text:
Dwach Jehova Biro Timore
“Asewacho, kendo anami wachna mondo otimre; aseparo gi mabiro timo, bende anatim mano.”—ISA. 46:11.
1, 2. (a) En ang’o ma Jehova osekonyowa ma wang’eyo? (b) Ndiko mar Isaiah 46:10, 11 kod 55:11 miyo wabedo gadier e wi wach mane?
WECHE mokwongo tik tik e Muma wacho kama: “Kar chakruok Nyasaye nochweyo polo gi piny.” (Cha. 1:1) En adier ni kuom gik mang’eny ma Nyasaye nochueyo, wang’eyo mana matin kuomgi, kendo kata moko ma wang’eyogo bende ok wanyal lero e yo makare. Kuom ranyisi, ok wanyal lero kaka kor lwasi mokwako piny chalo, kod kaka ler bedoga. (Ekl. 3:11) Kata kamano, Jehova osekonyowa ng’eyo dwache ne pinyni kod dhano. Nodwaro ni piny obed kama ber ma dhano ma nochueyo e kite owuon ne nyalo dakie. (Cha. 1:26) Jehova ne dhi bedo Wuon-gi, to gin ne gidhi bedo nyithinde.
2 Sula mar adek e bug Chakruok nyiso ni weche nokethore ma gik moko ne ok otimore kaka Jehova ne dwaro. (Cha. 3:1-7) Kata kamano, mano ne ok omono dwach Jehova timore. Onge gimoro amora kata ng’ato ang’ata ma nyalo geng’o dwach Jehova. (Isa. 46:10, 11; 55:11) Omiyo, wan gadier ni dwach Jehova biro timore e kinde mowinjore.
3. (a) Gin adiera mage ma nyaka wawinj tiendgi maber e ka wang’e wach maduong’ ma Muma wuoyoe? (b) Ang’o momiyo wadwaro nwoyo puonjgo sani? (c) Gin penjo mage ma wadwaro nono?
3 Wasepuonjore Muma ma wang’eyo gimomiyo Jehova nochueyo piny kod dhano. Bende, wang’eyo migawo ma Yesu Kristo nigo e chopo dwach Jehova. Mago gin moko kuom adiera madongo ma ne wakwongo ng’eyo ka ne wachako puonjore Muma. Wan bende dwaher timo kar mwanyalo mondo wakony jomamoko ong’e adierago. En adier ni kata mana sani, watemo matek mondo wagwel ji mang’eny kaka nyalore mondo obi e Rapar mar tho Kristo. (Luka 22:19, 20) Joma ochopo biro yudo thuolo mar puonjore weche mathoth e wi dwach Jehova. Omiyo, en gima ber paro penjo moko ma wanyalo tiyogo mondo wami jopuonjre mag Muma kod jomamoko ma walendonegi obed gi siso mar biro e nyasi makendeni, nikech odong’ mana ndalo manok to odiechieng Rapar chopo. Koro wadwaro nono penjo adek maluwogi: Ang’o momiyo Nyasaye nochueyo piny, to nodwaro ni dhano odag e ngima machalo nade? Weche nokethore gi kanye? To ang’o momiyo misango ma Yesu nochiwo e ma biro miyo dwach Nyasaye otimre?
DWARO MAR NYASAYE KA NE OCHUEYO PINY
4. Ere kaka chuech miyo Jehova duong’?
4 Jehova en Jachuech mang’ula ahinya. Gik moko duto mochueyo beyo miwuoro. (Cha. 1:31; Yer. 10:12) Gik mabeyo duto ma Jehova nochueyo kod kaka gichanore maber puonjowa ang’o? Sama wang’iyo chuech duto mag Jehova, gibed madongo kata matindo, wamor neno kaka giduto gichopo dwach Nyasaye. Donge en adier ni waduto wamor neno gik mabeyo ma Jehova ochueyo kaka sulwe mang’eny manie polo, apaka madongo dongo manie nam, kod mamoko miwuoro? Gik mokwan-go morowa nikech Jehova nochueyowa gi nyalo mar bedo mamor sama waneno gik mabeyo.—Som Zaburi 19:1; 104:24.
5. En ang’o ma Jehova notimo mondo chuechne duto obed mochanore?
5 Jehova noketo tong’ ne chuechne duto. Noketo chike ma tayo chuechne mondo gik moko duto otimre e yo makare. (Zab. 19:7-9) Gimoro ka gimoro ma Jehova nochueyo nigi kare monego obedie kod tich monego otim. Chike ma tayo chuech mag Jehova miyo muya ma wayueyo ok rum, chiko kaka yamo kutho e nembe madongo, miyo apaka ok kal tong’, kendo miyo ngima bedo maber e piny. Chuech duto moriwo nyaka dhano luwo chike ma Jehova noketogo. En adier ni yo ma Jehova nochanogo chuechne nyiso ni nitie gimomiyo nochueyo piny kod gimomiyo nochueyo dhano. Sama walendo, donge wanyalo nyiso ji ni gik moko duto ochanore maber nikech Jehova e ma nochanogi kamano?—Fwe. 4:11.
6, 7. Gin mich mage mabeyo ma Jehova nomiyo Adam gi Hawa?
6 Jehova ne dwaro ni dhano odag e piny nyaka chieng’. (Cha. 1:28; Zab. 37:29) Ne omiyo Adam gi Hawa gik mabeyo mopogore opogore ma ne dhi miyo ngimagi obed maber. (Som Jakobo 1:17.) Jehova nomiyogi thuolo mar timo yiero, rieko mar pogo weche, kod gombo mar bedo gi osiepe. Nomiyo Adam chike kendo nonyise kaka nonyalo luwo chikego. Adam bende nopuonjore kaka nonyalo rito ngimane, kod kaka nonyalo rito le kaachiel gi puodho mar Eden. (Cha. 2:15-17, 19, 20) Jehova bende nochueyo Adam gi Hawa ka gin gi nyalo mar winjo mit chiemo, mulo gik moko, winjo dwol kendo ng’weyo suya mopogore opogore. Mago duto ne dhi miyo gibed mamor ka gidak e Paradiso. To mano kaka ne gin gi thuolo ma jaber mar timo tije ma morogi, kendo mar puonjruok gik manyien nyaka chieng’!
7 En ang’o kendo ma Jehova ne dwaro ni dhano otim? Jehova nochueyo Adam gi Hawa gi nyalo mar nyuolo nyithindo makare. Nyasaye ne dwaro ni nyithindgi bende onyuolre ma chop kama gipong’o piny. Nodwaro ni Adam gi Hawa kaachiel gi jonyuol mamoko duto oher nyithindgi, mana kaka en bende nohero Adam gi Hawa ka ne ochueyogi. Nonego bed ni gidak e piny nyaka chieng’.—Zab. 115:16.
WECHE NOKETHORE GI KANYE?
8. Ang’o momiyo Jehova ne omiyo Adam gi Hawa chik ma yudore e Chakruok 2:16, 17?
8 Gik moko ne ok otimore kaka Jehova ne dwaro. Ang’o ma notimore? Jehova nomiyo Adam gi Hawa chik moro ma ne dhi miyo ging’e ni thuolo ma nomigi ne nigi tong’. Nyasaye nowacho niya: “Kuom olemb yedhe duto inyalo chamo achama: to olemb yath makelo ng’eyo ber gi rach, kik icham: nikech e ndalo michamogo, tho to initho.” (Cha. 2:16, 17) Mano ne ok en chik matek ma ne nyalo tamo Adam gi Hawa winjo tiende kata luwo. Ne gin gi chiemo motiap ma ne ginyalo chamo.
9, 10. (a) En miriambo mane ma Satan nowacho e wi Jehova? (b) Adam gi Hawa noyiero mar timo ang’o? (Ne picha manie chak sulani.)
9 Satan Jachien nowuondo Hawa kotiyo gi thuol mi Hawa oketho chik ma Jehova nomiyogi. (Som Chakruok 3:1-5; Fwe. 12:9) Satan noriambo ka nowacho ni Nyasaye ne ok omiyo Adam gi Hawa thuolo mar chamo olembe duto ma ne nie puodho. Ne chal ka gima Satan wacho niya: ‘Ng’ano mowacho ni ok unyal timo kaka udwaro?’ Bang’ mano, nowacho miriambo maduong’ niya: “Ok unutho ngang’.” Kae to nodhi nyime wuondo Hawa konyise ni ok ochuno ni owinj Nyasaye kowachone kama: “Nyasaye ong’eyo ka e chieng’no muchame, wang’u noyepi.” Satan ne temo wacho ni Jehova ne ok dwar ni Adam gi Hawa ocham olemono nikech mano ne dhi miyo gibed mariek. E wi mano, Satan nowuondogi niya: “Nubedi ka Nyasaye, kung’eyo mabeyo gi maricho.”
10 Adam gi Hawa ne nyaka yier gima ne gidhi timo. Be ne gidhi winjo dwond Jehova, koso ne gidhi yiero winjo dwond Satan? Ne giyiero mar ketho chik Nyasaye. Mano nomiyo giriwore gi Satan e ng’anyo ne Nyasaye. Ne ginyiso maler ni ok ne gidwar bedo nyithind Nyasaye kendo ne giweyo bedo e bwo lochne ma ne nyalo miyo gidag maber.—Cha. 3:6-13.
11. Ang’o momiyo Jehova ok nyal yie gi tim ng’anyo moro amora?
11 Adam gi Hawa nobedo joma orem bang’ ng’anyo ne Jehova. Mano nomiyo Jehova okwedogi nikech Jehova ler ahinya ma ok onyal ng’iyo gik maricho. Omiyo, ok onyal yie neno timbe mamono. (Hab. 1:13) Ka dine Jehova ofwayo afwaya richo ma Adam gi Hawa notimo, mano dine oketho kuwe manie polo koda e piny bende. Moloyo mano ka dine Jehova ok okawo okang’ moro amora, mano dine omiyo malaike duto kod dhano obedo gi kiawa ka be en Nyasaye migeno. Gima ber en ni Jehova omakore gi chikene makare kendo ok olokre ngang’. (Zab. 119:142) Omiyo, bedo gi thuolo mar timo yiero ne ok omiyo Adam gi Hawa ratiro mar ketho chik Nyasaye. Nikech ne giketho chik Jehova, mano nomiyo githo kendo gidok e lowo kama ne ogolgie.—Cha. 3:19.
12. Ang’o ma notimore ne nyithind Adam?
12 Ka ne Adam gi Hawa ochamo olemo ma nokwergi, ne gilalo thuolo mar bedo nyithind Nyasaye. Nyasaye noriembogi chuth e puodho mar Eden. (Cha. 3:23, 24) Kuom timo kamano, Jehova noweyogi mondo gik maricho oyudgi nikech yiero marach ma ne gitimo. (Som Rapar mar Chik 32:4, 5.) Nikech dhano koro ne orem, ne ok ginyal nyiso kido mag Nyasaye e yo makare. Adam nolalo thuolo ma jaber mar dak nyaka chieng’ kendo norwako nyithinde duto e chandruok nikech gin bende koro ne idhi nyuolgi gi richo kendo ne gidhi tho. (Rumi 5:12) Nyithinde koro ne ok nyal dak nyaka chieng’. E wi mano, nyithindo duto ma Adam gi Hawa ne dhi nyuolo ne ok dhi bedo joma kare, to nyikwagi bende ne dhi bedo joma orem. Chakre Satan wuond Adam gi Hawa ma giwe luwo chike Nyasaye, pod odhi nyime wuondo ji mathoth nyaka chil kawuono.—Joh. 8:44.
MISANGO MAR YESU NOKONYO KAMA DUONG’
13. Jehova dwaro ni dhano obed gi winjruok ma chal nade kode?
13 Hera ma Nyasaye oherogo dhano osiko. Kata obedo ni Adam gi Hawa nong’anyone, Jehova pod dwaro ni dhano obed gi winjruok maber kode. Ok odwar ni ng’ato ang’ata otho. (2 Pet. 3:9) Mano e momiyo bang’ ka Adam noseng’anyo, noloso chenro ma ne dhi miyo dhano obed gi winjruok maber kode kendo. Notimo kamano ma ok oketho chikene makare. Ere kaka Jehova notimo kamano?
14. (a) Kaluwore gi Johana 3:16, Nyasaye notimo chenro mane mondo ores dhano? (b) En penjo mane ma wanyalo wuoye gi joma oikore winjowa sama walendonegi?
14 Som Johana 3:16. Ng’eny joma wagwelo e Rapar ong’eyo weche manie ndikono maber ahinya. Kata kamano, ere kaka misango ma Yesu nochiwo miyo wayudo ngima mochwere? Gik makonyo e chiwo dwoko mar penjono oriwo kampen ma watimo mar gwelo ji e Rapar, twak ma igolo chieng’ Rapar, kod dok limo joma nobiro e Rapar. Joma kamago nyalo bedo mamor ahinya ka gichako ng’eyo kaka misango en gima nyiso hera matut ma Jehova oherogo dhano. Gin weche mage ma wanyalo wacho kodgi e wi misango?
15. Ere kaka Yesu nopogore gi Adam?
15 Jehova nochiwo ng’at makare ma ne nyalo waro dhano e richo. Jal ma kareno ne nyaka makre gi Jehova chuth kendo chiwo ngimane ne oganda dhano duto. (Rumi 5:17-19) Jehova nodaro ngima wuode makayo koa e polo nyaka e piny ka. (Joh. 1:14) Kuom mano, Yesu nobedo ng’at makare mana kaka Adam. Kata kamano, Yesu nopogore gi Adam nikech noluwo chike ma Jehova noketo ne dhano makare. Yesu ne ok otimo richo kata ka noromo gi tembe mager.
16. Ang’o momiyo misango ma Yesu nochiwo en gima duong’ ahinya?
16 Nikech Yesu ne en ng’at makare, ne onyalo chiwo ngimane mondo ores dhano e richo kod tho. Yesu ne en ng’at makare, mobolore, kendo noluwo chike Nyasaye. (1 Tim. 2:6) Misango ma Yesu nochiwo noyawo “ne ji mang’eny” yo mar yudo ngima mochwere. (Mat. 20:28) Misangono biro miyo dwaro ma Jehova ne nigo ne dhano otimre. (2 Kor. 1:19, 20) Misango miyo ji duto ma winjo Jehova geno mar dak nyaka chieng’.
JEHOVA NOYAWONWA YO MAR DOK IRE
17. Gin gueth mage ma wabiro yudo nikech rawar?
17 Rawar ma Jehova nochiwo ne nigi nengo matek. (1 Pet. 1:19) Nikech ohero dhano ahinya, mano e momiyo ne oyie mondo Wuode ma miderma otho nikech richowa. (1 Joh. 4:9, 10) Kuom mano, Yesu nokawo kar Adam. (1 Kor. 15:45) Kuom timo kamano, Yesu miyo wanyalo yudo ngima mochwere. E wi mano, wayudo thuolo mar bedo nyithind Nyasaye kendo. Kokalo kuom misango ma Yesu nochiwo, Jehova noyie mondo dhano obed nyithinde kendo ma ok oketho chikene makare. Donge ng’eyo ni dhano biro bedo joma kare e kinde ma biro en gima morowa? Nyithind Nyasaye manie polo kod manie piny biro riwore e tiyo ne Jehova ka gin gi kuwe madier. E kindeno, wabiro bedo nyithind Nyasaye gadier.—Rumi 8:21.
18. Jehova biro bedo “gik moko duto ne ji duto” karang’o?
18 Kata obedo ni Satan nong’anyo ne Jehova, mano ok osemono Jehova hero dhano, to bende ok osetamo dhano dhi nyime tiyo ne Nyasaye. Kokalo kuom rawar, Jehova biro konyo nyithinde duto mondo obed joma kare chuth. Par ane kaka ngima biro bedo maber ka ji duto “mong’eyo Wuod Nyasaye kendo ma nyiso yie kuome” oyudo ngima mochwere! (Joh. 6:40) Jehova biro miyo dhano duto ma winje ngima makare mana kaka nodwaro chakre chon nikech ohero dhano kendo oriek. Gikone, Jehova biro bedo “gik moko duto ne ji duto.”—1 Kor. 15:28.
19. (a) Wabiro timo ang’o ka adier wamor gi rawar? (Ne sanduku ma wiye wacho ni “ Wadhiuru Nyime Manyo Joma Owinjore.”) (b) Wabiro nono ang’o e sula ma luwo mae?
19 Wanyiso ni wamor gi mich mar rawar sama wanyiso jomamoko gima ginyalo timo mondo gin bende rawar okonygi. Ji onego ong’e ni Jehova nosingo ne dhano duto ngima mochwere nikech rawar. Kata kamano, rawar nokonyo kama duong’ moloyo mano. E sula ma luwo mae, wabiro neno kaka rawar nokonyo e tieko weche ma Satan nohango e puodho mar Eden.


c: text/html

text:
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
Nyag Kido ma Nyasaye Oyiego—Yie
GIMOMIYO YIE DWARORE:
Yie dwarore mondo wamor Nyasaye. —Hib 11:6
Bedo gi yie kuom singo mag Nyasaye konyowa mondo wanan e tembe.—1Pe 1:6, 7
Bedo ma onge yie nyalo miyo watim richo.—Hib 3:12, 13
KAKA WANYALO BEDO GI YIE:
Kwa Nyasaye mondo omiyi yie momedore.—Luk 11:9, 13; Gal 5:22
Som kendo ipar matut Wach Nyasaye.—Rum 10:17; 1Ti 4:15
Kinde duto riwri gi jogo man gi yie. —Rum 1:11, 12
NEURU VIDIO MA WIYE WACHO NI TAMRI GIK MA NYALO MONI SIKO KIMAKORI GI JEHOVA—YIE, KAE TO UDUOK PENJO MALUWOGI:

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 17 Eka ne giwuotho ka gikalo ei Amfipoli gi Apolonia mi gichopo Thesalonika, kama sunagogi mar Jo-Yahudi ne nitieree.2 To ka luwore gi kaka tim Paulo nobet, nodonjo ei sunagogi kama ne gintie, kendo kuom sabato adek, ne otwak kodgi kuom weche manie Ndiko3 kolero kendo siro puonjgo kotiyo gi weche mosendik ma nyiso ni ne nyaka sand Kristo kendo chiere oa kuom joma otho, kowachonegi niya: “Ma e Kristo, Yesu ma sani ayalonu wachne.”4 Mano nomiyo moko kuomgi orwako yie mi giriwore gi Paulo kod Sila, kendo oganda mang’ongo moriwo Jo-Grik ma ne lamo Nyasaye kod mon mogwaro ma ne nigi huma, bende notimo kamano.5 Kata kamano, nyiego nomako Jo-Yahudi kendo ne gichoko jomoko maricho ma ne bayo abaya e chirni, mi oganda ma achachno nochokore kendo ne gikelo koko e taondno. Mi ne gimonjo od Jason ka gidwaro golo Paulo gi Sila oko ir ogandano.6 To kane ok ginwang’ogi, ne giywayo Jason gi owete moko mi giterogi ir jotend taondno, ka gikok niya: “Joma oseloko piny mangimagi sani koro ni kae bende,7 kendo Jason oserwakogi maber e ode. Jogi duto kwedo weche ma Kaisar chiko, ka giwacho ni nitie ruoth machielo, ma en Yesu.”8 Kane giwinjo wechego, ogandano kod jotend taondno ne obwok;9 to bang’ kawo pesa mar singo ma ne dwarore kuom Jason gi jomamokogo, ne giweyogi mondo gidhi.10 Mapiyo ka nochopo otieno, owete nochiko Paulo gi Sila mondo gidhi Beroa. Bang’ chopo, ne gidonjo e sunagogi mar Jo-Yahudi.11 Koro Jo-Yahudi ma ne ni Beroa ne nigi chuny maber moloyo mago ma ne ni Thesalonika nimar ne girwako wach Nyasaye ka gin gi paro moikore moloyo, ka ginono Ndiko adimba pile ka pile mondo gine kabe wechego ne ni kamano adier.12 Kuom mano, thothgi ne oyie, kendo mon moko mogwaro ma Jo-Grik ma ne nigi huma, kaachiel gi chwo moko noyie.13 To ka Jo-Yahudi ma ne oa Thesalonika nofwenyo ni Paulo ne yalo wach Nyasaye e Beroa bende, ne gibiro kanyo mondo giketh chuny oganda obed gi mirima.14 Eka gikanyono owete nochiko Paulo mondo odhi nyaka e nam, to Sila kod Timotheo ne odong’ chien kanyo.15 Kata kamano, joma ne ni kod Paulo ne otere nyaka Athene, kendo ne gidok bang’ ka Paulo nosechikogi ni Sila kod Timotheo odhi ire mapiyo kaka nyalore.16 Koro sama Paulo ne ritogi Athene, chunye nochandore bang’ neno ka taondno opong’ gi nyiseche mag sanamu.17 Omiyo, nochako twak matut e sunagogi gi Jo-Yahudi kod jomamoko ma ne lamo Nyasaye. Bende, nojatimo kamano pile ka pile gi joma ne yudore e chirni.18 To moko kuom jolup Epikuro kod jolup Stoiko ma ne puonjo riekni mag dhano nochako mino kode wach. Moko ne wacho kama: “En ang’o ma jawach thoreni dwaro wacho?” To jomamoko ne wacho niya: “Ochal ka jayal wach nyiseche ma welo.” Ne giwuoyo kamano nimar ne oyalo wach maber mar Yesu kod mar chier.19 Omiyo, ne gikawe mi gitaye nyaka e Areopago mi giwachone niya: “Be wanyalo ng’eyo tiend puonj manyienni?20 Nikech ikelonwa puonj moko ma itwa pok nowinjo, dwaher ng’eyo tiendgi.”21 Adier, Jo-Athene kod welo ma nodak kanyo ne ohero tiyo gi thuologi mag yueyo mana e goyo mbaka kata e winjo weche manyien.22 Eka Paulo ne ochung’ e dier Areopago mowacho kama:“Jo-Athene, aneno ni e gik moko duto, nenore ni umiyo nyiseche luor ahinya moloyo kaka jomamoko timo.23 Kuom ranyisi, sama nende akalo kendo nono mos gik mulamo, ne anwang’o bende kendo moro mar misango mondik ni, ‘Mar Nyasaye Maok Ong’e.’ Omiyo, ng’at ma ulamo ma ok ung’eyono, e ma sani ayalonu wachne.24 Ruodh polo gi piny, ma en Nyasaye ma nochueyo piny kod gik moko duto manie iye, ok dag ei hekalu molos gi lwet dhano;25 en ok konye gi lwet dhano ka gima ochando gimoro, nikech en owuon omiyo ji duto ngima, gi muya, kod gik moko duto.26 Kendo noloso ogendni duto koa kuom ng’ato achiel, mondo gidag e wang’ piny mangima, mi noketo chon ndalo kod tong’ e wi kuonde ma dhano ne dhi dakie,27 mondo gidwar Nyasaye ka gimanye koni gi koni mi adier giyude, kata obedo ni kuom adier ok obor gi ng’ato ka ng’ato kuomwa.28 Nikech kokalo kuome wangima, wawuotho, kendo wantiere, mana kaka moko kuom jou ma jondik-wende osewacho niya, ‘Nikech wan bende wan nyithinde.’29 “Kuom mano, nikech wan nyithind Nyasaye, ok onego wapar ni Nyasaye chal gi dhahabu, kata fedha, kata kite, kendo ni ochal gi gima opa gi riekni mag dhano.30 Adier, Nyasaye ok osedewo ndalo kaka mago ma ji ne ok ong’eye; to sani koro olando ne ji duto kamoro amora ni onego gilok chunygi gia e richo.31 Nikech oseyango odiechieng’ mobiro ng’adoe bura makare ne piny kotiyo gi jal moro moseketo, kendo kuom chiero jalo a kuom joma otho, osechiwo ne ji duto gima nyiso ni mano biro timore.”32 Koro kane giwinjo wach chiero joma otho, jomoko nochako jaro wachno, to moko nowacho niya: “Wabiro winji ane kendo kuom wachni.”33 Omiyo, Paulo noweyogi,34 to jomoko noriwore kode mi girwako yie. Moko kuomgi ne gin Dionisio ma ne en jang’ad-bura e od ng’ado bura ma Areopago, gi dhako moro ma nyinge Damaris, kod jomamoko bende.


text:
PWONY ME 3
Kwena Maber-ri Tika Ada Oa ki Bot Lubanga?
1. Anga ma Omiyo kicoyo Baibul?
Kwena maber ni dano bibedo i lobo pi nakanaka-ni kicoyo pire i Baibul. (Jabuli 37:29) Baibul tye ki bukke 66 matino tino. Lubanga otiyo ki co ma lugen ma romo 40 me coyo Baibul. Bukke abic mukwongo Moses aye ocoyogi mwaka 3,500 mukato angec. Buk me agikki lakwena Jon aye ocoyo mwaka makato 1,900 angec. Luco Baibul-li mono gucoyo tam pa anga? Lubanga oloko kwedgi kun tiyo ki cwiny mere maleng. (2 Camuel 23:2) Gin gucoyo tam pa Lubanga, pe megi. Pi man, Jehovah aye Omiyo kicoyo Baibul.
2. Wangeyo nining ni Baibul obedo buk ma tito lok ada?
Wangeyo ni Baibul oa ki bot Lubanga pien tito gin ma tye anyim kore ki kore dok kakare. Pe tye dano mo ma twero timo man. (Yocwa 23:14) Lubanga Won Twer Ducu keken aye twero neno anyim pa dano.
Wageno ni buk ma oa ki bot Lubanga myero dok obed pat ki bukke mukene-ni. Dong kityeko poko Baibul kopi bilion mapol ata i leb makato miya mapol. Kadi bed kiwacci Baibul obedo buk macon, coc me Baibul rwatte ki gin ma cayan okwedo. Lucoc mapatpat 40 ma gucoyo Baibul-li ducu gucoyo jami ma rwatte ki pa lucoc wadgi. * Medo i kom meno, Baibul nyuto mar pa Lubanga, ma tye ki teko me loko kwo wek dano okwo maber. Ada man oweko jo mapol guye ni Baibul obedo Lok pa Lubanga.
3. Gin ango ma kicoyo i Baibul?
Wi lok madit me Baibul aye kwena maber ni Lubanga tye ki yub me mar pi dano. Ginacoya tito kit ma Lubanga omiyo paradic ni dano obed iye, kit ma dano obalo yub man ki dong kit ma kibidwoko kwede paradic odoco.
Lok pa Lubanga tye ki cik, dok bene miyo tam. Medo i kom meno, i Baibul kicoyo tekwaro ma kwako kit ma Lubanga obedo ka tic kwede ki dano—coc meno nyuto kit pa Lubanga. Pi man, Baibul twero konyi me ngeyo Lubanga. Baibul tito kit ma in iromo doko larem Lubanga.
4. Itwero niang lok ma tye i Baibul nining?
Brocuwa man bikonyi me niang jami ma tye i Baibul kun ilubo yo acel ma Yecu otiyo kwede. En ka oloko i kom wang Baibul moni, onongo tito bot dano i yo ma weko “giniang ginacoya” meno maber.
Tye jami manok keken ma pigi tego calo kwena maber-ri mua ki bot Lubanga. Ento, jo mukene pe gimito, dok jo mukene giromo keto gero i komi pi tito kwena maber man. Pe iwek cwinyi otur. Gen ma in itye kwede me nongo kwo ma pe tum jenge i ngeyo Lubanga.
^ para. 3 Nen brocuwa me A Book for All People.
MED NGECCI
KWENA MABER MUA KI BOT LUBANGA!
Wangeyo Nining ni Lok me Baibul Tye Kakare?
Ka Baibul obedo lok pa Lubanga, ci myero obed pat adada ki buk mo keken ma kicoyo.
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?
Baibul—Buk ma Oa Ki Bot Lubanga
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?


text:
PWONY ME 6
Gen Ango ma Dok Tye pi Jo Muto?
1. Kwena maber ango madok i kom jo muto?
I kare ma Yecu onongo tye i lobo, lareme Lajaro oto. Lajaro onongo bedo i Betania, gang ma tye cok ki Jerucalem. I kare ma Yecu oo, en onongo dong oto orii pi nino angwen. Yecu ocito ka ma kikano iye kom lyel gin ki Marita kacel ki Maliam, lumegi Lajaro. I nge cawa manok keken, dano mapol gugure kenyo. Tika itwero tamo yomcwiny ma Marita gin ki Maliam gubedo kwede i kare ma Yecu ocero omingi?
Marita onongo dong ngeyo kwena maber ma kwako jo muto. Onongo ngeyo ni Jehovah bicero jo muto, wek gukwo i lobo.
2. Jo muto gitye nining?
Dano kicweyo ki i apwa me ngom. (Acakki 2:7; 3:19) Wan pe watye ki tipo mo ma pe to ma medde ki kwo i kabedo mukene i nge to. Watye ki kom me apwa me ngom, ci dong ka wato, wato ki komwa olu. Ka wato, ci adamwa bene to, dok tamwa bene rweny woko. Pi meno, i nge cero Lajaro, en pe owaco gin mo keken mutimme i kare ma en oto pien jo muto pe gingeyo gin mo.
Lubanga tika uno dano ki wangogi i mac i nge togi? Kit ma Baibul waco ni jo muto pe gingeyo gin moni, pwony me mac me kapiny-nyi, obedo pwony goba ma balo nying Lubanga pi gin ma en pe cwako kulu. Lok man me wango dano i mac-ci winyone lik bote adada.
3. Tika jo muto gitwero lok kwedwa?
Jo muto pe gitwero lok nyo winyo lok. (Jabuli 115:17) Ento lumalaika mukene kitgi raco, dok gitwero lok ki dano kun gibwologi ni gibedo tipo pa ngat mo muto. (Juda 6) Jehovah okwero ni pe myero kitem lok ki jo muto.
4. Angagi ma kibicerogi?
Dano milion mapol ata ma gitye i lyel kibicerogi me kwo i lobo. Kadi wa jo mogo ma onongo pe gingeyo Jehovah dok gutimo jami maraco kibicerogi bene.
Jo ma kibicerogi-ni gibimiyogi kare me pwonyo lok ada i kom Lubanga ki me nyutu niyegi i kom Yecu kun gilubo cikke. (Niyabo 20:11-13) Jo ma gibicer ci gitimo jami mabeco gibinongo mit pa kwo pi naka i lobo.
5. Nicer nyutiwa gin ango i kom Jehovah?
Lubanga ojingo genwa i kom nicer ki cwalo Wode wek oto piwa. Pi meno yub me nicer nyutiwa mar pa Jehovah ki kicane ma pe wapore pire-ni. I kare ma jo muto gibicer, in mono ibimito neno anga tutwalle?
MED NGECCI
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?
Jo ma Guto Mono Gitye Kwene?
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?
Gen ma Pe Tur pi Jo me Amarani ma Guto
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?


text:
BUTE ME 3
Kit me Cobo Pekki
“Wumok matek i marre kekenwu; pien mar umo lwak bal mapol.”
Ka in ki luoti wucako kwowu kacel, wubirwatte ki pekki mapol. Gitwero bino pien apokapoka tye i kit ma wutamo, wuwinyo, nyo wutero kwede kwo. Pekki bene twero a ki bot jo mukene ki dong jami ma timme aturo.
Waromo temo weyo pekkiwa aweya, ento Baibul cuko cwinywa ni myero watute me cobo pekkiwa. (Matayo 5:
1 WULOK I KOM PEKO MA TYE
GIN MA BAIBUL WACO: Tye “kare me lok.” (Latitlok 3:
Kadi bed tamwu pe orwatte, medde ki loko lok mamit, kun wi pe wil ka nyuto mar ki woro bot luoti. (Jo Kolocai 4:6) Wutem cobo peko meno oyotoyot, dok wumedde ki lok i kinwu.
GIN MA ITWERO TIMONE:
Nong kare mupore me nyamo peko ma tye
Ka itye ka winyo gin ma luoti tye ka lokone, gwokke wek pe ingol lokke. Ibibedo ki kareni me lok
2 WINY LOKKE DOK INIANG MABER
GIN MA BAIBUL WACO: “Wumarre kekenwu ki cwinywu ducu macalo omego, kun dano acel acel miyo deyo bot lawote.” (Jo Roma 12:10) Kit ma iwinyo kwede lok obedo gin ma pire tek. Tem niang tam pa luoti ki “kica dok ki cwiny mamwol.” (1 Petero 3:8; Yakobo 1:
GIN MA ITWERO TIMONE:
Medde ki winyo lokke kun ibedo atera me jolo tamme, kadi bed gin ma en tye ka lokone pe yomo cwinyi
Tem niang gin ma en tye ka lokone. Nen wange ki kit ma en wito kwede cinge, dok iwiny kodi dwan ma en tye ka tic kwede
3 WUKET TAM MA WUMOKO I TIC
GIN MA BAIBUL WACO: “Kit tic ducu ma dano tiyo magoba tye iye, lok aloka keken ki dog kelo can.” (Carolok 14:23) Moko kit me cobo peko i yo maber pe romo. Myero wuket gin ma wun ducu wumoko i tic. Man kwako tute matek, ento bikeliwu adwogi maber.(Carolok 10:4) Ka wutiyo kacel macalo lurem, ci wubinongo “bakacic maber” pi ticwu.
GIN MA ITWERO TIMONE:
Wumok gin ma wuromo timone me cobo pekowu
Wubed ka ngine kare ki kare me neno ka wutye ka cobo yubwu


text:
DUL ME ARYO
Baibul
—Buk ma Oa Ki Bot Lubanga
1, 2. Pingo Baibul obedo mic mua ki bot Lubanga ma yomo cwinywa?
IWINYO nining ka laremi omini mic mo atura? Komi myel amyela me yabone, dok cwinyi bedo yom ni laremi otamo piri. Ipwoye pi mic man.
2 Baibul obedo mot mua ki bot Lubanga. Miniwa ngec ma pe watwero nongone ka mukene. Me labolle, Baibul wacciwa ni Lubanga ocweyo polo, lobo, ki dong laco ki dako mukwongo. Miniwa cik ma twero konyowa ka watye ki peko. I Baibul, wapwonyo lok i kom kit ma Lubanga bicobo kwede yubbe me loko lobo-ni wek obed kabedo maber kato man. Baibul pud dong obedo mic ma yomo cwinywa ya!
3. Ngo ma ibipwonyone ka imedde ki kwano Baibul?
3 Ka imedde ki kwano Baibul, ci ibiniang ni Lubanga mito ni ibed lareme. Ka iwoto ki pwonyo lok i kome, ci kinwu bidoko macok.
4. Ngo ma gudo cwinyi ma lubbe ki kit ma kitye ka poko kwede Baibul?
4 Baibul dong kityeko gonyone i leb makato 2,600 mapatpat, dok kigoyo kopine bilion mapol ata. Dano makato pacen 90 kulu i wi lobo ducu gitwero kwano Baibul i leb ma meggi. Dok cabit ki cabit, dano makato milion kulu ginongo Baibul ma meggi! Adada, pe dok tye buk mo mukene ma kitwero porone ki Baibul.
5. Pingo waromo wacone ni kicoyo Baibul “pi teko pa cwiny pa Lubanga”?
5 Kicoyo Baibul “pi teko pa cwiny pa Lubanga” (Kwan 2 Temceo 3:16) Ento jo mukene gitamo ni, ‘Kit ma dano aye gucoyo Baibul, dok cakke nining ni oa ki bot Lubanga?’ Baibul gamo ni: “Cwiny maleng aye mumiyo dano guloko lok ma oa ki bot Lubanga.” (2 Petero 1:21) Man obedo calo ka latim biacara omiyo karane ocoyo waraga mo. Nongo waraga-ni oa ki bot anga? Ki bot latim biacara-ni, ento pe karane. I yo acel-li, Ngat ma omiyo kicoyo Baibul aye Lubanga, ento pe dano ma en otiyo kwedgi me coyone. Lubanga otirogi me coyo tamme. Ki lok ada, Baibul obedo “lok pa Lubanga.”
LOK ME BAIBUL TYE KAKARE
6, 7. Pingo waromo wacone ni lok ma i Baibul rwatte?
6 Coyo Baibul otero mwaki makato 1,600 kulu. Jo ma gucoyo gukwo i kare mapatpat. Mogo onongo gukwano i rwom ma malo, ento mukene pe gukwano. Me labolle, laco Baibul acel onongo daktar. Mukene gubedo lupwur, lumak rec, lukwat, lunebi, lungolkop, ki rwodi. Ento kadi bed ni lucocce onongo gipat pat, lok ducu ma i Baibul rwatte. Pe waco lok moni i cura acel ci dok loko olungtuke i cura mukene. *
7 Buk mukwongo me Baibul tito kit ma peko ma i loboni ocakke kwede, ki buk me agikki tito kit ma Lubanga bicobo kwede pekki magi kun loko lobo doko paradic. Baibul loko i kom jami ma gutimme mwaki alip mapol i tekwaro pa dano dok nyuto ni yub pa Lubanga kare ducu cobbe.
8. Mi labol ma nyuto ni lok ma i Baibul rwatte ki cayan.
8 Baibul pe kicoyo me pwonyo lok me cayan nyo ni obed buk ma kitiyo kwede i cukul, ento gin ma waco i kom cayan tye kakare. Man nyuto ni Baibul obedo buk ma oa ki bot Lubanga. Me labolle, buk pa Lulevi tye ki cik pa Lubanga i kom kit ma jo Icrael onongo gitwero gengo kwede two wek pe okob i kom jo mukene. Cik magi kicoyogi con ma peya dano guniang i kom kit ma kwidi kelo kwede two. Baibul bene pwonyowa lok ada ni pe kingabo lobo i kom gin mo. (Yubu 26:7 ) Dok i kare ma dano peya guniang kit ma pii lwore kwede i lobo, Baibul nongo dong oloko iye con i Latitlok 1:7.
9. Gene pa jo ma gucoyo Baibul konyowa me niang gin ango?
9 Ka Baibul oloko lok me tekwaro, nongo lokke tye kakare. Ento bukke mapol me tekwaro pe giloko lok ada ki pete tere pien ni lucocce onongo pe gigenne. Me labolle, gin onongo pol kare pe gicoyo lok ada ka kiloyo lobogi i lweny. Ma ka meno, lucoc me Baibul onongo gigenne dok gucoyo lok ada kadi ka bed ni kiloyo jo Icrael i lweny. Gin bene pe guumo kadi wa balgi. Me labolle, i buk me Wel, Moses otito pi bal madit ma en otimo ki pwod ma Lubanga omiye pi bal meno. (Wel 20:2-12) Kit ma lucoc me Baibul onongo gigenne nyuto ka maleng ni Baibul oa ki bot Lubanga dok waromo genone.
BUK MA OPONG KI TAM ME RYEKO
10. Pingo tam ma Baibul miyo tye me kony botwa i kareni?
10 Baibul obedo buk ma “gicoyo pi teko pa cwiny pa Lubanga. Konyo me pwony, me juko dano, me tiro kit pa dano.” (2 Temceo 3:16) Ada, tam ma tye i Baibul konyowa mada i kareni. Jehovah ngeyo kit ma ecweyowa kwede, pi meno en niang tamwa ki kit ma wawinyo kwede. En ngeyowa maber loyo wan kikomwa, dok mito ni wabed ki yomcwiny. En ngeyo gin maber ki gin marac piwa.
11, 12. (a) Tam mabeco ango ma Yecu omiyo i Matayo cura 5 me o i 7? (b) Ngo mukene ma waromo pwonyone ki i Baibul?
11 I buk pa Matayo cura 5 me o i 7, wanongo tam maber adada ma Yecu omiyo i kom kit me bedo ki yomcwiny, kit me bedo ki wat maber ki jo mukene, kit me lega, ki kit me bedo ki tam mupore i kom cente. Kadi bed ni en omiyo tam man mwaki makato 2,000 angec, tamme pud tiyo wa i kareni.
12 I Baibul, Jehovah bene miyowa cik ma igi lac ma konyowa me bedo ki yomcwiny i kwo me ot, me bedo lutic mabeco, ki me bedo ki kuc ki jo mukene. Cik ma igi lac me Baibul twero konyo wan ducu, labongo paro pi ka ma wabedo iye, nyo pekki ma watye kwede.—Kwan Icaya 48:17; nen Lok me Giko Buk Man me 3.
ITWERO GENO LOK PA LUNEBI MA TYE I BAIBUL
13. Ngo ma lanebi Icaya otito ni bitimme i kom boma me Babilon?
13 Lok pa lunebi mapol me Baibul dong gucobbe ada. Me labolle, lanebi Icaya otito ni kibijwero boma me Babilon woko. (Icaya 13:19) En otito kore ki kore kit ma kibituro kwede boma man. Boma man onongo kigwoko ki dog cel madito dok kulo onongo orumo cel-le woko. Ento Icaya otito ni pii me kulu man bidwon woko dok dog cel me boma bidong twolo. Lumony ma gubino ka lweny-nyi onongo gibituro Babilon labongo lweny. Icaya bene otito ni laco ma nyinge Ciro aye bituro Babilon.
14, 15. Lok pa lanebi Icaya ocobbe nining?
14 I nge mwaki miya aryo ma kicoyo kwede lok pa lanebi man, dul mony mo obino ka lweny i kom Babilon. Anga ma onongo tye ka telo wi mony man? Kit ma lok pa lanebi man otito kwede, obedo kabaka me Percia ma nyinge Ciro. Kare onongo dong oromo pi lok pa lanebi man me cobbe.
15 I dyewor meno, jo Babilon onongo gitye ka kwero karama mo madit. Lworo onongo pe i cwinygi pien cel matek kacel ki kulu onongo orumo bomagi woko. Kara ki woko, Ciro kacel ki dul monnye gukwinyo yo pii manyen wek kulu odwon woko. Man oweko lumony me Percia gungolo kulu man ki tyengi. Ento i yo ango ma lumony pa Ciro onongo gibidonyo kwede i cel me Babilon? Kit ma lok pa lanebi man owaco kwede, dog cel me boma-ni odong twolo, pi meno lumony guturo boma man labongo lweny mo.
16. (a) Ngo ma lanebi Icaya otito i kom anyim pa Babilon? (b) Wangeyo nining ni lok pa lanebi Icaya ocobbe kakare?
16 Icaya otito ni lacen pe tye ngati mo ma dok bibedo i Babilon matwal. En ocoyo ni: “Dano pe dok bibedo iye, dano mo me Arab pe biguro kemane kunnu.” (Icaya 13:20) Man tika ocobbe ada? I kabedo ma yam boma me Babilon onongo tye iye, cokcok mairo 50 i kupiny me boma me Baghdad i lobo Iraq, obwur keken aye odong. Kadi wa i kareni, pe tye ngati mo ma bedo kunnu. Jehovah oyweyo Babilon “calo dako ma oyweyo ode maleng kun pe oweko gin mo iye.”
17. Pingo watwero geno cikke pa Lubanga ducu?
17 Kit ma lok mapol pa lunebi me Baibul dong gucobbe woko, man nyuto ni watwero geno gin ma Baibul waco i kom anyimwa. Watwero bedo ki gen ni Jehovah bicobo cikkene me loko lobo-ni wek odok paradic. (Kwan Wel 23:19.) Ada, watye ki gen me nongo “kwo ma pe tum. Lubanga ma pe loko lok goba yam ociko pire i acakki piny.”
BAIBUL TWERO LOKO KWONI
18. Ngo ma lakwena Paulo owaco i kom “lok pa Lubanga”?
18 Watyeko pwonyo ni pe tye buk mukene ma rom ki Baibul. Lok ma iye rwatte, dok ka oloko i kom cayan nyo jami ma otimme i tekwaro, nongo tye kakare. Baibul bene miniwa tam ma konyowa dok tye ki lok mapol pa lunebi ma dong gucobbe woko. Ento pe meno keken. Lakwena Paulo ocoyo ni: “Lok pa Lubanga obedo gin makwo, dok tiyo matek.” Man te lokke ngo?
19, 20. (a) Baibul twero konyi nining me ngeyo ngat ma in ibedo? (b) Itwero nyuto pwocci nining pi Baibul ma obedo mic pa Lubanga?
19 Baibul twero loko kwoni. Twero konyi me niang ngat ma in ibedo ada. Romo konyi me niang tam ma okanne matut i cwinyi kacel ki kit ma iwinyo kwede. Me labolle, waromo tamo ni wamaro Lubanga. Ento, me nyuto ni ada wamare, omyero waket gin ma Baibul waco i tic.
20 Baibul ada obedo buk ma oa ki bot Lubanga. En mito ni imar buk man dok ikwan i yo matut. Bed ki pwoc pi mic man, dok imedde ki kwanone. Ka itimo meno, ci ibiniang yub pa Lubanga pi dano. I dul ma lubo-ni, ibipwonyo lok i kom yub man.
^ para. 6 Kadi bed jo mogo giwacci lok me Baibul pe rwatte, ento meno pe tye ada. Nen dul me 7 i buk me The Bible
^ para. 16 Ka imito nongo ngec mukene i kom lok pa lunebi ma kitito i Baibul, nen pot karatac 27-29 i brocuwa me A Book for All People, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.
^ para. 17 Jwero te Babilon obedo lanen acel me lok pa lunebi me Baibul ma ocobbe kakare. Itwero nongo ngec mukene i kom lok ma lunebi gutito i kom Yecu Kricito i Lok me Giko Buk Man me 5.


text:
SOMO MAR 2
Be Ing’eyo Nyasaye?
1. Ang’o momiyo onego walam Nyasaye?
Nyasaye maradier en Jachwech gik moko duto. Ne oonge chakruok kendo ok nobed gi giko. (Zaburi 90:2) En e Soko mar wach maber mayudore ei Muma. (1 Timotheo 1:
2. Nyasaye chalo nade?
Onge dhano moseneno Nyasaye nikech en Roho, tiende ni en e kit ngima mamalo moloyo chwech modak e pinyka. (Johana 1:18; 4:24) Kata kamano, wanyalo ng’eyo kido mag Nyasaye kokalo kuom gigo mosechweyo. Kuom ranyisi, kit olembe koda maua mopogore opogore nyisowa hera koda rieko ma en-go. Duong’ mar kor lwasi nyisowa teko ma en-go.
Wanyalo puonjore gik mang’eny moloyo e wi kido mag Nyasaye kuom somo Muma. Kuom ranyisi, Muma nyisowa gik ma Nyasaye ohero koda gik maok ohero, kaka otimo ne ji, koda kaka otimo e chal mopogore opogore.—Som Zaburi 103:7-10.
3. Be Nyasaye nigi nyinge?
Yesu nowacho niya: ‘Wuonwa manie polo, nyingi mondo obed maler.’ (Mathayo 6:9) Kata obedo ni Nyasaye nigi nyinge mang’eny mag telo, en mana gi nying achiel. Dhok duto luongo nyingno e yore mopogore opogore. E dho Ingresa iluongo nyingno ni “Jehovah.” Kata kamano, jomoko to luongo nyingno ni “Yahweh.”—Som Zaburi 83:18.
Nying Nyasaye osegol e loko mang’eny mag Muma kendo kar nyingno oket nyinge mag telo kaka Ruoth kata Nyasaye. Kata kamano, kane indiko Muma, ne oti gi nying Nyasaye nyadi 7,000. Yesu ne olando nyingno kane opuonjo ji e wi Nyasaye.—Som Johana 17:26.
4. Be Jehova dewowa?
Be en adier ni nikech richo osenya ahinya mano nyiso ni Nyasaye ok dewwa? Jomoko wacho ni Nyasaye sandowa mondo otemwa, to mano ok en adier.—Som Jakobo 1:13.
Nyasaye osemiyo dhano nyadhi mar timo yiero en owuon. Donge wamor ni omiwa thuolo mar yiero tiyo ne Nyasaye? (Joshua 24:15) Kata kamano, ji mang’eny yiero mar timo gik maricho ne jowetegi, to nikech mano chandruok nya ahinya. Jehova winjo lit koneno gik maok karego.—Som Chakruok 6:5, 6.
Jehova en Nyasaye ma dewowa. Odwaro ni wayud mor e ngima. Matin nono obiro tieko chuth chandruok kaachiel gi jogo makelo chandruok. Gie sani nitie gimomiyo oweyo chandruok mondo obedie kuom kinde. Wabiro puonjore mano e Somo mar 8.—Som 2 Petro 2:9; 3:7, 13.
5. Wanyalo timo ang’o mondo wasud machiegni gi Nyasaye?
Jehova gwelowa wasud machiegni kode kokalo kuom lemo. Oherowa ng’ato achiel achiel. (Zaburi 65:2; 145:18) Oikore weyonwa richo. Omor gi kinda mwaketo mondo watine, kata obedo ni kinde moko warem. Omiyo kata obedo ni wan joma orem, wanyalo bedo gi winjruok machiegni kode gadier.—Som Zaburi 103:12-14; Jakobo 4:8.
Nikech Jehova osemiyowa ngima, onego wahere moloyo kaka wahero ng’ato ang’ata. (Mariko 12:30) Kaka idhi nyime nyiso ni ihero Nyasaye kuom puonjori weche momedore e wiye kendo timo kaka odwaro, ibiro siko ka isudo machiegni kode.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Nyasaye Nigi Nyinge?
Nyasaye nigi nying mang’eny mag telo, kaka Ng’ama Nyalo Duto, Jachuech, kod Ruoth. Kata kamano, en gi nying masie. Nyingno yudore nyadi 7,000 e Muma.


text:
SOMO MAR 19
Jatich Mogen Kendo Mariek En Ng’a?
Matin nono kane pok otho, Yesu ne owuoyo gi jopuonjrene ang’wen, ma ne gin Petro, Jakobo, Johana, koda Andrea ka gin kar kendgi. Kane Yesu koro gik ma ne dhi nyiso ni entie e ndalo giko, ne openjo wach madwarore ahinya ni ji ong’e, niya: “Ng’ano ma kuom adier e jatich mogen kendo mariek, ma ruodhe noketo e wi joode mondo omigi chiembgi e kinde mowinjore?” (Mathayo 24:3, 45; Mariko 13:3, 4) Yesu ne nyiso jopuonjrene ni en kaka ‘ruodhgi’ ne odhi keto jomoko ma ne dhi siko ka pidho jolupne gi chiemb chuny e ndalo mag giko. Jatich mogen kendo mariek en ng’a?
En grup moro matin mar jolup Yesu mowal. “Jatichno” ema osebedo Bura Matayo mar Joneno mag Jehova. Ochiwo chiemb chuny e kinde mowinjore ne jowetegi ma lamo Jehova. Wageno jatich mogen kendo mariek mondo odhi nyime miyowa ‘chiemo e kinde mowinjore.’—Luka 12:42.
Orito jood Nyasaye. (1 Timotheo 3:15) Yesu nomiyo jatichno migawo mapek mar rito tich mitimo e riwruok mar oganda Jehova manie piny, ma gin rito mwandu mag riwruogno, tayo tij lendo, kod chiwo puonj kokalo kuom kanyakla. Kuom mano, mondo gimiwa gima wadwaro e sa ma wadwaree, “jatich mogen kendo mariek” chiwo chiemb chuny kokalo kuom buge ma watiyogo e tij lendo, kod chenro mag chokruoge mag kanyakla kod madongo.
Jatichno ogeno kata omakore chuth gi adiera mag Muma koda migawo mare mar lando wach maber, kendo otiyo gi rieko e rito mwandu Kristo manie piny. (Tich Joote 10:42) Jehova gwedho tijgi kuom ywayo ji mang’eny obed jonenone kendo kuom konyogi chiwo chiemb chuny mogundho.—Isaiah 60:22; 65:13.
Ng’ano ma ne Yesu oketo mondo opidh jopuonjrene Wach Nyasaye?
Gin yore mage ma jatichno nyisogo ni en ng’at migeno kendo mariek?


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) Februar 2017
Gasedni oting’o sula mag puonjruok chakre April 3-30, 2017.
Dwach Jehova Biro Timore
Ang’o momiyo Nyasaye nochueyo piny, to nodwaro ni dhano odag e ngima machalo nade? Weche nokethore gi kanye? To ang’o momiyo misango ma Yesu nochiwo e ma biro miyo dwach Nyasaye otimre?
Rawar en “Chiwo Malong’o” Moa Kuom Nyasaye
Rawar en mich mamiyo wayudo gueth mang’eny kendo okonyo e chiwo dwoko e wi wach ma nomako malaike kod dhano duto.
SIGAND NGIMA
Nyasaye Nonyisowa Ng’wono Mogundho e Yore Mang’eny
Douglas gi Mary Guest noneno kaka Nyasaye nonyisogi ng’wono mogundho ka ne gin jopainia e piny Canada kod ka ne gibedo jomisonari e piny Brazil kod Portugal.
Jehova Tayo Joge
E kinde machon, Jehova notiyo gi chwo moko mondo ota joge. Gin ang’o ma nyiso ni Nyasaye e ma ne konyo chwogo?
En Ng’a Matayo Jotich Nyasaye e Kindegi?
Yesu nosingo ni nodhi bedo gi jolupne nyaka e giko mar ndalo. Ere kaka osebedo ka otayo jotich Nyasaye manie piny e kindegi?
Penjo Moa Kuom Josombwa
Jaote Paulo nondiko ni Nyasaye ‘ok obi weyo mondo otemwa mokalo ma wanyalo nanoe.’ Be mano koro nyiso ni Nyasaye yieroga motelo tembe monego oyudwa?
FROM OUR ARCHIVES
“Onge Yo Moro Amora ma Tek Luwo Kata Mabor”
Ka ne higni mag 1920 dhi ka rumo to higni mag 1930 chakore, jopainia ma jokinda ahinya nolando wach maber mar Pinyruoth e gwenge mosokore e piny Australia.


text:
“An e yo, kendo an e adiera, kendo an e ngima” (6)
Yesu singo ni jopuonjrene biro yudo roho maler (15-31)
“Wuora duong’ moloya” (28)
14 “Kik chunyu chandre. Nyisuru yie kuom Nyasaye; nyisuru yie kuoma bende.2 E od Wuora nitie kuonde dak mang’eny. Ka da bed ni ok en kamano, dine asewachonu nimar awuok adhi mondo aiknu kar dak.3 Bende, ka adhi mi aikonu kar dak, abiro duogo kendo, mi anarwaku e dala kama antie, mondo kama antieree un bende ubedie.4 To un ung’eyo yo ma dhi kama adhiyoe.”5 Thoma nowachone kama: “Ruoth, ok wang’eyo kama idwaro dhiyoe. Ere kaka dwang’e yo?”6 Yesu nodwoke niya: “An e yo, kendo an e adiera, kendo an e ngima. Onge ng’at ma biro ir Wuora mak mana kokalo kuoma.7 Ka da ung’eya, dikoro ung’eyo Wuora bende; chakre sani ka dhi nyime, ung’eye kendo usenene.”8 Filipo nokone niya: “Ruoth, nyiswae Wuoru, to mano biro romowa.”9 Yesu nodwoke kama: “Kata bang’ bedo kodu kuom kinde malach kama pok ing’eya Filipo? Ng’ato ang’ata ma osenena, oseneno Wuora bende. Ere kaka ipenjo ni, ‘Nyiswae Wuoru’?10 Ok uyie ni an e winjruok achiel gi Wuora kendo ni Wuora ni e winjruok achiel koda? Weche ma awachonu, ok awachgi koa kuoma awuon, to Wuora ma siko e winjruok achiel koda timo tijene.11 Ng’euru ni an e winjruok achiel gi Wuora kendo ni Wuora ni e winjruok achiel koda; ka ok kamano, yieuru nikech tijego.12 Adier, adier, awachonu ni, ng’ato ang’ata ma nyiso yie kuoma, ng’atno bende notim tije ma atimo; kendo obiro timo tije madongo moloyo magi, nimar an awuok adhi ir Wuora.13 Bende, gimoro amora ma ukwayo e nyinga, abiro timonu mondo Wuora oyud duong’ kokalo kuom Wuode.14 Ka ukwayo gimoro amora e nyinga, abiro timonugo.15 “Ka uhera, ubiro rito chikena.16 Kendo abiro kwayo Wuora mi nomiu jakony machielo mondo obed kodu nyaka chieng’.17 Jakonyno en roho mar adiera, ma piny ok nyal yudo nikech piny ok nene, bende ok ong’eye. Un ung’eye, nimar osiko kodu kendo en kuomu.18 Ok abi weyou kiye. Abiro duogo iru.19 Pod odong’ kinde matin to piny ok bi nena kendo, to un ubiro nena, nimar angima kendo un bende unubed mangima.20 E chieng’ono, unung’e ni an e winjruok achiel gi Wuora, kendo ni un e winjruok achiel koda, bende ni an e winjruok achiel kodu.21 Ng’ato ang’ata ma nigi chikena kendo ma ritogi, mano e ng’at mohera. Kamano bende, ng’ato ang’ata mohera, Wuora biro here, kendo abiro here, mi ananyisrane ayanga.”22 Judas, ma ok Iskariot, nopenje kama: “Ruoth, en ang’o mosetimore momiyo idwaro nyisorinwa ayanga to ok ne piny?”23 Yesu nodwoke niya: “Ka ng’ato ohera, obiro rito wachna, kendo Wuora biro here, mi wanabi ire kendo loso kar dakwa kode.24 Ng’ato ang’ata ma ok ohera, ok orit wechena. Wach ma uwinjono ok en mara, to en mar Wuora ma noora.25 “Awachonu gigi sama pod an kodu.26 To jakonyno, roho maler, ma Wuora biro oro e nyinga, en e ma obiro puonjou gik moko duto, kendo paronu weche duto ma nawachonu.27 Aweyonu kuwe; amiyou kuwe mara. Ok amiugo e yo ma piny chiwego. Kik uwe chunyu chandre kata nyosore nikech luoro.28 Ne uwinjo ka awachonu ni, ‘Awuok adhi kendo ni abiro duogo iru.’ Ka adier uhera, da ubedo mamor ni awuok adhi ir Wuora, nikech Wuora duong’ moloya.29 Omiyo, koro asewachonu ka pok mano otimore, mondo ka otimore, to uyie.30 Ok abi wacho weche mang’eny kodu kendo, nimar jaloch mar pinyni biro, to oonge gi teko kuoma.31 To mondo piny ong’e ni ahero Wuora, atimo mana kaka Wuora osechika ni atim. Auru malo wawuog kae.


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) Januar 2017
Gasedni oting’o sula mag puonjruok chakre Februar 27 nyaka April 2, 2017.
Ne Gichiwore Giwegi ma Onge Achune
Nyimine mang’eny ma osedhi lendo e pinje mamoko ne onge gi chir mar timo kamano. Ang’o ma nokonyogi ma gibedo gi chir? Lendo e pinjego osepuonjogi ang’o?
“Gen Kuom Jehova, Kendo Tim Maber”
Jehova oikore timonwa gik ma wan wawegi ok wanyal timo. Kata kamano, odwaro ni watim duto ma wanyalo. Ndiko mar higa ma 2017 nyalo konyowa nade bedo gi paro mowinjore?
Be Igeno Mich ma In-go mar Timo Yiero?
En mich mane maber ma Jehova omiyowa, to Muma wacho ang’o kuom michno? Wanyalo nyiso nade ni wachiwo luor ne yiero ma jomoko otimo?
Ang’o Momiyo Bolruok en Kido ma Dwarore?
Bolruok en ang’o, to ok en ang’o? Ang’o momiyo bolruok en kido maber bedogo?
Inyalo Siko Kibolori e Bwo Tem
Ang’o ma nyalo konyowa mondo wasik ka wabolore sama lokruoge moko otimore e ngimawa, sama ijarowa kata ipakowa, kod sama ok wang’eyo gima nyalo timorenwa?
‘Ket Wechego e Lwet Joma Inyalo Gen’
Ere kaka owete moseti nyalo konyo rowere mondo otim migepe momedore? Ere kaka owete ma pod tindo nyalo nyiso ni gichiwo luor ne owete ma osebedo ka tayo kuom higni mathoth?
Be Ing’eyo?
Joma chon ma iwuoyo kuomgi e Muma ne ting’o mach nade?


text:
LAMED NGEC
Cam pa Rwot me Otyeno—Kwer ma Miyo Deyo ki Lubanga
KICIKO Lukricitayo me Kwero Nipo me to pa Kricito. Kwer man bene kilwongo ni ‘cam pa Rwot me otyeno.’ (1 Jo Korint 11:20) Gin ango ma pire tek iye? Omyero kikwer nining dok awene?
Yecu Kricito ocako te kwer man i nino me Kato pa Lujudaya i dye wor i mwaka 33 K.M. Kwer me Kato obedo kwer ma onongo kitimo kicel keken i mwaka i nino dwe 14 me dwe me Nican pa Lujudaya. Me nongo nino dwene kikome, Lujudaya onongo gikuro nino me equinox ma bedo i kare me poto kot ma nongo dyeceng bedo cawa 12 ki dye wor bene bedo cawa 12 ma rom rom. Dwe ma opo manyen ma kikwongo nenone ma cok ki nino meno aye bedo acakki me Nican. Nino me Kato bedo nino 14 i ngeye, ka ceng opoto.
Yecu ocamo nino me Kato-ni kacel ki lukwenane, ocwalo Juda Lakeriot woko, ka dong ocako te kwer me Cam pa Rwot me Otyeno. Cam man oleyo ka tyen nino me Kato pa Lujudaya-ni, dong pi meno omyero kikwer kicel keken i mwaka.
Jiri pa Matayo waco ni: “Yecu okwanyo mugati ci, inge lego gum, en oturo ka, omiyo bot lupwonnye, en owaco ni: ‘Kwanyu, camu. Man ocung pi koma.’ Dok en okwanyo kikopo, ci i nge miyo pwoc, en omiyo botgi, ma waco ni: ‘Matu ki iye, wun ducu; pien man ocung pi “remo me gicikke” ma myero kiony woko pi jo mapol me weko bal.’”—Matayo 26:26-28, NW.
Jo mogo gitamo ni Yecu oloko mugati-ni odoko ringo kome kikome ki vino-ni odoko remone. Ento kono, i kare ma Yecu omiyo mugati-ni, onongo gin mo peya ogudo kome. Onongo mono lukwena pa Yecu ada gitye ka camo kom ringone ki mato remone kikome? Pe, pien meno doko tim me camo dano dok turo cik pa Lubanga. (Acakki 9:3, 4; Lulevi 17:10) I Luka 22:20, NW, Yecu owaco ni: “Kikopo man ocung pi gicikke manyen pi remona, ma myero kiony piwu.” Kikopo meno mono i ada onongo odoko “gicikke manyen”? Meno pe twero timme, pien gicikke obedo lok ma dano moko i kingi ento pe gin mo ma kome tye.
Pi meno, mugati ki vino-ni ducu gitye calo lanyut keken. Mugati-ni cung pi kom Kricito ma roc pe iye. Yecu otiyo ki mugati ma odong ki i cam me Kato. Mugati-ni onongo kiyubo labongo kit tobi mo. (Nia 12:8) Baibul tiyo ki tobi calo gin ma cung pi bal nyo gin ma top. Pi meno mugati-ni ocung pi kom Yecu ma pe ki roc ma kityero. Onongo bal pe iye.—Matayo 16:11, 12; 1 Jo Korint 5:6, 7; 1 Petero 2:22; 1 Jon 2:1, 2.
Vino makwar-ri cung pi remo pa Yecu. Remo meno miyo gicikke-ni tiyo. Yecu owaco ni remone kionyo “pi weko bal.” Pi meno, dano dong twero doko leng i wang Lubanga dok twero donyo i gicikke manyen gin ki Jehovah. (Jo Ibru 9:14; 10:16, 17) Gicikke man, weko Lukricitayo 144,000 ma lugen gitwero cito i polo. Gin gibitic kunnucalo kabaka ki lulam dog pi ber bedo pa dano ducu.—Acakki 22:18; Jeremia 31:31-33; 1 Petero 2:9; Niyabo 5:9, 10; 14:1-3.
Angagi ma gitwero camo mugati ki vino-ni? Pe dok twero bedo jo mapat ki jo ma gitye i gicikke manyen-ni—jo ma gitye ki gen me cito i polo—gin aye myero gucam mugati ki vino-ni. Cwiny maleng pa Lubanga aye miyo jo magi giniang ni gityeko yerogi me bedo calo kabaka i polo. (Jo Roma 8:16) Jo meno bene gitye i gicikke gin ki Yecu pi Ker.—Luka 22:29.
Jo ma gitye ki gen me bedo i Paradic i lobo kono dong? Gin gilubo cik pa Yecu me bedo tye i Cam pa Rwot me Otyeno-ni, gin gibino pi kwero nino meno keken ento pe gicamo. Lucaden pa Jehovah gikwero Cam pa Rwot me Otyeno kicel mwaka ki mwaka i nge poto ceng i nino dwe 14 me Nican. Kadi bed jo alip manok i wi lobo ducu aye gitye ki gen me cito i polo, kwer man pire dit atika bot Lukricitayo ducu. Obedo kare ma jo ducu omyero gutam iye matut pi mar ma dong loyo ducu ma Lubanga Jehovah gin ki Yecu Kricito gunyuto.—Jon 3:16.


text:
SULA MAR 3
Ang’o Momiyo Nyasaye Nochweyo Piny?
Ang’o momiyo Nyasaye nochweyo dhano?
Osekwed Nyasaye e yore mage?
Ngima e piny kae nobed machalo nade ndalo mabiro?
1. Ang’o momiyo Nyasaye nochweyo piny?
NYASAYE dwaro mondo piny obed ka maber ahinya. Jehova dwaro mondo piny opong’ gi ji mamor, kendo madak maonge tuoche. Muma wacho ni ‘Nyasaye nopidho puodho e Eden’ kendo ni ‘nomiyo yien duto mabeyo mar neno kendo maber mar chiemo odongi.’ Bang’ chweyo dichwo gi dhako mokwongo, Adam gi Hawa, Nyasaye ne oketogi e kar dak maberno kendo ne owacho nigi ni: “Nyuoluru kendo medreuru, upong’ piny, kendo ubedi gi loch kuome.” (Chakruok 1:28; 2:8, 9, 15) Kuom mano, Nyasaye ne dwaro ni mondo dhano obed gi nyithindo, giyar tong’ mag puodhono e piny mangima, kendo girit le ma ne nitie.
2. (a) Wang’eyo nade ni dwaro mar Nyasaye ne piny notimre? (b) Kaluwore gi Muma, joma nodag e piny nyaka chieng’ gin joma chalo nade?
2 Be iparo ni dwaro mar Jehova Nyasaye ni mondo dhano odag e paradis e piny kae notimre? Nyasaye wacho ni, “Asewacho, kendo anami wachna mondo otimre.” (Isaiah 46:9-11; 55:11) Ee, Nyasaye notim dwaro mare! Owacho ni ‘nochweyo [piny] ok manono, to nolose mondo ji odagie.’ (Isaiah 45:18) Nyasaye ne dwaro ni jo machalo nade ema mondo odag e piny? Kendo ne odwaro ni mondo gidag kuom kinde maromo nade? Muma dwoko kama: ‘Jo matir ginicham piny, mi ginidagie nyaka chieng.’—Zaburi 37:29; Fweny 21:3, 4.
3. Piny sani opong’ gi gik mage makelo lit, kendo mano miyo wabedo gi penjo mage?
3 Kuom adier, mani podi ok otimore. Ji sani bedo matuwo kendo tho; bende ginegore e lwenje. Nitie gima ne odhi marach. Kata kamano, kuom adier, Nyasaye ne ok dwar mondo piny obed kaka wanene ndalogi! Ang’o ma ne otimore? Ang’o momiyo dwaro mar Nyasaye podi ok otimore? Onge buk ma dhano ondiko manyalo nyisowa wechego, nikech chandruogno ne ochakore e polo.
CHAKRUOK MAR JASIGU
4, 5. (a) Kuom adier, ng’ano ma ne oloso gi Hawa kotiyo gi thuol? (b) Ng’at ma ne kite ber nyalo lokore mabed jakuo e yo mane?
4 Buk mokwongo ei Muma wuoyo e wi ng’at ma ne kwedo Nyasaye ma ne odhi e puodho mar Eden. Jakwedeno iluongo ni “thuol,” kata kamano ok en mana le. Buk mogik ei Muma luonge ni “Jachien kendo Satan, ma wuondo piny ngima.” Iluonge bende ni ‘thuol machon.’ (Chakruok 3:1; Fweny 12:9) Malaikani nigi teko, kendo en chwech ma ok ne. Ne otiyo gi thuol mondo owuo kod Hawa, mana kaka ng’ato nyalo miyo onere ka gima dwonde wuok kuom kido moro molos. Nyaka bed ni malaikano ne nitie kane Nyasaye chweyo piny ne dhano.—Ayub 38:4, 7.
5 Nikech chwech mag Jehova duto beyo, kara ng’ano ma nochweyo “Jachien,” kata “Satan”? Dwoko mayot en ni achiel kuom yawuot Nyasaye ma malaike, ne olokore mobedo Jachien. Mano ne nyalo timore nade? Ng’e ni, kata sani, ng’at ma kinde moko ne kite ber kendo nohero adiera, nyalo lokore ma bed jakuo. Mano timore nade? Onyalo weyo mondo gombo ma ok ber ochak dongo e chunye. Ka odhi nyime gi paro wachno, gombo marachno nyalo bedo maduong’ ahinya. Bang’e ka thuolo oneno, onyalo timo kaluwore gi gombo marachno ma osebedo ka en-go e paro.—Jakobo 1:13-15.
6. Wuod Nyasaye ma malaika ma nigi teko ne olokore nade ma obedo Satan kendo Jachien?
6 Ma e gima ne otimore gi Satan kendo Jachien. Nenore ni ne owinjo Nyasaye ka nyiso Adam gi Hawa ni mondo ginyuol nyithindo, kendo gipong’ piny kod nyithindgi. (Chakruok 1:27, 28) Nyaka bed ni Satan ne oparore ni, ‘Adiera dhano duto nyalo bedo joma lama kar lamo Nyasaye! ’ Kuom mano, ne ochako bedo gi gombo marach e chunye. Bang’e ne owuondo Hawa ka owachone miriambo e wi Nyasaye. (Chakruok 3:1-5) Mano ne omiyo obedo “Jachien,” tiende ni “Jaketh Nying.” Bende ne obedo “Satan,” tiende ni, “Jakwede.”
7. (a) Ang’o momiyo Adam gi Hawa ne otho? (b) Ang’o momiyo nyithind Adam duto ti kendo tho?
7 Satan kendo Jachien ne otiyo gi wuond kod miriambo mondo omi Adam gi Hawa owe winjo Nyasaye. (Chakruok 2:17; 3:6) Mano ne omiyo githo bang’e, mana kaka Nyasaye ne owacho ni notimre ka ok giwinje. (Chakruok 3:17-19) Nikech timo richo, Adam ne koro obedo ng’at morem, kendo nyithinde duto ne oyudo richo kuome. (Jo-Rumi 5:12) Wanyalo tiyo gi ranyisi mar bao ma itiyogo e loso matofali mondo walergo wachno e yo maber. Ka baono nigi mbala, matofali duto ma iloso e baono biro chalo nade? Matofaligo duto biro bedo gi mbala moro kuomgi. Kamano bende e kaka dhano chalo, waduto wayudo “mbala” moa kuom Adam. Mano e gimomiyo dhano duto ti kendo tho.—Jo-Rumi 3:23.
8, 9. (a) Nenore ni Satan ne okwedo ang’o? (b) Ang’o momiyo Nyasaye ne ok oketho jo ng’anjogo gikanyono?
8 Kane Satan omiyo Adam gi Hawa otimo richo ni Nyasaye, kuom adier ne otelo e ng’anjo ne Nyasaye. Ne ojaro yo ma Jehova lochogo. Gima Satan ne wacho en ni: ‘Nyasaye en jaloch marach, owacho miriambo, kendo otuono joge gik mabeyo. Ok ochuno ni dhano nyaka bed e bwo loch Nyasaye. Ginyalo pogo kendgi gima ber kod gima rach. Kendo gibiro bedo gi ngima maber moloyo ka gin e bwo lochna.’ Ang’o ma Nyasaye ne dhi timo nikech akwede ma ne nyiso achayani? Jomoko neno ni Nyasaye dine onego joma ne ong’anjogo. Kata kamano, be mano dine otieko akwede mar Satan? Be mano ne dhi nyiso ni yo ma Nyasaye lochogo e yo makare?
9 Nikech Jehova en ng’at ma ng’ado bura e yo makare, ne ok onyal kethogi aketha dichiel gikanyono. Ne ong’ado ni kinde malach ne dwarore mondo otiek akwede mar Satan e yo manenore maber, kendo manyiso ni Jachien en ja miriambo. Kuom mano, Nyasaye ne ong’ado ni mondo owe dhano odagi e bwo loch margi giwegi kuom kinde ka Satan ema tayogi. Gimomiyo Jehova ne otimo mano kod gimomiyo oweyo kinde malach ahinya mondo okal ka podi ok ong’ado buch wechego, ondiki e Sula 11 mar bugni. Kata kamano, gie sani, onego waket wachni e paro: Be Adam gi Hawa ne ni kare e winjo Satan, ng’at ma nyaka nene podi ok ne otimonegi kata gimoro achiel maber? Be ne en gima kare mondo giyie ni Jehova ma ne omiyogi gik moko duto en ja miriambo makwiny? Ang’o ma ne ditimo in?
10. Inyalo riwo Jehova lwedo nade e tieko akwede mar Satan?
10 En gima ber mondo waket wechegi e paro nikech waduto waromo gi gik machalo kaka magi e ndalogi. Ee, in kod thuolo mar riwo Jehova lwedo e chiwo dwoko ni akwede mar Satan. Inyalo yie mondo Jehova obed Jaloch mari, kendo mondo inyis ni Satan en jamiriambo. (Zaburi 73:28; Ngeche 27:11) Gima lit en ni mana jo manok e kind dhano tara gi tara modak e piny, ema yiero timo kamano. Mani miyo wapenjo ni, Be en adier ni Muma puonjo ni Satan ema locho e wi pinyni?
NG’ANO MA LOCHO E WI PINYNI?
11, 12. (a) Tem ma ne otemgo Yesu nyiso nade ni Satan e jaloch mar pinyni? (b) Ang’o kendo manyiso ni Satan e jaloch mar pinyni?
11 Yesu ne onge gi kiawa moro amora ni Satan ema locho e wi pinyni. Kinde moko Satan ne onyiso Yesu e yor hono “pinjeruodhi duto mag piny gi duong’gi.” Bang’ timo mano, Satan ne osingo ni Yesu kama: “Gigi duto anamiyi, kipodho ilama.” (Mathayo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Par ane wachni. Be ne inyalo luong mano ni tem, ka Satan ne ok en jaloch e wi pinjeruodhigi? Yesu ne ok otamore ni sirkande duto mag pinyni gin mag Satan. Adier, Yesu dine otamore wachno ka dine bed ni Satan ok ema mi sirkandegi teko.
12 Onge kiawa ni Jehova e Nyasaye Manyalo duto, Jachwech mar polo gi piny. (Fweny 4:11) Kata kamano, onge ka ma Muma wacho ni Jehova Nyasaye kata Yesu Kristo e joloch pinyni. Mopogore gi mano, Yesu ne owacho ratiro ni Satan e “jaloch pinyni.” (Johana 12:31; 14:30; 16:11) Muma bende luongo Satan kendo Jachien ni “nyasach pinyni.” (2 Jo Korintho 4:3, 4) Johana, jaote ma ne Jakristo ne ondiko e wi jakwedeni kata Satan niya: “Piny duto obedo e teko mar Ng’a Marachno.”—1 Johana 5:19.
KAKA IBIRO TIEK PINY MA SATAN LOCHE
13. Ang’o momiyo piny manyien dwarore?
13 Kaka higini medo kalo, e kaka piny bende medo bedo ka ma rach moloyo. Piny opong’ gi jolweny makedo, josiasa ma ok wach adier, jotend din mawuondore, kod jo mahundu ma odhil e timbegi. Piny duto ochopo ka maok nyal loki. Muma wacho ni kinde osekayo machiegni ma Nyasaye biro tiekogo piny marachni e kinde lwenyne mar Har-Magedon. Mani biro yawo thuolo ni piny manyien makare.—Fweny 16:14-16.
14. En ng’ano ma Nyasaye oyiero mondo obed Jaloch e Pinyruodhe, kendo mano ne okor nade?
14 Jehova Nyasaye ne oyiero Yesu Kristo mondo obed Jaloch mar Pinyruodhe, kata sirkal mare manie polo. Muma ne okoro kama chon ahinya: “Osenyuolnwa nyathi, osemiyowa wuowi; loch nobedi e luete; mi nyinge miluongego ni . . . Ruodh Kuwe. Lochne gi kuwe ok nowe medore ameda.” (Isaiah 9:6, 7) Yesu ne opuonjo jolupne ni olam kama kaluwore gi wach sirkalni: “Pinyruodhi mondo obi, gi midwaro mondo otimre e piny kaka e polo.” (Mathayo 6:10) Mana kaka wabiro neno bang’e e bugni, Pinyruodh Nyasaye biro golo sirkande duto mag pinyni e kinde mokayo machiegini, kendo enokaw kargi giduto. (Daniel 2:44) Bang’ mano, Pinyruodh Nyasaye biro loko piny obed paradis.
PINY MANYIEN OKAYO MACHIEGNI!
15 Muma miyowa singo kama: ‘To kaka singruok [mar Nyasaye] obet, warito polo manyien, gi piny manyien, ka ma wach makare odakie.’ (2 Petro 3:13; Isaiah 65:17) Seche moko, ka Muma wuoyo kuom “piny,” owuoyo kuom dhano modak e pinyni. (Chakruok 11:1) Kuom mano, “piny manyien” makare, en oganda mar ji ma Nyasaye oyiego.
16. En mich mane maber ahinya ma Nyasaye nomi jogo moyiego, kendo ang’o manyaka watim mondo omi wayude?
16 Yesu ne osingo ni e piny manyien mabiro, jogo ma Nyasaye oyiego noyud mich mar “ngima mochwere.” (Mariko 10:30) Yie mondo i el Mumbi e Johana 3:16 kod 17:3, mondo isom gima Yesu ne owacho ni nyaka watim e ka wayud ngima ma nyaka chieng’. Koro som ane ei Muma, gweth mag jogo mabiro yudo mich maberno mowuok kuom Nyasaye e Paradis mar ndalo mabiro e piny ka.
17, 18. Ang’o momiyo wanyalo bedo gi yie ni kuwe biro bedo kuonde duto e piny?
17 Richo, lwenje, mahundu, kod gero biro rumo. “Ng’a marach obiro onge . . . To jo mamuol ginicham piny.” (Zaburi 37:10, 11) Kuwe biro betie nikech ‘Nyasaye biro miyo lwenje orum nyaka giko piny.’ (Zaburi 46:9; Isaiah 2:4) Bang’e ‘jo matir ginimew kendo kuwe nobedi mang’eny nyaka dwe nobedi ma onge’—mano tiende ni kuwe manyaka chieng’!—Zaburi 72:7.
18 Jo malamo Jehova nodag gi kuwe ma onge luoro. Jo-Israel ne dak gi kuwe maonge luoro kane giwinjo chike Nyasaye. (Tim Jo-Lawi 25:18, 19) Donge dak e kuwe machalo kamano e Paradis nobed maber ndi!—Isaiah 32:18; Mika 4:4.
19. Wang’eyo nade ni chiemo nobed mang’eny e piny manyien ma Nyasaye biro kelo?
19 Kech ok nobedie. Jandik zaburi ne owero kama, “Bel nobedi mang’eny e piny e wi gode madongo.” (Zaburi 72:16) Jehova Nyasaye nogwedh jo makare, kendo ‘piny nochiegi.’—Zaburi 67:6.
20. Ang’o momiyo wanyalo bedo gi yie ni piny duto biro bedo paradis?
20 Pinyni duto nobed paradis. Udi kod puothe mabeyo nobedie e piny ma ne oseketh chon gi dhano ma joricho. (Isaiah 65:21-24; Fweny 11:18) Kaka ndalo medo kalo, kuonde moko ma oseloki e piny ibiro yar nyaka piny duto bed ka ma ber, kendo manyago gik moko ahinya mana kaka puodho mar Eden. Kendo Nyasaye ok nowe ma ok ‘oyawo lwete, mondo oyieng’ gik mangima duto kaka gidwaro.’—Zaburi 145:16.
21. Ang’o manyiso ni kuwe nobedie e kind dhano gi le?
21 Kuwe nobedie e kind dhano gi le. Le mag bungu kod mipidho nochiem kanyachiel. Kata mana nyathi matin ok noluor le ma sani kwiny.—Isaiah 11:6-9; 65:25.
22. Ang’o mabiro timore ni tuoche?
22 Tuoche biro rumo. Yesu, kaka jaloch e pinyruoth ma Nyasaye ochungo e polo, biro chango ji e yo malach moloyo kaka ne otimo kane en e piny ka. (Mathayo 9:35; Mariko 1:40-42; Johana 5:5-9) Bang’e, onge japiny ma nowachi ni, “Atuwo.”—Isaiah 33:24; 35:5, 6.
23. Ang’o momiyo chier biro kelo mor e chunywa?
23 Joma ne wahero mosetho ibiro chiero gi geno mar dak ma ok githo. Jogo duto ma nindo e tho, kendo ma Nyasaye oketo e pache ibiro chiero. Kuom adier, chier dhi bedo “mar jo makare kod jo ma ok kare.”—Tich Joote 24:15; Johana 5:28, 29.
24. Ineno nade wach dak e Paradis ma nobedie e piny ka?
24 Jogo moyiero puonjore wach Jehova Nyasaye, Jachwech Maduong’, biro bedo gi mor ahinya ndalo mabiro! Yesu ne wuoyo e wi Paradis manobed e piny ka kane osingo kama ni jaricho ma ne otho e bute: “Inibed koda e Paradis.” (Luka 23:43) Dwarore ahinya mondo wapuonjre mang’eny e wi Yesu Kristo nikech gwethgi duto nobi kokalo kuome.


text:
Sigana mar 43: Joshua Bedo Jatelo
MUSA dwaro ni mondo odonj Kanaan gi Jo-Israel. Kuom mano, okwayo ni: ‘Jehova, we mondo ang’ad Aora Jordan, mondo aneye piny maberno.’ Kata kamano, Jehova wachone ni: ‘Mano oromo! Kik ichak iwuo e wi wachno kendo!’ Be ing’eyo gimomiyo Jehova ne owacho kamano?
En nikech gima ne otimore kane Musa ogoyo lwanda. Par ni Musa kod Harun ne ok omiyo Jehova duong’. Ne ok ginyiso ji ni Jehova ema ne ogolo pi e lwandano. Nikech mano, Jehova ne owacho ni ok ne odhi weyogi mondo gidonj e piny Kanaan.
Koro, dweche moko matin bang’ tho Harun, Jehova nyiso Musa ni: ‘Kaw Joshua, kendo ichunge e nyim Eleazar ma jadolo koda e nyim ji. To kanyo, e nyim ji duto, inyisgi ni Joshua e jatelo manyien.’ Musa timo mana kaka Jehova owacho, mana kaka ineno e pichano.
Kendo Jehova nyiso Joshua: ‘Bed motegno, kendo kik iluor. Inikel Jo-Israel e piny Kanaan ma ne asingora ni namigi, kendo anabed kodi.’
Bang’e Jehova nyiso Musa ni mondo oidh nyaka e wi Got Nebo e piny Moab. Ka en ewi godno, Musa ng’iyo loka Aora Jordan, kendo onyalo neno piny maber mar Kanaan. Jehova wacho ni: ‘Ma e piny ma ne asingora ni nami nyithind Ibrahim, Isaka gi Jakobo. Aseyieni mondo inene, to ok abi weyi mondo idonjie.’
E wi Got Nebo kanyo ema Musa thoe. Ne en ja higini 120 kane otho. Ne podi otek, kendo wengene ne podi ok ochido. Ji kuyo ahinya, kendo giyuak nikech Musa otho. Kata kamano, gimor bedo gi Joshua kaka jatendgi manyien.
Kwan 27:12-23; Rapar mar Chik 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Penjo
- E pichani, ji ariyo ma ochung’ gi Musa gin ng’a?
- Ang’o ma Jehova wacho ne Joshua?
- Ang’o momiyo Musa idho nyaka wi Got Nebo, to Jehova wachone ang’o?
- Musa tho ka en jahigini adi?
- Ang’o momiyo ji okuyo, to kata kamano ang’o momiyo onego gibed mamor?
Penjo mamoko
- Som Kwan 27:12-23.
Tich maduong’ ma Jehova ne omiyo Joshua en mane, to rit ma Jehova miyo joge nenore nade ndalogi? (Kwan 27:15-19; Tich 20:28; Hibr. 13:7)
- Som Rapar mar Chik 3:23-29.
Ang’o momiyo Jehova ne ok oyie mondo Musa gi Harun ong’ad ochop e piny ma ne osingi, to wanyalo puonjore ang’o kuom wachni? (Rapar 3:25-27; Kwan 20:12, 13)
- Som Rapar mar Chik 31:1-8, 14-23.
Weche mogik ma ne Musa owacho ni Jo-Israel nyiso nade ni ne oyie kawo kum moa kuom Jehova gi chuny mobolore? (Rapar 31:6-8, 23)
- Som Rapar mar Chik 32:45-52.
Wach Nyasaye onego oti e ngimawa nade? (Rapar 32:47; Lawi 18:5; Hibr. 4:12)
- Som Rapar mar Chik 34:1-12.
Kata obedo ni Musa ne ok oneno Jehova gi wang’e, Rapar mar Chik 34:10 nyiso ang’o kuom winjruok ma ne nitie e kinde gi Jehova? (Wuok 33:11, 20; Kwan 12:8)


text:
SOMO MAR 4
Be Ing’eyo Yesu Kristo?
1. Ngima Yesu ne ochakore nade?
Mopogore gi dhano moro amora, Yesu ne odak e polo ka en chwech mar roho kapok obiro e piny. (Johana 8:23) Ne en chwech mokwongo mar Nyasaye, kendo ne okonyo e chweyo gik mamoko duto. En kende ema ne ochweye achiel kachiel gi Jehova omiyo owinjore oluonge ni Wuod Nyasaye ma “miderma.” (Johana 1:14) Yesu ne otiyo kaka Jalno Mawuoyo e lo Nyasaye, omiyo iluonge bende ni “Wach.”—Som Ngeche 8:22, 23, 30; Jo Kolosai 1:15, 16.
2. Ang’o momiyo Yesu ne obiro e piny?
Nyasaye ne ooro Wuode e piny kuom golo ngimane a e polo kendo ketogo e i nyar ja-yahudi masilili miluongo ni Mariam. Omiyo Yesu ne onge wuoro ma dhano. (Luka 1:30-35) Yesu ne obiro e piny (1) mondo opuonjwa adiera e wi Nyasaye, (2) mondo oketnwa ranyisi kuom kaka onego watim dwach Nyasaye kata ka wan e bwo chandruok, kendo (3) mondo ochiw ngimane makare chuth obed “rawar.”—Som Mathayo 20:28.
3. Ang’o momiyo rawar dwarore ne dhano?
Rawar en gima ichulo mondo owargo ng’ato kik otho. (Wuok 21:29, 30) Kane Nyasaye ochweyo dhano, ne ok odwar ni gibed matuwo kata githo. Wang’eyo mano nade? Nyasaye ne owacho ne dhano mokwongo, Adam, ni kapo ni otimo gima Muma luongo ni “richo,” ne odhi tho. Omiyo ka dine Adam ok otimo richo, dine ok otho ngang’. (Chakruok 2:16, 17; 5:5) Kaluwore gi Muma, tho “ne odonjo” e piny kokalo kuom Adam. Omiyo, Adam ne okelo ne kothe duto richo koda gima richo nyuolo, ma en tho. Wadwaro rawar mondo ogonywa kuom tho ma ne wayudo kuom Adam.—Som Jo Rumi 5:12; 6:23.
Ng’ano ma ne nyalo chulonwa rawar mondo ogonywa wuok e tho? Sama watho, wachulo mana richo magwa wawegi. Onge ng’ato ang’ata ma jaricho, manyalo chulo ne richo mag jomamoko.—Som Zaburi 49:7-9.
4. Ang’o momiyo Yesu ne otho?
Mopogore kod wan, Yesu ne en ng’at makare chuth. Omiyo ne ok dwarre ni otho nikech richone—nimar ne ok otimo richo moro amora. Kar mano, Yesu ne otho ne richo mag jomamoko. Nyasaye ne onyiso hera makende ne oganda dhano kuom oro Wuode mondo othonwa. Yesu bende ne onyiso ni oherowa kuom winjo Wuon mare kendo chiwo ngimane ne richowa.—Som Johana 3:16; Jo Rumi 5:18, 19.
5. Ang’o ma Yesu timo sani?
Kane en e piny, Yesu ne ochango jomatuwo, ne ochiero joma ne osetho, kendo ne oreso ji wuok e masira. E yo ma kamano, ne onyiso gima ne odhi timo kinde mabiro ne ji duto moluoro Nyasaye. (Mathayo 15:30, 31; Johana 5:28) Bang’ Yesu tho, Nyasaye ne ochiere kaka dhano mar roho. (1 Petro 3:18) Kae to Yesu ne orito e bad Nyasaye korachwich nyaka Nyasaye ne omiye teko mar locho kaka Ruoth e wi piny mangima. (Jo Hibrania 10:12, 13) Sani Yesu locho kaka Ruoth e polo, kendo jolupne lando wach maberni e piny mangima.—Som Daniel 7:13, 14; Mathayo 24:14.
Matin nono, Yesu biro tiyo gi tekone kaka Ruoth mondo otiek chandruoge duto koda gi jogo makelo chandruok. Jogo duto ma keto yie kuom Yesu kendo timo kaka Yesu dwaro biro dak gi mor e paradis e piny.—Som Zaburi 37:9-11.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Rawar—Mich Maduong’ Ahinya Moa Kuom Nyasaye
Misango mar rawar en ang’o? Onyalo konyi e yo mane?


text:
Sigana mar 36: Nyaroya Molos gi Dhahabu
YAYE! Koro ji timo ang’oni? Gilamo nyaroya! Gitimo kama nang’o?
Ka ji neno ni Musa odeko ahinya e wi got, giwacho ni: ‘Wakiya gima otimore ni Musa. Kuom mano, we walosuru nyasaye mondo otelnwa ka golowa e pinyni.’
Harun owadgi Musa ne owachonigi niya: ‘En kamano. Koro, goluru dhahabu duto ma un-go mondo ukelgi ira.’ Ka ji osetimo kamano, Harun lenyo dhahabugo, kendo ochweyo nyaroya. Ji koro wacho ni: ‘Mani e Nyasachwa ma ne ogolowa Misri!’ Bang’e Jo-Israel timo nyasi maduong’, kendo gilamo nyaroya molos gi dhahabu.
Jehova ka neno mano, mirimbe bedo mager. Kuom mano, owacho ni Musa niya: ‘Lor piyo mondo idhiyo. Ji timo timbe maricho ahinya. Wigi owil kod chikena, kendo gilamo nyaroya molos gi dhahabu.’
Musa lor piyo koa e got. To ka ochopo machiegni, mano e gima oneno. Ji wer kendo miel ka gilworo nyaroya molos gi dhahabu! Mirima omako Musa. Owito piny kite ariyo mopadre mondikie chike, kendo gibarore matindo tindo. Bang’e, okawo nyaroyano molos gi dhahabu, kendo olenye. Gikone, orege ka mogo.
Ji otimo gima rach ahinya. Koro Musa nyiso chwo moko mondo okaw ligangla maggi. Musa wacho niya: ‘Ji maricho ma ne olamo nyaroya molos gi dhahabu nyaka tho.’ Kuom mano, jogi nego ji 3,000! Donge mani nyisowa ni onego wabed motang’ mondo kik walam nyiseche manono to mak mana Jehova kende?
Wuok 32:1-35.
Penjo
- E pichano, ang’o ma jogo timo, to gitimo kamano nang’o?
- Mirima omako Jehova nikech ang’o, to Musa timo ang’o ka oneno gima ji timo?
- Musa nyiso chwo moko mondo otim ang’o?
- Siganani puonjowa ang’o?
Penjo mamoko
- Som Wuok 32:1-35.
Weche mowach kae nyiso nade kaka Jehova neno riwo din madier gi din ma miriambo? (Wuok 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Jokristo onego obed motang’ nade gi thumbe ma giwinjo koda miende ma gimielo? (Wuok 32:18, 19; Efes. 5:15, 16; 1 Joh. 2:15-17)
Dhood Lawi ne oketo nade ranyisi maber mar chung’ motegno e tim makare? (Wuok 32:25-28; Zab. 18:25)


text:
Duog ir Jehova
Jehova manyoga rombene molal e momiyo ogweli mondo iduog ire.
Barua Mowuok Kuom Bura ma Tayo Joneno mag Jehova
Barua mowuok kuom Bura ma Tayo Joneno mag Jehovani en mar jotich Nyasaye ma ne osebayo yo moweyo kueth.
KARE 1
“Nadwar Mano Moselal”
Be Nyasaye kwano rombo molal kaka rombo modhi chuth?
KARE MAR 2
Parruok—“Idiyowa Matek e Yore Duto”
Kapo ni pachi chandore nikech ok inyal timo gik ma ne itimo ne Jehova chon, nitie gimoro achiel ma nyalo konyi iyud tekono kendo.
KARE MAR 3
Ka Ochwanywa—Ka Wan gi “Wach Moro” gi Nyawadwa
Puonj adek mag Muma nyalo konyi mondo inan sama iparo ni Jakristo wadu ochwanyi.
KARE MAR 4
Ka Chunyi Chandore Nikech Kethoni—“Pwodha Kuom Kethona”
Ere kaka inyalo bedo gi chuny ma ok ketni bura?
KARE MAR 5
Duog ir “Jakwadhu Kendo Jarit Ngimau”
Ka adwaro duogo ir Jehova, anyalo chako gi kanye? Jo kanyakla biro nena nade?
Weche Mitiekogo
Donge inyalo paro kinde moko mabeyo ma ne ijabedogago chon ka in kanyachiel gi oganda Jehova?


text:
Ne opuonjore luwo kaka Nyasaye chike kokalo kuom chandruogene (8)
Ne en gi migawo mar kelo warruok ma nyaka chieng’ (9)
Siem kuom bedo joma ok tim dongruok (11-14)
5 Nimar jadolo maduong’ ka jadolo maduong’ moa e kind ji, iketo mondo otinegi kuom weche motudore gi Nyasaye, mondo ochiw mich gi misengni mag richo.2 En gi nyalo mar kecho joma onge ng’eyo kendo ma ketho, nikech en bende onyagore gi nyawo ma mage owuon,3 kendo nikech mano, nyaka ogol chiwo mar misango nikech richo ma mage owuon mana kaka otimo ne richo mag oganda.4 Ng’ato ok yud migawo ma nigi duong’ kamano kuom dwache owuon, to oyude mana ka Nyasaye e ma oluonge mana kaka noluongo Arun.5 Kamano bende, Kristo ne ok omiyore duong’ owuon kuom bedo jadolo maduong’, to ng’at ma nomiye duong’ en Jal ma nowachone kama: “In e wuoda; kawuononi, asebedo wuoru.”6 Nimar owacho bende kamoro machielo ni, “In jadolo mochwere e kit dolo mar Melkizedek.”7 E kinde mar ngimane e piny, Kristo ne olamo kosayo kendo kokwayo Jal ma ne nigi nyalo mar rese kuom tho, kotimo kamano koywak malit kendo ka pi wang’e chuer, mi ne owinj lamone nikech noluoro Nyasaye.8 Kata obedo ni ne en wuod Jalno, ne opuonjore luwo kaka Nyasaye chiko kokalo kuom chandruoge ma noyudo.9 To ka nosedoko jal mowinjore chuth, koro nobedo gi migawo mar kelo warruok ma nyaka chieng’ ne ji duto ma luwo wachne,10 nimar Nyasaye osekete jadolo maduong’ e kit dolo mar Melkizedek.11 Wan gi weche mogundho ma wanyalo wacho kuom Kristo, kata kamano, leronu tiendgi tek nikech winjou nok.12 Nimar kata obedo ni chop sani onego bed ni usebedo jopuonj, pod dwarore ni ng’ato opuonju a e chakruok puonj ma gin mana mise mag ng’eyo weche maler moa kuom Nyasaye, kendo usedok chien mi ubedo joma dwaro mana chak, to ok chiemo motegno.13 Nikech ng’ato ang’ata ma dhi nyime mana gi madho chak kende, ok obed gi lony e wi wach makare mar Nyasaye, nimar en nyathi matin.14 To chiemo motegno en mar joma osetegno, joma osetieg nyalogi mar ng’eyo tiend weche kokalo kuom tiyo gi nyalono, mondo gipog gik ma kare kod gik ma ok kare.


text:
SULA MAR ABORO
Pinyruodh Nyasaye en Ang’o?
1. En lamo mane ma wadwaro nono?
JI MANG’ENY ong’eyo lamo miluongo ni Alam mar Ruodhwa. Yesu notiyo gi lamono mondo opuonjgo jopuonjrene kaka onego gilem. Gin gik mage ma Yesu nokwayo e lamono? To ere kaka lamono konyowa e kindegi?
2. Gin gik mage adek ma Yesu nopuonjowa ni mondo wakwa e lamo?
2 Yesu nowacho niya: ‘Un to koro onego ulem kama: “Wuonwa manie polo, nyingi mondo obed maler. Pinyruodhi mondo obi. Dwaroni mondo otimre e piny, kaka e polo.”’ (Som Mathayo 6:9-13.) Ang’o momiyo Yesu nopuonjowa mondo walem ka wakwayo gik moko adekgo?—Som Weche Momedore namba 20.
3. Ang’o monego wang’e e wi Pinyruodh Nyasaye?
3 Wasepuonjore ni nying Nyasaye en Jehova. Bende, wasepuonjore e wi kit ngima ma Nyasaye dwaro ni dhano odagie kod kaka odwaro ni piny obedi. Kata kamano, Yesu ne puonjowa wach ma ne ka ne owacho niya: “Pinyruodhi mondo obi”? Wabiro puonjore gima Pinyruodh Nyasaye en, gima obiro timo, kod kaka obiro miyo nying Nyasaye obed maler.
PINYRUODH NYASAYE EN ANG’O?
4. Pinyruodh Nyasaye en ang’o, to Ruodh Pinyruodhno en ng’a?
4 Jehova nigi sirkal mare e polo, kendo oseyiero Yesu mondo obed Ruoth mar sirkandno. Muma luongo sirkandno ni Pinyruodh Nyasaye. Yesu e “Ruodh ruodhi kendo Jaloch mar joloch.” (1 Timotheo 6:15) Yesu nigi nyalo mar timo gik mabeyo moloyo jaloch moro amora kendo en gi teko moloyo joloch duto manie piny.
5. Sirkand Nyasaye biro locho ka en kanye? Kendo obiro locho e wi ang’o?
5 Ka ne osechier Yesu, notieko ndalo piero ang’wen e piny, kae to ne odok e polo. Bang’e, Jehova noyiere mondo obed Ruoth mar Pinyruodhe. (Tich Joote 2:33) Sirkand Nyasaye biro locho e wi piny ka en e polo. (Fweny 11:15) Mano emomiyo Muma luongo Pinyruodh Nyasaye ni, ‘Pinyruodh polo.’—2 Timotheo 4:18.
6, 7. Ang’o momiyo Yesu e jaloch maberie moloyo?
6 Muma konyowa ng’eyo gimomiyo Yesu ok nyal pim gi dhano moro amora. En nikech “en kende e ma ok onyal tho.” (1 Timotheo 6:16) Joloch duto mag piny thoga, Yesu to ok bi tho. Gik mabeyo ma Yesu biro timonwa nosik nyaka chieng’.
7 Weche mokor manie Muma nyiso ni Yesu biro bedo Ruoth ma ok buon ji kendo mang’won gi ji. Olero kama: “Chuny Jehova nobed kuome, chuny makelo rieko, gi lony, chuny mang’ado ni ji rieko, mamiyo ji teko, chuny mamiyo puonjruok kod luoro Jehova; kendo nomor kuom luoro Jehova: to ok anong’ad bura kogeno gi ma wang’e oneno, kata kwero ji kogeno gi ma ite owinjo: to nong’ad buch jochan gi tim makare.” (Isaiah 11:2-4) Be igombo bedo gi jaloch ma chalo kamano?
8. Wang’eyo nade ni Yesu ok bi locho kende?
8 Nyasaye oseyiero jomoko e piny ka mondo odhi oloch gi Yesu e pinyruodh polo. Kuom ranyisi, jaote Paulo nonyiso Timotheo niya: “Ka wadhi nyime nano, wanaloch bende kanyachiel kode kaka ruodhi.” (2 Timotheo 2:12) Gin ji adi ma biro locho gi Yesu kaka ruodhi?
9. Gin ji adi ma biro locho gi Yesu? Nyasaye nochako yierogi karango?
9 Mana kaka ne wasepuonjore e Sula mar 7, jaote Johana ne omi fweny moneno Ruoth Yesu e polo ka en gi ji ma moko 144,000. Ji 144,000 gin jomage? Johana lero ni ‘nying Yesu gi nying Wuon mare ondik e lela wang’gi.’ Nomedo lero ni: “Gin e joma siko ka luwo Nyarombo [ma en Yesu] kamoro amora ma odhiyoe. Ne ong’iew jogi ka gia kuom oganda dhano.” (Som Fweny 14:1, 4.) Ji 144,000 gin Jokristo mochung motegno ma Nyasaye oseyiero mondo oloch gi Yesu ‘kaka ruodhi e wi piny.’ Ka gi tho ichierogi mondo gidhi gidag e polo. (Fweny 5:10) Chakre kinde mag joote, Jehova osebedo ka yiero Jokristo mosiko ka luwo chikene mondo obed e kind ji 144,000 ma biro locho kaka ruodhi.
10. Hera mar Nyasaye nenore nade kuom yiero Yesu gi ji 144,000 mondo oloch e wiwa?
10 Jehova dewowa ahinya to mano emomiyo oseyiero dhano mondo obi oloch gi Yesu. Yesu biro bedo jaloch maber nikech ong’eyowa maber. Nosegabedo dhano ma ochandore, omiyo ong’eyo kaka wawinjo sama wachandore. Paulo nowacho ni Yesu “kechowa kuom nyawowa,” kendo ni ‘oseteme e yore duto mana kaka wan.’ (Jo-Hibrania 4:15; 5:8) Ji 144,000 bende ong’eyo malong’o kaka ngima dhano chalo. Gin bende gisenyagore gi nyawo kod tuoche mana kaka wan. Omiyo, wanyalo bedo gadier ni Yesu kaachiel gi ji 144,000 biro ng’eyo chandruoge ma wanyagorego.
PINYRUODH NYASAYE BIRO TIMO ANG’O?
11. Be malaike duto ma ne odak e polo ne timo dwach Nyasaye?
11 Ang’o momiyo Yesu nopuonjo jopuonjrene mondo gilem ni dwaro mar Nyasaye otimre e piny kaka timore e polo? Ne wapuonjore e Sula mar 3 ni Satan Jachien ne ong’anjo ne Jehova. Bang’ ka Satan noseng’anjo, Jehova noweye en kaachiel gi malaike ma bang’e nolokore mobedo jochiende mondo gidag e polo kuom kinde. Omiyo, nitie jomoko e polo ma ne ok tim dwach Nyasaye. E Sula mar 10, wabiro puonjore weche momedore e wi Satan kod jochiende.
12. Gin weche mage ariyo madongo milero e Fweny 12:10?
12 Muma lero ni bang’ ka Yesu osebedo Ruoth e Pinyruodh Nyasaye ne odhi kedo gi Satan. (Som Fweny 12:7-10.) Kwan matindo 10 lero weche moko ariyo madongo ma ne dhi timore. Pinyruodh Nyasaye ne dhi chako locho kae to Satan iwito e piny. Mana kaka wabiro nono, weche ariyogo osetimore.
13. Ang’o mane otimore e polo ka ne owit Satan e piny?
13 Muma lero kaka malaike makare nowinjo ka ne owit Satan gi jochiendene e piny. Muma wacho kama: “Beduru mamor un polo kod joma odak e iye!” (Fweny 12:12) Nitie kuwe gi winjruok e polo nikech ji duto man kuno timo dwach Nyasaye.
14. Ang’o mosebedo ka timore e piny nyaka ne riemb Satan e polo?
14 Ngima e piny opogore ahinya. Gik maricho ahinya timorenwa nikech ‘Jachien oselor mwalo irwa ka en gi mirima mager, kong’eyo ni odong’ mana gi kinde manok.’ (Fweny 12:12) Satan nigi mirima mager. Oseriembe e polo kendo ong’eyo ni machiegnini ibiro kethe. Otimo duto monyalo mondo okel chandruoge, lit, kod kuyo e piny mangima.
15. Dwaro mar Nyasaye ne piny en ang’o?
15 Dwaro mar Nyasaye ne piny pok olokore. Pod odwaro ni dhano makare odag e Paradiso nyaka chieng’. (Zaburi 37:29) Ere kaka Pinyruodh Nyasaye biro miyo dwarono otimre?
16, 17. Bug Daniel 2:44 nyisowa ang’o e wi Pinyruodh Nyasaye?
16 Ne okor e bug Daniel 2:44 niya: “E ndalo ma ruodhigo nobedie, Nyasaye manie polo nochung piny ruoth moro ma ok norum nyaka chieng’, onge oganda moro ma nobedi gi loch kuom piny ruodhno; to enong’iny pinje ruodhigi duto, mi notiekgi, kendo nobedie nyaka chieng’.” Weche ma nokorgo puonjowa ang’o e wi Pinyruodh Nyasaye?
17 Mokwongo, onyisowa ni Pinyruodh Nyasaye biro chako locho “e ndalo ma ruodhigo nobedie.” Mano nyiso ni Pinyruodh Nyasaye biro chako locho ka sirkande mag dhano pod locho e piny. Mar ariyo, onyisowa ni Pinyruodh Nyasaye biro siko nyaka chieng’ kendo onge sirkal ma biro kawo kare. Mar adek, lweny biro betie e kind Pinyruodh Nyasaye gi sirkande mag pinyni. Pinyruodh Nyasaye biro loyo lwenyno kae to ochako locho e piny. Gikone, dhano biro bedo gi sirkal maberie moloyo ma pok ne gibedogo nyaka nene.
18. Lweny mogik ma biro timore e kind Pinyruodh Nyasaye gi sirkande mag pinyni iluongo nang’o?
18 Pinyruodh Nyasaye biro kawo kar loje mag pinyni e yo mane? Ka pok lweny mogik miluongo ni Har–Magedon otugore, jochiende biro wuondo “ruodhi mag piny mangima mondo gichokgi ne lweny mar odiechieng’ maduong’ mar Nyasaye Manyalo Duto.” Sirkande mag dhano biro kedo gi Pinyruodh Nyasaye.—Fweny 16:14, 16; som Weche Momedore namba 10.
19, 20. Ang’o momiyo Pinyruodh Nyasaye onego obi mondo oloch e wi piny?
19 Ang’o momiyo Pinyruodh Nyasaye onego obi? Nitie weche adek momiyo onego obi. Mokwongo, onyuolwa e richo, omiyo wabedo matuo kendo watho. Kata kamano, Muma wacho ni e bwo loch mar Pinyruodh Nyasaye wabiro dak nyaka chieng’. Bug Johana 3:16 wacho kama: “Nyasaye nohero piny ahinya mi nochiwo Wuode ma miderma, mondo ng’ato ang’ata ma nyiso yie kuome kik keth, to obed gi ngima ma nyaka chieng’.”
20 Wach mar ariyo momiyo Pinyruodh Nyasaye onego obi, en nikech wadak e kind joma richo. Ji ohero wacho miriambo kendo gihero timbe mochido mag terruok. Waonge gi teko mar golo joma kamago, kata kamano, Nyasaye to biro gologi. Joma dhi nyime timo gik maricho ibiro kethi e lweny mar Har–Magedon. (Som Zaburi 37:10.) Wach mar adek momiyo Pinyruodh Nyasaye onego obi en nikech sirkande mag dhano ok nyal tieko gik maricho e piny, giger, kendo gipong’ gi mibadhi. Ok gidwar konyo ji mondo oluw chike Nyasaye. Muma wacho ni “ng’ato obedo gi teko kuom machielo” mondo ohinye.—Eklesiastes 8:9.
21. Pinyruodh Nyasaye biro miyo dwach Nyasaye otimre e piny e yo mane?
21 Bang’ lweny mar Har–Magedon, Pinyruodh Nyasaye biro miyo dwach Nyasaye otimre e piny. Kuom ranyisi, obiro ketho Satan gi jochiendene. (Fweny 20:1-3) Gikone, onge ng’ato ang’ata ma biro bedo matuo kata ma biro tho. Misango mar Yesu biro miyo ji duto momakore motegno gi Nyasaye odag e Paradiso nyaka chieng’. (Fweny 22:1-3) Pinyruodh Nyasaye biro miyo nyinge obed maler. Mano biro timore nade? Kinde ma Pinyruodh Nyasaye biro locho e piny, dhano duto biro miyo nying Jehova luor.—Som Weche Momedore namba 21.
YESU NOBEDO RUOTH KARANG’O?
22. Ang’o momiyo wanyalo wacho ni Yesu ne ok obedo Ruoth ka ne en e piny ka kata mapiyo bang’ ka ne osechiere?
22 Yesu nopuonjo jopuonjrene mondo olem niya: “Pinyruodhi mondo obi.” Omiyo, ne en gima nenore ayanga ni Pinyruodh Nyasaye ne dhi locho e kinde mabiro. Jehova ne dhi kwongo chungo Pinyruodhe kae to oketo Yesu obed Ruoth. Be ne okete Ruoth mapiyo bang’ dok e polo? Ooyo, ne nyaka orit mondi. Kinde moko bang’e ka ne osechier Yesu, Petro gi Paulo ne olero wachno ka gitiyo gi weche ma nokor e wi Yesu ma yudore e Zaburi 110:1. E ndikono, Jehova nowacho ne Yesu niya: “Bed e bada korachwich nyaka chop aket wasiki obed kaka raten mar tiendi.” (Tich Joote 2:32-35; Jo-Hibrania 10:12, 13) Yesu ne dhi rito kuom kinde maromo nade ka pok Jehova okete obed Ruoth?
Pinyruodh Nyasaye biro miyo dwaro mar Nyasaye otimre e piny
23. (a) Yesu nochako locho kaka Ruoth e Pinyruodh Nyasaye karang’o? (b) Wabiro puonjore ang’o e sula ma luwo mae?
23 Higni mang’eny ka pok higa mar 1914 ochopo, grup moro matin mar Jokristo madier nong’eyo kaka higano ne dhi bedo higa makende kaluwore gi weche ma nokor e Muma. Gik mosebedo ka timore e piny chakre higa mar 1914 osenyiso ni ne gin kare. Yesu nochako locho kaka Ruoth e higano. (Zaburi 110:2) Mapiyo bang’ kosechako locho, ne owit Satan e piny kendo sani “odong’ mana gi kinde manok.” (Fweny 12:12) E sula ma luwo mae, wabiro nono gik ma nyiso ayanga ni wadak e kindego. Bende, wabiro puonjore ni machiegnini, Pinyruodh Nyasaye biro miyo dwaro mar Nyasaye otimre e piny.—Som Weche Momedore namba 22.


text:
SOMO MAR 14
Ang’o Momiyo Nyasaye Nigi Riwruok mar Ogandane?
1. Ang’o momiyo Nyasaye ne oketo Jo-Israel machon obed riwruok?
Nyasaye ne oriwo nyikwa jaduong’ Ibrahim e oganda ma omiyogi chike. Ne oluongo ogandano ni “Israel” kendo kuomgi ema lamo madier koda mar wachne ne yudoree. (Zaburi 147:19, 20) Omiyo ogendini mamoko ne nyalo puonjore kuom Jo-lsrael.—Som Chakruok 22:18.
Nyasaye noyiero Jo-Israel mondo obed Jonenone. Histori margi nyisowa kaka ji yudo ber kuom luwo chike Nyasaye. (Rapar mar Chik 4:6) Omiyo, kokalo kuom Jo-Israel, jomamoko ne nyalo ng’eyo Nyasaye madier.—Som Isaiah 43:10, 12.
2. Ang’o momiyo oket Jokristo madier obed riwruok?
Bang’ kinde, Jo-Israel noweyo Nyasaye, kendo Jehova noketo kanyakla mar Jokristo kargi. (Mathayo 21:43; 23:37, 38) Gie sani, Jokristo madier ema gin Joneno mag Jehova to ok Jo-Israel.—Som Tich Joote 15:14, 17.
Yesu nochano jolupne mondo olend kendo otim ogendini duto jopuonjre. (Mathayo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Tijni koro ochomo gikone ka piny marachni koro rumo. Gima nyien en ni, ma e kinde ma Jehova okwongo riwoe dhano tara gi tara mowuok e ogendini duto e lamo madier. (Fweny 7:9, 10) Jokristo madier oriw kanyachiel mondo gijiwre kendo gikonyre. E piny ngima, gitiyo gi chenro achiel mar puonjruok Muma e chokruogegi.—Som Jo Hibrania 10:24, 25.
3. Riwruok mar Joneno mag Jehova me kindegi ne ochakore nade?
E higini mag 1870, grup moro matin mar jopuonjre Muma ne ochako fwenyo adiera mag Muma ma ne oyudo oselal kuom higini mang’eny. Ne gifwenyo ni Yesu nochano kanyakla mar Jokristo mondo olend, omiyo ne gichako kampen mar lando wach Pinyruoth e pinje duto. E higa 1931, ne gikawo nying mar Joneno mag Jehova.—Som Tich Joote 1:8; 2:1, 4; 5:42.
4. Riwruok mar Joneno mag Jehova ochan e yo mane?
E kinde Jokristo mokwongo, kanyakla Jokristo me pinje mang’eny ne itayo gi bura maduong’ ma ne ong’eyo ni Yesu e Wi kanyakla. (Tich Joote 16:4, 5) E yo ma kamano bende, e kindegi, Bura Maduong’ mar jodongo molony ema tayo Joneno mag Jehova e piny ngima. Gichung’ ne tije madhi nyime e bede ofis mag Joneno mag Jehova kaka tich loko dhok, gocho, koda oro buge makonyo ji puonjore Muma e dhok mokalo 600. Omiyo Bura Maduong’ nyalo chiwo jip koda tach motenore e Ndiko mondo okony kanyakla mokalo 100,000 e piny mangima. E moro ka moro kuom kanyaklago, chwo mowinjore tiyo kaka jodongo, kata jorit. Magi gin joma kwayo rombe Nyasaye gi hera.—Som 1 Petro 5:2, 3.
Joneno mag Jehova ochan mondo oland wach maber kendo otim ji jopuonjre. Mana kaka joote, walendo ot ka ot. (Tich Joote 20:20) Bende wachiwore puonjruok Muma gi joma ohero adiera. Kata kamano, Joneno mag Jehova ok gin mana riwruok. Gin joot man-gi Wuoro ma jahera. Bende wan owete gi nyimine ma nigi hera e kindgi. (2 Jo Thessalonika 1:3) Nikech jo Jehova gin joma ochan mondo otim dwaro mar Nyasaye kendo okony jomoko, gin e joot mamorie moloyo e piny.—Som Zaburi 33:12; Tich Joote 20:35.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Siki e Hera mar Nyasaye
Ere kaka wanyalo nyiso hera gi dwoko erokamano nikech gik ma Nyasaye osetimo?
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Joneno mag Jehova Gin Jomage?
Gin Joneno mag Jehova adi ming’eyo? Kuom adier, wan jomage?


text:
Ngec ma Kimiyo ma Kwakke ki Cik
Twero Ducu Kigwoko (Copyright)
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. All rights reserved.
Kabedo me intanet man Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”) aye giyubo dok gicoyo. Ka pe kinyuto ni jo ma patte, ci nongo lok ki ngec ducu ma tye i kabedo me intanet man obedo jami pa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Lanyut (Trademarks)
Adobe, Adobe logo, Acrobat, ki Acrobat logo gubedo lanyut pa Adobe Systems Incorporated. iTunes ki iPod gubedo lanyut pa Apple Inc. Lanyut mukene ducu ki lanyut ma gucone i te cik nongo gubedo jami pa wegine gigi.
Cik me Tic Kwede ki dok Lancic me tic ki Kabedo me Intanet
Cik me Tic ki kabedo me intanet man aye loyo kit ma myero iti kwede. Ka itiyo ki kabedo me intanet man, nongo nyuto ni iye Cik me Tic Kwede ducu. Ka pe in iye Cik me Tic Kwede nyo but Cik me Tic Kwede mogo, ci pe omyero iti ki kabedo me intanet man.
Ngo ma tic kwede maber kwako? Iromo neno, kwanyo, cwalo i printa, cal, bukke me intanet, wer, cal, coc, vidio (“jami ma i iye”) ma nongo twerogi kigwoko ma gitye i kabedo me intanet man piri ma pe me acata. Omyero orwatte ki kigeng ma kiketo piny-nyi ki mukene ma kiketo i Cik me Tic Kwede. Pi meno, pe iromo:
Keto jami ma tye i kabedo me intanet man i intanet (kabedo me intanet mukene, kabedo mukene ma dano mapol nywako iye lok, nyo ka ma lwak kubbe iye);
Coyo jami ma iye kun irubo nyo iketo i kom coc me kabedo mukene;
Yubo odoco, nyayo, kobo, nyo tic ki jami ma tye i kabedo me intanet man pi biacara nyo pi cente (kadi bed magoba pe iye), medo ki poko lok kom kompiuta kun kikubo ki kabedo me intanet mukene i yo mo keken;
Ti ki kabedo man pi tyen lok me yubo ki poko code, tools, nyo diro me coko data (ma tye iye limitation scraping, data mining, data extraction ki data harvesting) ma lubbe ki kabedo me intanet man;
Tic i yo marac ki kabedo me intanet nyo jami mukene, calo nyweno nyo donyo i kabedo me intanet kun kitiyo ki yo mapat ki ma kimiyo;
Tic ki kabedo me intanet man i yo ma kelo, nyo romo kelo bal i kabedo me intanet nyo miyo donyo iye doko tek; nyo i yo mo ma pe lubbe ki cik, nyo ma kelo bal;
Tic ki kabedo me intanet man pi lok ma kubbe ki yenyo cuk.
Turo Cik me Tic Kwede
Labongo bedo ki koko i kom twero mukene ma Watchtower tye kwede ma lubbe ki jami ma mitte me tic kwede, ka ituro cik me tic kwede i yo mo, Watchtower romo kwanyo yo mo ma Watchtower neno ni ber me tero turo cik meno, ma tye iye juko ticci ki kabedo me intanet man, gengo kompiuta ma tiyo ki adrec me IP meri ki i donyo i kabedo me intanet man, kubbe ki jo me intanet ma in itiyo kwede pi kwayogi me gengo in me donyo i kabedo me intanet ki/nyo teri ma lubbe ki cik.
Papatte
Watchtower romo loko Cik me Tic Kwede, kare ki kare. Cik me Tic Kwede ma kiloko cako tic, i tic ki kabedo me intanet cakke i nino dwe me kiloko kwede i kabedo me intanet man. Tim ber ibed ka neno pej man kare ki kare wek ibed ki ngec i kom jami ma mitte pi kare moni-ni.
Cik ki Twero pa kot
Cik me Tic Kwede man tye ma Cik me State of New York, U.S.A. aye ma doro dok loyo, labongo yoko wic ki gin ma cik mito. Yo mo ma kikwanyo ma lubbe ki turo cik ma kubbe ki Cik me Tic Kwede kibikelone i nyim kot me state nyo federal court ma tye ki twero i State of New York, U.S.A.
Pol
Ka Cik me Tic Kwede mo acel kot onongo ni pe tiyo, rac, pe romo aketa i tic, nyo pe rwatte ki cik, ci mukene-ni medde ki tic. Ka Watchtower pe odiyo ni kilub Cik me Tic Kwede mo acel ci nongo pe nyuto ni jami moni-ni dong pe pire tek me aluba nyo pe dong giromo tero ngat moni ma lubbe ki cik.
Jami ma Kimoko Ducu
Cik me Tic Kwede man tye macalo gin ducu ma wumoko i kin in ki Watchtower ma lubbe ki tic ki kabedo me intanet man, dok man leyo ka gin ducu ma yam kimoko con ma lubbe ki tic ki kabedo me intanet man.


text:
DUL 7
Yecu Onongo Obedo Anga?
Jehovah ocwalo Yecu i lobo. 1 Jon 4:9
Ka wamito yomo cwiny Jehovah, ci omyero wawiny ngat mo mukene ma pire tek atika. Con ma peya onongo ocweyo Adam, Jehovah ocweyo ngat meno calo cwec me cwiny matek i polo.
Kare obino ma Jehovah ocwale wek nyako mo ma pe ngeyo laco, ma nyinge Maliam onywalle i Beterekem. Latin man kicako nyinge ni Yecu—Jon 6:38.
I kare ma en okwo calo dano i lobo, Yecu olubo kit pa Lubanga labongo roc mo. En obedo lakica, lamar, dok obedo dano ma lok kwede yot. Labongo lworo mo, en opwonyo dano ki lok ada i kom Jehovah.
Yecu otimo jami mabeco ento jo mogo onongo gidag en. 1 Petero 2:21-24
Yecu ocango lutwo dok ocero bene wa jo mogo ma guto.
Ludito dini onongo gidag Yecu pien en oyaro ka maleng pwonygi me goba ki timgi maraco.
Ludito dini gubito jo Roma me pwodo ki me neko Yecu woko.


text:
BUTE ME 1
Wuwiny Tira pa Lubanga Wek Nyomwu Obed ki Yomcwiny
“Ngat ma ocweyogi i acakki ocweyogi laco ki dako.”
Lubanga Jehovah * aye ocako te yub me nyom. Baibul tittiwa ni Lubanga ocweyo dako mukwongo ci ‘okelo bot laco.’ Ki yomcwiny Adam owacci: “Man aye cogo mua i cogona kikome, ki ringo bene mua ki i ringona kikome.” (Acakki 2:
Ka pud inyomme anyoma iromo tamo ni jami ducu biwot maber. I ada, kadi wa laco ki dako ma gimarre mada olo gibinongo ayelayela mo i kwogi me ot. (1 Jo Korint 7:
1 JOL TIC MA JEHOVAH OMIYO BOTI
GIN MA BAIBUL WACO: Laco aye lawi ot.
Macalo lawi ot, Jehovah geno ni myero igwok dakoni ki mar. (1 Petero 3:7) En omiyo dakoni me bedo lakony boti dok mito ni iket deyo i kome kun imare. (Acakki 2:
Ka itye dako munyomme, Jehovah mito ni iwor cwari dok ikonye me cobo ticce. (1 Jo Korint 11:3; Jo Epeco 5:
GIN MA ITWERO TIMONE:
Peny luoti kit ma itwero medde ki bedo laco nyo dako maber. Winy lok ki diro, ci iyub ka ma mitte
Di cwinyi, pien niang kit me yomo cwiny lawoti bitero kare
2 PAR PI KIT MA LAWOTI WINYO KWEDE
GIN MA BAIBUL WACO: Myero ipar pi miti pa lawoti. (Jo Pilipi 2:
GIN MA ITWERO TIMONE:
Leg bot Jehovah pi cwiny ma opye mot wek ibed ki neno matir ka itye ka nyamo lok matego ki luoti
Tam matut i kom gin ma ibiwaco ki kit me wacone
3 WURIBBE KACEL I TAMWU
GIN MA BAIBUL WACO: I nge nyomme, wudoko “kom acel” ki luoti. (Matayo 19:5) Ento wun pud wutye dano aryo, dok tamwu nongo bedo patpat. Pi meno, omyero wupwony kit me bedo ma wuribbe kacel i cwinywu ki i tamwu. (Jo Pilipi 2:2) Ribbe kacel pire tek ka wutye ka moko tam. Baibul wacci: “Yub ducu cobbe maber ka kong ityeko nongo tam mabeco muromo.” (Carolok 20:18) Wuwek pwony me Baibul otirwu ka wutye ka moko tam ma pigi tego kacel.
GIN MA ITWERO TIMONE:
Pe itit ki luoti ngec nyo tam keken, ento bene kit ma iwinyo kwede
Peny tam pa luoti ma peya imoko me timo gin mo
^ para. 4 Jehovah obedo nying Lubanga i Baibul.


text:
FUONJI 8
Iraŋo Were Weyo Gikipiny Marecho Kodi Chandirok?
1. Gikipiny marecho ochako nedi?
Gikipiny marecho ochako i piny munyo Sitan oluwo twodo marapena. I chakirok Sitan obedo malaika maber, to rumachien olokere malaika marach rupiri “adyeri ongoye i go.” (Yohana 8:44) Go omito ni ji jowolami go ayino aka sano Were kende ama waripo lamo. Gimowok’iye Sitan owondo Eva, to kelo ri go chayo Were. Adam bende oriwere gi Eva to joturo chik pa Were. Gima Adam otimo owok’iye chandirok kodi tho.
Munyo Sitan owacho ri Eva turo chik pa Were, meno amobedo chakirok ma pyemo kodi adhum pa Were. Ji mathoth jomakere gi Sitan i kwero Were bedo jadhum pajo. Amomiyo pama Sitan amobedo “jadhum ma piny me.”
2. Chwech pa Were oido kotire?
Kis gima Were ochweyo kobedo gi teko moro jye. Ji kodi jomalaika ma Were ochweyo oido jonyalo winjo go. (Chik 32:4, 5) Were omiyo wan thwolo ma timo gimaber kosa gimarach. Go kirom wan timo gimaber. Thwolo no miyo wan silwany ma nyutho ni wamaro Were.
3. Iraŋo Were oweyo chandirok tundo pama?
Hongo moromo okadho munyo Jehova fuodi oweyo ji pyemo kodi adhum pere. Iraŋo go otimo ameno? Wonyali nyutho ni go kende amanyalo dhumo maber. (Jafuonji 7:29; 8:9) Oro 6,000 motyeko kadho munyo ji jodhumere, nyutho kamaler ni jodhum ma piny me jokinyal kwanyo woko lweny, turo chik, kodi two.
Pokirok kwoŋ adhum pa ji, adhum pa Were kelo bero ri joma joyere gine. (Isaya 48:17, 18) Jehova chiegin kwanyo woko adhum pa ji jye. Jono kende ma joyeyo adhum pa Were ama joladoŋ i piny.
4. Silwany mene ma wanigine rupiri Were fuodi odiyo chunye?
Sitan wacho ni ji jolamo Were rupiri nitye gikipiny ma jolimo bonge. (Yobu 1:8-12) Imito nyutho ni meno obedo twodo? Inyalo, rupiri Were fuodi odiyo chunye wanyali nyutho ka wamito adhum pa pere kosa apa ji. Gima watimo amanyutho ni wamito adhum pa Were kosa be.
5. Wanyalo nyutho nedi ni wamito adhum pa Were?
Wanyutho ni wayero Were dhumo wan ka wayero din maradyeri, ma luwo Wach pa Were, Baibul. (Yohana 4:23) Wakwero Sitan dhumo wan munyo wakijonji i wach maradhum ma piny me kodi i lweny, paka Yesu otimo.
Sitan oro men pere miyo ji timo kidakana kanyachiel gi kula moro jye marach. Ka wakwero kula machale ameno, merin mawan gi jowat mawan megi jonyalo nyero wan kosa chiero wan fuonjirok gima mako kwoŋ Were. (1 Petro 4:3, 4) Ri ameno, waripo yero giratima. Wanotiyere gi ji ma jomaro Were? Wanowinji chik ma Were miyo wan ru bero mawan? Ka watimo ameno, wanyutho ni Sitan otwodo munyo owacho ni ongoye dhano manyalo winjo Were ka nitye i dinyo.
Were lakwanyo woko chandirok jye rupiri go omaro ji. Ji majoketho yeyo pajo i wach me jobino limo kwo makirum i piny.


text:
PWONY ME 10
Itwero Ngeyo Woro me Ada Nining?
1. Dini me ada mono tye acel keken?
Yecu opwonyo lulub kore ki dini acel keken, ma en aye dini me ada. Obedo calo yo ma tero dano i kwo ma pe tum. Yecu owacci: “Jo ma nongo yo meno ginok.” (Matayo 7:14) Lubanga jolo woro ma jenge i Lokke ma tye i Baibul keken. Lukricitayo me ada gunote i niye acel.
2. Yecu oloko gin ango i kom Lukricitayo ma lugoba?
Yecu ociko ni lunebi ma lugoba gibimedo pwony goba i kom pwony pa Lukricitayo. Ki woko, ginen calo luworo me ada. Dinigi waco ni gin aye Lukricitayo. Ento, watwero niang i ada ni pe gubedo Lukricitayo me ada. Nining? Woro me ada keken aye twero nyako Lukricitayo me ada, ma kitgi mabeco ki yo me kwogi nen woko ka maleng.
3. Itwero ngeyo luworo me ada nining?
Tam i kom lanyut abic ma kiryeyogi piny kany:
Gitute me lubu cik ma tye iye. Pi meno, dini me ada pat ki dini ma pwonygi jenge i kom tam pa dano adana-ni. (Matayo 15:7-9) Luworo me ada giketo gin ma gipwonyo i tic.
—Kwan Jon 17:17; 2 Temceo 3:16, 17.
Yecu oworo nying Lubanga ki miyo ni ongene. En okonyo dano me ngeyo Lubanga dok opwonyogi me lega ni kiwor nying Lubanga maleng-ngi. (Matayo 6:9) Ka ma in ibedo iye, dini mene ma tito ki dano nying Lubanga?
—Kwan Jon 17:26; Jo Roma 10:13, 14.
Lubanga ocwalo Yecu ka tito kwena maber me Ker-ri. Ker pa Lubanga keken aye gen pa dano ducu. Yecu omedde ki tito lok i kom Ker-ri nio wa i nino me tone. (Luka 4:43; 8:1; 23:42, 43) En owacci lulub kore gibitito bot dano lok i kom Ker-ri. Ka ngat mo obino boti ci ocako lok i kom Ker pa Lubanga, ibitamo ni en obedo dano me dini mene?
—Kwan Matayo 24:14.
Itwero ngeyogi pien pe gidonyo i lok me wibye nyo i tim me jemo i kom gamente. (Jon 17:16; 18:36) Pe bene gilubo kit ki tim maraco me lobo-ni.
—Kwan Yakobo 4:4.
Gupwonye ki i Baibul, me woro dano me kaka mapat pat. Kadi bed dini me goba pol kare gicwako lweny i kin lobe mapatpat, luworo me ada pe gitimo kit meno. (Mika 4:1-3) Ma ka meno, Lukricitayo me ada gijalo cawagi kacel ki jamigi me konyo ki cuko cwiny jo mukene.
—Kwan Jon 13:34, 35; 1 Jon 4:20.
4. In tika dong itwero ngeyo dini me ada?
Dini mene ma jengo pwonye ducu i Lok pa Lubanga, woro nying Lubanga, dok tito ni Ker pa Lubanga keken aye gen pa dano ducu? Dini mene ma ginyutu mar dok gikwero lweny? In itamo ningo?
MED NGECCI
Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?


text:
Be Muma Oyie Gi Wach Ketho Kend Chuth?
Dwoko ma Muma Chiwo
Muma oyie ni ng’ato nyalo ketho kend mare chuth. Yesu nowacho ni nitie gimoro achiel kende ma nyalo miyo ng’ato oketh kend mare chuth. Nowacho niya: “
Ng’ato ang’ata ma ketho kend gi chiege chuth mak mana nikech wach terruok [timbe nindruok gi ng’at ma ok en jaodi], mi okendo machielo, ochodo.”—Mathayo 19:9.
Nyasaye osin gi ng’at ma tiyo gi miriambo mondo oketh kend mare. Obiro kawo okang’ mar kumo joma ketho kendgi ma onge gima lich momiyo gitimo kamano, to moloyo ka giketho kendgi mondo giyud thuolo mar kawo ng’at machielo.—Malachi 2:13-16; Mariko 10:9.


text:
Baibul Twero Pwonyowa Gin Ango?
Buk me kwano Baibul man obedo gin tic ma kiyubo me konyi wek ipwony gin ma Baibul waco i kom pwony mapatpat, calo gin mumiyo wadeno can, ngo ma timme ka wato, kit me bedo ki yomcwiny i kwo me ot, ki mukene.
Lubanga Tye ki Yub Ango Piwa?
Itwero bedo ka paro pingo peko tye onya mapol tutwal i kareni. Baibul pwonyowa ni cokcok-ki Lubanga bitimo jami me aura i wi lobo kun kwanyo pekki, two, ki to.
DUL ME 1
Lubanga En Anga?
Mono itamo ni Lubanga paro piri? Pwony kite ki kit ma itwero doko kwede larem Lubanga.
DUL ME 2
Baibul
—Buk ma Oa Ki Bot Lubanga
Baibul twero konyi me lweny ki pekoni nining? Pingo itwero geno lok pa lunebi ma kicoyo iye?
DUL ME 3
Lubanga Tye ki Yub Ango pi Dano?
Kwo bibedo nining i lobo manyen ka dong kiloko lobo-ni odoko paradic?
DUL ME 4
Yecu Kricito En Anga?
Pwony gin mumiyo Yecu aye obedo Meciya ma kiciko pire-ni, ka ma en oa ki iye, ki dong gin mumiyo en aye Wod acel keken pa Jehovah.
DUL ME 5
Ginkok
—Mic Madit Loyo Ducu pa Lubanga
Ginkok obedo ngo? Adwogi maber ango ma itwero nongone ki iye?
DUL ME 6
Ngo ma Timme i Komwa ka Wato?
Pwony gin ma Baibul waco i kom ngo ma timme i kom jo muto ki tyen lok mumiyo dano to.
DUL ME 7
Dano Bicer Woko!
Tika dong irwenyo danoni me amara i to? Tika twere me nenogi doki? Pwony gin ma Baibul waco i kom nicer.
DUL ME 8
Ker pa Lubanga Obedo Gin Ango?
Dano mapol gingeyo Lega pa Rwotwa. Lok man ni, “Ker meri obin” tyen lokke ngo?
DUL ME 9
Agikki me Lobo-ni Mono Dong Cok?
Tam i kom kit ma tim kacel ki tam pa jo ma gibedo ka ngetwa nyuto kwede ni watye ka kwo i kare me agikki, kit ma kitito kwede i Baibul-li.
DUL ME 10
Lok Ada i kom Lumalaika ki Jogi
Baibul loko i kom lumalaika ki jogi. Cwec me cwiny magi mono gitye ada? Tika gitwero konyowa nyo wanowa?
DUL ME 11
Pingo Peko Onya Mapol Ata?
Jo mapol gikok i kom Lubanga pi pekki ducu ma tye i wi lobo-ni. In itamo ningo? Pwony gin ma Lubanga otito i kom tyen lok mumiyo dano deno can.
DUL ME 12
Itwero Doko Larem Lubanga Nining?
Watwero kwo i yo ma yomo cwiny Jehovah. Adada, itwero doko lareme.
DUL ME 13
Bed ki Pwoc pi Mic me Kwo
Lubanga mono neno onyo ic, medo remo i kom, ki kwo pa lee nining?
DUL ME 14
Jo me Otti Twero Bedo ki Yomcwiny
Mar ma Yecu onyuto obedo labol ma co, mon, lunyodo ki lutino twero lubone. Ngo ma watwero pwonyone ki bote?
DUL ME 15
Yo Matir me Woro Lubanga
Nen kong jami abicel ma nyuto jo ma gilubo dini me ada.
DUL ME 16
Mok Tammi me Woro Lubanga i Yo Matir
Ariya ango ma itwero rwatte kwede ka itye ka nywako niyeni ki jo mukene? Itwero timo meno labongo wango igi nining?
DUL ME 17
Lega Obedo Mot ma Pire Tek
Lubanga tika winyo legani? Me gamo lapeny meno, myero iniang gin ma Baibul pwonyo i kom lega.
DUL ME 18
Tika Omyero Adyer Kwona Bot Lubanga dok Anong Batija?
Gin ango ma myero itim wek ibed mupore pi nongo batija macalo Lakricitayo? Pwony gin ma batija cung pire ki kit ma myero kitimo kwede.
DUL ME 19
Bed Cok ki Jehovah
Watwero nyuto mar ki pwoc pi jami ducu ma Lubanga otimo piwa nining?
Lok me Giko Buk Man
Tyen lok mogo ma kitiyo kwede i buk me Baibul Twero Pwonyowa Gin Ango?