text:
Kristo en Jaloch
• Nitie loch maduong’ e wi jochiende. • Kik ilam jamiriambo, Satan kata jochiende. • Ji duto yudo kum ma nyaka chieng’ moyie
rwako “kido mar ondiek” e luetegi kata e lela wengegi mondo eka gini ng’iepi kata giusi.
Ondik gi Watson Goodman
Nono ok Ng’iew
Kristo en Jaloch
Satan, onyis tiende e bug Nyasaye kaka “wuod loch mar pinyni” en e jasik Nyasaye maduong’ kendo en bende e chwech maduong’ mane Nyasaye okwongo chweyo kuom ji. Wan dhano wan e paw lweny mojwang’o. Lweny lich e kind Kristo gi Satan. Nyaka wayier e kind ji ariyogi ruoth mochwere. Kristo ma Jachwech, Emmanuel (Nyasaye ni kodwa)-kata Satan, mane ochwe ma jatelo mar ng’anyo duto ne Nyasaye. Kuom thone gi chierne Kristo noloyo lweny malich ne jogo duto ma noyie kuom nyinge. Satan temou gi yore mang’eny mondo owuond ji kendo ochikgi e yore mobam. Lemo e yo makende. Kristo ma Jachwechwa ema owinjore alama. Wayangre gi ng’a ma walamo. Satan temo mar mako oganda e piny ngima kuom (1) Dak mokwedore gi Nyasaye. (2) Winjo jochiende. (3) Lamo ng’at ma wuon richo. (4) Lamo kido maket (5) Ranyisi manie ringruok madwarore ni mondo ing’iew kata iloki (6) Tang’ ne magi duto. —Watson Goodman (1920-2002)
NYASAYE NE OK OCHUEYO JASIGU
Nyasaye ne ochueyo Lucifer mondo obedie e kama duong’ e polo “. . . Ruoth Nyasaye owacho kama, In gi rieko mang’eny, berni onge gi mbala, onge moromore kodi. Nidak e Eden, ma puoth Nyasaye; gi bidhruok ma nirwakorigo ne gin kite ma nengogi tek, sardio, topaz gi alimasi, berul, tigo maradier, jasper, safir, zumaradi, gi tigo malando, gi dhahabu: nilony gi tich loso nyiduonge gi asele; chieng’ ma nochweyi nolosgi.” Nobedo but kom duong’ Nyasaye “Nibedo kerub mowir gi mo ma-
1
umo piny, kendo naketi kamano nibedo e got maler mar Nyasaye; isewuotho koni gi koni e dier kite mag mach.” Nochueye makare “Nibedo ng’a makare e yoreni nyaka a ndalo ma nochweyi, nyaka ne ginwang’o tim ma ok kare kuomi.” Nyasaye golo richo oko “Nikech jo maloko ohala kuomi ng’eny, ne gikelo miero mang’eny kuomi pile pile, kendo iseketho; e momiyo asegoli e god Nyasaye, ka ng’at mokethore, kendo asenegi ka goli kuom kite mag mach, yaye kerub maumo piny.” –Ezekiel 28.12-16
2
ANG’O MOMIYO LUCIFER NE OTIMO RICHO
Sunga e motelo ni nek; ng’a ma Jogo duto ma kuom ogendini mong’eyi, nowuori: gi motimore sungore obiro podho. –Ngeche 16.18 kuomi osebwogo ji, mi ok nibedie kendo.” –Ezekiel 28.18, 19 “Nisungori e chunyi nikech ber mari, iseketho riekoni kipakori Chuech moro amora ni e kuom lerni: to asegoyi piny, asebwo Jachuech pieli e nyim ruodhi, ni mondo gi- Tiuru ni Jehova kumor: Biuru e neni.” –Ezekiel 28.17 nyime kuwer. Mondo ung’e ni Jehova en e Nyasaye: en e ma nochGi ma ochomo Jang’anyo “Isedwanyo ut sang’tuari magi, weyowa, kendo wan e joge: wan e kuom timo tim mamono mang’eny, joge, kendo rombe mag lege. –Zaburi 100.2, 3 kendo kuom loko ohala gi tim mak owinjore; e momiyo asemiyi mon- Luoro Jehova en chakrwok mar do ikudh mach kuomi iwuon, ose- rieko; jo ma timo kamano weche wang’i motieki, kendo asetimi buru donjonigi maber: Pakne osiko nya–Zaburi 111.10 e piny, e nyim jogo duto maneni. ka chieng’.
SATAN NENE OYIERO MONDO OCHUNG’ KAR KENDE
Dwarone opogore gi dwaro Nyasaye “Yaye sulwe mar ratego, wuod okinyi, iseluar a e polo manadi! oseng’oli piny, in ma nibeto ogendini kaka yien. Kendo niwacho e chunyi ni, ‘Anaidh nyaka polo, anaket komruodha malo moloyo sulwe mag Nyasaye; mi nabed e got chokruok e kuonde yo masawa man ku mabor, mogik: Anaidh malo moloyo boche polo ma malo; anachal gi Wuon Polo.’ ” Otiyo tich ketho piny “To kata kamano noteri kar jo motho, e kuonde liel man ku
3
mabor. Jo maneni ginirangi anona, ginipari, ka giwacho, Jali e en ma nomiyo piny tetini, ma noteng’o pinje ruodhi; ma notimo piny thim, ma nomuko miechgi madongo; ma ne ok oyie wasumbini mage moyak dok thurgi?” Nyasaye osin kode “Ruodhi duto mag ogendini, giduto pep, ginindo gi duong’, ruoth ka ruoth e liende owuon. To in osewiti oko, mabor gi liendi, kaka thuok yath ma ji singo, kitundini mag jo moneg giumi, ma ligangla nochuowogi mbure, machopo ka ma bur otimo kite. . . . ” –Isaiah 14.12-19
4 BEDO MAONGE GI GENO KUOM NYASAYE EN THO
(Anaidhi nyaka polo, anaket komruodha malo moloyo sulwe mag Nyasaye, anaidh malo moloyo boche polo, anachal gi Wuon Polo.)
Kuom Lucifer mokuongo
Nowachonigi niya, “Naneno Satan ka lwar a e polo, kaka mil polo.” –Luka 10.18
sunga omake, mit burano ma noloyo Satan loye bende. –1 Timotheo 3.6 Satan okawo loch e wi dhano . . . Nimar ng’ato bet misumba gi–2 Petro 2.19 no moloye.
ADIERA MAR NYASAYE NEYUDO ALAM KUOM JANG’ANYO
“An Jehova Nyasachi, ma nogoli e piny Misri, e od misumbini. Kik ubed gi nyiseche moko nyima.” –Rapar mar Chik 5.6, 7 Miuru Jehova duong’ mowinjore gi nyinge: Keluru mich, kendo ubi e nyime: Lamuru Jehova gi bidhruok maler. –1 Weche mag Ndalo 16.29 To Yesu nowachone niya, “Aye, Satan; nikech nondiki niya, ‘Ruoth Nyasachi ema ni lam, kendo en kende ema nitine.’ ” –Mathayo 4.10 Eka napodho e tiende mondo alame. To nokwera ni, “Ngang’!
5
Polo nyaka bed mana gi Kuom malaika mane oluwo Satan dwaro achiel kende-dwach Nyasaye . . . Nyasaye ok noweyo malaika ma notimo richo, to nowitogi e Ge- Kik uluw tim pinyni, to lokreuru henna, mi noketogi e bugini moti- ka parou doko manyien; eka unumo mudho, ka ma oritogie nyaka nyal ng’eyo gino ma Nyasaye dwachieng’ bura. –2 Petro 2.4 ro-en gi maber, malong’o, molony. – Jo Rumi 12.2 Kuom joma Satan nyalo wuondo Gehena nobed gi dwaro mang’eny Ok onego obed japoya, dipo ka ahinya ma monore nyaka chieng’.
Kik itim kamano! An jatich wadu, ma tiyo kodi gi oweteni ma doko joneno kuom Yesu. Lam Nyasaye. . . . ” –Fweny 19.10 Biuru, walam, wakulre; wago chongwa piny nyim Jehova Jachwechwa. –Zaburi 95.6
(Som Chakruok 1.27.)
Jok mowuondi lamo Jang’anyo . . . Mi piny ngima ne luwo bang’ Ondiegno, ka giwuoro lichne. Ji ne lamo Thuol nikech nomiyo Ondiek tekone; kendo ne gilamo Ondiek bende, ka gi wacho niya. . . . –Fweny 13.3, 4
6
KIK ILAM JASIK NYASAYE
Nyasaye tieko joma lemo kamagi . . . To adhonde maricho kendo malit nomako jogo man gi kido mar Ondiek, kendo ma lamo gi maket kode. . . . Kendo ng’ato ka ng’ato nong’adne bura gi gik ma notimo. Eka Tho gi Kar Jo Motho ne owit e ataro mar mach. Ataro mar mach en tho mar ariyo. –Fweny 16.2 gi 20.13, 14 An Jehova; ma e nyinga: duong’ maler ma ango ok anami ng’at moro, ok anayie kit gik moko mo pa giyud pakna. –Isaiah 42.8
MALAIKA MAG KRISTO GI MALAIKA MAG SATAN 7
Malaika mag Nyasaye ni gi te- jo ma biro yudo warruok? –Jo Hibrania 1.14 ko moloyo malaika mag Satan Pakuru Jehova, un jomalaika ma- Nimar nomi jomalaika mage ge: Un jo man gi teko maduong’, chik kuomi, mondo giriti e yoreni ma timo kaka owacho. Ma winjo duto. –Zaburi 91.11 –Zaburi 103.20 Malaika mag Satan (jochiende) dwond wachne. dwaro mondo oter Eka lweny nowuok e polo; Mi dhano e gehena kael gi malaikane ne kedo gi Thuol. Thuol gi malaikane bende “. . . Okawo jochiende moko abiriyo maricho moloye. . . . ” nokedo lweny, to ne ologi. . . . –Luka 11.26 –Fweny 12.7, 8 To Roho wacho maler ni e ndalo Malaika maler mag Nyasaye giko jo moko nowe yie marwa, ka ng’iyo kendo rito jo Nyasaye gichiko itgi ni chuny ma miyo ji To donge malaika duto gin chuny lal, kendo luwo puonj mar –1 Timotheo 4.1 mioro mondo oti tich mar konyo jochiende.
Satan kod jochiende gombo mondo olamgi Eka Satan notere e got mabor ahinya, monyise pinjeruodhi duto mag piny gi duong’gi; mi nowachone niya, “Gigi duto anamiyi, kipodho ilama.” –Mathayo 4.8, 9 To jo modong’, ma ne ok masichego onego, ne ok oloko chunygi oa kuom tich luetegi, kendo ne ok giweyo lamo jochiende, gi nyiseche manono molos gi dhahabu, kod fedha, gi mula, gi kidi, kod bao; ma gin gik ma ok nyal neno, kata winjo, kata wuotho. –Fweny 9.20
8
Dhano, mochue e kit Nayasaye Ka ne pod obiro ire, jachien nogoye piny, momiye kirni. To Yesu nokwero jachien marach, nochango nyathino, eka nodwoke ni wuon mare. –Luka 9.42 Anyuola ma en gweth mar Nyasaye “Nagwedh jogo magwedhi, kendo nakwed jalo mokwedoi: kuomi dhoudi duto mag piny noyud hawi.” – Chakruok 12.3 Kristo (Nyasaye e ringruok) gi warruok moa kuome owuon kendo kuom rembe maler Eka Herode. . . mirima nomake
NG’A KOD ANG’O MA SATAN OK DWAR MOLOYO?
ahinya, mi nooro ji monego nyithindo mayawuowi duto man Bethlehem. . . kochakore kuom jo higini ariyo ka dok chien, koluwore gi ndalo ma nonono kuom jo mariekgo. –Mathayo 2.16 Wach Nyasaye –Satan pingo “. . . Nyasaye osewacho. . . ?” Mi thuol nowacho ni dhako, “Ok unu tho ngang’.” –Chakruok 3.1, 4 Joma oyie monyuol kuom Roho . . . Nikech jasiku, Satan, bayo ka sibuor ma goyo asumbi, kodwaro ng’a ma dongam. –1 Petro 5.8
Oketokore ni en gi alama mar bedi wuon gik moko Gi ma okwedi ok nobedie kendo; to kom duong’ mar Nyasaye gi mar Nyarombo e mantie kanyo, kendo jotichne nolame. Ginine wang’e, kendo nyinge nobed e lela wang’gi. –Fweny 22.3, 4
(Ne keto kor mar Satan p. 35.)
SATAN, JAKETKORE
Oloko injili gi miriambo Awuoro ka ua piyo, uweyo Jal ma noluongou kuom ng’wono mar Kristo, udhi e wach maber machielo. Wach maber machielo onge; to nitie jo moko ma chandou, ka gidwaro ketho Wach Maber mar Kristo. –Jo Galatia 1.6, 7 Honni mag Nyasaye gi honni mag miriambo
(2 Thess. 2.9; Fweny 13.13, 14; 19.20)
9
Opimore gi jotich Nyasaye Jo ma kamago gin joote ma riasore, jotich ma wuondo, ma timore ka joote mag Kristo. To ok en gi miwuoro, nikech kata Satan owuon timore ka malaika mar ler. –2 Jo Korintho 11.13, 14
Kaka Kristo donjo ei joma lame maradieri, e kaka jok malamo Satan be Satan donjo kuomgi. A Jehova Nyasachwa, ruodhi moko, ma ok in, osebedo gi loch kuomwa. . . . –Isaiah 26.13
10
BEDURU MABOR GI NYISECHE MANONO
mar dhano Nyasaye odagi “Ketho to unukethi kwonde duto ku ma ogendini mubiro kawo no tiyo ni nyisechegi, kuom gode ma boyo, kendo kuom thuche, kendo e tiend yien duto mang’ich. Ritri ni kik hoyi mar luwo bang’gi, bang’ ka osekethgi ae nyimi. . . . Kik mondo itim ni Jehova Nyasachi kamano: nikech duto mobedo tim makwero ni Jehova, mosin godo, e ma gisetimo ni nyisechegi; ma kata yawuotgi gi nyigi gi wang’o e mach ni nyisechegi.” –Rapar mar Chik 12.2 gi 30, 31
Remb Kristo luoko richo oko.
LAMO NYISECHE MANONO
Rach mar lamo nyiseche manono Adiera mar Nyasaye ne giloko miriambo; ne gilamo, kendo ne gitiyo ni gi ma nochue, kar lamo Jachuech mipako nyaka chieng’. –Jo Rumi 1.25 Amina. To Nyasachwa ni e polo: Osetimo duto ma long’one. Sanamu maggi gin fedha gi dhahabu, ma tich lwet ji. Gin gi dhok, to ok giwuo; wenge gin go, to ok ginen; gin gi it, to ok giwinji; um gin go, to ok ging’ wechi; gin gi lwete, to ok gimeki; tiende gin go, to ok giwuothi; kata wuoyo gi dwondgi. Jo ma chweyogi nochal kodgi; ee, ng’ato ka ng’ato mogenogi.
11
– Zaburi 115.3-8
Nyithindo, ritreuru kuom nyiseche manono. –1 Johana 5.21 “Kik ibed gi nyiseche moko nyi ma. Kik ilosni kido mopa moro, kata gi moro maket gi gimoro ma ni e polo malo, kata ma ni e piny mwalo, kata ma ni e pi tiend piny: kik ikulrinigi kata tiyonigi: to an Jehova Nyasachi, an Nyasaye ma janyiego, ma chulo kuor kethruok mar kweregi kuom nyikwagi, nyaka tienge adek kata ang’wen mag jo mochaya.” –Wuok 20.3-5 Nyiseche manono gin ketho e nyim Nyasaye kendo misango
Lamo nyiseche manono en lamo Satan . . . Weuru lamo nyiseche manono. Ooyo, awacho ni gik ma jo ma ok oyie timogo misango gitimogi ni jochiende, ok ni Nyasaye. Ok adwar mondo ulalru kod jochiende. –1 Jo Korintho 10.14 gi 20 Kum mar lamo nyiseche manono “. . . Gi joma lamo nyiseche ma nono. . . kargi nobed ataro ma liel gi ligek mach; ma en tho mar ari yo.” –Fweny 21.8
12
Kik ikulrinigi kata tiyonigi: to an Jehova Nyasachi, an Nyasaye ma janyiego, machulo kuor kethruok mar kweregi kuom nyikwagi, Ang’o momiyo ndalo mane nyaka tienge adek kata ang’wen Kristo ne nie piny jochiende ne mag jo mochaya. –Wuok 20.5
Kik nyiseche manono gi bed e odi “Kendo enochiw ruodhgi e lueti, mi nimi nyinggi lal nono e bwo polo; onge ng’a ma nonyal chungo e nyimi, nyaka nitiek kethogi. Gik mopa maket gi nyisechegi unu wang’ gi mach: kik ugomb fedha kata dhahabu man kuomgi, kata kawogo mari, di po ka ohoyi godo: nikech en gi mokwer ni Jehova Nya sachi: kata kik ikel gi mokwer ei odi, mar bedo gi mokwedi ma chal kode.” –Rapar mar Chik 7.24-26
NYASAYE OKWEDO LAMO KIDO MANONO MOTHEDHI
omako ji mang’eny? Nikech kweregi machon ne lamo jochiende! Kendo ne gitiyo ni sanamu maggi; ma nomako ng’utgi e wino: Ee, ne gichiwo yawuotgi gi nyigi ni jochiende kaka misango. E momiyo mirimb Nyasaye nojimbore kuom joge, mi chunye nosin gi gikeni mare. –Zaburi 106.36, 37 gi 40
TIMBE JUOK TE GIN RICHO
“Kik we jajuok madhako obed –Wuok 22.18 mangima.” “Kik ulokru ir jogo man gi jo chiende, kata kuom jojuogi, kik udwargi mondo gichidu. . . . ” –Tim Jo-Lawi 19.31 Kendo nang’ad oko tim duto mag juok oa e lueti; mi ok nibed gi –Mika 5.12 mirieri. “Nikech ng’anyo ochalo gi keth mar tim juok, kendo wich teko ochalo gi tim mamono kod lamo gik maket. Nikech isedagi wach mar Jehova, en bende osedagi ni –1 Samuel 15.23 kik ibed ruoth.” “To kisechopo e piny ma Jehova
13
Nyasachi omiyi, kik mondo upuonjru tim makwero machalo kaka ogendinigo timo. Kendo kik yud ng’ato moro e kindu mamiyo wuode kata nyare kadho e mach, kata jakor, kata jambofwa, kata jadil, kata jandagla, kata ajuok nyakolondo, kata japenj jochiende, kata jajuok, kata jadwar wich mar jo motho. Nikech ng’ato manade matimo magi obedo ng’a mikwedo e wang’ Jehova. . . . ” –Rapar mar Chik 18.9-12
Dwaro wich mar jo motho: Rieko mar koro weche mabiro timore kitiyo gi yore mag ajuoge.
14
KORO WACH GI KONY MAG JOCHIENDE
ambo; kendo kuom jogo ma mayo jatich pokne.” –Malaki 3.5 To terafim owacho weche ma nono, kendo ajuoke oneno miriambo; ne gihulo lek mag miriambo; gihocho kayiem nono. . . . –Zekaria 10.2 Gen Jakwath Madieri [Yesu nowacho,] “Kik chunyu parore. Uyie kuom Nyasaye, an bende –Johana 14.1 yieuru kuoma.” Jakor: Koro wach mabiro timore kata ma inyalo ng’eyo kuom miriambo. Timbe ajuoke: Chunje mag jochiende ema itimogo mirieri kod juok.
KWED YOR DINDE MACHAL KAMAGI DUTO
Bedo maler kuom Nyiseche maonge kuom Roho Kendo ka giniwachnu, “Penjuru jogo man gi sepegi, kod ajuoke, ma jajini,” madhum: ok digidwar –Isaiah 8.19 Nyasachgi koso?. . . Tiyo gi fuonde mag del, gik mopa (sanembe) “Ni mar ruodh Babulon nochung’ e akak yo, ka ma yo okagore, mondo okonyre kothiedho wach: noteng’o aserini koni gi koni, nonono terafim, norango chuny gir misango.” –Ezekiel 21.21 Bedo maler kuom ludhe Ogandana okwayo rieko kuom
15
Nyasaye okwedo jonon polo, honni manono kod saro ringruok “Kik ucham gimoro gi rembe: kata kik utim tim kingo kata koro weche. Kik usar ringreu nikech jomotho, kata kik uket kido moro kuomu: An e Jehova.” –Tim Jo-Lawi 19.26 gi 28 “To un to, kik uwinj jonabi mau, kata josepeu, kata lek muleko, kata ajuokeu, kata jo yien mayore yore, mawachonu. . . . ” –Yeremia 27.9 “. . . Mi nadok janeno maruyore kuom jomirieri, kuom jo materore, kendo kuom jo makuong’ore miri-
yadhgi, mi ludhgi ohulonigi: ni kech chuny ndhogruok oselalogi, mi gidhi gindhogore ka giweyo Nyasachgi. –Hosea 4.12 Kum kuom bedo jalam jochiende Kamano Saulo notho nikech kethne ma notimo ni Jehova, mana nikech wach Jehova ma ne ok orito; kendo nikech nodwaro wach kuom ng’ato ma ja mirieri mondo openje, to ne ok openjo Jehova wach. . . . – 1 Weche mag Ndalo 10.13, 14 “Mi wi jonen nokuodi, kendo jothiedh wach nodhier nono. . . nikech dwoko wach onge moa kuom Nya –Mika 3.7 saye.”
16
YORE MA JATEND PINYNI TIYOGO
duto. E kaka un bende gi oko unenore nyim ji ka jo makare, to e iu upong’ gi gango wach kod –Mathayo 23.27, 28 richo.” Derruok a kuom Jachien
BED MOTANG’ NE OTE SATAN
Gi jokor wach ma jomiriambo Eka Jehova nowachona, “Jonabi gikoro weche mag miriambo kuom nyinga: ok naorogi, kata chikogi, kata wachonigi: gikoronu wach mar miriambo mar wich bith; githiedho weche mobiro timore, gi weche moko manono, ma giwuondorego e chunygi.” –Yeremia 14.14 “Nikech jowuond nobi ma ketore ni gin Kristo, to moko ni gin jonabi; kendo ginitim ranyisi gi honini, ni mondo ka nyalore gimi jo –Mariko 13.22 moyier lal.” Gi wuoyo gi joma otho Kuom roho mar Nyasaye, Ruoth Daudi nowacho kuom wuode, “To ka
17
Kik iyie miriambo moa kuom Satan kata jochiende ni kinegori to ia e Kik iyie kuom barupe kata yien chandruok kata e richoni! “Kik mag hawi (bilo) kata ketori kuom ineki” (Wuok 20.13.) thumbe jochiende kata pichni mochido. “Ok nadwar gimoro ma ok Kristo kende ema nyalo ber . . . . ” –Zaburi 101.3. We sunga, ketowa thuolo gango wach kod dinde motho. (Ne wang’ kalatas 48 gi 49.)
Jogo ma dok olokore luwo josom sulwe Jehova owacho kama, Kik upuonjre tim ogendini, kik ung’eng’ni ranyis mag polo, ni mar ogendini ging’eng’nigi. –Yeremia 10.2
koro osetho. . . ?An to anadhi kuome, to en ok noduogi kuoma.” – 2 Samuel 12.23
Kik iwuo gi chunje mochido mak mana chikogi e nying Kristo mondo gia. Kik iyie gi somo chuny lwedo, riwruok mag ajuoge, bilo kod ndagla. “ . . . To loyo lueny en wach Jehova.” (Ngeche 21.31.)
“Yaye, nodoknu malit. . . ma Jehova en tekona kendo en wenjogang wach!. . . ma nenore maber da, kendo osedoko warruokna: En malich gi oko, to igi opong’ gi e Nyasacha, kendo anadende. . . . choke jo motho kod yuothruok –Wuok 15.2
Keth Sanembe gi buge Satan To ji mathoth kuomgi bende ma notimo tim kireke nochoko kitepegi kanyachiel, mi giwang’ogi nyim ji duto. Ne gikwano nengogi, monwang’ oromo fedha gana piero abich. –Tich Joote 19.19
(Som Chakruok 35.2-5.)
18 KRISTO NOCHWEYO NYODO TO SATAN NOLOKE
Nyodo nochwe mar kendruok kende Kendo ng’etno, ma Jehova Nyasaye nokawo a e dichwo, noloso godo dhako, ma nokele ir dichwo. E momiyo dichwo nowe wuon gi min, mi nopadre gi chiege: mi ginibedi ringruok achiel. –Chakruok 2.22 gi 24 koweye onego osik ma ok okende, kata mondo odog owinjre gi chwore; kendo dichwo kik owe –1 Jo Korintho 7.10, 11 chiege.
(Som Jo Rumi 7.2; Mariko 10.9.)
TERRUOK GI CHODE GIN KEDO GI NYASAYE (NG’ANYO)
“Kik iteriri.” –Wuok 20.14 Tim mag ringruok nenore ratiro, e magi: terruok, dhoch, tim ma ok ler, anjawo. –Jo Galatia 5.19 Ma e gi ma Nyasaye dwaro, ni opwodhu. Weuru terruok. –1 Jo Thessalonika 4.3 “Kendo ng’at moterore gi chi ng’a machielo, kata en moterore gi chi owadgi, dichwogno moterore kendo dhakono moterore, nek to no neggi.” –Tim Jo-Lawi 20.10 Richo mitimo ne ringri . . . Ringruok ok obedo ni terruok, to ni Ruoth; kendo Ruoth obedo ni ringruok. Ok ung’eyo ni
19
Satan ema kelo wichteko Ng’a ma timo richo en mar Satan, nikech Satan timo richo nyaka a chakruok. . . . Kend mondo ji duto omi duong’, –1 Johana 3.8 kendo kitanda kik dwany. Nikech Nyasaye nong’ad bura ni ndhegini In ng’at jal ma iwinjo wachne kod jo terruok. –Jo Hibrania 13.4 Donge ung’eyo ni, ka uchiworu ni ng’ato kaka wasumbini mondo To kuom jo mosekendo, gi jo uwinj wachne, un wasumb ng’atmosekendi, ok an, to Ruoth e mo no muwinjo wachne. . . ? chiko ni, dhako kik owe chwore; to –Jo Rumi 6.16
ringreu gin fuond Kristo? . . . Weuru terruok. Richo mamoko duto ma ng’ato timo gin oko mag ringruok; to ng’a ma terore oketho ringre owuon. –1 Jo Korintho 6.13, 15 gi 18 Jonyuol mondo ogeng’ richo chode Kik iyie nyari orochore mondo olu tim ndhaga, mondo kik piny opodhi kuom terruok, kendo piny opong’ gi richo. –Tim Jo-Lawi 19.29
Chode: Chode en bet e achiel mar jogo ma pok okendore. Terruok: Terruok en bet e achiel gi jalo mose kendi kata mose kendo.
20
KUOM THO MAR KRISTO SATAN NE OLO
Nomayo jolocho kod joteko gi lwenjegi, kendo nomiyogi wich kuot, ka nomiyo ji oneno ratiro ni oseloyogi chuth e msalaba. –Jo Kolosai 2.15 En poruok marwa kuom Kristo Nowarowa kendo noluongowa mondo wabed jo maler, ok nikech wasetimo gimoro maber, to kuom dwarone kod ng’wonone. A nyaka nene nochano mondo wayud ng’wonono kuom Kristo Yesu, to koro oseele kuom fwenyruok mar Ja warwa Kristo Yesu e piny. Kristo e mosetieko tho, kendo osenyisowa ratiro kuom Wach Maber ni ngima ma nyaka chieng’ nitie. –2 Timotheo 1.9, 10
LOCH MA JAKRISTO NIGO EWI SATAN
. . . Nikech jasiku, Satan, bayo ka sibuor ma goyo asumbi, kodwaro ng’a ma dongam. Tameuru kuchung’ matek e yie. . . . –1 Petro 5.8, 9 Rwakuru gi lwenje duto mag Nyasaye, mondo unyal tamo wuond mariek mag Satan. Nikech wa sikwa mwakedogo ok gin ringruok gi remo, to wakedo kod joloch, gi joteko, kod ruodhi mag piny mar mudhoni, kod lang chuny maricho ma ok mag pinyni. . . . Mondo ubed gi teko mar siro e ndalo marach, kendo kusetimo duto, to mondo uchungi. . . . Rwakuru tim makare kaka irwako gi lwenje mag akor, kendo rwakuru ikruok mar yalo
21
Kaka ji duto tho e i Adam, ka mano bende nomi ji duto doko mangima e i Kristo. –1 Jo Korintho 15.22 E momiyo, kaka nyithindogo ni gi ringruok mar dhano, e kaka Yesu bende nokawo ringruok mar dhano. Notimo kamano mondo kuom thone oketh loch mar jal man gi teko mar tho, tiende ni Satan, kendo ogony jogo ma ndalo duto mag ngimagi luoro mar tho otueyogi misumba. –Jo Hibrania 2.14, 15 . . . Wuod Nyasaye nofwenyore nikech wachni, mondo oketh tich Satan. –1 Johana 3.8
Wach Maberno mar kuwe e tiendu. To moloyo magi duto, makuru yie kaka okumba, ma unyalo negogo aserini makakni mag Ng’a Marachno. Rwakuru warruok ka ka ogudu, kendo makuru ligangla mar Roho, ma en Wach Nyasaye. Keturu chunyu e lamo kod sayo, kulamo kinde duto kuom Roho. Ritreuru ni wachni. . . . –Jo Efeso 6.11-18 E momiyo winjuru Nyasaye; to tamuru Satan, mi noringu. –Jakobo 4.7 . . . Nikech jal [Kristo] manie iu oloyo jalo [Satan] manie piny. –1 Johana 4.4
Gimomiyo Satan ringo: Nikech Kristo nie iyi!
22
LOCH KRISTO
KRISTO WUOYO KENDO TIYO GI LOCH
Nochiewo, mokwero yamo, ko wacho ni nam niya, “Ling! Pie!” Eka yamo nogik, mokue thi. –Mariko 4.39 Ne ochango gi loch “To mondo ung’e ni Wuod dhano ni gi teko e piny mar weyo ni ji richo,” noko ni jaathany ni, “Awachoni niya, chungi, ting’ pieni, idhi odi.” Eka nochungo, moting’o piene, mowuok e nyimgi duto; omiyo giduto ne giwuoro, kendo ne gimiyo Nyasaye duong’. . . . –Mariko 2.10-12 Nobiro momako lwete, mochunge. Eka midhusi noweye, mi notiyonigi. –Mariko 1.31
23
nitie, kendo omiyo wantie. En e dwond Nyasaye –1 Jo Korintho 8.6 Nyasaye. . . to e giko mar ndalogi Wuowi osebedonwa wach Nyasaye “Kendo osemiye teko bende mar wuon. En e ma Nyasaye nokete o- ng’ado bura, nikech en Wuod bed wuon gik moko duto, kendo dhano.” –Johana 5.27 en e ma gik moko duto nochue kuome. –Jo Hibrania 1.1, 2 Mosedhi e polo, ma bet kor bat marachwich mar Nyasaye, koket Ne giwuoro ngang’ puonjne, ni malaika gi loch gi teko owinje. –1 Petro 3.22 kech nopuonjo kaka ng’at man gi teko, to ok kaka jondiko. Gi ma omiyo Kristo notho, mo –Mariko 1.22 chier odoko mangima kendo, en ni Wan to, wan gi Nyasaye achiel, e mondo obed Ruodh jo motho gi jo –Jo Rumi 14.9 Wuoro; ma gik moko duto oa mangima. kuome, kendo wantie nikech en; Yesu nobiro irgi, mokonigi niya, kendo nitie Ruoth achiel, Yesu “Teko duto e polo gi piny ose–Mathayo 28.18 Kristo, momiyo gik moko duto miya.”
Kristo golo jochiende oko Jachien marach nokirni, mokok gi dwol maduong’, noa kuome. Ne gi hum giduto, mi ne gipenjore kendgi niya, “Ma to ang’o? Ma e puonj manyien manadi! Ochiko gi teko kata jochiende maricho, to giwinje.” –Mariko 1.26, 27 Ne ochiero joma otho gi loch maduong’ Nosudo machiegni, momulo thigo; to jo ma noting’e nochung’. Nowacho niya, “Wuowi, awacho ni, chungi.” Ng’a motho noa malo, mochako wuoyo. Eka nochiwe ni min mare. –Luka 7.14, 15
24
KRISTO CHIWO TEKO NE JOLUPNE KENDO TEKO MAR LOYO TEKO DUTO
KAKA WANYALO GOLO CHUNY MOCHIDO
Kwergi kendo chikgi giwuogi e Nying Yesu Nikech nonwang’o osewachone niya, “In jachien marach, a kuom ng’atni.” Eka Yesu nopenje ni, “Nyingi ng’a?” Nodwoke ni, “Nyinga Legion, nikech wang’eny.” Noyienigi. Eka jochiende maricho nowuok, modonjo e i mbithe; mi kueth, ma kar rombgi dirom gana ariyo, noringo matek ka maridore nyaka odonjo e nam, mi githo e pi. –Mariko 5.8, 9 gi 13 Ka Yesu noneno oganda ka ringo kaachiel, nokwero jachien ma rach, ni, “In jachien mamomo kendo ma
25
“Asemiyou teko mar nyono nam;’ ka ok oriwo gi kiawa e thuonde gi okela, kendo mar loyo chunye, to oyie ni gi mowacho teko duto mar jasiguno; kendo notimre, enobedne kamano.” –Mariko 11.23 gimoro ok nyal hinyou ngang’.” –Luka 10.19 Anyalo timo gik moko duto Eka noluongo ji apar gariyogo kuom en ma miya teko. –Jo Filipi 4.13 kaachiel, momiyogi nyalo gi teko kuom jochiende duto, kendo mar –Luka 9.1 Yesu noluwone niya, “Ikelo nadi chango tuoche. wacho ni, ‘Kinyalo’? Duto nyalore – Mariko 9.23 “Adier, adier, awachonu, ng’at ni ng’a moyie.” ma yie kuoma, tije matimo, en Gi duong’ mokadho awacha mar bende notim. . . . ” –Johana 14.12 tekone kuom wan jo ma yie. Mano “Adier awachonu niya, ng’a ma e kaka tich mar tekone maduong’ nowach ni godni ni, ‘Pukri, iwitri e obet. –Jo Efeso 1.19
ite odino, an achiki ni, a kuome, kendo kik idonj kuome kendo nyaka chieng’.” Nowachonigi niya, “Jachien ma kamani onge gimoro ma nyalo miye wuok, mak mana kuom lemo.” –Mariko 9.25-27 gi 29 . . . Paulo, mi nolokore mowacho ni jachien niya, “Achiki e nying Yesu Kristo, a kuome.” Eka nowuok gi sano. –Tich Joote 16.18 To Yesu nokwere ni, “Ling’, a kuome.” Ka ne jachien osegoye piny e diergi, noa kuome to ok ohinye. –Luka 4.35
26
E NYING’ MOLOYO DUTO, MAR YESU KRISTO
kod gik manie piny, kod gik manie bwo piny. –Jo Filipi 2.9, 10 “Kendo gi ma nukwa e nyinga, natim, mondo omi Wuoro duong’ –Johana 14.13 kuom Wuowi.”
E momiyo Nyasaye ne oting’e malo ahinya, kendo ne omiye nying’ moloyo nying’ duto, ni mondo e nying Yesu gik moko duto ogo chonggi piny, gik ma nie polo,
Kane gichopo kamoro, wuoini notemo mondo onege, kotemo paro ni mondo owach ni gari ema onege. Kane nyadendi owuoyo kode e nying Yesu to tekre wuoino norumo mane ok onyal timo gimoro. Kuom Nying Yesu nomiyo owuoth e nyime nyaka gitundo e kar tiegruok. Nyadendi machielo bende nonyisowa gi jaoda ni e ndalo mane otin, kuom kia noyawo dhoode mar dak ne jogo makoro weche mag hawi. Bang’e jochiende nochako choro kombegi ei ode. Ka en gi luoro noriembo jochiende kuom nying Yesu. Achien nomedo chiwore owuon moromo ni Yesu Kristo. Kik iwuor bende kik idhi mos ne Satan kata jochiende. Dwarogi en mana ni mondo iyie kodgi kar yie gi Nyasaye. Jakristo moro maduong’, mane nigi tuo mar nyosruok kod rondruok mar obwongo nowachona gik mane Satan wachone. Jali nodwaro ni mondo oteme. Nasiemone ni Satan en wuon miriambo kendo ok owinjore ikwan gima owacho ni adier. Ne akwero Satan e Nying maduong’ mar Yesu Kristo. Jali nowacho, “Amor kuom bironi otienoni.” Nobedo gi kwe kuom Kristo jumbe abich kapok otho. –Watson Goodman (1920-2002)
Bang’ kawo jaoda kod nyithinda kuom yie mondo adog e Africa mar tiyo ne Kristo, ne achiewo otieno moro ka an kod chuny mar jachien kuoma. Kane atemo keto chonga kuom chonge mondo ane ka en adiera nodhiro chongena koduoko mapiyo gi teko mathoth, kendo notemo ruyore mondo koro ode ng’uta. Ne ayudo thuolo matin mana mar wacho weche adek kende “Kristo yie ikonya!” Mana gikanyo jachiendni nodhi. Bang’e gima kamano pok otima kendo kuom higni 45. Nitie teko miwuoro kuom nying Yesu Kristo moloyogo Satan kod jochiende duto! Luong Nying Kristo kuom warruok kod resruok (Jo Rumi 10.13). Nyadendi moro chieng’ moro nonyisowa gi jaoda ni e kinde mane pod en kar tiegruok, wuoi moro nokawe mondo giriere mwalo kar reru mar gari.
28
OPIM KRISTO GI SATAN
Jochiende gi Satan ketho “Jakuo ok bi to mana ni mondo okwal, kendo onegi, kendo okethi. . . . ” –Johana 10.10 “. . . To yaye! nobed malit ni piny gi nam; nikech Satan oselornu ka en gi mirima maduong’. . . . ” –Fweny 12.12 Mudho gi chandruok ema Satan chiwo Yor jo maricho chal gi mudho: Gi kiya gi machwanyogi. –Ngeche 4.19 “. . . Jamokono bende notho, kendo noyike. Ka ne en e Kar Jo Motho, noting’o wang’e kisande malit. . . . ” –Luka 16.22, 23
OPIM KRISTO GI SATAN
Kristo en e adiera Wach nodoko ringruok, mi nodak e dierwa; ne waneno duong’ne, duong’ ka mar Wuowi ma miderma moa ka Wuoro, kopong’ gi ng’wono gi adiera. Yesu nowacho ni jo Yahudi ma noyie kuome ni, “Un kusiko e wachna, eka unubed jopuonjrena adier. Kendo unung’e adiera, kendo adiera nomiu bedo thuolo.” –Johana 1.14 gi 8.31, 32 Kristo opong’ gi hera Ma e mwaseng’eyogo hera, ni kech noweyo ngimane nikech wan; to wan bende onego wawe ngimawa nikech owete. –1 Johana 3.16
29
Kristo e Jachuech ma en Nyasaye Nimar en e ma nochueyo gik moko duto, e polo kendo e piny, gik mineno kod gik ma ok ne, kata gin kombe ruodhi, bet ruoth, joloch kata joteko. Gik moko duto nochue kuom en, kendo nikech en. –Jo Kolosai 1.16 Kristo chiwo ler gi kuwe “Mondo orieny ni jo ma obedo e mudho, kendo e tipo mar tho, kendo mondo otawa e yo mokue.” –Luka 1.79 Ruodh kuwe owuon mondo omiu kuwene pile e yore duto. . . . –2 Jo Thessalonika 3.16
Satan en wuon miriambo “Un mag wuonu Satan, kendo gombo mag wuonu e mudwaro timo. En ne en janek nyaka a chakruok, kendo ok ochung’ e adiera, nikech adiera onge e iye. Kowacho miriambo, owacho kaka kido mare obet; nikech en ja miriambo, kendo en wuon miriambo.” –Johana 8.44 Satan medo achaya “Ka piny sin kodu, ng’euru ni nosin koda ka ne pok osin kodu.” –Johana 15.18
30
OPIM KRISTO GI SATAN
Satan chido chuny Kik uwuondru, ok inyal wuondo Nyasaye. Gi ma ng’ato chwoyo, gino bende e ma noka; nikech en ma chuoyo kuom ringre owuon, noka top kuom ringuok. . . . –Jo Galatia 6.7, 8 Satan ywayo ji mondo otim richo Ng’a ma timo richo en mar Satan . . . . –1 Johana 3.8 Satan tero ji e tho manyaka chieng’ “. . . To ogolo gin nyithind Ng’a Marachno; jasiguno mochwoyo ogolo en Satan. . . . Kaka ichoko ogolo, kendo iwang’o gi mach. . . . ” –Mathayo 13.38-40
SATAN GI KAKA OCHIKO DINY
En e jatend pinyni sani “Ok anawach [Yesu] kodu weche mang’eny kendo, nikech jaduong’ mar pinyni biro, to oonge gi teko –Johana 14.30 kuoma.” Ka gik moko ok dhi maber, to achaye ni kuom Satan Ma ok rieko moa e polo malo, to en rieko mar piny, mar ringruok, mar jochiende. Nikech ka ma ich lit gi piem nitie e kama koko gi tim kethruok duto nitie. –Jakobo 3.15, 16
31
Kristo luoko chuny To kwawuotho e ler, kaka en e i ler, walalore ng’ato gi ng’ato, kendo remb Yesu Wuode pwodhowa kuom richo duto. –1 Johana 1.7 Kristo golo richo Omiyo ka koro oseketwa kare kuom rembe, wanakwo a e mirima nikech en. –Jo Rumi 5.9 Kristo chiwo ngima manyaka chieng’ “Mani e ngima mochwere, ni ging’eyi, in Nyasaye makende maradier, kod jal ma nioro, Yesu Kristo.” –Johana 17.3
Bed jadiera ne Kristo nyaka tho Kamano ne gichielo Stefano gi kite, kolamo Nyasaye, kowacho niya, “Ruoth Yesu, kaw chunya.” Eka nogoyo chonge piny, mokok gi dwol maduong’ niya, “Ruoth, kik iket richoni kuomgi.” To ka nosewacho wachni, nindo notere. –Tich Joote 7.59, 60
Loch mar Kristo e piny Lochne gi kuwe ok nowe medore ameda, kuom komruodh Daudi, Seche ma Satan oyudo thuolo, kendo kuom piny ruodhe, mondo oketho thuolo mar lamo Kristo ratiro. omiye tegno, kendo sire gi bura kod Ok onyalo ketho chunyi kuom hero tim makare nyaka a kawuononi nyaka chieng’. . . . –Isaiah 9.7 Kristo.
32
NG’AT RICHO IMIYO TEKO GI SATAN
kendo Ruoth Yesu nonege gi muya moa e dhoge, kotieke gi fwenyruok mar birone. To biro mar dhano ma chayo chik en tich Satan, kendo nobed kod teko duto, gi ranyisi, gi honini mag miriasia. –2 Jo Thessalonika 2.1, 3, 4, 8, 9 . . . To Thuol [Satan] malikno nomiye tekone, gi kom duong’ne, kod nyalo maduong’. . . . Nomiye teko kuom dhoudi duto mag ji, gi ogendini duto, gi dhok duto, gi –Fweny 13.2 gi 7 pinje duto. Ji ne lamo Thuol nikech nomiyo Ondiek tekone; kendo ne gilamo –Fweny 13.4 Ondiek bende. . . .
To koro, owetewa, kuom wach biro Ruodhwa Yesu Kristo, kod chokruokwa kaachiel mondo waromne. . . . Kik ng’ato owuondu e yo moro, gi fweny, kata gi wach muwinjo, kata gi barua moro miparo ni mit oa kuomwa. Nikech Chieng’no ok nobi kapok Ng’anjo Mogik obetie, kendo dhano ma chayo chik ofwenyore. En e dhano moket ni keth, jal ma kedo kendo sungore, kokwero gimoro amora miluongo ni nyasaye, kata milamo. Otimo kamano nyaka en owuon obed e hekalu mar Nyasaye, kohulore owuon ni en Nyasaye. Eka dhano ma chayo chik nofwenyre,
JOGO MA OK DWAR KRISTO NOKED GI JOGO MALER
Eka nowachi weche maricho kuom Ng’a Ma Malo Chutho, mi nosand jo maler mag Ng’a Ma Malo Chutho: kendo nopar mondo olok tim piny kod chik; mi nochiwgi e luete nyaka higa gi higini gi nus higa. To bura nobedie, mi ginigole kuom lochne mondo gitieke giketh lochne nyaka piny ogik. –Daniel 7.25, 26 To nomi Ondiek dhok ma wacho weche mag wuorruok, kod ayany, kendo noyiene mondo olochi dueye piero ang’wen gariyo. Noyanyo Nyasaye, kod nying Nyasaye, kod kar dakne, kod jo
33
modak e polo. No yiene bende mondo oked gi jo maler, kendo ologi; nomiye teko kuom dhoudi duto mag ji, gi ogendini duto, gi dhok duto, gi pinje duto. Ji duto modak e piny nolame, mak mana jogo ma nyinggi ondik nyaka a chuech piny e kitap ngima mar Nyarombo ma ne oyang’. Ng’at man gi it, mondo owinji. –Fweny 13.5-9 Ked lweny maber mar yie; mak ngima mochwere, ma en ngima ma noluongie, ka nihulo yie mari e nyim joneno mang’eny. –1 Timotheo 6.12
34
KIK ILAM GIGO MAG SANAMU MA JOMA KEDO GI KRISTO OLOSO
notimo ranyisi e nyime, ma nowuondogo jo moketnigi kido mar Ondiek, kod jo ma nolamo gi maket kode. Gin ariyogo nowitgi ka gingima e ataro mar ligek –Fweny 13.14, 15 gi 19.20 mach. Joge Nyasaye odagi nyiseche mamoko “Ne, Nyasachwa mwatiyone onyalo golowa kuom mach ma duong’ malietni; enogolwa e lueti, A ruoth. To, kata ok obet kamano, ing’e ma, A ruoth, ni wan ok wanati ni nyisecheni, kata lamo kido mar dhahabuni misechungo.” –Daniel 3.17, 18
JOMA KEDO GI KRISTO YIE KATA KECH
Mi nomiyo ji duto, jo matindo gi jo madongo, jomwandu gi jochan, jo man thuolo gi jo motue misumbini, mondo giduto oket kuomgi kido e luetegi ma kora chwich, kata e lela wang’gi. Omiyo ng’ato ne ok nyal ng’iewo kata loko, mak mana ka en gi kidono. Kidono ne en nying Ondiek, kata kwan mar nyinge. . . . Kwanne en piero apar auchiel, gi piero auchiel – Fweny 13.16-18 gauchiel.
35
Jatend lemo mar pinyni ema nokony joma odagi Kristo wuondo piny. Lemo kata tho! To nowuondo jo modak e piny gi honinigo ma noyiene mondo otim e nyim Ondiek mokwongo. Nochiko jo modak e piny, mondo gilos gi maket gi Ondiegno ma nogo lero mar tho gi ligangla, to nobet mangima. Noyiene mondo omi gi maket gi Ondiek muya mondo owuo, kendo mondo oneg ji duto ma ok lam gi maket gi Ondiegno. To nolo Ondiek, mi omake, kod Janabi Mariambo ma
Ndalo maber biro ni jogo mowar “ . . . Jogi e jo mowuok e sand Ber dhiyo e polo kidenyo moloyo dhi maduong’no; giselwoko nenggi, e tho kiyieng’!
kendo miyogi doko marachere gi remb Nyarombo. Mano e momiyo gi chung’ e nyim kom duong’ mar Nyasaye, ka gitiyone odiechieng’ gotieno e i Hekalune; to Jal mobet e kom duong’ noumgi gi duong’ne. Ok ginine kech ngang’, kata riyo ok nologi; chieng’ ok nogogi, kendo liet moro ok nowang’gi, nikech Nyarombo manie dier kom duong’ tir nobed jakwadhgi. Kendo notelnigi e sokini mag pi ngima, to Nyasaye noywe pi wang’gi duto.” –Fweny 7.14-17
36
GIDUTO GICHOMO KETHRUOK JOGO MALAMO NG’A MA OK DWAR KRISTO KATA MOSE YUDO ALAMA (RANYISI, KIDO) E RINGREGI MONDO GING’IEPI KATA GIUSI
ok nobedie yueyo kuom jogo ma lamo Ondiek gi gi maket kode, kata ng’ato ang’ata moyudo kido mar nyinge.”
LOCH KUOM KIDO MAR SATAN KOD SANAMU 37 KAPOK MIRIMB NYASAYE OCHOPO E PINY
. . . Malaika abiriyo noting’o masiche abiriyo. Gin e masiche mogik, nikech mirimb Nyasaye orumo kodgi. Kendo naneno gi machal gi nam mar rang’i, moruwore kod mach. To jogo ma noloyo Ondiek, gi gi maket kode, kod kwan mar nyinge, nochung’ e dir nam mar rang’i, ka gin gi thumbe Nyasaye e luetegi. Ne giwero wend Musa jatich Nyasaye, kod wend Nyarombo, ka giwacho niya, “Tijeni dongo kendo miwuoro, A Ruoth Nyasaye Manyalo Duto; Yoreni gi kare kendo adier, A Ruodh ogendini.” Eka nawinjo dwol maduong’ moa e Hekalu, kowacho ni malaika abiriyogo niya, “Dhiuru, uol tewini abiriyo mag mirimb Nyasaye e piny.” –Fweny 15.1-3 gi 16.1 Jomaler mane ong’ad ng’utgi obedo joloch . . . Naneno bende chuny ji ma nong’ad wigi nikech neno ma ne gitimo kuom Yesu, kendo nikech Wach Nyasaye; gin e jogo ma ne ok olamo Ondiek, kata gi maket kode, kendo ne ok oket kido e lela wang’gi kata e luetegi. Ne gidoko mangima kendo, mi gilocho kod Kristo higini gana achiel. –Fweny 20.4
Eka malaika mar adek noluwo bang’gi, kokok matek niya, “Ka ng’ato olamo Ondiek, gi gi maket kode, kendo oyudo kido e lela wang’e, kata e lwete, ng’atno nomadh divai mar mirimb Nyasaye, mool ma onge gimoro moruwego e kikombe mar mirimbe. Nosande gi mach gi kibirit e nyim malaika maler, kendo e nyim Nyarombo.
To nawinjo dwol moa e polo ka wacho niya, “Ndik wechegi, ni, ‘Nyaka a kawuono, jo ma tho ka giyie kuom Ruoth gin jo moguedhi.’” Roho bende wacho niya, “Gin jo moguedhi adier, nikech ginyalo yueyo ka giweyo tichgi, “To yich sandgi nodum nyaka nimar timbegi luwo bang’gi.” chieng’, kendo otieno godiechieng’ –Fweny 14.9-11 gi 13
38 ARMAGEDDON, LWENY MA KRISTO BIRO TIEKO
Jochiende choko ji ne lweny Chunygi gin jochiende man gi teko mar timo honini. Noorgi mondo gichok ruodhi duto mag piny ngima e lweny mar chieng’ maduong’no mar Nyasaye Manyalo Duto. Kendo chunygo nochoko ruodhigo e ka miluongo gi dho Hibrania ni Har-Magedon. –Fweny 16.14 gi 16 Kristo owaro pinye kod joge Israel “Neuru, anatim Jerusalem agwata mar tagruok ni ogendini. . . To nobedi ni, e ndalono anami Jerusalem obed kaka kidi mapek ni ogendini duto; ji duto machandorego to nong’olre; mi ogendini duto mag piny nochokre mar kayone e lweny.” Eka Jehova nowuogi, mi noked gi ogendinigo, mana kaka nokedo e ndalo lweny. To ma eni e tho ma Jehova nogogo ogendinigo duto ma no kedo gi Jerusalem: ringregi notow mana ka pod gi chungo e tiendegi, wengegi notow gi e kargi, kendo lewgi notow gi e dhogi. –Zekaria 12.2, 3; 14.3 gi 12 To koro wanawach ang’o kuom wechegi? Ka Nyasaye ni kodwa, ng’ano ma nyalo bet jasikwa? –Jo Rumi 8.31
KRISTO E RUODH PINY MOGIK
Mirimb Nyasaye elore a e polo, komon gi richo duto gi tim ma ok kare mag jogo mong’eyo adiera, to geng’o adiera gi timbegi ma ok kare. –Jo Rumi 1.18 To ligangla mabith wuok e dhoge, mochwowogo ogendini. Nologi gi ludh nyinyo, kendo nonyon rabi mar mirima mager mar Nyasaye Manyalo Duto. En gi nying’ mondik e nangane, kendo e eme, ni, “Ruodh ruodhi, kendo Jaduong’ mar jodongo.” –Fweny 19.15, 16 To enolochi nyaka chieng’! –Fweny 11.15 Joma kedo gi Kristo locho kuom ndalo matin. Kristo
39
bedo jaloch kuom higni 1,000 kae to nyaka chieng’ . . . To ginibed jodolo mag Nyasaye kod mag Kristo, kendo giniloch kode kuom higini gana achielgo. –Fweny 20.6 “Kendo e ndalo ma ruodhigo nobedie, Nyasaye manie polo nochung piny ruoth moro ma ok norum nyaka chieng’, onge oganda moro ma nobedi gi loch kuom piny ruodhno. . . . ” –Daniel 2.44 Oganda duto nolam Kristo ma Ruoth A Jehova, ogendini duto misechweyo ginibi, mi ginilam e nyimi; kendo ginimi nyingi duong’. –Zaburi 86.9
40
SATAN OLO E LWENY E KINDE GI NYASAYE
“. . . To yaye! nobed malit ni piny gi nam; nikech Satan oselornu ka en gi mirima maduong’, kong’eyo ni ndalone tin.” –Fweny 12.12 Gigo miloyogo lwenyni “To ne giloye gi remb Nyarombo, kod wach neno ma ne gihulo, kendo ne ok gidewo ngimagi nyaka tho.” –Fweny 12.11 Sandruok Satan mochwere . . . Kod dalano ma Nyasaye ohero. To mach noa e polo, motiekogi. Kendo Satan ma nowuondogi ne owit e ataro mar ligek mach. . . kanyo nosandgie odiechieng’ gi otieno nyaka –Fweny 20.9, 10 chieng’.
PINYRUOTH MOSIKO EN MAR NG’A?
41
Eka lweny nowuok e polo; Mi kael gi malaikane ne kedo gi Thuol. Thuol gi malaikane bende nokedo lweny, to ne ologi: mi kargi ne onge e polo kendo. To nowit Thuol mara ng’ongo piny, ma en Thuol machon, miluongo ni Jachien kendo Satan, ma wuondo piny ngima. Nowite piny, kod malaikane bende. Eka nawinjo dwol maduong’ e polo, ka lando niya, “Koro warruok mar Nyasachwa gi tekone gi pinyruodhe osechopo, kendo loch en mar Kristone. Nikech osewit piny Jahang owetewa, ma ne hangogi e nyim Nyasachwa odiechieng’ –Fweny 12.7-10 gotieno.”
Lucifer dine obedo e mor mochwere ng’ato e kare owuon: Kristo en to notemo chiko pinyruodh Nyasaye. nyak mokwongo; bang’ mano, (Som Isaiah 14.13, 14 wang’ kalatas 3.) jogo mag Kristo chieng’ birone.
Eka chieng’ giko nochopi, ka enochiw pinyruoth ni Nyasaye Wuoro, kosetieko loch duto, gi teko duto, gi nyalo duto. Nikech onego olochi, nyaka oket wasike duto e bwo tiende. To jasigu machien mibiro tieko, en tho. –1 Jo Korintho 15.22-26 Eka malaika mar abiriyo no goyo tung’, to dwol maduong’ nokok e polo niya, “Loch mar pinyni oseKaka ji duto tho e i Adam, doko loch mar Ruodhwa, kendo kamano bende nomi ji duto doko mar Kristone, to enolochi nyaka mangima e i Kristo. Ng’ato ka chieng’.” –Fweny 11.15 To Ruoth ma en Kristo olocho mochwere A Jehova, duong’ ni mari, gi teko, gi pak, gi loch, gi luor: nimar gik moko duto man e polo gi piny gin meki; A Jehova, pinyruoth ni mari, kendo oting’i malo ka jatelo kuom gik moko duto. –1 Weche mag Ndalo 29.11
42
Satan ketho ringruok, chuny marwako terruok e kind chwo kendgi, nek mar nyithindo mapok onyuol, kod Jochiende momako ji Kamano chwo bende, koweyo mon, notimo gombogi kendgi; chwo kod chwo, ne gitimo timbe modwanyore, kendo ne giyudo giwegi gir tich mar kethruokgi monego giyudi. –Jo Rumi 1.27 Nitie gik moko auchiel ma Jehova osingo; Ee, abiriyo ma chunye ojokgo:. . . Luet ng’a magoyo ji lero kayiem nono. –Ngeche 6.16, 17 “Eka odhi, okawo jochiende moko abiriyo maricho moloye; mi gidonjo, gidak kanyo; to achien
SATAN KOD JOCHIENDE GIN WASIKWA
ng’atno doko marach moloyo mokwongo. . . . ” –Mathayo 12.45
Dwar mana Nyasaye mangima. Kik iluong nyasaye machielo mondo ifweny gik ma dhi timore, mondo isom paro, mondo ochangi e ringri, kata mondo otelni e yor Roho. Satan, Jang’anyo ne Nyasaye, ema ochung’ ne gigi duto. Otiyo kuom ji, buge, gigo minyalo ne, kod dinde mag wound. Gik mogolo nyalo nenore ka honni kendo man gi kony. Mokwongo to oketo ng’ato e tuech kendo omiyo ibedo misumba Satan. Kristo ema nyalo miyi thuolo. Kik iyie gi roho moro amora ma ok mar Nyasaye. Yie mana kuom Biblia kod Ruodhwa Yesu Kristo. (Ne Fweny 19.13.)
MANG’ENY DHI BIRO KENDO GINIWUOND JI MANG’ENY
Puonj moro amora magolo ji kaa e yono madiny mar ng’wono, lwok, kod warruok kuom remb Yesu en miriambo kod wuond. Yesu nodwokogi ni, “Ritreuru, kik ng’ato omiu lal. Nikech ji mang’eny nobi e nyinga ka giwacho niya, ‘An e Kristo,’ kendo ginimi ji mang’eny lal. Kendo ji mathoth nosieki, ma wuondore ni gin jonabi, mi ginimi ji mang’eny lal.” –Mathayo 24.4, 5 gi 11 Kaka ne ajawachonu pile, pod awachonu koro kaywak, ni, ji mang’eny wuotho ka gin wasik msalaba mar Kristo. To gikogi
43
notiekgi chuth. Igi e nyasachgi. . . . –Jo Filipi 3.18, 19 Weuru mondo owenu “Nikech kuweyo ni ji richogi, un bende Wuonu me polo nowenu.” –Mathayo 6.14 Remb Kristo ma nengone tek ema waro ji Kung’eyo ni nowarou kuom timu manono moa kuom kwereu. Nowarou, ok gi gik. . . to gi remo ma nengone tek, kaka mar nyarombo ma onge mbala, kendo ma ok ochido, en remb Kristo. Kuom en ne udoko jo moyie kuom Nyasaye. . . –1 Petro 1.18, 19
44
YAYE, AN NG’AT MA CHANDORE
paro, kendo kuom timbewa ne owinjore otim kodwa mirima kaka jo mamoko. –Jo Efeso 2.2, 3 Satan obedo jatend joma pok owar To ka Wach Maber marwa ogeng’ore, ogeng’ore ni jo ma lal: ni mar nyasach pinyni geng’o paro jo ma ok oyie, mondo kik gine ler mar Wach Maber mar duong’ mar Kristo, ma en kido mar Nyasaye. –2 Jo Korintho 4.3, 4 Ei Kristo e ma loch nitie E momiyo koro bura ok lo jogo manie Kristo Yesu. –Jo Rumi 8.1
JO MA OK OWAR GIN JOGE SATAN
“Puodho en piny ngima; kodhi maber, mago gin nyithind pinyruoth; to ogolo gin nyithind Ng’a Marachno.” –Mathayo 13.38 “Un mag wuonu Satan, kendo gombo mag wuonu e mudwaro timo. . . . ” –Johana 8.44 Kuom Adam ne wang’anyo ne Nyasaye “Ng’ato ma ok ni koda en jasika; kendo ng’ato ma ok chok kaachiel koda en ng’a ma keyo.” –Mathayo 12.30 Ma emomiyo nyaka nywolwa manyien kuom Roho mar Kristo E momiyo, ka ng’ato obedo e i
45
Nichiko kod teko mar richo Ni mar wan duto wasedoko ka ng’ato ma ok ler, kendo timbewa makare duto ochal gi lewini motimo chilo: kendo wan duto walal nono kaka oboke; kendo timbewa mamono gigolowa oko kaka yamo. –Isaiah 64.6 Rach ne chuny motamore winjo Ma yande nuwuothoe ka uluwo tim jachik pinyni, ruodh teko mar kind polo, ma en chuny ma tiyo koro kuom jogo ma dagi. Wan duto bende, yande ne wawuotho kodgi e gombo mag ringrewa kwatimo gombo mag ringuok gi mag
Kristo, ochueye ng’a manyien; gik moko machon osekadho, neuru, gik moko duto obet manyien. –2 Jo Korintho 5.17 “Romba winjo dwonda, kendo an ang’eyogi, kendo giluwa; kendo an amiyogi ngima mochwere. . . . ” –Johana 10.27, 28 Chiwri ne Yesu Kristo sani . . . Neuru, koroni e kinde mowinjore; neuru, koroni e ndalo mar warruok. –2 Jo Korintho 6.2 To kwahulo richowa, en jadier, kendo en makare omiyo nowenwa richowa, kendo nopwodhwa kuom tim duto ma ok kare. –1 Johana 1.9
46
LOCH MOCHWERE KUOM KRISTO
YIER NG’A MIBIRO TIYONE NYAKA CHIENG’
Nenri gi Kristo e duong’ne To ka osechieru kaachiel gi Kristo, dwaruru gik man malo, ka ma Kristo obet e bad Nyasaye korachwich. Paruru gik man malo, ok gik ma nie piny. Ka Kristo, ma en ngimawa, biro nenore, un bende ubiro nenore kode e duong’. Emomiyo, neguru dhano machon gi timbene, kaka terruok, tim ma ok ler, hera marach, gombo maricho, kod ich lach, (nikech ich lach en lamo nyiseche manono). Mirimb Nyasaye biro nikech wechego. –Jo Kolosai 3.1, 2 gi 4-6
47
Ng’ano ma nopogwa gi hera mar ma onge ng’ato mong’eyo, mak Kristo? Masira, koso chandruok, mana jalo monwang’e.” –Fweny 2.17 sand, kech, duk, gima rach, ligangla? Ooyo! E mago duto waloyo “To ng’at molocho, kendo morito chuth kuom en ma noherowa. –Jo Rumi 8.35 gi 37 tichna nyaka giko, anamiye teko mondo olo ogendini, kaka an Nikech giduto ma Nyasaye o- bende nanwang’o teko kuom nywolo loyo piny. To locho Wuora.” –Fweny 2.26 moseloyo piny e ma eri: yie marwa. –1 Johana 5.4 In ng’a maduong’ ne Nyasaye. Kalwari nyiso wachni. Mich en mar jogo molocho “Ng’at man gi it, mondo owinj gi Nyasaye duong’ ahinya ne in! ma Roho wacho ni kanise. Ng’at Ok ni wan wawegi waromo, ma molocho, anamiye manna mopan- dwakwan gimoro ni a kuomwa, to di, kendo anamiye kidi marachar; gi ma romowa a kuom Nyasaye. –2 Jo Korintho 3.5 to e kidino ondikie nying’ manyien,
Kata iyud kuong’ gi Satan mochwere manyaka chieng’ “Eka nowach bende ni joma nie bade koracham niya, ‘Ayeuru kuoma, un jo mokwedi, udhi e mach ma nyaka chieng’, moik ni Satan kod malaika mage.” –Mathayo 25.41 Jo maricho ginidogi e Sheol, Ee, ogendini duto ma wigi owil gi –Zaburi 9.17 Nyasaye. “Ka lweti chwanyi, ng’ade oko; berni donjo e ngima king’ol, moloyo witi e Gehenna, e mach ma ok rum, ka in gi lwedo ariyo.” –Mariko 9.43
48
PINYRUODH NYASAYE EN MARI
koyalo e thim batiso mar loko chuny kuom weyo ni ji richogi. Ka nosetue Johana, Yesu nobiro Galili, koyalo Wach Maber mar Nyasaye, kowacho niya, “Ogik kare, kendo pinyruodh Nyasaye chiegni; lokuru chunyu, kendo yieuru kuom Wach Maber.” –Mariko 1.4 gi 14, 15 “Akonu ni, ooyo; to ka ok uloko chunyu, un duto, unulal kamano.” –Luka 13.3 “E momiyo lokuru chunyu, kendo lokreuru ni Nyasaye, mondo richou owany.” –Tich Joote 3.19
(Lok bath kalatas.)
YIE KRISTO KAKA JAWARNI KAWUONO
Chiwri ne Yesu Kristo Kwa Jehova mondo oriti e yori; gen kuome bende, mi notimni kaka ikwaye. –Zaburi 37.5 “Nikech Nyasaye nohero piny ahinya, omiyo nochiwo Wuode ma miderma, mondo ng’a ma oyie kuome kik lal, to obed gi ngima mochwere.” –Johana 3.16 Gin to ne giwacho niya, “Yie kuom Ruoth Yesu, eka nikwo gi joodi.” –Tich Joote 16.31 teko mondo gibed nyithind Nyasaye, e jogo ma yie kuom nyinge. –Johana 1.12 Ful Kristo e lela Kihulo gi dhogi ni Yesu en Ruoth, kendo kiyie e chunyi ni Nyasaye nochiere a kuom jo motho, noresi. Nikech ng’ato oyie gi chunye mi odoko makare; kendo ohulo gi dhoge, mi irese. Nimar Ndiko owacho niya, “Ng’ama yie kuome, wiye ok nokuodi.” –Jo Rumi 10.9-11 “Awachonu niya, ng’ato ka ng’aNyasaye chiwo ratiro mar to ma hulo nyinga e nyim ji, Wuod bedo nyithinde dhano bende nohul nyinge e nyim To giduto ma norwake, nomiyogi malaika mag Nyasaye.” –Luka 12.8
Bed mamuol Noluongo nyathi matin ire, mochunge diergi, kendo noko niya, “Adier awachonu ni, ka ok ulokoru, kendo udoko kaka nyithindo matindo, ok unudonj e pinyruodh polo ngang’. Kamano, ng’at modoko mamuol kaka nyathi matinni, jalo e ma nobed maduong’ moloyo e pinyruodh polo.” –Mathayo 18.2-4 Nyaka a ndalogo Yesu nochako yalo, kowacho niya, “Lokuru chunyu; nikech pinyruodh polo osesudo –Mathayo 4.17 machiegni.” Lokri iful richoni E kaka Johana Jabatiso nobiro,
Text reprinted from the Bible in Luo, Muma Maler © B.F.B.S 1968, by permission of United Bible Societies Africa Regional Centre, Nairobi, Kenya.
_____________________________________________
Published in numerous languages by World Missionary Press as God supplies funds in answer to prayer. If you would like more copies for careful distribution, please write to us in English. World Missionary Press, Inc. P.O. Box 120 New Paris, IN 46553-0120 USA
www.wmpress.org
1423 Luo SVC
1-10


c: text/html

text:
1Nwang’u i ceng’ ma kwong’ane ma yenga, Mariamu Magdalene cidho pir kugweno ba liel m’aroka i cana, kinde ma fodi piny col col, man eneno kidi ng’iele woko ku dhu liel m’aroka i cana. 2Elund ekwanyu ng’wec, ebino de ba Simon Petro, giku jalub wadi ma Yesu maru, man ewacu igi kumae, Giwodho Rwoth kud i liel m’aroka i cana, wang’eyo de ngo ka ma gikethe i ie. 3Ka kumeno Petro wok woko, giku jalub wadi, man gicidho yo ba liel m’aroka i cana. 4Gin ario de giringo karacelo: jalub wadi de sagu Petro ku ng’wec, elar etundo ba liel m’aroka i cana; 5man kan egung’ eneno i ie de, eneno bongu ma nwang’ uvuto; endre emondo i ie ngo. 6Ka kumeno Simon Petro m’ubelubo ng’eye bende bino, man emondo i liel m’aroka i cana; man eneno bongu ma nwang’ uvuto, 7man kitambala, m’ubedo i wie, evuto karacelo ngo ku bongu ma nwang’, ento ebedo adola ka kende, 8Jalub wadi m’ular utundo ba liel m’aroka i cana, ulund umondo bende eneno, eyio de. 9Kum fodi ging’eyo lembagora pa Mungu ngo, nia ebikoai kendo be ku kind ju m’utho. 10Kum kumeno julub gidok thugi kendo. 11Ento Mariamu cungo acunga yo woko kum liel m’aroka i cana ku ywak: e kumeno, kan ebeywak, egung’ eneno i liel m’aroka i cana; 12man eneno malaika ario ku kendi ma tar gibedo abeda, acel yo ku wic, acel ke yo ku tielo, ka ma kum Yesu kouvuto i ie. 13E giwacu ire kumae, Dhaku, iywak nedi? Ewacu igi kumae, Kum gikabu Rwoth para woko, ang’eyo de ngo ka ma gikethe i ie. 14Kan eyero kumeno elokre yo ng’eye, man eneno Yesu cungo, ere eng’eyo ngo nia en e Yesu. 15Yesu wacu ire kumae, Dhaku, iywak nedi? iyenyo ng’a? En m’ewacu nyo en e jatipodho, ewacu ire kumae, Rwoth, tek itere kamange, yer ira ka m’ikethe i ie, kan abitere kamange. 16Yesu wacu ire kumae, Mariamu. Elokre, ewacu ire de ku dhu Juebrania, Raboni; ma juwacu kumae, Japonji. 17Yesu wacu ire kumae, Kud imul kuma; kum fodi aidho ba Wego ngo; ento ci ba utumira, man iwac igi nia abecidho ba Vwa ba Wegwu de, ba Mungu para man Mungu mu. 18Mariamu Magdalene ubino uwacu ni julub kumae, Aneno Rwoth; nia eyero ire lembe maeni de en. 19Nwang’u ceng’ nica en e ceng’ ma kwong’a ma yenga, ka piny udoko uthieno, nwang’u dhugola de bedo acika ka ma julub ni i ie, ni lworo m’unegogi ni Juyahudi, e Yesu bino ecungo de i diere, ewacu igi kumae, Kwiocwiny ubed i beng’wu. 20E kan edaru yero maeni, enyutho igi cinge ku ng’ete. Ka kumeno anyong’a nego julub ka gineno Rwoth. 21Ka kumeno Yesu wacu igi kendo, Kwiocwiny ubed i beng’wu; calu Vwa ora, an de aorowu kumeno. 22Kan eyero maeni, eyuyo i wigi, man ewacu igi kumae, Wujol Tipo Maleng’: 23dhanu ma tek wuweko dubo migi woko, e dubo migi wekre igi; dhanu ma tek wucero dubo migi, e giceri igi. 24Ento nwang’u Thoma, ma julwong’o Didumo, ma en e ng’atu acel ma kind apar wi ario, embe i bang’gi kinde ma Yesu bino. 25Ka kumeno julub wadi giwacu ire kumae, Waneno Rwoth. Ento ewacu igi kumae, Tek aneno poyo musumali i cinge ngo, aroyo lweta de ngo i poyo musumali, aroyo cinga de ngo i wang’ ng’ete, abiyio ngo. 26Yo ng’ei ceng’ abora julubne ginuti kendo i ie, man Thoma de gini karacelo kugi. Yesu bino, nwang’u dhugola bedo acika, man ecungo i diere, ewacu kumae, Kwiocwiny ubed i beng’wu. 27Elund ewacu ni Thoma kumae, Riei lweti kakeni, inen cinga de; riei cingi de, iroi i wang’ ng’eta: man kud ibed ma yic umbe, ento ma yic nuti. 28Thoma loko lembe ewacu ire kumae, Rwodha ku Munguna. 29Yesu wacu ire kumae, Kum idaru nena, iyio: mugisa ni ju ma gineno ngo, ento giyio. 30Ka kumeno Yesu timo giranyutha mange dupa i wang’ julub m’ugore i kitabu maeni ngo: 31ento maeni gore kara wuyi nia Yesu en e Kristu, ma Wod Mungu; man kara ka wuyio wubed ku kwo i nyinge.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Wun jo Galatia kara wumiŋ kuman! Aŋa murogowu, wun jo ma ceŋ ginyuto botwu atyer kit ma giguro kwede Yecu i kom yatariya macalo wuneno ki waŋwu? 2Koŋ apenywu ki peny man keken: wun mono yam wulimo Cwiny Maleŋ pi lubo cik, kono nyo pi ye lok me kwena maber ma wuwinyo gitito botwu-ni? 3Wun kara wubedo miŋ kuman! Wucako lubo kit me Cwiny, ci kombeddi doŋ wumito wugik ki tekkomwu? 4Gin jami mapol madoŋo macalo meno otimme botwu nono? I adane onoŋo otimme ki tyen lok! 5En Lubaŋa ma omiyowu Cwiny Maleŋ-ŋi, dok otiyo bene taŋo mapol i kinwu, en tiyo man pien ni wulubo cik, kono nyo pi ye lok ma wuwinyo ma gitito botwu? 6Kit ma meno bene yam gicoyo lok i kom Abraim ni, “En oye Lubaŋa, omiyo gikwane ni en dano ma kite atir.” 7Myero wuŋe ni jo ma tye ki niye, gin aye likwayo pa Abraim kikome. 8Luco ginacoya yam con onoŋo doŋ guŋeyo woko ni, Lubaŋa bikwano Lurok ni gin jo ma kitgi atir pi niye. Lubaŋa yam otito lok me kwena maber con bot Abraim kun wacce ni, “Rok ducu bilimo gum piri.” 9Pi meno, jo ma tye ki niye gibinoŋo gum kacel ki Abraim mubedo ki niye. 10Jo ducu ma gujeŋŋe i kom tic me lubo cik doŋ gicenogi woko; pien yam gicoyo ni, “Cen opot i kom jo ducu ma pe gilubo gin ducu ma gicoyo i buk me cik, kun gicobo bene ticce kakare.” 11Kombeddi lok doŋ oŋene woko ni, pe gikwano dano mo ni kite atir i nyim Lubaŋa pi tiyo gin ma cik mito; pien gicoyo ni, “Ŋat ma kite atir pi niye bibedo kwo.” 12Ento cik pe ocuŋ i kom niye, pien gicoyo ni, “Ŋat ma tiyo kun lubo gin ma cik mito bikwo pire.” 13Kricito aye ma nene okokowa ki i cen ma opoto i komwa pien pe walubo cik; en obino ci olokke odoko dano ma giceno ma ka-kawa. Pien yam gicoyo ni, “Cen opoto i kom dano ma giŋabo malo i wi yat.” 14Lok man otimme wek gum ma Lubaŋa ceŋ omiyo ki Abraim Lurok bene gunoŋ pi Yecu Kricito, ka wek wan bene walim Cwiny Maleŋ ma yam giciko pire-ni pi niye. 15Utmega, koŋ anyut labol me lok i kom dano. Ka jo aryo gucikke i gin mo-ni, ma gumoko gicikkegi, ŋat mo pe dok twero lokone, dok bene pe twero medo gin mo i gicikke meno. 16Lubaŋa yam ocikke gin ki Abraim ki bot lakware bene. Ento yam ginacoya pe owacci, “Ki bot likwayu,” ma nyuto ni gipol, ento owacci, “Ki bot lakwaru,” ma nyuto dano acel keken, ma en aye Kricito. 17Gin ma myero aloki tye kit man ni, cik ma doŋ obino lacen i ŋe mwaka miya aŋwen ki pyeradek pe doŋ romo turo gicikke ma con Lubaŋa otyeko mokone woko-ni, dok bene pe bimiyo gin ma ociko lal nono. 18Ka ce leyo jami ma gimiyo ki Abraim obedo pi cik, meno noŋo pe lubo kit cikke mo. Ento Lubaŋa yam omiyo bot Abraim i gicikke macalo mot. 19Cik dok mitte piŋo? Cik yam gimedo ni wek turo cik onen woko ka maleŋ, nio waŋ ma lakwaro Abraim ma giketo cikke pire-ni obino. Lumalaika aye ma ceŋ gukelo cik, ci gumiyo i ciŋ ŋat ma larib dano kacel. 20Ento larib dano pe mitte pi ŋat acel keken, ento Lubaŋa aye tye acel. 21Cik doŋ tye ka pyem ki gicikke pa Lubaŋa? Pe kit meno gire, pien ka nene gimiyo cik ma twero miyo kwo, kono kwano dano ni kite atir obedo pi lubo cik. 22Ento coc ma yam gicoyo otweyo dano ducu macalo lumabuc i te twero me bal, wek cikke ma nene giciko pi ye Yecu Kricito gimi bot jo muye en. 23I kare ma niye peya obino, cik aye munoŋo gwokowa, kun otweyowa woko macalo mabuc, nio waŋ ma ginyuttiwa niye. 24Kit meno cik aye obedo lagwokwa ma myero olowa nio ka Kricito obino, ka doŋ gicako kwanowa ni kitwa atir pi niye. 25Kit ma doŋ niye tye-ni, pe dok wabedo i te twero pa lagwokwa; 26pien wun ducu doŋ wudoko litino pa Lubaŋa pi niye Yecu Kricito. 27Wun jo ducu ma doŋ gityeko batijawu i nyiŋ Kricito, doŋ wuruko Kricito macalo wuruko boŋowu. 28Apokapoka mo doŋ pe i kin Lajudaya ki dano me Grik, i kin opii ki ŋat ma lone kene, kadi i kin laco ki dako, pien wun ducu doŋ wurom i Kricito Yecu. 29Ka wun doŋ wulwak pa Kricito, ci doŋ wun likwayo pa Abraim; dok pi cikke pa Lubaŋa, wun lule gin ma yam en ociko bot Abraim.
Copyright
Learn More


text:
1Onoŋo bene aneno buk adola tye i ciŋ ŋat ma obedo i wi komker-ri tuŋ lacuc, ma gicoyo woko ducu ryoryo, tuŋ iye wa ki tuŋ ŋeye bene, dok gimwono ki ginanena abiro. 2Dok aneno lamalaika mo matek twatwal ma onoŋo tye ka tito lok ki dwan maloŋo ni, “Aŋa ma myero me yabo buk adola-ni, ki me yabo ka ma gimwono kwede woko?” 3Pe tye ŋat mo i wi polo, kadi i wi lobo, kadi piny i te lobo ma twero yabo buk adola-ni kadi wa neno iye bene. 4Ci akok matek pien pe ginoŋo ŋat mo ma myero me yabo buk adola nyo kadi me neno iye. 5Cutcut ŋat acel i kin ludoŋo owacca ni, “Pe ikoki. Nen, Labwor ma i kaka me Juda, Lwit yat pa Daudi, en aye doŋ oloyo, pi meno en twero yabo buk adola ki yabo ginanenane abiro ma gimwono kwede-ni woko.” 6Lacen dok aneno Latin romo ma ocuŋ i kin komker ki lee makwo aŋwen ki i kin ludoŋo, nen calo doŋ gineko woko. Onoŋo tuŋe tye abiro, ki waŋe bene tye abiro, ma gin cwiny pa Lubaŋa abiro, ma en ocwalo i wi lobo ducu. 7Ci en ocito okwanyo buk adola woko ki i ciŋ ŋat ma onoŋo obedo i wi komker ma onoŋo omako tuŋ lacuc-ci. 8I kare ma doŋ en okwanyo buk adola-ni woko, ci lee makwo aŋwen-ni ki ludoŋo pyeraryo wiye aŋwen-ni guryebbe piny i nyim Latin romo, kun ŋat acel acel i kingi omako naŋa, ki atabo jabu ma gupoŋ ki odok eceta, ma en aye lega pa jo pa Lubaŋa. 9Ci gubedo ka wero wer manyen ma waco ni, “In imyero me kwanyo buk adolani, ki me yabo ginanena ma gimwono kwede, pien yam gineki woko, dok pi remoni ikoko dano pi Lubaŋa, ma gua i kaka mapol mapatpat, ki i leb ki rok mapatpat ducu, 10ilokogi gudoko lwak pa Lubaŋa ma en loyo, ma gin aye doŋ ajwagi ma gitiyo bote, gin bene gibiloyo lobo.” 11Ka dok aneno, ci awinyo dwan lumalaika ma welgi pe kwanne, alip ki alip, ma gurumo komker woko, ki lee makwo ki ludoŋo, 12kun giloko ki dwan maloŋo ni, “Latin romo ma gineko-ni en aye ma myero me noŋo twero, lonyo, ryeko ki teko, woro ki deyo kacel ki pwoc!” 13Ka dok awinyo ginaketa ducu ma tye i polo, ki i wi lobo, ki piny i te lobo, ki ma gitye i nam-gu ki gin ducu ma tye iye, ma giloko ni, “Pwoc ki woro ki deyo ki twero obed nakanaka bot ŋat ma obedo i wi komker, ki bot Latin romo!” 14Ci lee makwo aŋwen-ni gugamo ni, “Amen!” cutcut ludoŋo guryebbe piny guworo Lubaŋa ki Latin romo.
Copyright
Learn More


text:
1Ka cabit doŋ okato, ci Maliam Lamagdala ki Maliam min Yakobo, ki Calume guwilo aŋwece pi wot kwede ka wiro kom Yecu. 2I kom nino mukwoŋo me cabit mon gupuk odiko con ma ceŋ otuc, ci gucito i wi lyel. 3Gucako pennye kekengi ni, “Aŋa mono ma bidirowa got woko cen ki i dog lyel?” 4Ka gutiŋo waŋgi ci guneno got meno doŋ gidiro woko cen; onoŋo gotte dit twatwal. 5Ka gudonyo i lyel, ci guneno latin orobo mo ma oruko boŋo matar, obedo kwede yo tuŋ acuc; gucako urone mada. 6En owaco botgi ni, “Pe wubed ka urone; wun wubeyenyo Yecu me Najaret ma giguro i kom yatariya-ni. En doŋ ocer woko, pe doŋ tye kany. Koŋ wunen ka ma gipyelo iye kome. 7Ento wucit wutit ki lupwonnyene, ki bot Petero bene ni, en doŋ tye ka wot me telo nyimwu wa i Galilaya kuca; wubineno kome kunnu, kit ma yam en otito botwu-ni.” 8Ci mon gukatti woko ki i lyel, gucako ŋwec ki myelkom pi lworo ma omakogi matek twatwal; lworo ogeŋogi tito lokke ki ŋatti mo. [ 9Ka en doŋ ocer odiko con i nino mukwoŋo me cabit, okwoŋo nyutte bot Maliam Lamagdala, ma yam en oryemo cen abiro i kome-ni. 10En otugi tero lok bot jo ma yam gibedo kwede, i kare ma gitye ki cola ki kumu-gu. 11Ka guwinyo ni en tye gire makwo, dok ni otyeko nyutte, kome onen bot Maliam, pe guye lokke. 12Lacen Yecu dok onyutte onen bot jo mukene i kit mapatte; onen bot lupwonnye ma onoŋo gicito ka wot i kin gaŋ. 13Gin dok gucito gutito bot jo mudoŋ-ŋi, gin bene dok pe guye lokgi. 14Ka lacen dok onyutte onen bot jone apar wiye acel ma onoŋo gitye i dog cam. Ocako da i komgi pi kwero ye lok, ki pi tekcwinygi, pien gukwero ye lok pa jo ma doŋ guneno kome i kare ma ocer-ri. 15Ka doŋ owaco botgi ni, “Wucit i lobo ducu, wucitit iye lok me kwena maber bot ginaketa ducu. 16Dano ma oye, ce gibatija en, ci bilarre; ento dano ma okwero ye aye kop biloyo en. 17Lanyut magi binen ki bot jo ma giye: gibiryemo cen pi lwoŋo nyiŋa, gibiloko ki leb manyen, 18gibimako wa twol-gu, dok ka gibimato gin ma neko dano, ci pe bitimogi marac; gin bene gibiketo ciŋgi i kom lutwo ci gibicaŋ” 19Ka Rwot Yecu doŋ otyeko lok kwedgi, ci gitiŋe gitere woko malo i polo, ci ocako bedo piny ka ŋet Lubaŋa atena i kabedo me deyo yo tuŋ acucce. 20Ci lupwonnye gucito ka tito lok i kabedo ducu, kun Rwot kikome bene tye ka tic kwedgi, kun moko lok ma gitito ki lanyutte.]
Copyright
Learn More


text:
1Yecu oa woko ki kunnu, ci obino wa i lobo Judaya ma loka Jordan, ci lwak dok gucokke bote; ocako pwonyogi doki, macalo kit pwonnye tye kwede. 2Luparicayo mogo gubino bote, ci gucako omo cwinye kun gupenye ni, “Cik miyo twero ni laco oryem dakone woko?” 3Yecu ocako gamo doggi ma kun penyogi ni, “Moses yam ocikowu niŋniŋ?” 4Gugamo ni, “Moses yam oye miyo twero ki laco ni myero omi waraga me laryem dakone woko, nyomgi oket woko.” 5Yecu owaco botgi ni, “Moses omiyowu cik meno pi cwinywu manwaŋ. 6Ento nia i acakki keto lobo ‘Lubaŋa oketo laco ki dako.’ 7‘Pienno dano twero weko wonne ki minne, moko i kom dakone matwal. 8Ci gin aryo-nu gicako doko kom acel.’ Gin pe dok gibedo kom aryo, doŋ gibedo kom acel keken. 9Gin ma Lubaŋa oribo kacel dano pe opok kingi.” 10Ka onoŋo gitye i ot, ci lupwonnyene gupenye i kom lok meno. 11En owaco botgi ni, “Ka dano mo oryemo dakone woko, ce dok onyomo dako mukene, lanyom meno otimo abor, noŋo obalo i nyim dakone; 12ki dako bene kit meno, ka ce oa woko ki bot cware dok ogero laco mukene, ci dako-nu otimo abor.” 13Ka lwak gukelo litinogi bot Yecu ni wek en oboŋ komgi, ci lupwonnyene gujukogi. 14Ka Yecu oneno ci cwinye ocwer matek, ocako wacogi ni, “Wuwek litino gubin bota, pe wugeŋgi; pien ker pa Lubaŋa tye pi jo macalo gin. 15Adada awacciwu ni, dano ma pe oye ker pa Lubaŋa macalo latin, pe bidonyo i kerre kadi matidi mo.” 16Ocako tiŋogi i kore omiyogi gum, kun keto ciŋe i komgi. 17Ka Yecu oa obino wa i yo, ci dano mo ocako riŋo i kore, ci orumo coŋe i nyime kun penye ni, “Lapwony maber, atim aŋo wek alim kwo ma pe tum?” 18Yecu owaco ni, “Piŋo ilwoŋa ni aber? Pe tye dano mo maber, Lubaŋa kene aye ber. 19In iŋeyo cik, ni, ‘Pe ineki, Pe itim abor, Pe ikwal gin mo, Pe ibed caden me goba, Pe ibed, Pe ibum dano mo, Wor woru ki meni.’ ” 20En ocako gamo ni, “Lapwony, atyeko mako cik magi ducu nia wa i ka tinona.” 21Yecu ociko waŋe onene ci cwinye omare, owacce ni, “Gin mo acel aye pud orem boti. Koŋ icit icat jamini ducu ma itye kwede ci imi limme ki lucan, ci ibibedo ki lwak lonyo ma gikano piri i polo. Ka doŋ ibin icak lubo kora.” 22Awobinu ka owinyo Yecu oloko bote kit meno, ci waŋe oballe woko, ocako dok cen ki cwercwiny, pien onoŋo en tye ki lwak limme madwoŋ. 23Yecu olworo waŋe ci owaco bot lupwonnyene ni, “Bibedo tek mada bot jo ma lulonyo me donyo i ker pa Lubaŋa!” 24Lupwonnyene guuro lokkenu matek. Yecu dok ocako wacogi ni, “Litino, donyo i ker pa Lubaŋa tek marac! 25Kinaga twero donyo i waŋ libira oyot, makato lalonyo me donyo i ker pa Lubaŋa!” 26Ci omiyo lwak guuro matek, ci gupenyo ni, “Ka kumeno, ci aŋa dok ma larre?” 27Yecu ocako nenogi, ci owacci, “Ki bot dano pe twerre, ento ki bot Lubaŋa twerre, pien gin ducu twerre ki bot Lubaŋa.” 28Petero ocako wacce ni, “Ce wan kono ma waweko jamiwa ducu, ci walubi-ni?” 29Yecu owacce ni, “Adada awacciwu ni, pe tye ŋatti mo ma oweko ode, nyo omege, nyo nyimege, nyo minne, nyo wonne, nyo litino, nyo pottine, pira ki pi lok me kwena maber, 30ma en pe bilimo lwak jami makato meno tyen miya i kare man, gin aye odi, omego, lamego, mego, litino, ki potti, kacel ki libo; ka dok wa i kare me anyim en binoŋo kwo ma pe tum. 31Lwak jo mapol ma gubedo jo mukwoŋo yo gin aye gibidoŋ cen, ki jo ma gudoŋ cen, gin aye dok bitelo yo.”. 32I kare ma gicito i yo ma cito Jerucalem, ma kun Yecu aye tye ka telogi yo, guuro matek, dok lupwonnyene gubedo ki lworo. En dok ocako tero lupwonnyene apar wiye aryo, ci otito botgi kit ma bitimme i kome, 33kun wacci. “Nen ba, wan doŋ watye ka ito malo i yo Jerucalem. Wod pa dano doŋ gibimiye i ciŋ ajwagi madito pa Lubaŋa ki lupwony-cik, gibiŋolle kop me to, ci gibimiye i ciŋ Lurok; 34giŋale, giŋulo laa i kome dok gibipwode ki del, ci gibineke; ento en bicer woko i ŋe nino adek.” 35Yakobo ki Jon gin litino pa Jebedayo, gubino i nyim Yecu, ci guwacce ni, “Lapwony, wamito in itim ki wan gin ma walegi pire-ni.” 36En ocako penyogi ni, “Wun wumito ni atimmiwu kit gin aŋo?” 37Gugamo, ni, “Ye wek ŋat acel obed i kom badi tuŋ lacuc ki acel bene obed i kom badi tuŋ lacam i kare me deyoni.” 38Yecu owaco botgi ni, “Wun pe wuŋeyo gin ma wulego. Wun wutwero mato ki kikopo ma abimato kwede-ni; nyo wutwero limo batija kit ma gibatija kwede an-ni?” 39Gugamo ni, “Watwero.” Yecu dok owaco botgi ni, “Kikopo ma an abimato kwede-ni, wun bene wubimato kwede, ki kit batija ma an abibatija kwede-ni, wun bene gibibatijawu kwede; 40ento lok me bedo i kom bada ma lacuc nyo me lacam pe an aye apoko. Meno bibedo pa jo ma yam doŋ giyubo pigi wa con.” 41Ka jo mukene apar-ri guwinyo lokke, ci cwinygi ocako cwer i kom Yakobo ki Jon. 42Yecu ocako lwoŋogi bote, ci owaco botgi ni, “Wun wuŋeyo ni, jo ma gilwoŋogi ni gin lulo Lurok giloyo dano ki tek, dok luditogi bene gibedo ki twero i komgi. 43Pe myero wun wubed kit meno; ento ŋat ma mito bedo ladit i kinwu en aye myero obed laticwu, 44ki ŋati ma mito bedo mukwoŋo i kinwu, en aye myero obed opiiwu ducu. 45Kadi wa Wod pa dano bene pe obino ni gutine, ento en aye eti ki dano; en obino pi miyo kwone me lakok lwak dano mapol.” 46Ka gubino i Jeriko, ci i kare ma en doŋ obea woko ki i Jeriko, kacel ki lupwonnyene ki lwak madwoŋ, ci latowaŋ ma nyiŋe Bartimayo, wod pa Timayo, onoŋo obedo piny i ŋet yo. 47Ka owinyo ni meno aye Yecu me Najaret, ocako daŋŋe ni, “Yecu Lakwar Daudi, timma kica ba!” 48Lwak gujuke matek ni oliŋ, ento en omedde ameda ki daŋŋe ni, “Lakwar Daudi, timma kica ba!” 49Ka Yecu ocuŋ, ci owacci, “Wulwoŋe obin.” Gucako lwoŋo lawaŋe-oto ni, “Doŋ idi cwinyi, a malo, olwoŋi.” 50En otugi bolo ginarukane woko, ci oa malo, obino bot Yecu. 51Yecu ocako penye ni, “Imito atimmi gin aŋo?” Ci latowaŋ ogamo ni, “Lapwony, amito waŋa onen piny do.” 52Yecu ocako wacce ni “Doŋ iciti, niyeni ocaŋi.” Ocako neno piny cut, ci olubo kor Yecu kun woto kwede i yo.
Copyright
Learn More


text:
1Utmegina, pe myero jo mapol i kinwu gudok lupwony, pien wuŋeyo ni wan lupwony gibiŋolo kop mapek i wiwa makato jo mukene. 2Wan ducu ŋat acel acel timo lwak roc mapol, ento ka ce inen ŋat mo pe roco i gin ma en loko, ci dano-nu noŋo dano maber twatwal, twero loyo kome ducu. 3Wan warwako nyonyo i dog aguragura wek guwinywa, ci wawiro komgi ducu dok tuŋ ka ma wamito. 4Koŋ wunen mel, ginen doŋo mada, dok yamo aye ma kologi, ento ŋat ma kwaŋo twero wiro cito ka ma en mito ki latin pol mo matidi keken. 5Kit meno, leb obedo dul kom ma nen tidi mo, ento wakke mada i jami madoŋo. Nen kit ma mac matidi mo keken waŋo kwede buŋa madit! 6Leb bene obedo calo mac. I kin dul komwa leb rom ki lobo ma gin ma en tiyo pe atir, ci balo komwa woko ducu, cwinyo mac i kwowa, i kit ma kwo wirre kwede ducu; mac me Geena moko i kome. 7Dano twero loyo kit lee ducu, wa winyi, twol-gu ki ginaketa ducu ma bedo i nam, dok bene giloyogi woko yam con. 8Ento pe tye dano mo ma twero loyo leb. Leb aye twon gin mo ma pe jukke, opoŋ ki kwir ma neko dano. 9Leb en aye gin ma wapwoyo kwede Rwot Lubaŋa Wonwa, en leb acel-lu bene waceno kwede dano ma giketogi i cal pa Lubaŋa. 10Pwoc ki ceno dano a i dog acel-lu. Utmegina, pe myero obed kit meno. 11Waŋ it acel twero mol iye pii mamit ki makecce? 12Utmegina, oduro mono twero nyak yaa? Nyo olok twero nyak oduro? Kit meno pii mamit bene pe twero mol kun a ki i waŋ it ma piine obedo kado kado. 13Aŋa i kinwu ma ryek dok niaŋ jami? En myero onyut tic me ryekone ki mwolo, pi kwone maber. 14Ento ka wutye ki nyeko marac i cwinywu, ki laro dito, pe wuwakke, pe bene wuwac lok goba i kom lok ada. 15Kit ryeko macalo meno pe oa ki i polo ento obedo me lobo, pe woro lubaŋa, ento pa Catan. 16Pien ka ma nyeko ki laro dito tye iye, inoŋo anyobanyoba ki tim ducu maraco tye iye. 17Ento ryeko mua ki malo, mukwoŋo bedo leŋ, dok bedo me kuc, me mwolo, gamo tam ducu mabeco, opoŋ ki kica, ki nyako nyig maber, ŋat ma tye kwede pe poko kin dano, bedo ma cwinye atir. 18Jo ma kelo kuc gicoyo kodigi i kuc me nyako kit ma atir.
Copyright
Learn More


text:
1Ento in, pwony gin ma rwatte ki lok ada. 2Lok bot jo madoŋo ni gubed jo ma gwokke kengi, jo ma romo awora, jo ma loyo tamgi kengi, jo ma niyegi ki margi tye kakare kun gicuŋ iye matek. 3Kit meno bene wac ki mon madito ni gin myero gubed ki woro i kit bedogi ducu, pe gucok dog jo mukene, pe gubed jo ma doŋ gudoko opii pa koŋo. Myero gubed jo ma pwonyo gin maber, 4ka doŋ gucak pwonyo mon matino me maro coggi ki litinogi, 5dok gubed mon ma loyo tamgi kengi, mon maleŋ ma pe gitye ki tam mo me caro caro, ma gigwoko pacogi, mon ma lukica kun giworo coggi bene, wek pe omi jo mukene guyet lok pa Lubaŋa. 6Kit meno bene, cuk cwiny awobe ni myero gugwokke kengi. 7In kikomi nyutte macalo lanen me tic maber i yo ducu. Mi pwonnyi obed mapek laboŋo gin mo marac iye, 8kun iloko lok ada ma pe gitwero noŋo roc mo iye, wek omi lewic omak ŋat mo ma mito pyem kwedwa, pien pe neno gin mo marac ma myero ewac i komwa. 9Wac ki opii ni guwor luditogi, guyom cwinygi i yo ducu. Pe gubed lupyem, 10kadi kwanyo gin mogo, ento myero gunyut ni gin jo ma genne maber twatwal, wek i gin ducu gumi pwony pa Lubaŋa Lalarwa onen ma mwonya. 11Pien kica pa Lubaŋa doŋ onen pi laro dano ducu. 12Kica meno pwonyowa me kwero lubo kit pa jo ma pe lworo Lubaŋa, kacel ki miti ducu me lobo man, dok pwonyowa me gwokke kenwa wek wabed ma cwinywa atir, kun walworo Lubaŋa, 13kun wakuro gum ma genwa ocuŋ iye, en aye me neno Yecu Kricito, Lubaŋawa madit ki Lalarwa, ka odwogo ki deyo. 14En yam omine kene piwa me kokowa woko ki i bal ducu, ki me lonyowa wabed jone kikome, ma watye ki miti madwoŋ me tiyo tic mabeco. 15Tit botgi lok magi; cuk cwinygi dok ijukgi ki twer ducu ma itye kwede. Pe imi ŋat mo ocayi.
Copyright
Learn More


text:
1Man Paolo, m’eneno dilo tel, ewacu kumae, Umego, abedo i wang’ Mungu ku pidocwiny ma ber ceke cil i ceng’ maeni. 2E jalam ma dit ma nyinge Anania ng’olo ni ju m’ucungo ceng’ni ya gipad dhoge. 3Paolo lund uwacu ire kumae, Mungu bipedi, in i gang’ m’afuya ku vulo: ibedo mi poko lembe para calku cik, e idong’ ing’olo ya jugoya tung’ ku ciki? 4E ju m’ucungo i vute giwacu kumae, Icayu jalam ma dit pa Mungu? 5E Paolo wacu kumae, Ang’eyo ngo, umego, nia en e jalam ma dit: kum egore kumae, Kud iyer lem marac kum jabim mi juthu. 6Ento ka Paolo ng’eyo nia jukucel gi Jusadukayo jukucel ke gi Jufarisayo, ekok her i dilo kumae, Umego, an a Jafarisayo, a wod Jafarisayo: jupoko lembe i wia kum genogen ku cer mi ju m’utho. 7E kan ewacu kumeno, e piem ugapre kind Jufarisayo ku Jusadukayo de; e dhanu m’ucokri gipoko igi dra. 8Kum Jusadukayo giwacu nia cer umbe, kadok malaika, kadok tipo ento Jufarisayo gituco ario de. 9E piem ujai dit: jugorcik moko ma kind Jufarisayo gicungo, gipiemo, giwacu kumae, Wanwang’u dubo moko ngo i ng’atuni: kuno nyo tipo kadi malaika weco en i bang’e, ka nedi ke? 10E ka piem udoko dit, jego ma dit, lworo nege ya jumaru yeco Paolo tung’ tung’, eng’olo nia asikari gilor piny gigame ku tego kud i kindgi, gikele i ot ma tek. 11Diewor m’ulube de Rwoth ucungo i vute, ewacu kumae, Cwinyi bed tek: kum calu ituco pira Yerusalem, e ibikonyutho lembe kumeno be i Rumi bende. 12E ka piny uru, Juyahudi giribri karacelo, man gitwiri gigi ku kwong’, giwacu nia gibicamu giracama kadi madhu giramadha de ngo ma fodi gikunego Paolo ngo. 13E ju ma gikwongri kumeno gi sagu pier ang’wen. 14Man gibino ba julam ma dongo ku judongo de, giwacu kumae, Watwira giwa ku kwong’ ma dit, ya wabibilo gin moko ngo ma fodi wakunego Paolo ngo. 15Nie ka kumeno wun ku dilo de wunyuth ni jego ma dit nia eketh Paolo lor piny i beng’wu, calu ya wuyenyo wung’i i lembe pare cu ma sagu: e wan, ka fodi ewok ceng’ni ngo, nwang’u wayikra ma wanege ko. 16Ento wod nyamin Paolo winjo nia gikanu adhi, e ebino emondo i ot ma tek eyero ni Paolo. 17E Paolo lwong’o jego acel i bang’e, ewacu kumae, Ter jalawobi maeni ba jego ma dit; kum ebedo ku nyawec moko m’eyer ire. 18Ka kumeno ecoke, man etere ba jego ma dit, ewacu kumae, Paolo ma jakol ulwong’a i bang’e, man epenja ya akel jalawobi maeni i beng’i m’ebedo ku nyawec moko m’eyer iri. 19E jego ma dit umake ku cinge, man ecoro kude cen, man epenje mung’ mung’ kumae, En e lembang’o m’ibedo ko m’iyenyo iyer ira? 20Man ewacu kumae, Juyahudi giripo dhoggi, nia gipenji iter Paolo piny urwo ba dilo, calu iyenyo ipenj thelembe pare cu ma sagu. 21Ka kumeno kud iyi igi: kum dhanu pier ang’wen ku wie gikanu adhi ire, ma gitwiri gigi ku kwong’, nia gicamu ngo gimadhu de ngo ma fodi gikunege ngo: e kawono gibedo ayika, ma gibekuro ko lembang’ola m’i beng’i. 22Ka kumeno jego ma dit uweko nyiruno cidho, kan eng’olo ire kumae, Kud iwac ni ng’atu moko ki nia inyutho lem maeni ira. 23Man elwong’o jego ario i bang’e, ewacu kumae, Keth asikari dak ario bed ayika gici gijik i Kaisaria, ku ju ma weg kana de pier abiro, ku ju ma weg tong’ ke dak ario, i saa adek mi diewor: 24man eng’olo igi ya gikel riuni, kara giketh Paolo i wie, gitere ko bo ba Feliki ma jabim. 25Man egoro waraga kumae. 26Klaudio Lusia ni jabim ma dwong’ Feliki, moth iri. 27Ng’atu maeni Juyahudi make gibeyenyo nege, kan abino i bang’gi kud asikari alare ko nwang’u awinjo nia en e Jarumi. 28Kum ayenyo ang’ei thelembe m’uketho gidote, atere piny ba dilo migi: 29adong’ anwang’u nia gidote kum penji mi cik migi, ento en e gin ma romo ku nek kadi twic de ngo. 30E ka junyutho ira nia jubipido lembe kum ng’atuni, e aore i beng’i eno, awacu ni weg adote pare bende nia dong’ gidote kud i weng’i. 31Kum kumeno asikari, gigamu Paolo calu jung’olo rgi, gitere ku diewor nica Antipatri. 32Ento urwone giweko weg riuni e ma gidong’ gicidho kude, gin ke gidok ba ot ma tek: 33joca de, ka gitundo Kaisaria gimio waraga ni jabim, giketho Paolo de i wang’e. 34E kan esome, epenjo ka thugi; e kan ewinjo nia e dhanu ma Kilikia, 35ewacu kumae, Abiwinjoi cu nwang’u weg adote peri bende giwok: man eng’olo ya jukure i Odtiti pa Herode.
Copyright
Learn More


text:
1Man pi timotim ma ni jumaleng’, can goro iwu nega ngo: 2kum ang’eyo amora mu, m’alulo pire i kumwu ni ju ma Makedoni, ya Akaya gamu bedo ayika rundi acel m’ukadhu; man amora mu ketho kindgi dupa yepo. 3Ento aoro umego, kara kulula mwa m’i kumwu kud udok mananu i lembe nini; kara, cil calu awacu, wubed ayika: 4kara tek wabino waku jumoko m’i Makedoni, wanwang’u fodi wubedo ayika ngo de, (e wawacu wun ungo) ere wan lewic kud ubin umakwa i yo moko kum genogen maeni. 5Ka kumeno ia pido ya emaku piny ya akoakwai umego be, ya gilar gicidh i beng’wu, gilar gidok giramia mu ma wular wung’olo, man kara ebed ayika calu en e ajok, man kud amaci de ngo. 6Ento ayero maeni, ng’atu m’ucoyo ku mutwi ebikayu de ku mutwi; man ng’atu m’ucoyo ku mwora ebikayu de ku mwora. 7Dong’ dhanu ceke kubang’gi kubang’gi ng’atuman utim calu ekeco ku i adundene: ku minowang’ ungo, kadi kum acung’a de ngo: kum Mungu maru jamic ma mio kud anyong’a. 8Man Mungu copo dwoko bero ceke sagre iwu; kara wun, ma wubedo kudo m’uromowu pet kum gin ceke, wusegru ni tic ceke ma ber kubang’e kubang’e: 9calu egore kumae, Elalu mba, emio ni jucan: Bedopwe pare bedo rondo ku rondo. 10Man ng’atu m’umio kodhi ni jacoikodhi, ku kwen mi cemo, ebimio man ebimedo kodhi mu mir acoya, man ebinyayu nying’ bedopwe mu: 11wun ma wucikubelony ku gin ceke ni miomic ceke ma ku berocwiny, m’utimbre ni kumwa ukelo foyofoc ni Mungu. 12Kum timotim mi tic maeni upong’o mukero mi can ma ni i kum jumaleng’ kende ngo, ento esagre bende ni kum foyofoc dupa ni Mungu; 13kum ni kum mulo iwu ku timotim maeni giyungo Mungu kum woro mu mi tuc ma wutuco ni lembanyong’a pa Kristu ma juboth ko, man kum niic ma ku berocwiny mir ajok mu igi man ni ceke: 14kinde ma gin gigi bende, ku kwac ma gikwayu i kumwu, ava wu benegogi ni kum bero ma apila pa Mungu ma ni i iwu. 15Foyofoc ubed ni Mungu kum giramia pare ma sagu ma aweca.
Copyright
Learn More


text:
1Ka kare okato manok, Yecu owoto i kin gaŋi madoŋo ki matino kun tito dok nyuto lok me kwena maber i kom ker pa Lubaŋa. Jone apar wiye aryo onoŋo tye kwede, 2kacel ki mon mogo ma yam en ocaŋogi i kom cen maraco ki i kom two; Maliam ma gilwoŋo ni Maliam me Magdala, ma cen maraco abiro yam oa woko ki i kome, 3Joana dako pa Kuja, lagwok-lim pa Kerode, Cucana, ki mon mukene mapol, ma yam gikonye ki limgi. 4Ka lwak mapol gucokke kacel, kun dano gubino bote ma gia ki i gaŋi mapol, Yecu oloko i carolok ni, 5“Lacoc ocito ka coyo kodine. Ka kun coyo, ci kodi mogo okir i ŋet yo, dano gunyono, winyo me polo gubino gucamo woko. 6Kodi mukene okir i kom pata; ka odoŋo, otwo woko, pien pii pe i tere. 7Kodi mukene okir i kin okuto; okuto odoŋo kacel kwede, odiye. 8Kodi mukene okir i ŋom maber, ci odoŋo, guceko ma dodo tyen miya.” Ka doŋ oloko lok man, ci odaŋŋe owaco ni, “Ŋat ma tye ki it me winyone, owiny.” 9Ka lupwonnyene gupenye te lok me carolok man, 10ci en ogamo ni, “Wun gimiyowu me ŋeyo muŋ me ker pa Lubaŋa; ento jo mukene gimiyogi i carolok wek ka gineno, pe gunen, dok ka giwinyo, pe guniaŋ tere. 11“Carolok-ki tere ene: Kodi aye lok pa Lubaŋa. 12Gin ma i ŋet yo gin aye jo ma winyo; lacen Catan bino, kwanyo lok ki i cwinygi woko, wek pe guye, pe gularre. 13Gin ma i kom pata aye jo ma winyo, ci gigamo lok ki yomcwiny; ento pe gitye ki cwitgi, giye pi Kare manok, ento i kare me omo cwiny gipoto woko. 14Gin ma okir i kin okuto, gin aye jo ma winyo, ento ka kare okato, ci tam mapol, ki lim, ki yomcwiny me kwo man diyogi, nyiggi pe cek maber. 15Gin ma i ŋom maber, gin aye jo ma ka guwinyo lok, ci gimako matek ki cwiny ma genne ki maber, ginyak nyiggi kun gidiyo cwinygi. 16“Pe tye ŋat mo ma cwinyo tara, ci dok umo woko ki aduku, nyo keto i te kitanda, ento keto i wi okar, wek jo ma bino i ot gunen mac. 17Pien pe tye gin mo ma gikano ma pe binen ka maleŋ, dok pe tye gin mo ma giumo ma pe gibiŋeyo, dok ma pe gibiyabo ka maleŋ. 18Pi meno wugwokke kit ma wuwinyo ki lok; pien ŋat ma mere tye gibimedde, ŋat ma mere pe, gibikwanyo woko ki bote kadi wa gin ma en tamo ni etye kwede.” 19Minne ki omegine gubino, ento onoŋo pe gitwero o bote pi lwak. 20Gititte ni, “Meni ki omegini gitye gucuŋ woko, gimito neni.” 21Ento Yecu odok iye botgi ni, “Maa ki omegina gin aye jo ma winyo lok pa Lubaŋa, dok gitiyo.” 22I nino mo acel Yecu odonyo i yeya kacel ki lupwonnyene, owaco botgi ni, “Wakatu wacitu loka nam tuŋ ca.” Gucako wot; 23i kare ma gitye ka wot ki yeya, Yecu onino woko. Yamo okodo matek i dye nam, pii ocako poŋ i yeya, onoŋo gitye marac! 24Guwoto, gucoye kun giwaco ni, “Ladit, wato woko do!” Yecu oco, ci ojuko yamo, ki pii ma onoŋo twagge; opye mot, ki nam oliŋ. 25Openyogi ni, “Niyewu tye kwene?” Lworo omakogi, guuro kun gupennye kekengi ni, “Man aŋa kono kaa, ma ciko yamo ki pii, ci giwinye-ni?” 26Gubino i lobo pa Lugeraca, ma okemme ki Galilaya. 27Ka Yecu okato i wi tera, ci dano mo me gaŋ meno ma tye ki cen obino bote. Dano-nu onoŋo ori pi kare malac ma pe ruko boŋo, pe bedo i ot bene, ento bedo mere i kin lyel keken. 28Ka oneno Yecu, ci odaŋŋe oryebbe i nyime, owaco ki dwan maloŋo ni, “Ilaro aŋo kweda, Yecu, Wod pa Lubaŋa Mamalo Twal? Abako doga boti, pe iyela.” 29Pien onoŋo Yecu ociko cen marac ni oa woko ki i kom dano-nu. Pien tyen mapol dwogo i kome. Onoŋo gigwoke agwoka kun gitweye ki nyor ki nyonyo, ento yam turo gin ma gitweye kwede woko, cen ryeme, tere i tim. 30Yecu openye ni, “Nyiŋi aŋa?” Ogamo ni, “Legion”; pien cen mapol onoŋo tye i kome. 31Cen gubako doggi bote ni pe ocikgi ni gicit i Bur. 32Lwak opego mapol onoŋo gitye ka cam i kor got kunnu. Cen gubako doggi bote ni owek gidony i opego. 33Cen gua ki i kom dano-nu, gudonyo i opego, lwak opego gutwarre ki ŋwec nia ki i kor got malo, ci gumwony woko i nam. 34Ka lukwat guneno gin ma otimme, ci guriŋo, gutero lokke i gaŋ madit ki i kin paco. 35Dano gucito ka neno gin ma otimme, gubino bot Yecu, gunoŋo dano ma cen oa ki i kome-ni obedo ka tyen Yecu, oruko boŋo, odoko dano; lworo omakogi. 36Jo ma guneno lok man gutito botgi kit ma dano meno ma yam tye ki cen ocaŋ kwede. 37Jo ducu ma gibedo i lobo pa Lugeraca ma orumo kunnu gulego Yecu ni myero oa woko ki botgi, pien onoŋo lworo omakogi matek; omiyo Yecu odonyo i yeya, odok cen. 38Dano ma cen oa ki i komeni obako doge bot Yecu ni myero ebed bote; ento Yecu ocwale kun cike ni, 39“Dok i paconi, icitit gin madit ma Lubaŋa otimo i komi.” Ocito otito i kin gaŋa meno ducu lok madit ma Yecu otimo i kome. 40Ka Yecu odwogo, lwak gujole ki yomcwiny, pien onoŋo gin ducu gitye ka kure. 41Dano mo obino, nyiŋe Yairo, ma onoŋo ladit me kacokke. Oryebbe piny ka tyen Yecu, obako doge bote ni obin i ode, 42pien onoŋo yam tye ki nyare ma onywalo acel keken ma onoŋo doŋ cok to; mwaka me ditte mito romo apar wiye aryo. I kare ma Yecu tye ka wot, lwak odiye. 43Dako mo onoŋo tye kunnu ma yam onoŋo twoyo two agobi pi mwaka apar wiye aryo, ma doŋ obalo limme ducu bot daktar, ento pe otwero caŋ. 44Obino cok i ŋe Yecu, ci ogudo dog ginarukane; cutcut remo ma cwer ocok woko. 45Yecu openyo ni, “Aŋa ma oguda-ni?” Ka dano ducu gukwero woko, ci Petero ki jo ma tye kacel kwede, gugamo ni, “Ladit, lwak orumi dyere, gidine i komi.” 46Ento Yecu owaco ni, “Ŋat mo oguda gire, pien awinyo tek oa woko ki i koma.” 47Dako-nu oneno ni pe etwero kanne, ci obino kun kome myel, oryebbe i nyime, otito i nyim lwak ducu gin ma omiyo egude, ki kit ma ecaŋ kwede oyotoyot. 48Yecu owacce ni, “Nyara, niyeni ocaŋi; wot ki kuc.” 49I kare ma Yecu pud tye ka lok, dano mo obino ma oa ki i gaŋ pa ladit me kacokke, owaco ni, “Nyari doŋ oto woko, pe doŋ iyel Lapwony.” 50Ento ka Yecu owinyo, owacce ni, “Pe ilwor, ye ayeya keken, ci en bicaŋ.” 51Ka obino i ot, pe oye ni dano mo odony kwede i ot, kono Petero ki Jon, ki Yakobo, ki won latin ki minne keken. 52Dano ducu onoŋo gitye ka koko kun gikumo pire; ento Yecu owaco ni, “Wuwek koko obedi; pien nyako-ni pe oto, ento onino anina.” 53Gunyere matek, pien giŋeyo ni nyako-ni oto woko. 54En omako bad latin, olwoŋe, owacce ni, “Nyako, a malo.” 55Ci cwinye odwogo, oa malo oyotoyot, Yecu ociko ni gimine cam. 56Lunyodone guuro mada; ento Yecu ocikogi matek ni pe myero gutit pi gin ma otimme-ne bot dano mo.
Copyright
Learn More


text:
1Yecu ocako lok kwedgi i carolok ni, “Yam tye dano mo ma opito olok i potone, ci orumo woko ducu ki cel, ka okwinyo bur me biyo pige, ci ogero iye lubele, oweko i ciŋ lupur, ci ocito woko wa i lobo mukene. 2Ka kare oromo, ci ocako cwalo laticce bot lupur ka omo nyige mucekke i potone. 3Lupur gumake, ci gupwode, ka guryeme kwede woko, omedo ki dok ki ciŋe nono. 4En dok ocwalo laticce mukene; gin gugoyo en bene, gugoyo wiye lero, gutime ki tim me lewic. 5Ka dok omedde oro dano mukene, ci guneko dano meno woko. Gubedo ka keto can i kom jo mapol; jo mukene gupwodogi apwoda, ki mukene gunekogi aneka. 6Pud onoŋo en odoŋ ki dano mo acel bote, en aye wode ma en maro-ni. Lacen en ocwalo wode kikome botgi, kun wacci, ‘Gibiworo woda.’ 7Lupur gucako lok kekengi ni, ‘Man aye doŋ lale lim; wubin waneke woko, wek lim ma en bileyo-nu obed mewa.’ 8Ci gumake, guneke woko, gubole woko wa i ŋe poto olok. 9Ci won poto olok bitimogi niŋniŋ? En bibino, ci neko lupur woko ducu, ci miyo poto olok woko bot jo mukene. 10Yam pe wukwano lok ma gicoyo i ginacoya ni, ‘Got ma lugedo gukwero-ni en aye odoko got madit ma i twok ot; 11man Rwot aye ma otiyo, obedo botwa lok me aura’?” 12Gutemo pi make, ento gulworo lwak, pien guniaŋ atir ni obolo carolok meno i komgi. Ci gua gucito gigi woko. 13Gin gucako oro Luparicayo ki jo pa Kerode bene, wek gumak lok ma a i doge. 14Ka gin gubino bote, ci gucako wacce ni, “Lapwony, wan waŋeyo ni in i dano ma itye ki ada, dok pe ito i kom ŋatti mo, pien in pe ineno kom dano ki woko, in ipwonyo yo pa Lubaŋa ki ada. Ci myero gicul mucoro bot Cecar nyo pe? 15Wacul nyo pe wacul?” Yecu oŋeyo bwolagi, ocako waco ni, “Wun mono wubwola piŋo kaa? Koŋ wucikella kom lim ma giculo kwede, anen.” 16Gin gucako kelone bote, ci en openyogi ni, “Cal ki coc ma gicoyo i kome-ni pa aŋa?” Ci gugamo ni, “Pa Cecar yo.” 17Yecu ocako wacogi ni, “Wudwok jami pa Cecar bot Cecar, ki jami pa Lubaŋa wudwok bot Lubaŋa.” Gin gucako urone matek. 18Lucadukayo gucako bino bot Yecu; gin aye jo ma giwacci cer pa jo muto pe tye kulu. Gucako penyo peny ni, 19“Lapwony, Moses yam ocoyo ni, ka laco mo oto woko, ce oweko dakone, ma kun pe obwoto latin mo, ci myero ominne olak dakone, wek onywal kwede litino ka wi ominne. 20Ci yam onoŋo tye co abiro ma gin ducu omego. Ka laco mukwoŋo nyomo dako-nu oto woko ma pe obwoto latin mo, 21ci me aryo ocako lako dako-nu, en bene oto woko ma pe obwoto latin mo; ki dano me adekke bene kumeno; 22ci gin ducu abiro pe gubwoto latin mo. Lacenne en dako bene oto woko. 23I kare me cer ki i kin jo muto, dako-nu doŋ bibedo dako pa aŋa? Pien gin co abiro-ni ducu gubedo kwede.” 24Yecu ocako wacogi ni, “Wun wurwenyo pi lok man, pien wukwiya ginacoya, wa tek pa Lubaŋa bene wukwiya. 25Ka ce dano gibicer woko ki i kin jo muto, ci doŋ pe gibinyomme, doŋ gibibedo macalo lumalaika ma i polo. 26Ento i kom lok man me cer ki i kin jo muto-ni, wun pe mukwano i buk pa Moses, ka ma ocoyo lok i kom caka, ki kit ma Lubaŋa yam oloko kwede ni, ‘An Lubaŋa pa Abraim, ki Lubaŋa pa Icaka, ki Lubaŋa pa Yakobo’? 27En pe Lubaŋa pa jo muto ento en Lubaŋa pa jo makwo; wun wuŋak wurwenyo woko marac.” 28Ka lapwony-cik mo obino cok, ci obedo ka winyo ka gilaro lok. Ka oneno kit ma Yecu dok iye ki gin lok maber ma atir, ocako penyo Yecu ni, “Cik mene maditte mukwoŋo ki i kom lwak cik ducu?” 29Yecu ogamo ni, “Cik mukwoŋo en ene, ‘Wuwiny wun jo Icrael, Rwot Lubaŋawa en Rwot acel. 30Ci mar Rwot Lubaŋani ki cwinyi ducu, ki tiponi ducu, ki tammi ducu ki tekki ducu.’ 31Ki me aryone en ene ni, ‘Mar lawoti macalo imarre keni.’ Pe dok tye kit cik mo ma pire tek makato cik magi aryo-ni.” 32Lapwony-cik ogamo ni, “Iloko kakare, Lapwony; iloko atir ni, Lubaŋa tye acel, pe dok tye Lubaŋa mo mukene, kono en kene. 33Dok ni gimare ki cwiny ducu, ki ryeko ducu, ki tek ducu, ki maro lawoti macalo imarre keni, cik magi aye pigi tek makato gitum ma giwaŋo ducu ki berre ki gitum mukene ducu.” 34Ka Yecu oneno ni odok iye maber ki ryeko, ocako dok wacce ni, “In pe ibor ki ker pa Lubaŋa.” Lacen pe dok tye ŋat mo ma odiyo cwinye ka penye ki lok mo. 35Ka Yecu onoŋo tye ka pwony i ot pa Lubaŋa, ci openyo ni, “Lupwony-cik mono giwacci Kricito lakwar Daudi piŋo? 36Ki tuŋ bot Daudi kikome en dok oloko i tek pa Cwiny Maleŋ ni, ‘Rwot owaco bot Rwoda ni, Bed i kom bada ma lacuc, i kabedo me deyo, nio ka abiketo lukworri piny i te tyeni.’ 37Ka ce en Daudi aye yam olwoŋe ni Rwot, ci en dok bedo lakwarre niŋiŋ?” Lwak mapol guwinyo lokke ki yomcwiny madwoŋ mada. 38I kare ma Yecu tye ka pwonyo dano, owacci, “Wugwokke i kom lupwony-cik ma gimaro wot ma guruko boŋŋi maboco-ni, dok gimito dano gubed ka motogi wa i cuk-gu, 39dok gimaro bedo i kom pa ludito ka gitye i kacokke, dok gimaro bedo i kabedo me deyo i karama. 40Gin gimayo odi pa mon-to, dok gibedo ka lego lega maboco me buta keken. Gibiŋologi kop madit makato ducu.” 41Yecu obedo i ot pa Lubaŋa ka ma okemme ki canduk me coko lim, ci obedo ka neno kit ma lwak gibolo ki motgi i canduk lim; lwak lulonyo gubolo iye mapol. 42Ento dato ma lacan obino ci obolo iye cente aryo, ma rom ki cente abic me kare-ni. 43Ocako lwoŋo lupwonnyene bote, ci owacogi ni, “Adada awacciwu ni, dato man ma lacan-ni en aye dok obolo lim madwoŋ makato jo ducu; 44pien jo mapol gugito but limgi madwoŋ-ŋi aye gubolo, ento en i canne-ni, obolo limme ducu ma en tye kwede ma onoŋo konyo kwone.”
Copyright
Learn More


text:
1I nino mo acel ka Yecu tye ka pwonyo dano i ot pa Lubaŋa kun tito lok me kwena maber, ajwagi ki lupwony-cik ki ludoŋo gubino, 2gupenye ni, “Tit botwa, twer aŋo mumiyo itimo gin magi; nyo aŋa ma omiyoni twero man?” 3Yecu odok iye botgi ni, “An bene abipenyowu ki peny acel; wudokka iye. 4Batija pa Jon twerone oa ki i polo nyo ki bot dano?” 5Guporo lok kekengi kun giwaco ni, “Ka wawacci, ‘Oa ki i polo,’ en bipenyowa ni, ‘Piŋo pe wuye en?’ 6Ento ka wawaco ni, ‘Oa ki bot dano,’ dano ducu bicelowa ki got; pien dano ducu giye atika ni Jon aye lanebi.” 7Mumiyo gudok iye bot Yecu ni pe giŋeyo ka ma oa iye. 8Yecu owaco botgi ni, “An bene pe abitito botwu kit twer mumiyo atiyo lok magi.” 9Yecu ocako bolo carolok man bot lwak ni, “Yam tye dano mo ma opito olok i potone, ci oweko bot lupur, ocito woko wa i lobo mukene, ori kunnu pi kare malac. 10Ka kare oromo, ci ooro luticce bot lupur ni myero gumine nyig olok mogo; ento lupur gugoye, guryeme ci odok ki ciŋe nono. 11En dok ooro latic mukene; gin gugoyo en bene, gutimo tim aranyi i kome, guryeme kwede odok ki ciŋe nono. 12Dok ooro me adekke; guketo ret i kom man, gucwale woko. 13Lacen won poto olok owaco ni, ‘Abitimo gin aŋo doŋ? Abioro woda ma amaro; gwok nyo gibiwore.’ 14Ento ka lupur gunene, guloko kekengi ni, ‘Man aye doŋ lale lim; waneke woko, wek lim ma en bileyo-ni obed mewa.’ 15Gucwale woko ki i poto olok, guneke. Won poto bitimogi niŋniŋ? 16En bibino, ci neko lupur meno woko ducu, miyo poto olok bot jo mukene.” Ka guwinyo lok man, guwaco ni, “Pe kumeno!” 17Ento Yecu ociko waŋe i komgi, owaco ni, “Man kono gin aŋo ma yam gicoyo ni, ‘Got ma lugedo gukwero-ni en aye odoko got madit ma i twok ot’? 18Dano ducu ma poto i kom got man bitur woko; ento ka got man opoto i kom ŋat mo, binyote woko.” 19Lupwony-cik ki ajwagi madito pa Lubaŋa gumito make i cawa-nu, ento gulworo lwak; pien guniaŋ ni en obolo carolok man i komgi. 20Giŋiyo kare maber, ci gioro lurot, ma giporo bedo ni gin jo ma genne, wek gimak lok ma a i doge, wek gimiye i te loc ki twero pa laloyo. 21Gupenye ni, “Lapwony, waŋeyo ni in iloko dok ipwonyo lok ma tye atir, pe ipoko kin dano, ento ipwonyo yo pa Lubaŋa ki ada. 22Myero wacul mucoro bot Cecar nyo pe?” 23Ento en oniaŋ ryekogi, openyogi ni, 24“Koŋ wunyutta lim ma giculo kwede. Cal ki coc ma tye i kome-ni pa aŋa?” Gugamo ni, “Pa Cecar.” 25Yecu owaco ni, “Wudwok jami pa Cecar bot Cecar, ki jami pa Lubaŋa wudwok bot Lubaŋa.” 26Pe gutwero mako lok mo ma oa ki i doge i nyim lwak; ento guuro kit ma en ogamo kwede lok, ci guliŋ aliŋa. 27Lucadukayo mogo gubino bot Yecu, gin aye jo ma onoŋo giwacci jo muto pe gicer. 28Gupenye ni, “Lapwony, Moses yam ocoyo botwa ni, ka laco mo oto woko oweko dakone ma pe ki litino, ominne myero olak dako-nu, wek onywal kwede litino ka wi ominne. 29Yam tye omego abiro; ŋat mukwoŋo onyomo dako, ci oto laboŋo litino; 30me aryone, 31ki me adekke bene gulako dako-nu, kit meno gin abiro ducu gubedo ki dako-nu, guto laboŋo litino. 32Lacen dako-nu bene oto. 33I kare me cer ki i kin jo muto, dako-nu bibedo dako pa aŋa i kingi? Pien gin co abiro-ni ducu gubedo kwede.” 34Yecu owaco botgi ni, “Jo me kare man ginyomme; 35ento jo ma gikwanogi ni myero guo i lobo maca, ki i cer ki i kin jo muto, pe ginyomo, pe gibigero co, 36pien pe dok gitwero to, doŋ girom ki lumalaika; gin litino pa Lubaŋa, ma gin litino me cer. 37Ento ni jo muto twero cer, Moses kikome bene onyuto, i dul ma gikwano iye lok i kom caka, ka ma en olwoŋo iye Rwot ni, ‘Lubaŋa pa Abraim, Lubaŋa pa Icaka, ki Lubaŋa pa Yakobo.’ 38Doŋ Lubaŋa pe Lubaŋa pa jo muto, ento Lubaŋa pa jo makwo; pien dano ducu bedo kwo pire.” 39Jo mogo i kin lupwony-cik gugamo doge ni, “Lapwony, iwaco kakare.” 40Pien pe dok gudiyo cwinygi me penye ki lok mo. 41Ento Yecu openyogi ni, “Giwaco niŋniŋ ni Kricito ma Lubaŋa oyero en lakwar Daudi? 42Pien Daudi kikome bene owaco i buk me Jabuli ni ‘Rwot owaco bot Rwoda ni, Bed i kom bada malacuc, i kabedo me deyo 43nio ka abimiyo lukworri doko kom me teno tyeni.’ 44Kit meno ka ce Daudi yam olwoŋe ni Rwot, ci dok en bedo lakwarre niŋniŋ?” 45I kare ma lwak ducu winyo lokke, Yecu owaco bot lupwonnyene ni, 46“Wugwokke i kom lupwony-cik ma gimaro wot ma guruko boŋŋi maboco, dok gimito ni dano gubed ka motogi wa i cuk-gu, gimaro bedo i kom pa wa ludito, ka gitye i kacokke, dok gimaro bedo i kabedo me deyo i karama. 47Gin gimayo odi pa mon-to, dok gibedo ka lego lega maboco me buta keken. Giŋolo kop madit i wigi makato.”
Copyright
Learn More


text:
1Waraga man oa ki bot Paulo, ma pi mit pa Lubaŋa yam Lubaŋa olwoŋe me bedo lakwena pa Kricito Yecu, ki dok ki bot ominwa Coctene. 2Bot jo muye Lubaŋa ma gitye i Korint, ma gin jo ma gilonyo gudoko maleŋ i Kricito Yecu, ma Lubaŋa olwoŋogi me bedo jone kikome, kacel ki jo ducu ma gitye i kabedo ducu, ma gilwoŋo nyiŋ Rwotwa Yecu Kricito, Rwotgi ki mewa bene: 3Lubaŋa Wonwa ki Rwotwa Yecu Kricito omiwu kica ki kuc. 4Nino ducu amiyo pwoc bot Lubaŋana pi kicane ma en omiyowu i Kricito Yecu, 5pien pi bedowu i Kricito omiyo doŋ wudoko lulonyo i yo ducu. Wutye bene doŋ ki ŋec ducu, dok wutwero doŋ lok maber, 6pien lok ma wabedo ka titone i kom Yecu Kricito odonyo matek i iwu. 7Omiyo mot mo me cwiny pe orem botwu, ma kun pud wutye ka kuro kare me nyuto Rwotwa Yecu Kricito. 8En bigwokowu miyo wucuŋ matek nio wa i agikki, noŋo pe wutye ki gin mo ma myero gidotwu iye i nino pa Rwotwa Yecu Kricito. 9Lubaŋa ma olwoŋowu me ribbe kacel ki Wode Yecu Kricito Rwotwa, en ŋat ma genne. 10Abako doga botwu, utmegina, pi nyiŋ Rwotwa Yecu Kricito, ni wun ducu myero wulok lok acel, apokapoka mo pe myero obed tye i kinwu, ento myero wuribbe i cwiny ki tam acel. 11Pien jo mogo ma gua ki bot Koloe gutitta lok i komwu, ni meno daa tye i kinwu, utmegina. 12Gin ma awaco en aye ni, dano acel acel i kinwu tyeka waco ni, “An dano pa Paulo,” nyo ni “An dano pa Kepa,” “An dano pa Apolo,” “An dano pa Kricito.” 13Kricito mono iye opokke? Yam kono giguro Paulo i kom yatariya piwa? Onoŋo yam gibatijawu i nyiŋ Paulo? 14Apwoyo Lubaŋa mada pien an gira yam pe abatija dano mo i kinwu, kono abatija Kricipo ki Gayo keken, 15wek ŋat mo pe owac ni gibatija en i nyiŋa. 16Abatija bene jo ma i ot pa Citepana; pe doŋ atwero po ka onoŋo dok abatija ŋat mukene. 17Kricito pe ocwala ka batija dano, ento ka tito lok me kwena maber ma pe atito ki ryeko mo me lok, wek pe omi to pa Kricito i kom yatariya obed gin ma konnye pe. 18Lok i kom yatariya ki tuŋ bot jo ma tye ka rwenyo woko, nen calo gin me miŋo, ento ki tuŋ botwa, wan jo ma Lubaŋa tye ka larowa, obedo tek pa Lubaŋa. 19Pien yam gicoyo ni, “Abityeko ryeko pa jo maryek, abibalo niaŋ pa jo ma ŋeyo piny woko.” 20Jo maryek tye kwene? Lupwony-cik kono tye kwene? Lupyem me lobo man tye kwene? Lubaŋa pe oloko ryeko me lobo man odoko me miŋo? 21Pi ryeko pa Lubaŋa omiyo jo me lobo pe guŋeye pi ryekogi, ento Lubaŋa pi twerone olaro jo muye en pi lok me miŋo ma watito. 22Lujudaya gimito neno lanyut mogo, ki jo Grik giyenyo megi ryeko; 23ento wan giwa watito pi Kricito ma yam giguro i kom yatariya, ma lokke ki tuŋ bot Lujudaya obedo lok atata, ki bot Lurok nen lok me miŋo. 24Ento bot jo ma gilwoŋogi, Lujudaya ki jo Grik, Kricito obedo tek ki ryeko pa Lubaŋa. 25Pien miŋo pa Lubaŋa kato ryeko pa dano woko ki ryeko, goro pa Lubaŋa bene tek kato teko ma dano tye kwede woko. 26Utmegina, koŋ wutam pi lwoŋo ma Lubaŋa olwoŋowu kwede. Jo mapol i kinwu onoŋo pe giryek i kit me lobo, jo mapol i kinwu onoŋo pe gitye ki twero, dok jo mapol i kinwu onoŋo pe gubedo wegi deyo. 27Ento Lubaŋa oyero gin mamiŋ me lobo, wek oket lewic i kom luryeko; Lubaŋa oyero gin ma goro i lobo-ni wek oket lewic i kom gin jo matek; 28Lubaŋa oyero gin mogo me lobo ma gicayogi, ma rwomgi piny, kadi jami mogo ma pe gitye, wek omi gin ma tye odok gin ata, 29wek dano mo pe owakke i nyim Lubaŋa. 30Lubaŋa aye mumiyo wubedo i Kricito Yecu, ma Lubaŋa omiyo odoko ryekowa. Pi Kricito bene omiyo Lubaŋa okwanowa ni kitwa atir, olonyowa wadoko jo maleŋ, okokowa bene ki i opii me bal. 31Doŋ kit macalo yam gicoyo, “Ŋat ma nyatte myero onyatte pi Rwot.”
Copyright
Learn More