text:
Tim Yiero Manyiso Rieko Kapod In Rawera
“Yawuowi bende gi nyiri . . . gipak nying Jehova.”—Zab. 148:12, 13.
1. Gin thuolo mage ma Jokristo ma rowere nigo?
WADAK e kinde ma ji timoe yiero maduong’ ahinya e ngimagi. Mopogore gi kinde moro amora, sani ji tara gi tara mawuok e ogendini duto biro e lamo madier. (Fwe. 7:9, 10) Rowere mathoth yudo nyak maber sama gikonyo ji mondo ong’e adiera mag Muma mareso ngima ji. (Fwe. 22:17) Rowere moko tayo puonjruoge mag Muma ka gikonyo ji mondo obed gi ngima maber. Moko to dhi e gwenge mamoko miwachoe dhok mopogore gi maggi mondo giland wach maber gi kinda. (Zab. 110:3; Isa. 52:7) Ere kaka inyalo medo riwo lwedo tich ma jotich Jehova timo gie kindegi?
2. Ranyisi mar Timotheo nyiso nade ni Jehova oikore miyo rowere migepe? (Ne picha manie chak sulani.)
2 Ka in rawera, inyalo timo yiero moko ma bang’e biro miyi thuolo mabeyo mag tiyo tije Nyasaye. Kuom ranyisi, nenore ni Timotheo notimo yiero manyiso rieko ma nomiyo oyudo migawo mar bedo jamisonari ka en jahigini 20 kama. (Tich 16:1-3) Nenore ni bang’ dweche matin, ka akwede mager nomiyo jaote Paulo owuok e kanyakla mar Thessalonika ma noyudo ochak manyien, nomiyo Timotheo migawo mar dok limo kanyaklano mondo ojiw owetego. (Tich 17:5-15; 1 Thes. 3:1, 2, 6) Nyalo bedo ni Timotheo nobedo mamor ahinya ka nomiye migawono!
YIERO MADUONG’IE MOLOYO MONEGO ITIM
3. En yiero mane maduong’ie moloyo monego itim, to inyalo time karang’o?
3 Magi e kinde mag timo yiero madongo e ngimani kapod in rawera. Kata kamano, nitie yiero achiel maduong’ie moloyo. En yiero tiyo ne Jehova. Gin kinde mage mowinjore itimie yierono? Jehova chiwo dwoko niya: “Par . . . Jachwechni ka podi in rawera.” (Ekl. 12:1) Yo achiel kende mar ‘paro’ Jehova en kuom tiyone gi chunyi duto. (Rapar 10:12) Tiyo ne Nyasaye gi chunyi duto e yiero maduong’ie moloyo kuom yiero duto mibiro timo. En gima mabiro mulo ngimani nyaka e kinde mabiro.—Zab. 71:5.
4. Mopogore gi yiero tiyo ne Jehova, gin yiero mage madongo machiko kaka ng’ato biro tiyo ne Nyasaye?
4 En adier ni yiero mar tiyo ne Jehova ok e yiero kende mamulo ngimani ma kinde mabiro. Kuom ranyisi, inyalo chako paro kabe ibiro kendo kata ibiro kendi, ng’ano mibiro donjogo e kend, koda tich mane mibiro tiyo makeloni yuto. Magi gin yiero madongo, kata kamano, en gima nyiso rieko ka iyiero mokwongo mar tiyo ne Jehova gi chunyi duto. (Rapar 30:19, 20) Nikech ang’o? En nikech yierogo duto otudore. Yiero mitimo kuom wach kend koda tich mibiro tiyo, biro chiko ahinya kaka itiyo ne Nyasaye. (Pim gi Luka 14:16-20.) E wi mano, gombo mari mar tiyo ne Nyasaye bende biro chiko yiero mitimo kuom wach kend koda tich. Kuom mano, chak gi yiero gima duong’ie moloyo e ngimani.—Fili. 1:10.
ONEGO ITIM ANG’O KAPOD IN RAWERA?
5, 6. Chiw ane ranyisi majiwo kaka timo yiero makare nyalo chiwo thuolo mabeyo mag tiyo ne Jehova e okang’ momedore. (Ne bende sula mawacho ni “Yiero Ma Natimo Kapod An Nyathi” mayudore e gochoni.)
5 Bang’ yiero mar tiyo ne Nyasaye, inyalo chako paro matut gima Nyasaye dwaro mondo itim, kae to iyier kaka ibiro tiyone. Owadwa moro mawuok Japan nowacho niya: “Chieng’ moro ka ajahigini 14, ne adhi lendo gi jaduong’-kanyakla ma ofwenyo ni ok ahero tij lendo. Nonyisa gi muolo niya: ‘Yuichiro, dog dala, ibed piny mos mondo ipar matut kuom gik ma Jehova osetimoni.’ Ne atimo mana kaka nonyisano. Ne adhi nyime paro wachno kendo lemo kuom odiechienge moko. Mos mos nachako bedo gi paro mopogore. Mapiyo bang’ mano, nachako bedo mamor gi tij Jehova. Nahero somo sula mawuoyo e wi jomisonari, kae to achako paro kaka datine Nyasaye e okang’ momedore.”
6 Yuichiro medo wacho kama: “Nachako timo yiero moko ma ne nyalo miyo chieng’ moro atine Jehova e pinje mamoko. Kuom ranyisi, nachako puonjora dho-Ingresa. Kane atieko skul, nayiero tich mar puonjo ji dho-Ingresa kuom seche moko e juma mondo ayud kaka nanyalo bedo painia. Kane achopo jahigini 20, nachako puonjora dho-Mongolia kae to adhi limo grup ma ne timo chokruok e dhokno. Bang’ higini ariyo, e higa 2007, ne adhi e piny Mongolia. Kane adhi lendo gi jopainia moko, naneno kaka ji mang’eny ne dwaro ng’eyo adiera, mano nomiyo abedo gi gombo mar bedo e pinyno mondo akony ji. Ne adok Japan mondo atim chenro mar dar. Chakre April 2008, asebedo ka atimo tij painia e piny Mongolia kae. Ngima ok yot ahinya kae. Kata kamano, ji rwako wach maber, kendo asekonyogi mondo gisud machiegni gi Jehova. Aneno ni nayiero timo tich maberie moloyo e ngimana.”
7. Gin yiero mage manyaka watim, to Musa noketonwa ranyisi mane?
7 Ng’ato ka ng’ato nyaka tim yiero mare owuon kuom kaka obiro tiyo gi ngimane ka en Janeno mar Jehova. (Josh. 24:15) Ok wanyal nyisi ni ikend kata okendi, nyisi ni ng’ano monego ikendrigo, kata ni tich mane monego itim. Ibiro yiero timo kos makawo thuoloni marom nade? Rowere moko ma Jokristo odak e gwenge ma ji odhierie, to moko odak e taonde momewo. E wi mano, un rowere un gi kido, nyalo, gombo, koda lony mopogore opogore, kendo pogruok nitie kuom kaka unyiso yie maru. Samoro ngimau opogore mana kaka ngima Musa nopogore gi mar rowere ma Jo-Hibrania ma nodak e piny Misri machon. Musa nodak e ngima maber ahinya e od ruoth, to rowere mamoko ma Jo-Hibrania wetene ne gin mana wasumbini. (Wuok 1:13, 14; Tich 7:21, 22) Mana kaka in, ne gidak e kinde ma nyaka ne gitim yiero maduong’ ahinya e ngimagi. (Wuok 19:4-6) Moro kamoro ne nyaka yier kabe obiro tiyo ne Jehova gi chunye duto. Musa notimo yiero makare.—Som Jo Hibrania 11:24-27.
8. Rowere madwaro timo yiero e ngimagi nyalo yudo kony kowuok kanye?
8 Jehova konyi timo yiero manyiso rieko kapod in rawera. Omiyi rieko kokalo kuom puonj minyalo tiyogo e chal mopogore opogore. (Zab. 32:8) E wi mano, jonyuolni ma gin Jokristo kod jodong-kanyakla biro konyi ng’eyo kaka inyalo tiyo gi puonjgo. (Nge. 1:8, 9) We waneane puonj adek madongo mayudore e Muma manyalo konyi timo yiero manyiso rieko kendo miyo ibed gi ngima maber e kinde mabiro.
PUONJ ADEK MAG MUMA MANYALO TAYI
9. (a) Ere kaka Jehova omiyowa luor makende kuom wach timo yiero? (b) ‘Dwaro mokwongo Pinyruodh Nyasaye’ miyowa thuolo mage?
9 Dwar mokwongo Pinyruodh Nyasaye gi wachne makare. (Som Mathayo 6:19-21, 24-26, 31-34.) Jehova miyowa luor makende kuom miyowa thuolo mar timo yiero. Ok owach ni onego iland wach mar Pinyruoth e okang’ maromo nade kapod in rawera. Kata kamano, Yesu nomiyowa puonj manyalo konyowa, ma en keto dwaro mag Pinyruoth obed mokwongo. Ka iluwo kaka nowacho, ibiro yudo thuolo mang’eny mag nyiso ni ihero Nyasaye, ihero dhano wadu, kendo nyiso ni ikawo mapek geno mar yudo ngima mochwere. Sama iparo mar donjo e kend koda manyo tich, non kabe yiero mitimo biro miyo ibed gi gombo mar bedo gi gige ringruok mathoth, koso yierono biro nyiso ni in gi kinda mar keto mokwongo Pinyruodh Nyasaye kod wachne makare.
10. Ang’o ma ne miyo Yesu bedo mamor, to gin yiero mage mabiro miyo ibed mamor?
10 Yud mor kuom tiyo ne jomoko. (Som Tich Joote 20:20, 21, 24, 35.) Mano en wach maduong’ ahinya e ngimawa ma Yesu nopuonjowa. Ne en ng’at mamor nikech ne otimo dwach Wuon-gi to ok dwache owuon. Ne omor neno joma muol ka rwako wach maber. (Luka 10:21; Joh. 4:34) Samoro in bende isegabedo mamor nikech ikonyo jomoko. Ka itimo yiero motenore gi puonj ma Yesu nochiwo, ibiro bedo mamor kendo ibiro moro Jehova.—Nge. 27:11.
11. Ang’o momiyo mor ma Baruk ne nigo norumo, to Jehova nomiye siem mane?
11 Wabedo mamor mokalo ka watiyo ne Jehova. (Nge. 16:20) Nyaka bedni Baruk ma ne en jandiko mar Jeremia, wiye nowil gi wachno. Kinde moro ne ok oyud mor mar tiyo ne Jehova. Jehova nonyise kama: “Idwaro mondo ibed ng’a moseyudo duong’? We dwaro kamano : ni mar, ne, anakel gik moko maricho kuom ji duto, . . . to anamiyi ibedi mangima mi anaresi e kuonde duto midhie.” (Yer. 45:3, 5) Iparo nade? Ang’o ma ne nyalo miyo Baruk obed mamor? Dibed dwaro duong’ koso tony ka en jatich Jehova sama iketho Jerusalem?—Jak. 1:12.
12. En yiero mane ma nomiyo Ramiro obedo mamor e ngimane?
12 Ramiro en owadwa mabedoga mamor sama okonyo jomoko. Owacho niya: “Ne onyuola e ot ma ji odhierie e gweng’ moro mayudore e Andes Mountains. Omiyo kane owadwa maduong’ ochiwore mar tera e yunivasiti, mano ne en thuolo majaber miwuoro. Kata kamano, noyudo eka oa batisa mondo abed Janeno mar Jehova, kendo nayudo migawo maber kane painia moro ogwela mondo adhi alend kode e taon moro matin. Ne adhi e taondno ma apuonjora tij liedo kae to ayawo kara mondo ayud kaka ne anyalo konyora. Ji mang’eny e taondno noyie puonjore Muma. Bang’e, ne adhi e kanyakla moro ma nochak manyien kendo ma ne itimoe chokruok gi dhowa. Koro sani, asetiyo ne Nyasaye e thuolona duto kuom higini apar. Onge tich moro amora ma ne nyalo miyo abed mamor moloyo puonjo ji wach maber e dhoggi.”
13. Ang’o momiyo ber ka ng’ato tiyo ne Jehova gi chunye duto kapod en rawera?
13 Bed mamor tiyo ne Jehova kapod in rawera. (Som Eklesiastes 12:1.) Kik ipar ni onego ikwong iyud tich maber eka ichak tiyo ne Jehova bang’e. Kinde maberie moloyo monego ichak tiyo ne Jehova gi chunyi duto en mana sani kapod in rawera kendo kapod ionge gi ting’ mag rito joot. Thoth rowere ok tuwore ahinya kendo gin gi teko mar chopo migepe moko matek. Diher timo ne Jehova ang’o kapod in rawera? Samoro in gi gombo mar bedo painia. Samoro diher lendo e alwora ma ji wachoe dhok machielo. Kata samoro inyalo medo riwo lwedo chenro mag kanyaklau. Kata bed ni in gi gombo mar tiyo ne Nyasaye e migawo mane, pod nyaka ibed gi tich manyalo konyi yudo gik ringruok mochuno. Ibiro yiero tich mane? To ibiro tiyo gi thuolo maromo nade e tiegruok?
TI GI PUONJ MAG MUMA MONDO ITIM YIERO MANYISO RIEKO
14. En wach mane ma rawera nyaka tang’go sama ochano tich mobiro tiyo e ngimane?
14 Puonj adek mag Muma ma wanenogo biro tayi mondo iyier tich mowinjore. Onge kiawa ni jopuonjni e skul ong’eyo tije mayudore e alworau. Kata samoro nitie joma tiyo gi sirkal manyalo nyisi tich maber ahinya gi alworau kata maber gi kama ichano dhi dakie. En adier ni ginyalo konyi, kata kamano, ber mondo itang’. Joma ok ohero Jehova nyalo pidho e chunyi paro mar hero gik pinyni. (1 Joh. 2:15-17) Ka ichako rango gik manie pinyni, chunyi nyalo wuondi e yo mayot.—Som Ngeche 14:15; Yer. 17:9.
15, 16. Ng’ano mowinjore okonyi maber kodok korka wach yiero tich?
15 Bang’ ng’eyo kit tije mopogore opogore, koro ber kimanyo kony mowinjore. (Nge. 1:5) En ng’ano manyalo konyi yiero tich mowinjore kaluwore gi puonj mag Muma? Many kony kuom joma ohero Jehova, joma oheri, joma ong’eyi maber kendo mong’eyo chal mari. Gibiro konyi maok gipandi mondo ing’e gima inyalo timo koda maok inyal timo. Samoro gima gibiro nyisi biro konyi mondo ichak ipar matut kuom gik michano timo. Ka in gi jonyuol mohero Jehova, mano en gweth maduong’ ahinya nikech ginyalo konyi. Bende, jodong-kanyaklau gin joma olony e weche mag Jehova kendo ginyalo konyi maber. E wi mano, wuo gi jopainia kod jorit-alwora mondo onyisi gimomiyo ne giyiero mar tiyo ne Jehova gi thuologi duto. Ang’o momiyo ne giyiero tiyo ne Nyasaye kuom thuologi duto? Ne gibedo jopainia nade, to ne gikonyore nade kuom weche mag yuto? Gin mor koda gweth mage ma giseyudo?—Nge. 15:22.
16 Joma ong’eyi maber nyalo ng’adoni rieko makonyi gadier. Kuom ranyisi, nade kaponi idwaro weyo skund sekondar gie kore mondo ibed painia mana nikech ok idwar somo matek kaka chik skul dwaro? Ng’at moheri gadier nyalo ng’eyo gimomiyo idwaro weyo skul gie kore. Onyalo konyi mondo ing’e ni timo sinani mondo itiek skul biro konyi mondo kik ibed ng’at ma chunye jok piyo nikech kidono ema dwarore ahinya mondo ng’ato oti ne Jehova nyakachieng’.—Zab. 141:5; Nge. 6:6-10.
17. Gin yiero mage monego watang’go?
17 Ng’ato ang’ata matiyo ne Jehova romoga gi gik manyalo miyo yiene odog chien ma obed mabor gi Jehova. (1 Kor. 15:33; Kol. 2:8) Kata kamano, nitie tije moko manyalo miyo wabed gi yie mayom yom. Be nitie jomoko e alworau ma ‘yiegi osekethore’ nikech tich ma ne giyiero tiyo? (1 Tim. 1:19) En gima nyiso rieko ka ikwedo yiero moro amora manyalo miyo iketh winjruokni gi Nyasaye.—Nge. 22:3.
TI NE JEHOVA KAPOD IN RAWERA
18, 19. Kapo ni ng’ato ok winj kogombo tiyo ne Jehova e okang’ malach, onego otim ang’o?
18 Kapo ni isebedo kigombo tiyo ne Jehova, ti gi thuolo moro amora momiyi kapod in rawera. Magi e kinde mowinjore ahinya mag timo yiero mabiro miyo iti ne Jehova.—Zab. 148:12, 13.
19 To nade kapo ni pod ok iwinj kigombo tiyo ne Jehova e okang’ malach, onego itim ang’o? Kik chunyi nyosre, dhi mana nyime gero yieni obed motegno kuom Jehova. Bang’ ka jaote Paulo nosewuoyo e wi kinda ma notimo mondo odag e ngima ma ne nyalo miyo Nyasaye ogwedhe, nondiko niya: “Wabeduru gi chuny ma kama; kendo kuparo mayore e wach moro, Nyasaye nofwenynu mano bende. To wadhiuru nyime, kwaluwo chikno mwaseluwo nyaka koroni.” (Fili. 3:15, 16) Kinde duto par ni Jehova oheri kendo ni puonj mochiwo e maberie moloyo. Obiro konyi moloyo ng’ato ang’ata mondo itim yiero manyiso rieko kapod in rawera.


c: text/html

text:
DUL ME ABORO
Ker pa Lubanga Obedo Gin Ango?
Gin ango ma Baibul tittiwa i kom Ker pa Lubanga?
Ker pa Lubanga bitimo gin ango?
Awene ma Ker pa Lubanga bimiyo miti pa Lubanga timme i wi lobo?
DANO milion mapol i lobo ducu gingeyo lega man ma pol pa dano gilwongo ni Wonwa ma tye i polo, nyo Lega pa Rwot. Lok aryo magi tito pi lega ma ngene tutwal ma Yecu Kricito omiyo macalo lapor. Lega man tye ki tyen lok madongo, dong ngiyo jami adek ma kikwongo kwayone-ni bikonyi me niang jami mapol ma Baibul i ada pwonyo.
2 I acakki me lega man me lapor-ri, Yecu opwonyo jo ma giwinye ni: “Dong wuleg kit man ni, Wonwa ma tye i polo, giwor nyingi maleng. Ker meri obin; giti gin ma imito i lobo kit ma gitiyo i polo.” (Matayo 6:9-13) Gin ango ma pire tek i jami adek ma kikwongo kwayogi-ni?
3 Dong watyeko pwonyo lok mapol i kom nying Lubanga, Jehovah. Dok bene watyeko pwonyo lok i kom miti pa Lubanga manok nok olo—gin ma en otimo ki ma en bitimone pi dano. Ngo kono ma Yecu onongo tye ka lok iye i kare ma en owaco ki wan me lega ni: “Ker meri obin”? Ker pa Lubanga obedo gin ango? I yo ango ma binone bimiyo nying Lubanga bedo maleng? Ki dok bino pa Ker-ri kubbe ki timo miti pa Lubanga nining?
GIN MA KER PA LUBANGA OBEDO
4 Ker pa Lubanga obedo gamente ma Lubanga Jehovah oketo dok ma Kabakane Lubanga aye oyero. Anga ma obedo Kabaka me Ker pa Lubanga? Yecu Kricito. Macalo Kabaka, Yecu dit loyo luloc ducu ma dano dok omiyo kilwonge ni “Kabaka pa luker ducu, Rwot pa rwodi.” (1 Temceo 6:15) En tye ki teko me timo jami mabeco makato laloc mo keken ma obedo dano mabor ataa, kadi ma dong ber loyone ki i kin-gi ducu.
5 Ker pa Lubanga biloc ki kwene? Kakare, Yecu kono tye kwene? Wi po ni ikwano ni kineke i kom wir, ka dok kicere. Ingeye cut cut, en ocito i polo. (Tic pa Lukwena 2:33) Dong kunnu aye ka ma Ker pa Lubanga tye iye—i polo. En aye omiyo Baibul lwongo ni ‘ker me polo.’ (2 Temceo 4:18) Kadi bed ni Ker pa Lubanga tye i polo, ento biloyo lobo.—Niyabo 11:15.
6 Ngo ma weko Yecu loyo Kabaka mukene-ni ducu? Pi tyen lok acel ni en pe dong bito matwal. I kare ma Baibul oporo Yecu ki luloc ma dano, oloko i kome ni ‘En acel keken ma pe to, ma bedo i lengo mo ma ngat mo pe romo nyiko cok kwede.’ (1 Temceo 6:16) Man nyuto ni jami ducu ma Yecu bitimone birii. Dok en bitimo jami madongo dok mabeco.
7 Tam kong i kom lok pa lanebi me Baibul man ma loko i kom Yecu ni: “Cwiny pa Rwot bibedo i kome, cwiny me ryeko ki me niang, cwiny me poro lok ki me tek, cwiny me ngec ki me lworo Rwot. Cwinye bibedo yom i lworo Rwot. En pe bingolo kop pi gin ma en neno anena ki wange, nyo kadi ki ngolo kop pi lok ma en winyo awinya ki ite; ento en bingolo kop pa lucan atir, dok bingolo kop atir pi jo mamwol me lobo.” (Icaya 11:2-4) Lok magi nyuto ni Yecu onongo bibedo Kabaka ma kite atir dok ma lakica ma loyo wi jo me lobo. In mono imito bedo ki laloc ma kit meno?
8 Lok ada mukene ma tye i kom Ker pa Lubanga aye ni: Yecu pe biloc kene. Jo mukene binywako loc kacel kwede. Me lapore, lakwena Paulo owaco ki Temceo ni: “Ka waciro can, wabibedo ka loc kacel kwede.” (2 Temceo 2:12) Ada, Paulo, Temceo, kacel ki jo mukene ma lugen ma Lubanga oyerogi gibiloc kacel ki Yecu i Ker me polo. Ento jo adi ma gibibedo ki gum man?
9 Kit ma kinyuto kwede i Dul me 7 me buk man, kimiyo ginanyuta ki lakwena Jon ci en oneno “Latin romo [Yecu Kricito] ma ocung i wi [G]ot [C]ion [kabedo me locce i polo]; onongo jo alip miya acel ki pyerangwen wiye angwen tye kacel kwede, ma dong onongo gicoyo nyinge ki nying Wonne woko i tur nyimgi.” Jo 144,000 gubedo angagi? Jon kikome wacciwa ni: ‘Magi gin aye jo ma lubo Latin romo ka ma en woto iye ducu. Jo magi aye gin jo ma gikokogi ki i kin dano ducu, wek gubed calo cam ma okwongo cek ma giyubo pi Lubanga ki Latin romo.’ (Niyabo 14:1, 4) Ada, gin gubedo lulub kor Yecu Kricito ma lugen ma kiyerogi me loc i polo kacel ki en. Inge cerogi ki i to me bedo i kwo me polo, “gin bene gibiloyo lobo” kacel ki Yecu. (Niyabo 5:10) Cakke wa i kare pa lukwena, Lubanga obedo ka yero Lukricitayo ma lugen me pongo wel jo 144,000 man.
10 Yub ni Yecu ki jo 144,000 aye gulo dano-ni, obedo twon yub me mar madit. Pien mukwongo, Yecu ngeyo ngo ma bedo dano ki deno can obedo. Paulo owaco ni Yecu “pe obedo ngat ma pe winyo arem kacel kwedwa pi gorowa, pien en bene Catan yam obite i yo ducu calo wan, ento en pe omedo ki timo bal mo.” (Jo Ibru 4:15; 5:8) Luloc luwote-ni bene gudeno dok guciro can macalo dano. Medo i kom meno, gin bene guyelle ki goro me roc ki kwai two mapat pat ducu. Dong ada, gin biniang i kom peko pa dano!
NGO MA KER PA LUBANGA BITIMONE?
11 I kare ma Yecu owaco ni lulub kore omyero guleg pi Ker pa Lubanga wek obin, en bene owaco ni omyero guleg wek kiti miti pa Lubanga “i lobo kit ma gitiyo i polo.” Lubanga tye i polo, dok kare ducu lumalaika ma lugen gubedo ka timo mitine kunnu. I Dul me 3 me buk man kono, wakwano ni lamalaika mo marac ojuko timo miti pa Lubanga ci oweko Adam ki Kawa gutimo bal. I Dul me 10, wabikwano lok mukene ma Baibul pwonyo i kom lamalaika meno, ma kilwongo ni Catan Larac-ci. Kiye ki Catan kacel ki cwec ma gubedo cwiny ma kilwongogi ni jogi ma cwinygi oyero me lubo en, me bedo i polo pi kare mo olo. Pi meno, pe jo ducu ma onongo gitye i polo onongo gitimo miti pa Lubanga. Meno onongo bilokke ka Ker pa Lubanga ocako loc. Kabaka ma nongo pud kiketo nyen, Yecu Kricito, onongo bioto lweny i kom Catan.—Niyabo 12:7-9.
12 Lok pa lanebi ma ibikwano-ni tito gin ma onongo bitimme: “Cutcut awinyo dwan mo malongo i polo ma wacci, Kombeddi dong laro dano, ki teko, ki ker pa Lubangawa ki twero pa Kricito dong oo, pien ngat [Catan] ma yam doto utmegiwa-ni dong gibolo woko piny i ngom, en ngat ma yam dotogi i nyim Lubangawa dyeceng ki dyewor-ri.” (Niyabo 12:10) Tika ineno jami aryo ma pigi tego ma otimme ma kitito i tyeng me Baibul meno? Me acel, Ker pa Lubanga ite loc pa Yecu Kricito ocakke. Me aryo, kibolo Catan woko nia ki i polo wa piny i lobo.
13 Adwogi pa jami aryo magi obedo nining? Ma dok i kom gin ma otimme i polo, wakwano ni: “Bed ki yomcwiny, in polo, ki wun bene ma wubedo iye!” Ada, lumalaika ma lugen ma i polo gubedo ki yomcwiny pien Catan ki jogine onongo dong gipe, jo ducu ma i polo onongo dong gitye ki niye i kom Lubanga Jehovah. Dong kuc me labed naka ki winye onongo tye kunnu. Miti pa Lubanga dong tye ka timme i polo.
14 Ento lobo kono? Baibul waco ni: “Ento wun lobo ki nam, wubineno can malit atika, pien Ladot dong olor obino woko piny botwu ma tye ki akemo madwong, pien ngeyo ni karene tye manok!” (Niyabo 12:12) Catan tye ki akemo pien kibole piny dok en dong tye ki kare manok. Pi akemo ma en tye kwede, oweko en tye ka kelo arem nyo “can malit” i lobo. Wabikwano lok mapol i kom “can malit” meno i dul ma lubo man. Ento ka watamo lok man, watwero penyo ni, Ker pa Lubanga bimiyo miti pa Lubanga timme i lobo nining?
15 Kakare, po i kom gin ma miti pa Lubanga pi lobo obedo. Ikwano pire i Dul me 3. I poto me Eden, Lubanga onyuto ni mitine pi lobo-ni onongo tye ni odok Paradic ma nongo opong ki dano ma kitgi atir, ma nongo pe gito. Catan oweko Adam ki Kawa gutimo bal, ci oweko meno ogalo cobbe pa miti pa Lubanga pi lobo ento pe oloko mitine. Jehovah pud tye ki yub ni ‘jo ma kitgi atir gucam lobo, dok gubed iye matwal.’ (Jabuli 37:29) Dong Ker pa Lubanga bicobo man. I yo ango?
16 Tam i kom lok pa lanebi ma tye i Daniel 2:44. Wakwano kunnu ni: “Dok i kare pa luker meno Lubanga me polo biketo ker mukene ma ri nakanaka ma pe gitwero balone, kadi dit me locce bene pe gibiweko i cing rok mukene. Ker meno manyen-ni bituro ker magi ducu ngidogi woko matitino, ci tyekogi woko ducu, en aye dong bicung bedo matwal.” Man tittiwa gin ango i kom Ker pa Lubanga?
17 Mukwongo, tittiwa ni Ker pa Lubanga onongo kibiketo “i kare pa luker meno,” nyo nongo ker mukene-ni pud gitye. Me aryo, tittiwa ni Ker meno birii nakanaka. Pe gibiturone ka kileyo kawange ki gamente mukene. Me adek, waneno ni lweny bibedo i kin Ker pa Lubanga ki ker me lobo man. Ker pa Lubanga biloyo lweny meno. I agikkine, en keken aye bibedo gamente ma loyo dano. Ci dano dong gibilimo loc maber ma loyo mo keken ma yam guneno i kwogi.
18 Baibul tye ki lok mapol me atita i kom lweny me agikki i kin Ker pa Lubanga ki gamente me lobo-ni. Me laporre, pwonyo ni ka kare me agikki woto ki nyiko cok, cen pa jogi mogo maraco gibiloko lok goba me bwolo “luker me wi lobo ducu.” Pi tyen lok ango? Me “cokogi [luker-ri] woko kacel pi mony i nino madit pa Lubanga Won Twer Ducu.” Kibicoko luker me lobo man kacel i “kabedo ma gilwongo i leb Ibru ni Armagedon.” (Niyabo 16:14, 16) Kit ma kicoyo kwede i tyeng aryo magi, lweny me agikki i kin gamente pa dano ki Ker pa Lubanga kilwongo ni Armagedon.
19 Ngo ma Ker pa Lubanga bicobone kun tiyo ki lweny me Armagedon? Tam kong odoco i kom miti pa Lubanga pi lobo-ni. Lubanga Jehovah onongo oyubo ni lobo-ni opong ki dano ma kitgi atir, ma gipe ki roc ma giwore i Paradic. Ngo ma gengo man timme i kare-ni? Me acel, wan wabedo lubal, dok watwo ka wato. Wapwonyo kono i Dul me 5 ni, Yecu oto piwa me wek wabed nakanaka. Oromo bedo ni wi po i lok ma kicoyo i Jiri pa Jon ni: “Lubanga con omaro lobo kumeno, omiyo iye Wode acel keken, wek dano ducu ma ye en owek to, ento obed ki kwo ma pe tum.”—Jon 3:16.
20 Peko mukene aye ni jo mapol gitimo jami maraco. Giloko lok goba, gicamo aram, gitimo tim me tarwang. Pe gimito timo miti pa Lubanga. Jo ma gitimo jami maraco kibinekogi woko i kare me lweny pa Lubanga me Armagedon. (Jabuli 37:10) Lok mukene dok ma miyo miti pa Lubanga pe kitye ka timone i lobo aye ni gamente pe gicuku cwiny dano me timone. Gamente mapol gubedo ma goro, mager, nyo luaram. Baibul tito kamaleng ni: “Dano ma tye ki twero loyo jo mukene ki tek.”—Latitlok 8:9.
21 Inge Armagedon, dano bibedo i te gamente acel keken, Ker pa Lubanga. Ker meno bitimo miti pa Lubanga dok bikelo mot mabeco me aura. Me laporre, bikwanyo Catan ki jogine woko. (Niyabo 20:1-3) Kibitic ki teko me gitum pa Yecu wek dano ma lugen pe dong gutwo ki dok guto. Ma ka meno, i te loc me Ker-ri, gin biromo bedo kwo nakanaka. (Niyabo 22:1-3) Kibiyubo lobo doko paradic. Pi meno, Ker meno biweko miti pa Lubanga timme i lobo dok bilonyo nying Lubanga bedo maleng. Man tyen lokke ngo? Tyen lokke aye ni, olo twal i te Ker pa Lubanga, dano ducu makwo biworo nying Jehovah.
AWENE MA KER PA LUBANGA BICAKO TIC IYE?
22 I kare ma Yecu owaco ki jo ma lubbe ni guleg ni, “Ker meri obin,” onongo nen ka maleng ni Ker-ri pud peya obino i kare meno. Mono obino i kare ma Yecu ocito i polo? Pe, pien Petero kacel ki Paulo guwaco ni inge cer pa Yecu, lok pa lanebi ma tye i Jabuli 110:1 ocobbe i kome: “Rwot owaco bot rwoda ni, Bed i ngeta yo tung acuc i kabedo me deyo, nio ka abimiyo lukworri gidoko kom laten tyeni.” (Tic pa lukwena 2:32-34; Jo Ibru 10:12, 13) Kare mo me kur obedo tye.
23 Pi kare ma romene? I kare me cencwari me 19, Lukwan Baibul mo ma cwinygi onongo tye atir gutiyo cura ni kare me kur man bitum i mwaka 1914. (Pi lok ma dok i kom mwaka man, nen Lamed ngec.) Jami ma otimme i lobo cakke i mwaka 1914, moko ni cura pa lukwan Baibul ma cwinygi onongo tye atir-ri obedo kakare. Cobbe pa lok pa lunebi me Baibul nyuto ni i mwaka 1914, Kricito odoko Kabaka ki ni Ker pa Lubanga ocako loc. Pi meno, wan watye ka kwo i ‘kare manok’ ma Catan odong kwede. (Niyabo 12:12; Jabuli 110:2) Watwero lok ki tek cwiny bene ni cok cokki Ker pa Lubanga bitic wek miti pa Lubanga otimme i lobo. In tika inongo ni lok man obedo kwena ma mit atika? Tika iye ni man obedo lok ada? Dul ma lubo man bikonyi me niang ni Baibul ada pwonyo lok magi.
GIN MA BAIBUL PWONYO
- Ker pa Lubanga obedo gamente me polo dok Kabakane obedo Yecu Kricito, dok kikwanyo jo 144,000 ki i kin dano me loc kacel kwede.—Niyabo 14:1, 4.
- Ker-ri ocako loc i mwaka 1914, dong cakke i kare meno, gibolo Catan piny i lobo nia ki i polo.—Niyabo 12:9.
- Ker pa Lubanga cok bituro gamente pa dano woko, ci lobo dong bidoko paradic.—Niyabo 16:14, 16.
Peny me Kwan
1. Lega mene ma ngene tutwal ma wabingiyone?
2. Jami adek mene ma Yecu opwonyo lukwenane me lego pire?
3. Ngo ma myero wange i kom Ker pa Lubanga?
4. Ker pa Lubanga obedo gin ango, dok anga ma obedo Kabakane?
5. Ker pa Lubanga loyo loc ki kwene, dok loyo gin ango?
6, 7. Ngo ma weko Yecu bedo Kabaka maber loyo ducu?
8. Angagi ma gibiloc kacel ki Yecu?
9. Jo adi ma biloc kacel ki Yecu, dok awene ma Lubanga ocako yerogi kwede?
10. Pingo obedo yub me mar pi Yecu ki jo 144,000 me loyo dano?
11. Pingo Yecu owaco ki Lukricitayo ni omyero guleg wek miti pa Lubanga otimme i polo?
12. Jami aryo ma pigi tego mene ma otimme ma kitito i Niyabo 12:10?
13. Bolo Catan ki i polo okelo gin ango?
14. Ngo ma otimme i kare ma kibolo Catan piny i lobo?
15. Miti pa Lubanga tye nining pi lobo-ni?
16, 17. Ngo ma Daniel 2:44 tittiwa i kom Ker pa Lubanga?
18. Nying kabedo ka ma lweny me agikki i kin Ker pa Lubanga ki gamente me lobo man bibedo iye kilwongo ningo?
19, 20. Ngo ma gengo miti pa Lubanga me timme i lobo i kare-ni?
21. I yo ango ma Ker-ri biweko miti pa Lubanga timme kwede i lobo?
22. Pingo wangeyo ni Ker pa Lubanga pe obino i kare ma Yecu pud tye i lobo, nyo cut cut inge cer-re?
23. (a) Awene ma Ker pa Lubanga ocako kwede loc? (b) Ngo ma kibinyamo i dul ma lubo man?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Joneno mag Jehova—Be Diher Ng’eyowa?
Wawuok e ogendini mathoth mawacho dhok mopogore opogore, kata kamano wariwore e chopo dwaro achiel. To moloyo duto, wadwaro miyo Jehova duong’, ma e Nyasaye ma wuon Muma kendo Jachwech mar gik moko duto. Watimo duto mwanyalo mondo waluw ranyisi mar Yesu Kristo kendo wamor kiluongowa ni Jokristo. Ng’ato ka ng’ato kuomwa jatiyo gi thuolone e konyo jomoko opuonjre Muma kendo ong’e Pinyruodh Nyasaye. To nikech wachiwo neno tiende ni wawuoyo gi jomoko e wi Jehova Nyasaye kod Pinyruodhe, wang’ere gi nying mar Joneno mag Jehova.
Lim websait marwa. Som Muma e Intanet. Puonjri weche mathoth kuomwa koda puonj magwa.


text:
Binge vie gitangi ebe Jon giro ok
1
1 Warik gimungg ane Pomate geb nalk ite nangge, be amol (propet) ti ebe ginei Pomate avo ok ei givang givin Pomate gimungg. Amol nok ei Pomate. 2 Be ei givang givin Pomate. 3 Pomate gipasang gen walang ok ve Amol nok ane gwangne, be gen ti ei ate meng gihlang ite ma. 4 Be matawas ane dabe, ebe gilgum be amolmol imbweg matawas ok. 5 Be Ei yev ebe giro gen aiweng tumi ane be bogbogo ok.
6 Bwayage kob Pomate gihlin ane amol kulkul ane ti are Jon be ginme, 7 ve ninei yev nok ane yaun nitangi amolmol tepwengge be inaute veik aplos nivin. 8 Be Jon ei ate ei yev etok ite ma, ei ginme ve ninei yaun yev nok ane ge nitangi amolmol.
9 Amol nok atob ninme nalk be ane bogbogo atob niro amolmol nalk ane tepwengge weik ebe yev giro taku be bogbogo ok. 10 Amol nok gibweg givin ebe Pomate gipasang nalk ok, bemem amolmol nalk ane tas gisgil ei. 11 Ei meng-gihlang ve ane bambamo-nggen nangge as nam, bemem ane bambamo-nggen bwais ve ret indi ei. 12 Bemem amolmol ebe iute ei ane yaun be aplos givin ok ge ete tas gitung ei giengk aplos. Beti ei ande giro eisir etok vukir be meihlang ve Pomate ane natu-nggen. 13 Eisir meihlang ve Pomate natu-nggen ve tamasgen tis tinasgen as twerk roro ite ma, be eisir tamasgen nalk ane ok ivang, bemem gisov ebe eisir aplos givin Pomate ok ane ge ete Pomate gital eisir ginei natu-nggen.
14 Amol ebe ginei Pomate avo ok ete meng gihlang weik amolmol be givang givin amei. Amei ali ei ane gwangne ebe Tame tang givin ei be geb gwangne etok gitangi ei ok gikwai. Ei amol bwai bwaya be amol yaun ano ane roro. 15 Jon ginei yaun gipil Amol nok be ginei avo bamo ge be ginei; “Amol etenik ebe warik ayeu ganei ane yaun gitangi yem be ganei; ‘Amol ete ve nitau nile ayeu be ninme nik, ei ane gwangne gitlek awangg ok. Ve ayeu ok ma nangge be Amol nok gibweg gimungg givin ebe Pomate geb nalk ite nangge ok.’”
16 Eitit tepwengge tanggas gen vevies walang ok ginme nangge ei dongke-ngge. 17 Ve Mose geb yaun (bingsu) ebe Pomate geb gitangi ei ok ge gitangi eitit. Bemem yaun ano be tis gen vevies walang ok, ebe gitangi ve nemb eitit ru ok ete ginme nangge Yisu Kilisi dongke-ngge. 18 Amol ti gili Pomate ite molge ma yapin. Pomate Natu dongke ebe gibweg gibloblo Tame ok ge ete ges Pomate ru gitangi eitit.
Jon ebe ges bui sanggu gipil amolmol ok ginei mateu
19 Eisir Juda ihlin bambamo da ane be tis Liwi subu nangge Jerusalem be ile be iutani Jon be inei; “Mie amol ret?” 20 Jon ges yaun ti ta ite, be giwel eisir avos be ginei; “Ayeu amol (Kilisi) ebe ve namb amolmol dabin ok ite ma.” 21 Be eisir iutani Jon vukuri be inei; “Mie gunei mie amol ebe ve nomb amolmol dabin ok ite, be mie amol ret? Mie Elia ebe warik Pomate ginei asonge nihlin be ninme ok me?” Be Jon giwel eisir avos be ginei; “Ayeu Elia ite ma.” Beti eisir inei gitangi Jon be inei; “Wat mie Pomate ane amol ti ebe gunei Pomate avo, weik ebe warik Mose ok me? Ebe Pomate ginei ve atob nihlin be ninme ok?” Be Jon ginei; “Ma, ayeu amol etok ite.” 22 Beti eisir inei gitangi Jon be inei; “Dangetok be mie nunei im ate lavo nitangi amei kob nunei mie amol ret? Veik amei andumul ande be anei lavo nitangi amolmol ebe ihlin amei be anme ok?” 23 Jon giwel eisir avos be ginei;
“Warik Pomate ane amolmol kulkul ane ti are Aisai ginei yaun ti dang eteik, Amol ti atob nital yaun nangge taku sawa be ninei ‘Unpasang Amol Bamo ane luev ebe ve nivang ok vevie.’ Amol ete gital yaun nangge taku sawa ok ete ayeu nok eteik.”
24 Beti eisir ebe Parisai ihlin is be ile ve inautani Jon ok, 25 inei gitangi Jon be inei; “Mie gunei mie amol ebe ve nomb amolmol dabin ok ite, be mie Elia ite be mie amol ebe ginei Pomate avo ok ite, be nam nambed be mie gos bui sanggu gipil amolmol?” 26 Jon giwel eisir avos be ginei; “Ayeu gas bui sanggu gipil amolmol ve bui sin-ge. Bemem amol ti ete galkik givarkei givin yem, bemem yem utpweng ei are ite nik, 27 ete amol nok atob nitau nile ayeu be ninme. Amol nok ei amol bamo, be ei ane gwangne gitlek awangg. Ayeu gen molok molok ti gitangi ebe ve nalgum ei ane kulkul ok ite ma.” 28 Yaun bambamo etok meng gihlang nangge Betania, gideb bui Joldan tavlu ane nangge taku ebe Jon ges bui sanggu gipil amolmol givang ok.
Yisu ei Pomate ane Amol (bwelk sipsip natu) ebe atob nimat vunu ve amolmol as tiate ane ok
29 Imdil as mate ti ane be Jon gili Yisu ebe givang gitangi ei gile ok be ginei; “Ta-undi! Pomate ane bwelk Sipsip ebe asonge nemb ate ve da be nimat vunu nangge nalk etenik ve amolmol tepwengge as tiate ane ok ete ginme nik. 30 Amol nok etenik ebe ayeu ganei ane yaun be ganei; ‘Amol ti ete atob nitau nile ayeu be ninme ok, ei ane gwangne gitlek awangg. Ve ayeu meng gahlang ite nangge be Amol etenik gibweg gimungg. Be amol nok ete eiate etenik.’ 31 Be ayeu ok gali siti ite, asonge ei menihlang nam nambed? Bemem ayeu ganme ve nas bui sanggu nipil amolmol ve bui sin-ge, be nanei Ei ane yaun binge nitangi amolmol Israel ane veik inatpweng ei are.”
32 Be Jon be ginei; “Ayeu gali Ngalau Yamar ebe geb na gile mank bubu be gisov nangge gulumb ginme giwei Ei ok, 33 be tis tangg gisgil ge ve wali amol ret dang etenik. Bemem amol ebe gihlin ayeu be ganme ve nas bui sanggu nipil amolmol ve bui sin-ge ok, ginei gitangi ayeu dang eteik; ‘Atob mie nuli Ngalau Yamar nisov ninme niwei amol ti, ok-ti amol etok ebe ve namb Ngalau Yamar nitangi amolmol ok.’ 34 Ayeu ate gali gen etok gikwai beti galkik ganei ane yaun gitangi yem, ve etenik Pomate Natu etenik.”
Yisu ane singamolomb gen ebe gigas ulu ge ok
35 Imdil tistumi ge be Jon tis ane singamolomb ailu inumul ile ivarkei lavos vukuri. 36 Jon gili Yisu ebe givang gitangi sotol gile ok be ginei ve ane singamolomb ailu nok be ginei; “Pomate ane Amol (bwelk Sipsip) ebe atob nimat vunu ve amolmol tepwengge as tiate ane ok ete givang ginme nik.” 37 Jon ane singamolomb ailu nok iute ebe Jon ginei dangetok ok, be gabu ile ivang mul ve Yisu. 38 Yisu giro na vukir be gili sulu ebe ivang mul ve ei ok, be giutani sulu be ginei; “Amol gabu, yemlu urek ret?” Be sulu iwel Yisu avo be inei; Rabi (Gidung), wali mie guyengk? 39 Yisu giwel sulu avos be ginei; “Gabu unme be undi.” Beti sulu ile love imbielk ve nam ebe Yisu gibweg ok be gabu imbweg ivin ei nangge etok. Ve sotol ivang love gibok okob imbielk.
40 Amol ailu ebe iute Jon ane yaun be gabu ile ivang mul ve Yisu ok, as amol ti are Endru, Saimon Pita male. 41 Endru nok gile gili kawe Saimon be ginei gitangi ei be ginei; “Ande amei ali Amol Bamo ebe ve nemb amolmol dabin ok, ebe ital giengk Grik avos ge inei Mesia ok gikwai.” 42 Bekob gigas ei be gabu itangi Yisu ile. Yisu gili ei be ginei; “Jon natu Saimon. Mul ane atob intal mie inei Sifas.” Tanro are etok vukir tanei “Pita.” Weik ebe “Vat” ok.
Yisu gital Pilip gabu Natanael
43 Be imdil kob Yisu ta gitung ve nile Galilaia. Ei gile vunge ve Pilip be ginei gitangi ei; “Utau ile ayeu.” 44 Pilip nok ei amol Betsaida ane, nangge Endru gabu Saimon as nam. 45 Pilip gile vunge ve Natanael be ginei gitangi ei be ginei; “Ande amei ali Amol ebe warik Mose be tis Pomate ane amolmol kulkul ane inei ane yaun ok gikwai. Amol nok are Yisu Nasaret ane, be Josep ane natu ei.” 46 Natanael giwel Pilip avo be ginei; “Gen vie ti gitangi ebe atob menihlang nangge Nasaret ok ite ma yapin.” Be Pilip ginei gitangi Natanael be ginei; “Unme! Tale be uli kob.”
47 Yisu gili Natanael ebe givang ve ginme ok be ginei yaun gipil ei be ginei; “Amol etenik ei amol Israel ane roro, be yaun bingkasop ane ti giengk ei aplo ite molge.” 48 Natanael ginei gitangi Yisu be ginei; “Mie gutpweng ayeu are nam nambed?” Yisu ginei gitangi ei be ginei; “Ayeu gali mie gimungg givin ebe guvarkei ei-nambwel dabe ane lu ok, bekob Pilip gital mie gideb mul ane.” 49 Natanael gikuri vunu-ngge be ginei gitangi Yisu be ginei; “Gidung! Pomate Natu mie, be mie Amol ebe ve nomb amolmol dabin nangge Israel ok etenik.” 50 Be Yisu ginei; “Ayeu ganei ebe gali mie gimungg givin ebe guvarkei ei-nambwel dabe ane lu ok, beti wat mie aplom givin ayeu me? Asonge kob atob mie nuli gen bambamo subu nitlek etenik.” 51 Be Yisu ginei gitangi ei be ginei; “Ayeu nanei bingano ge nitangi yem nanei, asonge yem undi gulumb ponge be atob undi Pomate ane angela atob insov be inpil inme inwei Pomate Natu ayeu ebe meng gahlang ve amolmol ok.”


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Dholuo (Luo)
- Kendo piny duto nobedo gi dhok achiel, gi wuoyo achiel.
- Kendo notimore, ka ne giwuotho e pinje mar wuok chieng', ne giyudo pap moro e piny mar Shinar; mi ne gidak kanyo.
- Kendo ne giwacho ng'ato gi ng'ato niya, Biuru, walos matofali kendo wang'gi maber. Ne gibedo gi matofali e kar kite, kod lowo e kar chokaa.
- Kendo ne giwacho, Biuru, wageruru pacho, kod ohinga, ma wiye nochwe e polo, kendo mondo walos ni wawegi nying'; dipo kokea e wang' piny duto.
- Kendo Jehova nolor mondo one pacho kod ohinga, ma nyithind ji nogero.
- Mi Jehova nowacho, Ne, gin oganda achiel, kendo giduto gibedo gi dhok achiel; to ma e gi ma gichako timo: kendo kore ongo gi mitamogie, ma giseketo chunygi mondo gitim.
- Bi, mondo walor, waketh dhogi, ni kik giwinjre ng'ato gi ng'ato.
- Kamano Jehova nokeyogi a kanyo e wang' piny duto; kendo ne giweyo gero pacho.
- E momiyo noluongo nyinge ni Babel; nikech kanyo Jehova noketho dhok mar piny duto; kendo Jehova nokeyogi a kanyo e wang' piny duto.
Source: Muma Maler Mar Nyasaye moting'o Muma Machon kod
Muma Manyien. The Bible in Luo. The Bible Society of Kenya.
Nairobi, 1995.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Dholuo
Tower of Babel in Nilo-Saharan languages
Acholi,
Dholuo,
Kalenjin,
Lango,
Mbay,
Ngambay,
Nuer,
Sar,
Teso,
Uduk,
Zarma
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
OHINGA MAR JARITO SEPTEMBA 2014
Be Dhano Biro Ketho Pinyni ma Ok Nyal Lose Kendo?
Ang’o ma dhano nyalo timo mondo piny kik kethre chuth?
Be Dhano Biro Ketho Pinyni ma Ok Nyal Lose Kendo?
Muma nokoro ni dhano ne dhi ketho piny, kod gima kethruokno ne dhi kelo.
Be Chike ma ne Nyasaye Omiyo Jo-Israel ne Gin Makare Adier?
Puonj ang’wen madongo ma ne tayo jong’ad-bura e piny Israel.
Ngima Mopong’ gi Gueth Mang’eny Nikech Tiyo ne Nyasaye
Higni piero auchiel gi abich mosekalo, nitie gimoro ma ne otimore ne Peter Carrbello ma ne oloko ngimane.
Buk Miluongo ni Peshitta ma Nondik e Dho Suria Konyowa Ng’eyo Kaka Loko Machon mag Muma ne Chalo
Muma machonni nyiso gadier ni Mumbe moko ma sani oting’o weche moko ma ne ok yudre kuom ma ne ondik moteloka.
Dwoko Penjo mag Muma
Be onego walem ka wakwayo malaike mondo okonywa?


text:
- Biography & True Stories >
- Chinese >
- Kyna Rubin
Browse results
Showing 1-2 of 2 titles
1 Hunger Trilogy (Hardback)
by Wang Ruowang, Kyna Rubin, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Kyna Rubin, Ira Kasoff
Not in stock
Usually despatched in 2-3 weeks
£68.50
2 Hunger Trilogy (Paperback)
by Wang Ruowang, Kyna Rubin, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Wang Ruowang, Kyna Rubin, Ira Kasoff
Not in stock
Usually despatched in 2-3 weeks
£24.50


text:
Wp/ppl/Kwechwaj
Ne Kwechwaj se kuat ipal ne familiaj itukay Viperidae. Muajsit ipal Meshijku wan ne Shiktal tik ne tal waktuk nusan tik ne waktuk kojtan. Inte muajsit tik Panamaj pero nemit nusan tik Colombia inawak ne lamal. Tik Yukatan (Meshijku) nemi se clasej kwechwaj itukay ‘tzabcan’ tik Mayataketzalis. Ne Maya metzali ikman tennamikit katka ne kwechwaj wan kitalijket tik miak tejteupan wan ajamat. Ne ukich kwechwaj mas weyak (150 cm) ka ne siwakwechwaj (130 cm). Ne kwechwaj sujsul tesajsay ika yaja kipia se benenuj ne kimiktia ne chanejket sujsul talul. Pero yaja tesu kineki kinmutua ne wey takwalmet ken ne takat ika tesu weli kikwa. Yajika yaja tsalani ipal ne ikwitapil pal ma kimatit ka yaja ka ne. Ne kwechwaj kikwa ne tutut wan ne tuchti; ne kwechwaj ibenenuj tesu weli kimiktia ne takwatzin yajika ini ne kikwa.


text:
(DISCLAIMER: Dear readers, I know I have all kinds of people from all over the world reading this blog… People of different races and all. This post will be in Luo. It might come out as tribalistic and rude and all that. Please be advised that that is not my intention. I am just trying out my skills in my mother tongue. To prove my loyalty to you, my next post will be the same story in English… If you don’t understand English too then, I am sorry, you cannot be helped)
Jaherana Doris,
Angeyo ni ji mok on’geyo dho wa ma mit ni î gi owang’ koda kabisa. Ji nyaka nge’ dho gi baba…Amolo tinga… Ja Nam!
To idhi nade Jaber. Asegombi agomba ma an otamo wang’a. Chakre na neni igni abirio mokalo asebet ka apari ndi! Adwaro ni ing’e ni aheri mokalo. Onge ng’ma nyalo nyisa otherwise! Nikech in mane ayieri… Okuche mopong’o nairobi kae gi, ma igi odolore odolore weri go… In ema heri… Nya lou… ma ye wiye yom to ondin’ge dangerous to bende dolore e yore duto… Nyako jaber to lembe opon’g ka mandas…
Ainjo ka denda lit ndi! kik ipar mabor… denda onyosore, lakini ok nikech gima iparo no… We ago ni mbaka:
Nyoro Owadwa no nyiew piki piki. Be in’geyo piki piki ma iluongo ni scooter cha? eeee mano! Koro ne wawinjore ni nikech en gi yo ma dhi ot godhiambo bang’ tich, obrobiro kawa e ofisa!
Tabu mane tiere kende en ni okya riembo piki piki maber… An bende akya riembo piki piki. Koro nodhi tin’ga e tok piki piki nyaka ot Kileleshwa to okya riembo piki piki no! Piny ne tin na malich!!
Koro nobiro e ofisa gimoro saa apar gi abich odhiambo. Kaka ne anene ko oriembo piki piki okne orach ahhhiiinyaaaa… Safari no ne nyalre!
Koro mochopo e ofis wachak wayudo tabu moro… Piki piki otamore mor! Watemo ma watemo ma watemo… Aparo ni wiye no wil gi kaka imoro gini! Adiro piki piki ma denda ojony ndi! Last minute ema piki piki omor! Nikech okonya chung’ nikech kochung’ to odhi sim kendo, nochuna ni nyaka achikra ka piki piki sudo e speed ma malo… ADWA THO OMERA!!!
Koro an e tok piki piki, jal wadhi e speed ma malo omera… Amako owadwa matek nikecha ka lwar to alwar kode! Ngima wa ne ntie kama risky ndi!
Koro ka in’geyo Nairobi maber, to ingeyo ni mondo i a Spring valley (kuma ofisa ntiere) mond idhi Kileleshwa, nyaka ikal ndara maduong’ miluongo ni Waiyaki Way! Ka ema nag’eyo ni watho. Hawi maber piki piki osim ka pok wadonjo Waiyaki way! Ochuno wa ni wadhiri piki piki ni across nyaka choooo mwalo. kalo ndara no gka idhiro piki piki ok yot! Omera piki piki ni pek ma an otamo dhoga! Mtokni to ema kalo gi ng’wech satan! Kata mana msamaria mwema ma de chung’ mond ikal ONGE!!! Zebra crossing ma opng’o ndara no onge ng’ama tiogo…
Wadiro piki piki ma wakalo Waiyaki way. Koro Owadwa oidho piki piki kendo mond adhire nikech otamore chako! Omera dakika prang’wen okalo ka pod adhira dhiria! Jaal gini otamore chako bwana! Wanyagre gi gini wachal joma okwalo piki piki!
Bang dhiro gini dakika go te ema waneno ni kare piki piki tielo machien ofuong’ore! Omera to wakya loko tielo! Ochuno ni wa GOOGLE kaka iloko tie scooter! Mano nodhi maber.
Shida moro ochako makowa kendo! Wheel spanner otamore gonyo bolt achiel! Wadong’ e lwet nono! Watemo kwayo pliers. Onge nga’ma nya konyi Nairobi kae! Ji paro ni wan jokuoge… Piny to lokre mudho to pod wabor gi ot ma an akya akaya!
Bang’ thagruok ni te wawacho ni wa riemb ariemba gi tielo mofuongre ni wabroloso ka wachopo ot! Nyoro ema na’geyo ni PIKI PIKI OK NYAL SUDO KATA MATIN KA TIELO OFUON’GORE!!!
Owadwa otemo gocho ne kazindwa moro mi iluongo ni Gideon ma ntie ga gi mtoka pick up hard body mondo obi oreswa. Wayudo ni en e klass yo Thika road Kocha (USIU) to okonyal konyo wa! Wabet kanyo ka wneno adek adek!
Bang’ mano ema wagocho ne osiepwa moero miluongo ni Lemi mariembo ga pick up mond obi okaw wa oterwa ot! Wariet chiegni dakika prabich ka pok ochopo!
Tin’go piki piki mond waket e pier pick up ok yot osiepna! Wanyagre gi gini ma wanyalo!
Achopo ot ka suda olil otimo Oil lilo! Suda ma nochama pesa ma ng’eny… Yawa suda mane otwang’ gi Burton and Webb owada! Ne lit ndi…
Koro we adhi amadh strungi ma itedo nwa ga e ofis kae ma kech ka piriton…


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) APRIL 2014
Sulani konyowa kaka wanyalo nyiso yie machal gi mar Musa. Ere kaka Jehova neno ting’ ma Joot nigo to ere kaka okonyowa mondo wachop ting’-go
Bed gi Yie Kaka Musa
Ere kaka yie ma Musa ne nigo nokonye mondo kik oluw gombo mag ringruok kendo kawo mapek migepe ma ne en-go? Ang’o momiyo Musa “notego wang’e kuom pokne”?
Be ‘Ineno Nyasaye Maok Ne’?
Yie nokonyo Musa nade mondo obed ng’at maok oluoro dhano kendo bedo gi yie kuom singo mag Nyasaye? Teg yie mari mondo ine Jehova kaka Nyasaye mantie adier kendo moikore konyi.
Tiyo ne Nyasaye Kuom Thuolona Duto Osemiyo Atimo Mathoth
Ang’o momiyo Robert Wallen wacho ni oseyudo gueth mang’eny kuom tiyo ne Nyasaye kuom higini 65?
Onge Ng’at Manyalo Tiyo ne Ruodhi Ariyo
Jomoko osedar modhi e pinje maoko nikech gidwaro pesa mang’eny. Ka joma okendore odak mopogore nikech tich, ang’o manyalo timore ne kend, nyithindo, koda winjruokwa gi Nyasaye?
Bed gi Chir Jehova e Jakonyni!
Ere kaka wuoro moro noloso winjruok manie kinde gi joode bang’ dak mabor kodgi nikech tich? Ere kaka Jehova nokonye mondo opidh joode kata obedo ni yuto ne ni piny?
Be Imor Ng’eyo ni Jehova Rangowa Mondo Oritwa?
Non ane yore abich ma Jehova ritowago kendo ber ma wayudo sama orangowa e yor hera.
Be Ne Ing’eyo?
E kinde mag Muma, kane ng’ato oyiecho lepe kende owuon, mano ne nyiso ang’o?


text:
APENDIKS
Yesu Kristo—Mesia ma ne Okor Wach Kuome
MONDO Jehova Nyasaye okony dhano fwenyo Mesia, ne otelo ni jonabi mang’eny e koro weche mawuoyo kuom nyuol mar Jawar ma ne osingi, tich ma ne odhi timo, kod tho mare. Wechegi duto ma ne okor ei Muma ne otimore adier e ngima Yesu Kristo. Ne gitimore e wang’e mana kaka ne ondikgi. Kuom ranyisi, we wane moko kuom weche ma ne okor, ma wuoyo kuom gik ma ne onego otimore ka inyuolo Mesia, kaachiel gi ngimane kane podi en nyathi.
Janabi Isaiah ne okoro wach ni Mesia ne onego wuogi e anyuola mar Ruoth Daudi. (Isaiah 9:7) Kuom adier, Yesu ne onyuol e anyuola mar Daudi.—Mathayo 1:1, 6-17.
Mika, janabi machielo mar Nyasaye, ne okoro ni nyathini gikone ne dhi bedo ruoth, kendo ni ne idhi nyuole e “Beth-lehem Efratha.” (Mika 5:2) E kinde ma ne inyuolo Yesu, ne nitie mier ariyo ei Israel ma ne iluongo ni Bethlehem. Achiel kuomgi ne chiegni gi Nazareth yo masawa, to machielo ne ni machiegni gi Jerusalem e piny Juda. Bethlehem ma ne chiegni gi Jerusalem ne iluongo chon ni Efratha. Yesu ne onyuol e dalano mana kaka ne okor!—Mathayo 2:1.
Wach machielo ma ne okor ne wacho ni Wuod Nyasaye ne idhi ‘luongi koa Misri.’ Ne oter Yesu Misri ka podi en nyathi. Ne oduoke bang’ tho Herode, kendo mano ne ochopo wach ma ne janabi okoro.—Hosea 11:1; Mathayo 2:15.
E chat [“Weche ma ne Okor e wi Mesia”], ndiko ma ochan e bwo ka mawacho ni “Ndiko Ma Ne Okoro Wachno” oting’o weche mang’eny e wi Mesia. Pim ane wechegi, kod ndiko ma ochan e bwo ka mawacho ni “Kaka Wachno ne Ochopo.” Timo kamano biro tego yie mari kuom adiera manie Wach Nyasaye.
Seche ma inono ndikogi, ng’e malong’o ni moko kuom ndiko ma ne okorgi, ne ondiki higini mokalo gana achiel ka podi ok ne onyuol Yesu. Yesu ne owacho kama: “Weche duto ma nondik kuoma e Chik mar Musa, gi Jonabi, gi Zaburi nyaka chopi.” (Luka 24:44) Mana kaka inyalo neno ei Muma mari in iwuon, ne gitimore—kaka ne okor!


text:
LAMED NGEC
Mwaka 1914—Obedo Mwaka ma Pire Tek i Lok pa Lunebi ma i Baibul
MA ONONGO pud odong mwaki ma romo 40 kulu me o i mwaka 1914, lukwan mo me Baibul gutito pi alokaloka ma onongo bitimme i mwaka meno kikome. Magi mono gubedo jami ango, dok kit gin ango ma nyuto ni mwaka 1914 obedo mwaka ma pire tek tutwal?
Kit macalo kicoyo kwede i Luka 21:24, Yecu otito ni, “Lurok gibinyono Jerucalem piny nio ka kare pa lurok ocobbe kakare.” Kom me loc pa luker ma gia ki i ot pa Kabaka Daudi onongo tye i Jerucalem ma obedo boma madit pa Lujudaya. (Jabuli 48:1, 2) Pi meno, luker magi onongo dok gipat ki luker me rok ata-ni. Gin onongo gibedo i ‘wi komker pa Jehovah’ kun giloyo loc me ka wang Lubanga kikome. (1 Tekwaro 29:23) Pi meno Jerucalem onongo tye macalo lanyut me loc pa Jehovah.
Lurok kono ‘gucako nyono’ loc pa Lubanga nining, dok man otimme awene? Gin man otimme i mwaka 607 K.M.P. i kare ma jo Babilon guturo Jerucalem. ‘Komker pa Jehovah’ odong nono, labongo laloc mo ma onongo a ki i ot pa Daudi. (2 Luker 25:1-26) ‘Nyono’ Jerucalem-mi onongo mono bibedo matwal? Pe, lok ma lanebi Ejekiel otito i kom Jedekia ma obedo kabaka me agikki i Jerucalem ni: ‘Kwany lalukana ki kitambara labor wic woko ki i wii. Gin man pud pe bibedo kit macalo tye kwede-ni nio wang ma ngat ma dong ayero-ni obino.’ (Ejekiel 21:26, 27) Yecu Kricito aye obedo ‘ngat ma kiyero’ me bedo i wi Komker pa Daudi-ni. (Luka 1:32, 33) ‘Nyon-ni’ onongo bigik nongo Yecu Kricito odoko Kabaka.
Gin man ma pire tekki onongo bitimme awene? Yecu onyuto ni loc pa Lurok onongo birii pi kare mo ma kicimo keken. Gin ma kitito i buk pa Daniel cura 4 konyowa me ngeyo kare ma loc man onongo birii iye. Tito pi lek ma Kabaka Nabukadneja me Babilon oleko. En oneno yat madit ma kitongo kireto woko piny, ento ajutte kitweyo woko ki rubota nyonyo wek pe oloti. Ci lamalaika mo owaco ni: ‘Wek orii mwaka abiro.’—Daniel 4:10-16.
I Baibul, kare mukene ka kiloko i kom yat, nongo cung pi loc. (Ejekiel 17:22-24; 31:2-5) Pi meno, reto yat meno piny onongo nyuto kit ma kibireto kwede loc pa luker me Jerucalem ma onongo cung pi kit me loc pa Lubanga. Ento ginanena meno bene onyuto ni ‘nyono Jerucalem’ bibedo pi tutuno—pi “mwaka abiro.” Dong man onongo omyero kiniang iye nining?
Niyabo 12:6, 14 nyuto ni kare me mwaka adek ki nucu rom ki “nino alip acel ki miya aryo ki pyerabicel.” Dong “mwaka abiro” dodo meno kiryo, nyo bedo nino 2,520. Ento Lurok pe gugiko ‘nyono’ loc pa Lubanga i nge kare mo ma romo nino 2,520 keken cakke ma kituro kwede Jerucalem. Man nyuto ka maleng ni, kare ma lanebi-ni oloko iye-ni lac kato nino meno woko. Ma lubbe ki lok ma tye i buk me Wel 14:34 ki Ejekiel 4:6, “nino acel acel rom ki mwaka acel,” miyo “mwaka abiro” bedo mwaki 2,520.
Mwaka 2,520 ni, ocakke i Dwe me Apar me mwaka 607 K.M.P., i kare ma Jerucalem opoto kwede i cing jo Babilon ka kibalo ker me ot pa Daudi woko. Kare meno ogik i Dwe me Apar me mwaka 1914. Meno aye “kare pa lurok” ogik kwede, ka dong kiketo Yecu Kricito i wi komker me polo calo Kabaka pa Lubanga.*—Jabuli 2:1-6; Daniel 7:13, 14.
Kit ma Yecu otito kwede con, ‘dwogone’ calo Kabaka me polo onyutte ki jami me aura ma gubedo ka timme i lobo—calo lweny, kec, oyeng yeng, two gemo ki mukene mapol. (Matayo 24:3-8; Luka 21:11) Timme pa jami magi gubedo lanyut ma nyuto ni mwaka 1914 obedo mwaka ma kicako kwede Ker pa Lubanga i polo, dok bene obedo acakki me “kare me agikki” me yub maraco me kare-ni.—2 Temceo 3:1-5.
* Cakke i Dwe me Apar me mwaka 607 K.M.P. ni o kwede i Dwe me Apar me mwaka 1 K.M.P. bedo mwaka 606. Kit macalo Mwaka me jero obedo peke i kine-ni, ka icako kwanone ki i Dwe me Apar me mwaka 1 K.M.P. o kwede i Dwe me Apar me mwaka 1914 K.M. kelowa i mwaki 1,914. Ka wamedo mwaki 606 ki mwaki 1914, ci wanongo mwaki 2,520. Pi ngec mukene ma mako tur pa Jerucalem i mwaka 607 K.M.P., nen wi lok ni “Chronology” i buk me Insight on the Scriptures, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.


text:
Nam Gi Han To Be An Elite 17, Read Nam Gi Han To Be An Elite 17 English Online
Nam Gi Han To Be An Elite 17
is not released yet, please bookmark and comming back for Nam Gi Han To Be An Elite 17. EatManga - High Quality, Fastest Update Manga Reader
will be the first have high quality Nam Gi Han To Be An Elite 17 scan online, get notify about Nam Gi Han To Be An Elite 17 releases by subscrible to us
When Nam Gi Han To Be An Elite 17 is released?
EatManga 're estimated Nam Gi Han To Be An Elite 17 will out in 2 weeks, even sooner! Lets pick some other manga to read while waiting for Nam Gi Han To Be An Elite 17
Tags: Nam Gi Han To Be An Elite 17, read Nam Gi Han To Be An Elite 17 online, read Nam Gi Han To Be An Elite 17 english, Nam Gi Han To Be An Elite 17 read Nam Gi Han To Be An Elite 17 manga, Nam Gi Han To Be An Elite 17,Nam Gi Han To Be An Elite 17 raw manga,Nam Gi Han To Be An Elite 17 zip,Nam Gi Han To Be An Elite 17 rar,Nam Gi Han To Be An Elite 17 megaupload,Nam Gi Han To Be An Elite 17 volume,Nam Gi Han To Be An Elite 17 en,Nam Gi Han To Be An Elite 17 rapidshare,Nam Gi Han To Be An Elite 17 chap,Nam Gi Han To Be An Elite 17 chapter,Nam Gi Han To Be An Elite 17 high quality,Nam Gi Han To Be An Elite 17 manga scan,Nam Gi Han To Be An Elite 17 mangastream,Nam Gi Han To Be An Elite 17 mangafox,Nam Gi Han To Be An Elite 17 manga reader,Nam Gi Han To Be An Elite 17 mangareader,Nam Gi Han To Be An Elite,upcoming


text:
Somo mar 13
Ang’o ma Wach Maber Nyisowa e Wi Din?
1. Be dinde duto gin madier?
Nitie joma chunygi ler e dinde duto. En gima moro chuny ni Nyasaye neno joma kamano kendo odewogi. Kata kamano, gima lit en ni oseti gi din e chopo gik maricho. (2 Jo Korintho 4:3, 4; 11:13-15) Kaluwore gi weche milando, dinde moko osedonjo e timbe mahundu, nek mar tieko oganda moro, lweny, koda hinyo nyithindo. Mano kaka timbego kelo kuyo ne joma lamo Nyasaye gi chuny maler!—Som Mathayo 24:3-5, 11, 12.
Din madier miyo Nyasaye duong’, to din ma miriambo ok mor chunye. Din mar miriambo puonjo gik maonge e Muma, kaka weche maok adier e wi Nyasaye koda e wi jo motho. Kata kamano Jehova dwaro ni ji ong’e adiera e wiye.—Som Ezekiel 18:4; 1 Timotheo 2:3-5.
2. En ang’o ma wach maber nyisowa e wi din?
Gima ber en ni Nyasaye ok nyal wuond gi dinde mawuondore ni gihere to kuom adier ohero piny mar Satan. (Jakobo 4:4) Wach Nyasaye luongo dinde duto ma miriambo ni “Babulon maduong’.” Babulon ne en dala machon kama din ma miriambo ne ochakoree bang’ Ataro mar ndalo Nowa. Machiegni, Nyasaye biro tieko dinde mawuondo kendo madiyo dhano.—Som Fweny 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Wach maber ogundho. Wi Jehova pok owil gi joma chunygi ler mokere e dinde mag miriambo e piny ngima. Oriwo joma kamago kuom puonjogi adiera.—Som Mika 4:2, 5.
3. Ang’o madwarore ni joma chunygi ler otim?
Jehova dewo joma ohero gik madier kendo mabeyo. Ojiwogi ni giwuog e dinde mag miriambo. Jo mohero Nyasaye oikore timo lokruok mondo gimore.—Som Fweny 18:4.
E kinde Jokristo mokwongo, kane joma chunygi ler owinjo wach maber mowuok kuom joote, ne girwako wachno gi ilo. Jehova ne opuonjogi dak e ngima manyien, ngima mar mor ka ging’eyo gima Nyasaye dwaro kuomgi kendo ngima ma nigi geno. Ne giketonwa ranyisi maber mwanyalo luwo kindegi nikech ne girwako wach maber kuom keto Jehova obed mokwongo e ngimagi.—Som 1 Jo Thessalonika 1:8, 9; 2:13.
Jehova rwako joma owuok e dinde mag miriambo e oganda mar joma lame. Ka iyie mondo Jehova orwaki, ibiro bedo osiepne, ibiro bedo achiel kuom joot mar Jokristo moherore kendo malamo Jehova, kendo ibiro yudo ngima mochwere.—Som Mariko 10:29, 30; 2 Jo Korintho 6:17, 18.
4. Ang’o ma Nyasaye biro timo mondo okel mor ne piny mangima?
Wach mar bura mibiro ng’ad ne dinde mag miriambo en wach maber. Mano biro tieko dicho duto e piny mangima. Dinde mag miriambo ok nochak owuond kendo pogo ji. Ji duto biro riwore e lamo Nyasaye achiel kende madier.—Som Fweny 18:20, 21; 21:3, 4.


text:
WACH MADUONG’ MA GASET WUOYOE | NYASAYE NENO NADE WACH MADHO NDAWA?
Chandruok Mokwako Piny Ngima
Madho ndawa medo mana nego ji pile pile.
Higni 100 mokalo, ndawa osenego ji 100,000,000.
Onego ji 6,000,000 higa ka higa.
Bang’ sekond auchiel ka sekond auchiel, ndawa nego ng’ato achiel.
Kendo onge gima nyiso ni kwanno biro dok chien.
Jotim nonro moko wacho ni kwan mar joma biro tho nikech madho ndawa biro kalo ji 8,000,000 kochopo higa mar 2030 ka ji odhi nyime madho ndawa kaka gitimo sani. Kendo giwacho ni kochopo higa mar 2100, biro yudo ka ndawa osenego ji ma dirom 1,000,000,000.
Joma ndawa hinyo ok gin mana joma madho ndawa kende. Ka ng’at ma madho ndawa otho, joode kata joodgi dong’ gi kuyo kod chandruok mag yuto. Jomoko ma ndawa hinyo oriwo ji 600,000 maok madh ndawa ma tho higa ka higa nikech gamo much ndawa mowuok kuom joma madho ndawa machiegni kodgi. Nikech sirkande kawo pesa kuom ji michulogo weche thieth, ji te yudo pek momedore nikech pesagi itiyogo e thiedho jomadh ndawa.
Mopogore gi tuoche mamoko ma landore mapiyo ka miyo lakteche ringo koni gi koni ka gimanyo yo mar thiedhogi, chandruoge ma madho ndawa kelo inyalo tiek mayot, kendo yadhe ong’ere. Laktar moro miluongo ni Margaret Chan ma en jatelo maduong’ mar riwruok ma nono weche thieth (World Health Organization), wacho ni: “Chandruoge ma madho ndawa kelo gin chandruoge ma dhano e ma okelo kuomgi giwegi, to ka sirkande gi grube ma kedo ne ratiro mag dhano oriwore, ginyalo loyogi.”
Pinje mang’eny osenywako mondo gitiek chandruok mar madho ndawa. Kuom ranyisi e dwe mar Agost 2012, pinje madirom 175 ne owinjore kuom okenge moko sie ma ne gidhi kawo mondo githir kata giduok chien madho ndawa. * Kata kamano, nitie gik ma miyo chandruok mar madho ndawa medore ameda. Higa ka higa, kembe mag loso ndawa tiyo gi bilionde mag dola ka gilando ndawa mondo giywa jo manyien ochak madho ndawa, to moloyo mine kod rowere modak e pinje modhier. Nikech riyo marach ma ndawa keto kuom joma madhe, thoth ji bilion achiel ma sani weyo ndawa otamo biro tho. Ka joma madho ndawa sani ok oweyo, kwan joma biro tho nikech madho ndawa biro idho ahinya higni 40 mabiro.
Yore ma kembe ma loso ndawa landego kaachiel gi riyo mosiko ma ndawa kelo, osemiyo ji mang’eny omoko e tim madho ndawa kata obedo ni gigombo weyo timno. Mano e gima ne otimore ne miyo moro miluongo ni Naoko. Ne ochako madho ndawa ka orawera. Yore ma ne ilandogo ndawa ne miyo oparo ni madho ndawa ne miyo obedo ng’at malich ma ngimane ong’awore. Kata obedo ni kansa mar obo ne onego jonyuolne, ne odhi nyime madho ndawa kata mana bang’ nyuolo nyithindo ariyo. Owacho niya: “Ne aluor ni ne anyalo yudo kansa mar obo, kendo ne aluor ni nyithinda be ne nyalo bedo matuwo nikech timnano, kata kamano, weyo ndawa ne otama. Ne ok apar ni chieng’ moro nawe madho ndawa.”
Kata kamano, Naoko noweyo madho ndawa. Gima ne okonye weyo madho ndawa e ma osekonyo ji tara gi tara owe madho ndawa. Ang’o ma ne okonye weyo madho ndawa? Wakwayi ni idhi nyime somo sula ma luwoni.
^ par. 11 Okenge ma osekaw mondo othir madho ndawa oriwo nyiso ji tuoche ma madho ndawa kelo, gayo yore ma kembe ma loso ndawa landogo ndawa, medo osuru mar ndawa, kendo chako grube ma konyo ji weyo madho ndawa.


text:
SULA MAR 18
Batiso kod Bedo gi Winjruok e Kindi gi Nyasaye
Batiso mar Jokristo itimo e yo mane?
Gin gik mage madwarore mondo itim ka pok obatisi?
Ng’ato chiwore ni Nyasaye e yo mane?
Gima duong’ momiyo ibatiso ng’ato en ang’o?
“NE! PI E; ang’o ma disind batisa?” Penjono ne openj gi Ja-Ethiopia moro higini madirom 2,000 mosekalo. Jakristo miluongo ni Filipo ne ofwenyo ne jalo e yo ma ratiro ni Yesu e Mesia ma ne okor wachne. Nikech wach ma ne opuonjore kowuok e ndiko ne odonjo ei chunye, Ja-Ethiopiano ne oneno ni nyaka otim kaluwore gi gima ne opuonjoreno. Ne onyiso ni odwaro mondo obatise!—Tich Joote 8:26-36.
2 Ka isebedo ka inono adimba sula motelo mag bugni kod achiel kuom Joneno mag Jehova, inyalo gombo penjo niya, ‘Ang’o ma sinda mondo kik batisa?’ Nyaka sani, isepuonjori kuom gima Muma singo e wi ngima mochwere e Paradis. (Luka 23:43; Fweny 21:3, 4) Isepuonjori bende e wi chal mar jo motho kod geno mar chier. (Eklesiastes 9:5; Johana 5:28, 29) Nyalo bedo ni isebedo ka ichokori gi Joneno mag Jehova, kendo iseneno in iwuon kaka giluwo din mar adier. (Johana 13:35) Maloyo mano, nyalo bedo ni in bende isechako bedo gi winjruok e kindi gi Jehova Nyasaye.
3 Ere kaka inyalo nyiso ni idwaro tiyo ni Nyasaye? Yesu ne onyiso jolupne niya: ‘Dhiuru utim ogendini duto jopuonjrena, kubatisogi.’ (Mathayo 28:19) Yesu owuon ne oketo ranyisi ka en bende ne obatise ei pi. Ne ok okirne pi, kendo ne ok oolne aola pi e wiye. (Mathayo 3:16) “Batiso” en wach mowuok e dho Grik ma tiende en “nyumo.” Kuom mano, tiend batiso mar Jokristo en nyumo chuth, kata luto ei pi.
4 Jogo duto madwaro bedo gi winjruok e kindgi gi Jehova Nyasaye nyaka batisi ei pi. Batiso nyiso ayanga ni in-gi gombo mar tiyo ni Nyasaye. En gima nyiso ni imor gi timo dwaro mar Jehova. (Zaburi 40:7, 8) Kata kamano, mondo obatisi, nitie gik moko ma nyaka itim.
NG’EYO KOD YIE GIN GIK MADWARORE
5 Isechako timo gima dwarore mokwongo. E yo mane? E yor medo puonjruok mondo ing’e Jehova Nyasaye gi Yesu Kristo. Nyalo bedo ni itimo mae kokalo kuom chenro maber mar puonjruok Muma. (Johana 17:3) Kata kamano, pod nitie gik mang’eny monego ipuonjri. Jokristo gin jogo madwaro mondo ‘ging’e chutho gima Nyasaye dwaro.’ (Jo Kolosai 1:9) Dhiyo e chokruok mag Joneno mag Jehova biro konyi ahinya e timo mano. Dhiyo e chokruoge kaka mago en gima dwarore ahinya. (Jo Hibrania 10:24, 25) Ka idhi e chokruogego kinde duto, ibiro yudo kony e medo ng’eyo Nyasaye.
6 En adier ni ok ochuno ni nyaka ing’e gik moko duto manie Muma eka mondo obatisi. Ja-Ethiopia cha ne nikod ng’eyo moro matin, kata kamano ne dwarore mondo okonye winjo kuonde moko e Ndiko e yo maber. (Tich Joote 8:30, 31) Kamano bende, nitie gik mang’eny monego ipuonjri. Kuom adier, onge chieng’ mibiro weyo ma ok ipuonjri e wi Nyasaye. (Eklesiastes 3:11) Kata kamano, ka podi ok obatisi, dwarore mondo ing’e, kendo iyie gi puonj moko mag Muma. (Jo Hibrania 5:12) Kuom ranyisi, puonjgo gin kaka adiera e wi chal mar jo motho, kod ber mar nying Nyasaye kaachiel gi Pinyruodhe.
7 Kata kamano, bedo gi ng’eyo kende ok oromo, nikech ng’at “ma onge yie ok nyal bet malong’o ni Nyasaye.” (Jo Hibrania 11:6) Muma nyisowa ni, e kinde ma jomoko e dala mar Korintho machon ne owinjo wach ma Jokristo ne puonjo, ne ‘giyie, kendo nobatisgi.’ (Tich Joote 18:8) E yo machalo gi mano, puonjruok Muma onego omi iyie ni kuom adier Muma en Wach Nyasaye. Puonjruok Muma onego okonyi mondo ibed gi yie e teko mar misango mar Yesu kaka rawar, kaachiel kod gigo ma Nyasaye osingo.—Joshua 23:14; Tich Joote 4:12; 2 Timotheo 3:16, 17.
NYISO JOMOKO ADIERA MAG MUMA
8 Kaka yie medo dongo ei chunyi, ibiro nwang’o ni ok yot mondo iling’ gi weche ma isepuonjori manie chunyi. (Yeremia 20:9) Ibiro bedo gi gombo e chunyi mar nyiso jomoko wach Nyasaye kod dwaro mage.—2 Jo Korintho 4:13.
9 Inyalo chako nyiso jomoko adiera manie Muma ka iwuoyo gi wedeni, osiepeni, joma odak machiegni kodi, kaachiel gi joma itiyogo. Bang’e, inyalo bedo gi dwaro mar donjo e chenro mar tij lendo ma Joneno mag Jehova timo. Ka kindeno ochopo, bed thuolo e wuoyo kod Janeno mapuonji Muma. Ka nenore ratiro ni koro iromo dhi e tij lendo mitimo ayanga, ibiro timni chenro kaachiel gi jal mapuonji Muma mondo omi urom gi jodong kanyakla ariyo.
10 Timo mano biro miyi thuolo mar ng’eyo e yo maber moko kuom jodongo mag kanyakla mar Jokristo, matiyo tij rito rombe Nyasaye. (Tich Joote 20:28; 1 Petro 5:2, 3) Ka jodongo ariyogi onwang’o ni in kod ng’eyo malong’o e wi puonj madwarore mag Muma, ni idak e ngima manyiso ni iluwo chike Nyasaye, kendo ni kuom adier idwaro mondo ibed achiel kuom Joneno mag Jehova, gibiro nyisi ni koro inyalo timo tij lendo e lela kaka jaland wach maber ma podi ok obatisi.
11 Jodongo ariyogi bende nyalo nwang’o ni podi dwarore mondo ilok timbeni kaachiel gi yore moko e ngimani ka podi ok oyieni mondo iti tij lendo e lela. Magi nyalo ting’o timbeni moko ma osebedo ka opondo ne jomoko. Kuom mano, ka podi ok ikwayo ni idwaro bedo jalendo ma podi ok obatisi, nyaka iwe richo madongo, kaka timbe mag chode, mer, kod tiyo gi yedhe ma mero ji.—1 Jo Korintho 6:9, 10; Jo Galatia 5:19-21.
LOKO CHUNY KOD LUWO NGIMA MANYIEN
12 Nitie gik mamoko monego itim ka podi ok oyieni mondo obatisi. Jaote Paulo ne owacho kama: “Lokuru chunyu, kendo lokreuru ni Nyasaye, mondo richou owany.” (Tich Joote 3:19) Loko chuny en neno lit nikech gima rach ma wasetimo. Loko chuny en gima dwarore ahinya ka ng’ato osebedo ka odak e ngima mar anjawo. Kata kamano, ng’at ma osebedo ka odak e ngima ma ok opong’ gi anjawo bende nyaka lok chunye. Nikech ang’o? En nikech dhano duto gin joricho, kendo onego gikwa Nyasaye ng’wono. (Jo Rumi 3:23; 5:12) Kane podi ok ipuonjri Muma, ne ok ing’eyo gima dwaro mar Nyasaye en. Be nyalo bedo ni ne idak kaluwore kod dwaro mare chutho? Kuom mano, loko chuny en gima dwarore.
13 Bang’ loko chuny, ng’ato nyaka ‘lokore ni Nyasaye,’ kata luwo ngima manyien. Nitie gik ma nyaka itim maloyo nyiso lit ei chunyi kende. Nyaka ikwed yor ngimani machon, kendo nyaka ing’ad ei chunyi ni chakre sani ka dhi nyime, idwaro timo gik mabeyo. Loko chuny kod luwo ngima manyien gin gik ma nyaka itim ka podi ok obatisi.
NYISO CHIWRUOK MARI
14 Nitie gima chielo madwarore ahinya mondo itim ka podi ok obatisi. Nyaka ichiwri ni Jehova Nyasaye.
15 Seche ma inyiso chiwruok mari ni Jehova Nyasaye e lamo matut, isingorine ni en kende ema ibiro lame, kendo tiyone nyaka chieng’. (Rapar mar Chik 6:15) Kata kamano, ang’o momiyo ng’ato nyalo dwaro mondo obed misumba Nyasaye? Mondo wayud dwoko mar penjono we wati gi ranyisini: Wawach ni ng’ato dwaro nyuomo nyako. Kaka omedo ng’eye kendo nwang’o ni en kod kido mabeyo, e kaka omedo here. Bang’ kinde, obiro nwang’o ni gima odong’ en mana kwaye mondo obed chiege. Kuom adier, kendo nyakono en gima biro kelo ting’ momedore. Kata kamano, hera biro miyo okend nyakono.
16 Ka iseng’eyo Jehova, kendo ka ihere, chunyi biro dwaro mondo itine ma onge gima dwoki chien, kendo ok ibi keto kwan mar ndalo ma ibiro tiyone. Ng’ato ang’ata madwaro luwo Wuod Nyasaye, Yesu Kristo, nyaka ‘kwedre owuon.’ (Mariko 8:34) Wakwedore wan wawegi ka ok wami gombo magwa, kata dwaro magwa mondo ogeng’wa luwo chike Nyasaye gi chunywa duto. Kuom mano, ka podi ok obatisi, timo dwaro mar Jehova Nyasaye nyaka bed gima duong’ ahinya e ngimani.—1 Petro 4:2.
LOYO LUORO MAR DOK CHIEN
17 Jomoko neno ni ok ginyal chiwore ni Jehova nikech giluor ni mano en ondamo maduong’ ahinya. Gineno ni Nyasaye nyalo kumogi ka gitimo richo bang’ bedo Jokristo ma osetimo chiwruok. Nikech bedo maluor ni ginyalo dok chien ma gibed joketho e nyim Jehova, giparo ni ber mondo kik gichiwore mar tiyone.
18 Kaka imedo puonjori hero Jehova, ibiro bedo gi gombo mar chiwruok mondo itine, kendo ibiro temo kaka inyalo mondo idag e ngima manyiso chiwruokno. (Eklesiastes 5:4) Bang’ nyiso chiwruok mari ni Nyasaye e lamo, kuom adier ibiro bedo gi dwaro mar wuotho “mowinjore ni Ruoth, kendo bet ma long’one chuth e tich mabeyo duto.” (Jo Kolosai 1:10) Nikech hera mari kuom Nyasaye, ok ibi neno ni timo dwaro mare en gima tek. Kuom adier, ibiro yie gi jaote Johana ma ne ondiko kama: “Nimar hero Nyasaye en mako chikne, to chikne ok tek.”—1 Johana 5:3.
19 Ok ochuno ni nyaka ibed ng’at makare chuth eka mondo ichiwri ni Jehova. Jehova ong’eyo kuonde ma iremie, kendo ok orito ni mondo itim gik ma ok inyal timo. (Zaburi 103:14) Odwaro ni mondo idag kaluwore gi chiwruok mari, kendo obiro miyi kony e timo kamano. (Isaiah 41:10) Inyalo bedo gi adier ni ka iketo geno mari kuom Jehova gi chunyi duto, “nomi yoreni bedo mochikore tir.”—Ngeche 3:5, 6.
NYISO CHIWRUOKNI E BATISO
20 Paro e yo matut kuom gik ma wase puonjore nyalo miyo ichiwri ni Jehova e lamo. Ng’ato ang’ata ma ohero Nyasaye kuom adier, nyaka ‘hul gi dhoge, mondo orese.’ (Jo Rumi 10:10) Ere kaka inyalo timo mano?
21 Inyalo wuoyo gi jarit matayo e kanyakla mari, mondo inyise ni idwaro mondo obatisi. Obiro loso chenro mondo jodongo moko owuo kodi e wi penjo moko madwarore mag Muma. Ka jodongogo oyie ni inyalo batisi, gibiro nyisi ni batiso mari nyalo timore e thuolo maluwe.* Nitie twak mawuoyo e wi tiend batiso ma ihinyo golo e thuolo kaka mago. Bang’e, jagol twak kwayo jogo duto ma onego obatisi mondo ‘ohul gi dhogi’ yie margi.
22 Batiso e gima nyiso ayanga ni koro in ng’at ma osechiwore ni Nyasaye, kendo ni koro in achiel kuom Joneno mag Jehova. Joma ibatiso nyaka nyum ei pi mondo ginyis ayanga ni gisechiwore ni Jehova.
TIEND BATISO MARI
23 Yesu nowacho ni, jopuonjrene ne idhi batisi “e nying Wuoro gi Wuowi gi Roho Maler.” (Mathayo 28:19) Tiend mae en ni ng’at ma idhi batisi bedo gi ng’eyo maler kuom migawo mar telo ma Jehova Nyasaye kod Yesu Kristo ni godo. (Zaburi 83:18; Mathayo 28:18) Ong’eyo bende tij roho maler mar Nyasaye.—Jo Galatia 5:22, 23; 2 Petro 1:21.
24 Kata kamano, batiso ok en mana lwokruok ei pi. En ranyisi mar gima ber ahinya. Ling’o ei pi en ranyisi ni koro isetho kaluwore gi yor ngimani machon. Ka oting’i malo wuok ei pi, mano en ranyisi ni koro ingima mondo itim dwaro mar Nyasaye. Onego ing’e bende ni chiwruok mari en gima itimo ni Jehova Nyasaye owuon, to ok ni tich moro, ok ni dhano moro, kata riwruok moro. Chiwruok mari ni Nyasaye kod batiso mari, gin chakruok mar bedo gi osiep machiegni ahinya gi Nyasaye—ee, bedo gi winjruok maber ahinya kode.—Zaburi 25:14.
25 Batiso ok onyiso ni koro ibiro yudo warruok maonge kiawa. Jaote Paulo ne ondiko kama: “Losuru warruok maru gi luoro kod kibaji.” (Jo Filipi 2:12) Batiso en mana chakruok. Penjo en ni, Ere kaka wanyalo ritore kata siko e hera mar Nyasaye? Sula mogik biro chiwo dwoko.
GIMA MUMA PUONJO
- Batiso mar Jokristo en nyumo chutho ei pi, to ok mana kiro pi.—Mathayo 3:16.
- Gik ma ng’ato timo ka pok obatise gin kaka medo ng’eyo Nyasaye kod nyiso yie, kendo iluwogi gi loko chuny, luwo yor ngima manyien kod nyiso chiwruok mari ni Nyasaye e lamo matut. —Johana 17:3; Tich Joote 3:19; 18:8.
- Mondo ichiwri ni Nyasaye, nyaka ikwedri iwuon, mana kaka ji ne okwedore kendgi mondo giluw Yesu.—Mariko 8:34.
- Batiso en ranyisi ni ng’ato otho kaluwore gi ngimane machon, kendo ni koro ngimane en mar tiyo ni Nyasaye. —1 Petro 4:2.
* Batiso itimo kinde duto ma Joneno mag Jehova nikod chokruoge madongo.
Penjo mag Puonjruok
1. Ang’o momiyo Ja-Ethiopia moro ne okwayo ni mondo obatise?
2. Ang’o momiyo batiso en gima onego ipar ahinya?
3. (a) En chik mane ma Yesu ne omiyo jolupne? (b) Batiso mar pi itimo e yo mane?
4. Batiso mar pi en gima nyiso ang’o?
5. (a) Okang’ mokwongo monego ikaw eka mondo obatisi en mane? (b) Ang’o momiyo dhi e chokruok mag Jokristo en gima dwarore ahinya?
6. Onego ibed gi ng’eyo mar Muma e okang’ maromo nade eka mondo obatisi?
7. Puonjruok Muma onego omi itim ang’o?
8. Ang’o mabiro miyo ibed gi gombo mar nyiso jomoko gigo ma isepuonjori?
9, 10. (a) Gin jo mage minyalo chako wuoyogo e wi adiera mag Muma? (b) Ang’o ma onego itim ka idwaro mondo idonj e chenro mar tij lendo ma Joneno mag Jehova timo?
11. Gin lokruok mage ma nyalo dwarore mondo jomoko otim ka podi ok oyie negi timo tij lendo ayanga?
12. Ang’o momiyo loko chuny en gima dwarore?
13. Luwo ngima manyien tiende ang’o?
14. En ang’o madwarore ahinya mondo itim ka podi ok obatisi?
15, 16. Tiend chiwruok mari ni Nyasaye en ang’o, to ang’o mamiyo ng’ato timo chiwruokno?
17. Jomoko nyalo weyo ma ok gichiwore ni Nyasaye nikech ang’o?
18. Ang’o ma biro miyo ibed gi gombo mar chiwruok ni Jehova?
19. Ang’o momiyo ok onego iluor chiwori ni Nyasaye?
20. Ang’o momiyo chiwruok mari ni Jehova ok sik ka en gima opondo?
21, 22. Inyalo ‘hulo ayanga’ nade yie ma in-go?
23. Batiso “e nying Wuoro gi Wuowi gi Roho Maler” tiende ang’o?
24, 25. (a) Batiso en ranyisi mar ang’o? (b) En penjo mane ma dwaro dwoko?


text:
WACH MADUONG MA GASET WUOYOE | ANG’O MOMIYO GIK MARICHO TIMORE NE JOMA BEYO?
Gik Maricho Ogundho!
Dhako moro miluongo ni Smita, * ma jahigni 35 e taon mar Dhaka, Bangladesh, ne ong’ere kaka dhako mohero ji kendo ma dewo ji. Ji ne ong’eye kaka dhako ma jakinda kendo dhako ma nigi dwaro mar konyo ji ong’e Nyasaye. Mano kaka ne en wach ma ne obwogo joodgi kaachiel gi osiepe ka ne Smita oyudo tuo ma kore tek ma ne onege ka pok juma achiel orumo!
James gi jaode, ma gin mana johigni 30 gi wiye ne kitgi chalo mana gi mar Smita. Chieng’ moro ne gidhi limo osiepegi e piny mar Amerka. Ne ok gidok dalagi New York. Ka ne gin e kor yo, ne githo e masich ndara ka giweyo joma oherogi kod joma ne gitiyogo ka okuyo miwuoro.
Ok ochuno ni idhi mabor ahinya mondo eka ine gik maricho kod chandruok ma yudo ji sani. Lwenje nego raia kod jolweny. Timbe gero kod mahundu yudo joma onge ketho. Masiche malich kod tuoche madongo nyalo yudo ng’ato ang’ata kata bed ni en ng’a. Masiche ma ok nyal geng’ nyalo yweyo gweng’ moro ma ok odewo ni gin jomage. Buono ji kod timbe ma ok kare onya ahinya. Samoro in be chandruoge ma wawachogi oseyudi.
Omiyo, en gima winjore ka wapenjore penjo kaka magi:
Ang’o momiyo gik maricho timore ne joma beyo?
Be Nyasaye e ma kelo chandruogego?
Be masichegi gin ma timore aho yaye, koso ji e ma kelogi?
Be dibed ni wachandore nikech gik ma ne watimo chon?
Kapo ni Nyasaye ma nyalo duto nitie, ang’o momiyo ok ogeng’ chandruok ne joma beyo?
Be richo gi chandruok chieng’ norum?
Mondo wadwok penjogi, nyaka wakwong wang’e dwoko mag penjo ariyo madongogi: Ang’o momiyo gik maricho timore, to Nyasaye biro kawo okang’ mane?
^ par. 3 Nyingegi oloki.


text:
TAM OBANGA AKWAKU LARERelated Media
Lakana 5:11-12;
Candennono en ene ni; Obanga otyeko miyowa kwo a perakino odoco, dok kwo nono tye I Wode. Ngat ame tye kede Wod, tye kede Kwo dang; ngat ame mom tye kede wot Obanga, mom tye kede kwo.
Kwani kobiwa kanaler ni, Obanga omiowa kwo a perakino kede kwoni tye iyi wode, yecu kricito. Iyi lok okene, yoro okene me nwongo kwo a perakino beo iyi wot Obanga.
Apeny tye ni, Yoro ango a dano nwongo woto Obanga?
Man’s problem (Peko a dano)
Bedo a boro kede Obanga.
Icaya 59:2;
Ento timwu arac opokowu oko kede Obanga, balwu omio wange dong owumere oko i komwu, mom romo neon.
Jo Roma 5:8;
Ento Kricito oto pirwa a nwang wan obalo; mannono nyuto kite mar ame Obanga tye kede bang wa.
A lubere kede buk a Jo Roma 5:8, Obanga onyutiwa mara mere ni beo I too a Wode. Pi ngo Kricito obin oto pi wa? Pien Jo lung obalo, mom otuno I kwogo Obanga.
Buk Abakuk 1:13; Yin giri wangi cil meicel ame mom iromo kanyo gin arac, dok dang mom itwero kango tim a mom tye kakare. Pingo kara yin i bedo neon jo a mom ogen anena, aco kono jo araco tye amwonyo jo abeco, ame kitegi atira katogi kun yin I ling giri alinga?
AGAM OBANGA
Gin acoa pwonyo ni, pe tye dano moro, aber i king, ticerte, kwo mere onyo genere i kom Obanga onyo mie woto i polo.
Jo Roma 1:18;
Pien akemo obanga dong onyo iya i polo i kom tim a jo areco lung a mom woro obanga, ame tye a gengo kop ateni i tic, pi timgi areco.
Jo Roma 3:8;
Pingo wan mom otimo gin arac me gin aber ya iye? Pien tye jo mogo ame coko dogwa kun okobo ni wan okobo amannono. Ka ongolo kop oloo Jo- nono, nwongo ongolo kakare.
Jo Roma 3:9-10;
Kara ningo dong? Wan Ojudaya otye aber akato gin? Amaa, kadi acelloro; pien atyeko kelo adote jo ame pe Ojudaya, bal dong oloogi, acalo rik ocoo ni, Nyatoro a kit atir giri mom, pe kadi acelloro.
Epeco 2:8-9;
Pien pi kica mere omio en olarowa, pi iyce, rik mom otimere pi icwu; mannono mot pi ticwu moro, me ngatoro gire kur wakere iye.
Tito 3:5 -7;
Ente larowa oko, mom pi ticoro a wan otio i kite atir, cite pi kica mere gire. Olariwa kede pii me nywale me aryo kede me doko jo anyen pi Cuny Acil. A rik en oonyo i komwa a bup i Alarwa Yecu Kricito, me ote kwanowa ni kitewa atir pi kica mere, me onwony kwo a perakino odoco, ame genwa tye iye.
Jo Roma 4:1-5;
kara wan obino kobo ngo i kom Iburaim, ame en kwarowa i kite me kom? Kono yam okwano Iburaim ni kite atir pi tic ame otio, kono en tye i gin ekakere iye, ate mom i nyim Obanga. Coc a yam Ocoo kobo ningo? Ni, “Iburaim oye Obangs eka ote kwane ni kite atir.” Dano a tio tic, ocara mere mom omio acalo jami mere; cite dano a pe tio, ento ame ye ngat ame kwano jo a mom lworo Obanga ni kitegi atir, kodi dano-nu okano ni kite atir pi iyee mere.
Pe tye dano moro aber acalo Obanga. Obanga tye ateni. Buk a Abakuk kobiwa ni, Obanga pe romo nywako gure kede jo a pe atir. Ka omito Obanga yee wa, myero obded aber calo en Obanga. Inyim Obanga, myero wan ocung kunu Olonyere, omwole kede goro pi wan kenwa. Pe tye dano aber bino ter wa i polo onyo i kwo aperakino. Ngo mere i tim?
ODWOGI OBANGA
Jo Roma 5:8;
Ento Kricito oto pirwa a nwany wan obalo; mannono nyuto kite mar ame obanga tye kede bangwa.
Man aye amutu aber yiy bibul, ame kwako pwonyere aber. Obedo amut me gum I bero i Wot Obanga, ame onywale acalo dano, obedo abongo bal; otoo ite yataria pi balwa dang dok te cer iyi akina bur lyel acalo Wot Obanga eka en oto me wek wan olokere.
Jo Roma 1:4;
Ento pi Cuny Acil, Obanga rik onyutoni en obedo Wode i tic atek me cerrere iyi akina a jo oto, en Yecu Kricito Rwotwa.
Jo Roma 4:25;
En a rik oimo me aneka pi balwa, dok ocere me okwanwa ni kitewa atir.
2 Jo Korinti 5:21;
Ngat a rik mom ngeo bal, Obanga oloko odoko a bal pirwa, me wek pire wan odok jo a nywako kite Obanga atye atira.
1 Petero 3:18;
Pien Kricito dang rik oneno can pi bal, tyen acel ame romo atwal; en nga a kite atir oto pi jo a kitegi ogom, me wek ekelwa bang Obanga. Rik oneko kome, cite ocere oko i Cuny.
YORO ANGO AME OTWERO GAMO WOD OBANGA?
Pien Yecu Kricito otyeko too pi wan i kor yataria, Bibul koboni, “ngat ame tye kede Wode tye ked Kwo.” Ngat a ngolo Wod Yecu Kricito acalo alar kede yee ikome, te bedo genatut i kom Kricito naka i too mere pi bal wa.
Lakana 1:12;
Jo ducu a nwang ogame, kun oye nyinge, en omiogi twer me doko otino Obanga.
Lakana 3:16- 18;
Pien Obanga rik omaro lobo amannono, oimo Wode acel keken, me dano acel acel ame ye en kur rweny odoco, ento bed kede Kwo a perakino nakanaka. Obanga nwang mom Oroo Wode i lobo me ngol kop loo lobo, ento me lobo larre pire. Dano ame ye en mom obino ngolle kop, ento dano a mom ye en dong ongolo kop, oloe oko con, pien mom oye nying Wot Obanga acel kekene.
Man nyutu ni ngo, myero wan ducu odwog bot Obanga; (1) Acalo a balo myero oye balwa, (2) myero onge ni, nibeo i tic wa, pe terowa i larre, (3) ye ikom Kricito nibeo, miye kien onyo yore me larre.ka imito gsmo Yecu onyo yee Kricito acalo agwok kwo ni, myero iyee i kom Kricito nibeo i kwayo jami aracu, ye i kom kica mere kede bedo kede ni ye i kom larre Kricito.
Ka pwod iye Kricito aye, myero i nge kwo anyen kede kit me wot kede Larre.
Okwai pi cako kwano kwan magi nibeo; ABCs for Christian Growth ame nwongere online: www.bible.org
Related Topics: Soteriology (Salvation), Evangelism


text:
Lucaden pa Jehovah—Wabedo Kit Dano Ango?
Wan waa ki i kaka ki leb miya mapol, dok yo me kwowa pat pat, ento wanote kacel i yubwa. Makato ducu, waketo deyo i komJehovah, Lubanga ma oweko kicoyo Baibul dok en aye Lacwe jami ducu. Watute ki tekowa ducu me lubo lanen paYecu Kricito dok wabedo ki awaka madit ka kilwongowa ni Lukricitayo. Wan ducu ki acel acel watiyo ki cawawa kare ki kare pi konyo dano wek gunge pwony me Baibul ki Ker pa Lubanga. Kilwongowa ni Lucaden pa Jehovah pien wamiyo caden, nyo waloko pi Lubanga Jehovah ki pi Ker-re.
Yab kabedowa me Intanet. Kwan Baibul i Intanet. Nong ngec mapol i komwa ki niyewa.
Lucaden pa JehovahLucaden pa Jehovah—Kabedowa me Intanet: jw.org


text:
OHINGA MAR JARITO NOVEMBA 2013
Miriambo Mosemiyo Hero Nyasaye Obedo Matek ne Jomoko
Miriambo mag din mosebedoe kuom higni osemiyo hero Nyasaye obedo matek ne jomoko kendo osemiyo gineno ni en mabor. Ang’o momiyo wanyalo wacho ni Nyasaye ok ni mabor kendo ok osand ji?
Gimomiyo Jomoko Yudo ka Teknegi Hero Nyasaye
Be iparo ni Nyasaye ni mabor kodi? Be en adier ni Nyasaye en ng’at ma dhano ok nyal hero? Ne ane gimomiyo Jokristo moko paro kamano.
Miriambo ni Nyasaye Onge Nyinge
Be ji nyalo ng’eyo Nyasaye kendo tiyo kode? Ang’o momiyo ng’eyo nying Nyasaye dwarore?
Miriambo ni Nyasaye En Didek
Puonj mar Didek mono ji ng’eyo Nyasaye kendo here. Donge tek hero ng’at maok inyal ng’eyo?
Miriambo ni Nyasaye Sando Ji
Ji mang’eny oyie ni Nyasaye wang’o joricho e mach mochwere. Be Nyasaye nyalo timo gima mono? En ang’o ma timore ka ng’ato otho?
Adiera Nyalo Keti Thuolo
Yesu nonyiso yo mane mwanyalo fwenyogo kabe puonj mag din gin ‘adier?
Wuo gi Nyathini ma Rawera—Maok Uywaru
Nyathini ma rawera yiero puonj ma biro chiko ngimane kendo dwarore ni oyud thuolo mar wacho gik moyiego. Ere kaka inyalo konye?
“En gi Mich Momiyo Jogo ma Dware”
En kit yie mane ma moro Jehova? Ere kaka Jehova gwedho jotichne?
Ne ‘Okete Kare Kuom Tim’
Ere kaka sigand Rahab nyisowa ni onge ng’ato ang’ata ma Jehova kwano kaka ng’at manono? Ang’o mwanyalo puonjore kuom yie ma Rahab nonyiso?
Dwoko Penjo mag Muma
Be joma beyo duto biro dhi e polo? Ne ane gima Muma wacho.
Weche Momedore Mayudore e Intanet
Be Joneno mag Jehova Wacho ni Din Margi Kende e mar Adier?
Be Yesu nowacho ni nitie yore mang’eny matero ji e ngima?


text:
Wanyalo Timo Ang’o Mondo Waywa Wedewa e Adiera?
YESU KRISTO nowacho ne jal moro niya: ‘Dhi ir jou, inyisgi gik ma Ruoth osetimoni, kendo kaka nong’wononi.’ Nowacho wechego ne ng’at moro ma ne dwaro bedo jalupne. Noyudo Yesu ni Gadara man milambo mar Nam Galili. Weche ma Yesu nowachogo nyiso ni nong’eyo kido moro ma dhano nigago ma en dwaro nyiso wedegi weche moko ma morogi.—Mari. 5:19.
Wajoneno kidono e kindewagi bende, mak mana ni ogendini mamoko to nyise e okang’ mamalo. Kuom mano, sama ng’ato ochako lamo Jehova Nyasaye madier, thothne ojadwaro nyiso wedene gik manyien mopuonjore. Kata kamano, onego onyisgi e yo mane? Onyalo timo ang’o mondo olendne wedene manie dinde mamoko kata maok nie din moro amora e yo mamulo chunygi? Muma nyisowa yo maber mar timo kamano.
“WASENWANG’O MESIA”
E ndalo Yesu, Andrea ne en achiel kuom joma nokwongo fwenyo ni Yesu en Mesia. To ng’ano ma ne Andrea okwongo nyiso wachno? “Mokwongo jali nonwang’o Simon, omin mare, mi nowachone niya, ‘Wasenwang’o Mesia’ (tiende ni, Kristo).” Andrea notero Petro ir Yesu, to mano nomiyo Petro thuolo mar bedo achiel kuom jopuonjre Yesu.—Joh. 1:35-42.
Chiegni higini auchiel bang’e kane Petro ni Joppa, nogwele mondo odhi Kaisaria e od Kornelio, ofisa maduong’ mar jolweny. Petro noyudo ng’a gini e odno? “Kornelio, nonwang’o ritogi, kosechoko [wedene] gi osiepene mohero.” Omiyo Kornelio nomiyo wedene thuolo mar winjo weche ma Petro wacho mondo bang’e gitim yiero kaluwore gi gik ma giwinjo.—Tich 10:22-33.
Wanyalo puonjore ang’o kuom kaka Andrea gi Kornelio notimo ne wedegi?
Andrea gi Kornelio ne ok oweyo aweya wedegi kamano. Andrea owuon nokawo okang’ mar tero Petro ir Yesu, kendo Kornelio notimo chenro mondo wedene obi owinj gima Petro ne wacho. Kata kamano, Andrea kod Kornelio ok nochuno wedegigo kata tiyo gi yore moko maok nikare mondo giywagi gibed jolup Kristo. Be ipuonjori gimoro kuom wachno? Nyalo bedo maber ka wan bende waluwo ranyisigino. Wanyalo goyo mbaka e wi wach moro gi wedewa mondo omigi thuolo mar ng’eyo adiera mag Muma kendo ng’eyo Jokristo wetewa mamoko. Kata kamano, pod wanyiso luor ne paro ma gin-go kendo watemo ahinya mondo kik nenre ni wachunogi gi adiera. Mondo wang’e kaka wanyalo konyo wedewa, we wane ane ranyisi mar Jürgen gi Petra ma gin Jokristo mokendore, mawuok Jerman.
Petra nopuonjore Muma gi Joneno mag Jehova mi bang’e ne obatise. Chwore ma nyinge Jürgen ne en ofisa mar jolweny. Mokwongo, Jürgen ne ok mor kane jaode obedo Janeno mar Jehova. Kata kamano bang’ kinde, nofwenyo ni Joneno puonjo adiera mawuok e Muma. En bende nochiwore mondo oti ne Jehova, kendo sani en jaduong’-kanyakla. En puonj mane ma Jürgen miyowa kuom kaka wanyalo lendo ne wedewa ma yie margi opogore gi marwa?
Jürgen wacho niya: “Ok onego wachun wedewa gi wach moro kata thung’ogi gi weche mang’eny mag Muma. Mano nyalo miyo kik gibed gi gombo mar ng’eyo adiera. Kinde ka kinde, nyalo bedo maber mana ka wangekonegi wach Nyasaye matin tin. Nyalo bedo maber bende ka watudo wedewa gi owete koda nyimine ma gin mbesegi kendo mohero gik ma gihero. Timo kamano nyalo kelogi machiegni.”
Jaote Petro kaachiel gi wede Kornelio norwako mapiyo adiera mag Muma. Moko kuom joma ne olendnegi a kinde Jokristo mokwongo, to nokawo thuolo malach kapok gidonjo e adiera.
TO NADE OWETE YESU?
Wede Yesu mang’eny norwako adiera e kinde ma notiyo ne Nyasaye e piny. Kuom ranyisi, nenore ni jaote Jakobo gi Johana ne gin omine Yesu kendo min-gi ma Salome, ne en nyamin Mariam min Yesu. Nyalo bedo ni Salome ne en achiel kuom ‘mon ma ne tiyone Yesu gi joote gi mwandugi giwegi.’—Luka 8:1-3.
Kata kamano, moko kuom joodgi Yesu ne ok oketo yie kuome mapiyo. Kuom ranyisi, chieng’ moro bang’ higa achiel kosebatis Yesu, oganda nochokore e ot moro mondo giwinje. To “owetene ka nowinjo, nowuok mondo odhi okawe; nikech ji ne wacho ni ‘Neko omake.’” Bang’ ndalo, kane omine Yesu dwaro ng’eyo gimomiyo nowuotho mang’eny, ok nomiyogi dwoko achiel kachiel. Nikech ang’o? Nikech “ominene bende ne ok oyie kuome.”—Mari. 3:21; Joh. 7:5.
Ang’o mwanyalo puonjore kuom kaka Yesu notimo ne wedene? Iye ok nowang’ kane jomoko wacho ni neko omake. Kata bang’ ka nosenege ma ochier, Yesu nomedo jiwo wedene kane ofwenyore ne Jakobo owadgi. Ka nofwenyorene kamano, nokonyo Jakobo kaachiel gi owetene mamoko mondo obed gadier ni en ema en Mesia. Omiyo, wedene moko nochokore kaachiel gi joote koda joma moko e dala mar Jerusalem kane ool roho maler kuomgi. Bang’ ndalo, Jakobo kod Juda ma bende ne en owadgi Yesu noyudo migepe makende.—Tich 1:12-14; 2:1-4; 1 Kor. 15:7.
JOMOKO DWARORE NI OMI KINDE MALACH
Mana kaka e ndalo Yesu, moko kuom wedewa dwarore omi kinde malach kapok girwako adiera. Kuom ranyisi, Roswitha ne en Ja Katholik kane chwore obatis kaka Janeno mar Jehova e higa 1978. Nikech Roswitha ne neno ni din mare ema ne ber, mano nomiyo okwedo yie mar chwore. Kata kamano, bang’ higini moko akwede mare nochako dok chien mochako neno ni Joneno ema puonjo adiera. Ne obatise e higa mar 2003. Ang’o momiyo noloko pache? Chwore nowene kore mondo owuon one kama adier nitie, kar bedo mager kode sama okwede. Roswitha miyowa paro mage mabeyo? Owacho niya: “Ng’ato nyalo loko chunye mana ka in iwuon ihori mos kendo itimo sinani.”
Monika ne obatis e higa 1974, kae to yawuote ariyo nobedo Joneno bang’ higini apar. Kata obedo ni chwore miluongo ni Hans ok nokwedogi, chworeno nobatis bang’e e higa 2006. Kaluwore gi ber ma joodno oseneno en paro mane ma gichiwonwa? Giwacho niya: “Kinde duto makri gi Jehova maok ikwedo yie mari kata matin.” En adier ni pod ne nyaka ginyis ni gihero Hans. Kendo chunygi ne ok otho nikech kinde duto ne gigeno ni chieng’ moro wuon-gi bende nobed Janeno.
PI MALIW MAR ADIERA MADUOGO CHUNY
Kinde moro Yesu nowacho ni adiera mag Muma chalo gi pi makelo ngima mochwere. (Joh. 4:13, 14) Wadwaro ni wedewa bende omodh pigno, ma en pi maliw mar adiera. Ok wadwar ni githung’ nikech wamiyogi pi mang’eny mokalo tong’. Kapo ni weche ma wanyisogi morogi kata thung’ogi, mano biro luwore gi kaka waleronegi adierago. Muma wacho ni “ng’ato makare oparo e chunye kaka doduok wach; to dho ng’at marach orumo weche maricho.” Ere kaka wanyalo tiyo gi puonjni?—Nge. 15:28; 16:23.
Dhako nyalo gombo lerone chwore yie ma en-go. Ka okwongo “oparo e chunye,” to obiro yiero weche motiyogo kar rikni gi weche maok oparo. Ok onego onyis ni en ng’at makare ahinya moloyo chwore. Weche mowacho bang’ paro matut biro bedo maduogo chuny kendo kelo kuwe. Gin kinde mage ma chwore nyalo goyo mbaka ka pache okuwe? Gin weche mage mamoroga chwore ahinya kata mohero somo? Dibed ni ohero weche sayans, siasa, koso tuke? Onyalo konyo chwore nade mondo oher weche manie Muma maok ojaro paro ma chwore nigo? Paro wechego motelo biro konye mondo owuo kendo otim gik moko e yo mariek.
Chopo e chuny wedewago ok en mana leronegi weche manie Muma matin tin. Gimaduong’ en siro puonj mag Mumago gi timbewa mabeyo.
SIK GI TIMBE MABEYO
Jürgen ma ne owuo kuome motelocha wacho niya: “Bed ng’at masiko luwo puonj manie Muma e ngimani mapile. Timbeni mabeyo ema biro ywayo watni katabed ni ok gibi nyisi achiel kachiel.” Hans, ma bang’e ne obatis chiegni higini 30 bang’ ka chiege osebedo Janeno wacho kama: “Timbe mabeyo ma Jakristo nigo konyo kama duong’ ahinya, nikech wede neno kaka adiera mwapuonjore tiyo e ngimawa.” Wedewa onego one ni yiewa miyo wabedo mopogore gi joma moko e yo maber to ok e yo marach.
Jaote Petro nochiwo puonj maber ne mon ma chwogi ok gin Joneno. Nowachonegi kama: “Winjuru chwou uwegi, mondo ka jo moko kuomgi ok oyie winjo Wach, to oresgi gi tim mag mondgi, ma ok wachnigi wach, ka girango ngimau maler kuluoro Nyasaye. Bidhruok maru kik obed maoko, kaka kado yie wich, kata rwako lewini mareprep; to moloyo bidhruok mondo obed maiye, mar chuny, kod rwakruok ma ok ti mar chuny modimbore, mokuwe, ma nengone duong’ nyim Nyasaye.”—1 Pet. 3:1-4.
Petro nondiko e wi kaka timbe mabeyo mag dhako nyalo ywayo chwore e adiera. Bang’ kane osebatis nyaminwa miluongo ni Christa e higa 1972, noketo paro manie Ndikono e chunya mondo en bende timbene mabeyo oywa chwore. Kata obedo ni chwore nosega puonjre gi Joneno, ne pok orwako adiera. Chwore osebedo kadhi e chokruoge mag Jokristo kendo en gi osiepe mang’eny ei kanyakla. Jo kanyakla bende owene thuolo mar timo yiero kende owuon. Christa temo konyo chwore nade?
“Ang’ado mar luwo yo ma Jehova dwaro mondo awuothie. To seche ma atimo kamano, aweyo mondo timbena mabeyo ema omul chuny jaoda ‘maok awachone wach.’ Ajatimo kaka chwora dwaro tek mana ni ok aketh chike Jehova. Ang’eyo bende ni en gi ratiro mare mar timo yiero kaka odwaro kendo aweyo weche duto e lwet Jehova.”
Ranyisi mar Christa nyiso kaka en gimaber bedo ng’ama tur. Oketo chenro majaber makonye luwo yore Nyasaye, moriwo dhi e chokruoge koda tiyo tij lendo. Onyiso bende ni ong’eyo ni onego oher chwore, kendo osiko omanyo thuolo mondo gibed kanyachiel. Bedo ng’ama tur kendo mawinjo wach en gima dwarore ahinya kuom jogo ma wedegi ok gin Joneno. Muma wacho ni ‘gik moko duto nigi ndalo mowinjorenigi.’ Mano oriwo thuolo ma wabedogo gi joodwa to ahinya wuon mondewa kata chwowa maok gin Joneno. Yudo thuolo mar bedo kanyachiel jiwo ji mondo owuo. En adier ni goyo mbaka kanyachiel nyalo konyo dichwo kata dhako owinj e chunye ni ohere kendo mano miyo ok obed gi nyiego.—Ekl. 3:1.
CHUNYI KIK OL
Holger ma wuon mare ne obatis higini 20 bang’ kosebatis joodgi duto, wacho kama: “En gimaduong’ mondo wanyis wedewa ni waherogi kendo onego walemnegi.” Christa bende wacho ni ‘chunye ok nool gi geno ni chieng’ moro chwore norwak adiera gi chunye duto mochak tiyo ne Jehova.’ Paro ma wan-go kuom wedewa maok gin Joneno kinde duto onego obed makare kendo onyis ni wan gi geno.
Gombo ma wan-go en mondo warit osiep manie kindwa gi wedewa, kendo miyo wedewa thuolo mar yudo adiera, kendo chopo e chunygi gi weche manie Muma. Kendo e yorewa duto, onego wabed joma ‘dwoko wach gi muolo kod luoro Nyasaye.’—1 Pet. 3:16.


text:
Somo mar 17
Jorit Malworo Konyowa Nade?
Ndiko mag Dho-Grik mag Jokristo wuoyo ding’eny e wi Barnaba gi jaote Paulo. Jogi ne tiyo kaka jorit malworo ka gilimo kanyakla me kinde Jokristo mokwongo. Nikech ang’o? Ne gidewo ahinya chal mar owetegi ma Jokristo. Paulo nowacho ni nodwaro ni ‘gidogi kendo gilim owete’ mondo ging’e chal margi. Ne oikore wuotho kilomita miche mondo odhi oteggi e yie. (Tich Joote 15:36) Mano bende e gombo ma jorit malworo me kindegi nigo.
Gilimowa mondo gijiwwa. Jarit-alwora limo kanyakla madirom 20, ka olimo moro ka moro kuomgi kuom juma achiel, nyadiriyo e higa. Jarit-distrikt limo alwora apar kata mokalo kanyo, olimo kanyakla kendo obedo jakom e moro ka moro kuom chokruoge mag alwora mitimo dichiel e higa. Wanyalo yudo ber mang’eny kuom lony ma owetegi nigo, to kapo ni gin joma nie kend, mondgi be nyalo konyowa. Jorit malworo gi mondegi temo ng’eyo joma tindo kaachiel gi joma dongo kendo gin gi siso mar dhi kodwa lendo ot ka ot koda e puonjruok mag Muma gi jopuonjre. Jorit malworogi kaachiel gi jodongo limo owete gi nyimine e utegi mondo giteggi, bende gigolo twege majiwo ji e chokruoge mag kanyakla koda e chokruoge madongo.—Tich Joote 15:35.
Gidwaro konyo ji duto otim dongruok. Jorit malworo dewo ahinya winjruok ma Jokristo me kanyakla nigo gi Nyasaye. Giromo gi jodongo koda jokony-tich mondo giwuo e wi dongruok mosetim e kanyakla koda kaka owetegi nyalo timo mondo gichop migepegi. Gikonyo jopainia oyud nyak e tijgi mar lendo, kendo gimor tudore gi joma eka odonjo e adiera kendo gimor winjo kaka gitimo dongruok e winjruokgi gi Nyasaye. Moro ka moro kuom owetegi chiwore kaka ‘jatich kaachiel kodwa.’ (2 Jo Korintho 8:23) Onego waluw ranyisi margi e yie koda chiwruokgi ne Nyasaye.—Jo Hibrania 13:7.
Ang’o momiyo jorit malworo limo kanyakla?
Inyalo timo ang’o mondo limbego okonyi?


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) MACH 2014
E gasedni, puonjri kaka inyalo siko gi chuny mar chiwruok kendo bedo gi paro mowinjore kuomwa wawegi. Ere kaka wanyalo rito owetewa kaachiel gi wedewa moti?
Wanyalo Timo Ang’o Mondo Waywa Wedewa e Adiera?
Yo ma Yesu noritogo wedene puonjowa ang’o? Ere kaka wanyalo lando wach maber ne wedewa maok lem kodwa kata maok dhiga lemo kamoro amora?
Wanyalo Timo Ang’o Mondo Wasik gi Chuny mar Chiwruok?
Wakedo gi nyawo moro ma monowa bedo gi chuny mar chiwruok. Sulani biro konyowa fwenyo nyawono kendo konyowa kaka wanyalo gole kuomwa.
Kaka Wanyalo Siko Ka Wan gi Paro Mowinjore
Ang’o momiyo ji mang’eny nyagore gi paro maok owinjore? Sulani nyiso kaka wanyalo tiyo gi Muma mondo okonywa wasik gi paro makare kuomwa wawegi.
Lamo mar Joot
—Be Unyalo Medone Ndhadhu?
Ne ane lamo mar joot mitimo gi ji mawuok e pinje mopogore opogore mondo iyud rieko manyalo konyi timo mari.
Chiw Luor ne Jomoti
Ne ane paro ma Nyasaye nigo kuom jomoti. Nyithindo madongo nigi ting’ mane kuom jonyuolgi moseti? Ere kaka kanyakla nyalo miyo joma oti manie kindgi luor?
Kaka wanyalo rito jomoti
Jonyuol mosechako ti onego owuo gi nyithindgi madongo e wi chenro kaachiel gi ng’ado paro moko chon kapok ‘ndalo mag rach’ ochopo. Ere kaka ginyalo nyangore gi pek moko?
Be Ijawacho ni “Ee” To Bang’e Ilokori ni “Ooyo”?
Jokristo onego ochop singogi, ok onego giwach ni ‘ee’ to bang’e gilokore. To nade kapo ni ochuno ni iketh chenro ma nisechano? Ranyis mar jaote Paulo nyalo puonji.