text:
DUL ME 21
Omyero Mono Wawakke pi Gin mo Keken?
LOK me wakke tere gonye ningo? Tika ingeyo?— Lanen acel tye ene. Tika dong itemo timo gin mo ma pe ingeyo timone maber? Gwok nyo itemo gweyo odilo. Nyo itemo kalo tol. Tika ngat mo dong owacci, “Aa! Aa! Aa! Atwero timone maber aloyo in”?— Ngat meno onongo tye ka wakke.
Iwinyo ki i cwinyi nining ka jo mukene giloko lok ma kumeno? Mono yomo cwinyi?— Ci dong itamo ni jo mukene giwinyo nining ka i wakke botgi?— Mono nyutu kica me waco ki ngat mukene ni, “An angeyo maber aloyo in”?— Jehovah mono maro jo ma giloko kumeno?—
Lapwony Madit onongo ngeyo jo mo ma gitamo ni kitgi atir loyo jo mukene. Gin onongo giwakke kun gicayo jo mukene. Pi meno, i nino mo acel Yecu otito bot luwiny en lapor mo macek me nyutu botgi rac pa wakke. Kong wawiny lapor meno.
Lapor-ri obedo i kom Laparicayo ki lajog mucoro. Luparicayo onongo gitye lupwonye dini ma pol kare ginene kengi ni kitgi atir nyo gileng i yo me cwiny loyo jo mukene. Laparicayo man ma tye i lapor pa Yecu-ni onongo ocito i Jerucalem ka lega i ot pa Lubanga.
Yecu owacci lajog mucoro bene onongo ocito i Jerucalem ka lega i ot pa Lubanga. Pol pa dano onongo pe gimaro lujog mucoro. Gin onongo gitamo ni lujog mucoro gubedo luaram. Dok obedo lok ada ni lujog mucoro mapol onongo pe gigene.
Ki i ot pa Lubanga, Laparicayo-ni ocako lega bot Lubanga kuman: ‘Ai Lubanga, apwoyi ni an pe atye labalo calo jo mukene-ni. An pe akwalo dano nyo atimo jami mogo maraco. An pe abedo calo lajog mucoro ca-ni. An dano ma kite atir. Ari kec kiryo i cabit acel wek abed ki kare muromo me tamo lok i komi. Kun bene dul me apar pa jami ducu ma anongo amiyo i ot meri.’ Laparicayo-ni ada otamo ni kite atir loyo jo mukene-ni, pe kumeno?— Dok bene owaco lok man bot Lubanga.
Ento lajog-mucoro ni olego dok mapat. En bene okwero wa ilo wange malo i polo i kare ma tye ka lega. En ocung ka mabor kun okulo wiye piny. Lajog mucoro ni onongo cwinye tye ka cwer pi balle kun dongo kore ma cwinye pe yom. En pe otemme me waco bot Lubanga kit ma en kite ber kwede. Ma ka meno, en olego ni: ‘Ai Lubanga, kica omaki i koma an labalo.’
I kin jo aryo-ni, itamo ni anga ma oyomo cwiny Lubanga? Itamo ni obedo Laparicayo ca ma onongo tamo ni kite atir-ri? Nyo lajog mucoro ma cwinye obedo ka cwer pi balle-ni?—
Yecu owaco ni lajog mucoro-ni aye oyomo cwiny Lubanga. Pingo? Yecu otito ni: ‘Pien dano mo keken ma temme me ile malo kene ni myero enen calo kite atir loyo jo mukene kibidwoko rwomme piny. Ento ngat ma mwolle kene gibimiye doko dit.’
Pwony ango ma onongo Yecu tye ka pwonyone i lapor man?— En onongo tye ka pwonyo ni pe myero watam ni wan dok watimo jami maber loyo luwotwa. Pe watwero wacone ni waloyo jo mukene ento jami ma watimo twero nyutu ni watamo ni waloyogi. Tika ma naka yam dong itimo kumeno?— Kong wanen labol pa Petero.
I kare ma Yecu owaco bot lukwenane ni gin gibingwec giweke woko ka kimake, Petero oloko ki awaka ni: ‘Kadi bed jo mukene ducu guweki an pe abiweki matwal!’ Ento lok pa Petero ni onongo pe tye kakare. En onongo tye ki gen mukato kare woko i kome kene. En bene oweko Yecu. Ento i ngeye en odwogo kit ma wabineno kwede i Dul me 30 i buk man.
Kong dok wanen labol ma kwako karewa-ni. Gwok nyo in ki latin kwan lawoti kitye ka penyowu i cukul. Ngo ma ibitimo ka ce itwero miyo lagamme cutcut ento lawoti-ni pe twero? Ada cwinyi bedo yom ka ce ingeyo lagamme. Ento itamo ni nyutu cwiny me kica ka ce ipore ki ngat ma pe twero miyo lagam oyot-ti?— Tika opore me temo nyutune ni in dok iryek kun imiyo ngat mukene-ni nen calo pe twero porre kwedi?—
Meno aye obedo gin ma Laparicayo ca otimo. En owakke ni kite tye atir loyo pa lajog mucoro ca. Ento Lapwony Madit owacci Laparicayo-ni otimo gin marac. Tye lok ada ni ngat mo twero timo gin maber loyo ngat mukene. Ento meno pe tyen lokke ni ngat meno dok ber loyo ngat mukene ca.
Dong ka ngecwa loyo pa ngat mukene, meno mono obedo tyen lok maber me wakke?— Tam kong lok meno. Wan mono aye wayubo adamwa?— Pe kumeno, Lubanga aye omiyo adam botwa ki acel acel. Dok bene pol jami ducu ma wangeyogi-ni wapwonyo ki bot ngat mukene. Gwok nyo wakwano ki i buk mo. Nyo twero bedo ni ngat mo aye otitiwa lok komgi. Kadi bed ni wanongo yo me cobo peko moni wan kikomwa, ento nongo obino nining?— Nongo watiyo ki adam ma Lubanga aye ominiwa.
Ka ngat mo temme ki tekke ducu, gin maber ma itwero timone aye me pwoye ki waco lok ma cuko cwinye. Wac bote ni imaro gin ma en otimo-ni. Itwero konyo en wek otim maber. Meno aye gin ma imito ni dano gutim boti, pe kumeno?—
Jo mukene gitek loyo luwotgi. Ka ce itek iloyo omeru nyo lameru kono? Meno mono myero owek iwakke?— Pe, pe tye kakare. Cam ma wacamo aye konyowa miyo wadongo wabedo matek. Dok Lubanga aye miyo ceng ki kot kacel ki jami ducu ma weko cam dongo, pe kumeno?— Pi meno, omyero wapwo Lubanga ka ce wadongo wabedo matek.
Pe tye ngat mo ma cwinye bedo yom ka winyo ngat mukene ka wakke, pe kumeno?— Omyero wiwa opo i lok pa Yecu ma owacci: ‘Kit ma wamito ni jo mukene gutim botwa, wan bene myero watim botgi kumeno.’ Ka watimo kumeno, ci pe wabibedo calo Laparicayo ma lawakke i lapor ma Lapwony Madit otito-ni.
I kare mo acel ngat mo owacci Yecu ber. Tika Lapwony Madit owaco ni, ‘Kakare, an aber’?— Pe owaco kumeno, en pe oye. Ma ka meno, en owacci: “Pe tye dano mo maber, Lubanga kene aye ber.” (Marako 10:18) Kadi bed Lapwony Madit-ti onongo pe ki roc, en pe owakke. Ma ka meno, en omiyo pak ducu bot Wonne, Jehovah.
Dong, tika tye ngat mo ma watwero wakke pire?— Tye do. Watwero wakke pi Lacwecwa, Lubanga Jehovah. Ka waneno poto pa ceng ma neno mit nyo cwec mukene ma miyo wabedo ki ur, watwero waco bot ngat mo ni, ‘Lubangawa mamwonya tutwal, Jehovah, aye ocweyogi!’ Omyero wabed atera me lok i kom tic madongo ma Jehovah otimo ki mukene ma obitimo i anyim.
Kwan Ginacoya ma loko i kom wakke ci pwony kit ma myero wajuk kwede wakke: Carolok 16:5, 18; Jeremia 9:23, 24; 1 Jo Korint 4:7; ki 13:4.


c: text/html

text:
SULA MAR 14
Kaka Inyalo Miyo Ngima mar Joodi Obed Mamor
Dichwo maber en dichwo machalo nade?
Dhako maber en dhako machalo nade?
Janyuol maber en janyuol machalo nade?
Ang’o ma nyithindo nyalo timo mondo mor obedi ei ot?
1. Ngima maber makelo mor ei ot chakore nade?
JEHOVA NYASAYE dwaro mondo ngima mar joodi obed mamor. Muma ma en Wach Nyasaye, nyiso yore duto ma Nyasaye ochiwo mondo ng’ato ka ng’ato manie ot ong’e gima onego otim. Seche ma jogo duto modak ei ot timo kaka wach Nyasaye dwaro, ngima mar joot bedo maber ahinya. Yesu ne owacho niya: “Gin jo moguedhi ma winjo Wach Nyasaye, kendo mako.”—Luka 11:28.
2. Mor mar joot chakore nade?
2 Wayudo mor e ngima mar joot mana ka wang’eyo ni Jehova, ma Yesu ne oluongo ni “Wuonwa,” ema ne ochako ngima mar joot. (Mathayo 6:9) Ngima duto mag joot manie piny nitie mana nikech Wuonwa manie polo—to adier ong’eyo gima nyalo miyo joot obed mamor. (Jo Efeso 3:14, 15) Kuom mano, ang’o ma Muma puonjo ma ng’ato ka ng’ato onego tim ei ot?
KAKA NYASAYE NE OCHAKO NGIMA MAR JOOT
3. Muma wacho ni ngima mar joot ne ochakore nade, to wang’eyo nade ni gima Muma wacho en adier?
3 Jehova ne ochweyo dhano mokwongo Adam gi Hawa, ma oketogi kanyachiel mondo gichak dak kaka dhako gi dichwo. Ne oketogi e paradis majaber e piny kae mondo obed dalagi—puodho mar Eden—kendo ne onyisogi mondo ginyuol nyithindo. Jehova nowacho niya: “Nyuoluru, kendo medreuru, upong’ piny.” (Chakruok 1:26-28; 2:18, 21-24) Mani ok en mana sigana miparo, nikech Yesu ne onyiso ni weche manie bug Chakruok manyiso kaka ngima mar joot ne ochakore, gin weche madier. (Mathayo 19:4, 5) Kata obedo ni wayudo chandruok mang’eny, kendo ni ngima sani ok en kaka Nyasaye ne dwaro mondo obed, we wane gima omiyo joot nyalo bedo mamor.
4. (a) Ng’ato ka ng’ato modak ei ot nyalo konyo nade medo mor e ngima mar joodgi? (b) Ang’o momiyo puonjruok kuom ngima Yesu en gima konyo ahinya e kelo mor e ngima mar joot?
4 Ng’ato ka ng’ato modak ei ot, nyalo konyo e miyo ngima mar joot obed mamor ka ginyiso hera kaka Nyasaye nyiso. (Jo Efeso 5:1, 2) Kata kamano, ere kaka wanyalo luwo yo ma Nyasaye nyisogo hera ka ok wanyal nene? Wanyalo puonjore e wi yo ma Jehova timogo gik moko nikech ne ooro Wuode makayo e piny koa e polo. (Johana 1:14, 18) Kane en e piny, Yesu Kristo ma Wuod Nyasaye ne oluwo kit Wuon mare manie polo e yo maber ahinya. Kuom mano, neno, kendo winjo gik ma ne Yesu wacho, ne chalo mana gi bedo kaachiel, kendo winjo Jehova. (Johana 14:9) Omiyo, ka wapuonjore e wi hera ma Yesu ne onyiso, ma waluwo ranyisi mare, ng’ato ka ng’ato kuomwa nyalo konyo medo mor e ngimawa mar joot.
RANYISI MABER NE JOMA CHWO
5, 6. (a) Hera ma Yesu nyiso kanyakla en ranyisi maber ni joma chwo e yo mane? (b) Ang’o ma onego ng’ato otim mondo owene richone?
5 Muma wacho ni chwo onego orit mondegi mana kaka Yesu orito jopuonjrene. Par ane puonj ma Muma miyowani: ‘Chwo, heruru mondu, kaka Kristo bende nohero kanisa, mi nochiwore nikech en . . . E kaka chwo bende onego giher mondgi kaka ringregi giwegi. Ng’a mohero chiege, oherore owuon. Onge ng’ato ma sin gi ringre owuon ngang’; to opidhe kendo orite kaka Kristo bende rito kanisa.’—Jo Efeso 5:23, 25-29.
6 Hera ma Yesu nigo kuom kanyakla mar jopuonjre, en ranyisi maber ahinya ni joma chwo. Yesu, “noherogi nyaka giko,” kochiwo ngimane nikech gin, kata obedo ni ne gin joricho. (Johana 13:1; 15:13) Kamano bende, ijiwo joma chwo niya: ‘Heruru mondu, kendo kik ubed mager kodgi.’ (Jo Kolosai 3:19) En ang’o ma biro konyo dichwo mondo oti kod puonjno, to moloyo e seche ma jaode ok tim gik moko e yo makare? Onego ong’e ni en bende o jaketho, kaachiel gi gima onego otim mondo oyud ng’wono koa kuom Nyasaye. En ang’o ma onego otim? Onego onyis ng’wono ne jogo ma timone marach, kendo mano oriwo kata nyiso jaode ng’wono. Chiege bende onego onyis ng’wono machalo kamano. (Mathayo 6:12, 14, 15) Be inyalo neno gimomiyo jomoko wacho ni ngima maber mar joma okendore en riwruok mar ji ariyo ma ong’eyo nyiso ng’wono?
7. Yesu ne orito jopuonjre mage e yo mane, to mano chiwo ranyisi mane ne joma chwo?
7 Chwo bende onego one ni kinde duto Yesu ne paro chal mar jopuonjrene. Ne ong’eyo gik ma jopuonjre ne oremie kaka dhano, kaachiel gi gik ringruok ma ne gichando. Kuom ranyisi, kane giol, ne owachonigi niya: “Biuru ubed kar kendu e thim, uyue matin.” (Mariko 6:30-32) Chwo onego opar mondegi bende e yo machalo kamano. Muma luongogi ni “chuech mang’aw,” kendo Muma chiko chwo mondo omigi “duong’.” Nikech ang’o? Nikech chwo kaachiel kod mon, biro yudo “mich mar ngima.” (1 Petro 3:7) Joma chwo onego ong’e ni wuotho e yo makare ema miyo Nyasaye bedo mamor gi ng’ato, to ok en nikech ng’ato en ng’ama dichwo kata ng’ama dhako.—Zaburi 101:6.
8. (a) Dichwo “mohero chiege, oherore owuon” e yo mane? (b) Dhako gi dichwo gin “ringruok achiel” e yo mane?
8 Muma wacho ni dichwo “mohero chiege, oherore owuon.” En kamano nikech dichwo gi dhako ok “gin ji ariyo, to gin ringruok achiel,” mana kaka Yesu ne owacho. (Mathayo 19:6) Kuom mano, ok onego gidonj e timbe mag terruok. (Ngeche 5:15-21; Jo Hibrania 13:4) Ginyalo geng’o timo kamano ka ng’ato ka ng’ato e kindgi ji ariyo, ok ng’i mana dwaro ma kore kende. (1 Jo Korintho 7:3-5) Bende en gima ber ng’eyo ni: ‘Onge ng’ato ma sin gi ringre owuon ngang’; to opidhe kendo orite.’ Dwarore mondo chwo oher mondegi kaka giherore gin giwegi, kendo dwarore mondo ging’e ni gin e bwo Yesu Kristo ma en e wi dichwo.—Jo Efeso 5:29; 1 Jo Korintho 11:3.
9. Jo Filipi 1:8 nyiso ni Yesu ne nigi kido mane, to joma chwo onego onyis kidoni ne mondegi nikech ang’o?
9 Jaote Paulo ne owuoyo kuom “hera [“hera mang’won,” NW ] mar Kristo Yesu.” (Jo Filipi 1:8) Hera mang’won ma Yesu ne nigo ne en gima hoyo chuny, kendo mine ma ne gin jolupne, ne winjo maber bedo machiegni kode. (Johana 20:1, 11-13, 16) Kuom mano, mon gombo ni mondo onyisgi hera mang’won koa kuom chwogi.
RANYISI MA OKET NE MON
10. Yesu keto ni mon ranyisi e yo mane?
10 Ngima mar joot en riwruok, to mondo odhi maber dwarore ng’at manyalo taye. Kata mana Yesu nikod Ng’at ma obolorene kaka Wiye. “Wi Kristo en Nyasaye,” mana kaka “wi dhako en dichwo.” (1 Jo Korintho 11:3) Kaka Yesu bolore e nyim Nyasaye en ranyisi maber, nikech waduto wan gi ng’at ma onego wabolorene.
11. Dhako onego onyis chwore kido mage, to timbene mabeyo nyalo konyo nade?
11 To nikech dhano duto orem, seche moko chwo nyalo both ma ok girit joodgi e yo mowinjore. Kuom mano, dhako onego otim ang’o? Ok onego ocha gima chwore timo kata temo mondo obed e wi chwore. Ber ka dhako ong’eyo ni, chuny modimbore, kendo mokuwe, e gima ber moloyo e nyim Nyasaye. (1 Petro 3:4) Ka onyiso kido machalo kamano, obiro yudo ka yot mondo obed e bwo chik chwore kata e kinde ma weche bedo matek. E wi mano, Muma wacho ni: “Dhako omi chwore duong’ [“luor matut,” NW ] .” (Jo Efeso 5:33) Kata kamano, nade ka dichwo ok oyie bedo e bwo Kristo? Muma jiwo mon niya: ‘Kamano, un mon, winjuru chwou uwegi, mondo ka jo moko kuomgi ok oyie winjo Wach, to oresgi gi tim mag mondgi, ma ok wachnigi wach, ka girango ngimau maler kuluoro Nyasaye.’—1 Petro 3:1, 2.
12. Ang’o momiyo ok en gima rach ka dhako ochiwo pache e yo manyiso ni en gi luor?
12 Kata ka chwore en ng’ama oyie, kata ma ok oyie, ok onyiso ni dhako onge gi luor seche ma ochiwo paro mopogore gi mar chwore e yo maber. Pach dhako nyalo bedo makare, kendo ji duto ei ot nyalo yudo kony ka chwore owinjo gima owacho. Kata obedo ni Ibrahim ne ok oyie gi gima Sara ne wacho, kane Sara ochiwo paro maber kuom gima ne chandogi ei ot, Nyasaye ne onyiso Ibrahim niya: “Iwinj dwonde.” (Chakruok 21:9-12) En adier ni ka dichwo ong’ado paro mogik ma ok keth chike Nyasaye, chiege nyiso ni omiye luor ka oriwe lwedo e gima otimono.—Tich Joote 5:29; Jo Efeso 5:24.
13. (a) Tito 2:4, 5 jiwo mon ma okendi mondo otim ang’o? (b) Muma wacho ang’o kuom pogo dak e kind joma okendore kaachiel gi wach ketho kend chuth?
13 Dhako nyalo rito joode e yore mopogore opogore seche ma otimo tijene kaka min ot. Kuom ranyisi, Muma wacho ni mon ma okendi onego “oher chwogi, gi nyithindgi, gibed moritore, maler, girit pacho, gibed mang’won, ka giwinjo chwogi.” (Tito 2:4, 5) Dhako ma min nyithindo matimo tijene e yo machalo kamano, joode biro nyise hera, koda luor. (Ngeche 31:10, 28) To nikech kend en riwruok mar ji ariyo manyalo ketho, nitie gik moko e kindgi manyalo miyo dak obed matek, kendo mani nyalo miyo gidag mopogore, kata ketho kendruok margi chuth. Muma nyiso ni nitie gik manyalo kelo pogruok mar dak e kind joma okendore. To kata kamano, timo mano ok en gima onego okaw ka tugo, nikech Muma wacho kama: “Dhako kik owe chwore; . . . kendo dichwo kik owe chiege.” (1 Jo Korintho 7:10, 11) Kaluwore gi Muma, dichwo kata dhako ka odonjo e terruok, mano kende ema nyalo chiwo thuolo mar ketho kend chuth.—Mathayo 19:9.
RANYISI MAKARE CHUTH NE JONYUOL
14. Yesu ne otimo ang’o ni nyithindo, to ang’o ma nyithindo dwaro ahinya kuom jonyuol?
14 Yesu ne oketo ranyisi maber ahinya ne jonyuol kaluwore gi kaka ne otimo ne nyithindo. Kane jomoko temo geng’o nyithindo mondo kik gibi machiegni gi Yesu, ne okonigi niya: “Yieuru ni nyithindo matindo gibi ira, kik utamgi.” Muma wacho ni bang’ mano “noting’ogi e bade, moguedhogi, koketo luetene kuomgi.” (Mariko 10:13-16) Ka Yesu ne okawo thuolo mar bedo gi nyithindo, donge en gima ber ka in bende ikawo thuolo mar bedo gi nyithindi? Nyithindo dwaro thuolo mari, ok mana seche matin, to thuolo malach ma ibedogo kaachiel kodgi. Thuolo machuok kende ok oromo. Dwarore mondo iyud thuolo mar puonjogi nikech mano e gima Jehova nyiso jonyuol mondo otim.—Rapar mar Chik 6:4-9.
15. Jonyuol nyalo timo ang’o mondo girit nyithindgi?
15 Kaka timbe ji medo bedo maricho e piny, nyithindo dwaro jonyuol mabiro ritogi kuom joma dwaro hinyogi, kaka joma nindo kod nyithindo gi thuon. Par ane kaka Yesu ne orito jolupne ma ne oluongo ni “nyithindwa.” Kane omake, kendo ne idhi nege, ne ong’ado rieko mondo jolupne oyud yo ma gitony godo. (Johana 13:33; 18:7-9) Kaka janyuol, dwarore mondo ibed motang’ ni yore ma Jachien tiyogo ka odwaro hinyo nyithindi. Dwarore mondo ipuonjgi motelo, ka gimoro pok otimorenegi. * (1 Petro 5:8) Magi e kinde ma ngimagi ok yot e wach Nyasaye, kendo gin kinde ma yot mondo gidonj e timbe mamono.
16. Jonyuol nyalo puonjore ang’o kaluwore gi kaka Yesu ne otimo gi ketho mag jootene?
16 E otieno mogik ka Yesu ne podi ok otho, jopuonjrene ne dwokore matek ka gidwaro ng’eyo ni ng’ano e kindgi ma ne duong’. Kar mondo obed makwiny kodgi, Yesu ne omedo nyisogi hera ka opuonjogi, kendo ka oketonigi ranyisi. (Luka 22:24-27; Johana 13:3-8) Ka in janyuol, be inyalo neno yo minyalo luwogo ranyisi mar Yesu e rieyo nyithindi? En adier ni nyithindo onego orie kata miyo kum, to kata kamano, onego otim kamano e okang’ moromo to ok gi mirima. Ok ber wuoyo ma ok iparo ka be iwacho weche “machwowo chuny ji kaka gi ligangla.” (Yeremia 30:11; Ngeche 12:18) Kum onego ochiw e yo ma nyathi bende bang’e nyalo neno ni kum ma omiye, en kum ma owinjore.—Jo Efeso 6:4; Jo Hibrania 12:9-11.
RANYISI MABER NE NYITHINDO
17. Yesu ne oketo ni nyithindo ranyisi mane maber?
17 Be nitie gima nyithindo nyalo puonjore e ngima Yesu? Ee ginyalo! Yo ma Yesu ne odak godo, ne ochiwo ranyisi kaka nyithindo onego owinj jonyuolgi. Ne owacho niya: “Awacho wechegi mana kaka Wuoro nopuonja.” Kendo ne omedo wacho ni, “An atimo malong’one ndalo duto.” (Johana 8:28, 29) Yesu ne winjo wach Wuon mare manie polo, kendo Muma nyiso nyithindo mondo owinj jonyuolgi. (Jo Efeso 6:1-3) Kata obedo ni Yesu ne onyuol ka en nyathi ma onge richo, ne owinjo wach jonyuolne Josef gi Mariam ma ne gin dhano manyalo timo richo. Timo mano nyaka bed ni ne okelo mor ne jogo duto ma ne ni e odgi!—Luka 2:4, 5, 51, 52.
18. Ang’o momiyo Yesu ne winjo chik Wuon mare manie polo kinde duto, to gie sani jo mage ma bedo mamor ka nyithindo winjo jonyuolgi?
18 Be nyithindo nyalo neno yore ma ginyalo medo bedogo kaka Yesu, mondo gimor jonyuolgi? En adier ni seche moko nyithindo nyalo paro ni winjo jonyuolgi en gima tek. Kata kamano, Nyasaye dwaro mondo nyithindo owinj jonyuolgi. (Ngeche 1:8; 6:20) Kinde duto Yesu ne winjo weche Wuon mare manie polo, kata e kinde ma gik moko ok ne timorene e yo maber. Kinde moro kane en dwach Nyasaye ni mondo Yesu otim gimoro ma ne tek timo, Yesu ne owacho niya: “Wuoro, kiyie, gol kikombeni [gima ne idwaro mondo otim] oa kuoma; to ok gi madwaro, to mana gi midwaro e ma mondo otimre.” Kata kamano, Yesu ne otimo gima Nyasaye ne okwaye mondo otim, nikech ne ofwenyo ni Wuon mare nong’eyo gima ber ma ne onego otim gie sechego. (Luka 22:42) Ka gipuonjore winjo jonyuolgi, nyithindo biro miyo jonyuolgi koda Wuon-gi manie polo obed mamor ahinya. *—Ngeche 23:22-25.
19. (a) Satan temo nyithindo e yo mane? (b) Timbe maricho ma nyithindo timo nyalo miyo jonyuolgi owinj nade?
19 Jachien ne otemo Yesu, kendo wanyalo bedo gi adier ni obiro temo nyithindo bende mondo gitim gik ma ok ni kare. (Mathayo 4:1-10) Satan Jachien tiyo kod osiepe ma mbese e yo marach, kendo geng’o osiepe machalo kamano ok en gima yot. To mano kaka en gima ber ka nyithindo ok mak osiep gi jogo ma timbegi ok beyo! (1 Jo Korintho 15:33) Dina nyar Jakobo ne ohero limo jogo ma ok ne lam Jehova, kendo mano ne okelo chandruok mang’eny. (Chakruok 34:1, 2) Par ane kaka en gima nyalo kelo kuyo e od Jokristo ka ng’ato achiel kuomgi odonjo e chode!—Ngeche 17:21, 25.
CHAKRUOK MAR NGIMA MAKELO MOR E OT
20. Mondo wabed mamor e ngimawa mar joot, en ang’o madwarore ni mondo ng’ato ka ng’ato otim?
20 Chandruok mag joot yot tieko ka itiyo kod puonj mayudore ei Muma. Kuom adier, tiyo kod puonj mayudore ei Muma e chakruok mar ngima makelo mor ei ot. Kuom mano, in ng’ama dichwo, her chiegi, kendo timne kaka Yesu ne otimo ni kanyakla mare. Dhako, mi chwori luor, kendo luw ranyisi mar dhako ma timbege beyo ma iwuoyo kuome e Ngeche 31:10-31. Jonyuol, puonjuru nyithindu. (Ngeche 22:6) Wuone, rituru uteu e yo maber. (1 Timotheo 3:4, 5; 5:8) To nyithindo winjuru jonyuolu. (Jo Kolosai 3:20) Joma odak ei ot duto gin joma both, kendo ginyalo ketho. Kuom mano, bed ng’at ma bolore ka iyikori kwayo ng’wono ng’ato gi ng’ato.
21. En ngima mane maber ma wageno e kinde mabiro, to wanyalo yudo mor nade e ngima mar joot?
21 Kuom adier, Muma oting’o puonj kaachiel gi chike mabeyo mawuoyo kuom ngima mar joot. Muma bende puonjowa e wi piny manyien mar Nyasaye kod paradis ma nobed e piny ka, ma biro pong’ gi oganda ma lamo Jehova gi mor. (Fweny 21:3, 4) Mano kaka ngima maber ritowa e kinde mabiro! To kata sani, wanyalo yudo mor e ngima mar joot ka watiyo gi puonj mag Nyasaye mayudore ei Wachne ma en Muma.
^ par. 15 Kony kuom rito nyithindo, yudore e sula mar 32 e buk miluongo ni Learn From the Great Teacher, ma ogo gi Joneno mag Jehova.
^ par. 18 En gima kare mondo nyathi otamre winjo wach janyuol mana ka janyuol dwaro ni mondo nyathi oketh chik Nyasaye.—Tich Joote 5:29.
Puonjri Weche Momedore
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Lamo mar Joot En Ang’o?
Non ane kaka chenrono nyalo miyo isud machiegni gi Nyasaye kendo tego winjruok maru kaka joot.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DUL 4
Gin Guwinyo Lok pa Catan—Okelo Adwogi Ango?
Adam gin ki Kawa pe guwinyo Lubanga ci guto. Acakki 3:6, 23
Kawa owinyo lok pa twol ci ocamo nyig yat ca. I ngeye, en omiyo mogo bot Adam, ci en bene ocamo.
Timgi meno pe obedo ber—obedo bal. Lubanga oryemogi woko ki i pacogi me Paradic.
Kwo obedo tek pigi ki pi lutinogi. Gin gucako tii nio ka guto. Gin pe gucito i lobo mo me cwiny; kwogi ogik woko.
Jo muto gipe ki kwo calo apwa. Acakki 3:19
Gin mumiyo wato aye pien wan ducu wa a ki i kom Adam gin ki Kawa. Jo muto pe gitwero neno nyo winyo nyo timo gin mo.—Latitlok 9:5, 10.
Onongo pe obedo yub pa Jehovah ni dano guto. Cok cok-ki en bicero jo ma dong guto woko. Ka gubedo luwiny, ci gibibedo kwo pi naka.
MED NGECCI
KWENA MABER MUA KI BOT LUBANGA!
Lubanga Tye ki Yub Ango pi Lobo?
Baibul tito pingo Lubanga ocweyo lobo, awene ma pekki bigik iye, ki ngo ma bitimme i lobo i anyim, kacel ki jo ma bedo iye.
KWENA MABER MUA KI BOT LUBANGA!
Gen Ango ma Dok Tye pi Jo Muto?
Ngo ma timme i komwa ka wato? Tika dok wabineno jo me amara ma dong guto woko?


text:
DUL ME 8
Lubanga Ngat Mamalo Loyo Ngat mo Keken
AGENO ni in iye-ni tye ngat mo mamalo nyo dit dok tek loyo wan ducu. Iromo wacci ngat meno obedo nga?— Obedo Lubanga Jehovah. Wode kono, ma tye Lapwony Madit-ti? En mono tye malo loyowa?— Meno ngene kene.
Yecu onongo okwo kacel ki Lubanga i polo. En obedo Wod ma tye ki kom me cwiny, nyo malaika. Lubanga mono ocweyo lumalaika mukene bene, nyo awobe ma gitye ki kom me cwiny?— En ocweyogi milion mapol ata. Lumalaika magi gitye malo dok gitek loyowa.
Wi tika po nying lamalaika ma oloko ki Maliam-mi?— Nyinge Gabriel. En owaco bot Maliam ni latinne-ni bibedo Wod pa Lubanga. Lubanga oketo kwo pa Wode Yecu ma onongo tye ki kom me cwiny i i Maliam wek kinywale macalo latin i lobo.
In mono iye tango meno? Tika iye ni Yecu okwo kacel ki Lubanga i polo?— Yecu owacci ekwo gin ki Lubanga kacel. Yecu ongeyo jami ma kumeno nining? I kare ma en tye awobi matidi, Maliam nen calo otite lok ma Gabriel owaco. Yucepu bene nen calo owaco bot Yecu ni Lubanga kikome aye Wonne.
I kare ma kibatija Yecu, Lubanga bene oloko ki i polo kun wacci: “Man aye Woda.” (Matayo 3:17) Dok i dyewor ma peya en oto, Yecu olego ni: “Abana, ket deyo i koma i nyimi, ki deyo ma yam abedo kwede i nyimi ma peya iketo lobo.” (Jon 17:5) Yecu olego me dok cen ka kwo i polo kacel ki Lubanga. En romo kwo kunu nining?— Twere keken ka Lubanga Jehovah oloko en odoko kom me cwiny ma pe nen, nyo lamalaika.
Amito penyi lapeny mo ma pire tek kombeddi. Lumalaika ducu mono gibeco? Itamo ningo?— I kare mo angec, gin ducu onongo gibeco. Man obedo kumeno pien Jehovah aye ocweyogi, dok jami ducu ma en ocweyo beco. Ento lamalaika acel kite odoko rac. Meno ocako timme nining?
Me nongo lagamme, omyero wadok cen i kare ma Lubanga ocweyo laco ki dako mukwongo, Adam gin ki Kawa. Jo mogo giwacci lok i komgi obedo ododo. Ento Lapwony Madit ongeyo ni meno lok ada.
I kare ma Lubanga ocweyo Adam gin ki Kawa, en oketogi i poto mamwonya adada i kabedo ma kilwongo ni Eden. Poto meno obedo paradic. Gin onongo kono gubedo ki lutino mapol adada, ki paco madit, kun gikwo i Paradic pi naka. Ento onongo tye pwony mo ma pire tek ma mitte ni gin gunong. En aye pwony acel ma dong waloko iye-ni. Kong wanen ka wiwa po iye.
Jehovah owaco bot Adam gin ki Kawa ni giromo camo nyig yadi ducu ma tye i poto kit ma gimito. Ento tye yat acel ma onongo myero pe gucam nyigge. Lubanga owaccigi gin ma bitimme ka gucamo nyig yat meno. En owacci: “Ibito.” (Acakki 2:17) Pi meno, pwony ango ma onongo mitte ni Adam gin ki Kawa gunong?—
Meno aye pwony me bedo lawiny. Kwo jenge i kom bedo ki winy bot Lubanga Jehovah! Pe onongo romo pi Adam gin ki Kawa me wacone mere keken ni gibiwinye. Onongo mitte ni myero gunyut ni giwinye i tic ma gitimo. Ka onongo guwiny Lubanga, onongo gibinyutune ni gimaro en dok gimito ni en obed Lalocgi. I ngeye, onongo kono gukwo pi naka i Paradic. Ento ka gin gucamo nyig yat-ti, man onongo nyutu ngo?—
Onongo nyutu ni ada gipe ki pwoc pi gin ma Lubanga ominigi. Tika onongo ibiwinyo Jehovah ka itye kunu?— I acakkine, Adam ki Kawa gubedo luwiny. Ento ngat mo ma dok tye malo loyogi obwolo Kawa. En omiye ojemo i kom Jehovah. Meno obedo anga?—
Baibul wacci twol aye oloko ki Kawa. Ento in ingeyo ni twol pe twere lok. Ci dong en ocako lok nining?— Lamalaika mo acel aye oweko onen calo twol obedo ka lok. Ento i adane, lamalaika meno aye obedo ka lok. Lamalaika man onongo dong ocako tamo jami maraco con. En onongo mito ni Adam gin ki Kawa guwore. En onongo mito ni gutim jami ma en waco. En onongo mito leyo kaka Lubanga.
Lamalaika meno marac-ci oketo tam marac i wi Kawa. Kun tiyo ki twol, en owacce ni: ‘Lubanga pe owacci lok ada. Pe ibito ka icamo nyig yat meno. Ibidoko ryek calo Lubanga.’ Tika onongo ibiye ngo ma dwan meno owaco?—
Kawa ocako mito gin mo ma Lubanga onongo pe omiyo bote. En ocamo nyig yat ma kigengo ni pe kicam. I ngeye omiyo mogo ki Adam. Adam pe oye gin ma twol owaco. Ento mitine me bedo kacel ki Kawa onongo tek loyo marre pi Lubanga woko. Pi meno, en ocamo nyig yat meno bene.
Adwogine obedo ningo?— Adam gin ki Kawa gudoko jo ma gitye ki roc, guti ci guto woko. Pien ni onongo gitye ki roc, lutinogi ducu onongo bene gitye ki roc ma oweko motmot gin guti ci guto. Lubanga pe onongo owaco lok goba! Kwo jenge i kom bedo lawiny bote. (Jo Roma 5:12) Baibul wacciwa ni lamalaika ma owaco lok goba bot Kawa-ni kilwongo ni Catan Larac-ci nyo Ladot, ki lumalaika mukene ma gudoko raco-ni kilwongogi ni cen.
Tika itwero niang pingo lamalaika ma Lubanga ocweyo maber-ri odoko rac?— Man otimme pien en ocako tamo jami maraco. En onongo mito ni ebed Namba Acel. En onongo ngeyo ni Lubanga owaco bot Adam gin ki Kawa ni gunywal lutino, dok en onongo mito ni gin ducu guwore. Larac-ci mito ni dano ducu pe guwiny Jehovah. Pi meno, en temme me keto tam maraco i wiwa.
Larac-ci wacci pe tye ngat mo ma i ada maro Jehovah. En wacci in ki an pe wamaro Lubanga dok ni i ada pe wamito timo gin ma Lubanga waco. En wacci wawinyo Jehovah ka ce jami ducu tye ka wot kit ma wamito kwede. Larac-ci tika tye ka waco lok ada? Wan mono wabedo kumeno?
Lapwony Madit-ti owacci Larac-ci obedo lagoba! Yecu onyutu ni i ada emaro Jehovah dok ewinyo En. Dok Yecu owinyo Lubanga kadi wa i kare me peko. En obedo ki winy kare ducu, kadi wa i kare ma jo mukene guweko timone odoko tek bote. En obedo lagen bot Jehovah nio wa i tone. Meno aye omiyo Lubanga ocero en wek obed kwo pi naka.
Dong, nga ma iromo wacci obedo lamonewa ma pud dong loyo?— Catan Larac-ci. Tika itwero neno en?— Pe twerre! Ento wangeyo ni en tye malo dok tek loyowa. Ento ngat mamalo loyo Larac-ci obedo nga?— Obedo Lubanga Jehovah. Pi meno, wangeyo ni Lubanga romo gwokowa.
Kwan lok i kom Ngat ma omyero wawor: Nwoyo Cik 30:19, 20; Yocwa 24:14, 15; Carolok 27:11; ki Matayo 4:10.


text:
LUW YIE MARGI
Ne ‘Okete Kare Kuom Tim’
RAHAB ne ochung’ e dirisa kong’iyo pewni ma ne olworo Jeriko. Ne en okinyi mang’ich kendo piny ne pod tip tip. Jolweny mag Jo-Israel ne ochokore e pewnigo. Kane Jo-Israel ochako lworo Jeriko kendo, buru ne dum malich ka tunge buora bende goyo koko.
Thurgi Rahab ne en Jeriko; omiyo ne ong’eyo kuno maber. Nong’eyo nderni kod ute ma ne ni kuno. Nong’eyo bende chirni kod duke. To moloyo, nong’eyo maber joma ne odak kuno. Ne oneno kaka jothurgigo ne medo bedo maluor sama Jo-Israel ne lworo dalano pile, dichiel e odiechieng’. Kata obedo ni koko ma ne Jo-Israel goyo gi tunge ne winjore e nderni kod chirni mag Jeriko, Rahab to ne ok oluor kaka jothurgi.
Kane ochopo odiechieng’ mar abiriyo, Rahab ne ng’iyo jolweny mag Jo-Israel ma ne ochako lworo dalano gokinyi. E kind jolwenj Jo-Israel, jodolo ne goyo tunge koting’o Ark maler ma ne en gima nyiso ni Jehova Nyasachgi ne ni kodgi. Par ane ka Rahab ochung’ e dirisa kendo omako tol makwar moliero e dirisane me kor ohinga mar Jeriko. Tolno ne paro ne Rahab geno ma ne en go ni en kaachiel gi joode ne gidhi kwo sama iketho dalano. Dibed ni Rahab ne en jaandhoga? E wang’ Jehova ne ok en jaandhoga; Jehova ne nene kaka dhako ma nigi yie makende. We wadog ane e chak sigand Rahab mondo wane gima wanyalo puonjore kuome.
RAHAB, DHAKO MA JACHODE
Rahab ne en jachode. Wachno ne obwogo moko kuom jotim nonro e Muma ma giwacho ni Rahab ne tiyo mana e ot ma welo nindoe. Kata kamano, Muma to keto wachno maler maok opando gimoro amora. (Joshua 2:1; Jo Hibrania 11:31; Jakobo 2:25) E piny Jo-Kanaan, ji ne ok jar tij chodo ma ne Rahab timo. To nikech Jehova omiyo dhano duto nyalo mar pogo ber gi rach, chuny Rahab ne ng’adone bura kata obedo ni ogandane ne ok kaw tijeno marach. (Jo Rumi 2:14, 15) Nyaka bed ni Rahab nong’eyo maber ni ne odak e ngima mochido. Nyalo bedo ni Rahab ne neno ni mano e tich kende ma ne onyalo timo mondo okonygo joodgi mana kaka ji mang’eny ma timo tijno e kindewagi neno.
Onge kiawa ni Rahab ne gombo dak e kit ngima mopogore. Pinygi ne opong’ gi timbe gero kod timbe anjawo moriwo nindruok e kind wede kod nindruok gi le. (Tim Jo-Lawi 18:3, 6, 21-24) Gima iwuoro en ni timbe marichogo ne onya nikech din. Lamo ma ne itimo e hekalu mag Jo-Kanaan ne jiwo timbe terruok. Bende, lamo nyiseche manono kaka Baal kod Molek noriwo wang’o nyithindo mangima kaka misango.
Jehova ne neno gik moko duto ma ne timore e piny Kanaan. Nikech timbe maricho ma ne Jo-Kanaan timogo, Jehova nowacho niya: ‘Piny osedwanyore: e momiyo akelo richone kuome, kendo piny nong’og jogo modakie.’ (Tim Jo-Lawi 18:25) Ng’ado ne piny bura nikech “richone” ne oriwo ang’o? Nyasaye ne omiyo Jo-Israel singoni: “Jehova Nyasachi nopudh ogendinigi oko ae nyimi manok manok.” (Rapar mar Chik 7:22) Higni miche motelo, noyudo Jehova osesingo ne anyuola Abraham pinyno, to ng’e ni Jehova en “Nyasaye ma ok riambi.”—Tito 1:2; Chakruok 12:7.
Kata kamano, ne nitie ogendni moko ma ne Jehova ochiko mondo otiek chuth. (Rapar mar Chik 7:1, 2) Kaka “Ja-ng’ad bura mar piny duto,” Jehova ne osesomo chuny jogo duto, kendo ne ong’eyo kaka timbe maricho kod mag anjawo ne osegurore matut kuomgi. (Chakruok 18:25; 1 Weche mag Ndalo 28:9) Iparo ni Rahab ne winjo nade dak e dala ma ne oseng’adne bura ma kamano? Nyaka bed ni luoro nomake sama ne owinjo gik ma ne Jo-Israel timo. Ne owinjo ni Nyasach Jo-Israel ne okonyo joge ma ne gin mana wasumbni loyo jolweny mag Jo-Misri, to gie kindeno, Misri ema ne nigi teko mogik e piny mangima! To koro Israel ne chiegni monjo Jeriko. To ema pod jo dalano ne dhi nyime gi richogi. Wanyalo neno gimomiyo Muma wacho ni Jo-Kanaan ma ne gin jothurgi Rahab ne gin “jo ma notamore winjo wach Nyasaye.”—Jo Hibrania 11:31.
Rahab to ne opogore. Nyalo bedo ni kuom higni mogwaro ne oseparo matut e wi weche ma ne owinjo e wi Jo-Israel kod Jehova Nyasachgi. Mano kaka Jehova ne opogore chuth gi nyiseche mag Jo-Kanaan! Jehova ne en Nyasaye ma kedo ne joge kar sandogi; ne en Nyasaye ma ne puonjo joge dak e ngima maler kar rwakogi e timbe modwanyore. Nyasach Jo-Israelni ne omiyo mine luor. Ne ok okawgi mana kaka joma ing’iewo mondo oterruokgo, minyalo us kendo tiyogo e yore mag anjawo e lamo mochido. Kane Rahab ofwenyo ni Jo-Israel ogoyo kambi loka mar Jordan mondo gimonj Jeriko, nyaka bed ni ne oluor ahinya koparo gima ne dhi timorenegi. Be Jehova ne oneno Rahab kod kido mabeyo ma ne en-go?
E kindewagi bende, nitie joma ng’eny machal gi Rahab. Giwinjo ni gimoko e kit ngima moro marach, maok ler, kendo maonge gi mor. Gineno ni gin joma nono kendo ni onge ng’at madewogi. Sigand Rahab nyisowa ni e wang’ Nyasaye, onge ng’at manono. Nyasaye ‘ok bor kodwa ng’ato ka ng’ato’ kata bed ni chunywa onyosore manade kwaparo ni wan joma nono. (Tich Joote 17:27) Ochiegni kodwa kendo en gi siso mar miyo joma oyie kuome geno. Be Rahab ne oketo yie kuom Nyasaye?
NORWAKO JOOTE
Kinde matin kane pok Jo-Israel ochako lworo Jeriko, Rahab ne opo ka chwo moko ariyo ochopo e ode. Chwo ariyogo ne ok dwar ni ofwenygi. Kata kamano, joma ne nie dalano ne tang’ tang’ nikech ne ging’eyo ni Jo-Israel ne nyalo oro ji mondo obi onon dalano, omiyo ne gichich gi welo. Nyalo bedo ni Rahab ne ofwenyo mapiyo ni chwo ariyogo ne gin Jo-Israel ma oor. Ne ok en gima wendo mondo chwo odhi e od Rahab. Kata kamano, chwo ariyogi ne opogore nikech kar biro e timbe chode, ne gikwayo mana Rahab kar nindo.
Chwo ariyogo ne gin Jo-Israel ma ne oor mondo obi onon dala mar Jeriko. Joshua ma ne otelonegi, ne oorogi mondo gifweny kaka jodalano ne oritore kendo ging’e nyawogi. Jeriko ema ne en dala mokwongo e piny Kanaan ma ne Jo-Israel dhi monjo kendo nyalo bedo ni ne enie dala ma ne loyo tekie mogik. Joshua ne dwaro ng’eyo gima ne gidhi romogo e dalano. Nenore ni jootego ne oyiero dhi e od Rahab ka ging’eyo. Ne ging’eyo ni buoro e od dhako ma jachode ema ne nyalo miyo kik fwenygi mayot. Nyalo bedo ni jootegi bende ne geno yudo weche manyalo konyogi e mbaka ma ne ji goyo kuno.
Muma wacho ni Rahab “norwako joote.” (Jakobo 2:25) Kata obedo ni ne ochich kodgi, pod norwakogi e ode, moyienegi buoro kuno. Samoro ne ogeno ni ne onyalo puonjore weche momedore e wi Jehova, Nyasachgi.
Apoya nono, joote Ruodh Jeriko ne ochopo e od Rahab! Ne oorgi nikech wach noselandore e dalano ni Jo-Israel moko ne nie od Rahab. Rahab ne dhi timo ang’o? Kapo ni ne odhi pando welo ariyogo, donge ne odhi keto ngimane kod ngima joodgi kama rach? Donge Jo-Jeriko ne dhi nege kaachiel gi joodgi duto kopando wasigugo? To komachielo, Rahab ne ong’eyo gadier ni welogo gin jomage. Kapo ni ne ong’eyo ni Jehova en Nyasaye maber moloyo nyiseche ma ne olamo, be ne odhi tiyo gi thuoloni mondo ochung’ kor Jehova?
Kata obedo ni Rahab ne nyaka ng’ad mapiyo gima ne odhi timo, ne otiyo gi rieko. Nopando welogo e tat ode moumogi gi tworo mar katani ma ne oyudo omoyo. Kae to nonyiso joote mag Ruoth niya: “Adieri, jogo nobirona, to nakiya ku ma giae: kendo e kar saa mar chiego dhorangach, ka piny noseyuso, jogo nowuok: kendo akiya ku ma gidhiyoe: lawgiuru piyo; nikech unujukgi.” (Joshua 2:4, 5) Tem ane ketori e chal mar Rahab sama ne owuoyo gi joote mag ruoth. Be dibed ni ne oluor ni jogo ne dhi neno kaka en gi kibaji kendo gichij kode?
Ne ok gichich kode! Joote ruoth ne owuok mapiyo ka gichomo Jordan. (Joshua 2:7) To mano kaka chuny Rahab ne oyweyo! Kuom tiyo gi rieko, nopando ne jonekgo wach moreso jotich Jehova ma ne onge ketho.
Rahab nodhi e tat ode mapiyo monyiso joote ma Jo-Israel gima ne otimo. Nonyisogi bende wach moro maduong’: Jo-Jeriko ne chunygi osetho kendo ne giluoro Jo-Israel ahinya. Nyaka bed ni wachno ne omoro jootego ahinya. Jo-Kanaan marichogo ne koro kirni nikech teko mar Jehova, Nyasach Jo-Israel. Nitie wach machielo maduong’ ma Rahab nowacho ma konyowa wan be. Nowacho niya: “Jehova Nyasachu, en Nyasaye e polo malo, kendo e piny mwalo.” (Joshua 2:11) Weche ma ne oyudo osewinjo e wi Jehova ne oromo miyo obed gadiera e wachni: Ne onyalo geno chuth Nyasach Jo-Israel. Noketo yiene kuom Jehova.
Rahab ne onge kiawa moro amora ni Jehova ne dhi konyo joge loyo lwenyno. Omiyo, ne okwayo ni mondo okeche kosayo ni en kaachiel gi joodgi, kik neggi. Jootego ne oyie. Kata kamano, ne gichike ni oling’ gi wachno kendo olier tol makwar e dirisa mondo eka jolweny kik nege kaachiel gi joodgi.—Joshua 2:12-14, 18.
Wanyalo puonjore wach moro maduong’ kuom yie ma ne Rahab onyiso. Muma wacho ni “yie a kuom winjo wach.” (Jo Rumi 10:17) Nowinjo weche madier e wi teko mar Jehova kod timne makare, to mano nomiyo oketo yie kuom Jehova. Kindegi, wang’eyo weche mang’eny e wi Jehova moloyo Rahab. Wanyalo penjore niya: Be wabiro dhi nyime keto kinda mondo wamed ng’eyo Jehova kendo keto yie kuome kaluwore gi gik mwapuonjore e Wachne ma en Muma?
OHINGA MADUONG’ NORUOMBORE PINY
Chwo ma Jo-Israelgo notimo kaka Rahab nonyisogi ma gilor piny gi tol ma ne otwe e dirisa kendo giringo gidhi e gode. Ne nitie kuonde mang’eny yor nyandwat mar Jeriko ma ne jogo nyalo pondoe. Ne girito nyaka chop kama ne ginyalo dok e kambi mar Jo-Israel gi wach maber ma ne giseyudo kuom Rahab.
Kinde matin bang’e, kane Jo-Jeriko owinjo ni Jehova ne ochungo Aora Jordan e yor hono ma Jo-Israel ong’ado gi tiendgi, nyaka bed ni luoro nomakogi ahinya. (Joshua 3:14-17) Kata kamano, wachno ne ok obwogo Rahab. Kar mano, ne omedo bedo gadier ni ne en kare keto yiene kuom Jehova.
Kae to Jo-Israel ne ochako lworo Jeriko. Ne gilworo dalano kuom ndalo auchiel moluwore ka gitimo kamano dichiel e odiechieng’. Kane ochopo odiechieng’ mar abiriyo, weche ne opogore. Mana kaka ne osewach e chak sulani, Jo-Israel ne ochako lworo dalano okinyi mang’ich, to ka jolwenygo noselworo dalano dichiel, ne ok giweyo mana gi kanyo, to ne gilwore nyadinwoya. (Joshua 6:15) Nyaka bed ni Jo-Jeriko ne wuoro gima Jo-Israel ne timo.
Gikone, kane Jo-Israel oselworo dalano dibiriyo e odiechieng’ mar abiriyono, ne gichung’. Ne giweyo goyo tunge ma ne oyudo gigoyo. Piny noling’ thi. Nyaka bed ni jodalano ne koro tetni gi luoro. Kae to, ka giluwo ranyisi ma ne Joshua omiyogi, jolweny mag Jo-Israel ne oting’o dwondgi ka gigoyo koko matek kanyachiel. Be dibed ni jorit ma ne ni e wi ohinga mar Jeriko ne hum gi jolweny mag Jo-Israel ka giwuoro gima koko kende ne nyalo timo ne dalano? Kapo ni ne giparo kamano, matin nono ne gineno gi wang’gi. Ohinga marang’ongo mar dalano ne ochako yiengni. Ohingano ne oyiengni matek, ne obarore, kae to oruombore piny! Kata kamano, ka koro buru ne pie, nitie kamoro e kor ohinga ma ne ok omukore. Mano e kama od Rahab ne nitie. Ode ne pod ochung’ nikech yie motegno ma ne en-go. Par ane kaka ne owinjo kane oneno kaka Jehova ne orite! * Joodgi duto ne otony!—Joshua 6:10, 16, 20, 21.
Oganda Jehova bende ne orwako Rahab nikech yie ma ne onyiso. Kane gineno ni od Rahab kende ema ne odong’ maok omukore, ne ging’eyo ni Jehova ne nigi dhakono. Rahab gi joodgi duto ne otony sama ne inego jodala marachno. Bang’ lwenyno, ne oyie ne Rahab dak machiegni gi kambi mar Jo-Israel. Bang’ kinde, ne obedo achiel kuom oganda Jo-Israel. Ne okende gi ng’at miluongo ni Salmon. Ne ginyuolo wuowi miluongo ni Boaz, ma bende ne onyiso yie makende. Boaz nokendo Ruth nyar Jo-Moab. * (Ruth 4:13, 22) Anyuola Rahab, ma en ot ma ne ji onyisoe yie makende e kama nonyuolie Ruoth Daudi kae to bang’e, ochak onyuolie Mesia wuon, ma en Yesu Kristo.—Joshua 6:22-25; Mathayo 1:5, 6, 16.
Sigand Rahab nyisowa ni e wang’ Nyasaye, onge ng’at manono. Onenowa waduto, osomo chunywa, kendo omor koneno yie ma wan-go kata ka en yie matin manade kaka ma ne Rahab nigo. Yie ma ne Rahab nigo ne omiyo okawo okang’. Mana kaka Muma wacho, Rahab “ne oket kare kuom tim.” (Jakobo 2:25) Donge nyalo bedo maber ka waluwo yie mare?


text:
Wach Maber Mowuok Kuom Nyasaye!
Wach maber mowuok kuom Nyasaye en mane? Ang’o momiyo en wach monego wayiego? Bugni dwoko penjo ma ji mang’eny nigo e wi Muma.
Kaka Inyalo Tiyo gi Brosuani e Yo Makonyi
Brosuani biro konyi puonjori achiel kachiel Wach Nyasaye, ma en Muma. Ne ane kaka inyalo tiyo gi Muma mari mondo inwang’ ndiko moketi.
Wach Maber en Ang’o?
Puonjri gima wach mowuok kuom Nyasaye en, gimomiyo onego ochop ne ji mapiyo, kod gima onego itim.
Be Ing’eyo Nyasaye?
Be Nyasaye nigi nyinge to be odewowa?
Be en Adier ni Wach Maber Owuok Kuom Nyasaye?
Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni Muma owuok kuom Nyasaye?
Be Ing’eyo Yesu Kristo?
Puonjri gimomiyo Yesu notho, gima rawar en, kod gima Yesu timo sani.
Ang’o Momiyo Nyasaye ne Ochweyo Piny?
Muma lero gimomiyo Nyasaye ne ochweyo piny, kinde ma chandruok biro rumie, kod gima biro timore ne piny e kinde mabiro kod joma odak e iye.
Nitie Geno Mane ne Jomotho?
Wan e chal mane ka watho? Be nitie kinde ma wanane osiepewa mane otho?
Pinyruodh Nyasaye en Ang’o?
Ruodh Pinyruodh Nyasaye en ng’a, kendo Pinyruodhno biro chopo ang’o?
Ang’o Momiyo Nyasaye Oweyo Richo gi Chandruok Mondo Obedie?
Richo ne ochakore nade, kendo ang’o momiyo Nyasaye oweyo richo mondo obedie nyaka chil kawuono? Be nitie kinde ma chandruok norumie?
Ang’o Minyalo Timo Mondo Ngima Joodi Obed Mamor?
Jehova, ma en Nyasaye mamor, dwaro ni joot obed mamor. Ne puonj ma Muma chiwo manyalo konyo chwo, mon, jonyuol, kod nyithindo.
Ere Kaka Inyalo Fwenyo Din Madier?
Be nitie mana din achiel kende madier? Ne ane gik moko abich manyalo fwenyogi.
Puonj mag Muma Konyowa e Yore Mage?
Yesu nowacho gimomiyo dwarore ni otawa, kendo nochiwo puonj ariyo madongo madwarore.
Ang’o Minyalo Timo Mondo Isud Machiegni gi Nyasaye?
Fweny kabe Nyasaye winjo lemo duto, kaka onego walem, kendo gimachielo ma wanyalo timo mondo wasud machiegni gi Nyasaye.
Ang’o ma Wach Maber Nyisowa e Wi Din?
Be nitie kinde ma ji duto biro lamo Nyasaye makende maradier?
Ang’o Momiyo Nyasaye Nigi Riwruok mar Ogandane?
Muma nyiso kaka Jokristo madier ochan kod gimomiyo.
Ang’o Momiyo Dwarore ni Idhi Nyime Puonjori Wach Maber?
Inyalo konyo jomoko nade gi weche misepuonjori e wi Nyasaye? En winjruok mane manyalo bedoe e kindi gi Nyasaye?


text: 2 Koro bang’ ndalo moko, nochako odonjo Kapernaum kendo wach nolandore ni en e dalano.2 Omiyo, ji mang’eny nochokore ma onge thuolo moro amora ma ne odong’ kata mana e dhoot, kae to nochako yalonegi wach.3 Mi ne gikelone jatuo mar abach ka ji ang’wen oting’e.4 To ne ok ginyal kele achiel kachiel ir Yesu nikech oganda ne thoth, omiyo ne gielo tado e wi kama Yesu ne nitie, kendo bang’ powo otuchi moro ne giloro otanda ma ja abachno nonindoe.5 Ka Yesu noneno yiegi, nowacho ne jatuo mar abachno kama: “Nyathina, richoni oseweni.”6 Koro moko kuom jondiko nobet kanyo kendo ne gipenjore e chunygi niya:7 “Ere gimomiyo jali wuoyo kama? Ng’atni ochayo Nyasaye. En ng’ano ma nyalo weyo ne ji richo ma ok mana ng’at achiel, ma en Nyasaye?”8 To gikanyono, Yesu ka nofwenyo e chunye ni ne gipenjore kamano e kindgi, nopenjogi kama: “Ang’o momiyo upenjoru wechegi e chunyu?9 Mane mayot? Wacho ne ja abachno ni, ‘Richoni oseweni,’ koso wacho ni, ‘Chung’ mondo ikaw otandani kendo iwuoth’?10 To mondo mi ung’e ni Wuod dhano nigi teko mar weyo ne ji richo e piny—” nowacho ne jatuono kama:11 “Awachoni, Chung’ ikaw otandani kendo idhi dalani.”12 Mi ne ochung’, kendo gikanyono nokawo otandane mowuotho e nyimgi giduto. Omiyo, giduto ne gihum mi ne gimiyo Nyasaye duong’ ka giwacho niya: “Pok ne waneno ngang’ gima kama.”13 Ne odok kendo e bath nam to oganda duto ne siko ka biro ire, kendo nochako puonjogi.14 To sama nokalo, noneno Lawi wuod Alfayo kobet e ofis mar osuru mowachone niya: “Bed jalupna.” Eka noa malo mi noluwe.15 Bang’e, Yesu ne chiemo e od Lawi kendo josol osuru mang’eny kod joricho ne chiemo gi Yesu kod jopuonjrene, nimar ne nitie ji mang’eny kuomgi ma ne luwe.16 To ka jondiko mag Jo-Farisai noneno kochiemo gi joricho kod josol osuru, ne gichako penjo jopuonjrene niya: “Ang’o momiyo japuonju chiemo gi josol osuru kod joricho?”17 Ka Yesu nowinjo mano, nokonegi kama: “Joma ngima ok dwar laktar, to joma tuo e ma dwaro. Ne abiro luongo joricho, to ok joma kare.”18 Koro jopuonjre Johana kod Jo-Farisai ne jotueyo chiemo. Omiyo, ne gibiro mi gipenje niya: “Ang’o momiyo jopuonjre Johana kod jopuonjre mag Jo-Farisai jotueyo chiemo to jopuonjreni to ok tue?”19 Yesu nodwokogi niya: “Kinde ma wuon kisera ni kod osiepene, onge gimomiyo osiepenego onego otue, donge? Ka wuon kisera pod ni kodgi, ok ginyal tueyo.20 To ndalo biro ma ibiro gol wuon kisera oa kuomgi, eka e ndalono ginitue.21 Onge ng’at ma bawo law manyien e nanga moti. Kotimo kamano, rabaw manyienno biro ywayo motino mi yieche moloyo.22 Bende, onge ng’at ma keto divai manyien e chupni pien moti miting’oe divai. Kotimo kamano, divai biro baro chupnigo mi divai kethre kaachiel gi chupnigo. To ji keto divai manyien e chupni pien manyien miting’oe divai.”23 Koro ka noyudo okadho e puothe cham chieng’ Sabato, jopuonjrene nochako jako wiye cham sama ne gidhi.24 Omiyo, Jo-Farisai nowachone niya: “Ero ne! Ang’o momiyo gitimo gima ok owinjore gi chik chieng’ Sabato?”25 To nopenjogi kama: “Pok usomo gima Daudi notimo ka nochando chiemo to ne odenyo kaachiel gi joma ne en-go?26 Kaka inyiso e sigand Abiathar jaduong’-jodolo, ni Daudi nodonjo e od Nyasaye mi ochamo makate michiwo e nyim Nyasaye, ma en gima chik ok oyie ne ng’ato ang’ata chamo, to mana jodolo kende, kendo moko bende nomiyo joma ne ni kode?”27 Eka nowachonegi niya: “Ne oket Sabato nikech dhano, to ok dhano nikech Sabato.28 Omiyo, Wuod dhano en Ruodh Sabato bende.”


text:
DUL 6
Ngo ma Wapwonyo ki i Lok Kom Pii Aluka Madit-ti?
Lubanga yam otyeko lutim maraco ducu ento en olaro Nua ki jo me ode. Acakki 7:11, 12, 23
Kot ocwer matek tutwal pi nino 40 dyeceng ki dyewor, ci pii omwonyo lobo woko ducu. Lutim maraco ducu guto woko.
Malaika ma gin lujemo-ni guweko komgi me dano-ni ci gudoko jogi.
Jo ma onongo gitye i yeya gubwot. Kadi bed ni Nua ki jo me ode guto lacen, Lubanga bicerogi kun dwokogi me kwo i lobo pi naka.
Lubanga bityeko jo maraco dok aye ento en bilaro jo ma kitgi atir. Matayo 24:37-39
Catan ki jogine gitye ka medde ameda ki bwolo dano.
Calo i kare pa Nua, i kare-ni bene jo mapol gidag tira me mar ma a ki bot Jehovah. Cok cok-ki, Jehovah bityeko lutim maraco ducu.—2 Petero 2:5, 6.
Jo mukene girom aroma ki Nua. Giwinyo lok pa Lubanga dok gitimo gin ma en waco; gin aye Lucaden pa Jehovah.
MED NGECCI
KWENA MABER MUA KI BOT LUBANGA!
Itwero Ngeyo Woro me Ada Nining?
Dini me ada mono tye acel keken? Tam i kom lanyut abic ma kiryeyogi piny kany.


text:
Ang’o ma Muma Wacho?
Be nitie gimoro e i dhano ma dhi nyime gi dak sama otho?
JOMOKO PARO NI sama ng’ato otho to odhi nyime dak ka en e kido machielo, moko to paro ni tho e giko mar ng’ato. In to ineno nade wachno?
GIMA MUMA WACHO
‘Jomotho ok ong’eyo gimoro.’ (Eklesiastes 9:5) Onge gima dhi nyime gi dak e i dhano sama otho.
WECHE MAMOKO MA MUMA PUONJOWA
Jal mokwongo ma ne en Adam nodok e lowo ka ne otho. (Chakruok 2:7; 3:19) Kamano bende, dhano duto dokga e lowo kotho.—Eklesiastes 3:19, 20.
Ji duto ma tho igonyoga kata iweyonegiga richogi. (Jo-Rumi 6:7) Onge kum machielo mar richo mimiyo ng’at mosetho.
Be jomotho nyalo bedo mangima kendo?
INYALO DWOKO NADE?
Ee
Ooyo
Samoro
GIMA MUMA WACHO
“Chier nobedie.” —Tich Joote 24:15.
WECHE MAMOKO MA MUMA PUONJOWA GIN MAGE?
Muma pimo tho gi nindo. (Johana 11:11-14) Nyasaye nyalo chiewo jomotho, mana kaka wan bende wanyalo chiewo ng’at monindo.—Ayub 14:13-15.
Muma wuoyo kuom jomotho mopogore opogore ma ne ochier, kendo mano miyo wabedo gadier ni ibiro chier jomotho.—1 Ruodhi 17:17-24; Luka 7:11-17; Johana 11:39-44.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Jo Motho Ni Kanye?
Puonjri mondo ing’e gima Muma wacho kuom jomotho kod gimomiyo dhano tho.


text:
PENJO MAR 2
Ang’o Momiyo Ok Amor gi Kaka Achal?
INYALO TIMO NANG’O?
Par ane wachni: Julia ng’iyore e kio, kae to owuoro kaka ochwe ahinya. Owacho e chunye niya: “Dwarore ni atim gimoro mondo aduok denda chien.” Kata kamano, jonyuolne kod osiepene to wachone ni odhero ka kedi.
Julia ong’ado ni odhi timo gimoro amora monyalo mondo oduok dende chien. Gima odwaro timo en riyo kech kuom odiechienge moko . . .
Ka dibed ni in bende gima kamano chandi, inyalo timo nang’o?
PAR ANE MONDI!
Ng’eyo kaka dendi chal ok en gima rach. Kata mana Muma bende wuoyo e wi mon kod chwo moko ma ipako kaka suchgi ne beyo. Moko kuomgi ne gin Sara, Abigail, Rahel, Josef, kod Daudi. Muma wacho ni dhako miluongo ni Abishag ne “jachia ahinya,” tiende ni ne ojaber mokalo.—1 Ruodhi 1:4.
Kata kamano, rowere mathoth odichga mokalo tong’ gi kaka ginenore gi oko. Mano nyalo kelo chandruoge mathoth. Kuom ranyisi:
Nonro moro ma ne otim e piny Amerka wacho ni pasent 58 mag nyiri ma nowuogo nowacho ni gichwe ahinya kata obedo ni pasent 17 kuomgi kende e ma ne chwe.
E nonro machielo, pasent 45 mag mon ma nowuogo nowacho ni gichwe kata obedo ni ne ok gichwe.
Rowere moko osegombo ahinya mondo kik gibed machwe kata obedo ni ok gichwe. Nikech giluoro bedo machwe, gituonore chiemo ma kata kech kagi manade.
Ka po ni ichako neno ni ichwe kata obedo ni jomoko wachoni ni ok ichwe, kata ka tinde ok idwar chiemo kata ka chiemo ma dicham to nitie, many kony. Inyalo wuoyo gi janyuolni kata osiepni moro e wi wachno. Muma wacho kama: “Osiep ng’ato ohere ndalo duto; kendo omin ng’ato nonyuole mondo okonye chieng’ chandruok.”—Ngeche 17:17.
LOKRUOK MADUONG’IE MOGIK MINYALO TIMO
Adiera en ni kido ma ng’ato nigo e ma nyalo miyo ji ohere kata gisin kode. Ne ane ranyisi mar Absalom ma ne en wuod Ruoth Daudi. Muma wacho ni:
“E Israel duto ne onge ng’at man gi chia miwuoro ka Absalom. Mbala ne onge kuome.”—2 Samuel 14:25, The Bible in Luo, 1976.
Kata kamano, rawerano ne chunye opong’ gi sunga, gombo maricho, kod miriambo. Kuom mano, Muma ok wuo kuom Absalom kaka ng’at ma ne kite ber, kar mano, Muma nyisowa kaka ne ong’anyo gi wang’ teko, kendo kaka ne en ja andhoga ma noikore kata mana neko.
Kare mano e momiyo Muma nyisowa kama:
‘Rwakuru kit dhano manyien.’—Jo-Kolosai 3:10.
“Kik uwe mondo bidhruoku obed mana ma oko . . . , to obed bidhruok mopondo mar dhano man ei chuny.”—1 Petro 3:3, 4.
Kata obedo ni onge gima rach bedo mondisore, gima duong’ie moloyo mana rwakruok gi bidho del en kido mabeyo ma inyiso. Kinde duto, kido mabeyo e ma biro miyo imor ji, to ok mana del mojing’ kata del mochuere maber! Nyako moro miluongo ni Phylicia wacho kama: “Ji nyalo neno del mochuere maber mapiyo ahinya, kata kamano, kido mabeyo ma in-go e ma ji biro parigo moloyo.”
PENJO MA NYALO KONYI NONO KAKA ICHALO
Dibed ni kinde duto ok imor gi kaka ichalo?
Be isegombo loko pien dendi, kata temo loko dayat e okang’ malach mondo iriego gimoro ma ok ihero e dendi?
En ang’o ma diher loko e dendi kapo ni inyalo timo kamano? (Inyalo lworo gi kalam gima idwaro.)
BOR KATA DUNDO
CHWE KATA DHERO
YIE WIYI
SHEP MAR DENDI
LELA WANG’I PIEN DENDI
PIEN DENDI
Kapo ni idwoko penjo ariyo motelo ni “ee” kae to ilworo gi kalam weche adek kata mokalo kanyo e penjo mar adek, ng’e ni: Nitie joma ok ne gimoro marach kuomi. Yot mondo ng’ato okaw okang’ ma nyalo hinye mondo olok gimoro e dende kendo parore mokalo tong’ e wi kaka ochalo.—1 Samuel 16:7.


text:
SOMO MAR 13
Ang’o ma Wach Maber Nyisowa e Wi Din?
1. Be dinde duto gin madier?
Nitie joma chunygi ler e dinde duto. En gima moro chuny ni Nyasaye neno joma kamano kendo odewogi. Kata kamano, gima lit en ni oseti gi din e chopo gik maricho. (2 Jo Korintho 4:3, 4; 11:13-15) Kaluwore gi weche milando, dinde moko osedonjo e timbe mahundu, nek mar tieko oganda moro, lweny, koda hinyo nyithindo. Mano kaka timbego kelo kuyo ne joma lamo Nyasaye gi chuny maler!—Som Mathayo 24:3-5, 11, 12.
Din madier miyo Nyasaye duong’, to din ma miriambo ok mor chunye. Din mar miriambo puonjo gik maonge e Muma, kaka weche maok adier e wi Nyasaye koda e wi jo motho. Kata kamano Jehova dwaro ni ji ong’e adiera e wiye.—Som Ezekiel 18:4; 1 Timotheo 2:3-5.
2. En ang’o ma wach maber nyisowa e wi din?
Gima ber en ni Nyasaye ok nyal wuond gi dinde mawuondore ni gihere to kuom adier ohero piny mar Satan. (Jakobo 4:4) Wach Nyasaye luongo dinde duto ma miriambo ni “Babulon maduong’.” Babulon ne en dala machon kama din ma miriambo ne ochakoree bang’ Ataro mar ndalo Nowa. Machiegni, Nyasaye biro tieko dinde mawuondo kendo madiyo dhano.—Som Fweny 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Wach maber ogundho. Wi Jehova pok owil gi joma chunygi ler mokere e dinde mag miriambo e piny ngima. Oriwo joma kamago kuom puonjogi adiera.—Som Mika 4:2, 5.
3. Ang’o madwarore ni joma chunygi ler otim?
Jehova dewo joma ohero gik madier kendo mabeyo. Ojiwogi ni giwuog e dinde mag miriambo. Jo mohero Nyasaye oikore timo lokruok mondo gimore.—Som Fweny 18:4.
E kinde Jokristo mokwongo, kane joma chunygi ler owinjo wach maber mowuok kuom joote, ne girwako wachno gi ilo. Jehova ne opuonjogi dak e ngima manyien, ngima mar mor ka ging’eyo gima Nyasaye dwaro kuomgi kendo ngima ma nigi geno. Ne giketonwa ranyisi maber mwanyalo luwo kindegi nikech ne girwako wach maber kuom keto Jehova obed mokwongo e ngimagi.—Som 1 Jo Thessalonika 1:8, 9; 2:13.
Jehova rwako joma owuok e dinde mag miriambo e oganda mar joma lame. Ka iyie mondo Jehova orwaki, ibiro bedo osiepne, ibiro bedo achiel kuom joot mar Jokristo moherore kendo malamo Jehova, kendo ibiro yudo ngima mochwere.—Som Mariko 10:29, 30; 2 Jo Korintho 6:17, 18.
4. Ang’o ma Nyasaye biro timo mondo okel mor ne piny mangima?
Wach mar bura mibiro ng’ad ne dinde mag miriambo en wach maber. Mano biro tieko dicho duto e piny mangima. Dinde mag miriambo ok nochak owuond kendo pogo ji. Ji duto biro riwore e lamo Nyasaye achiel kende madier.—Som Fweny 18:20, 21; 21:3, 4.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Lamo ma Nyasaye Oyie Godo
Non ane gik moko auchiel ma ing’eyogo jogo malamo Nyasaye gadier.
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Chung’ Motegno e Lamo mar Adier
Gin pek mage minyalo romogo sama ilero ne jomoko yie mari? Ere kaka inyalo timo mano ma ok ichwanyogi?


text:
WACH MADUONG’ MA GASET WUOYOE | ANG’O MOMIYO ONEGO WABED JORATIRO?
Ber Mwayudo Kuom Bedo Joratiro
“Wageno ni wan gi chuny matir ma ok ketnwa bura, nikech wadwaro bedo joratiro e gik moko duto ma watimo.”—Jo-Hibrania 13:18.
E dho Grik machon, wach molok ei Muma ni bedo “jaratiro” tiende samoro bedoga wach mitiyogo kiwuoyo kuom gima ber. Tiende bende nyalo bedo gima long’o.
Jokristo kawo mapek weche ma jaote Paulo nowacho kotelne gi roho mar Nyasaye niya: “Wadwaro bedo joratiro e gik moko duto ma watimo.” Mano oriwo timo ang’o?
LWENY MA WAKEDOE
Ji mang’eny ng’iyorega e kio okinyi kokinyi kapok giwuok e ot. Ang’o momiyo? En nikech gidwaro nenore maber e nyim ji. Kata kamano, nitie gimoro maduong’ moloyo mana rwakruok, suko wich, kata liedo manyasani. Kuom adier, kitwa ma iye nyalo bero kata ketho kaka wanenore gi oko.
Wach Nyasaye nyiso maler ni dhano ong’iyo gi timo gik maricho. Chakruok 8:21 wacho niya: “Paro mar chuny dhano orach nyaka a tinne.” Omiyo, mondo wabed joratiro nyaka waked gi kido monyuolwago mar timo richo. Jaote Paulo nolero maler kaka nokedo gi richo mage owuon kowacho niya: “Kuom adier, ka luwore gi kaka an e dhano ma iye, amor ahinya gi chik Nyasaye, to e ringra, nitiere chik moro ma kedo kod chik manie pacha, kendo otera mondo abed e tuech mar chik mar richo manie fuonnina.”—Jo-Rumi 7:22, 23.
Kuom ranyisi, ka chunywa yondhowa mondo watim gima rach kata wagomb bedo joma ok joratiro, ok ochuno ni wawinj kaka chunywa chikowa. Pod wan gi nyalo mar timo yiero e wi wachni. Ka wayiero mar kwedo paro marachno wanyalo dong’ ka wan joratiro kata obedo ni olworwa gi joma ok joratiro.
KAKA WANYALO LOCHO E LWENY MWAKEDOE
Mondo wabed joratiro, dwarore ni wabed joma nigi timbe mabeyo. Kata kamano, gima lit en ni ji mang’eny kawoga thuolo mang’eny yiero gima gibiro rwako moloyo thuolo ma gikawo mar paro kaka ginyalo bedo gi timbe mabeyo. Mano e momiyo ok gine rach moro amora ka giwacho miriambo mana mondo gin giwegi e ma giyud ber. Buk moro miluongo ni, The (Honest) Truth About Dishonesty wacho kama: “Gima duong’ momiyo wa wachoga miriambo en ni mondo nyingwa kik kethre to wadong’ ka wanenre ni wan joratiro e okang’ moro.” Kata kamano, be nitie chike makare ma nyalo konyowa ng’eyo kabe wacho miriambo moro amora obed matin kata maduong’ en gima owinjore? Wamor ni nitie gima nyalo konyowa.
Ji mang’eny e piny mangima osefwenyo ni Muma nyalo konyowa e yo makare chuth kuom wachno. Muma oting’o chike ma nyalo konyowa bedo gi timbe mabeyo ma ok nyal pim gi gimoro amora. (Zaburi 19:7) En gi weche mwanyalo geno mondo otawa e yo makare kodok korka weche mag ngima joot, tich, bedo gi timbe mabeyo, kod bedo gi winjruok maber gi Nyasaye. Osekonyo ji kuom higni mang’eny. Chike kod puonj manie iye nyalo konyo joma oa e ogendni duto, gi dhoudi duto, gi dhok duto, kod ji mopogore opogore duto. Ka wasomo weche manie Muma, waparogi matut, kendo tiyo kodgi e ngimawa, wanyalo tiego chunywa mondo wabed joratiro kinde duto.
Ng’eyo puonj mag Muma e yo makare ok oromo mondo waked gi tim mar bedo joma ok joratiro. Wadak e piny mopong’ gi timbe maricho ma nyalo yondhowa mondo wadonj e timbe mag mibadhi. Mano e momiyo dwarore ni walem mondo Nyasaye okonywa kendo osirwa. (Jo-Filipi 4:6, 7, 13) Ka watimo kamano wabiro bedo gi chir mar timo gik makare kendo bedo joratiro e weche duto.
GUETH MWAYUDO KA WABEDO JORATIRO
Hitoshi, ma wawuoyoe e sula mokwongo noyudo gueth kuom bedo jatich ma jaratiro. Sani otiyo ne ng’ato mohero jotich ma joratiro. Hitoshi wacho niya: “Amor ni ne ayudo tich ma ne nyalo konya siko ka an gi chuny maler.”
Nitie jomoko mosenwang’o ni mano en adier. We wanon ane ranyisi mag jomoko moseyudo gueth kuom tiyo gi puonj manie Muma ma wacho ni wabed “joratiro e gik moko duto ma watimo.”
Chuny Maler
“Ne aweyo skul ka an jahigni 13 mondo ati gi jokuoge. Nikech mano, pasent 95 mar osarana ne ayudo ka atiyo gi yore ma ok kare. Bang’e, ne wakendore gi jaoda, kae to an kaachiel kode ne wachako puonjore Muma gi Joneno mag Jehova. Ne wapuonjore ni Jehova * Nyasaye osin gi timbe mag mibadhi, kuom mano ne wang’ado mondo walok kit ngimawa. E higa mar 1990 ne wachiwo ngimawa ne Jehova kendo ne obatiswa mi wabedo Joneno mag Jehova.”—Ngeche 6:16-19.
“Chon oda ne opong’ gi gik mokwal, to sani aonge gi gik mokwal kata achiel kendo mano miyo abedo gi chuny maler. Ka aparo ngimana ma ok kare machon, amor ni Jehova ne onyisa ng’wono mogundho. Awinjoga maber ahinya pile ka pile sama adhi nindo gotieno nikech ang’eyo ni Jehova mor koda.”—Cheryl, Ireland.
“Kane jatenda ofwenyo ni atamora kawo asoya koa kuom janyiepo moro, ne onyisa kama: ‘Nyasachi miyo ibedo ng’at ma inyalo gen ahinya! Mano doko gueth manade ni watiyo kodi e kambiwani.’ Bedo jaratiro kuom gik moko duto konya mondo abed gi chuny maler e nyim Jehova Nyasaye. Okonya bende e konyo jooda gi jomamoko mondo otim kamano.”—Sonny, Hong Kong.
Paro Mokuwe
“Atiyo e bengi moro maduong’. E tij bengi ji nenoga ni yudo mwandu en gima onego oket motelo moloyo bedo jaratiro. Paro ma gin-go en ni, ‘Kinyalo yudo mwandu kendo kelo ohala ne pinyu nikech wacho miriambo moro matin ere rachne?’ Kata kamano, abedo gi paro mokuwe nikech an jaratiro. Ang’ado mar dong’ ka an jaratiro e weche duto kata bed ni ang’o ma timore. Jotenda ong’eyo ni ok anyal wacho miriambo moro amora.”—Tom, United States.
Winjo Maber Nikech Watimo Gimakare
“Ng’at ma ne ochung’nwa kar tich ne ojiwa ni mondo awach miriambo e wi gik moko ma ne olal kar tich to nadagi. Ka ne ofweny joma ne okwelogo, jatenda ne opwoya kuom bedo jaratiro. Bedo jaratiro e piny ma opong gi mibadhi dwaro ni wabed gi chir. Gikone to wabiro bedo joma inyalo gen kendo ji biro miyowa luor.”—Kaori, Japan.
Gueth mwayudo kuom bedo joratiro gin kaka bedo gi chuny maler, paro mokuwe, kendo winjo maber nikech watimo gima kare. Gigo nyiso ni nitie ber mwayudo kuom bedo joratiro. Donge iyie gi wachno?
^ par. 18 Muma puonjowa ni nying Nyasaye en Jehova.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Puonj mag Muma Konyowa e Yore Mage?
Yesu nowacho gimomiyo dwarore ni otawa, kendo nochiwo puonj ariyo madongo madwarore.


text:
Ododo me 91: Yecu Tye ka Pwony i Wi Got
NEN Yecu obedo kany. En tye ka pwonyo lwak magi ducu i wi got mo i Galilaya. Jo ma gubedo cok kwede tutwal-li aye lupwonnyene. En oyero jo 12 ki i kin-gi me bedo lukwena. Lukwena obedo lupwonnye pa Yecu ma dok gipat. In ingeyo nyinggi?
Onongo tye Cimon Petero gin ki ominne Anderiya. Ki dok onongo tye Yakobo gin ki Jon ma bene gubedo omego. Lakwena mukene bene kilwongo ni Yakobo, ki mukene bene onongo kilwongo ni Cimon. Lukwena aryo nyinggi Juda. Acel Juda Lakeriot, ki Juda mukene-ni bene kilwongo ki nying me Tadayo. Ki tye Pilipo gin ki Natanael (ma bene gilwongo ni Bartolomayo), ki Matayo gin ki Tomaci.
I nge dwogo cen ki Camaria, Yecu ocako tito lok pi tyen mukwongo ni: ‘Ker me polo dong onyiko cok.’ In ingeyo gin ma ker meno obedo? Man obedo gamente pa Lubanga kikome. Yecu aye kabakane. En biloc ki i polo ci kelo kuc i wi lobo. Ker pa Lubanga biloko wi lobo ducu doko paradic ma mwonya adada.
Kany Yecu tye ka pwonyo dano lok i kom ker pa Lubanga. En tye ka tito ni: ‘Man aye kit ma myero wuleg kwede. Wonwa ma tye i polo, nyingi myero kiwor. Wek ker meri obin. Wek kiti gin ma i mito i lobo, kit ma kitiyo i polo.’ Jo mapol gilwongo man ni ‘Lega pa Rwot.’ Jo mukene gilwongo ni ‘Wonwa ma i Polo’ Itwero waco lega-ni ducu?
Yecu bene tye ka pwonyo lwak kit ma myero gubed kwede ki luwotgi. En owaco ni: ‘Tim bot jo mukene gin ma imito ni gin gutim boti.’ Pe ber boti ka jo mukene gibedo kwedi maber? Pi meno, Yecu tye ka waco ni omyero wabed maber ki jo mukene. Itamo ni kwo pe bibedo mamwonya tutwal i paradic ka jo ducu bitimo man?
Matayo cura 5 nio wa i 7; 10:1-4.
Peny
- I cal-li, Yecu tye ka pwony kwene, dok anga-gi ma gubedo piny cok ki en ni?
- Lukwena 12 ni nyinggi nga?
- Ker ango ma Yecu onongo tye ka tito pire-ni?
- Gin ango ma Yecu opwonyo ni dano guleg pire?
- Yecu oloko ningo i kom kit ma myero dano guter kwede ngat acel acel?
Peny mukene
- Kwan Matayo 5:1-12.
I yo ango ma watwero nyuto kwede ni waparo pi jamiwa me cwiny? (Mat. 5:3; Rom. 10:13-15; 1 Tem. 4:13, 15, 16)
- Kwan Matayo 5:21-26.
Matayo 5:23, 24 onyuto nining ni wat ma tye i kinwa ki omegiwa twero gudo watwa ki Jehovah? (Mat. 6:14, 15; Jab. 133:1; Kol. 3:13; 1 Jon 4:20)
- Kwan Matayo 6:1-8.
Kit me kette ken ni ngat moni kite atir ango ma Lukricitayo myero gujwa woko? (Luka 18:11, 12; 1 Kor. 4:6, 7; 2 Kor. 9:7)
- Kwan Matayo 6:25-34.
Ngo ma Yecu opwonyo ma madok i kom geno Jehovah ka wamito jammi ma mitte me kwo? (Nia 16:4; Jab. 37:25; Pil. 4:6)
- Kwan Matayo 7:1-11.
Labol mamwonya ma tye i Matayo 7:5 pwonyowa ngo? (Car. 26:12; Rom. 2:1; 14:10; Yak. 4:11, 12)


text:
DUL ME APAR WIYE ANGWEN
Jo me Otti Twero Bedo ki Yomcwiny
1, 2. Ngo ma Jehovah mito pi jo me odi?
LUBANGA JEHOVAH aye oyubo nyom me acel. Baibul wacciwa ni en ocweyo dako mukwongo ka ‘okelo bot laco.’ Adam onongo cwinye yom adada mumiyo en owaco ni: “Man aye cogo mua i cogona kikome, ki ringo bene mua ki i ringona kikome.” (Acakki 2:22, 23) Man pwonyowa ni Jehovah mito ni jo munyomme gubed ki yomcwiny.
2 Rac mada ni jo me odi mukene pe ginongo yomcwiny i kwogi. Ento, Baibul tye ki cik mapol ma twero konyo jo me odi me yubo kwogi wek obed maber kun ginongo yomcwiny i bedo kacel.
GIN MA LUBANGA MITO KI BOT CO
3, 4. (a) Laco myero oter dakone nining? (b) Pingo pire tek pi laco ki dako me timo kica i kingi?
3 Baibul waco ni laco maber myero oter dakone ki mar dok ki woro. Kwan Jo Epeco 5:25-29. Laco myero oter dakone i yo me mar kare ducu. En bene myero ogwok dakone dok pe otim gin mo ma twero wanne.
4 Ento laco myero otim gin ango ka dakone otimo bal? Kiwaco bot co ni: “Wun co bene wumedde ki maro monwu, pe wubed ki gero i komgi.” (Jo Kolocai 3:19, NW) Co, wiwu myero opo ni wun bene wutimo bal. Dok ka imito ni Lubanga otimmi kica, in bene omyero itim kica bot dakoni. (Matayo 6:12, 14, 15) Ka laco ki dakone gitye atera me timo kica i kingi, man bikonyogi me bedo ki yomcwiny i nyomgi.
5. Pingo myero laco owor dakone?
5 Jehovah mito ni laco myero owor dakone. Laco myero otam i kom jami ma dakone mito. Man pe obedo lok me tuko. Ka laco nywaro dakone, Jehovah twero kwero winyo legane. (1 Petero 3:7) Gin ma weko dano pigi bedo tek bot Jehovah aye mar ma gin gitye kwede pi en. En pe neno ni laco dok pire tek kato dako.
6. Te lokke ngo pi laco ki dako me bedo “kom acel”?
6 Yecu otito ni laco ki dakone ‘pe dong gibedo kom aryo ento kom acel.’ (Matayo 19:6) Gigwoko genne i kingi dok pe gidonyo i tim me abor. (Carolok 5:15-21; Jo Ibru 13:4) Laco ki dakone myero gucob mitigi me buto labongo wanya mo. (1 Jo Korint 7:3-5) Wi laco myero opo ni ‘pe tye ngat mo ma dag kome kekene, ento pito ki cam dok gwoko maber.’ Pi meno, en myero omar dok ogwok dakone maber. Makato ducu, gin ma dako mito ki bot cware aye ni cware myero otere i yo me kica dok ki mar.
GIN MA LUBANGA MITO KI BOT MON
7. Pingo paco acel acel myero obed ki lawiye?
7 Paco acel acel myero obed ki lawiye, ngat mo ma tirogi wek guti kacel. Baibul tittiwa i 1 Jo Korint 11:3 ni: “Wi laco acel acel en aye Kricito, wi dako aye cware, ki wi Kricito aye Lubanga.”
8. Dako twero nyuto woro matut pi cware nining?
8 Co ducu gitimo bal. Ento ka dako cwako tam ma cware omoko dok note kacel kwede, ci jo ducu me ot meno gibedo ki yomcwiny. (1 Petero 3:1-6) Baibul waco ni: “Dako myero onen ni eworo cware.” (Jo Epeco 5:33) Ka laco pe nywako niye pa dakone kono? Pud mitte ni dako myero obed ki woro i kom cware. Baibul waco ni: ‘Kit meno bene, wun mon wumine me bedo i te loc pa cogwu, wek ka ce co mogo i kingi pe gilubo lok pa Lubanga, ci gitwero lokke pi kit pa mongi, kadi bed gin ki komgi pe giloko lok mo ki doggi, ento ka guneno kitwu maleng ma nen me woro.’ (1 Petero 3:1, 2) Lanen maber pa dako twero konyo cware me niang ki woro niye pa dakone.
9. (a) Ngo ma dako myero otim ka tamme pe rwatte ki pa cware? (b) Tam ango ma kimiyo bot mon i Tito 2:4, 5?
9 Gin ango ma dako myero otim ka ce tamme pe rwatte ki pa cware? Dako myero olok tamme ki woro. Me labolle Cara oloko gin mo ma pe oyomo cwiny Abraim, ento Jehovah owaco bot Abraim ni: “Tim kit ma en otiti.” (Acakki 21:9-12) Pol kare, co ma Lukricitayo gimoko tamgi ma lubbe ki gin ma Baibul waco, pi meno dako myero ocwak lokke. (Tic pa Lukwena 5:29; Jo Epeco 5:24) Dako makwiri gwoko jo me ode. (Kwan Tito 2:4, 5.) Ka cware ki lutinone gineno kit ma en tiyo kwede matek, ci gibimare dok gibiwore adada.
10. Baibul waco gin ango i kom pokke ki keto keny?
10 I kare mukene, laco ki dako gimoko tamgi me pokke nyo keto keny woko oyotoyot. Ento Baibul waco ni “dako [myero] pe okwer cware” dok “laco bene pe myero oryem dakone.” (1 Jo Korint 7:10, 11) Tye jami mogo ma nongo dong okato um okuro woko ma twero kelo pokke i kin jo munyomme, ento myero kong itam matut ma peya imoko tam man. Ento keto keny kono? Baibul nyuto ni tyen lok acel keken ma miyo ngat moni twero keto keny en aye ka cware nyo dakone otimo abor.
GIN MA LUBANGA MITO KI BOT LUNYODO
11. Ngo ma lutino gimito makato gin mo keken?
11 Lunyodo, wumi kare malac ki lutinowu. Lutinoni gimito in. Makato gin mo keken, gimito ni ipwonygi lok i kom Jehovah.
12. Ngo ma lunyodo myero gutim me gwoko lutinogi?
12 Lobo pa Catan-ni tye ka doko rac medde ameda nino ducu, dok tye dano mogo ma gimito wano, nyo pyedo lutinowa. Lunyodo mukene ginongo ni tek mada me loko lok man ki lutinogi. Ento lunyodo myero gucik lutinogi dok gupwonygi me gwokke ki kodi jo magi. Lunyodo, myero wugwok lutinowu. *
13. Lunyodo myero gupwony lutinogi nining?
13 Lunyodo gitye ki tic me pwonyo lutinogi kit ma myero gukwo kwede. Iromo pwonyo lutinoni nining? Lutinoni myero gunong pwonye, ento pe myero imi tira ki gero. (Jeremia 30: 11) Pi meno, pe imi pwod bot lutinoni ma nongo kiniga omaki. Lokki myero pe obed calo ‘pala lucwan ma cobo’ dok wanogi. (Carolok 12:18) Pwony lutinoni me niang tyen lok mumiyo omyero gubed luwiny.
GIN MA LUBANGA MITO KI BOT LUTINO
14, 15. Pingo myero lutino gubed luwiny bot lunyodogi?
14 Yecu owinyo lok pa Wonne i kare ducu, kadi wa i kare ma onongo pe yot. (Luka 22:42; Jon 8:28, 29) Jehovah bene mito ni lutino guwiny lunyodogi.
15 Lutino, kadi bed wunongo ni winyo dog lunyodowu obedo gin matek, wiwu opo ni ka in lawiny, Jehovah kacel ki lunyodoni cwinygi bibedo yom i komi. *
16. (a) I yo ma nining ma Catan temo bito kwede jo matino me timo jami maraco? (b) Pingo pire tek me yero lurem ma gimaro Jehovah?
16 Larac-ci twero tic ki luremi ki jo matino mukene me bwoli wek itim gin marac. Larac-ci ngeyo maber ni lyeto ma luwotwa keto i komwa cirone twero bedo tek adada. Me labolle, Dina nya pa Yakobo, onongo tye ki lurem ma pe gimaro Jehovah. Man okelo peko madit adada bote ki bot jo ganggi. (Acakki 34:1, 2) Ka luremi pe gimaro Jehovah, gin giromo biti me timo jami ma Jehovah dag, man twero kelo arem cwiny boti, bot jo gangwu ki bot Lubanga. (Carolok 17:21, 25) Meno aye gin mumiyo pire tek ni inong lurem ma gimaro Jehovah.
JO ME OTTI TWERO BEDO KI YOMCWINY
17. Tic ango ma ngat acel acel me ot tye kwede?
17 Ka jo me ot ducu gilubo cik pa Lubanga, ci gibwot ki i pekki mapol ata. Pi man, ka in ibedo laco, ter dakoni ki mar. Ka in ibedo dako, wor cwari dok imine i te twerone kun ilubo lanen pa dako ma kicoyo lok i kome i Carolok 31:10-31. Ka in lanyodo, pwony lutinoni me maro Lubanga. (Carolok 22:6) Ka in i wego, medde ki tiro jo me odi i yo “maber.” (1 Temceo 3:4, 5; 5:8) Dok lutino, wuwor lunyodowu. (Jo Kolocai 3:20) Wiwu opo ni, ngat acel acel i ot timo bal, pi meno wubed mwol dok wukwa kica. Ada, Baibul tye ki tira ma Jehovah omiyo bot ngat acel acel me ot.
^ para. 12 Itwero nongo ngec mukene i kom kit me gwoko lutinoni i dul me 32 i buk me Nong Pwony ki Bot Lapwony Madit, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.
^ para. 15 Latin pe myero owiny lunyodone ka gimito ni en otur cik pa Lubanga.


text:
FUONJI 11
Chiki pa Wer Konyo Wan Nedi?
1. Iraŋo Were otimo maber miyo wan chik?
Were ryek loyo wan. Go omaro wan swa aka dewo kwoŋ wan. Kobedo atoŋa pa Were nike wawegi wadhumere. (Yeremiya 10:23) Paka nyithindho joripo limo ryeko wok kwoŋ jonywol pajo, apaka wabende waripo limo ryeko wok bongi Were. (Isaya 48:17, 18) Baibul obedo mich maber mawok bongi Were, rupiri n’iye ryeko manyalo konyo wan i kwo.
Ka waluwo chik pa Jehova, wanyalo bedo gi kwo maber pama, aka wanyalo kir limo kwo makirum i hongo mabino. Rupiri Were amochweyo wan, go oŋeyo kis gimaber ri wan. Amomiyo waripo winjo chik pere.
2. Wach pa Were konyo wan nedi?
Gikipiny megi ma wasoma i Baibul kobedo chik, kwanyo woko nyutho wan paro pa Were. Kuchiel, chik nyutho wan gima waripere timo. (Tim 15:29) Ruman waripo oro ryeko nyaka to waneno nger ma gikipiny megi ma wasoma i Baibul konyo wan. (Agecha 2:10-12) Paka giranena, Baibul fuonjo ni kwo obedo mich mawok bongi Were. Ka watyeko ŋeyo ameno, watimo gimanyalere jye geŋo gikipiny manyalo ketho kwo mowan i teko ka wanitye katich, pecho, kosa ka wawotho i royo.
3. Chik aryo maloyo megi jye a mene?
Yesu oluwo kwoŋ chik aryo maloyo megi jye. Chik marapena nyutho atoŋa ma kwo mowan
Chik mararyo fuonjo wan tiyirok maber gi joman. (1 Jokorinthya 13:4-7) Chik mararyo no konyo wan tero ji paka Were tero jo.
4. Chik pa Were konyo wan nedi?
Ka jopecho joluwo chik pa Were manitye i Baibul, pecho no bed’iye syem kodi kisangala. (Jokolosai 3:12-14) Kendo Baibul riwo pecho rupiri fuonjo jachwo kodi chiege ni jokiripi weyirok.
Ka waketho i tim gima wafuonjere i Baibul, nyalo kir konyo wan i nger megi mopokere opokere. Paka giranena, kis dhano mito jatich magenere kendo matiyo gi men. (Agecha 10:4, 26; Joebrania 13:18) Odoko Baibul fuonjo ni wakiripi rembo ka wanyalo limo gikipiny ma mitere i kwo, kendo fuonjo ni waripo maro Were loyo ŋaŋo.
Ka waluwo chik pa Were, nyalo kir kuro kwo mowan. (Agecha 14:30; 22:24, 25) Paka giranena, ka waluwo chik ma chiero wan mero, botho wan kwoŋ two kodi teko megi mopokere opokere ma jomero jolimo. (Agecha 23:20) Were yeyo wan madho mwenge, to nyaka manok. (Zabul 104:15; 1 Jokorinthya 6:10) Kendo chik pa Were konyo wan bedo gi paro motire. (Zabul 119:97-100) To Jokristo maradyeri jokiwinji chik pa Were rupiri konyo jo. Jowinjo chik pa Were rupiri jomito miyo Jehova dwoŋ.
MEDI FUONJIROK
MA MAKO KWOŊ WAN
Kwayi Fuonjirok Baibul
Fuonjere adyeri manwaŋere i Baibul i hongo kendo i kifo mayot rin.


text:
Jumulembe pa Yehova—Watie Jukani?
Watie dhanu mi thek dupa ma tung’ tung’ man mi dhok de dupa, ento wan ceke wadikra pi nilubo lembe ma rom. Ku kwong’a zoo, wamito niyungo Yehova, ma etie Mungu mi Biblia man Jacwic mi piny ceke. Wabed watimo kero mwa ceke pi nilubo batiend Yesu Kristo man watie kud anyong’a nilwong’ra Jukristo. Wan ceke, ng’atuman bewodho saa pare ma pol pi nikonyo dhanu unyang’ akeca iwi Biblia man iwi Ker pa Mungu. Calu wabed warweyo lembe kunoke wabed wayero pi Yehova Mungu man pi Ker pare, julwong’owa ku nying ma Jumulembe pa Yehova.
Yab kusika mwa mir internet. Som Biblia i internet i dhok ma romo 50. Ponj ning’eyo lembe lee i wiwa man iwi yioyic mwa.


text:
DUL ME APAR WIYE ANGWEN
Kit me Miyo Kwo me Oti Bedo me Yomcwiny
Gin ango ma mitte me bedo won ot maber?
Dako twero bedo min ot maber nining?
Bedo lanyodo maber kwako timo ngo?
Lutino gitwero miyo kwo me ot bedo me yomcwiny nining?
LUBANGA JEHOVAH mito ni kwo me oti obed ma yomo cwinyi. Baibul ma obedo Lokke, miyo pwony pi ngat acel acel ma i ot, tito tic ma Lubanga mito ni ngat moni omyero otim. Ka jo me ot gitimo ticgi ma lubbe ki tam pa Lubanga, adwogine bedo maber atika. Yecu owaco ni: ‘gitye ki gum, jo ma giwinyo lok pa Lubanga, dok gigwoko!’—Luka 11:28.
2 Kwo me yomcwiny me ot jenge i yewa ni, kwo me ot ocakke ki bot Jehovah, ma obedo ngat ma Yecu olwongo ni “Wonwa.” (Matayo 6:9) Odi ducu ma i wi lobo gitye pi Wonwa me polo-ni—dok en ada ngeyo gin ma mitte wek kwo me ot obed me yomcwiny. (Jo Epeco 3:14, 15) Dong, kit jami ango ma Baibul pwonyo i kom tic ma ngat acel acel omyero otim i ot?
YUB ME KWO ME OT OCAKKE KI BOT LUBANGA
3 Jehovah ocweyo dano mukwongo, Adam gin ki Kawa, okelogi kacel macalo laco ki dako. En oketogi i paco me paradic ma mwonya i lobo—poto me Eden ka owaco botgi ni gunywal lutino. Jehovah owaco ni: “Wunywal, wunya, wupong lobo.” (Acakki 1:26-28; 2:18, 21-24) Man pe obedo lok aboka nyo ododo mamwa, pien Yecu onyuto ni gin ma kitito i Acakki i kom kit ma kwo me ot ocakke kwede tye ada. (Matayo 19:4, 5) Kadi bed ni wakemme ki lwak peko mapol dok kwo me kare-ni pe tye kit ma onongo Lubanga oyubo-ni, kong wanenu gin ma miyo kwo me yomcwiny twero bedo tye i ot.
4 Ngat acel acel me ot miyo kwo me ot bedo me yomcwiny ki bedo ma poro mar pa Lubanga. (Jo Epeco 5:1, 2) Wan kono watwero poro Lubanga nining, kit ma pe watwero neno en-ni? Watwero niang kit ma Jehovah tiyo kwede pien en ocwalo Wode me kayone i lobo. (Jon 1:14, 18) I kare ma tye i lobo, Wode man ma obedo Yecu Kricito-ni, oporo Wonne ma i polo-ni maber tutwal ma oweko neno ki winyo Yecu onongo rom aroma ki bedo kacel ki winyo Jehovah. (Jon 14:9) Pi meno, ka waporo mar ma Yecu onyuto dok walubo lanenne, ci wan ki acel acel watwero miyo kwo me otwa bedo me yomcwiny makato.
LANEN MABER PI CO
5 Baibul waco ni co myero guter mongi kit ma Yecu tero kwede lupwonnyene. Tam kong i kom tela ma Baibul miyo ni: ‘Wun co bene wumar monwu i kit macalo Kricito omaro kwede lwak muye en ci omiyo kwone pigi, Kit meno, co bene gumar mongi macalo gimaro komgi kengi. Ngat ma maro dakone, maro kome kene. Pe tye ngat mo ma dag kome kekene, ento pito ki cam dok gwoko maber macalo Kricito bene tiyo ki lwak jo muye en.’—Jo Epeco 5:23, 25-29.
6 Mar pa Yecu i kom lupwonnyene omiyo lanen maber bot co. Yecu “omarogi nio i agik,” omiyo otyero kwone pigi, kadi bed ni gin onongo gitye ki roc. (Jon 13:1; 15:13) I yo acel-li, kicuko cwiny co ni: ‘Wubed ka maro monwu, pe wubed ki gero i komgi.’ (Jo Kolocai 3:19) Gin ango ma bikonyo laco me tic ki tam magi, ka dakone pol kare pe timo jami ki ryeko? En omyero wiye opo i kom bal ma mege ki gin ma en omyero etim me nongo kica pa Lubanga. En omyero otim ngo? En omyero owek bal pa jo ma gibalo i kome, man kwako wa bal pa dakone bene. Tye bene ni en dako omyero otim kit meno. (Matayo 6:12, 14, 15) Dong itye ka neno pingo kiwacci keny maber aye obedo ribbe pa jo aryo ma gubedo lutim kica i kingi?
7 Co omyero bene gunge ni Yecu kare ducu onyuto ni eparo pi lupwonnyene. En otamo pi gorogi ki pi mitigi. Me labolle i kare mo ma onongo guol, en owacci: “Wubin kenwu ka ma dano pe iye, wuywe manok.” (Marako 6:30-32) Mon bene mitte ni omyero kitam pigi. Baibul waco ni gin gubedo jo ‘ma komgi pe tek’ dok kimiyo cik bot co me miyo botgi “deyo.” Pingo? Pien laco ki dako ducu ginywako ‘kica pa Lubanga ma kelo kwo’ marom. (1 Petero 3:7) Co omyero wigi opo ni bedo ngat ma lagen aye pire tek bot Lubanga, ento pe bedo laco nyo dako.—Jabuli 101:6.
8 Baibul waco ni laco “ma maro dakone, maro kome kene.” Tye kit man pien, kit ma Yecu otito kwede, laco gin ki dakone ‘pe dong gibedo kom aryo ento kom acel.’ (Matayo 19:6) Pi meno mitigi me buto omyero ogik bot gin aryo-ni keken. (Carolok 5:15-21; Jo Ibru 13:4) Gin twero timo man ka ngat acel acel cobo miti pa lawote labongo wanya mo. (1 Jo Korint 7:3-5) Lok ma pire tek ma wic omyero pe owil iye tye ni: ‘Pe tye ngat mo ma dag kome kekene, ento pito ki cam dok gwoko maber.’ Co mito gumar mongi kit ma gimarre kwede kekengi, kun giniang ni gibicung i nyim Yecu Kricito, ma obedo lawigi.—Jo Epeco 5:29; 1 Jo Korint 11:3.
9 Lakwena Paulo otito pi ‘mar kikome ma Kricito Yecu tye kwede.’ (Jo Pilipi 1:8) Mar pa Yecu onongo ber mada bot mon ma gudoko lupwonnyene. (Jon 20:1, 11-13, 16) Dong mon ot gimito mar kikome ki bot cog-gi tutwal.
LANEN MABER PI MON
10 Ot obedo calo dul mo ma lwak oyubo, dok me wek kwo ma iye obed maber, lawiye omyero obed tye. Kadi wa Yecu tye ki Ngat ma en miine bote macalo Lawiye. “Wi Kricito aye Lubanga,” kit ma “wi dako aye cware.” (1 Jo Korint 11:3) Miine pa Yecu ite tela pa Lubanga obedo lanen maber atika botwa, kit ma wan ducu watye ki lawiwa ma myero wamiine i tere.
11 Co gitye ki roc pi meno gitimo bal dok pol kare pe gibedo lanen maber me tela i ot. Pi meno, dako omyero dong otim gin ango? En pe omyero oca gin ma cware timo nyo otemme me leyo telane. Dako myero wiye opo ni cwiny ma mwol ma ling mot aye pire dit i wang Lubanga. (1 Petero 3:4) Bedo ki cwiny man, bimiyo en nongo ni miine ite laco i kit ma Lubanga mito-ni bedo yot makato, kadi wa i kare ma nongo kwo tye matek. Me medo i kom meno, Baibul waco ni: “Dako bene myero onen ni eworo cware.” (Jo Epeco 5:33) Ento ka laco pe ye Kricito calo Lawiye kono? Baibul cuko cwiny mon ni: ‘Wumine me bedo i te loc pa cogwu, wek ka ce co mogo i kingi pe gilubo lok pa Lubanga, ci gitwero lokke pi kit pa mongi, kadi bed gin ki komgi pe giloko lok mo ki doggi, ento ka guneno kitwu maleng ma nen me woro.’—1 Petero 3:1, 2.
12 Kadi bed ni laco obedo ngat ma oye nyo pe, dako ot pe nongo onyuto cac ka en omiyo tam ma opokke woko ki pa cware. Tamme twero bedo atir, dok jo me ode ducu guromo nongo kony iye ka laco olubo. Kadi bed ni Abraim pe oye i kare ma dakone Cara omiye tam me cobo peko me ot, Lubanga owacce ni: “Tim kit ma en otitti.” (Acakki 21:9-12) Pi meno, ka laco dong omoko tamme me agikki ma pe turo cik pa Lubanga, dako omyero nyuto miinene ki lubone.—Tic pa Lukwena 5:29; Jo Epeco 5:24.
13 I cobo ticce, dako twero timo jami mapol me gwoko jo me ode. Me labolle, Baibul nyuto ni mon ma kinyomogi omyero ‘gumar coggi ki litinogi, dok gubed mon ma loyo tamgi kengi, mon maleng ma pe gitye ki tam mo me caro caro, ma gigwoko pacogi, mon ma lukica kun giworo coggi bene.’ (Tito 2:4, 5) Dako nyo mego ma timo kit man binongo mar ki woro pa jo me ode pi naka. (Carolok 31:10, 28) Kit ma nyom obedo ribo kin jo ma luroc-ci, i kine mukene jami mogo maraco tutwal twero kelo pokke nyo keto keny. Baibul ye pokke pi tyen lok mogo. Ento, pokke pe omyero giter calo gin matidi, pien Baibul ciko ni: ‘Dako pe opokke ki cware, dok laco bene pe myero owek dakone.’ (1 Jo Korint 7:10, 11) Ginacoya ye keto nyom keken ka ngat mo i kin gin aryo-ni obuto ki ngat mo mukene.—Matayo 19:9.
LANEN MABER PI LUNYODO
14 Yecu onyuto lanen maber pi lunyodo i kit ma en otero kwede lutino. I kare ma jo mukene gutemo juko jo matino me bino bot Yecu, en owaco ni: “Wuwek lutino gubin bota, pe wugenggi.” Baibul owaco ni en ‘otingogi i kore omiyogi gum, kun keto cinge i komgi.’ (Marako 10:13-16) Kit ma Yecu omiyo kare me bedo ki jo matino-ni, in pe i tamo ni bedo ber pi in bene me timo kit meno pi lutino awobe ki anyirani? Gin pe gimito kare manok keken, ento gimito kare malac ki boti. Omyero ikwany kare malac me pwonyogi, pien meno aye gin ma Jehovah ociko lunyodo me timone.—Nwoyo Cik 6:4-9.
15 Kit ma lobo-ni tye ka doko rac medde ameda-ni, lutino mito lunyodo ma bigwokogi ki i kom jo ma twero wanogi, calo jo ma gipyeda lutino. Kong itam kit ma Yecu ogwoko kwede lupwonnyene, ma en olwongo ki mar ni “litino aduno.” I kare ma kimake ma onongo dong kicok kinekke, Yecu oyubo yo me loyo botgi. (Jon 13:33; 18:7-9) Macalo lanyodo, myero ibed ma wangi twolo i kom atematema pa Larac-ci i kom lutinoni. Omyero inguk cikogi con.* (1 Petero 5:8) Lutino dong mito agwoka i kare-ni ma loyo kare mo ducu ki gin ma twero wano komgi, balo kwogi i yo me cwiny, nyo balo kitgi.
16 I dye wor ma onongo Yecu peya oto, lupwonnyene gularo lok i kom nga ma onongo dit loyo ki i kin-gi. Me ka ka keco i komgi, Yecu omedde ki konyogi i yo me mar kun tiyo ki lok kacel ki lanen. (Luka 22:24-27; Jon 13:3-8) Ka in lanyodo, tye kit ma in itwero neno kwede kit me lubo lanen pa Yecu-ni i yo me tiro lutinoni? Ada, gin mito pwony, ento omyero kimii ‘i yo maber’ ento pe ki kiniga. Pe omyero ilok labongo tam ma weko lokki doko “macalo pala lucwan ka ocobo dano.” (Jeremia 30:11; Carolok 12:18) Pwod omyero kimii i yo ma latinni bineno-ne lacen ni onongo rwatte.—Jo Epeco 6:4; Jo Ibru 12:9-11.
LANEN MABER PI LUTINO
17 Lutino mono gitwero pwonyo gin mo ki i kom Yecu? Ada, gitwero! Yecu onyuto lanen kit ma lutino omyero guwiny kwede lunyodogi. En owaco ni: “Aloko gin ma Wora opwonya iye.” En dok omedo ni: “Nino ducu atiyo gin ma iye mito.” (Jon 8:28, 29) Yecu onongo winyo Wonne ma i polo, dok Baibul waco ni lutino omyero guwiny lunyodogi. (Jo Epeco 6:1-3) Kadi bed ni Yecu onongo obedo latin ma pe ki roc mo, en owinyo lunyodone, ma gubedo Yucepu gin ki Maliam ma onongo gitye ki roc-ci. Meno ada okelo yomcwiny bot ngat acel acel ma onongo tye i gang pa Yecu-gi!—Luka 2:4, 5, 51, 52.
18 Lutino mono gitwero yenyo yo me bedo calo Yecu kun giweko cwiny lunyodogi bedo yom nining? Ada, lutino kare mukene ginongo ni tek me winyo lunyodogi, ento meno aye gin ma Lubanga mito ni lutino gutim. (Carolok 1:8; 6:20) Yecu kare ducu owinyo Wonne ma i polo, kadi wa i kare ma onongo timone tek. I kare mo ma miti pa Lubanga onongo tye ni Yecu otim gin mo ma tek atika, Yecu owaco ni: “Kwany kikopo man [gin mo ma onongo mitte me atima] woko ki bota.” Kadi bed kit meno, Yecu otimo gin ma Lubanga omito, pien ongeyo ni Wonne ngeyo jami maber ma loyo ducu. (Luka 22:42) Lutino gibimiyo lunyodogi ki Wongi ma i polo bedo ki yomcwiny mada ka gupwonye me bedo ki winy.#—Carolok 23:22-25.
19 Lagoba-ni otemo Yecu, dok wangeyo maber ni en bitemo jo matino me timo jami maraco. (Matayo 4:1-10) Catan Larac-ci tiyo ki dic pa jo ma gubedo luwot ngati moni, ma twero bedo tek tutwal me kwerone. Pi meno pire tek ni lutino omyero guwek bedo ki luwotgi ma kitgi raco! (1 Korint 15:33) Dina, nya pa Yakobo obedo ka bedo ki jo ma pe luwor Jehovah, ci meno okelo peko mapol. (Acakki 34:1, 2) Kong itam kit ma jo me ot gibiwinyo kwede ka ngat mo acel i kin-gi odonyo itim me tar wang!—Carolok 17:21, 25.
LAGONY ME KWO ME OT MA YOMO CWINY
20 Lweny ki peko me ot bedo yot ka kitiyo ki tam ma i Baibul. I ada, keto lakit tam magi i tic aye obedo lagony me yom cwiny i ot. Pi meno co, maru monwu, dok wutergi kit ma Yecu tero kwede kacokkene. Mon, miine i te tela pa cogwu, dok wulub lanen pa dako makwiri ma kitito pire i Carolok 31:10-31. Lunyodo, pwonyo lutinowu. (Carolok 22:6) Wego, ‘loo wi odiwu i yo maber.’ (1 Temceo 3:4, 5; 5:8) Ki lutino bene wuwiny lunyodowu. (Jo Kolocai 3:20) Pe tye ngat mo i ot ma pe ki roc, pien dano ducu gitimo bal. Pi meno bed mwol, kwa kica ki bot lawoti pi balli.
21 Ada, Baibul tye ki lonyo madit me tam ki cik ma mako kwo me ot. Medo i kom meno, Baibul pwonyowa i kom lobo manyen pa Lubanga ma obedo lobo paradic ma bipong ki dano ma cwinygi yom ma giworo Jehovah. (Niyabo 21:3, 4) Gen me kwo mamwonya atika pud dong tye anyim ya! Kadi i kare-ni, watwero bedo ki kwo me ot ma yomo cwiny ka waketo cik pa Lubanga ma tye i Lokke Baibul i tic.
GIN MA BAIBUL PWONYO
- Mitte ni co omyero gumar mongi macalo gimaro komgi kengi.—Jo Epeco 5:25-29.
- Mon omyero gumar jo me odigi dok guwor coggi.—Tito 2:4, 5.
- Mitte ni lunyodo omyero gumar, gupwony dok gugwok lutinogi.—Nwoyo Cik 6:4-9.
- Mitte ni lutino omyero guwiny lunyodogi.—Jo Epeco 6:1-3.
* Kony me gwoko litino nonge i dul me 32 me buk Learn From the Great Teacher, ma Lucaden pa Jehovah gucoyo.
# Ka lanyodo owaco ki latin me turo cik pa Lubanga ci bedo atir ka latin-ni pe olubo.—Tic pa Lukwena 5:29.
Peny me Kwan
1. Layab me kwo ma mit me ot aye ngo?
2. Kwo me yomcwiny i otwa jenge i kom ye gin ango?
3. Baibul tito acakki me kwo me ot nining, dok pingo wangeyo ni gin ma Baibul waco-ni tye ada?
4. (a) Ngat acel acel twero miyo kwo me ot bedo me yomcwiny nining? (b) Pingo kwano lok i kom kwo pa Yecu pire tek tutwal me bedo ki kwo me ot ma yomo cwiny?
5, 6. (a) Yo ma Yecu tero kwede kacokke miyo lanen maber bot co nining? (b) Gin ango ma omyero kitim pi nongo kica?
7. Yecu otamo pi gin ango, dok omiyo lanen ango bot co?
8. (a) Tye dok nining ni laco “ma maro dakone, maro kome kene”? (b) Bedo “kom acel” tyen lokke ngo ki bot laco ki dok bot dakone?
9. Kit Yecu ango ma kitito pire i Jo Pilipi 1:8, dok pingo co myero gubed ki kit man i kom mongi?
10. Yecu omiyo lanen maber pi mon nining?
11. Kit cwiny ango ma dako myero obed kwede i kom cware, dok adwogi ango ma twero bino ki i nyuto cwiny man?
12. Pingo pe rac ka dako omiyo tamme i yo me woro?
13. (a) Tito 2:4, 5 cuko cwiny mon ma gunyomme me timo gin ango? (b) Gin ango ma Baibul waco i kom pokke ki keto keny?
14. Yecu otero lutino nining, dok kit gin ango ma lutino mito ki bot lunyodo?
15. Lunyodo gitwero timo gin ango me gwoko lutinogi?
16. Lunyodo twero nongo pwony ango ki i yo ma Yecu otero kwede roc pa lupwonnyene?
17. I yo ango ma Yecu omiyo kwede lanen maber pi lutino?
18. Pingo Yecu i kare ducu owinyo Wonne ma i polo, dok anga ma cwinye bedo yom ka lutino guwinyo lunyodogi i kare-ni?
19. (a) Catan temo lutino nining? (b) Adwogi ango ma tim maraco pa lutino twero kelone bot lunyodo?
20. Gin ango ma ngat acel acel myero otim pi bedo ki kwo me yomcwiny i ot?
21. Kit kwo ango ma mwonya ma tye anyim, dok watwero nongo mit pa kwo me ot i kare-ni nining?


text:
Biro mar Kristo Tiende en Ang’o?
Dwoko ma Muma chiwo
Muma wuoyo nyading’eny e wi kinde ma Kristo biro biro e piny mondo ong’ad ne ji bura. * Kuom ranyisi, Mathayo 25:31-
Sama jomoko wuoyo kuom biro mar Kristo, gihero tiyo gi weche kaka “birone mar ariyo” kata “duoke mar ariyo.” Kata kamano, wechego ok yudre e Muma.
“Ka Wuod dhano [Yesu Kristo] obiro e duong’ne, kendo ka malaike duto ni kode, eka nobed e kom-lochne ma nigi duong’. Ibiro chok ogendni duto e nyime, eka obiro pogo ji koketogi e kidienje ariyo mana kaka jakwath pogo rombe gi diek. Kendo noket rombe e bade korachwich to diek koracham.”
Kinde mag ng’ado bura miwuoye e ndikono nobed e ndalo “masira maduong’,” ma en masira ma pok notimore nyaka nene. Masirano biro chopo e gikone e lweny mar Har–Magedon. (Mathayo 24:21; Fweny 16:16) Jowasik Kristo miwuoyo kuomgi kaka diek e ngero ma Yesu nogoyono “biro yudo buch kum mar kethruok ma nyaka chieng’.” (2 Jo-Thesalonika 1:9; Fweny 19:11, 15) Joma iwuoyo kuomgi kaka rombe to biro yudo “ngima ma nyaka chieng’.”
Kristo nobi karang’o?
Yesu nowacho niya: “Kuom wach chieng’no kod sano, onge ng’at mong’eyo.” (Mathayo 24:36, 42; 25:13) Kata kamano, nowuoyo e wi “ranyisi” moting’o weche bwora ma ne dhi konyo ji fwenyo ni biro mare chiegni.
Be Kristo biro biro ka en gi del mar polo koso mar ringruok?
Yesu ne ochier ka en gi del mar polo, omiyo, obiro biro mana gi del ma kamano to ok del mar ringruok. (1 Jo-Korintho 15:45; 1 Petro 3:
Puonj moko ma ok ni kare ma ji nigo e wi biro mar Kristo
Puonj ma ok ni kare: Ni sama Muma wacho ni ji biro neno Yesu “ka biro e boche polo,” mano nyiso ni ji biro nene gi wang’gi.
Adiera: Kinde mang’eny, Muma tiyo gi boche polo kowuoyo kuom gima ok nyal ne gi wang’. (Tim Jo-Lawi 16:2; Kwan 11:25; Rapar mar Chik 33:26) Kuom ranyisi, Nyasaye nonyiso Musa kama: “Abiro iri e bor polo mapek.” (Wuok 19:9) To Musa ne ok oneno Nyasaye gi wang’e. Kamano bende, sama Muma wacho ni Kristo biro “biro e boche polo,” tiende en ni ji biro fwenyo ni osebiro kata obedo ni ok gibi nene gi wang’gi.
Puonj ma ok ni kare: Ni weche ma otigo kiwuoyo e wi biro mar Kristo e Fweny 1:7 ni “wenge duto biro nene,” nyiso ni ji duto biro nene achiel kachiel.
Adiera: E dho Grik, wach ma Muma tiyogo ni “wang’ ” kod “neno” seche moko itiyogo kiwuoyo kuom fwenyo kata ng’eyo gima ji mang’eny ok ong’eyo, to ok neno gimoro achiel kachiel. * (Mathayo 13:15; Luka 19:42; Jo-Rumi 15:21; Jo-Efeso 1:
Puonj ma ok ni kare: Ni weche ma yudore e 2 Johana 7 nyiso ni Yesu biro biro gi del mar ringruok.
Adiera: Ndikono wacho niya: “Jowuond mang’eny osesieko e piny, ma ok nyis yie ni Yesu Kristo ne obiro e ringruok.”
E ndalo jaote Johana, nitie jomoko ma ne odagi yie ni Yesu ne osegabiro modak e piny kaka dhano kae en gi del mar ringruok. Ne ging’ere kaka Jonostik (Gnostics). Ndiko mar 2 Johana 7 ne ondik mondo orie pach joma kamago.
Puonjri Weche Momedore
DWOKO PENJO MA JI NIGO E WI MUMA
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Ne gik moko 6 mamiyo Pinyruodh Nyasaye bedo maber moloyo sirkande mag dhano.
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Be wadak e “Ndalo mag Giko”?
Par ane kaka timbeji kod parogi nyiso ni wadak e “ndalo mag giko” ma Muma ne okoro.


text: 15 “An e yadh mzabibu madier, to Wuora e japur.2 Bede duto man kuoma ma ok nyag olemo ogolo oko, to bede duto ma nyago olemo, olwero maler mondo eka ginyag olemo momedore.3 Un usebedo maler nikech wach ma asewachonu.4 Sikuru e winjruok achiel koda, to an bende anasik e winjruok achiel kodu. Mana kaka bat ok nyal nyago olemo kende owuon mak mana ka osiko e yadh mzabibu, un bende ok unyal nyago olemo mak mana ka usiko e winjruok achiel koda.5 An e yadh mzabibu; un e bedene. Ng’ato ang’ata ma siko e winjruok achiel koda kendo ma siko e winjruok achiel kode, jali nyago olemo mang’eny; nimar ka ok an, to ok unyal timo gimoro ngang’.6 Ka ng’ato ok sik e winjruok achiel koda, iwite oko mana kaka bad yath, kae to otwo. Eka ji choko bedego kendo giwitogi e mach mi wang’gi.7 Un kusiko e winjruok achiel koda, kendo ka wechena siko e iu, kwauru gimoro amora mudwaro, to biro timorenu kamano.8 Wuora yudo duong’ nikech ma: ni udhi nyime nyago olemo mang’eny kendo unyiso ni un jopuonjrena.9 Mana kaka Wuora osehera, e kaka aseherou; sikuru e herana.10 Kurito chikena, ubiro siko e herana, mana kaka aserito chike Wuora kendo asiko e herane.11 “Asewachonu gigi mondo morna obed kuomu kendo mor maru opong’.12 Ma e chikna, ni mondo uherru ng’ato gi ng’ato mana kaka aseherou.13 Onge ng’at ma nigi hera maduong’ ma loyo ma: ni ng’ato chiwo ngimane nikech osiepene.14 Un osiepena kutimo gima achikou.15 Koro ok aluongu kendo ni wasumbni, nimar misumba ok ong’eyo gima ruodhe timo. To aseluongou ni osiepena, nimar asemiyo ung’eyo gik moko duto ma asewinjo kuom Wuora.16 Ok ne uyiera, to nayierou, kendo naketou mondo udhi unyag olemo, kendo mondo olemo ma unyago osik, eka gimoro amora mukwayo Wuora e nyinga, obiro miyou.17 “Wechegi achikou mondo uherru e kindu.18 Ka piny osin kodu, ng’euru ni nokwongo sin koda ka pok osin kodu.19 Ka da un mag piny, piny dine ohero gige owuon. To koro nikech ok un mag piny, to aseyierou koa e piny, piny osin kodu nikech mano.20 Paruru gima nawachonu niya: Misumba ok duong’ moloyo ruodhe. Ka gisesanda, un bende gibiro sandou; ka giserito wachna, gibiro rito wachu bende.21 To gibiro timonu mago duto nikech nyinga, nimar ok ging’eyo Jal ma noora.22 Dine bed ni ne ok abiro mi awuoyo kodgi, dikoro gionge gi richo. To koro ok ginyal kwer ni gionge richo.23 Ng’ato ang’ata ma sin koda, osin gi Wuora bende.24 Ka dine bed ni ok ne atimo e diergi tije ma onge ng’at machielo mosetimo, dikoro gionge gi richo; to sani gisenena kendo gisin koda kanyachiel gi Wuora.25 To mano notimore mondo eka wach mondik e Chikgi ochop niya: ‘Ne gisin koda ma onge gimomiyo.’26 Ka jakony ma abiro oronu koa ir Wuora obiro, roho mar adiera ma wuok ir Wuora, en e ma obiro chiwo neno kuoma;27 eka un bende, ubiro chiwo neno nikech usebedo koda nyaka ne achak tija.


text:
Kampen Ma Notim e Piny Ngima Mondo Olandgo JW.ORG
E dwe mar Agost 2014, Joneno mag Jehova e piny ngima nochiwo trakt moro mondo ojiw ji odonj e websait mar jw.org. Jo madonjo e websaitno nomedore ma gichopo ji milion 65 kama, to mano ne en medruok mar paset mokalo 20 e dweno. E piny ngima, ji madirom 10,000 osekwayo puonjruok Muma maonge chudo kokalo kuom websaitno. Ma en medruok mar paset 67 kopim gi dwe mar Julai! Kampenno nokonyo ji mang’eny ahinya kuonde duto ma giyudore.
Websaitno dwoko penjo mosechando ji mang’eny
Janeno moro e piny Canada nomoso dhako moro miluongo ni Madeline ka en e lift monyise trakt ma ne otimogo kampen. Trakno ne penjo niya, Ere Kama Wanyalo Yudoe Dwoko mag Penjo ma Chandowa e Ngima? Madeline nonyise ni otieno mokalo nolemo ka en e varanda mar ode kokwayo Nyasaye mondo okonye yudo dwoko mag penjo kaka mago. Nosebedo ka odhi e kanise mang’eny mondo okwa puonjruok Muma to onge kata kanisa achiel ma noyie puonje. Bang’e nochako puonjre gi Joneno mag Jehova.
Websaitno konyo ji ng’eyo Muma e yo maber
E piny Philippines, janeno miluongo ni Rowena nowuoyo gi ng’at moro ma Ja-China ma nochung’ e dho hotel moro. Nomiye trakt, kae to olerone ni Joneno mag Jehova puonjoga ji Muma maonge chudo moro amora.
Ng’atno nowacho ni pok nonenoga Muma nyaka nene. Mbakagino nojiwe mondo odhi e chokruok moro maduong’ mar Joneno mag Jehova. Bang’e nowacho ni doher ng’eyo weche momedore e wi Muma omiyo nowacho ni odhi download Muma e websaitwa.
Websaitno konyo momni
Janeno moro mamomo miluongo ni Guillermo manie piny Spain, noromo gi Jorge, jaklasgi machon ma ne momo be. Jorge nonyise ni min-gi nyocha otho omiyo, ne en gi penjo mang’eny mane chando chunye mamiyo obedo gi kiawa. Guillermo nomiye trakt ma ne itimogo kampen mi olerone kaka onyalo yudo dwoko mag penjogego e jw.org e dho ranyisi. Guillermo nogwelo Jorge bende e chokruoge mitimo e Kingdom Hall. Jorge nobiro, to chakre kindeno, pok olewoga ne chokruoge kata obedo ni odak kilomita 60 mabor gi kama kingdom hall nitie.
Websaitno konyo joma odak kuonde mosokore ahinya
Joneno moko ariyo ma gin joot nodhi Greenland ka gitiyo gi pesagi giwegi. Kuom seche auchiel, ne gitiyo gi yie moro matin mondo gidhi e gweng’ moro ma nigi ji 280. Ka gin kuno, ne gilendo, gipogo ne ji trakt kendo ne ginyiso ji vidio mag jw.org e dho Greenland. Ne gichako puonjruok Muma gi ng’at moro gi jaode. Sani, gipuonjore kodgi diriyo e juma ka gitiyo gi simu.
Tijni ne ok tim mana e yo masawa kende. Joneno man Nicaragua noloso chenro mar pogo traktni ne joma wacho dho Mayangna e bunge ma ni Caribbean. Bang’ ringo kuom seche 20 ma ok gichung’ ka gitiyo gi mtoka moro moti e yo mopong’ gi bugni, ne giwuotho gi tiendgi kuom seche 11 mondo gichop kuonde ma ji odakie. Kuno, ne gichiwo trakt mang’eny kendo ne ginyiso ji vidio manie dho Mayangna. Wachni nokawo joma ne odak kanyo gi wuoro ahinya mi ne gimor sidang.
Estela nomiyo ng’at moro trakt ka ne ng’atno kadho e taon moro manie bunge mag Amazon ma ni Brazil. Ng’atno noyie kawo traktno ma okete e ofuko. Kata kamano, ne ok orwako wachno ahinya. Sama nodok dala, yie ma ne en-go nogomo ma odong’ e chuny pi ka ong’e gima dotim. Sama norito ng’at ma ne biro konye, ne osomo trakt ma nomiyeno. Kotiyo gi simbe mar lwedo, nodonjo e websait mar jw.org, mosomo weche mang’eny kanyo bende nogolo vidio moko e websaitno. Bang’ ndalo matin noromo gi jaod Estela mi onyise ni ogone Estela erokamano kuom miye traktno. Nowacho kama; “Weche ma ne asomo e traktno kapod akwamo e aora karito yie ma ne biro resa ne okonya ahinya. Nyithinda ohero vidio mag Kaleb kendo abiro dhi nyime donjo e websait mar jw.org.”
Puonjri Weche Momedore
CHENRO MAR PUONJRUOK MUMA
Ang’o Momiyo Onego Ipuonjri Muma?
Muma osekonyo ji tara gi tara e yudo dwoko mag penjo ma chando pach ji e piny ngima. Be diher ni in be Muma okonyi?