thil tuar har tiin na ruat men ding. Cawlhni
cu phurrit zet ah na ruat ih reilote sung tilo Pathian biaknak ah na hmang thei
lo. Asinan vanram cu a cem dahlo mi vanram asi ti thei aw. Cutawkih hmun a
luahtu pawl cu sun le zan ti um loin an cawl ih, "Thianghlim, Thianghlim,
Thianghlim, Ropitnak Pathian ti ah an au" ih tufa no thangthatnak hla an
sak. Hivek hnatuannak lakah mithianghlim lo pa in ziangvek nawmawknak a nei ve
ding?
Ruathnik! An nunnak thap
in an rak simmi le ausuahpi mi thutak do kalh in na nung asi ahcun David, Paul
le John pawl thawi um tlang ding cu nuam na ti thei ding maw si? Nan ton awk ih
an tonak hmunah to in thu nan rel khawm tikah an tuah mi le na tuah mi a bang
aw mi tampi hmuhding a um pei maw? Khrih ih thihnak a rak tuarnak san 'sual' cu
nunpi in, Arualpi pawl cu hua in, le a ral pawl thawn rualpi tha aw in khenbeh
a rak tuar tu Khrih cu hmatonah hmuh nuam na ti pei maw? Ruat hnik he? A hmaiah
thlaphang lole lungawi zetih dingin, " Hihi ka Pathian asi, Amah cu kan
hngak ih, in humhimnak ruangah kan lung a awi ih kan hna a ngam." na ti
thei ke maw (Isai.25:9). Mithianghlim lo pa cu vanram ah mithiang pawl lakah a
um vek tikah a lei cu a sangkhar parah ningzahnak thawn a bet dingih a thinlung
in a duhsawn mi cu vanram insang ihsin dawi hloh lawng asi ding tihi na ruat
sawn lo maw? Khrih ih tuu rual lakah kelpa dum vekin a theih lo mi ramah a
phuhrung aw phetphet ding. Cherubim le Seraphim, vancungmi le Archangel ih au
aw, le vancungmi pawl ih au thawm a theih tikah a theithiam thei lo mi tongkam
an si ding. A thli hrimhrim a thawt thei lomi thli a si ding.
Midang in ziangtin an
ruat ti kan thei lo. Asinan kei ka ruatdan ahcun vanram cu mi thianghlim lo
hrang ahcun hmun hreh um lutuk asi ding. Thildang asi thei lo. Mi hrekkhat
pawlin zianghman ruat loin 'vanram kai an beisei' thu an sim theu, a sinan
'ziang an sim' ti an thei lo. Kumkhua vanram insang sungtel si in roco tu ding
pawl cu a kumkhua ih a mit dah lo mi eng thawn a mil aw mi mizia nei dingin
timtuah cia an si. Kan thinlung thawn
ziangtilam talin si maw vanram thawn mil awk cia nak kan neih a tul. Ropitnak
ni sunglawi thleng thei dingah zangfahnak lawng ih zirhmi kan si a tul. Tui
leitlun kan dam sungah hin vancung ih thaw timi cu thaw kan ti thei ve a tul.
Cuti a si lo ahcun a ra thleng lai ding mi nunnakah vanramah um in kan mah le
kan mah cu lungawi takin tlangleng in kan hmu aw dah lo ding.
Hla deuh ka feh vivo
hlanah nun ah lakluh ding zawng in malte ka run sim ding.
1. Thil pakhatnak ahcun, himi
casiartu hmuahhmuah thu lo sut hnik keng: Na thianghlim maw? Ngai hnik! Tu thu
ka sut mi hrangah hin thla ka lo cam sak. Tui thianhlimnak ka sim rero mi ahhin
pakhat tal cucu ka si ve si timi na nei maw?
Khrihfa na si maw silo
maw; Lalpai zanriah na kil theu maw, kil theu lo maw ti na pil zo maw, pil lo
maw; na khawm theu maw, theu lo maw ka lo sut lo. Hi hmuahhmuah hnakih ka sut
mi cu, na thianghlim maw, thianghlim lo? ti asi.
Midangin thianghlim an
lo ti maw, ti lo maw; mithianghlim pawl canganmi siar na paih maw, paih lo maw;
thil thianghlim thurel na paih maw, paih lo maw; cabu thianghlim na cabuai
parah na nei maw, nei lo maw; cun nikhat nini ah thianhlim na beisei maw,
beisei lo maw, thusiam na thiam maw, thiam lo maw; kawhhran ah na hmang aw maw,
hmang aw lo maw, cu pawl ka lo sutmi asilo. Cu hnak ih thuk deuh ka lo sut: tui
ni ah nangmah kha na thianghlim maw thianghlim lo?
Ziangruangah dingzet in
ka lo sut ih, ka thusutnak cu khohzet in ka nambet? Ziangruangah tile
thuthianghlim in hitin a sim, "Thianhlimnak um loin zohman in Lalpa an
tong lo ding." Hi hi ka salawmtlak zawngtak asi ruangah asilo, ca thiang
sungah nganmi asi. Keimai ruahnak men asilo, Bible ih simmi asi. Nangcun
'piangthar na ti aw maw; mi hmai ah na phuang aw dah maw?' tiih thusut nak tla
san na cak sawn men ding. Asinan hihi minung tongkam asilo, Pathian tongkam asi
sawn, "Thianhlimnak um loin, zohman in Lalpa an tong lo ding"
(Heb.12:14).
Ala! ziangvek
ngaihtuahnak thu saw asi! Himi ka ngan tikah ziangvek ngaihtuahnak saw ka
thinlung sungah rung lang! Ka kiangkapah leitlun ka zoh tikah mi tamsawn cu
sualnak sal ah an tang asi. Khrihfa ti aw pawl ka zoh tikah a tamsawn cu a hmin
men Khrihfa si in khrihfa sinak taktak an neih lo zia ka hmu. Bible lamah ka
her ih Thlarau in isimmi cu, "Thianhlimnak um loin zohmam Lalpa an tong lo
ding" a ti ka thei.
Himi bungcang hi kan
thinlung le kan nunnak cawpcilh in in ngaihtuah tertu ding Pathian tongkam asi.
Hihi kan thinlung sungah ruahnak thukpi nei in Pathain hmai ah khukbilin thla
in cam tertu ding asi.
Himi thu hi na ruat
tamtuk, na sim tamtuk tiah in cawl ter tum men ding. Mitampi ih hmuhtonmi
hnakin na sim tamtuk tiah in ti men ding. Ka lo san nak cu, nang in ziangtin na
ruat tihi a thupi mi asilo. Minung tampi in hitivek hin an thlarau an hloh asi.
Thusutnak a thupi sawnmi cu, 'ziang na ruat' tile 'ziang na tong' ti asilo ih,
'ziang na tuah' ti asi sawn.
Hi thianhlimnak ka sim
rero mi pawl hi 'khrihfa zapi hrangah asilo, thlarau laksawng a hleice ih cotu
mithiang ropi pawl hrang lawngah asi' na ti men ding. Ka lo sim, cuvek
thuthiang sungah ka hmu dah lo. Ka siarmi sawn cu, "Mi zokhal Khrih ah
ruahsannak anei tu cun anmah le anmah thianhlim aw hai seh" (I John 3:3).
"Thianhlimnak um loin zohman Lalpa an hmu lo ding".
'Hi leitlun nunnak ah
hin kan hna pawl tuan dingin cun thianhlim theih asilo, cu ruangah thil
cangthei asilo' na ti men ding. Ka lo sim, 'Thil na ti sual asi', cucu thil
cangthei mi asi. Khrih na lam ih a tan ahcun zianghman thil cang thei lo a um
lo. Minung tampiin ah tuah zomi asi. David, Obadiah, Daniel le Neru pawl kha
himi hnatuan zohthim ding langtertu an si.
'Na thianhlim tuk ahcun
midang thawn nan bang aw lo ding' na ti thei men. Ka lo sim, cucu ka thei fiang
tuk. Cutivek cu na si dingmi asi. Khrih ih dungthluntu taktak cu leitlunah
kiangkap ih leitlunmi pawl thawn an bang aw dah lo-lakhranmi, miphun hlece,
tiih kawh an siih rundam na si ding taktak ahcun cucu na dinhmun ve ding asi!
Hivek dinhmun cun mimal te lawng rundam an si ding' na ti men ding. Ka lo sim,
cucu ka thei. Tlang parih Lalpai in zirhmi hi man khung tuk asi. Lal Zesu in
kum thawngkhat rei ah a rak sim zo. "Nunnak sungih lutnak kawtka cu a fiak
ih fehnak lamzin khal a har. Curuangah a thleng a suak theitu cu mi malte lawng
an si. (Mt.7:14). Mi malte lawng rundam an si ding, ziangruangah tile mi malte
lawngin rundammi pawl ih tuar ding mi harsatnak cu an tuar ding. Reilo te sung cu
letlun mi pawlin an tisa nuamcennak an thlun ding. A hlo theilo dingmi zin, a
siat thei lo ding ro thil, le hnawm a kai lo mi rothil thuhruk cu an dung tun
ding. Zesu in 'Nunnak ngah ding ah ka hnenah nan ra duh lo' a ti (John 5:40).
'Hivek thusimmi hi thil
harsa asi, an lamzin a bituk' na ti meng ding. Ka lo sim, cucu ka thei. Tlang
par ih thu a simnak ah Lal Zesu in a dungthluntu si dingah cun nitin ih mai
khros pu phah in sualnak ih a hruai tu pawl cu a kut le a ke hman va si seh la
a tan ngam a tul. Thildang vekin sakhuanak ah khal hin asive, tuarnak um loin
ngahnak a um lo. Sakhuanak zianghman phutmi nei lo cu zianghman man nei lo asi.
Ziangvek puhmawh ding
kan neih khal asile, Lalpa tongding ka si ahcun kan thianhlim hrimhrim a tul.
Kan thianghlim lo ahcun kan khrifa sinak cu khuitawkah saw a um? A hmin men
khrihfa si ding kan si lo ih, khristian sakhuanak cu a theih lawng thei nal
dekdek ding kan si lo. Khrihfa nuntudan nei hrimhrim ding kan si. Vanramah
mithiang si kan duh ahcun hi leitlunah ti thianhlim kan si a tul. Pathian in a
sim zo ih a hnukdawk sal nawn lo ding. "Thainhlimnak um loin zohman Lalpa
an tong lo ding". Tenkyn in hitin a sim, "Pope ih calendar in mithi
thianhlimnak lawng a tuah ih ca thianghlim cun nunlai ih thianhlimnak a phut".
Owen in hitin a sim, "Mi zohman anmah le anmah bum aw hai hlah seh. Khrih
sungih rundammi pawl nuntudan ah thianternak hi a lotheihlo ih a tulmi a sinak
pakhat asi. "Leitlun ih thianter lomi zoham vanramah hruai soh an si lo
ding. A nungmi Pathian in a thi lak ih telmi zohman a cohlang lo ding.
Cathianghlim in "Na
piangthar ding asi" a timi ah hin zianghman mangbang ding kan silo. Tulai
khrihfa ti aw pawl lakah mitampi cu vanram kai ding an si ahcun thinlungthar,
umtudan thar thawn an pumhlum in an thleng awk a tul asi. Thilhlun hmuahhmuah
cu hlo thluh ko in sersiam thar an si a tul. Thianhlimnak um loin ziangvek
minung hman sisehla Lalpa an tong thei lo ding.
2. Thildang pakhat zumtu pawl
hnenah ka sim hrih ding. Hitin ka lo sut duh thianhlimnak hi na ngai pawimawh
ding thlukin an ngai pawimawh in na zuam maw?
Thu ka sum tikah
zianghman phannak nei loin ka simmi asi. Pathian fale pawl ruahnak ah
thianhlimnak hin hmun a luah ding tlukin a luah lo asi tiah ka ruat. Hmasawnnak
le thansohnak pawl hi ka ngaihthat theu asi ti ka run tarlang duh. Pathian
mithmuh ah a thi sicing in mi pakhat cu leitlun sakhuami sinak in hlapi a feh
thei asi ti hi kan ruat tha lo theu. Judas Iscariot kha a dungthlun tu dang
pawl thawn an rak bang aw zet ding ti ka zum. Lal Jesu in 'Nan lakah mi
pakhatin i zuar thlai tu ding nan um a si' a ti tikah, 'Judas a si maw?' tiah
an ti lo. Sardis le Laodicea kawhhran pawl kha kan ngaihtuah that a tul.
Thianhlimnak lem tuah ka
duh lo. Thianhlimnak hin Khrih ih tohkham luah ter ka duh fawn lo. Cuhnakin
thlum zetih ka sim duhmi sawn cu, thianhlimnak hi tuihlan hnakin ngai pawimawh
lo deuhdeuh asi, ti asi. Cuiruangah cantha la in hi thu hi zumtu pawl kut
thleng dingin ka rak thun lut nak asi. Thiamcoternak le thianternak hi then aw
thei loin Pathian ih kommi asi ti hi kan theihngilh pang ding ti ka phang.
Pakhat le pakhat a bang aw lo mi an si nan pakhatkhat hi a dang pakhat tel loin
a um thei lo. Thiamcotermi hmuahhmuah cu theinter an si ih thiantermi
hmuahhmuah cu thiamcoter an si. Pathian in a kom zo mi cu zohman in then hlah
hai seh. Na nunah thiantermi ka si ti theih awk theinak na neih lo ahcun
thiamtermi ka si tiah sim duh aw hlah. Na nunah Thlarauthianghlim hnatuannak
theihtheinak na neih lo ahcun na hrangah Khrih in tuansuakmi pawl kha porh aw
rero aw hlah. Khrih le Thlarau cu
thentheih asi tiah ruat dah aw hlah. Zumtu tam sawn in hi thutak hi an thei lo
ding ti ka zum, asinan kan theih nal zet zo mi khal hi kan nunpi dingah kan sim
sal ringring a tul theu. Hi pawl hi kan thei kan ti asi ahcun kan nunah langter
tum uhsi. Hi bungcang hi catbang loin kan mit hmuh ah ret ringring uhsi : A
tello ih zohman Lalpa an ton thei lonak 'Thianhlimnak' hi nunpi aw. Fiangten ka
lo sim, zumtu pawl hi thianhlimnak thu kan simtikah thinlung te ih a lung awi
lemlo an um asi. Zumtu ti aw vemi pakhatkhat in hi thu cu 'tihnung' a ti men
ding. Thianhlimnak thu hin a thinlung a khawih tuk maw zianglehlam' Khrih cu
nunnak, thutak, le lamzin asi tiih kan cawisan ahcun, a minung pawl ziangvek ih
nung ding an si ti kan sim tikah kan sim sual lo ding. (Tulai thuthangtha simtu
pawl lakah thu ngai tu pawl ih duhzawng in, mifakmi si duh ah thianhlimnak
thutak hi hmai ah retin kan ngai pawimawh lo theu mi hi riahsiat thlak zet
asi). Curuangah Rutherford cun "Mawhphurhnak tuanvo le thianternak duh lo
ih tahhnawh tu cu Pathian zangfahnak lamzin ih um asilo. Zumnak le tuahnak cu
thisen hi nunnak hrangah kan mamawh vekin pakhat le pakhat mamawh aw tonmi an
si," a ti.
Hi thu hi ka sim
tengteng a tul ruangah upatnak thawn ka sim ding. Khrih Jesu hi tulai fangah
kan hnenah thu sim bang sehla, a thusimmi pawl hi dan-pa-ngai asi, sakhua
tongfang menmen an si ti tu ding le Paul hi tu ah leitlunah um bang sehla, a
cakuat nganmi neta lam pawl hi a ngan lole a tha sawn ding titu tampi an um
ding ti ka phang theu. Ziangkhallen, zovek minung maw kan si, miin ziangvekin
in upatzek tla asi men ding nan Lal Jesu in tlangparih a thusimmi le Paul in
Ephesian pawl hnenah ca a kuat tikah bungnga tiang lawng si loin bungruk tiang
a ngan mi pawl hi theihhngilh hlah uhsi. Hivek ngan rero dingah mawhphurhnak
pek ka si hi ka riah ase zet. Asinan ziangruangah ti ka thei asi.
Tuihlan kum zahnih rei
ah Pathian mihman mi ropi Owen in hitin a rak sim dah, "mi tampi cu an
sakhuanak ih thatlonak lawng lawng an sim theu lai ah anmah cun zianghman tuah
thei mi an nei lo". Owen in cumi a simhnu kum zahnih rei ah hin cuvek
minung tla kan um ve kei maw ti ka phang theu. Cuvek sawiselnak cu cathiang
sungah a um ih a rak simcia mi asi. Paul vekin nungih thiltha hrangah do,
thiltha tuah, sual cu dokalh, satan le leitlun cu do ih nung pawl an si ahcun
ka sawisel lo. Asinan, vawitampi kan hmuh theu vekin, cui sawisel ding an hmuh
mi le an lungawi tawk lonak pawl cu thlaraulam daithlannak, zetnak pawl khuhih
an tisa sinak ih duhmi pawl tuah dingah puhmawhnak kawrpi vekah hmangin a
nungtu pawl cu ka sawiselih an puhmawhnak pawl kha satan in hmanrua talhtum asi
ti ka sim duh hai. Paul vekin, "Aw, ziangvek unsedawng milai saw ka
si" kan ti asi ahcun, "Ka hmuisel lamah ka nawr vivo a si" khal
ti ve uhsi. A tongkam pakhat lawng cu lain a dang pawl kha tanta hlah uhsi.
(Rom 7:24; Phi. 3:14).
Mi pakhatkhat in
'Ziangvek minung saw na si, hivek ih ca na ngan?' tiah i sut ahcun ka sannak cu
'keimah cu midang hnakih tha deuh ah ka ret aw lo, kei cu sersiammi santlai lo
te ka si' ti asi. Asinan Bible ka siar tikah zumtu mi tampi in thalrau lamah
hma an sawn deuhdeuh nak ding; an thianhlim sinsinnak ding; dinhmun hnget an
neih sinsinnak sing; vancung thinlungput an neih sinsin nak ding; thinlung
pakhat ten an Pathian an duhdawt sinsin nak ding; thinlung nei ih tuhlan kum
zabi 19 laiih zumtu pawl hnakih hma an sawn sinsin nak ding; khrihfa ti aw pawl
nuntu hi kan Lalpa Jesu Khrih hmin se tertu si loin an nitin nun in Khrih an cawimawi
sinsin thei nak ding pawl ruat lo le hi pawl ka ruahnak ruangah kan thinlung
sung murilah tuarnak um loin Bible ka siar thei lo asi. Zumtu thlaraulam
khualtlawng tam sinsin, leitlun ihsin thenhnih aw sinsin, tongkam le umtudan in
vancung um ding ti theihtheih deuhdeuh, Pathian thawi neih aw deuhdeuh in nun,
le Pathian duhnak cu a fale pawl nitin nunah tuak suak ih a hmin cu sunlawih
sinsin asi theinak dingah, hivek thu pawl hi ruatin hi ca hi ka nganmi asi.
Tulai zumtu ti aw pawl
lakah bulpak ih nun thianhlimnak kan mamawh ti cu a dik lo maw? Ziangsaw kan tuarfainak cu asi? Khui
ah saw kan taimak nak cu? Khui ahsaw kan duhdawtnak cu? Khui ah saw zumnakih
kan tuahnak cu? Tikcu a her vivo vekin khui ahsaw kan sakhua sinak ih huham
cahnak cu asi? Khui ah saw leitlun hngawr dupdo ih au thawm, theihpalh rual lo
ih tuihlan mi mithianghlim pawl thiantertu cu asi? Hi vek hi mi tampi kan
dinhmun asi lo maw? kan silver pawl cu thir ek pawl in a cawhpawlh thluh; kan
sabit ti pawl cu tidai thawn an cawhpawlh aw thluh; kan cite pawl cu an alnak a
dal thluh taktak thlang a si hi; kan zaten kan taksa hrek khat cu a itthat asi;
zan reipi kan hmang zo ih sun kan hmai te ah a um. Itthat nawn loin thangharh
thlang uhsi. Kan fehnak lamzin in khamtu le in daltu thil pawl kha hlawn in in
tawntemtu kan sual hngawngkawl cu tlansan tahrat in kan hmai ih a ummi tlan
zuamnakah taimak suah in tlan uhsi. Taksa pum siseh thlarau siseh a bal tertu
pohpoh cu hlawn in thianghlim ten um uhsi. Pathian upat tihzahnak thawn nung
uhsi. (Heb.12:1; II Kor.1:1). Owen in hitin a sim, Khrih cu a thi dingih sual
cu a nung ding maw? Leitlunah Khrih cu khenbet ih um in leitlun cu kan ngaina
zet dingih leitlun thilah kan phur zet ding maw si?" (Kan duhdawtzetmi le
in duhdawtzet tu kan Lalpai thihnak cu phutih a thi ter tu sual cu kan duhzet
in kan cen ringring lai ding maw si?
3. Thianhlim a duhtu pawl
hmuahhmuah hrangah forhfialnak tongkam malte ka sim ding.
Na thianghlim ding maw?
Sersiam thar ah na cang ding maw? Cuti asi ahcun Jesu Khrih ihsin na thawh a
tul. Na sualnak le na tlinlonak na thei ih a hnenah na tlan hlan lo cu
thianhlimnak lamzinah ziang na tuah khal len na thangso thei lo ding. A mahcu
thianhlimnak hrampi le a thawknak asi ih thianhlimnak lamzin cu zumnak in a mai
hnenah ra in amah zawm hi asi. Zesu cu a minung
pawl hrangah diknak le fimnak lawng asilo ih thiantertu khal asi.
Vawitampi cu mi tampi in mithianghlim ding an tum in an zuam aw hmaisa theu nan
an rak tuahnak le zuamnak pawl cu an riahsiatnakah a cang theu. An tuan, an
zuam, thil tharthar an thleng rero, theitawp suah in thianhlimnak lam hruai tu
dingih an ruah mi pohpoh cu an tuah, kum hleihnih sung thi put nunau nu kha
Jesu hnenah a rat hlan bangin, zianghman that hnemnak an neih lo lawng si loin
an tha lo deuhdeuh (Mk.5:26). A diklo mi thilah a hram an thawkih an tuahmi
pawl cu an tha a bang lak men lawng si loin phurnak le an taimaknak in a daih
nawn loih an siat lak men. Vunnel parah inn a sak ih an sak theh veten a siat
lohli ih an innsak mi lawng si loin anmah tiang an siat phah. Ti thawl pop in
ti an khai ih an ti khai mi in anmah a tawihciar thluh. Lal Jesu siar lo, khui
hmanah hram an toh thei lo. Khrih tel loin zianghman kan tuah thei lo. (John
15:15). Trial ih simmi hi a hro a thak zet nan a dikmi asi. "Khrih tello
ih diknak cu a sual mi le mawhsiatnak lawng asi, Khrih tello ih thianternak cu
a sual le tenumza mawhsiatnak lawng asi; Khrih tello ih hlan awknak cu
saltannak le hrengsutnak lawng asi."
Thianhlimnak cu co ve na
duh maw? Tui ni ah thianhlimnak cu na thinlung takten neih ve na duh maw?
Pathian mizia nunpi tu si na duh maw? Cuti asile Khrih hnenah feh aw, zianghman
hngak aw hlah. Zohman hngak aw hlah. Thukthun aw hlah. Na man le man lo kha
ruat aw hlah. A hnenah va feh aw la, hi a hnuai ih hla mawi zet vekin ve sim
aw.
"Ka kut
ah ziang hman ken mi ka nei lo;
Na khros
lawng hi ka phur;
Na hnenah
taklawng in ka ra;
Bawmtu nei
loin na hnen ah bawmnak dilin ka ra".
Khrih ah kan rat hlan lo
cu kan thianternak ding hrangah, tlakrawh maw, lungto maw zianghman hram toh
theinak a um lo. Thianhlimnak cu Pathian in a mi le fa pawl hnenah a pekmi asi.
Thianhlimnak cu zumtu sungah hnatuantu Thlarau Thianghlim hnatuan suahmi asi.
Amah cu sualsirnak le sual ngaidamnak pe dingah " Rundamtu le Siangpahrang
Fapa" dinhmunah a ding. Amah co tu hmuahhmuah hnenah Pathian fa sinak a
pek hai (Dung. 5:31; John 9:12,13). Thianhlimnak cu thisen in a ra mi asilo: nu
le pa in an fa lei hnenah an pek thei mi asilo; milai duhthlannak in asi fawn
lo; rawng bawltu khalin tihnim peknak ih thianhlimnak cu a pe thei lo. Hihi
Grape hri taktak peh zawmnak ih rah suakmi asi. Cuticun Khrih hnenah va pan aw
la hitin va sim aw, "Lalpa, sualih mawhsiatnak sung ihsin in run suak men
lawng si loin, na kamcia mi Thlarau Thianghlim cu ka nunnak sungah ruang lalin
sualih thiltihtheihnak ihsin in run aw. I thianghlim ter aw. Na duh mi tuah
ding i zirh aw".
Na thianghlim sunzawm
vivo ding maw? Cutin si na duh le Khrih ah bet feofeo aw. Zesu in hitin a sim,
"Keimah ah nung uhla nan sungah ka nung ding". Ka sungah a nungih a
sungah ka nun asi ahcun rah tampi a rah ding (John 15:4,5). Cucun Pai lung a ti
awi, amah ah ziangkim a famkim ih zumtu pawl tulmi hmuahhmuah dar theitu asi.
Na hriselnak dingah amah cu na zibawi thiam a siin nitin te a hnenah na feh a
tul. Amah cu nitin ih na ei ding Mana a si ih nitin ih na in dingmi Lungpi a
si. Hi leitlun turual lak ihsin na tlan suak theinak dingah na vawk ringring
dingmi Banthacak asi. Amah ah hram bun awk lawng si loin nitin amah ah
thanglian ding na si. Paul kha mi thianghlim, a thangso rero mi khrihfa,
Pathian mi asi ih ziangvek nunnak thuruk saw a neih? Paul kha Khrih lawng hi a
ziangkim ih rak neitu asi. Zesu Khrih lawng kha catbang loin zoh ringring ih
"Khrih i cakter tu thawngin ziang hmuahhmuah ka tuah thei" a ti."Ka nung, asinan, tui ka nun hi
keimah ka silo, Khrih ka sungah a nung: cuticun tui ka nun hi Pathian Fapa
zumnak ih nungmi ka si" a ti. Zumtu kan
zaten cuvek in tuah ih nung ding kan
si. (Heb.12:2; Phi.4:13; Kal.2:20)
Himi casiartu hmuahhmuah
in an hna lawngih theih men si loin an nunnakih an hmuhtonmi rori ah theihnak
nei hram hai seh! Tui hlan ih an ruahnak hnakin thianhlimnak hi thupi ah ruatin
titak zetin an nunah sang sinsin in nunpi hram hai seh! Kan
kum le can hi kan
thlarau thawn a thianghlim kum le can si hram hai seh! Cuticun lungawi kumah an
cang thei ding; kan nun khal len Khrih ah nung
in, kan thih khal len Khrih ah thi in kan um ahcun a ratsal tikah hnawmbal kai lole mawhsiatnak
um lo ten daihnak thawn kan
tong thei ding.
AMEN


text:
Khazihsung ah itleh ngaih belteng,
Ongtung ding Oct 30,2015 Friday nitak nai 7:00pm-10:00pm leh Nov 1,2015 Sunday Zohun biakpiak na 10:00-1:00pm dong Kawlgampan ong zinpak ahi Zomisung ah Pasian mizat Rev.Job Thawngno in hun ongzang ding ahih manin,khazih sungah kongit uleh nau akua ma khempeuh Pasian thungai khawm ding in ibiak Zeisu mintawh kong zawn uhhi.Leitung mun tuamtuam a omte ading in Live in zong ki khah ding hi a zongin nipini USA ah nai khat ki leh khinsak kik ding ahih manin nidang sang in nai khat zekai zaw ding ongsuak kik hi.Lemloh na leh dotnop a omkhak leh website tung a email,FB te pan ki zomthei hi.Lungdam.


text:
FIRE SERVICE DAY HMANG
April 14 atanga April 20 hi Fire Service Week a ni a, April ni 14 hi Fire Service Day/ Martyr’s Day a nih angin India ram hmun dangte rualin Mizoramah pawh hman a ni.
Kumin Fire Service Week-ah hian thupui atanIndiasawrkar chuan “Prevent Fire Accident – Promote Nation’s Development” tih thupui a hmang a. Mizo tawng chuan “Kangmei veng la, ram hmasawnna thlentu ni rawh” tihna a ni. Mei tel lo hian mihring a awm theih loh a, mi tin tana pawimawh leh tangkai a ni. Kangmei erawh mihringte tan chhiatna, beidawnna leh tahna, piansualna leh thihna hial thlen a, in leh lo te meivapa chantirtu a ni. Chuvangin kangmei chhuak tur ven hi mi zawng zawng tih tur a ni a, sum tam takkanvenhim hian hmasawnna ki pawimawh takkanthawk tihna a ni.
Fire Service Day/ Martyr’s Day leh Fire Service Week lo chhuahna chhan chu kum 1944, April ni 14 khan lawng, ralthuam leh bomb lamchi tam tak phurtu Indo lawng lian ‘FortStikine’ chu Mumbai lawng chawlh hmunah a kang vak mai a. He kangmei chhuak rapthlak takah hian Bombay Fire Brigade mi 66 leh Bombay Salvage Corps mi 11 kang thelh tute chuan an nunna an chan phah a. Heng mitthite hriatrengna atan hian Fire Service Day hi April ni 14 ah hman a ni ta a, April 14 atanga April 20 hi Fire Service Week ah hman a lo ni ta bawk a ni.
Kangmei chhuahna chhan tam tak hi Electric kalsualkanti thin a. Electric hi amaha kalsual ringawt thei a ni lova.Kanhman dan a fel tawk loh avanga kalsual a ni zawk thin. House wiring hi uluk taka a thiam (qualified) te chauh tih tir chi a ni a. Wiring fel tawk lo hian short circuit a thlen fo thin a ni. Wiring tih nan hian hmanraw tha tak hman theuh I tum teh ang. Tunlaiah MCB hman turte a awm tawh a, hman ngei ngei chi a ni. Circuit breaker te pawh tha taka siamin, fuse wire pawh a rating dik tak hman thin tur a ni. Electric Istiri, Heater leh Immersion Rod etc. te hi off hmasa zet lo chuan kalsan loh tur a ni a. Power supply khaihlak laia Inkanchhuansan dawn anih pawhin electric hmanrua leh heater reng reng hi a in off ngei a ni tih hi chian hmasak vek chi a ni. Plug point pakhat atanga pawh pen teuh hi socket lamin a zo lova, overloading avangin a lo sa a, kangmei a ti chhuak thin a ni.Kankhawsakna hmun In leh Office te pawh fel fai taka enkawl a, kangmei ti chhuak thei te thenfai fo tur a ni a. Ngaihsam taka kan khawsak thin avang hian kangmei a chhuak fo a ni tih hriaa fimkhur turin Fire & Emergency Services chuan mitinte a chah a ni.