text:
MIZO MIZONA HUMHALH
MIZOTE LEH ZIRNA KHAWVEL
(Ni 20 February 2011, Chawlhni: Mizo Christian Fellowship, Malaysia inkhawmnaa Lalchhanhima thusawi)
Mizote
Mizote chu Mizote hi kan ni.
Zirna (Education)
Sap tawnga ‘Education’ hi Latin tawng “Educere” an tih atanga lo kal a ni a, a awmzia tak chu, “Hma lam pantir, tihmasawn, hruai chhuak (bring out, bring forth what is within, bring out potential )” tihna a ni awm e. Chu chu Mizo tawnga dah thiam a har khawp mai a, Mizo dictionary tam zawkah chuan,“Zirna, Inzirtirna” tia dah a ni. Chu chuan a huam zim deuh niin a lang a, zirna avanga finna leh thiamna lo pung zel leh lo darh zau zel hi a ni ta ber awm e.
Mihringin a zir loh a thiam ngai lo a, a hre ngai nahek lo. Chuvangin mihring nun pumpui hi zirna kawng chhuk-chho vek a ni a, zir a tulzia hria a, zir tam apiang an fingin an thiam bik thin. Zirin tlai luat a nei lo a, zir tlai vang erawh chuan mi an inchhir thin thung.
Mihring awm tirh atang zirna hi a piang nghal a, hmasang mihring hamsate khan nasa takin thil an zir a, an inzirtir thin. Mihring kan lo tam tial tail a, remchang zawk, hlawk zawk, chak zawk leh tha zawka zirna leh inzirtirna atan zirna hmun bik te din a lo ni a, chu hmun chu finna leh thiamna hrang hrang thawhkhawmna, zirtirtu bik tura ruat mi thiam awmna, zirna leh inzirtirna hmun atan hman a ni. Chu chu vawiina skul kan tih lo pianchhuah dan a ni. Chu skul chuan huhang a nei a, skula zir rei apiang an fingin an thiam a, an hre tam tih theih a ni. Tin, skula zir reite chuan an zir lo emaw an tih thleng an lo zir a, zirlote aiin an danglam bik nge nge thin.
Tun laia “Zirna” kan tihah hian lehkha zir (formal education) leh skula zir ni lem lo zirna (informal education) hi a awm a, tun tumah hian skul zirna ni lem lo pawh sawi tel tho-in, lehkha zir lam hi kan sawi uar zawk ang.
Zirna-in A Tum
Zirna chuan “tihhmasawn” hi a tum ber a ni. Chuvangin zirna hi Pathian tih lohah chuan hmasawnna siamtu lian ber a ni awm e.
Zirna chuan hriatna a pe a, hriatna chuan finna leh thiamna a siam a, finna leh thiamna chuan hriat lehzualna a siam a, chu hriat belhchhahna chuan finna leh thiamna a belhchhah zel thin. Zirna chuan finna leh thiamna a pawh phak loh chuan hlutna a nei lo a, a lo hnawksakin pawi khawihtu leh chhiatna thlentu a lo ni hial thei bawk.
Zirna hian zirtu hnena thil hriatsa pek chhawn ngawt hi a tum a ni lova, taksa, nungchang leh rilru ngaihtuahna tihdanglama tihhmasawn hi a tum a ni. Zirna-in a hrinchhuah finna chuan mahnia ngaihtuah thiamna a siam a, nunphung leh khawsak dan tha a lo chhuak thin.
Zirna Pawimawhna
Fing turin zir a tul. Hre turin zir a tul. Thiam turin zir a tul. Ti thei turin zir a tul. Khawsaho thei turin zir a tul. Changkang turin zir a tul. Hmasawnna tinreng hi zirna atanga lo chhuak a ni.
Kan chhehvela building lian tak takte hi zirna atanga thiamnaa din a ni. Tun lai khawvela changkanna leh hmasawnna um phak zawh rual loh zawng zawngte hi zirna atanga finna leh thiamna-in a tihchhuah a ni.
Ram hmasawn leh hnam hmasawn kan tihte hi zirna uar nasa hnam leh ram, zir-thiam tamna ram a ni zel.
Zirna chuan thiltihtheihna min pe. Lehkha kan chhiar theih chhan chu kan zir vang a ni a, kan ziah theih chhan pawh kan zir vang bawk a ni. Tawng thiam turin kan zir a, kan lo tawng thei thin. Minung ni turin mihringin loh theih loha a tih tul chu ei-in hi a ni. Ei-bar zawn nan hna a thawk ngei tur a ni. Tin, mihring chu mahni mum muma mum a, mahni thum thuma thum tura lo piang a ni lo a, a huhova khawsaa inmamawh tawn tura lo piang a nih avangin a mihringpuite tan a thawh a tul bawk. Chuvangin hringnun hi hnathawh a ni. Thawk thiam turin, thawk thei turin, thawk tam thei turin kan zir a tul a, zirna hi a pawimawh a ni.
Khawvel pum huap zirna, hriatna, thiamna leh kalchar lam puaipuitu pawl – UNESCO chuan lehkha zirna pawimawhzia hetiang hian a tarlang (Education for all (EFA) ,2000 Assessment):
He thu atang hian lehkha zir pawimawhna leh tangkaina kan hmu thei awm e.
Mizote leh Zirna
Hnam hmasate ang bawkin kan pi leh pute khan nunphung leh khawsakho dan an lo inzirtir a, ei-bar zawn kawngah sa pel dan te, thlai leh thei zawn dan te an lo inzirtir thin. Chu’ng an inzirtirna atangte chuan hma an sawn ve hret hret a, mahse, a chak lo hle a ni.
Pathian khawngaihna azarah Chanchin Tha engin Mizote min zawng chhuakin, Zirna(Education) avangin hmasawnna khaw eng kan lo hmu ve ta a ni.
Pu Buanga (Rev. J.H. Lorrain) leh Sap Upa (Rev. F.W Savidge) te’n March 1894-ah Mizo lehkha an siam a, April 1894 ah Mizorama sikul hmasa ber hawn a ni. Chutiang bawkin Chin State-ah Sgt. Maj. A.G.E. Newland an kum 1896-ah Halkha-Lai lehkha a siam a, 1900 ah Chin State a skul hmasa ber hawn a ni ve bawk.
Mizo lehkha siam a nih a, zirna skul a lo din atangin Mizote hmasawnna chu thopa zuanin a zuang a, Mizo tawngin hma a sawn chak hle bawk. Zirna avanga Mizote hmasawn chakzia hi ngaihtuah chian chuan thil mak tak a tling. Chanchin Tha leh Zirna kawngkal fel tak nei(Education) kan dawn hma leh dawn hnu hi han khaikhin mah teh, kum 100 vel emaw chauh chhunga kan hmasawn chakzia hi! Mak tak a ni! Mizo hnam damchhuahna tur leh hmasawn zel nan zirna hi a pawimawh a ni.
Kan hun tawngah Mizo hnamin a mamawh ber pakhat chu Economic Nationalism hi a ni a, Mizo hausa kan nih ve a hun tawh takzet. Khawvel ram hrang hrang leh hnam hrang hrangte thlirin, ram leh hnam hausa apiangin thil an tithei a, miin an ngaisang a, an tawng leh nunphungin mi zir, chhui leh ngaihhlut a hlawh thin.
Sap nun dan kan ngaihsan em em chhan te, Sap tawng hi khawvel tawnga hman a loh nih chhan te leh Saphovin thil an tihtheih bik em em chhante hi an hausak vang a ni. Tin, tun lai hian Chinese nunphungin ngaihven leh zir a hlawh thar nasa a, hnam tam takin Chinese tawng an zir huai huai. “Chinese New Year” pawh Europe leh America khawmual mi tam tak chuan, “Asia New Year” tiin an vuah ta hial! Engvang nge? Ele, China chu khawvel economy lian ber pahnihna neitu a ni tlat alawm. Ram tam takah hna lian tak tak neitu an ni a, mi hausa filawr an ni a, an pawimawh a ni.
Mizote pawh hi hausa ve ila, hnam tam takin kan hausak zar zo tumin min rawn belbul ve sela, kan tawng leh kan nunphungin ngaihven, chhui, zir leh ngaihhlut a hlawh ang a, hnam chak leh thiltithei kan lo ni thei dawn a ni. Chuti ni lova, retheihna khur atang kan talchhuah theih loh a, mi kuthnuaia kan awm reng chuan, Mizo hnam hian ral lam a pan tial tial dawn a ni. Retheihna avangin hnam tam tak an lo boral tawh a, ram tam tak a lo kehdarh tawh thin. Khawvel hi a changkangin a ropui tual tual emaw kan tih laiin, retheihna a nasa tual tual bawk a ni. UN-in a chhinchhiah danin kum 2010 khan khawvelah ei leh in tha khamkhawp hmu zo lo mihring maktaduai 925 (925 millions) an awm. World Bank-in a chhut danin khawvel economy tla hniam zel avangin kum 2011 kum tawpah chuan ei leh in tha khamkhawp hmu zo lo mihring tluklehdingawn 1 (1 billion) an tling thei dawn. Khawvel mihring mi 6 zelah mi 1 zelin ei-in tha khamkhawp an hmu zo lo tihna ang a nih chu(h)! Chumi zingah chuan Mizo engzat tak awm ang maw? Mizo khawvela buaina leh harsatna lo chhuak tam tak hi kan retheih vang a ni.
Khaile, kan economy tihmasawn a, Mizo hausa ni tur chuan fing tak, thiam tak, mumal nei leh kawngkal fel tak neia hna nasa taka kan thawh a tul. Chumi atan chuan zirna hi a bulthut a ni. Hnathawh thiam turin, hna hlawk tam tak thawk thei turin, hna lian leh ropui nei thei turin, hna thar din thei turin, sum peipun dan thiam turin kan zir a ngai. Khawi hmun leh ramah pawh, engtik lai mahin mi thiam tan hna a vang ngai lo.
Tun lai khawvel hi mi bikte khawvel a ni tawh a, mi aia filawr bik nih a tul. Khawi ram, khawi hmunah pawh mi pangngai tan hna a vang tual tual. Chumi huna cheng keini ho hian, hna tha leh ropui thawk thei tur chuan mi aia thiam bikna kan neih a tul. Tum mumal tak neia mi bik ni tura tih takzeta kan zir a tul a ni. Zir satliah ni lovin, zirna-in a tum finna leh thiamna pawh phak a, hna tam tak thawk thei tura zir a pawimawh. Tum mumal tak nei a, rilru leh tih takzeta zir a, mithiam ni ngei tura zirchhuah a tul a ni. Zir sang, degree nei tam nazawng hi mi thiam (educated person)-a chhiar theih an ni lova, zirna-in a tum finna leh thiamna zir chhuak a, a taka hmang chhuak a, hmasawnna chi hrang hrang siamtute hi mi thiam an ni.
Zirna leh Fin-thiamna atangin vawiina kan tawh mek buaina leh harsatte hi kan chingfel thei. Chumi atan chuan zirna hi nasa lehzuala kan awrh (uar) a, mi thiam tam tak kan awm a tul. Chutih hunah chuan, thingtlanga lo neih dan thar, buh leh thlai leh thei hlawk zawka thar theih dan kan thiam tawh ang a, hmelma ang maiin a kum a tinin kan ramngaw leh nungchate kan hal mang tawh ngai lo ang. Hnam thil, kohhran thil, khawtlang thil, chhungkua leh mimal thila buaina leh harsatnate hi a chinfel dan kan thiam tawh bawk ngei ang.
Malaysia Mizote Tukverh Atangin
Malaysia-a khawsa mek Mizote hi hmasawnna duh avanga mikhual cham rei, a thlen in-pa lawm hlawh vak loh kan ni. Kan tum ber chu ram changkang zawka kalchhuah a, hmasawn a ni. A tam ber chu U.S.-ah kal kan tum a, Australia, Canada, Norway leh ram danga kal tum pawh kan awm. Mi tam tak an kalchhuak tawh a, an kal mek bawk a, vawiina mite pawh hi kan la kal ngei ang.
Ram changkanga awm vang ngawt hian kan changkang ve ngawt lo a, changkang turin kan thawh a ngai a ni. A nih chuan enge kan thawh ang le? Mi kut hnuaiah hna hnuai hnung thawk hian em ni awm reng kan tum? Ram changkang leh hnam changkangte zingah engtia khawsak nge kan tum a, enge nih kan tum? Kan ngaihtuah tawh ngai em le?
Ram changkang leh hmun changkang apiangah thiamna hi a pawimawhin a hlu deuh deuh a, thiamna neilo tan tihtur a vang tual tual. Hun changkangah hian thiamna neilote chu mi hnungah an tlan reng dawn. Ram changkanga thlen ringawt kha hmasawnna a ni ber lova, mi ang sa ang ni ve turin nasa taka kan thawh a tul. Hna lian leh thate thawkin mi hausa kan nih ve a tul. Sumdawnna pawimawh neitute niin hotu ni thei tura tan kan lak a tul. Sappa-in a tihtheih chu Mizopa pawhin a ti ve thei a ni tih hria a, tan kan lak a tul a ni. Chutiang tithei tur chuan kan zir a ngai.
Malaysia-ah hian hnathawh hi hreawm kan ti em em a, hna thawk tluang thei lo tam tak kan awm. Hei hi thiamna kan neih loh vang a ni. Kan thawh thiam tlat loh vang a ni. Thiam ni ila, hnathawh hi harsa kan ti lo ang a, kan thawk tam deuh deuh ang a, tun ai hian hma kan sawn ngei ang.
Malaysia-ah hian zirna skul te kal ve thei lo mah ila, nakin hun atan kan inbuatsaih thei. Nakinah enge zir ila, engtin nge zir ila tha ang? tihte hi i ngaihtuah fo ang u. Khawvel khawi hmun pawha hman theih, kan hun tawnga kan mamawh em em Sap tawng te hi thiam tak turin tun atang hian i zir ang u.
Ram thumna kan thlen hunah zirna hi a theih chen chen chhunzawm a, ti tang tang a, thiam bik nei mi thiam ni tura tan la turin, a bik takin thalaite hnenah ka chah duh. Zirin tlai luat a nei lo kan tih tawh kha. Kan kal tumna ram changkangah khuan miin lehkha a zir peih chhung chu puihbawmna dawn theih dan a awm reng a nia.
Awle, tunah hian zirna skula zir kher lo pawhin zir tur leh zir theih kan ngah khawp mai a, kan hnathawhnaah hna thawh dan kan zir thei a, kan thil hmuh leh tawn atangin kan zir thei. Zirna skulah te zir ve thei hrih lo mah ila, lehkhabu tha atangin kan zir thei. Lehkhabu tha chuan mi fing leh mi thiam a chherchhuak thin. Hawh u, lehkhabu tha i zawng ang u, i lei ang u, i chhiar ang u.
Tlangkawmna
Mizote hi hnam tlemte mah ni ila, zirna uar hnam kan nih a, mi thiam kan tam phawt chuan hnam ropui leh hnam thil tithei kan ni thei. Zirna hi Mizo hnam dinchhuah theihna a ni a, zirlaite hi hnam lungphum an ni. Chu chu hre rengin, zirna hi i uar zual zel ang u. Zirna tha leh kawngkal fel tak nei dawn theih dan leh hmuh theih dan ngaihtuahin tan i la sauh sauh ang u.
Lehkhabu/ Thuziak Rawnte:
Zotui Thiang
mizozotuithiang@gmail.com, zotuithiang.editor@gmail.comMizo Run
60172540743


c: text/html

text:
Pathian Mithmai zoh nun
Sam. 5:3 “Zinglei ah ka aw kha na ka theihpiak: nichuak kate ah na sinah thla ka cam tawn i na ka lehnak kha ka hngah tawn”
Nihoipar(Sun-flower –Neciapan) hi zingka tein ni achuahnak lei a hoi peng i nitlak tiang, cu caah kannih lai in cun nihoipar ti a si.
1996 kum, thal ah ka pa he kan khua (Cia-inn) ah Nihoipar (sun-flower—Neciapan) dum kan tuah. Kan dum cu a ţha tuk lem lo. Pakhat pahnih a ţha mi te ka zoh tikah: zingka tein cun nichuah lei bak ah khin an hoi an cuanh dih. Par dang nak in aa dawh khun nak cu ‘aa rual tein nichuah lei ah an hoi dih’ nak hi a si.
Kan nunnak ah khuadei ka in Pathian mithmai zoh te in kan nun ah cun kannun hi duh a nung mi nun, hawidang nak in aa dawh deuh mi nun kan ngei lai ti hi hi par nih a kan cawn piak. Ka hoi pa saya Sum nih “nangmah ni zakhat na tuah tuan mi nak cun, Pathian nih minit pakhat a tuah mi kha santlai ţhahnem deuh a si lai, cucaah zingka na thawh kaa ah hin zeitluk na ca a tam, tuah ţuan ding tam na ngei zongah Pathian sin khukbil thlacam i amah he bia i ruah hmasa hi cu philh hrim hla” a ka ti. A hman ngaingai ka ti! Pathian nih hin kan thazang, kan fimnak, kan thiam nak le thil kan tuah khawh nak hi a herh mi si lo. Kan thinlung kan pek mi le amah mithmai kan zoh hmasa mi tu kha a duh mi si, cu hnu ah kan tlam a tling lai, kan hlawh a tling lai. Nihin ah Pathian rian kan tuan kan ti nak ah Amah Pathian he bia i ruah, thlacam can pek hna hi kan philh kan huam lo can hna a um kho men. Zeitluk kan rian a tam zong ah Pathian mithmai zoh hmasa, kawl hmasa, chawnh hmasa hi i zuam hna uh sih! Devotion kan tuah mi zong hi i hnawh hlah uh sih. Zingka tein thlacam hi dai thlang hlah uh sih!
David Siangpahrang nih cun, “Zinglei ah ka aw kha na ka theihpiak: nichuak kate ah na sinah thla ka cam tawn i na ka lehnak kha ka hngah tawn” a ti. Kan nih teh amah ban tuk in Pathian kan duh maw, kan kawl maw, Amithmai kan zoh hmasa maw, kan hngak maw?
Jesuh nih ‘a ngan bik si a duh mi nih cun a hme bik kha a tuah lai’ a ti. Cun zultu hna i ke zong amah bak nih a ţawl piak hna (John 13:1-17). Nihoipar cu a thei fang a ţha deuhdeuh si le tang ah a kun deuhdeuh ve. Hinih hin kan rum deuh, kan fim deuh, kan ţhat deuhdeuh ahcun mi taang ah i dor ding Khrihfa nun kha a kan cawn piak. Pathian mithmai zoh nun nih cun keimah ka tuah khawh, keimah ka ti khawh ti mi hi a chim ti lo, amah ah i uahpi ding hrimhrim pakhat hmanh a hmu ti lo, zeicahtiah cun zeizong vialte kha Pathian thawng longlong in a tuah khawh mi si i Pathian min sunparnak pek ding long kha a ruah mi le a tuah mi a si cang.
Pathian mithmai zoh nun a ngei mi si hram ko uh, Bawipa nih thluachuah in pe ko hna seh!
PaHniang
Manila, Philippines

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sunday, July 10, 2011
Kan Hal Mi Kan Ngah Lo Tik Ah
Rom 8:28, Pathian nih hin, amah a dawmi hna caah le amah nih aa tinhmi ningin a kawhmi hna caah cun, zeizong vialte hi a ṭha lei ah a serpiak ko hna.
Ka hawipa pakhat Grace Foundation scholarship kha apply a tuah i a ngah lo. Ngah ding va sisehlaw, $ 2000 hrawng an ngah cio ton. A thin a hung ngaingai, mah tluk thla ka cam ve ko mi a ti i, na ngah lo tiah ca an rak kuat nak mi cabawm cu ka hmai ka ah a hlawnh, leng zong a chuak duh loh, zarhkhat deng hrawng a lung fak.
Aung San Shu Kyi nih a ttha bik mi kha kan i ruah chan lai i, a chia bik zong ton (yinsaing) ngam ding a rak ti mi hi ka lungah a rak chuak ngaingai. Thil ttha kan i ruahchan lio ah a chia bik mi zong ton (yinsaing) ngam ding in timhtuah nak kan ngei lo ah cun, mualpho nak le thil tuah sual nak tam pi a chuak lengmang ton.
Thla kan cam mi Pathian nih a kan pek lo tik ah kan cohlan kho ton maw? Thil hmete ah cun kan cohlan kho ko kan ti ko lai nain, thil ngan pi le sunghzatlaknak tibantuk ah cun kan cohlan khawh ding hi a har ngaingai ton. Cu tikah Pathian nih a ka daw rua lo tiah kan ruah sual can zong a um ton.
Lamkaltu 12 chung ah Peter cu thongin a tla i zumtu pawl nih thla an cam piak. Cutikah khuaruah har in Pathian vancung mi hna nih Peter cu thongin chung in an khamh. Peter cu a luat! Lamkaltu 12 chung thiamthiam ah Jeim cu an tlaih ve. Zumtu pawl nih thla an cam piak ve hrimhrim ko lai. Asinain, Jeim tu cu Siangpahrang Herod nih vainam in a that ter hna. Jeim cu a thi! Zeiruangah dah, Jeim cu Peter bantuk in Pathian nih a vancungmi hmang in a luat ter ve lo? Peter cu Pathian nih Jeim nak in a dawtdeuh caah si hnga maw? Khi tin si hlei lo. Paul nih Filipi 1:21-26 ah “Kei ka caah cun nunnak cu Khrih a si ko. Cucaah thihnak nih hin a ṭha deuh chinchinmi thil hmanh a chuahpi lai. 22Asinain ka nun ko rih i cu ka nun ruang i thil ṭha tam deuh ka tuah khawh ding a si ahcun, a zei cu dik kaa thim deuh hnga, ka hngal lo. 23Thil pahnih karlak ah kaa tenh: hi nunnak hi kaltak i Khrih he um cu ka duh hringhran, cucu a ṭha deuh suaumaumi a si; 24asinain ka nun rih cu nanmah ruangah a herh deuh rih fawn. 25Cucu nan caah a ṭha deuh ti kha fiang tein ka hngalh caah nung ko rih ning. Zumhnak i nan ṭhannak le nan i lawmhnak kha chap awkah nan sinah ka nung ko rih lai. 26Cucaah nan sin i ka um ṭhan tikah, keimah ruang i Khrih Jesuh chung i nan i lawmhnak kha a karh chinchin lai,” ti mi hi kan zoh ah cun hodah a dawt deuh, a van tha deuh ti zong a um ti lo.
Cucaah, nihin ah khrihfami taktak nih kan hal mi kan ngah ah siseh, ngah lo ah siseh, vanchia le van ttha zong um ti lo. Kan ton mi poh ah Khrih hmuh khawh ding le a sunparnak langhter ding tu kha Pathian nih a kan duh piak mi si cu. Amah cu thangthat peng uh sih!
Pahniang
Manila, Philippines
////////////////////////////
Ka hawipa pakhat Grace Foundation scholarship kha apply a tuah i a ngah lo. Ngah ding va sisehlaw, $ 2000 hrawng an ngah cio ton. A thin a hung ngaingai, mah tluk thla ka cam ve ko mi a ti i, na ngah lo tiah ca an rak kuat nak mi cabawm cu ka hmai ka ah a hlawnh, leng zong a chuak duh loh, zarhkhat deng hrawng a lung fak.
Aung San Shu Kyi nih a ttha bik mi kha kan i ruah chan lai i, a chia bik zong ton (yinsaing) ngam ding a rak ti mi hi ka lungah a rak chuak ngaingai. Thil ttha kan i ruahchan lio ah a chia bik mi zong ton (yinsaing) ngam ding in timhtuah nak kan ngei lo ah cun, mualpho nak le thil tuah sual nak tam pi a chuak lengmang ton.
Thla kan cam mi Pathian nih a kan pek lo tik ah kan cohlan kho ton maw? Thil hmete ah cun kan cohlan kho ko kan ti ko lai nain, thil ngan pi le sunghzatlaknak tibantuk ah cun kan cohlan khawh ding hi a har ngaingai ton. Cu tikah Pathian nih a ka daw rua lo tiah kan ruah sual can zong a um ton.
Lamkaltu 12 chung ah Peter cu thongin a tla i zumtu pawl nih thla an cam piak. Cutikah khuaruah har in Pathian vancung mi hna nih Peter cu thongin chung in an khamh. Peter cu a luat! Lamkaltu 12 chung thiamthiam ah Jeim cu an tlaih ve. Zumtu pawl nih thla an cam piak ve hrimhrim ko lai. Asinain, Jeim tu cu Siangpahrang Herod nih vainam in a that ter hna. Jeim cu a thi! Zeiruangah dah, Jeim cu Peter bantuk in Pathian nih a vancungmi hmang in a luat ter ve lo? Peter cu Pathian nih Jeim nak in a dawtdeuh caah si hnga maw? Khi tin si hlei lo. Paul nih Filipi 1:21-26 ah “Kei ka caah cun nunnak cu Khrih a si ko. Cucaah thihnak nih hin a ṭha deuh chinchinmi thil hmanh a chuahpi lai. 22Asinain ka nun ko rih i cu ka nun ruang i thil ṭha tam deuh ka tuah khawh ding a si ahcun, a zei cu dik kaa thim deuh hnga, ka hngal lo. 23Thil pahnih karlak ah kaa tenh: hi nunnak hi kaltak i Khrih he um cu ka duh hringhran, cucu a ṭha deuh suaumaumi a si; 24asinain ka nun rih cu nanmah ruangah a herh deuh rih fawn. 25Cucu nan caah a ṭha deuh ti kha fiang tein ka hngalh caah nung ko rih ning. Zumhnak i nan ṭhannak le nan i lawmhnak kha chap awkah nan sinah ka nung ko rih lai. 26Cucaah nan sin i ka um ṭhan tikah, keimah ruang i Khrih Jesuh chung i nan i lawmhnak kha a karh chinchin lai,” ti mi hi kan zoh ah cun hodah a dawt deuh, a van tha deuh ti zong a um ti lo.
Cucaah, nihin ah khrihfami taktak nih kan hal mi kan ngah ah siseh, ngah lo ah siseh, vanchia le van ttha zong um ti lo. Kan ton mi poh ah Khrih hmuh khawh ding le a sunparnak langhter ding tu kha Pathian nih a kan duh piak mi si cu. Amah cu thangthat peng uh sih!
Pahniang
Manila, Philippines
////////////////////////////
Posted by L.VanBlian_blogpost.com at 4:24 PM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mak ve mai mai chu han ti ringawt ila, mahse a makna pawh a awm chuanglo a . Hmeichhia chu thil (Motor, Computer, Fridge, Cooking Gas. etc..) ang an ni.
Nupa tam tak inthen nachhan leh an inthen in hmeichhe zawk thiamloh an chantir bur thin nachhan hi Mipa in hmeichhia chu ‘thil’ ang anni tih an hriatloh vang a ni. Motor tawng deuh pawh lei mah la, fai tak leh duat taka, tha taka i enkawla, a thalo lai te a thar a i thlak chuan Motor tha tak leh mawi takah a chhuak thei a ni. Mahse Motor thar, nalh leh chak tak pawh lei mah la i enkawl uluk lo a, i tihfai peihloh chuan reilo teah Motor chhia leh hmanthlak lohah a chhuak ang. I computer chu rei tak i hman duh chuan duat taka i enkawl a ngai, chutiang bawk chuan i thil neih zawng zawng chu duat taka i enkawl chuan thil tangkai leh hmanthlak ni in, kum tam tak pawh i hmang thei ang. Thil chu a enkawltu/neitu zir a ni.
Hmeichhia chu THIL ang an ni tih hre reng thin i la (thinrim fe fe an tam ang chu ), Thil chu kan chei chuan a mawi a, kan cheiloh chuan a mawi chuanglo. Hmeichhia pawh an inchei chuan an mawi a, an inchei loh chuan an mawi hran chuanglo..:) ”A nupui chu a sual lutuk a” tih emaw ” A nupui chuan a pasal engah mah a ngailo” tih te pawh hi kei chuan an pasal thiamloh zawkah ka ngai thin. Ngati nge? A ‘thil’ chu a enkawl thiamlo a ni mai lawm.. ‘Thil’ chu a that chuan a neitu vang, a chhiat pawn a neitu vang..
Similar Posts:
- Mipa leh Hmeichhia
- Tun ang ni lo nakinah!
- I pasal duhzawng i hriat sak em? (Hmeichhe pual)
- Mipa ve thung
- Mizo Hmeichhia zawng zawng te tan


text:
Thingtlang nun hian hahdamna deuh a nei a. Tualchhung ami te hi an in hre pawh vek zel mai a, an bai chhuan liam thleng pawh hian; chawhmeh insuah sak te pawh hi nunphungin a ken tel a ni. He thlalak hi kum 3 vel lek kal ta a lak a ni a. Khaw pakhat a tlai, zanriah kil hma a naupang ho hun hman thin dan a ni e.
Titi thiam deuh chu ni ila, ka han sawi zui teuh tur hi a ni a. Titi thiam loh luatah a picture chinah hian kei chuan kan duhtawk phawt mai ang e.
Bonus pic: (Nizan, 2013 february, thlabial zan zet kha chu aw…)
Similar Posts:
- Hnunglam thlir a hmalam pan in…
- ZOlife March ’07
- BSNL Postpaid
- September hi Lunglen thla an ti..
- Zan vak #2 (Jewel in the night)


text:
Chutih lai tak chuan ka bul vel chu a hma ang bawk khan a thim leh ta thut a. Nichin ami kha tak tak nge ka mitvai mai mai ni ang le te ka ti a. Keimah leh ka bul vela thil awmte chu, ngaihzawngte mobilephone-a tute emaw SMS kan hmuha kan ringhlel ve ringawt aia nasa zawk fêin ka ringhlel rum rum a. Ka mitvai a ni thei ange’m aw te ka ti a; ka mit erawh ka nuai duh êm lo va.
Ngawi rengin ka tho chhuak a, ka kalsawn ta nulh a. Chulai hmun chu ka hlau deuh tlat tawh! Ka sana ka’n bih a, dar 8:15 chiah a lo ni a. A la hma êm mai, Rosepari ka va rîm teh ang. Mahse, Rosepari hi a thiannu Aduhi te inah a lêng daih ang nge, a mut hma tum tak ni ang aw? Inlêng dangte hi a lo nei ang a, kei hi midum zinga a neite ber ang maiin kilkhatah hian ka va tawm chût bik ang a, te ka ti rilru a, kal chu ka tum duh ta lo va.
Chutah, dinglamah ka ke chu ka’n lek her sawk a, Pu Vangchhia te in lam chu ka pan ta vang vang ringawt a. Ka va thlen chuan kawngka ka’n kik kauh kauh a. Pu Vangchhia ngei mai chuan naute a lo awi hlup hlup a, a nau puak chu nau huaibak an sawi ang mai hian a lo tap hluam hluam lehnghal a, “Ka lo lêng leh lo mai zawk teh ang, in nu a awm si a, kan inkawm thei chuang lovang” ka ti a, kut kuangkuah hlûnin ka let leh ta a.
(more…)


text:
Rev. E. Za Bik
Bible Caangthim: Isaiah 9:6 "Kan caah ngakchia pakhat achuak! Fapa pakhat peek kan si! Amah cu a kan uktu Bawi asi lai. Amah cu khuaruahhar Fimchimtu, a tthawngmi Pathian, zungzal hmunmi Pa, daihnak Bawi... ti asi lai".
Biahmaitthi:- Nitlaknak lei ram (Amerika, Europe, Canada) hna ah cun Christmas can hi cu hmunkip rian a ttuan, a ummi unau-ttafar rual hna nih an nu le pa sinah an rat i chungkhar tling i tonnak (family reunion) deuh in hman asi. Asinain kannih Laimi (abik in Laitlang ummi) caah cun ahleice in a sunlawi ning ai dang--- (i) Lothlawh retheihnak in rawlttuan kan von i liim can asi caah asunglawi khun; (ii) kum khat chung Pathian huhphenhnak thuk deuh in a kan ruah ter fawn; (iii) asinain thihnak nih Christmas can ah chungkhar a tlinter tilonak inn chungkhar ah cun lungleen le mitthli-tlaak in nungak-tlangval hna zanvah lio can ah ttahnak aw tampi aleeng tawn; (v) kum 55 in acunglei nutar-patar hna caah cun Krismas nih cun mual aliam cangmi nu le pa, unau-ttafar, hawikom dawt le no lio can kha mit-thlam ah a von cuan ter tawn caah lungleen le lawmhnak cu zatceu veve in tuar asi tawn. Asinain nihin ram dang ah a ummi Laimi nih Christmas hi zeiti set in dah kan don timi belte cu ka chim thiam ve lo, ka theih thlu lo ruangah.
Zei thil paoh hi
nizan, nihin, le thaizing mit in zoh aherh. Nizan mit in kan zoh ahcun aluan ciami kum 2000 lioah hi vawlei ah Zisu Kri in a rak i phuang i kum fate vawleipi nih achuah-camtuak ah a lawmhmi Zisu thawng in "mui lak i arak i chawkmi kanmah Laimi zong nih ceunak nganpi cu kan hmuh ve cang. Thihnak thladem tang ah kan rak um; asinain atu cu ceunak nganpi nih a kan ceuh ve cang
" (Isaiah 9:2). Cun nihin le thaizing mit in kha ceunak nganpi a coting ve mi Laimi kan i zoh tthan tikah, thaizing ah Laimi kan dirhmun kong a ruat mi tampi nan um lai ti ka zumh. Aruang cu...(i) kan ram uknak le sipuazi; (ii) kan Lairam kan pamh-hmaih tuk (lo-vah le loduah, inn-zuat sa-ttil caah ram khangh, khaan-bawhnak caah mei duah) ruangah kan vawlei non ttha vialte Chin Dwin tiva ah an luang dih. Cu ruangah lothlawh in pawcawmnak a zat tilo caah kan minung tiang in Kawl rawn ah chuklei in kan luan thluahmah lawng hmanh silo in nihin ah cun Malaysia in vawleicung ramkip kan phan cang. Cucaah nikum June thla an chuahmi MUKO magazine zong ah hitin maw kan Lairam cu kan kaltak thluahmah ko lai timi tlaangtar in (a) ram dang kal thluahmah attha ko ti in a ttial na, (b) a za cang, Lairam kaltak ding asi ti lo tiah a ttialna an si kha. (iii) kan Kawlram thimnak a um ko bu ah Nitlaknak lei ram kalnak ding hngak in atu ah Malaysia ah Laimi 40,000 nih an hngak ko ti asi hoi. Cucaah atulio Laimi kan dirhmun hi Lamtte-ka (cross-roads) dirhmun ah kan um kan ti zong ah kan palh lai lo. Hi hnu kum 15-20 ah asiloah thaizing ah cun Laimi kan sining le kan tuanbia hmanh hi zeidah alawh te lai ti hmanh chim awk ahar ngai le afianglo mi dirhmun ah nihin ah cun kan dir. Hihi kan thinlung ah chia bu in hi capar tlaangtar "Tukum Christmas cu zeiti sullam set in dah kan don
" timi ah von kal rih usih.
Tutan Christmas ah kan don, kan thangtthatmi Bawipa cu Isaiah nih acunglei Bible caang ah min 4 a chimmi chungah hin adihlak in sermon peek ahcun asau tuk lai caah "khuaruahhar fimchimtu" timi biafang hi thuk deuh in kan ruah awk ah ka von thim. Phun dang deuh in chim ahcun... khuaruahhar fimchimtu Bawipa nih kanmah Laimi, cun abik in ral-zaam asiloah ram-zaam Laimi kan sinah zeitindah fim a kan chimh i kan thaizing caah ruahchannak a kan peek timi ruah tti awk ah tawite in von chim ka duh. Existentialist Philosophy nih ai tlaihmi a biacherhchan (main thrusts) pathum lakah pakhat cu: "ka sinak ah fakpi in bia a chimlo mi paoh cu zeibantuk thil hmanh ka caah biatak asi lo" (nothing is real unless it speak to my contextual situation) ti hi asi. Tutan ah achuah kan lawmh/thangtthatmi Fimchimtu nih pakhat cio kan sinah kutdong sawh in kan sining le tlamtlinloning a kan chimh mi a um maw?; a um ah cun zei bia dah akan chimh?; asiloah Christmas can asi ti in aphunglam sawhsawh in pumhnak ah va kal, linsa ngai le nuam ngai in Christmas ni liamter in dah tukum Christmas kan don ti hi faakdeuh in ruat tuah hna usih tiah kan sawm hna.
(i) Bible ah kir cang hna usih (Back to the Bible) :- Hihi kum zabu hleithumnak lioah Martin Luther le John Calvin (Reformation Fathers) hna nih an rak aupi i kum zabu pakulnak lioah Karl Barth nih faakpi in a aupi tthanmi asi. Abik in Matthew, Mark, Luke le John (the Four Gospels) chung i kan hmuhmi khuaruahhar Fimchimtu nih a chim, a phuanmi Pathian Bia an si. Hi Thawngttha Bia hi kan nunning a kan hmuhter khotu thla-lang le kan nunnak tahnak pedan ah hmang in fimchimtu le lamhruaitu taktak ah i laak kho usih law tutan kan Christmas hi sullam a nei ngaingai hnga. Bible hi kan nunnak thla-lang le pedan ah kan tuah ahcun zei thil kan ton zong ah "Zisu nih zeitindah a ruah hnga?" ti a kan ruah ter lai i kan thinlung le ka tuahsernak kip ah fim a kan chimh lai. Solomon zong nih: "Bawipa ttih-zahnak cu fim hramthoknak asi" a ti kha. Kan nunnak hi Pathian lamhruainak le thluachuahnak in a lam tluang seh ti kan duh ahcun Bible ah kan kir hrimhrim ahau. Hihi kanmah Hakha-Thantlang mi sinak in kan chim ah cun a hmasabik kan pale hna... Rev. Sang Ling, Rev. Sang Fen, Rev. Van Lo, Rev. Nawl Tling le hihna a von zultu Rev. Heng Cin le Rev. Hei Mang hna nih an kan vuih ta mi ro sunglawi asi.
(ii) Christmas le Kumthar hi cu Pathian thluachuahnak kan rel can asi:- Nunnak le damnak hi kanmah nih kan i peek khawhmi an si lo; Pa Pathian nih ni khat hnu ni khat a hlanh in a kan hlanhmi tu an si. Zumtu krifa kan caah cun hnulei von i her i aluan cia kum khat von zoh tthan ahcun vawleicung ah kum khat chung koko ah rel cawklo minung an thi, rel cawklo sizung ah lungrethei ngai in an um kan hmuh hna. Culioah kannih damte in kan um tikah kan Pa Pathian thangtthat lo awk attha lo. Cucaah Christmas le Kum Thar ni hna ahcun Pathian thluachuahnak kan rel i khup-bil in Amah sinah lawmhnak bia kan chim lawng hmanh siloin Zisu fimchimhning in nun kan i thok khawhnak hnga kaar-hlan kan thok ni si kho seh law Christmas le Kum Thar kan donning zong sullam a ngei kho ngai hnga.
(iii) Phaisa le thilri hi kan pathian ah ser hlah usih :- Kan pawpi he hi vawlei i kan hung chuah i kan nun chung paoh cu duh zong duhlo zong ah rianttuan le phaisa kawl cu aherh. Asinain mi tampi cu phaisa le thilri in Pathian thluachuahnak kan hmuh tikah Pathian sin in kan tlau tawn; kan thinlung chung i Pathian tthutdan ah phaisa kan chiah i phaisa kha kan pathian ah acang tawn. Cutikah phaisa kha minung hawi tah-nak pedan ah kan hman i mi zeirellonak, ruamkainak le mi thi-dawpnak ah kan hman tawn hna. William Barclay ttialmi cauk Ethics in a Permissive Society ah "Pathian theilo misual kut chung i phaisa tompi cu kap-hnih har naam asi tawn" (money in the hands of fallenmen is a double-edged razor) philh hlah usih. Kap-hnih har naam cu kap khat lei i ralrin ko hmanh ah kap-khat lei in mi a ah ruangah thi tampi achuah tikah zawtnak, damlonak a chuahpi. Cun Mirang phungthluk pakhat nih "phaisa cu sal ttha ngai asi, nain bawi puarthau asi" (money is a good servant but a cruel master) ati. Phaisa hi kan pathian asi citcet ahcun phaisa kawl i rian a kan fialning kha celh-chuaklo asi lai i mihlen, fir, le mithah zong adonghnak ah cun sual ah a kan ruah ter phah ti lailo. Khuaruahhar Fimchimtu (BZS) nih "Minung hi rawl lawng in anung lo, Pathian Bia zong in anung mi asi" (man does not live by bread alone but also by the Word of God...Matt.4:4). Hihi adik tukmi bia asi. Minung hi taksa rawl le thinlung rawl ai tluk te in asiloah sawmnga-sawmnga in kan herh.Thaithawh-zanriah rawl cu taksa rawl asi i Pathian Bia cu thinlung rawl asi. Thinlung nih pumsa a hruai. Pathian Bia nih a hruaimi thinlung nih taksa a hruai ahcun a famkimmi nunnak thei atlai ter.
(iv) Fimchimtu le Daihnak Bawi nih zeidah aa tinh? :- Tukum zong Christmas can ah athar in kan don, kan conglawmh dingmi Pathian Fapa nih hi vawlei ah a rat hnawhmi aruangbik cu hi vawlei mi kha "taksa, thinlung, thlarau" in damnak peek lawng siloin Amah lam a zulmi paoh thih-hnu thawhtthannak zong peek ding ah ara. Cucu a tinh bikmi asi. Zisu nih hi vawlei a nun lioah a hmanmi hriamnam hna cu... "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak, le mi har zawnruahnak" an si. Cucu hmang in Amah zultu hna nih hi vawlei kan nun lio hrimhrim ah hin Vancung Pennak (the kingdom of God) karh ter i kan vawleipi kha "dawtnak, dinnak, ngeihthiamnak le mi har/sifak zawnruahnak nih a ukmi vawlei ah can ter kha asi.
Tukum Christmas can ah Bawipa Zisu chuah-camtuak lawmhnak puai kan tuah tikah hi acunglei ka langhtermi akong 4 hi ruahchih in Bawipa cu sullam ngei te in dong hna usih tiah kan sawm hna. Lei ramkip ah a ummi Laimi kan dihlak cungah Christmas lawmhnak le Kum Thar thluachuahnak Pa Pathian sin in tlung hram ko seh ti in... hi Sermon cakuat chung hin nan kut kan tlaih hna.
Christmas Song
Note:: 2010 X'mas ah Biaknak-Hmurka Blogspot ah an tarmi chung in lakmi a si.


text:
Mizo kan nia, tlangval te chuan nula kan rim thin a nih hi. A rim a kan rim thluk te nen ngei hi chuan kan daih rei deuh , in ti ve lo maw? Tin, Nula rim hi kan culturea bet ala nia.
Nula han rim dawn a, an inchhung luh hma a, an nula no tak maiin a duat lai ngei mai zawhte note han rah puah pawp mai chuan, sawi tur chu vang duh thin tak a ni. Zan khat chu, Aizawl veng lian tak pakhata nula hmeltha zet mai hi kan rim dawn a. Kan ka ti na a, keimah chauh ka nia. An inchhung ka’n lut a, an pa ber chuan an nula han rim awm hmel pu hian min hre ngang lo nge ni, ‘ Lo leng rawh, engnge i duh a?’ min lo ti a, mi inti nula rim ve deuh chutia min lo ti chu, ka ngaihdan kha ni bik hek lo. ‘ In nula mawle’ kan tih ve ngawt pek a. An nula hi, rim an la khap bik lo a, a lawmawm thin khawp mai. Mi pate hi chu an tha thin a nia!
Kan nula rim tawh zo zai te, an thiante kan biak that tawh ho zawng zawngte, an chhungte leh min duh lotu te nen zawng zawng tlawn kual tha leh ila, MP-ah han ding ila, vote kan hmu teuhin ka ring.
Nula rim hi Culture a ni a, chuti a nih chuan, in leng neih pawh culture a ni; Tum khat chu, phir unau kan rim a, thian pathum kan kal ho a. Pakhat zawk hnenah chuan engeng emaw kan sawi a, kan haw dawn meuh chuan kan tum loh zawk hnenah kan sawi tum zawng zawng kan sawi zo vek tih kan hre chhuak a. A tuk tuk leh zanah, khawlaiah phir pakhat zawk chu kan hmu a, kan be lo a. A ni lo zawk emaw kan tia. A ni zawk a lo nia a. A hnu lawkah a ni lo zawk kan hmu a, a ni zawk emaw kan tia, kan be leh ang lawi a. Thla ruk zet hnu chuan kan hre hrang ve mai a. A ni zawk chuan pasal a nei a, a ni lo zawk chu kan rim kan rim ta a…
Tum khat pawh tleirawl te mai, hmel tha zet mai rim kan tum a. An in pawh kan hre ngai lo a. Mi kan zawt chawp a, an thenawmah kan lut a. Kan titi chiam a, nula reng reng an lo nei lo a. An sirah mai chuan kan kal tumna te chu an lo awm a. Kan phone lawk vei thlap kha ania, thleng har min ti hle.
Veng pakhatah nula kan rim leh dawn a, hming inang an lo awm a. An inkhawm bang kan lo chang a. Thingpui kan lo dawm a. Fiamthu kan thawh a, kan nui nasa mai a. Nula inkhawm chu a lo bang a, Adama thlahte zingah chu hmel chu kan la hmuh ngai reng reng loh a ni. A hming chu kan rim tum a ni a, amah chu a ni lo. A ni loah bawk kan lo lut leh a. Kan zak chuang lo a. Vawikhat lenna a, an kangkhar a inchhuih a, ‘kan lo leng’ tih paha Sitting room-a han bawh luh thlawrh tum te kha chuan a zahthlak ve tep a ni.
.


text:
Kum zabi ral hial kai ve ta nafam chu Mizoram Kristianna pawhin hma a sawnin a invawrh sang hman ve hle a. A thawm thangva leh thu hlaah ngat phei chuan kan duai lo hlein a lang. Amaherawhchu, a hniak kan zui Nazaret Isua hniak kha kan hloh ta nge a tak man fuh aram kan awm lawi si lo hi a ngaihthat thlak chiah lo zawng a nih hi. Nge, kan hnu chhui hi hre chiang lovin Nazaret Isua ni lo, Isua dang hnu chhuiin kan lo sa pa tal vak vak zawk em ni ang tih pawh hriat thiam a har ta.
Tirhkoh Paula chu Korinth khuaa mi thenkhatten Pathian ruat pawh ni lova tirhkohva insiam chawp, tirhkoh der niin an sawi a. Ani chuan tirhkoh der a nih leh nih loh tilang chiangtu chu a thuhril dawngtu leh a phun Korinth Kohhran mite ngei chu an nihzia sawiin, “Nangni hi kan lehkha... mi zawng zawng hriat leh chhiar chu in ni e,” a ti a (II Kor. 3:2). Chu pawh duhtawk mai lovin Korinth Kristiante chu khawvel mite hnena Nazaret Isua nunzia tilangtu leh tarchhuaktu, ‘Krista lehkha’ an nihzia pawh a sawi zui nghal bawk a.
Chutiang bawkin keini Mizo Kristiante pawh hi kan nun hian eng ang Isua nge a tar lan? Nazaret Isua kha nge, Isua dang tih hi chhut tham tak a tling ta. Chutichuan Mizoram Kristiante hian zui tur dik kan zui em tih kan chhui thiam theih nan Nazaret Isua nun leh a ze langsar tlema zawng atangin i han chhui teh ang.
1. Nazaret Isua chu khawvel leh a ropuina hawisantu a ni : Matthaia 4:9 kan chhiar chuan Nazaret Isua chu Judai thlalerah Setanan khawvel ram zawng zawng leh a hausakna te, a ropuinate chu man tlawmtea lei tura a zawrh 1. Nazaret Isua chu khawvel leh a ropuina hawisantu a ni : Matthaia 4:9 kan chhiar chuan Nazaret Isua chu Judai thlalerah Setanan khawvel ram zawng zawng leh a hausakna te, a ropuinate chu man tlawmtea lei tura a zawrh thu kan hmu a. Thingtlang tlangval, khawsa thei tak pawh ni bik lo, mahse mi zawng zawng a lama hip tuma beitu tur bawk si tan chuan a îtawm ngawt ang le. Hausakna leh ropuina phei chu a thil tum atan hian a mamawh hmasak ber pawh a ni ngei ang. Mizoram MLA bial khata in-candidate tur ngawt pawhin sum leh pai a hautak em hi. Mahse Nazaret Isua chuan khawvel hausakna leh ropuina hmanga a ram din chu duh lovin a hawisan ta hmiah mai a nih kha.
Keini Mizo Kristiante erawh chu khawvel ropuina, hausakna leh nawmna thlahlelin kan tlan sung sung a. Mi chan ang chan ve loh hlauvin leh mi chan bak pawh chan tumin kan inpawt peh pheng phung mai zawng a nih hi. Kohhran chhungah ngei pawh ropuina leh mi ngaihsan nih châkna avanga intih thlarau mi der vak te, thahnemngaih der vak te pawh a awm ta niin a lang. Nazaret Isua kha zawng hetiang ti mi a ni si lova, keini hian ropui leh nawmsak te, hausak leh mi ngaihsan nih châk Isua em ni kan zui tak le?
2. Nazaret Isua chu lu nghahna nei lo Isua a ni : Matthaia 8:19,20 kan en leh chuan lehkhaziaktu pakhat (Lehlin thar chuan Dan zirtirtu a ti nghe nghe) chuan Isua hnenah a kalna apianga zui a duh thu a rawn sawi tih kan hmu leh a. Isua erawh chuan kawng danga chhang ta lo chuan Mihring Fapain lu nghahna reng a neih loh thuin a lo chhang a. A pian dawn zan ngei pawh khan khualbukah a leng ve ta lo a nih kha. Nazaret Isua kha zawngin in leh lo chu sawi loh, mihring society-ah hian hmun a chang ngang lo a ni. Mitthite kaithova damlote a tihdam lai, a lar vanglai takte khan Jerusalem khawpui hmun tha lai, patta sa pawh neih mai theih dan a awm ngei ang. Nimahsela a Pa Pathian rawng a bawlna tura harsatna siamtu leh dipdal thei tur chuan in leh lo neia inbenbel a duh lo.
Mizo Kristiante erawh chuan in leh lo leh inbenbelna tur ngaihtuah reng rengin kan rilru leh thinlung, kan tha leh zung kan hmang ral a. Mawi leh mawi lo pawh hre chang lovin, Pathian hriatna leh tihna reng nei lovin kan hai buan buan a, mi harsa zawkte chanai ngei pawh kan inlaksak duh hial mai zawng a nih hi. Hetiang reng renga in leh lo leh inbenbelna tur thlahlel, mahni inhaivur duhnaa khat Kristiante hian Nazaret Isua kha chu kan zui lo a ni lo’m ni? Kan zui duh zawk chu lu nghahna in leh lo nei tha leh nei changkang Isua dang a ni mai lo maw?
3. Nazaret Isua chu mi tak, danglam ngai lo Isua a ni: Johana 14:6-ah chuan amah Isua ngeiin, “Keimah hi kawng leh thutak leh nunna ka ni,” tia a sawi thu kan hmu leh a. Nicea Thurin chuan Isua chu, ‘Pathian tak ata Pathian tak,’ a ti bawk. Nazaret Isua chu Pathiana insiam chawp ni lovin Pathian tak a ni a, mihring tak tak a ni bawk. Mi takzet a nih avangin amahah chuan ‘Ni’ leh ‘Ni lo’ a inpawlh ve lova, dawt leh rinhlelhawm a awm ve hek lo. Tin, Jakoba 1:17b-ah Nazaret Isuaah chuan danglamna leh herna hlim reng reng a awm theih loh thu kan hmu leh a. Lehlin tharah chuan he thu hi, “inher danglamin vanglai leh mang lai a nei lo va,” a ti nghe nghe. Nazaret Isua zawng danglam zung zung leh rilru thlak zung zung a ni lova, niminah nen, vawiinah nen, kumkhua pawhin a pangngai a ni reng dawn (Heb. 13:8).
Mizo Kristiante erawh zawng Kohhrana rawngbawltu tangkai tak takte pawh lehlama thawh eng tak te, hmanni lawka Kohhran mi rinawm taka lang, tuna zirtirna dik lo leh pawl ni mang lova lo awm leh daih – “Hmanah chuan vai lal nupuiah ka awm, tunah chuan ka pu Sazaa nau ka awi,” ti leh ta mai mai kan tla zut bawk a. Kohhran mi tha âwm tak, belhchian chi lem loh, rawngbawltu fel tak, phakar si te kan ni leh tlat thin. Hetiang ringtu, takna nei lote hian mi tak, Nazaret Isua hi zawng kan zui lo a nih hi.
4. Nazaret Isua chu ‘Amena’ a ni : Thupuan 3:14-ah Johana hnena inlar Nazaret Isua chuan, “Amena, thu hretu rinawm leh diktaka,” tia a inhriattirna kan hmu leh a. ‘Amen’ tih hi Hebrai tawnga a awmzia leh an hmannaah chuan ânchhe lawh tihngheh nan te, thil ding hlen tura an duh nemngheh nan leh duhthusam nemngheh nan te hmangin, “Ni tak rawh se,” tihna angin an hmang. Amena a nih ang ngeiin a Pa Pathianin a hna tura a tuk, mi sualte kuta 4. Nazaret Isua chu ‘Amena’ a ni : Thupuan 3:14-ah Johana hnena inlar Nazaret Isua chuan, “Amena, thu hretu rinawm leh diktaka,” tia a inhriattirna kan hmu leh a. ‘Amen’ tih hi Hebrai tawnga a awmzia leh an hmannaah chuan ânchhe lawh tihngheh nan te, thil ding hlen tura an duh nemngheh nan leh duhthusam nemngheh nan te hmangin, “Ni tak rawh se,” tihna angin an hmang. Amena a nih ang ngeiin a Pa Pathianin a hna tura a tuk, mi sualte kuta mantir a nih tur te, vuak leh sawisak hrepa a tawpa mualpho taka tihhlum a nih tur thute chu a Amen thlap a – “Nimahsela keia thu ni lovin nangma thu thu ni zawk rawh se” a ti a (Lk. 22:42), thi khawp hialin a Pa thu chu a Amen tluan chhuak thak mai a ni.
Mizo Kristiante zingah hian ‘Amen’ tih ri a lar hle mai. Thuhril kan ngaihthlak lai te, tawngtai laite leh Pathian fak hla sak laitein a tam zual. Amaherawhchu, ‘Amen’ tih kan au chhuahpui lai hi Lal Isuan kan tana a hnathawh ropuizia an sawi kan hriat loh lai leh kan chan a lo vâwn deuhna lai, chanvo tha kan channa lai thuah hian a ni deuh zel. Isua tana nung tur, tuar tur, inpe tur leh insengso tur kan nihna te hi kan nun tak tak hian a Amen thei em le?
Awle, chutiang tak chu Nazaret Isua, a hniak hnung kan zui theihna tura entawn tur min siamsaktu nun a nih si chuan Mizo Kristiante hian Nazaret Isua hnung hi kan la zui zel dawn nge? kan duh-
zawng leh tha ngeihzawng Mizoram Isua hnung kan zui tawh mai dawn? Vawiin hian tu rawng nge kan bawla kan bawl zel dawn tih i inngaihtuah nawn leh thin teh ang u.


text:
1Chun, a ni nga nâk ah Bâwlpu Lalchem Anania a hawng tleng le, upa âumawh tla hen, a min Tertulla thusim thiam pakhat hen; chun, Pawl tlûnah thupawi chu Lâirêltu Felik sinah an sim. 2Chun, Pawl chu an kawh nûnah chun Tertulla nih chun amah phiar a dawmh: 3"Felik ṭha chem, nangmah zârah thungâi kan lungngam ruangah leh na zauhkhenhnâk ruangah hi phun tla hi sual tla ṭha tak hen khap hen a um tâwn ruangah, zei mun zawngah lungâwi tak hen kanna lâwm tâwn. 4Sikhawmsele, na rangah nengtawr kâi tuk si ding ka duh lo le, na nunnêmnâk hen thu kâ khat lam chu na hawng ka ngâi piak ding hen ka nan ngiar asi. 5Hi minung hi mi huatkâi tak, laikulh ah Juda murui zawzawng nawktirtu leh Nazaret murui tla lakah an lupû chem pakhat asi ti kan theih le; 6Pathian Biakin nawmh ding a tum le, churuangah kan tleih asi; kan dân hâwi hen a lâi kan rêl ding asi. 7Sikhawmsele, kawrsen hotu Lusia nih kan kut thawk hen zâng hen a lâk le, phiartu tla chu na mâika ah hawng ding hen thu a pêk. 8Nangmah ngelchel nih salh hen kan phiarnâk thil zawzawng hi amah lakah na theih kho lai," a ti. 9Chun, Juda tla khawm nih chun, "Chubang thu chu chu hâwi asi," ti hen an bawppi bâk. 10Chun, Lâirêltu nih chun thu sim ding hen Pawl chu a simh kâ hen Pawl nih chun: "Nang kum tamtak hi phun tla lâirêl piaktu na si ti ka theih ruangah lâwm tak hen ka mawhlonâk thu ka sim awt," a ti. 11Jerusalem khua ah Pathian sawnh ding hen ka kalnâk thawk hen ni leinih lêm asi lai lo rih ti na theih ko lai. 12Pathian Biakin khawmah, pumhnâk in khawmah, khua khawmah âukhawm ka êl na mi leh mi zapi ka fawrh mi annih nih an ka muh lo. 13Tu khawmah an ka phiarnâk thu hi nangmah theih ah a bul an zâwt kho lai loh. 14Sikhawmsele, hi thu hi na sinah ka phuang lai, 'murui dang,' an ti mi leikâng dân hâwi hen hawng kan thlâktu tla Pathian ka sawnh tâwn--Dân leh khuavâng tla lasuibu ah rîn mi zawzawng lung hen. 15Chun, mi rep tla leh replo tla thawknawlhnâk a um lai ti Pathian leiah ka lungum le, hi bang tla khawm nih hin chubang tla chu an lung bâk. 16Churuangah chun Pathian leikângah leh minung leikâng khawmah thinlung sual lo ding ko hi kil kumza ka tum tâwn asi. 17Chun, kum tamtak nûnah hin ka phun tla sinah thil pêk ding leh sa thah ding put hen ka kal. 18Chun, chubang thil ka pêk liauah chun mi zapi tello hen, a chaihtul hen Pathian Biakin ah thenhlimh hen an hawng ka muh. 19Sikhawmsele, chunah chun Asia ram ah mi âumawh an um kha, chubang tla nih chun ka tlûnah thu an nei chun hin ah hin na mâika ah um hen an hawng ka phiar ding asi. 20Asi lo leh, hi bang mi ngelchel nih hin lâirêltu mâika ah ka dîr liauah ka sual mi zei me an muh sim na seh, 21hi thu kâ khat ruangah hin asi lêm lo chun an lakah dîr hen, "Mithi thawknawlhnâk thu lakah tusûn ah hin nan mâika ah salh hen ka um asi,' ka ti kha," a ti le a sâng. 22Chun, Felik nih chun Thu umdân chu a theihfiang dauh ruangah "Kawrsen hotu lianchem Lusia chu a hawng tleng tikah nan thu chu ka thlûk lai," ti hen a siah rawh. 23Chun, dâwt dauh hen a hâwi le nih rian an ṭuan piak mi khap lo hen vêngtir ding hen kawrsen zâ hotu sinah thu a pêk. 24Chun, ni zeimaw zat nûnah Felik chu a nupi Drusila, Juda nunau hen an hawng. Pawl chu a kawhtir le, Krist Jisu lungnâk thu chu a ngâi. 25Chun, Pawl nih chun repnâk thu tla, sûmnâk thu tla, lâirêlnâk hawng um ding mi thu tla chiamcheriam hen a sim liauah Felik chu thungâi a lâu le, "Kal ko rih, a dêngkhâwng tik zawngah ka nan kawh lai," a ti. 26Pawl nih tangka a pêk ding a lungum le, churuangah chun zinh dauh hen a kawh le, a sawnh tâwn asi. 27Sikhawmsele, kum nih nûnah Porkia Festa nih Felik chu a thleng rawh, chun Felik nih chun Juda tla lakah min ṭhat a duh le, Pawl chu phuar chia hen a mâk rawh.
Copyright
Learn More


text:
Colonel Van Kulh Upatnak le Acung ah Lunglawmhnak Bia
Biahmai:
2009 June ah an chuah mi Muko Mekazin (Vol.14, No. 2) kha ni hin (25 August 2011) ceu ah ka rel khawh ve. Cu chung ah, Chinmi lak ah kanpu bik le kanpa bik tiah ruah mi Colonel Van Kulh nih a ttial mi capar: “Ka Siaherhmi Tuanbia” nih ka lung a ka suk ngai te ii, Kanpa Col Van Kulh upatnak le acung ah lunglawmhnak bia chim can ah mah ca te hi ka vun ttial ve. Kan nih hi ramdang um mi kan si leng ah, ram le miphun caah tiah ramtang ah avak avai mi kan si i, ramchung lei thawngpang zong tampi kan thei kho tawn lo. Cun ramchung lei in chuah mi cauk le magazine hna zong lung duh in ka rel kho ve tawn lo. Cucaah, atu ka ttial mi chung ah ka lak mi hi, ram chung lei thil si ning he aa khah lo sual a si ah cun, ra ka ngai thiam uh, tiah a hmasa bik ah kan nawl hna.
Tuanbia hi zei ca dah kan ttial i, kan cawn?
Tuanbia (history) hi zei ca dah kan ttial hnga? Zei ruahchannak in dah kan cawn hnga? Hihi tuanbia attial mi le acawng mi pohpoh nih fakpi in kan ruah a hau rua, tiah ka ruah tawn.
Kanmah Krifa kan ruahning ah cun, Minung hi Pathian nih aser mi kan si. Pathian nih aser mi minung vialte hi kan zoh tthan tik ah, ahmasa bik ah ser a si mi Adam le Eve si hna seh, atu nai bak ah a chuak thar mi bawhte zong si hna seh, minung cio cio: kan pumsa umtu ning, kan luruh le kan thluak aa ser siam ning, kan taksa le kan tivun le kan thahri vialte an umtu le an cawlcangh ning, kan lungthin umtu ning le khua kan ruah ning, kan zei zong vialte kan ni khat dih ko, kan ni lo dih ko, tiah mifim pawl nih an chim. (Evolution theory kong tu cu hi kaa hin kan chim rih lai lo!).
Cutin Vawleicung mivialte: Kan pumsa aa sersiam ning in si seh, Kan thluak le kan lungthin le khuaruhnak ning zong seh, kan ni khah dih ko a si ah cun; zei ca dah hlan kum thawng tampi lio ah achuak mi minung hna nak in atu chan ah achuak mi minung hi kan fim deuh kun hnga? Hihi biahalnak nganpi a si ii, aruang zong a um ve. Aruang cu, atu chan ah a chuak mi hna nih hin; hlan lio kum thawngtampi ah a rak chuak cia mi minung hna nih an rak tawn mi, an rak hmuh mi, an rak cawn mi le an fim an thiam nak vial te kha tuanbia ah kan hmuh dih hna ii, kan cawn, kan hngalh khawh ve caah a si. An palh mi vialte kha palh tthan an hau ti lo; an hmuh cia mi thil vialte kha a thar in kawl tthan an hau ti lo; an thiam cia mi thil vialte kha fawi te in cawn khawh an si cang. Cucaah, hlan lio mi nak in, atuchan mi hi kan fim deuh nak cu a si. Cu fimnak cu: sermi pumsa aa dan ruang ah si lo in, minung tuanbia (human history) nih kum thawng tampi chung ah a rak hmuh, a rak tawn, a rak chuah pi ii, a rak cawn cia mi vialte kha fawite in kan hmuh khawh, kan cawn khawh ii kan hngalh khawh ve caah a si. Cucu: tuanbia (history) kan cawn hnawh channak aruang bik cu a si ko.
Tuanbia ttial hi Akong (Fact) khawmh long in aza maw?
Mitampi nih kan ruah sual tawn rua, tiah ka hmuh khawh ve mi cu; tuanbia kan ttial tik ah hin ttial kan duh mi kong ii akong (fact) kan theih ah cun aza ko, tiah kan ruah sual mi hi a si. Tuanbia (history) kan ttial ah cun, akong (fact) theih cu a biapi hringhran ko. Akong lo cun, tuahbia cu a um khawh fawm lai lo cu ta!
Asinain: hika zawn ah ka chim duh mi cu, tuanbia ttial tik ah hin akong (fact)lawng hi aza lo. Akong theih long si lo in, Aruang (reason, cause and affect) kha ttha te in theih chih a hau. Tahchunnak ah: Vawleicung Ralpi Pahnihnak (Second World War) kong kha zoh tuah u si. Vawileicung Ralpi Pahnihnak cu 1939 kum ah a tho. Cucu akong(fact) cu a si ko. Kha akong (fact) kha tangli siangngakchia camipuai phit lio ah cun abiapi ngai ngai lai nain, upa kumtling caah abiapi ti hnga maw? Cauk ka ttial lai tiah vaa thawh law: na chuahpi mi hmuhnak thar cu, “Vawleicung Ralpi Pathinhnak cu kum 1939 ah a tho” ti long khi hei si seh law, a ho nih dah na ca cu re lawk ah an sak hnga? Cucaah, tuanbia ttial tik ah akong long in a za lo; aruang theih chih a hau kan ti duhnak cu a si.
Kanpa Col Van Kulh a ttial mi ka rel i ka lung atling ngaingai, cun khua zong tampi a ka ruah ter mi cu:”Haka khualipi a ser tu cu Chin Usi a si” ti mi le, Thlantlang khuapi an sernak kong kha an si. Kanpu nih alak mi capar pawl hi ka rel kho ve lo nain; achim duh mi cu ka theih piak ko rua, tiah ka ruah. Mah nih hin alangh ter mi cu: Vawlei uknak lei tuanbia (political history) kan ttial tik ah, akong (fact) long kan zoh ah cun ttuanbia ahram pi kan tlolh tawn ti mi a si ii, hihi mi tam pi nih kan ni palh tawn mi a si ve. Political history kan ttial tik ah, abiapi bik in kan zoh ding cu; aho nih dah zei thil a tuah ti mi akong (fact) long si lo in; aho nih dah bia a chah ii bia a khiah, ti mi:Decision maker, a ho dah asi? ti mi hi abiapi deuh. Cuhe vun zoh chih ahau rih mi cu; Biachahnak nawl le Nawl ngeihnak vialte (legitimacy) aho sin ah dah a um ti mi kha, a si.
Revolution Council chan lio ah Kawlram pumpaluk in nawlngeihnak a ngei mi cu; Revolutionary Council le a members kha an si. Cu hna kut tang ah; ram uknak kha phun hnih in an tthen tthan. Pakhat cu, Ralkap Uknak a si ii, cucu Division (Taing) pasarih ah an tthen. (Kanpu nih fiang te in a ttial cang.) Cu Ralkap Uknak tang ah cun, mipi lei uknak (civilian administration) hi: Kachin, Karen, Kaya le Shan caah “State Supreme Councils” (Pine Usi) an rak tuah piak hna. Kanmah Chinmi cu, state kan rak ngeih rih lo caah, Chin Affairs Council (Chin Usi), tiah auh a rak si. Hi zawn ah hin langh ter ka duh mi cu; Chin Usi le adang Pine Usi vial te hi, Ralkap Uknak Taing pasarih tang ah a um mi long te an si. State Supreme Council Chairman le Chin Usi Chairman hna cu, Revolutionary Council member an si lo. Asinain, Taing-hmu (Commander) vialte kha cu an si dih. Cucaah, biachahnak le biakhiahnak nawl (decision making power) cu Chin Usi ah a um lo, Nort West Command tang ah a um ii, nawl ngei tu cu Col Sein Mya (Commander) le Col Van Kulh (Deputy Commander, but equal rank) an si, ti mi kha ka vung langh ter duh mi cu a si. Cucaah, anmah pahnih nih order an chuahnak hmun poh ah Chin Usi cu zung a tthu ko lai. Order zei tin dah ah chuah: nem te in maw? hrangpi in dah? ti mi cu abiapi mi asi lo.
Hi he hin aa lo nawn mi thil pakhat, ka sia a herh ngai te mi a um rih. Kawlram cu Panglong Agreement in ser mi ram a si. Cucaah, Chinmi Kawlram chung kan rak ii tel ve mi hi: Kanpu le kanpa nih Panglong Agreement ah min an thut ve caah a si. Cucu “ro” aling ngaingai mi tuanbia a si. Hi zawn ah atu chan mino cheukhat nih ca an ttial mi le, bia an chim mi ah ka theih tawn mi pakhat cu: “Panglong Agreement ah min a tthu mi cu; Mipi nih thim mi an si lo caah, an min thut mi pawkpalawng a si. Hmual a ngei lo”, tiah an ti. Cucu ka lung a ttha lo; an ruah palh mi a si tiah ka ruah. Hitihin bia an chim mi le ca an ttial mi nih: Political legitimacy (Uknak Nawlngeihnak) zei tin dah a rat ti hi ttha te in an theih lo caah a si, tiah ka ruah. Political legitimacy ti mi cu, mipi nih thim mi democracy phunglam pakhat longlong in a ra lo. (Hi ti hin bia ka chim tik ah, mi zei maw nih “democracy a duh lo”, ti hawi hna in nan ka ti sual lai. Ka vun chim taa lai: 1988 in nihin ni tiang democracy dothlennak caah pumpek in rian a ttuan mi ka si.) Political legitimacy ti mi cu, uknak phunglam aphunphun in an ra kho ko. Siangpahrang chan ah Siangpahrang sin in a ra; Ram-uk chan ah Ram-uk Bawi sin in a ra; Ralkapchan ah Ralbawi sin in a ra ve ko.
1948 lio ah kanmah Chin miphun nih kan rak ngeih mi, kan rak hman mi Uknak Phunglam (political system) cu ”Ram-uk” phung a rak si. Kan miphun, le kan ram asi ning te in le, kan ni uknak Uknak Phunglam ning te in Mi a rak kan uk tu le Ram a rak hruai tu cu Ram-uk Bawi pawl an si. Cucaah, Ram-uk Bawi hna cu: an mah le an chan; an phung le an lam; an ling le an ham; an tuanbia le an khualul nih lai a rel ning te in,“Nawlngeihnak” (Legitimacy) tling te in a ngei mi an rak si ve. Kha ban tuk in, an mah le an chan lio ah an rak hman mi phunglam ning te in thil an rak tuah ci mi kha, atu ah “kan duh lo” tiah leh piak khawh le thal piak khawh a si ti lo. Aphung zong a si lo! Cucu tuanbia (history) a hmual ngeihnak cu a si. We cannot turn our clock back, tiah an titawn mi bia kha philh hlah u asi. Kan pupa chan ah an tuah mi thil kan duh lo asi ah cun; Kanmah chan ah kan tuah awk a si mi le kan ttuanvo tu kha an mah chan lio an tuah mi nak in fel deuh le diing deuh in tuah le ttuan ii zuam hna u si. Pupa hna nih an rak tuah cia mi thil ttha: An kut in an tuah mi, kan ke in hnawh piak cu aphung asi lo. “If you want to correct the past, make your future better”, tiah miring nih an ti.
Cuvebantuk tthiam tthiam in Chinram ah kan khualipi cu Haka siseh, tiah ttha te in khua an khan lai an rel ii, kumsaupi chung kan khualipi tiah kan pawm cia mi; “mipi biachahnak in tuah mi a si lo e”, tiah kan ti tthan rih a si ah cun; cucu: pakhatnak ah political legitimacy zei dah a si ti a theih lo mi ah kan thla tthan lai. Pahnihnak ah; kan pupa nih an tuah cia mi, an hmuh cia mi, an cawn an thiam cia mi, techin le fapaar caah “ro” ban tuk in an kan chiah piak cia mi, ka duh lo tiah hnawm pung chung ah a hlawnh mi he kan ni lo sual lai. Kan miphun tthanchonak caah ttuan awk tam tuk a um rih. Ziah khualipi a um cia mi kong cu kan ni el len? Cu nak in abiapi deuh mi cu; Kan pupa nih an ser cia mi khualipi chung ah Sianghleirun (University) dirh ding le Si-inn sak ding te hna tu khi a si awk, asi deuh hnga lo maw?
Kawlram chung ah a um ve mi kan si ii, Kawl pawl nih tuanbia an ttial ning le ram an ser ning khi mi tampi nih thlalang ban tuk in kan ni zoh chih tawn. Mawh cu kan mawh lo! Asinain: athil si ning le tuanbia an ttial ning hi akong (fact) long si lo in, aruang (reason, cause and affects, and the question fo why?) khi hei zoh chih, theih chih kho u si law cu; Kawl pawl an tuah tawn mi le an tuanbia hi a cawn in cawn lo in, a hrial tu in kan hrial deuh rua hnga, tiah ka ruah. Zei caah? Tahchunnak ka lak lai: Kawlram independence kan hmuh lio, Kawlram communist party hruai tu Thakhin Than Tun nih, Independence cu ral doh hnu in hmuh mi long khi independence tling le dik a si. Atu Kawlram independence hi cu, Aung San London ah a va kal ii an bia a va chim ruang ah kan hmuh mi (negotiation in hmuh mi) a si. Cucaah, “Aung San nih ahmuh mi independence cu adik lo mi le ahman lo mi independence a si,” a ti ii ral a rak tho tthan.
Hika ah hin langh ter ka duh mi cu: Thakhin Than Tun nih “Independence cu raldohnak in kan hmuh mi asi zong ah; biachimnak in kan hmuh mi asi zong ah; an ni khat ko”, ti mi kha a rak hmu kho lo. Cun Biachimnak (dialogue, negotiation) cu thisen thlet lo, nunnak pek lo, hriam le nam in doh le ral zong hau lo tein; diate le remte in kan duh mi kan hmuh khawh; cucaah, ral thawh le ral doh nak in a ttha deuh, ti mi Thakhin Than Tun nih a rak hmu kho fawn lo. Cucaah, Deng Xiaoping nih a chim mi: “Chizawh cu arang asinak le anak asinak nih lai a rel lo. Zuu a thleih khawh ah cun a za ko” a ti mi kha kan cawn ve awk asi, ka ti. Cu ve ban tuk in: Kan Khualipi cu “aho nih dah a ser e, anih nih a ser e”, tiah ii ell len nakcha in; Kan Khualipi hi aa dawh maw? Kan ram le miphun caah a ttha maw? Ahmun le ahma tah aa rem maw? Aarem rih lo mi a um ah cun, zei tin dah irem chinchin in kan tuah lai? timi tu kha kan zoh le kan tuaktan ah a ttha deuh rua, ka ti. Thakhin Than Tun ban tuk in, zei thilttha dah mi nih an chuah pi timi zoh lo in, an tuah ning ka lung atling ve lo tiah "ral" thawh le nuar cu ttih a nung tuk. Upa pathling bia zong a si fawn lo. Cucaah; tuanbia (history) kan ttial tik zong ah biahram (cause) zong kan zoh lai ii, aphi chuak (afftect) zong kan zoh chih a hau. Cu hmanh ah cun, “the end result is sometime more important than the means”, or “the end justifies the means”, ti mi khi philh lo te in kan ni cinken cio ah a ttha lai, tiah ka ruah t awn.
Cun Kawlram tuanbia (history) khi zoh law; Siangpahrang pakhat a kai le cangka an tuah hmasa tawn mi cu, amah hlan ah akai hmasa mi Siangpahrang nih arak sak mi inn le lo, khua le ram vial te kha an hrawh dih tawn. Cu ruang ah cun, zoh tuah uh: Kawl pawl cu Anawratha chan (1044) in Saingpahrang kan ngei an ti cang nain, Kawl Siangpahrang inn pakhat long Mandalay ah atang. Mah hmanh khi Mirang (British) nih rak kham hna hlah seh law, an hrawnh hawi lai. Cucaah, tuanbia kan ttial tik ah, Kawl pawl nih an tuah tawn mi phunglam zulh lo in; Kanpa Col Van Kulh nih akan cah ban tuk in, “pakhat le pakhat dohnak, huatnak, ziarngeihnak, nahchuahnak um lo te in a dikning le asi ning te in ttail awk a si” a ti mi hi kan zulh cio awk a si.
Tuanbia ttial hi a fawi tuk maw?
Rangoon University ah history major in master ka rak kai ve i, ka thesis caah research tuah ah khual tampi ka rak tlawng. Cu lio ah, kan-upa pakhat cu capo a thiam ngaingai ii, a rak ka ti tawn mi cu: “Zei hen history cawn ah cun Univeristy va kai cu a hau. Nattang (Aibur Mang Lung) khi tuanbia a thei bik mi a si ii, Univerity cu a kai bal ttung lo”a rak ka ti. Cucu: atu lio Chinmi tampi kan ruah ning a si cio rua tiah ka ruah. Tuanbia ttial tham cu akong (fact) tampi kan khawmh khawh poh ah cun afawi te in ttial khawh a si ko rua, tiah kan ruah ttheu rih.
History hi Social Science chung ah an chiah mi cawnnak pakhat a si. Science pakhat a si ve caah, mah theih ning le ruah ning long in tuanbia hi ttial khawh a si lo. Mirang holh ka vun i hlan taa lai:“Subjectively” in tuanbia ttial khawh asi lo, “Objective” te in ttial ahau, ka ti duh nak asi. Subjective kan ti mi cu; minung pakhat nih a zumh mi, a ruah mi, a theih mi, a pawm mi khi amah pumpak hmuh ning te in a ttial hna. Cucaah, "subjective lnowledge" in tuanbia a ttial mi nih cun midang ruahnak kha zei ah a rel lo. Ahmuhnak le aruahnak kha midang nih amah hmuh ning te in hmuh pi ve le ruah pi ve kha ahau, tiah a ruat lo. Amah atheih ning le apawm ning zong in pawm pi le theih pi a hau fawn lo. Tahchunnak kan lak ah cun: biaknak lei in kan zumhnak kong cu “subjective knowledge” a si, an ti. Krifa kan si hnu cun, Buddhabata pa le Muslim pa nih zei an chim mi kha kan caah abiapi ti lo. Zisu Kri sin ah khamnak a um, tiah kan zumh mi kha a za ko. Asinain, tuanbia (history) cu zumhnak kong ttial ban tuk in ttial khawh a si lo. Tuanbia (history) cu subjective knowledge a si lo, objective knowledge a si. Objective knowledge kan ti mi cu; nangmah caah ahman mi asi ah cun midang ca zong ah ahman dih ve lai, tinak asi. Nagmah ca long ah ahman i, midang caah ahman ve lo mi cu tuanbia (history) asi kho lo.
Cun, tuanbia (history) hi science asi kan ti ko nain; social science asi ii, “natural science” he cun an ni dang tthan. Natural science ah cun adik taktak mi pakhat (absolute truth) a um. Tahchunnak ah: Natural science chungtel pakhat asi ve mi Kanan (mathematic) zkhi oh hnik u si. Kanan kan tuak tik ah: pakhat le pakhat na fonh ah cun pahnih a chuak lai. 1+1=2 cu absolute truth a si. Cu ban tuk in "absolute truth" a um lo asi ah cun; engineer pawl nih inn an sa kho lai lo, seh zong an ser kho lai lo ii, computer zong a chuak kho lai lo. Asinain, “social science” ah cun, adik taktak mi pakhat long aum lo: “there is no absolute truth in social science”, an ti. Social science ah pakhat le pakhat na fonh ah cun, acan can ah pakhat a chuak; acan can ah pahnih a chuak; acan can ah pathum zong a chuak kho ko. Tahchunnak ah: ram hruainak (politics) ah zoh u law; party pakhat le pakhat an ni fonh ah cun pahnih chuah lo in, party pakhat ah an chuak. Asinain, Cu party pahnih nih phun dang in khua an khan ii; a fonh tu cu kan ni fonh lai lo, asinain kan policy aa khat lai ii, rian tu cu party pakhat ban tuk in kan ttuan tti lai, an ti asi ah cun, pakhat le pakhat fonh mi cu pahnih a chuak taktak. Cun, kha party pahnih nih khan kan party cu kan hrawk veve lai lo; asinnain rian kan ttuan tti mi a hmual um deuh seh tiah, front or alliance kan tuah ttia lai an ti tik ah cun, pakhat le pakhat fonh kha pathum ah a chuak; party pahnih le front kha an si cang.
Cuticun, social science ah absolute truth a um lo caah; mi zei maw nih thil hi afawi tuk in an ruah sual tawn. Tuanbia (history) ttial zong cu ve ban tuk tthiam tthiam a si: afawi tuk in an ruah sual. Apawi tawn mi cu; absolute truth cu pakhat long in a um lo an ti nain, social science zong ah biatak le biadik (truth) cu a um ve tthiam tthiam ko ti mi kha zapi nih kan philh tawn. Cu ti kan philh ruang ah cun; ram rian a ttuan mi (politicians) pawl nih mi pi an hlen hna, lih le hrawk hrawl in rian an ttuan. Tuanbia an ttial tik zong ah mah duhnak long an hoih ter ii, duh poh in lih le lih zong in ca an ttial an chuah tawn mi khi a si. Cu ban tuk in tuanbia (history) lih le hrawkhrawl kan ttial ah cun; kan techin le kan fapaar caah fimnak le biatak “ro” ah a chia mi si lo in, sivai ban tuk in ttih anung mi lih le hrawkhawl kha techin fapaar caah thlaici chia a vorh mi ah kan ni chuah sual lai. Cucu: kan hmailei caah ttih a nung. Cucaah, tuanbia ttial hi afawi tuk in kan ruah awk asi lo. Afawi tuk tiah kan ruah sual ii duh poh in: mah min thannak ah maw? midang namneh duh ah maw? mi huat duh ah maw? tthatlonak thlaici he kan cawh ii kan ttial sual asi ah cun; Pu Van Kulh nih achim mi, kan hmailei kan techin fapaar ahleng mi le hrawkhrawl achim mi ah kan ni chuah thai sual lai. Amah achim ning te in kaa nawlh lai: “history must be recorded in a most correct manner otherwise it may mean we are deceiving or even corrupting future generation”.
Kanpa Pu Van Kulh cung ah lunglawmhnak tampi kan ngei!
Lian Hmung Sakhong
2011-08-25


text:
Kamkeuna
Lunglei khawpuia zin chak em em thin kha, Aizawl khawpuiah tlangnel taka khawsa ve zelin; mang lama kan man phak ngai loh thlawhtheihnaah te chuangin kei a kar hi ka zin kual ve ta zauh zauh a. Tlangval phunchiar tak ka ni nge, midang paw’n an vei a an ziak lang kher lo ka hre law; nge an ziak tawh reng a, ka hmu fuh lo zawk?
Hetia Lengpui Airport ka tlawh ve tak fo hnuah hian ngaihmawh ka nei ve ta fo mai. Thil holam leh te lutuk a nih paw’n ka inphun lungawi vena ni mai teh se.
Ngaihmawh no. 1: Inthiarna
Inthiarna hmun tawp lutuk leh changkang lo lutuk hi state pakhat airport atan chuan a zahthlakin ka hria. Tin, a changkan loh chu thuhran, kan neih chhun tal hi fai taka enkawl ni rawh se.
Ngaihmawh no. 2: Security Hatkora tui zuar
Eizawnna remchang tak a ni; tin state ralmuang kan ni a, a pawi lem lo kan ti thei.
Mahse, airport terminal kan han lut a, danin a phut leh fimkhurna vang zawka security duty thenkhatin, an dinna bula ip an zen mawlh mawlh a, ‘hatkora tui sial hi lei ta che’, an han ti daih zel mai khi chu a lawmawm rualin, hnamdang mit hmuhah phei chuan a inthlahrunawm ka ti ve mai mai.
Ngaihmawh no.3: Sum tlemte duha hnampui bum duh!
Hetiang mi erawh an tam ka ring lo; Ka hmmu fuh pawh a nih mahna, pawi ka ti.
September thla tawp lam khan Bangalore-a lehkha zir duh tleirawl pahnih ka rualin an kal ve a; thlawhnaa la zin ngai miah lo chu an bangbo ve hle.
A theih anga ka’n buaipui hnu chuan, bungrua an ngah duh phian si, an bungrua chu a excess ta. ‘Bangalore thleng chuan kg khat zelah Rs. 500’ tiin Air India boarding pass buaipuitu tlangval cher lam chuan min hrilh a. Ka naute la zin chhuak ngailo chu an che buai deuh bawk ang reng; tin tlangval ka ni bawk a, ka excess ngailo bawk a, ka bangbo ve tho.
Ticket buaipuitu chu ka’n zawt nawn leh a, ‘kg 3 aiin a rit bawk si lo, ngaidam mai rawh’ ka’n ti a. Ani lah chuan, ‘pawisa chawi a ngai’ a ti deuh bur bawk si. ‘A nih leh receipt min pe la’ ka ti ve ngat a. Tichuan, nula pakhat tana payment receipt kan buaipui lai chuan, nula pakhat zawk Rs. 1500 pek chu a desktop keyboard hnuaiah a dah vat a, ka va hmu kher bawk si. Mahse, hna dang a la thawh dawn vangin a dah rih a niang tiin ka zawt lem lo.
Receipt pe tura room dang kan kal dawn chuan ticket buaipuitu chu ka en zauh a. Ka ngaihbel vang nge, a chetdan a danglam ta riau a. Chutia receipt kan buaipui zawh chuan, ka nau pakhat chu payment receipt a lak tawh leh lak tawh loh ka zawh chuan, ‘engmah a ngailo a ti a’, tiin min chhang a.
Security checking a hun chho mai bawk nen, ticket buaipuitu chu ka va hmu nawn duh ta lem lo a. Mahse, khatianga mahni hnampui ngei, zirlai phaia lehkha zir tura kal sum tlemte it tlat Mizo tlangval kha a lainatawm ka ti. Ticket kan buaipui laia ka naute an chetbuai deuh hlek laia awka vin a’n chhuah mai te nen khan a thil tih duh dan chu inmil vel viauin ka hria a. Mi pakhat tana excess man Rs. 1500 office-a peka, receipt lak ngai si, midang tana receipt ngai lo leh, biarding pass buaipuitu’n pawisa a dang mai kha ka vawikhat hmuhna a nia, ka hrethiam tlat lo. Ka hriat loh vang a nih chuan, min hrethiam se.
Similar Posts:
- Zin Kawng Part-I
- Lengpui Airport Security hi
- Possible credit card fraud at Lengpui airport
- Help Please
- Travel Agent vs Airline authority (mipui kan fimkhur na tur)


text:
A tirin
Thla ral lam lek lek tawh kawlkila inkhai nul nul chu ka thlir a, thli a thaw heuh heuh va. Kan awmna atang chuan Aizawl inpharh duai mai chu a lang chiangin electric eng ah chuan a lang mawi kher mai. “Ti rawh le, in ila” tih pahin ka thianpa chuan a zu thlit chhuah sa chu min rawn pe a. Chutia kan in lai chuan kawl a rawn phe zuai zuai a.
Thawk leh khatah van boruak zau taka arsi phe neuh neuhte chu chhum dum chhah takin a rawn hliah nghal tuam tuam a. Ruah mal a tla nghal phuar phuar a.
Ka no chu ka tlak pap a, ruah a sur tam hmaa in thlen hman ngei tumin ka bike chu ka tlawh rum vat vat a. Ramhuai speed diktakin kan leu phei ta ziai ziai mai le.
Beiseiloh chhiatna
Ruah mal tla phuar phuar karah chuan kan tlan zel a, ka thil in a rawn thawk tan ta bawk a, a hnunga chuang ka thianpa nen chuan ring mangkhengin bike khalh ka hnehsawh zia leh Mizoram kawngah na na na chuan Rossi pawh ka huphurh bik loh zia kan sawi phei lang lang a.
Tichuan le, Zemabawk kan pel phei dawn ta maw tihah khan kawng kawi kan pel dawn chiah tihin truck lian pui mai alo lang ta ruau mai le! Kan inhnaih tawh em avangin han kawi lehna hun pawh a awm lo. A ri bur a, a thim nghal mup a, engmah ka hre zui ta lo.
Ka Thi!!
Ka han harhchhuah leh chuan kawnglaiah ka lo mu a. Ka tho thuai a, ka in dap vel a, na sawi tur reng reng nei lo.
Ka piah lawkah chuan mi an bawr luih luih a, a thenin “An rui a nih hi.” an rawn ti lawng lawng a. Damdawiin te pawh an sawi ri nawk nawk a. Kei chuan, “Ka tha e, damdawiin kal ka ngai love.” tih pahin ka va fin ve nghal a. Mahse tumah ka tawng hre awm pawhin an awm lova, min ngaihsak awm reng reng tumah an awm lo.
Chutia min ngaihven loh em avang chuan ka lungni lo hle mai a. Enge an en chu hriat chian tumin ka mi kara luh chu ka han tum a. Mahse, mak tak maiin tumah tibuai lovin ka kal tlang ta purh mai! Hual chhungah chuan mi pakhat alo let reng a, a hmel chu hmuh tlak loh khawpin thisenin a bual a, tlangval pahnih hian thawk tir tumin a awmah te an nem a, an bei lauh lauh a.
Chupa chu ka han enchiang a, keimah ka ni tlat mai! A ni thei lo. Kei chu hetah ka ding reng alawm, engtin nge ka nih theih tehlul ang….Ka harhchhuak ta! Khu khu keimah a nih chuan kei…kei…kei chu THLARAU!! Ka han hawi vel a, tumah reng reng chu min hmu awm pawhin an awm lova, ka awm ve tih pawh an hre hel lo. Ka bula mi chu khawih ka han tum a, ka khawih thei ta reng reng lo mai! Tah zet chuan a chiang ta! Ka thi! Ka thi tawh!!
Thihhnu khawvel
Chutia ka thi tih ka inhriat chuan ka mangang ta em em mai a, ka damlaia ka thil tihsual tam tak te kha a rawn lang nghal uai uai a, hlauin ka khur chhe zo ta!
Ka dam ve lai kha chuan a tui tha tha eiin, thawmhnaw man to leh mawi ber ber inbelin, chapo takin ka leng vel thin kha a ni a. Kei aia rethei leh hnuaihnung zawkte ka hmusit thei em em a, ka thalai puite inkhawm tura an kal laiin kei ve kha chu khaw pawnah nulate nena lenho pahin inkhawm ho ka ngaihsan bik loh zia leh kawra hmang mai an nih ziate hahipin ka lo sawi thin a nih kha!
Zu leh ruihtheih thilah ka tlan nasain nula lamah phei kha chuan ka duailo hle thin! Sum leh pai ka tlakchham ngai loh avanga min ngaizawng der tute kha engzat fakau nge mipat hmeichhiatna ka lo hmanpui lah ka hre seng lo. Siamtu pawh zah zo lova nupa inkar chauhva hman tura duan kha kei chuan nawmchenna satliah mai maiah ka lo ngai thin te kha a ni si a aw!
Tunah inchhir mah ila simna hun ka nei tawh si lo, ka dam lai khan vawi khat tal pawh ka nundan enletin inchhira sim nachang lo hria ni ila, tunah a sawt tawh si lo, ka ti vawng vawng a.
Tlai luat hian pawina a nei
Chutih lai chuan Aw hian, “Inchhir a sawt tawh lo. I dam laiin kha leh chen hun i nei a, tunah chuan i tlai ta!” a ti a. Kei chuan ring takin, ”A la tlai lo! A la tlai lo!” tiin ka au vak vak a.
Chutih lai chuan ka chal a ri fawk a, ka nu hian, “Zanlaiah au vak vak zel suh, kha i puan sin pawh a tlak leh vek tawh kha.” a rawn ti a. Ka mumang a lo ni reng a.
Ka thalai puite u, in thatlaiin Siamtu hrereng ula, a tlai hma hian inngaihtuah chiang rawh le!
Similar Posts:
- Steven, Khawnge I Awm ?
- Isua angchhunga zuan luh (Chhiar Ngei Ngei Ang Che):
- DC Sniper JAM —lethal injection-a tihhlum
- Australia-a thilmak thleng!
- Magdalene Vocalist an phuar!


text:
HUHPA HONG PAI KHI N TA Key-C Lungdam thu zel sakm mi omna citeng ah, Mihing lungsim om na, mihing gal tamna-ah, Tapidaw leii khempeuh lungdam thu gen sak un, Huh pa hongpai khin ta, Huhpa hong pai khin ta, huhpa hong pai khin ta, Vantung misiangthopen, pa’n piak ding hong ciam pen, Lungdamthu zeel sak un, mi omna citengah, Huhpa hong pai khinta,
(CHO)
2&3 *Zan hun saupi beita, zing khua hong vak zo ta, Lungsim vangik pi teng hehna hu ging veng ta, Ni tang kham mual panin, hongsuah khiat tak ciangin, Huhpa hongpai khin ta, *A kha sung zatui tawh, kumpite’ To hatpa’n, Thongkia kha khempeuh tung, hong puak hotkhiat kicing, Thongpi hawm sung tengah, zawh na lapi hong ging, Huhpa hong paikhin ta,
4 Gen zawh loh itna siang! Ka leii in bang ci-in, Gen zawh loh hehpih na, mi vak vai tung gen ding, Amah leh a meel taang,sungah ka om theih na’ng, Huhpa hong pai khin ta,


text:
Tlawmngaihna hi kan pi leh pute hun atanga kan pianpui ni berin a lang a , a hming pawh hi a mawi in ram hrang hrang tawng pawh hian phochhuak zo tak thumal pakhat hi a awm lo tih em em chu sawisual a hlauhawm. He tlawmngaihna hi Pathian zawnchhuah ram kan ni e tih nen pawh hian a inmil na lai riau neiin ka hre ve a,Lungbul thingbul kan biak hma khan tlawmngaihna hi kan thlahtu te zingah khan a lo cheng tawh a,Sap Pathian thuhril tu te rawn kal khan Pathian a awm thu leh a chhandamna chungchang min hrilh bak kha thuthar vak a awm ka ring lo.Kan nundan leh kan chezia kha a mawi sa em em a ni.Ramvah leh indo lam te chu dahtha ila.Bible thu hre ngailo hnamah chuan Mizo te hi Bible a inziak zawm tam ber pawl kan ni maithei.
Hun te a lo in her danglama lohtheihlohna vanga tlawmngaihna lo danglam ve zel a ngai ta a, tun ang laiah chuan zualko kal te kha thil tul lo leh hun heh a ni zo ta a, mitthi an awma zualko in tirh talh chu a tangkai tawh kher lo maithei 2014 ah hian. Kan tlawmngai ta lo e, tlawmngaihna thangthar ten ka tlachham e kan tih talh chuan tlawh ngailoh sahuan a ramsa te ang mai kan ni dawn a sin. Khawhar in riak te kan inhmu zo ta lo lek lek a hruaitute lu a hai tan, hmanah chuan tute pawh riah theih turah kan ngaia mahse tunah erawh mitthi in awmna atanga hla vaklo te riahna turah kan ngai tan chho mek zel, tlangvel kher an nitur a ni tih dan a awm lo a, kan vaia riah theih tih kan hriatlem takah chuan mitthi in bula hnaia mite harh thar teh ang u.
Tlawmngaihna lo dal leh zualtur leh khawtlang nun vawng him turin YMA a lo ding ta heichiah hi a ni tam takin Pathian rawngbawlna lam nena tehkhin thin chu YMA hi rawngbawlna nena tehkhin chi nilo in rawngbawlna ram zauhna tur zawk ani tih hre thelh kan tam ta. Rawngbawltu in ti hmeithai leh chhumchia te biak leh tanpui dil ngam loh hi a dik tawk lo hle a, khawtlang hruaitu in ti rawngbawlna lam ngaihsak lek lo chu a tlu sual der a ni. Khawtlang hi Pathian tello a enkawl chi a nilo, a kalsual palh chuan a pawi thei hle. Tlawmngaihna hi YMA ta a nilo a Mizo ta a ni.Mi tamtakin yma chu tlawngai tura an ngai hi a fuh lo a. YMA angin tlawmngaihna hi ti vul lo in tlawmngaihna in yma leh kohhran ti vul zawk ang u. Tlawmngaihna hlu hi a kristiana YMA ta nilo in mitin ta a ni zawk .A sei ta hle an ti ang ka kum rualpuiten tawk mai teh se..
Similar Posts:
- Tlawmngaihna, kan chhuang ‘over’ em?
- Tlawmngaihna hi a tlahniam em?
- Tlawmngaihna
- Mitthi in
- Tlawmngaihna


text:
MCS Association ten website an nei thar ve ta. A duh apiang tan tlawh theih a ni a (Siam thrat mek zel a ni bawk). Mahse member registered sa an nei hlauh a, member chu a duh a piang tan a theih ngawt loh a ni mai thei.(2010 ah hian 10 vel member an neih belh chauh hmel). Engpawhnise i en sak ve ang u!
Similar Posts:
- Full Report of Mizoram Pay Revision
- Hlakungpui Website hawn a ni ta
- KTP Mamit Website leh Synod Website a himlo!
- Hlakungpui Website hawn a ni dawn
- Evening Post website tlawh thin la


text:
1Chu nûn chun, vânmifial dang thuneihnâk fâk tak nei hen vân thawk hen a hawng ṭum mi ka muh le, a rokualnâk nih chun tual a cherh hep. 2Vânmifial nih chun hâu fâk tak hen, "Babulon khua rokual tak, khuri tla, thlarau nâwmtâm tla, nâwmtâm kip leh vâ nâwmtâm tla umnâk chu a tlû rawh; 3a hurnâk uain rât tak chu phun zawzawng tla nih an din rawh. Tual ah lal tla nih anih chu an pung tâwn le, laikulh sawlehtu tla nih chun a duhnâk sual chu nei phahnâk ah an mang tâwn," ti hen a âu. 4Chun, vân thawk hen aw-hâu dang nih a sim mi ka theih le, ''Ka mi le tla, a sinah mi hawng suak u, a sualnâk lakah a tel lah u, a rêpnâk lak khawmah nanna tel ding si lo. 5A sualnâk tla nih chun vân khawm a tawngh le, Pathian nih a thilti sual khawm a theih ko. 6Amah nih a nan ti na mi hâwi hen va tirûl bâk u, amah thilti lehnih hen rulh bâk u. A nan dintir na mi lehnih ngâk a chak hen, a hâi lakah tleng piak bâk u. 7A rokualtir hen nuam a chenh zia hâwitê hen, tuarnâk leh lawksawngnâk pêkrûl bâk u. A thinlung hen chun, Lalnu ka si, numei ka si lo, lawksawngnâk rerêng ka tawng lai lo, a ti asi. 8Churuangah ni khat lakah amah rêpnâk chu a hawng tlung lai le, amah lâirêl piaktu Lalpa Pathian chu a rokual ruangah, anih chu râi tla, ngaihsiatnâk leh pâm nih a tlunh lai le, mei nih a khangh hep lai," a ti. 9Chun, tual ah lal tla amah pung tâwntu leh, a nuamsabut chenhpitu tla nih chun a kâng mi khû chu an zauh tikah, 10a rêpnâk ṭih ruangah lât takah an dîr mi tla nih chun, "Babulon khua rokual tak chu ṭihnung a kâi hen a tlûn a pit! Dârkar khat lak ko ah hi Babulon khua rokual tlûnah hin rêpnâk a hawng tlung ngâk chu!" an ti. 11Tual ah sawlehtu tla thil chu âukhawm nih an châwk piak na lo ruangah amah chu ngaihsia tak hen an ṭappi rawh: 12an thil tla chu, ngûn tla, tangkarua tla, lungmantam tla âitikep lung tla, puan mangṭhia tla, puan senduk tla, mâimaw puan tla, puan senlâr tla, thing man tam chi kip tla, sâihâ hen siam mi thil leh thing man tam hen siam mi tla, dâr leh thîr hen siam mi tla, lungvâr hen siam mi tla hen; 13chun, mawsawla thing tla, rimthâw tla, rimthâw duah mi zât tla, sariak rimthâw tla, bawraw tla, murrah tla, uain tla, sariak tla, sangvut tla, fâng tla, chaw tla, dawrâ tla, rang tla, kari tla, sal leh minung nungnâk tiang hen asi. 14Tual ah sawlehtu tla nih chun, "Thil ṭha nei ding hen na duh mi tla leh neih leh siah leh thil thaw leh thil dawh zawzawng nih a nan kaltâk rawh, na tawng nawlh lai lo rawh, an ti. 15Tual ah sawlehtu tla, amah ruangah minei an si phah mi tla chu tuarnâk ṭih ruangah lât tak thawk a dîr hen, 16''Khua rokual, puan mangṭhia leh puan senduk leh sen lâr aih hen, ngûn leh lungmantam leh âitikep lung hen â thuam mi chu a tlûn a pit! 17"Dârkar khat ko ah chu zawng neih leh siah a thlâu rawh," ti hen amah sûn hen an ṭap rawh. Chun, lawng hotu tla, lawng ah kal tâwntu tla, lawng ah mi tla leh tisumsumriat ah rianṭuantu tla chu lâtpi ah dîr hen, 18a kâng mi khû chu an muh le "Hi hâwi tluk hen khua rokual chu a um nawlh lai lo rawh," ti hen an âu. 19Chun, an lû ah valeidip an phulh le, ngaihsia tak a ṭap bû hen, "Khuapi rokual tak chu a tlûn a pit! A neihnâk ruangah minei si mi tla leh tisumsumriat ah lawng neitu tla chu dârkar khat lak ko ah a tlâu rawh hi," an ti. 20Aw vân tla, Pathian mi tla, mifial tla, khuavâng tla a lâwm u, amah thilti hâwitê hen Pathian nih a tlûnah lâi a rêl rawh. 21Chun, vânmifial rokual tak nih lung lianpi, fângrialnâk tî ah mi a sar le, tisumsumriat ah a lawnh le "Babulon khua rokual chu hi hâwi hen fâk tak hen lawnh asi lai le, âukhawm nih an muh nawlh lai lo rawh," a ti. 22Chun, ṭingṭang tumtu tla, zeilo tum thiam tla, theikhang tumtu tla, tâwtawrâwt tumtu tla nih an tum mi, rihâu khawm nâ lakah an theih lai lo rawh; zungthiam rerêng na lakah an muh lai lo rawh, fângrialnâk rihâu khawm na sungah an theih lai lo rawh; 23khâwnvâr khawm na sungah a chêu lai lo rawh le, pasal leh mo hâu khawm na sungah an theih nawlh lai lo, na sawlehtu tla chu tual ah mi lian tla an si le, na dâwi hen phun zawzawng na perpet na kha. 24Khuapi sungah khuavâng tla leh Pathian mi thenhhinih tla thah hen an um mi tla thisen zawzawng chu muh asi ruangah Babulon chu rêp asi rawh," a ti.
Copyright
Learn More


text:
World number 1 Angelique Kerber tan Australian Open champion nomawi humhim a tumna kawng a awlsam dawn lo. German nula hi kumina Grand Slam hmasa ber tur inbuatsaihna tournament Apia International-a a match hmasa berah a chak lo nghal.
Thawhlehni khan kum 28-a upa Kerber hian Russia nula Daria Kasatkina chu darkar khat leh minute 32 chhungin 7-6 (7/5), 6-2 in a hneh lo. Australian Open champion lai Kerber chak loh chhan ber chu a service vawi nga ngawt a hum zawh loh vang a ni a, vawi 41 zet unforced errors a nei.
Kum 19-a upa Kasatkina chuan, "World number 1 ka hneh vanga ka lawmna hi sawifiah mai chi pawh a ni lo. Thil thleng khat tak a nih avangin ka tan chuan a hlu a, hei hian inrintawkna pawh min pek belh ngei ka beisei," tiin a sawi.
Inkhel dangah seeded pathumna Dominika Cibulkova chu Eugenie Bouchard lakah 6-4, 6-3 in a chak lo a, seeded pangana Svetlana Kuznetsova pawhin beisei loh takin 7-5,6-3 in Anastasia Pavlyuchenkova a hneh lo bawk.


text:
A beisa kum 4 lai in US atung i sanggamnu Nunu Sung (Kum 25) in kamsiatna / kikepkhialhna hang tawh lawmta (Zawlta) a neih khakna tawh kisai thubuaina hangin US Thuneite in kum 3 sung Thong kia dingin thukhenna nei uh cih kiza hi.
Kum thum thong tang dingin thukhente in a pulak khit ciangin Nunu Sung in nung kum aa asimtham-a suakin a paih atano deihkik peuhmah hi. Kawlgam pan gambel ong pai Nunu Sung paih nau pen kha 16 pha khin ta-a zato nasemte in kem uh a, amin Joshua phuah uhi. Kumpi sitnite in a ta ii nu hihna pan atatsat nading ciang dong thu zonglo dingin thukim uhi.
Sung in abeisa Aug 2009 akipan Nipi kaal simin atapa kiang a hawh theihna ding thu kipia hi. Sung in ka khia mah hi ( Khial hi'ng) cih kithei-a thong tang ding a thukim manin US ah om suak thei ding bekthamlo in a tapa tawh kizomkik thei suak hi. Sung pen Armahkhan a ngah ma-in thong sungah kum khat val tang kha hamtang ding ahi hi. A thongtan sung a ta tawh akimuh theih ding bel kician nailo ci hi. Thukhen zum sungah khitui naptui tawh thukhen mangte thukhenna ngai-in " khial mah ing " ci'n khamphen tungtawnin pulakkhia hi.
Tuma kum 4 lai in US tunga Texas ah a om laitakin naupai (gai) ahimanin Feb 2009 in Wheaton ah kituah(piang)a a tanaute tawh omkhawm hi. A hi zongin a ompih innteekte kiangah a gai lam genlo hi. Nau asuah ding ciangin a omna apartment panin nai tam khomkhat mah mang dildel-a, a inntekte kiang lamsiau va pai ning ci'n gen hi. Jun 12, 2009 ciangin a inntekte in Sung ong tungkiklo ahimanin palikte kiang zaksak uhi-a, ahizong palikte in tua apartment sung mah ah Sung mu uhi.
Palikte in Sung kiangah thu a dot laitak mahun a innvengte khat in a inn gei-a sawlbuk nuai-a akap keukeu Sung ii nau suaktung aguaktang in alam ( nau inn) tawh om laipi-in mu uhi. A pat lamin Sung in nial thapai hi mah leh a tawpna lamah im zo nawn loin nau suak tung pen ama mah ahih lam genkhia hi.
Source by - Chicago Sun-Times


text:
via ZerO. In request angin a comment ho post thar angin ka rawn siam tawp mai.
BREAKING NEWS: Hmeichhe naupang kum 5 mi pawngsuala thah a ni leh ta. Muallungthu khua, pu Daniela fanu Lalhlimpuii (Bawbawihi) kum 5 chu nimin khan a bo a, nizan zanlai dar 12 vel khan Aisih tuikhur thlang, World Bank kawng thlanglam km.1 velah a ruang an chhar a. Pawngsuala thah a ni ngei tih finfiah a ni. Muallungthu YMA hruaitu pakhat hnen atanga thu dawn chuan a serh a vung a, a ekna atangin thi a chhuak bawk a ni awm e.
A pawngsualtu/thattu Henry Vanlalchung hi Sateek khuaah man a ni a, mipui thinrim in Police kut atanga chhuhsakin an sawisa hlum.
Naute chhungte Lalpa’n thlamuan mawlh rawh se!
Lalhlimpuii (via Buannel.com source ah hian chanchin kimchang a chhiar theih bawk e.)
(A chhungah a chipchiar zawkin thlalak nen a awm e)
Update 2:
Naupang pawngsuala thattu kha Sateekah an lo man a. Ka han chho a. VCP in hnuaiah an lo dah a. Kulikawn PS atanga duty 2 an lo thleng tawh a, mahse mipui thinrim an veng zo ta lo.
Police kut atangin Muallungthu leh Falkawn mipui thinrimin an hnehchhuh a, Mullungthu an panpui a, an dim lem lo vang. Aizawl atangin Police an rawn kal mek a, an inveng zo kher ngem aw!
Court-in thiam loh a la chantir lo na a, ka hriat laiin a inpuang a, a thlalak post mai ang. Bialtu MLA pawh a rawn kal a, a inpe zo hle mai.
Tualthattu hi Burma mi, Henry Vanlalchung, thingzaia inhlawh niin, helai velah a lo khawsa thin tawh a ni.
Update 3:
Naupang pawngsuala thattu hi Tachhip khaw hnuaiah mipui thinrimin an khawih hrep a. Tunah tak chuan Muallungthu kawnah Police motor hnungah an mut a, a hmel a entlak tawh lo. A thaw eih eih a, a dam chhuak kher ngem aw?
Falkawn atangin 5th IR Police te an rawn chho a, veng thenawm atangin mipui an pungkhawm bawk a. An la buai zel nih hi.
1. Sateek VCP In hnuai
2. Sateek VCP in kawta mipui pungkhawm
3. Muallungthu mipuiin Police kut atangin an hnehchhuha sumo-in Mullungthu an panpui
Update 4:
Muallungthu-ah police leh Mullungthu NGO hruaitute an inbia mek. Police kutah a awm na a, thi mai thei a nih avangin an la hreh deuh emaw ni aw!
Update 5:
Muallungthu kawnah ka awm a, hna lama tuan a tul si a, duh tawk rih mai ang.
Muallungthu MHIP an lungawi thei lo. Naupang pawngsuala thattupa hi police kuta pek an phal lo ve tlat! Falkawn atangin 5th IR Police an rawn thlen belh a, pawngsualtu awmna police motor an hual a, an veng mek. Mipui pungkhawm an tam hle bawk.
Henry Vanlalchung hian Zuala a inti bawk a. Aibawk leh Muallungthu velah thingzaia inhlawhin a lo awm thin tawh a ni. Tukin khan Sateek-a pu Khaia ina a thing eh lai an man.
Update 6:
Tun mai khan ka thianpa, Muallungthu YMA hruaitu pakhatin mi rawn phone a, police motor chu an kaltir ta e. Muallungthu atangin damdawi in an panpui nghal dawn a ni awm e.
Update 7:
BREAKING NEWS: Kulikawn outpost ah a thi.
Similar Posts:
- Chemtatrawta baltin mawng a pawp
- Vaivakawn PS a thil thleng chungchang kha..
- Hmeichhe naupang thattu police in man. Amah ngei a in puang.
- Delhi ah Mizo accident
- Kum 6 mi pawngsuala puh man