text:
Acholi
Imito Kony me Cik ? Lwong ki cim Pine Tree Legal
Kony me Cik pi nono la bong cul pi jo Maine ma gi tiyo wel cente ma nok.
Pine Tree Legal tye ka miyo kony me nono ma lubu cik pi jo ma bedo i lobo. Wa wero miyo ni kony ka ce:
- We cente me dwe ma meri pe tye rom nyo nok ki 125% me wel me can a gavmente me federal mito, onyo
- Ka itye i kukuku me ot
- Mot Kwede, wan pe wa miyo kony ma lubu bal me trafik nyo turu cik mukene ma pat.
“Pi kare duc cim ma meri tye katic!”
Kare mukene nongo wan i cim pi oyot tek. Wa tye ki miti me winyo dawn ki bot in, omyero imede ki temo lwongo wan ki cim. Wa tiyo ki lagam dwan/voicemail i opic tuwa mukene. Man pe twero nen ber, ci tye ka konyo wan me konyo in maber. Bwot dwan wa bi lwongo in la cen.
Gin Ngo Ma Time Ka Ce Ipenyo Pine Tree Legal Ki Kony?
- Cwal dwan ki cim nyo bin i opic mewa Pine Tree ma cok kwedi. Ka ce pe iloko leb Munu, peny la kub leb cut. Wa twero nongo bot in me nono labong cul.
- Me ngeyo pi atir ka itwero nongo kony ki bot wan, wa bi penyo in ki peny ma lubu wel lim ka acel ki ngec mukene ma lubu in.
- Wan Pine Tree pe wabi nyutu ngec bot ngati ma pat pi lok ma lubu in ma pe in imito.
Ka ce pe itwero nongo kony ki bot wan kany, wa bi waci cut. Ka ce pe itero nongo kony ki bot PineTree:
- Wa twero miyo ni tam kit me cobo miti ki bal ma meri in keni. Dok bene wa twero miyo bot in coc me ngec ma lubu adaa ma meri iter cik.
- Wa twero penyo in wek icwal ngec ma lubu kes ma meri bot wan.
- Wa bi neno kes man ma pud pe wa rwate ka acel ki in me miyo ni tam.
Ma pud pe wa miyo tam wa bot in kong wa yenyo ngec ma lubu ter cik.
- Wa rwate kwed in lacen. Myero inen ni ibedo ki ngec pi kit kony ma wan wa ye me miyo bot in.
- Peny wan ki peny ma pol.
- Co nying ngat ma tye ka konyo in ni piny.
Itwero Nongo Wan Ni Ngo?
Cwal ngec bot wan ki cim ii opic ma mewa nicake ceng Baraja wa ceng Abic pi wang ceng 8:30 odiku-12:30 otyeno. Opic mewa mukene gi yabo wek iniang wan ki cim nyo itwero bino cal “walk-in” ki dye ceng.
Lo mit Kony ma it gi Oding nyo pe gi twero winyo lok ma ber gi twero tic ki ME Relay Service onyo nama cim me Statewide TTY : 711
Wek wa bed ki ngec ka ce imito kony pa lakub lok me ASL !
Pe ki twero gengo kony ki bot in pi ngec ma lubu kit, kido, laco/dako, cwiny rac, anywali ma meri, mwaka, dini, dul me ciasa onyo ni yee , onyo goro kom ma meri.
PTLA #998AC
Kit me Dwoko Wel Cente me ot ma gi Keto Piny Cen
PTLA #633AC
Ute Moyweyo Eyo Machiek
Egwenge mag nam wan gi chike mag piny gi mag riuruok ma tayo “ute moyweyo”. Ewacho ni wuon ot knyal amore kodesa ne ng’ato ot kaluore gi:
- piny ma ng’ato oae
- Rangine
- piny kata kama kwereu oae (kama in kata jou oae)
- din
- ng’ama dichuo kata dhako
- duaro ng’ato eyoo chuodho
- Ng’ol
- dak gi nyithindo matindo ( miluongo ni “jo ot” e chik) kata
- udo kony mar oganda
Kendo, en kedho chik ne wuon ot mondo othag ng’ama okodesa ot negig machalo kama.
Kama ng’ama okodesa ot ong’ol, wuon ot nyalo manyo kaka onyalo konye “dak mayot,” mondo omi ng’ma okodesa ot mondo odage ot kendo omor e odno.
Ang’o ma gik ma dak e ot wacho?
Chikegi itiyogo ahinya eweche mag dak eot. Itiyo kod gi e kodesa kod uso.
Kata ka mano nitiere kuonde ma ok ti kod gi. Kaka: chike moko mag riuruok ok ti ka wuon ot odak e ot ma ni gi rums matinne ang’wen. Chik mar piny ok ti eot ma nigi rums ario kendo wuon ot odak achiel kuomgi. Kendo ok ti kama woun ot okodesa rums ag’wen kata eode owuon.
Be wuon ot kata ja uso nyalo chulo kuoro?
Chike bende wacho ni en ketho chik ne ng’ato ang’ata buogo ng’ato, kata timo ne gi moro marach, nikech oduaro mondo chike mag ute muyweyo otii.
Be woun ot nyalo tamore kodesa ne ng’ato nikech en gi nyithindo kata nikech onwang’o kony kuom oganda?
O oyo. Chike wacho ni weg ute ok nyal tamore kodesa ute ne ji man gi nyithindo, kata nikech gi yach. Ni tiere dak mopogore mo oket thenge ne jo ma dongo.
Chik bende wachoni ng’ato mayudo kony kuom oganda nyaka mi luor kaka joma moko mokodesa ute. Mae ofulo ni wuon ot ok nyal keto chudo mo opogore kata keto chike mo pogore, kuom ng’ano ma yudo ber mag galamoro.
Milome meg kodesa ot mawachoni “waduaro jok modak kendgi,” kata kwedo grube moko (kaka joma oa pinje ma moko) kuom manyo utegi?
Mae en ketho chik. Inyalo donjo ne.
Bende ja uso kata ja ol pesa nyalo kwedo ng’ano madwaro nyieo ot
Chike gi e tiyogo bende ne ng’at madwaro nyieo ot.
- Jauso ok nyal tamore uso kata, keto matek nyiepo.
- Ng’a mochung’ ne uso ute ok nyal tamore gulo kony.
- Jaol go pot ok nyal tamore golo gowi kata keto matek mar yudo gowi no.
Akwede nyakabed koluore gi piny mang’ato oae, rangine, din,dhako kata dichuo, piny kata kama kwereu oae, ng’ol, kata bedo gi nyithindo eodi (“jo ot”).
Kama inyalo nuang’e kony:
Pine Tree Legal: 774-8211 TTY: 711
Riruok Marito Adieri Marjopiny mar Maine
# 51 State House Station
Augusta, Maine 04333-0051
Ongw’e yamol: 624-6290
TTY: 1-888-577-6690
Apis Mar Ute Moyweyo
Thomas P. O’Neill, Jr. Federal Bldg.
Apaya mar apar Causeway, Rum 321
Boston, MA 02222-1092
Ongw’e yamol:1-800-827-5005 kata (617) 994-8300
TTY: (617) 565-5453
10/10
PTLA # 663AC


c: text/html

text:
DUL ME 8
Lubanga Maro Jo Maleng
“Ngat ma bedo leng in bene ibedo leng bote.”
1-3. (a) Pingo min latin neno ni latinne obedo maber dok maleng? (b) Pingo Jehovah mito ni jo ma wore gubed leng, dok ngo ma cuko cwinywa me bedo leng?
MIN latin yubo latin ka gimito cito ka mo. En neno ni kilwoke dok kirukke bongi maleng. En ngeyo ni lengo pire tek tutwal pi yot kome. En bene ngeyo ni kit ma latinne nen kwede nyutu kit lanyodo ango ma en ebedo.
2 Wonwa me polo Jehovah, mito ni luticce gubed leng. Lokke waco ni: “Ngat ma bedo leng in bene ibedo leng bote.” * (Jabuli 18:26, NW) Jehovah marowa; dok en ngeyo ni gwoko lengo pire tek botwa. En bene mito ni wan macalo Lucadenne omyero wawek jo mukene gulok maber i kome. Ada, lengo me komwa kacel ki ber kitwa kelo deyo ento pe lewic i kom Jehovah ki nyinge maleng-ngi.
3 Ngec ma watye kwede ni Lubanga maro jo maleng-ngi, cuko cwinywa tutwal me bedo leng. Wamito ni yo me kwowa okelle deyo pien wamarre. Wamito bene ni wabed i marre. Pi meno, kong dong wangiyu gin mumiyo omyero wabed leng, gin ma bedo leng kwako, ki dok kit ma waromo bedo leng kwede. Ngine ma kit meno romo konyowa me neno kakwene ma omyero wayubbi ka ce tye.
PINGO OMYERO WABED LENG?
4, 5. (a) Tyen lok ma pire tek ango mumiyo omyero wabed leng? (b) Lengo pa Jehovah nen nining i cwecce?
4 Yo acel ma Jehovah telowa kwede obedo lanene. Lokke cuko cwinywa me ‘lubu kit pa Lubanga.’ (Jo Epeco 5:1) Man aye tyen lok ma pire tek mumiyo omyero wabed leng: Jehovah, Lubanga ma waworo-ni leng i yo ducu.
5 Kit pa Jehovah me lengo, calo kite mukene mapol-li nen i cwecce. (Jo Roma 1:20) Lobo kiyubo me bedo paco maleng pa dano. Jehovah oketo lobo i yo ma weko luro yamo kacel ki pii gibedo maleng. Lobo tye ki teko me lonye kekene me doko leng. Dong, nen ka maleng ni lengo pire tek bot ngat ma “Oketo lobo.” (Jeremia 10:12) Pire myero obed tek botwa bene.
6, 7. I yo ma nining ma Cik pa Moses onyutu matek tutwal ni lengo mitte pi jo ducu ma giworo Jehovah?
6 Tyen lok mukene mumiyo omyero wabed leng aye ni Jehovah, ma obedo Lalocwa-ni mito ni jo ma wore myero gubed leng. I te Cik ma Jehovah omiyo bot jo Icrael, lengo ki woro onongo pe gipokke. Cik man onongo mito ni i Nino me Kwanyo Bal, lalamdog madit omyero olwoke kiryo ento pe kicel keken. (Lulevi 16:4, 23, 24) Lulam dog ma gubityero tyer onongo mitte ni omyero kong gulwok cinggi ki tyengi ma peya gutyero tyer bot Jehovah. (Nia 30:17-21; 2 Tekwaro 4:6) Cik man oryeyo jami ma romo 70 kulu ma kelo cilo me kom dok weko ngat moni bedo keni. Ka Laicrael moni pe leng, en pe nywako i woro
7 Kadi bed wan wape i te Cik pa Moses, ento cik meno olo miniwa ngec i kom kit ma Lubanga tamo kwede i kom jami mogo. Ada, Cik-ki onongo nyutu matek tutwal ni lengo mitte pi jo ducu ma giworo Lubanga. Jehovah peya olokke. (Malaki 3:6) En pe bijolo worowa wang ma nongo tye ‘maleng dok cilo pe iye.’ (Yakobo 1:27) Dong omyero wange ngo ma en mito ki botwa.
NGO MA BEDO LENG I WANG LUBANGA KWAKO
8. I yo mapat pat ango ma Jehovah mito ni wabed leng?
8 I Baibul, bedo leng pe tere ni bedo leng i kom keken. Bedo leng i wang Lubanga gudu kit yo me kwowa ducu. Jehovah mito ni wabed leng i yo angwen mapat pat
9, 10. Te lokke ngo me bedo leng i yo me cwiny, dok Lukricitayo me ada gigwokke ki i kom gin ango?
9 Lengo me cwiny. Bedo leng i yo me cwiny pe mito rubo woro me ada ki me goba. I kare ma Jo Icrael gua ki i Babilon me dok cen i Jerucalem, onongo mitte ni gin gulub cik man: “Wua woko ki kunu, pe wugud gin mo ma kome ki keni; . . . wulonnye kekenwu.” (Icaya 52:11) Luicrael onongo gitye ka dok paco tutwalle pi roco woro me ada pa Jehovah. Worogi onongo omyero obed leng
10 Wan macalo Lukricitayo me ada i kare-ni, omyero wagwokke pe me nyobe ki woro goba. (Kwan 1 Jo Korint 10:21.) Kakany, gwokke mitte tutwal pien pwony pa dini goba oromo kabedo ducu. I lobe mapol, tekwaro, tic, kacel ki kwer mapol kubbe ki pwony me dini goba, calo tam ni tye gin mo i i dano ma pe to. (Latitlok 9:5, 6, 10) Lukricitayo me ada gigwokke ki i kom kwer mogo ma kubbe ki niye me dini goba. * Pe waye lyeto ma jo mukene giketo i komwa me dwalo tyenwa ki i lubu rwom me woro maleng me Baibul.
11. Bedo leng i yo me kwowa kwako gin ango, dok pingo mitte ni wabed leng i yo ma kit man?
11 Lengo i kwowa. Bedo leng i kwowa kwako kwero kit tim me tarwang mo keken. (Kwan Jo Epeco 5:5.) Pire tek ni omyero wabed leng i kwowa. Kit ma wabineno kwede i dul ma lubu man i buk-ki, omyero ‘wabol tim tarwang woko,’ wek wabed i mar pa Lubanga. “Ker pa Lubanga pe bibedo” pa lutim tim tarwang ma gipe ki cwiny me ngut. (1 Jo Korint 6:9, 10, 18) I wang Lubanga, jo ma kit meno gitye i kin dano ma gubedo “lutim tim mogo me kwer.” Ka pe gubedo leng i kwogi ci “gibinongo mot ma gipoko botgi . . . meno aye to me aryo.”
12, 13. Kit wat ango ma tye i kin tam ki tic, dok waromo bedo leng i tamwa nining?
12 Lengo i tamwa. Tam aye tero ngat moni i timo gin moni. Ka ce wanyebo tam maraco me bedo i wiwa ki i cwinywa, ci pe warii ki timo jami macilo. (Matayo 5: 28; 15:18-20) Ento ka ce wapongo tamwa ki jami mabeco maleng, ci romo konyowa me gwoko kitwa me bedo maleng. (Kwan Jo Pilipi 4:8.) Waromo bedo leng i tamwa nining? Gin acel ma myero wagwokke ki i iye aye galowang mogo ma romo cido tamwa. * Medo i kom meno, waromo pongo tamwa ki jami mabeco ki kwano Lok pa Lubanga kare ki kare.
13 Wek wabed i mar pa Lubanga, pire tek ni omyero wabed leng i yo me cwiny, kitwa, ki tamwa. Yo me lengo magi kinyamogi matut i dul mukene ma tye i buk man. Kong dong wanenu yo me angwenne
WAROMO GWOKO LENGO ME KOMWA NINING?
14. Pingo lengo pe obedo gin ma kwako ngat moni kene?
14 Lengo me kom kwako gwoko komwa kacel ki jamiwa me bedo maleng. Lengo ma kit man mono obedo gin ma kwako ngat acel acel, ma ngat mukene pe myero oridde iye? Meno pe twere ki tung bot luwor Jehovah. Kit ma dong watyeko nenone kwede, lengowa pire tek bot Jehovah pe ni pien ber pi wan keken ento pien ni gudu kome bene. Tam kong i kom lapor ma kimiyo i acakki-ni. Pol kare neno latin ma kome cilo nyo ma pe kiruko maber weko iuru kit lanyodone mada, pe kumeno? Pe wamito ni gin mo keken ma dok i kom kit ma wanen kwede nyo yo me kwowa okel lewic i kom Wonwa me polo nyo odwo wi dano woko ki lok me kwena ma watito. Lok pa Lubanga wacci: “Wan pe wamito waket ariya mo i yo pa ngat mo, wek dano pe guwac ni ticwa rac; ento i kare ducu wanyuto berwa kenwa macalo lutic pa Lubanga.” (2 Jo Korint 6:3, 4) Dong, wan waromo bedo ma nongo komwa leng nining?
15, 16. Gwoko lengo maber kwako gin ango, dok bongi ma waruko myero obed nining?
15 Lengo me komwa ki kit ma wanen kwede. Kadi bed ni tekwaro kacel ki kit ma dano kwo kwede opokke i lobe acel acel, ento pud waromo nongo cabun ki pii lwok kare ki kare, ki dok me nenone ni wan kacel ki lutinowa wabedo maleng. Gwoko lengo maber tye iye lwoko cingwa ki cabun ma peya wacamo nyo wagudu gin acama, i nge tic ki coron, i nge lwoko nyo loko bongo pa latin. Lwoko cing ki cabun romo konyo me gengo two dok gwoko kwo. Romo gengo nya pa kwidi mogo maraco ma kelo two, pi meno konyo dano weko pe ginongo two cado. I lobe ma odine pe gitye ki coron me pii i igi, konye omyero kiyik woko i ngom kit ma onongo kitimo kwede i Icrael i kare ca.
16 Bongiwa bene omyero walwok obed maleng kare ki kare dok obed ma nen maber. Pe tye ni bongo pa Lakricitayo myero wele obed tek nyo obed bongo ma cital-le pud odonyo adonya nyen, ento myero obed leng dok mupore. (Kwan 1 Temceo 2:9, 10.) Ka mo keken ma watye iye, wamito ni kit ma wanen kwede ‘omi pwony pa Lubanga Lalarwa onen ma mwonya.’
17. Pingo gangiwa kacel ki jami ma iye omyero gubed maleng dok ma nen maber?
17 Gangiwa ki jamiwa. Oromo bedo ni gangiwa pe tye ki jami ma welgi tego, ento omyero obed maleng dok ma nen maber kit ma kerowa twero kwede. I yo acel-lu bene, ka ce watiyo ki gin wot mo keken me cito i cokke nyo i tic me pwony, omyero wanen ni obedo maleng. Wiwa omyero pe owil ni gang maleng kacel ki jami ma iye ducu miyo caden. Pien ka ineno, wapwonyo dano ni Jehovah obedo Lubanga maleng dok ni en ‘bikelo agikki i kom jo ma tye ka balo lobo,’ ki ni Kerre cokcok-ki biloko lobo doko paradic. (Niyabo 11:18; Luka 23:43) Ada, wamito ni gangiwa kacel ki jami ma iye myero onyut bot jo mukene ni watye ka dongo kit ma rwatte pi lobo manyen ma tye ka bino-ni.
18. Waromo nyutu woro pi Ot me Ker nining?
18 Kabedo me worowa. Marwa pi Jehovah cwalowa me bedo ki woro i kom Ot me Ker, ma obedo kabedo me woro me ada. Ka jo manyen gubino iye wamito ni gulok maber i kom kabedo me cokkewa. Wek obed ma neno mit, omyero kiyub obed maleng dok kiroc ka ma oballe kare ki kare wek obed mamwonya. Wanyutu woro pi Ot me Ker ki timo gin ducu ma watwero me gwokone wek obed maleng. Obedo mot madit me dyero karewa me konyo yubo kabedo me worowa wek obed maleng nyo ‘roco ka ma oballe.’ (2 Tekwaro 34:10) Cik magi bene tiyo ka ce warwatte i Ot me Gure nyo kabedo mukene ma gure matino ki madito timme iye.
LONYE KI I KOM KIT KI TIM MOGO MA CIDOWA
19. Me gwoko komwa wek obed maleng, ngo ma omyero wakwer, dok Baibul konyowa nining iye?
19 Me gwoko komwa wek wabed maleng, omyero wakwer tim mogo ma cidowa, calo mato taa, tic ki kongo i yo marac, ki dong tic ki jami mogo calo jayigi-gu ma gigwenyo wi dano. Baibul pe otuco atir jami ducu ma cidowa ki nyingi kacel ki tim mogo ma onya i kin piny i kare-ni, ento tye ki pwony ma konyowa me niang kit ma Jehovah neno kwede jami magi. Marwa pi Jehovah cwalowa me kwanyo yo ma miyo wanongo cwakke pien wangeyo tamme. Kong wanenu pwony abic ma tye i Ginacoya.
20, 21. Jehovah mito ni wabed agonya ki i kom tim mene, dok tyen lok ango ma pire tek ma omiyo myero walubi?
20 “Wun ma amaro, cikke meno yam giciko piwa. Myero walonnye woko kekenwa i gin mo ducu ma cido komwa nyo cwinywa, kun walworo Lubanga, wek wadoku jo maleng atikatika.” (2 Jo Korint 7:1) Jehovah mito ni wagonye ki i kom tim mogo ma wolo komwa dok balo cwinywa, nyo doro tamwa. Omyero wakwer tic ki jami mogo ma romo weko wadoko opiigi kun nongo wangeyo ni balo yot komwa ki tamwa.
21 Baibul miniwa tyen lok mucwiny ma omiyo omyero ‘walonnye woko kekenwa i gin mo ducu ma cidowa.’ Nge ni 2 Jo Korint 7:1 waco ni: “Cikke meno yam giciko piwa.” Cikke ango? Kit ma kitito kwede i tyeng mogo malo, Jehovah ocikke ni: “Abijolowu, abibedo wonwu.” (2 Jo Korint 6:17, 18) Tam kong: Jehovah ocikke me gwoki ki dok me nyutti mar kit ma wego maro kwede awobe nyo anyiragi. Ento Jehovah bicobo cikke magi keken ka ikwero cilo me ‘kom ki me cwiny.’ Bedo twon mingo tutwal ka ce waweko kit nyo tim mogo maraco me balo watwa macok ma watye kwede ki Jehovah!
22-25. Pwony mene me Ginacoya ma romo konyowa me kwero tim ki kit mogo ma cidowa?
22 ‘Mar Jehovah Lubangani ki cwinyi ducu, ki kwoni ducu, ki tammi ducu.’ (Matayo 22:37) Yecu owaco ni cik man aye pud dong dit loyo. (Matayo 22:38) Jehovah pore me nongo mar ma kit meno ki botwa. Wek wamarre ki cwinywa, kwowa, kacel ki tamwa ducu, omyero wakwer tim mogo ma romo giko kwowa macek nyo dwoko piny kero me tam ma wanongo ki bot Lubanga.
23 “[Jehovah] miyo kwo ki dano ducu wa ki yweyo ki jami ducu.” (Tic pa Lukwena 17:24, 25) Kwo obedo mic mua ki bot Lubanga. Wamaro ngat Mumiyo-ni, dok wamito ni wanyut woro pi mic man. Wakwero kit nyo tim mo keken ma balo yot komwa, pien wangeyo ni tim ma kit meno nyutu cac pi mic me kwo.
24 “Mar lawoti macalo imarre keni.” (Matayo 22:39) Tim ma cido dano kacel ki kit maraco pe gudu ngat ma timo-ni keken, ento gudu wa jo macok kwede bene. Me labolle, ywayo ito taa twero kelo two wa i kom jo ma pe gimato taa. Ngat ma wano jo macok kwede nongo tye ka turo cik pa Lubanga ma wacci omyero wamar luwotwa. Ticce nongo nyutu ni en pe maro Lubanga kadi bed ni tuco ki doge.
25 “Po wigi ducu me mine kengi i te loc pa luloc, ki wegi twer, me bedo ki winy.” (Tito 3:1) I lobe mapol, gwoko nyo tic ki jami calo jayigi-ni obedo turo cik. Macalo Lukricitayo me ada, omyero pe wagwok nyo wabed ki kodi jami magi ma cik okwero-ni.
26. (a) Wek wabed i mar pa Lubanga, omyero watim gin ango? (b) Pingo bedo leng i wang Lubanga obedo yo me kwo ma pud dong ber loyo?
26 Wek wabed i mar pa Lubanga, omyero wabed leng, pe i kabedo acel nyo aryo keken ento i yo ducu. Kwero lajwac tic ki tim mogo ma cidowa kare mukene pe yot, ento twere. * Ada, man aye pud dong yo me kwo maber loyo, pien Jehovah kare ducu pwonyowa wek wanong adwogi maber. (Kwan Icaya 48:17.) Ma dong pire tek loyo aye, ka ce wabedo leng, ci wabibedo ki yengo ma bino ki i ngeyo ni watye ka kelo deyo i kom Lubanga ma wamaro-ni, man weko wabedo i marre.
^ para. 2 I leb ma kitiyo kwede ka kiwacci “lengo” i kine mukene cung pi lengo me komwa, ento pol kare cung pi lengo me cwiny bene.
^ para. 10 Nen Dul me 13 pi lok kom kwero nino madongo kacel ki kwer mogo ma Lukricitayo omyero gugwokke ki i iye.
^ para. 12 Kiloko i kom kit me yero galowang matir i Dul me 6 i buk man.
^ para. 26 Nen bok me “ An Tika Atute me Timo Gin Matir?” i pot karatac 94, ki “ Ki Bot Lubanga Jami Ducu Twere,” ma tye malo.
^ para. 67 Nying kiloko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jakom koro osewacho sani maber ni mondo wawe timbe machalo kamagi. Tim mar ni jaluo layo e bath yo to kikalo tochungi ni "we kalo mondi nyaka serkal tiek layo" nyaka rum.
Oseyudre ni tim ni en adier. kik ng'ato we ni jakom riambo. Nitie joluo man gi tim bila ni mar adier!!
Kata osogo winyo oseweronwa ni "jaluo kik uba wach ubrokectho ne jakom kura" to pod ok wawinji. pod korka walayo e bath yo!
To kata kamano, wan joluo gimobadhowa onge! wadak makata gionge! walaa kata kik walaa to pod wachiemo to wanindo gi monde wa! gima ng'ato buogonewa onge!
Saaruok bende wakia saree. kokgidua gocho ne jakom to be giwe! Gor be wabropako makata gihero okgidwa!
"kokiwinj towachni"


text:
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Dwoko ma Muma Chiwo
Pinyruodh Nyasaye en sirkal ma Jehova Nyasaye oketo. Ei Muma “
Pinyruodh Nyasaye” iluongo bende ni “
pinyruodh polo” nikech olocho koa e polo. (Mariko 1:14, 15; Mathayo 4:17) Sirkandno ochan mana kaka sirkande mag dhano, en mana ni en gi teko moloyogi e yore duto.
Joloch. Nyasaye oyiero Yesu mondo oloch kaka ruoth e pinyruodhe kendo osemiye teko duto moloyo teko ma dhano moro amora nyalo bedogo. (Mathayo 28:18) Yesu tiyo gi teko momiye e kelo ber nikech ne osenyiso ayanga ni en jaloch minyalo gen kendo ma dewo ji. (Mathayo 4:23; Mariko 1:40, 41; 6:31-34; Luka 7:11-17) Koluwo kaka Nyasaye chike, Yesu oseyiero jomoko moa e ogendni duto ma biro locho kode e polo ‘
kaka ruodhi e wi piny’.—Fweny 5:9, 10.
Kinde ma obiro kawo kolocho. Mopogore gi sirkande mag dhano ma ok siki, Pinyruodh Nyasaye to “
ok norum nyaka chieng’.”—Daniel 2:44.
Joma ibiro loch e wigi. Ng’ato ang’ata ma timo dwaro mar Nyasaye nyalo bedo e bwo loch mar Pinyruodh Nyasaye bedni anyuolagi ne gin ng’a gini kata oa e piny mane.—Tich Joote 10:34, 35.
Chike. Chike mag Pinyruodh Nyasaye timo gik mang’eny moloyo mana kwero timbe maricho. Gikonyo ji mondo obed gi timbe mabeyo. Kuom ranyisi, Muma wacho niya: “
Nyaka iher Jehova Nyasachi gi chunyi duto, kendo gi ngimani duto, kendo gi pachi duto. Mani e chik maduong’ie moloyo kendo mokwongo. Mar ariyo ma chal kode e ma: ‘Nyaka iher wadu kaka iherori iwuon.’” (Mathayo 22:37-39) Hero Nyasaye gi jomamoko chwalo joma itayo gi Pinyruodh Nyasaye mondo gitim gik ma kelo mor ne jowetegi.
Puonj mag Pinyruodh Nyasaye. Pinyruodhno keto chike makare matayo joge, bende opuonjo joge kaka ginyalo rito chike matayogigo.—Isaiah 48:17, 18.
Gima duong’ ma Pinyruodh Nyasaye biro timo. Pinyruodh Nyasaye ok bi miyo joloch mage obed jomwandu ka koni to joma gilocho e wigi to chandore. Kar mano, Pinyruodhno biro timo dwaro mar Nyasaye, moriwo nyaka chopo singo mar Nyasaye ne joma ohere ni gibiro dak nyaka chieng’ e Paradiso e piny.—Isaiah 35:1, 5, 6; Mathayo 6:10; Fweny 21:1-4.
Puonjri Weche Momedore
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Ji mang’eny ong’eyo Lamo mar Ruoth Kwayo ma wacho ni “Pinyruodhi mondo obi” tiendgi en ang’o?


text:
PENJO MA ROWERE OHERO PENJORE
Be Arwakora Maber Adier?
Ang’o momiyo en gima dwarore ahinya nono kaka warwakore? En nikech lewni ma warwako nyiso gima wan. Rwakruokni nyiso ni in ng’at ma chalo nade?
Weche adek madongo e wi fason monego watang’go kendo kwedo
Wach mokwongo: Kopo rwakruok mag joma waneno e televison kata e gasede.
Rawera moro miluongo ni Theresa wacho ni: “Seche moko agomboga rwakora e yo moro mana nikech aseneno kilando kit rwakruogno.” Kae to omedo wacho ni, “Kapo ni ipong’o pachi gi kit rwakruok moro, onge kiawa ni mano e kaka ibiro rwakori.”
Kit rwakruok milandoga ok lomb mana nyiri kende. Buk moro miluongo ni The Everything Guide to Raising Adolescent Boys wacho ni: “Rowere ma yawuowi bende ohero ahinya rwakore ka giluwo fason. Kata ka pod gitindo, gin bende giyudoga fason moko ma morogi.”
Gima inyalo timo: Muma wacho ni: “Ng’a ma riekone tin oyie ayiea weche duto; to ng’a ma jaterre mos oparo maber yo ma dowuothie.” (Ngeche 14:15) Ka luwore gi puonj ma yudore e ndikoni, onego inon ahinya kit rwakruok moro amora mineno e televison kata e gasede. Kuom ranyisi, kineno kilando kit rwakruok moro “manyien,” kata rwakruok “ma chiero gombo mag nindruok,” inyalo penjori niya:
‘En ng’a ma biro yudo ohala sama atemo matek ‘luwo fason mowuok?’
Ji biro nena nade sama arwakora kamano?’
‘Be kit rwakruogno nyiso gadier gima an kod gik ma ayiego?’
Paro ma nyalo konyi: Tem ane nono e juma achiel kit rwakruok moro milando e televison kata e gasede. En kit rwakruok mane ma gijiwo ahinya? Be nitie yore moko mopondo ma gitiyogo mana mondo gimi ibed gi gombo mar luwo fason moro? Rawera moro miluongo ni Karen wacho ni: “Nitie tem mar bedo ng’at ma rwakore maber, ng’at mondisore, kendo ma nyiso jomoko kaka dende ber miwuoro. Jo ohala mosefwenyo wachno yudo ka yotnegi ahinya lombo rowere.”
Wach mar 2: Luwo kit rwakruok moro mana ni mondo ichal gi jomamoko.
Rawera moro miluongo ni Manuel wacho ni: “Kapo ni kit rwakruok moro e ma ni e fason, ji duto biro rwakore kamano, kendo ka ok irwakori kamano to gibiro wacho ni in apuodho kata ni pod in chien.” Rawera moro ma nyinge Anna bende wacho niya: “Fason ok e ma lich ahinya. Gima duong’ en ka jomoko oyie gi kaka irwakori.”
Gima inyalo timo: Muma wacho niya: “Weuru luwo kit ngima mar joma odak e ndaloni.” (Jo-Rumi 12:2) Ka luwore gi puonj manie ndikoni, inyalo rango lepi kae to ipenjri penjo ma luwogi:
‘Gin gik mage ma chiko rwakruokna?’
‘Be ahero lewni mondikie nyinge ji kata nying kambi moro mong’ere?’
‘Be arwakora mana ni mondo amor jomoko?’
Paro ma nyalo konyi: Kar neno ni nitie yore ariyo kende mag rwakruok, tiende ni rwako lewni ma ni e fason (ma ji oyiego) kata ma nyachon (ma ji neno ni tinde ok onego orwak), inyalo yiero lewni ma ka irwako to iwinjo chunyi ni thuolo. Rwako lewni ma miyo iwinjo ka chunyi ni thuolo nyalo konyi mondo kik iluw kit rwakruok mar jomoko.
Wach mar 3: Bedo gi paro ni onge rach rwakruok e yo ma chiero gombo mag nindruok.
Nyako moro miluongo ni Jennifer wacho niya: “Kiwacho awacha adier, seche moko ng’ato nyalo bedo e tem mar rwako lewni ma chieko-chieko kata momake.
Gima inyalo timo: Muma wacho niya: “Kik uwe mondo bidhruoku obed mana ma oko . . . to obed bidhruok mopondo mar dhano man ei chuny.” (1 Petro 3:3, 4) Ka luwore gi paro ma ni e ndikoni, en wach mane maduong’ e kind weche ariyogi
Paro ma nyalo konyi: Kodok korka rwakruok, fason maberie moloyo en rwakruok e yo ma ok kal tong’. Adiera en ni thoth ji ok ong’eyo wachni e kindewagi. Kata kamano, tem ane paro wachno e yo machalo kama:
Be isega goyo mbaka gi ng’at ma wuoyo mang’eny kopakore apaka? Nyalo bedo ni ng’atno ok ong’eyo ni oketho mbaka me kindu kode, kendo omiyo iluor bedo machiegni kode.
In bende ka irwakori e yo mokalo tong’, to ichalo mana gi ng’at ma pakoreno. Yo mirwakorigo wacho mathoth kuomi, kendo lewnigo nyalo miyo iwinj ka chunyi ok ni thuolo kata nyiso ni ok idew jomamoko. Rwakruokni bende nyalo miyo jomoko ochak bedo gi paro marach kuomi.
Kar rwakori e yo ma nyiso dendi ne jomoko, tem bedo ng’at ma bidhore kendo ma ok rwakre e yo mokalo tong’. Rawera moro miluongo ni Monica wacho ni: “Bidhruok ok nyis ni nyaka irwakri ka dayo moti. Rwakruok e yo mobidhore kendo ma ok kal tong’ en gima nyiso ni imiyori luor kendo ni idewo jomoko.”


text:
Saa 8.45
Odichien’g, Jumapili
Mos
1. Kenya,
Uganda, Tanzania, Ulaya, nyaka loka Misri, piny mangima, amosou duto tetete
piny mangima.
2. An Simeo
Melkio ma omosou duto tetete.
Piny Abaluya
3. Piny Abaluya
Obera pod tiyo. En oti atiya e piny Abaluya, wabiro cheko wawegi piny Abaluya
mondo wawinjie rach mantie.
4. Buche mage
ma uguro mondo olos piny maber? En mane gi mane ma uguro chuth mondo orit piny?
5. Piny Abaluya
bende nitie kech to ogunde adi ma usesolo e piny ngima ma utero kuro?
6. Tich ma eyi
piny Abaluya aparo ni mondo odhi ocheki mondi kod Kardinar Lawrence Chiaji kod
jo Abaluya wegi. Odhi ocheki kod Kardinar mar piny mangima eka ban’ge Obera
odhi kuro.
7. Ywak n’geny
e piny Abaluya.
Kuonde Michiwe Ordin
8. N’ga manadi
momiyo Abraham Ordin, japetrol Kisumu? N’gama omiyo Abraham Ordin en n’ga? Koso
Nyasaye ema omiye?
9. An nene
achiwo kuonde adek ma ichiwe Ordin: Jerusalem Amoyo, Got Kalafare, kod Efeso
Ukwala.
10. To mana ka an
ema agolo amri eka koro idhi ichiwo Ordin kuondego.
11. To n’gama
ochiwo Ordin ne Abraham mberere ochak chon ohulre. Nono to Nyasaye biro bandhe
chunye.
12. Ohulre mondo
on’guonne odhi oywe dalane mos. Kaok kamano to n’gama ochiwo Ordin no biro
bedogi midekre, obiro yware piny.
13. To apenjo
Kadnar Lawrende: In ema ichiwo thuolo mondo ochiw ordin oko kendo ong’iew kod
pesa?
Akwede Ok Adwar
14. An akwede ok
adwar. Bende chokrruok ni an emane aluongoji mondo awuogo awuon mondo umiyae
pesa gedo kod wach mtoka mara mar pigiot, mane omiyo jo Suna odwaro nega e
wan’g yo madhi Kalafare, to kapok awuoyo kodu to un uchomo kanye?
15. Adwarou e
tiend Obolo. An emane aluongou.
16. An awuon to
pok awuoyo kodu to uchomo kanye un gi?
17. Koso maruni
dwaro chalo ma Raha ma ayany kende e mane ua godo?
Lemo gi Tich
18. Wayalo to
pesa igolo. Kata an sani abiro kod mia 100/=, abiro keto e nyimu sani mar gedo.
Iwacho to igolo.
19. Mokuongo mara
awuon, maluor nyaka emabati. Mara awuon. To kaok kamano to un ema mondo unyisae
gima datim.
20. Kata Nazareth
bende echande ochun’g, chal sigana. Omiyo adwaro wacho gigolo.
21. N’gat manene
oluongo burani ne en n’ga? Jalemo ok owach gimoro nono maok otim.
22. Usechoko
million adi moromo Jerusalem, Got Kalafare, Nazareth kod Nyamunda? Usechoko
million adi?
23. Koso akwede
kende ema uhero? Usiko mana ni n’ganeni anene ok ober. N’ganeni anene ok ober,
to into?
24. Koko rach.
Tegruok mautegreni, an’go kod an’go mauseketo e nyimu mondo uketie nyimwa?
25. Pile pile
uyalo pinje adi mausegero? Boro pod ok oger. Zeituni pok oger.
26. Mbaka ma
igoyo kaka mbak rawere ok adwar. Gouru mbaka madieri.
27. Ka uguro chik
ni ji ulourre, to dichiel. To ok ni ban’ge to weche moko chako tokea. Mago
chalo timbe rawere. Ok adwar.


text:
KARE 5
Duog ir “Jakwadhu Kendo Jarit Ngimau”
Bang’ somo bugni, be iyudo ka nitie wach moro kata pek moro mowuoye ma muli in iwuon? Ka en kamano, to kare ber. Thoth joma oluoro Nyasaye osekalo e weche ma chalo kaka mago, bed ni gin joma ne tiyone e kinde machon kata e ndalogi. Mana kaka Jehova nokonyogi loyo pekgo, in bende obiro konyi.
Jehova biro konyi duogo ire
BED gadier ni Jehova biro konyi duogo ire. Obiro konyi nyagori gi parruok, obiro hoyi ka jomoko ochwanyi, kendo obiro konyi bedo gi paro kod chuny mokue sama chunyi ketoni bura. Kae to mano biro miyo ichak tiyo ne Jehova kanyachiel gi joge kendo. Ibiro bedo kaka Jokristo moko ma ne odak e ndalo joote ma Petro nondikonegi niya: “Ne uchalo kaka rombe mobayo yo, to koro useduogo ir jakwadhu kendo jarit ngimau.”—1 Petro 2:25.
Duogo ir Jehova e gima berie moloyo minyalo timo. Ang’o momiyo en kamano? En nikech ibiro moro chuny Jehova. (Ngeche 27:11) Mana kaka ing’eyo, timbewa nyalo miyo Jehova obed mamor kata owinj malit. En adier ni Jehova ok chunwa ni mondo wahere kendo watine. (Rapar mar Chik 30:19, 20) Jal moro molony gi weche Muma nowacho kama: ‘Chuny dhano chalo gi dhoot minyalo mana yaw gi ka iye to ok gi oko.’ Nikech chunyi chalo kaka dhoodno, in e ma inyalo yiero mar yawe kuom tiyo ne Jehova gi chunyi duto nikech ihere. Sama watimo kamano, wamiye mich makende ma en makruok kode, kendo mano miyo wamoro chunye sidang’. Kuom adier, mor mwayudo sama walamo Jehova en gima ber moloyo ma ok dipim gi gimoro amora.—Tich Joote 20:35; Fweny 4:11.
E wi mano, sama ichako chopo ting’ ma in-go kaka Jakristo kendo, ibiro loni riyo mar ng’eyo Nyasaye. (Mathayo 5:3) E yo mane? Ji mang’eny e piny ohero penjore niya: ‘Ang’o momiyo ne ochuewa?’ Joma kamago nigi riyo mar yudo dwoko e wi penjo madongo motudore gi gimomiyo ne ochue dhano. Dhano nigi gombo mar yudo dwoko mar penjono nikech Jehova nochueyogi gi gombo ma kamano. Ne ochueyowa ni mondo wabed mamor sama watiyone. Onge gimoro amora ma nyalo kelonwa mor maduong’ ma loyo ng’eyo ni walamo Jehova nikech wahere.—Zaburi 63:1-5.
Ng’e ni Jehova dwaro ni mondo iduog ire. Ere kaka inyalo bedo gadier kuom wachno? Par ane wechegi: Bugni ne olos gi kinda bang’ lamo matut. Nyalo bedo ni sani koro en e lweti nikech okelnigo gi jaduong’-kanyakla kata Jakristo machielo. Kae to isebedo gi chuny mar some kendo kawo okenge ma luwore gi weche me iye. Magi duto nyiso ayanga ni wi Jehova pok owil kodi. Kar mano, ong’won kodi kendo otemo ywayi mondo iduog ire.—Johana 6:44.
Wanyalo winjo maber kuom ng’eyo ni wi Jehova ok wilga gi jotichne molal. Mano e gima nyaminwa miluongo ni Donna nofwenyo. Nowacho niya: “Mosmos ne achako weyo adiera. Kata kamano, ne ajaparo weche manie Zaburi 139:23, 24, ma wacho kama: ‘A Nyasaye, ranga, ing’e chunya. Tema, ing’e weche ma aparo. Kendo ine ka nitie gimoro marach e chunya, kendo telna e yo ma nyaka chieng’.’ Ne ang’eyo ni ok an mar pinyni, kendo ni ne ok awinjora bedo kuno kata matin. Bende, ne ang’eyo ni riwruok mar oganda Jehova e ka ma ne dwarore ni abedie. Kuom mano, ne achako fwenyo ni adier Jehova ne pok oweya. An e ma ne dwarore ni adog ire. Kendo koro amor sidang’ ni ne akawo okang’ mar dok ire!”
“Ne achako fwenyo ni adier Jehova ne pok oweya. An e ma ne dwarore ni adog ire”
Lamowa en ni in bende iduog mondo iyud “mor mar Jehova” kendo. (Nehemia 8:10) Ok iniywag ang’e ngang’ ka iduogo ir Jehova.


text:
FUONJI 6
Odoko Wanoneni Jomotho?
1. Wach maber ma mako kwoŋ jomotho a mene?
Munyo Yesu otundo Bethaniya chiegin gi Yerusalem, onwango mere pere milwoŋo ni Lazaro otho aka oido nyaka ochowo ndelo aŋwen i kalyel. Yesu to kidho dho kalyel gi Maritha kodi mariya, nyimin Lazaro. I hongo macheki, ji jochokere. Iparo ni maritha gi marya jowinjo nedi munyo Yesu ochierino Lazaro?
Maritha oido oŋeyo wach maber ma mako kwoŋ jomotho. Go oido oŋeyo ni Jehova bino chierino jomotho odoko jowobedi i piny ka.
2. Jomotho jolama?
Were ochweyo ji gi fukefuke. (1 Jokorinthya 15:47) Wakibedo chuny moruko deli. Wabedo ji ma joni gi deli ma nyariŋo, aka ka watho ongoye gima both. Ka watho nyaŋith wan bende tho, odoko wakinyali paro. Amomiyo Lazaro kowacho gimoro jye motimere i hongo ma go ochowo munyo otho, rupiri jomotho jokuya gimoro jye.
Were waŋo jomotho i mach makitho? Be. Rupiri Baibul fuonjo ni jomotho jokuya gimoro jye, fuonji ma mach makitho obedo twodo mamiyo ji kipusa Were ru gima go kitimi. Jehova obedo Were majamar, go kinyal chando ji ameno.
3. Jomotho jonyalo luwo kodi wan?
Jomotho jokinyali luwo kosa winjo. (Zabul 115:17) To nitye jomalaika marecho ma joluwo gi ji to jorendere ni a jomotho. (2 Petro 2:4) Jehova kimiti watem luwo kodi jomotho.
4. Jomene ma jolachierino?
Ji mathoth ma jotho jolachierino wok i kalyel odoko jowobedi i piny ka. Jomegi ma chango jotimo gikipiny marecho rupiri oido fuodi jokoŋeyo Were, bende jobino chierino.
Joma jolachierino jolafuonjere adyeri ma mako kwoŋ Were, jowonyali ketho yeyo pajo i Yesu, kodi timo gikipiny ma go mito. (Menyirok 20:11-13) Jono ma jolachierino to jotimo gikipiny mabeyo jolabedo i piny ka chil gi chil.
5. Chierino fuonjo wan aŋo kwoŋ Jehova?
Wani gi geno ni jomotho jolachierino rupiri Were odhiro Wuode to tho ri wan. Ri ameno, chierino fuonjo wan ni Jehova omaro wan swa kendo go ni gi wor. Ka jomotho jochierino, ŋa mimito neno?


text:
Aserawo ka D.C.
1. Oo, oyawore
uru uduto? (oyawore). Oyawore uru uduto kendo? (oyawore).
2. A, ero
Aserawo ka D.C. To owacho maber ni lemuru alema ma onge siasa moro. To an bende
akwere ni onge siasa, lemo kende e mara.
3. Weche moko to
ogadho kanyo, ni kia ni usiku ndio mbaya, to kanyo bende ayie-ayieya e wan’ge
ni ndiyo, mano kare.
4. To an e koro
ka abiro jiwo Fanjili ei usiku, ni nogo-no wan’g obi ogoya-agoya mana e dalana
ka.
5. Dala n’gato
bende ok iswage gi adhon’g? Bura di loye ni to nade? Dalano en par serikal? Ni
ooyo. To kanyo en par jo kanye? Par jo Legion. To Jo Legion gi eki dala gi? Ni
ee, in e wuon makosa.
6. To Okola to
a onge kuro, emomiyo aa yiene arudha kamano ero; ni ndio, ee. To koro an bende
koro ayaro thuoka mana gi pacho ka; obi wan’g to gipuoda; ni ii—ee—an’geyo, a
chuo be rom te, mana kamano.
Dhano ok Buoga
7. Oo, abedie
uru piny matin mondo anyisu wach ma Nyasaye bende o-ora go matin kidogo.
8. Mago to an
ok alam wadwa moro, alamo ruoth kende—Yesu. Dhano to ok buoga; ng’ama buoga en
Nyasaye ng’at achiel; ee chik ni mit bas to awinjo.
Chien’g Dokna, Anawuog Gi Manyatta
9. Erokamano
nyikwa Adam. Chien’g ma anadhi dala mar, ee Yesu, anadar gi Manyatta
kacha-chaa.
10. Gima awinjo
achako ajiwo—ni mondo walem matek; lemo kende.
Mach Nitiere e Lwetu Uwegi
11. Nikuop Jesus
dwa ketho pinye ni gi mach, to mach nitie e lwetu uwegi; joma on’geyo loso,
mach nitie e lwetu uwegi.
12. Ujoma ohero
mach ma ji budho godo e ofis jokabwana kagi—a—a opon’go piny. A, ero ugombo
mach, to mach ero biro.
13. Owacho maber
ni mondo walem-alema mos maber. To walem matek nikech piny polo chiegni. Yor
polo diny; yor mach maoktho lach moloyo.
Jaricho Otim Dwache Te
14. To ojiwo
ahinya ka onyiso Sheria ni: n’gama on’geyo ni en japiny ni otim dwaro ne
tetete. Wiye kik wilgo yawa kata achiel. E kaka awinjo onyisa.
15. To ka in’geyo
ni iwendo (e piny) ka wuod wegi kama; in wendo kiny saa kama igoyo bul e
liendi; ka in ja Legion to itimo yueyo maokrum e liendi, ni walem; bas koro
ing’e chon ni chak chon.
16. Timbe ni duto
tetete ma yande itimo kawuono logie (wegi).
17. Kata yande
idhako, in gi chuori to imilaya, ihero mana chuo to chuori to in’gogo gi dhogi;
ee Nyasaye bende owacho ni tim matek, tim matek nikuop pinyni eni pinyi ok
inidar. Kidar to ifuwo. Dhako moweyo chuore goyiem!
18. Dichuo bende
mokawo chiege on’gogo ni bwe, ka ng’at ma on’gogo ng’ok ma oya e iye, kik itho.
To ne ichandori ikawo chiegi no owadwa; in’giewe ka pod onyako bende iketho ne
heshima dalagi; tinde ka orach ni iriembo go. To kik itho; in bende ka itho to
wachni, imany mana pondi kuma iriembe ji.
19. Kata in dhako
ma ohero chuo to in kod chuori; ee chuo muwuondorugo. Nyako we ketho nyakati
(seche) magi nono kayiem. Yie mondo dichuo onyuomi inyuol nyoti gi e ot dipo ka
ikwano. Ok ni ma chuori-machuori to ma bende berni, ooyo. We ketho nyakati.
Chutho initho idhi e mach maoktho—ibed kuro—ma e gima aluwo ni.
20. Adwa loso
katholika, ni kon’go, jok moko dok e kon’go e thurwaka, jok moko bende ohero
akwede. Ja akwede, in ja akwede to kik itho, kitho dan’g rach (nikech) piny
polo kucho ok en mari, en mar jok mofuwo migweyo gi tielo, misiemo wan’ge gi
bunde.
21. (Polo en mar)
jok mofuwo misiemo wan’g gi garunge ni lin’g abiro toyo wiyi gi rungu—bas mago
jok mofuwo. Olin’g kimia kama panya ni i—nikuop on’geyo mana ni ofuwo e an’go?
E kind Oganda.
22. Jobeyo odage
te, nyaka jok ma nyiri mabeyo tetete odage duto tete, en ng’ama ofuwo, orach.
To piny polo bende okiye—ka otho ni-i, bas, iromone gi dhano kundi, dhano
oganda makwar e gima nyocha aneno gi wang’a.
Rwak Michiwo ne Jok Madonjo E Polo
23. Nyapiere otho
ka an kama olan’g yuagore (ne) malich mokadho—sauti mar kingele ywak yare tun’g
piny nyaka tun’g piny ma ikia ni en cha oywak kure. Kingele! Kingele ywak
malit; olan’g ywak maa—mbom, mbom; mbom, mbom; to joma dumo-aduma obani ma
bende ok ine (gin) tara gana; to jok ma ineno gi jok ma ok ine bende nitie.
24. Jowadwa, ma
emomiyo ayie ni piny polo ni kare ober. Iromo ne jok moran kawan gini gi,
taka-taka migweyo kod tielo gi, a jopolo romo ni maber mokadho.
25. To ka in
bende diwuor awuora—oo—ka iwuotho to bende to nyaka in’ganjie matin kidogo kama
bende. Ok rach, lakini n’ganj-an’ganja ki n’geyo ni pinyni isike—sikie pinyu ka
kik idar!
Gik Man E Polo Korgi Simeo
26. Kuma nyocha
adarie ni yawa aneno weche duto. Jok moko iyalo to muodo mach gi dhogi.
27. Jaduon’g moro
nitie, ume bor, ume bor ma nyaka nene pok aneno n’gama ume okadho alama, (to)
ti nowan’g ma ume chalo mana—sijui—bende onge gima dan’g apime go! Odhanjore
kama to kendo odhi ni-i, odwa chalo ka um nguruwe be, to wan’ge othanyore ka
wan’g bim. To mach to omuodo mana gi dhoge; koke be oyombore ma lwete maeni,
kar okobo.
28. Emomiyo
nyithindwa, jok matek duto, kik udhaw e pinywa ka, ka udhaw to ufuwo.
Weuru Juok kod Kuo
29. To jakuo
mon’geyo gumbo ni—ii gi pesa wadgi, pesa ikiyo mana, mana ka dhako goyo mbaka
gi chuore e ot, koro e ka ilidho moos idhi yawo rangach, n’ge malon’go ni in
bende ti atiya tijini e pinyni ma kik idar.
30. Jakuo
mon’geyo gumbo gi dhok to gi tonge, to gi runge, aneno kaka gigumbo e mach.
Dhian’g ochuo bund iye to korekodhigo ni—ii to oyuogore. Dhian’g to yuayo go
hurrr; dhian’g yuaye gondra---aneno gi wang’a rando kama—a.
31. Dhako ma
jajuok mon’ge himo nyathi dhako wadgi gi juok; moro bende to dhakoni iye wan’g
to okawo gimoro odino (ogoyo) godo nyathi dhako wadgi ni bip, a—i—he, kik itho,
ka itho to kare Nyasaye ofuwo, ofuwo ka Ondeto. Kik itho nikuop in janek! To
nyathino otho, tho ma raracha, tho manende nyathino kia, chakre okinyi koro
nyathi go mana ni e—e gi nyingi, isenege, orom kodi. Piny polo bende ok ininyon
kata dichiel, onge! Ma e gima awinjo gi ita kabisa—ok ininyon dala ka ruoth, ka
Yesu!
Kik Uwe Lemo Nikech Sombu Kata Timbe Piny
32. Ka owachnu ni
mondo ukaw kalatas mar somo, kaw uru akawa. To ka giwacho ni kik ulem to
kwergiuru ni somo to wasomo to lemo bende wayie.
33. To in bende
lem, kidagi lemo to item isikie pinyni!
34. Ka jo pinyni
okwer ni kon’go rach, adier chutho kong’o rach. Ka okweri ni kik ichodi, in
bende yie kik ichodi.
35. Ka jo pinyni
owacho niya, kik iriambi, in be kik iriambi adieri. To ka giwacho ni riambi,
kwergi; bende ka giwacho ni chodi, kwergi. Wachni jokocha okwera kamano!
36. Ka giwacho ni
kik ilem otieno, kwer niya, adhi lemo ma karachni to wan’g aneni mana gi
bunde—ibi inega mondo aweni pinyni eni, pinyni pinyi an abaro adhi e polo. Ee,
mano kende e kaka onyisa.
37. Haya jok ma
oluor duto tetete ochak chon oaye-aaya wa. Anto ok aluor, an pinyni ang’iewo gi
remo.


text:
Kik Udonj E Bugo
1. Aneno ka
wachiko bugo matut to ok wanawuogie bugono.
2. Aneno otut
to kik uywagi, mano lek mane Nyasaye onyisa gotieno. Omiyo water Rosari
man’geny ahinya kod gero od Nyasaye, mano ema obed tichwa.
Guro Chike Dini
3. Ka waguro
chik, onego wagur ka wang’iyo bug ngima. Wagur ka wang’iyo buk machon mar
Katholik gi mar CMS, nitie chike (e bugegi) mang’eny.
4. Omiyo kik
wagol chik mag miriambo, (mano) Nyasaye nyalo wan’gowa.
Ng’uono Ber Moloyo
5. Buk (Muma)
bende ondikie wach Jesus kuma ne owachoni ka owadu okosoni to ing’uonne.
6. Nyasaye kane
osechweyo piny, ochweyo dichiel kende. To gik maricho noyieki nowit e mach.
7. Omiyo, gol
uru chike ka ung’iyo Kitabu, mondo ugur chik ka umbeko nikech onge ng’at maler.
8. Ng’ama
onyombo kod ng’at maok onyombo, kod ng’ama chodo, girom (e nyim Nyasaye). Kendo
kaka ng’at ma chodo nyalo nywolo nyathi e kaka ng’ama onyombo nyalo nywolo
nyathi.
9. Bende onge
ng’ama ler. Jesus kende ema ler, en ema ok onyombo. Aler nade to an kod mon to
kod nyithindo?
10. Omiyo, ket
uru chik to kik ukas ahinya. Ng’euru ni onge ng’at maler.
11. Kik ng’ato
sand wadgi (nikech richo), onge ng’ama ok kethi. Ji duto ketho mana te.
Chamo Sadaka
12. Kuom Sadaka
to chamo ber abera nikech in’geyo ni rembi iseng’iewo kod mach. Ng’ama hape
ochwanyo nodonji (e polo).
13. Puonj ng’ama
ketho moloyo chunge kata goye marufuku.
Ja-Legion Kendore Mana Gi Ja-Legion
14. Yawa, udhi e
mach gi thuon nang’o to akwerou?
15. Jopiny
masira, kare miya uru itu.
16. Ng’ama nokend
nyar Kafiri ma ok lem, to kata ne en ja Legion Maria to oweyo otimo timbene,
mach oluw piere tiir gi chiege no.
17. Kata en sista
mokawore gi ja Kafiri maok lem, kata Jalemo mayomyom ma lemo to timo timbene,
Nyasaye oseweyou oko manade nikech bucha oserumo gi e pinyka.
18. Jo piny
masira, Ruodhwa ok inine kod wan’gi kendo ibiro neno masira ndalo ma Jesus
biroe. Pod berberie anyiero kodu.
19. Ndalo biro
maok abi dewi kata in mana osiepna. Yawa jopiny masira, aweyou mondo utim
timbeu, to ok ungeyo ni kend mag anjawo ok adwar nikech ema osekelo chode e
Legion Maria kae.
Puonj Nyathini Yor Polo
20. Jonyuol, cham
uru mwandu ka ung’eyo ni ng’atno manopuonj nyathine mit dhi e polo, ng’atno
nobed jahawi maduon’g.
21. Nyasaye
nomede ndalo kendo nogone erokamano maduon’g kuom reso chuny nyathineno.
22. Yawa, kik
ubol nyithindo e lak ondiegi, ayudo ka bura ni malo kae matek.
23. Ja Legion one
ni nyare otimo kend maber e nyim Nyasaye, bende onwan’go matrimonio maber e
nyim Nyasaye. To wuode be (one ni otimo kamano).
24. Ka ok kamano
to Nyasaye oritogi e polo gi buch mach.
25. Kend mag
anjawo omiyo jopolo nyiera e polo ka ahinya, kata ero ung’iyo koda kamano.


text:
(Thuond weche mane ruoth opuonjo Usenge od Ayubu. Opanggi
kaluwore gi yiero mar jandiko)
Kara Onge Mer
1. An kara onge
kon’go. Onge siasa, onge ndawa kata nyasore.
2. Kata sero
nyiri onge ka. An’geyo ni un jorotenge uhero chode; uhero monde ji mondo
uchodru godo.
3. To kara kani
koyudi to imaki. An gi sirikanda machiegni ka, ok un kendu.
4. Kong’o
akuon’go. Kon’go miyo nyiwa kethore e bache; gi toyo iye gi chuo. Nyiwa
okethore e ba koda majengo, isero kuro kod pesa.
5. In wuon
nyako igalri kani ni omiyi pesa ichamo, kare ichamo pesa dwanyruok.
6. Pesa ober ka
n’gato ochiwe maler.
An Wuod Luo
7. An wuod ja
Luo asili. An wuod Luo radhianja.
8. Awachonu ma
gi thuon koro.
Weuru Akwede Mag Dinde
9. An’geyo ni
in ja-Adventist ikwedo ja Katholik ni dwanyore, to into?
10. An’geyo ni ja
Legion Maria, ifuwo kaka an, ikwedo ja Adventist ni dwanyore, to into?
11. An’go momiyo
un jo akwede? An’go momiyo in ja Katholik in ja akwede?
12. An’go momiyo
ikwedo Legion Maria kiwacho ni Legion Maria mago dinde mon to gi chotgi; mago
thagalany mar jolendo?
13. Be in’geyo ni
gima idwaro ir Nyasaye ema ja Legion manyo, kendo gima ja Adventist dwaro ema
ja Katholik dwaro?
14. Ka gima
imanyo en lamo Nyasaye adieri, mano ema omanyo. Kendo mano emomiyo oweyo
dalagi.
15. Ja Legion ok
obiro sero nyari. Nyari ok adwar thin’ga. Chiegi thin’ga. Chuori bende thin’ga,
akiae.
16. Omiyo
jowadwa, walamuru Nyasaye maonge akwede. Lam Nyasaye achiel, ihere ahinya,
mondo idhi e ngima maokrum.
Dichwo Achiel, Dhako Achiel
17. Agolonu puonj
moriere tiir niya, dichwo achiel obedo mana gi dhako achiel.
18. Dichwo riwo
arus gi dhako achiel kende. To ka dhako otho, dichwo nyalo riwo arus gi dhako
achiel machielo kendo.
19. Ok onego
idwar nyuomo nyako machielo kendo nikech chia mare to in kod Chiegi. Dhako bedo
mana achiel.
20. Onge riwo
man’geny; kiriwo man’geny to ifuwo. Dhako bedo mana achiel kende.
21. Koyie
onyuolna, kotamore to wachwe kamano. Onge riwo man’geny nikech en mgumba. Joriw
man’geny jorom gi mach!
Simeo Oor Kuomwa
22. Nyithi
Nyasaye, jorotenge wadwa, anto oora kuomu.
23. An asayou
asaya, an afuwo akia somo. To wuonwa noora konyisa ni: “Dhi ipuonj jok mofuwo
kaka in.”
24. To an ne
akone ni: “Jok mofuwo kaka an onge kucho, joka riek tee. Giriek mohewa. Joka
serikal tee. Kadhi puonjo gi to adhi aa nono.”
25. To wuora
nonyisa niya: “Ng’ama oyanyi e nyinga kata n’gama ogoyi e nyinga to ok rach.”
26. Nyithindwa
kare ne owacho adiera. Goch to ogoya ndi, otur n’getna ndi, owan’g goda ndi.
Mago te naneno.
27. Kare wuora ok
noriambo kata matin kane onyisa ni mondo abi apuonj jok mofuwo.
28. Wuora noora
ni mondo upuk kon’go piny, upuk manyasi piny, uwe dhawo kod lwenje. Noora mondo
uwe negoji, uwe chamo alote maricho.
29. Nonyisa ni
mondo akwed wechegi maler e lela. Kendo kata inega to ahul ahula. Kata igoya
ngum to awach awacha.
30. Nyithi
Nyasaye, ngum oroma to awacho awacha wechegi gi thuon. Awacho ni mondo upuk
kon’go, awacho ni mondo uwe juok.
31. A jopiny
masira yaye! Jo ndagla gi yaye! Ja ndagla manego nyathi n’gato machiegni
nyombo. Okawo nyathi maber to onego. Ja ndagla!
32. Ni ka wang
ahulo to inega! Yawa ahulo. N’gama nego mana nyathi n’gato machiegni nyombo!
33. Onego wuoyi,
wuoyi siro, wuoyi maran’gongo. Kendo kosenege to odile kendo wuoyino chako
chieno min gi wuon mare to oweyo n’gama onege.
34. Jo ngagla
wan’guru ndagla. Jo bilo wan’guru bilo. Jokuo weuru kuo.
35. Mago kawacho
to ngum oroma. Ni ok tal. Awacho! Atalo, tho! Wan’g otimre yawa. Giugo otimre
atima, ayie. To nokona chon.
Simeo Okoro Yor Thone
36. Yawa dhako
majagombo chuor dhako wadgi, mach oluw pierino yaye!
37. Owada, aa
yaye! Dhako magombo chuor dhako wadgi, kendo mandiwa!
38. Aluwo gi
thuon, kata ka kiny imiya SUM E CHIEMO, ayie tho, thich!
39. Oyawore duto!
Yawa Nyasaye odagi ni kik aluwra kuom chi dichwo wadwa. Odagi, okodwar. An
okwera, odagi.
40. Anto anakweru
nade. Odagi! Wuon lowo odagi e pinye.


text:
Ochan Kanyakla Magu e Yo Mane?
Bura mar jodongo tayo moro ka moro kuom kanyakla. Kanyakla madirom 20 loso alwora, to alwora madirom 10 loso distrikt. Jodongo malworo miluongo ni jorit-alwora koda jorit-distrikt limo kanyakla kinde ka kinde.
Bura Maduong’ moting’o jogo mosebedo Joneno kuom kinde malach masani tiyo e ofis maduong’ mar Joneno mag Jehova Brooklyn, New York, chiwo puonj mowuok e Muma.—Tich joote 15:23-29; 1 Timotheo 3:1-7.
Puonjri Weche Momedore
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Ang’o Mibiro Neno e Chokruogewa mag Jokristo?
Wachokore kanyachiel mondo wapuonjre Muma kendo wajiwre ng’ato gi ng’ato. Warwaki gi mor!
PENJO MA JI JOPENJO
Be Joneno mag Jehova Nigi Jotelo Michulo?
Be un gi jotelo? Gin ng’a gini matiyo kaka jotich Nyasaye mopwodhi?
CHOKRUOGEWA
Ang’o ma Timorega e Kingdom Hall?
Ng’i vidioni mondo ine iwuon.


text:
“Dhiuru e Ogendni Duto Mondo Ulok Ji Obed Jopuonjrena”
“Dhiuru e ogendni duto mondo ulok ji obed jopuonjrena, kubatisogi . . . , kendo kupuonjogi rito weche duto ma asechikou.”—MAT. 28:19, 20.
WENDE: 141, 97
1, 2. Gin penjo mage ma wanyalo penjore kaluwore gi weche ma Yesu nowacho e Mathayo 24:14?
BED ni ji oyie kodwa kata gikwedowa, thothgi oyie ni Joneno mag Jehova ong’ere ahinya nikech tijgi mar lendo. Nyalo bedo ni iseromo gi joma wacho ni ok giyie gi puonj magwa to kata kamano, gimiyowa luor nikech tich ma watimo. Mana kaka wang’eyo, Yesu nokoro ni wach maber mar Pinyruoth ibiro land e piny duto. (Mat. 24:14) Kata kamano, ere kaka wang’eyo ni tich ma watimoni chopo weche ma Yesu nokoro? Be rach wacho ni wan kendwa e ma watiyo tich ma Yesu nokorono?
2 Dinde mang’eny nenoga ni giyalo Injili kata wach maber. Kata kamano, giyaloga mana e kanisegi, e redio, TV, e Intanet ka ginyiso ji kaka ne giyudo warruok. Moko kuomgi to paroga ni giyalo sama gikonyo oganda e weche mag thieth kod gero skunde. Kata kamano, be gik ma gitimogo e tich ma Yesu nochiko jopuonjrene mondo otim?
3. Kaluwore gi Mathayo 28:19, 20, gin gik mage ang’wen ma jolup Yesu nyaka tim?
3 Be jopuonjre Yesu nonego obed abeda kamoro mos ka girito ni ji e ma obi irgi? Ooyo ngang’. Bang’ chierne, Yesu nowuoyo gi jopuonjrene mang’eny konyisogi niya: “Dhiuru e ogendni duto mondo ulok ji obed jopuonjrena, kubatisogi . . . , kendo kupuonjogi rito weche duto ma asechikou.” (Mat. 28:19, 20) Omiyo dwarore ni watim gik moko ang’wen. Nyaka walok ji obed jopuonjre, wabatisogi, kendo wapuonjgi, kata kamano en ang’o monego watim mokwongo? Yesu nowacho ni: “Dhiuru”! Jasomo moro ma nono Muma nowacho ni wach ma Yesu notiyogo ni “dhiuru” ne nyiso ni Jakristo ka Jakristo omi ting’ mar lendo, bed ni otimo kamano e nderini kata kuonde maboyo ming’adoe nam.—Mat. 10:7; Luka 10:3.
4. Bedo “jolupo mag ji” tiende en ang’o?
4 Be Yesu ne wuoyo mana e kinda ma Jakristo ka Jakristo ne dhi timo, koso ne owuoyo e wi kampen mochan e yo mong’ith mar lando wach maber? Nikech ng’ato achiel ok ne nyal dhi lendo ne “ogendini duto,” ji mathoth mochan maber ne dhi dwarore mondo otim tijno. Yesu nonyiso mano ka nowacho ne jopuonjrene ni gibed “jolupo mag ji.” (Som Mathayo 4:18-22.) Tiend lupo ma Yesu ne wuoyo kuome ok en ma ng’ato achiel e ma mako rech, kobet abeta korito rech e ma obi. Kar mano, tijno ne oriwo tiyo gi net mag mako rech, to mano en tich matek ma kinde duto dwaro ni ji mang’eny onywakne e ka otime.—Luka 5:1-11.
5. Gin penjo mage ang’wen ma dwarore ni wayud dwokogi, to nikech ang’o?
5 Mondo wang’e ni gin jo mage ma lando wach maber kaka Yesu nokoro, dwarore ni wadwok penjo ang’wen ma luwogi:
En ote mane monego waland?
En ang’o monego ochwalwa timo tijni?
Gin yore mage mag lendo monego otigo?
Tij lendo onego otim e alwora ma romo nade kendo kuom thuolo maromo nade?
Yudo dwoko mag penjogi biro konyowa fwenyo joma tiyo tich ma reso ngima ji, kendo jiwowa mondo wadhi nyime timo tijni gi kinda.—1 Tim. 4:16.
EN OTE MANE MONEGO WALAND?
6. Ang’o momiyo inyalo bedo gadier ni Joneno mag Jehova lando ote madier?
6 Som Luka 4:43. Yesu nolando ‘wach maber mar Pinyruoth,’ kendo odwaro ni jopuonjrene otim kamano. Gin jomage ma lando wach maberno ne “ogendni duto”? Gin mana Joneno mag Jehova kende. Kata mana moko kuom joma kwedowa ong’eyo wachni. Kuom ranyisi, padri moro ma en jamisonari nowacho ne Janeno moro ni osedak e pinje mathoth kendo osebedo kopenjo Joneno e pinjego ni en wach mane ma gilando. Be ing’eyo dwoko ma ne gimiyega? Padrino nowacho niya: “Giduto ne gifuwo nikech ne gimiya dwoko machal niya: ‘Wach maber mar Pinyruoth.’” Kata kamano, Jonenogo ok ne ‘ofuwo,’ nikech ne giwacho gimoro achiel mana kaka Jokristo madier onego otim. (1 Kor. 1:10) Ne gijiwo ote mantiere e gaset mar Ohinga mar Jarito Malando Pinyruodh Jehova. Gasedni yudore e dhok 254. Ilosoga gocho mar ji duto kod mar puonjruok, to moro ka moro kuom gochogo ilosoga kopi ma dirom milion 59, kendo mano miyo obedo gaset mipogoga ahinya e piny mangima.
7. Wang’eyo nade ni jotend dinde ma luongore ni Jokristo ok land ote madier?
7 Jotend dinde mag miriambo ma luongore ni Jokristo ok land Pinyruodh Nyasaye. Sama giwuoyo e wi Pinyruoth, thothgi wacho ni Pinyruodhno en gima nie e chuny Jakristo. (Luka 17:21) Ok gikony ji mondo ong’e ni Pinyruodh Nyasaye en sirkal manie polo ma Yesu Kristo e Jaloch, ni pinyruodhno e ma biro tieko chandruoge duto mag dhano, kendo ni machiegnini obiro golo gik maricho duto e piny ka. (Fwe. 19:11-21) Kar mano, gihero mana paro Yesu chieng’ Krismas kod Ista. Ok ging’eyo gima Yesu biro timo kochako locho e piny ka. Nikech ok ging’eyo ote monego giland, be iparo ni ginyalo ng’eyo gima onego ochwalgi timo tijno?
EN ANG’O MONEGO OCHWALWA TIMO TIJNI?
8. En paro mane ma Jakristo ok onego obedgo sama otiyo tij lendo?
8 En ang’o maduong’ monego ochwal Jokristo madier mondo olend? Ok onego obed wach choko pesa kata gero udi madongo molichore. Yesu nonyiso jopuonjrene kama: “Nuyudo nono, omiyo chiwuru nono.” (Mat. 10:8) Wach Nyasaye ok onego olokgo ohala. (2 Kor. 2:17) Joma lando wach Nyasaye ok onego okwa osara kuom tich ma gitimo. (Som Tich Joote 20:33-35.) Kata bed ni Muma oketo wachno maler, thoth kanise odichga mana gi choko pesa kata manyo yore mamoko mag yudo pesa ka gitiyo gi nying din. Gichulo jotendgi kaachiel gi jotich mamoko osara. Thoth jotend kanise osechoko mwandu mang’eny miwuoro.—Fwe. 17:4, 5.
9. Ere kaka Joneno mag Jehova osenyiso ni gilando wach maber gi chuny mowinjore?
9 Joneno mag Jehova timoga nade kodok korka wach pesa? Tijgi isiro gi chiwo ma ji golo ma ok ochun-gi. (2 Kor. 9:7) Onge sadaka michokoga e Utewa mag Romo kata e chokruogewa madongo. Kata kamano, higa mokalo kende, Joneno mag Jehova notiyo gi seche ma dirom bilion ariyo e lando wach maber kendo dwe ka dwe ne gipuonjore Muma gi ji ma dirom milion 9 maonge chudo. Gima iwuoro en ni Joneno duto ok chulga osara, kata kamano, gimorga tiyo gi pesagi giwegi e tiyo tijno. Jatim nonro moro nowuoyo e wi tij Joneno mag Jehova kowacho kama: “Gima duong’ ma gitimo en lendo kod puonjo ji. . . . Onge jatelo michulo osara, to mano miyo garama maggi dok piny ahinya.” Kare ang’o ma chwalowa mondo watim tij lendo? Watiyo tijni ma ok ochunwa nikech wahero Jehova kod dhano wetewa. Chuny mar chiwruokni chopo weche ma nokor e Zaburi 110:3. (Som.)
GIN YORE MAGE MAG LENDO MONEGO OTIGO?
10. Gin yore mage mag lendo ma Yesu gi jopuonjrene notiyogo?
10 Gin yore mage ma Yesu kaachiel gi jolupne notiyogo e lando wach maber? Ne gidhiga kamoro amora ma ji ne yudoree, obed e lela kata e miechgi. Tij lendo oriwo dhi ot ka ot ka wamanyo joma owinjore. (Mat. 10:11; Luka 8:1; Tich 5:42; 20:20) Tiyo gi yo mochanore kamano nyiso ni ne idhi lend ne ji duto te ma ok obuon ng’ato ang’ata.
11, 12. Kinda ma jotich Jehova nigo e tij lando wach maber, opogore nade gi ma dinde mamoko nigo?
11 Dinde ma luongore ni Jokristo osetimo nade kuom wachni? Thothne, joma dhi e dindego oseweyo tij lendo mondo jotendgi e ma otim tijno nikech ichulogi. Kar bedo “jolupo mag ji,” gima gidichgo en mana neno ni joma ne giseyudo ok oweyogi. En adier ni seche moko jotend dindego temoga jiwo jolupgi olandie injili. Kuom ranyisi, ka ne higa mar 2001 chakore, Pop John Paul mar Ariyo nondiko e barua moro kama: “Kuom higini mang’eny, asebedo ka ajiwo ji mondo oland injili. Atimo kamano sani bende . . . Nyaka wachier kinda ma Paulo ne nigo ka nowacho niya: ‘Nodokna malit ka ok alando Injili.’” Pop nomedo wacho ni tijno “ok nyal wene mana joma olony kende, to mano en ting’ ma omi Jotich Nyasaye duto.” To ji adi mosekawo okang’ kaluwore gi wachno?
12 Joneno mag Jehova to osedhi nade gi wach lendo? Gin kendgi e ma gilando ni Yesu osebedo ka locho kaka Ruoth chakre higa mar 1914. Mana kaka Yesu nochiko, tij lendo e ma giketo mokwongo e ngimagi. (Mar. 13:10) Buk miluongo ni Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners wacho kama: “Kuom Joneno mag Jehova, tij lendo e gima duong’ie moloyo.” Bugno medo wacho niya kowuoyo e wi weche moko ma Janeno moro nowacho: “Sama giromo gi joma kech kayo, joma ojwang’, kata joma tuwore, gitemo konyogi . . . mak mana ni gima duong’ ma gitimo en chiwo ote e wi giko mar piny marachni, kod kaka ng’ato nyalo timo mondo obi orese.” Joneno mag Jehova dhi nyime lando wach maber ka gitiyo gi yo ma Yesu gi jopuonjrene notiyogo.
TIJ LENDO ONEGO OTIM E ALWORA MA ROMO NADE KOD THUOLO MA ROMO NADE?
13. Tij lendo ne idhi tim e alwora ma romo nade?
13 Ka ne Yesu wuoyo e okang’ ma ne idhi landie wach maber, nowacho ni wach maber ne idhi land “e piny mangima.” (Mat. 24:14) Jopuonjrene ne dhi wuok e “ogendni duto.” (Mat. 28:19, 20) Mano nyiso ni tij lendo ne idhi tim e piny mangima.
14, 15. Ang’o ma nyiso ni Joneno mag Jehova osechopo wach ma Yesu nokoro kaluwore gi alwora ma tij lendo ne dhi kwako? (Ne picha manie chak sulani.)
14 Mondo wang’e kaka Joneno mag Jehova osechopo weche ma Yesu nokoro e wi alwora ma tijni ne dhi kwako, weuru wanon ane adiera moko kae. Nitie chiegni joyalo 600,000 e dinde mopogore opogore e piny Amerka, to Joneno mag Jehova 1,200,000 bende nitiere e pinyno. E piny mangima, Kanisa mar Katholik mar Roma nigi padri mokalo 400,000. Koro pim ane kwan mar jogo, gi mar Joneno ma lando wach maber mar Pinyruoth. E piny mangima, nitie chiegni Joneno milion 8 mochiwore lando ne ji wach maber e pinje 240. Mano kaka en gima iwuoro ni tich maber ma kelone Jehova duong’ kod pak dhi nyime!—Zab. 34:1; 51:15.
15 Wan Joneno mag Jehova, wagombo ni waland wach maber ne ji mang’eny kaka nyalore ka pok giko ochopo. Nikech mano, tijwa mar loso buge e dhok mang’eny en tich makende ahinya. Buge, gasede, trakt kod otase mag gwelo ji e chokruoge madongo kod rapar, ipogoga ji nono kendo kwan-gi chopoga milionde. Wasegoyo buge mopogore opogore e dhok mokalo 700. Muma mar New World Translation of the Holy Scriptures ma kwan-gi okalo milion 200, osego e dhok mokalo 130 kama. Higa mokalo kende ne wagoyo buge, gasede gi trakt ma dirom bilion ang’wen gi nus. Websaitwa yudore e dhok mokalo 750. Ng’a gini e piny ngima ma tiyo tij lendo e yo machalo kama?
16. Wang’eyo nade ni Joneno mag Jehova nigi roho maler mar Nyasaye?
16 Tij lendo ma ne okorni biro dhi nyime nyaka karang’o? Yesu nowacho ni tijni ne idhi tim nyaka e ndalo mag giko, “eka giko [pinyni ne dhi biro].” En din mane mosedhi nyime lando wach maber e ndalo mag gikogi? Moko kuom joma waromogago sama walendo nyisowaga niya: “Wan, wan gi roho maler, un to ulendo alenda.” Kata kamano, bedo ni wanano e tij lendoni, donge mano nyiso ni wan gi roho maler mar Nyasaye? (Tich 1:8; 1 Pet. 4:14) Kinde ka kinde, dinde moko osetemo lendo kaka Joneno mag Jehova timo, to tijno osetamogi. Jomoko osetemo tiyo kaka jomisonari to bang’ kinde machuok gidokga mana e ngimagi mapile. To jomoko kuomgi nyalo temo dhi ot ka ot, to be gilando ote ma Yesu nochiko? Dwoko mar penjono nyiso ayanga ni ok gitim tich sie ma Kristo nochako.
GIN JOMAGE MA LANDO WACH MABER E KINDEGI?
17, 18. (a) Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier chuth ni Joneno mag Jehova ema lando wach maber mar Pinyruoth e kindewagi? (b) Ang’o ma nyalo konyowa dhi nyime tiyo tijni?
17 To kare ng’a gini ma lando wach maber mar Pinyruoth e kindewagi? Wanyalo wacho ma onge kiawa ni gin “Joneno mag Jehova!” Ang’o momiyo wawacho kamano? Nikech walando ote madier, ma en wach maber mar Pinyruoth. Sama wadhi ir ji, mano nyiso ni watiyo gi yo makare mar lendo. Gima chwalowa timo tij lendo en hera to ok yudo ohala moro. Watiyo tijni e alwora malach moloyo ma miyo wachopo ne joma wuok e pinje duto gi dhok duto. Kendo wabiro dhi nyime tiyo tijni ma ok wawe nyaka giko nobi.
18 Kuom adier, wamor ahinya neno tich makende ma oganda Nyasaye tiyo e ndalo giko ma wadakiegi. To magi duto timore gi teko ng’a? Jaote Paulo chiwo dwoko e barua ma nondiko ne Jo-Filipi kowacho niya: “Nyasaye e ma tegou komiyou teko kod gombo mar timo duto mohero.” (Fil. 2:13) Waduto wadhiuru nyime yudo teko moa kuom Wuonwa ma jahera, sama wadhi nyime timo duto mwanyalo mondo wachop migawo marwa mar lendo.—2 Tim. 4:5.


text:
Denda Ok Ber
1. Awinjo ka
denda ok ber kendo atuora matek. To gima duon’g madan’g anyisu en ni adwaro dhi
wuodha moro ma kata ng’ato ok adhigo.
2. Adhi mana
kenda ma kata Oyier (Dalmas) ok adhi go; kata jatichna ok adhigo.
3. To abiro
mana luwo dier nam ka.
Akia Gima Ochomou
4. Akia ni
an’go mochomou. Joka Jakobo to ne ochako chon, neok gichal kodu kama ma kata
awachonu to ulin’g alin’ga kama.
5. To yawa
chien’g moro wach nomwomu, koro eka unuchandru kendo unutem to ok ununyal.
6. To katho
sani to nomau ringra kendo nolal godo nono. To kokawa (ringra) to ibiro ng’ad
ng’uta oko.
7. (Ka otimore
kama) to enonegu ka koro ilara (ringra) kendo piny ka piny penjo gima onega.
8. To yawa, an
ka atho to kik atiek ndalo an’gwen kapok oyika, kata kaber to kik atiek ndalo
adek kapok oyik ringra. Ka atieko ndalo an’gwen to mano ukoso ne Nyasaye, kata
an bende.
Ji Duto Onyombi
9. Gima daher
mar nyisou (kendo) ema: ng’ato ka ng’ato onyombi. Kata in Bishop, kata Kadinar,
kata Padri, kata Papa Mtakatifu, chak chon inyombi.
10. Mano ok en
mana Injili, en Sheria.
11. Kapok ikendo
to kendi, to kaonge to kik isom Misa Mtakatifu.
12. Awacho kamoro
amora, kata Nairobi, Mombasa, Tanzania nyaka Kongo, kamoro amora ji onyombi.
13. Deacon kata
Toto Misa moti to ni en Toto Misa onge, ochak chon onyombi. Sheria.
14. Dhako to en
achiel maler kendo moriw godo arus (matrimonio) maler.
Weuru Laro Lowo
15. To gima achak
anyisue en ma: ng’at malaro lowo ochak chon owe gadier.
16. To ka in ema
ichielo chiel ma kata gweno ok kal, to ng’e ni inipur e polo kucho, makata
ichako puro mabor kaka yor Mombasa kucho to nyaka yor Dodoma, to ka iol to
chiethni ema ichamo, laki bende ohore malit.
Jachode Ok Adwar
17. Jachode,
jakaw mondji, adagi, yie unyombi yawa piny rach.
Lemuru Mathoth
18. Ka uyie
lemuru matek. Kata ituo to tem ilem.
19. Gimoro biro
timore ma nyaka nene ne pod ok otimore, to bende ok nochak otimre kendo, en
masira maduon’g moloyo.
20. To kech biro
malich. Ma (masani ni) to en midenyo maka otami okinyi to odhiambo to ichiemo.
21. To kech
(moro) biro malich ma Ja Legion Maria ma lemo kod adiera kende ema nokwo. Ka
ochopo Otieno to obiro (Ja Legion malemo kod adiera) po mana ni oyien’g.
22. Ne akonou ni
puonjreuru chamo pi (riyo kod yath) to udagi, mano wachu.
Utamoru Winjo Puonj
23. Awuoro gima
ochamou ma omiyo utamoru winjo puonj Nyasaye.
24. Ndalo ochopo
ma ng’at marach odonjo e kindu mopogo rombe kendo weche (maricho) wuok e kindu,
awuoro.
25. Jachiend
pogrruokni, ng’a mokele to an pok apogo ji? Opogo ji (rombe) koda.
26. Ng’at madwaro
Ukabila to mach ma iye.
27. Ja Ukabila en
Jachien. En emane okelo ukabila (pogrruok) e polo ema omiyo Mikael (Malaika
Maduon’g) nokedo kode motere e mach maoktho.
28. Omiyo jogi,
mopogore gi, gin jo Lusifer.


text:
SOMO MAR 4
Be Ing’eyo Yesu Kristo?
1. Ngima Yesu ne ochakore nade?
Mopogore gi dhano moro amora, Yesu ne odak e polo ka en chwech mar roho kapok obiro e piny. (Johana 8:23) Ne en chwech mokwongo mar Nyasaye, kendo ne okonyo e chweyo gik mamoko duto. En kende ema ne ochweye achiel kachiel gi Jehova omiyo owinjore oluonge ni Wuod Nyasaye ma “miderma.” (Johana 1:14) Yesu ne otiyo kaka Jalno Mawuoyo e lo Nyasaye, omiyo iluonge bende ni “Wach.”—Som Ngeche 8:22, 23, 30; Jo Kolosai 1:15, 16.
2. Ang’o momiyo Yesu ne obiro e piny?
Nyasaye ne ooro Wuode e piny kuom golo ngimane a e polo kendo ketogo e i nyar ja-yahudi masilili miluongo ni Mariam. Omiyo Yesu ne onge wuoro ma dhano. (Luka 1:30-35) Yesu ne obiro e piny (1) mondo opuonjwa adiera e wi Nyasaye, (2) mondo oketnwa ranyisi kuom kaka onego watim dwach Nyasaye kata ka wan e bwo chandruok, kendo (3) mondo ochiw ngimane makare chuth obed “rawar.”—Som Mathayo 20:28.
3. Ang’o momiyo rawar dwarore ne dhano?
Rawar en gima ichulo mondo owargo ng’ato kik otho. (Wuok 21:29, 30) Kane Nyasaye ochweyo dhano, ne ok odwar ni gibed matuwo kata githo. Wang’eyo mano nade? Nyasaye ne owacho ne dhano mokwongo, Adam, ni kapo ni otimo gima Muma luongo ni “richo,” ne odhi tho. Omiyo ka dine Adam ok otimo richo, dine ok otho ngang’. (Chakruok 2:16, 17; 5:5) Kaluwore gi Muma, tho “ne odonjo” e piny kokalo kuom Adam. Omiyo, Adam ne okelo ne kothe duto richo koda gima richo nyuolo, ma en tho. Wadwaro rawar mondo ogonywa kuom tho ma ne wayudo kuom Adam.—Som Jo Rumi 5:12; 6:23.
Ng’ano ma ne nyalo chulonwa rawar mondo ogonywa wuok e tho? Sama watho, wachulo mana richo magwa wawegi. Onge ng’ato ang’ata ma jaricho, manyalo chulo ne richo mag jomamoko.—Som Zaburi 49:7-9.
4. Ang’o momiyo Yesu ne otho?
Mopogore kod wan, Yesu ne en ng’at makare chuth. Omiyo ne ok dwarre ni otho nikech richone—nimar ne ok otimo richo moro amora. Kar mano, Yesu ne otho ne richo mag jomamoko. Nyasaye ne onyiso hera makende ne oganda dhano kuom oro Wuode mondo othonwa. Yesu bende ne onyiso ni oherowa kuom winjo Wuon mare kendo chiwo ngimane ne richowa.—Som Johana 3:16; Jo Rumi 5:18, 19.
5. Ang’o ma Yesu timo sani?
Kane en e piny, Yesu ne ochango jomatuwo, ne ochiero joma ne osetho, kendo ne oreso ji wuok e masira. E yo ma kamano, ne onyiso gima ne odhi timo kinde mabiro ne ji duto moluoro Nyasaye. (Mathayo 15:30, 31; Johana 5:28) Bang’ Yesu tho, Nyasaye ne ochiere kaka dhano mar roho. (1 Petro 3:18) Kae to Yesu ne orito e bad Nyasaye korachwich nyaka Nyasaye ne omiye teko mar locho kaka Ruoth e wi piny mangima. (Jo Hibrania 10:12, 13) Sani Yesu locho kaka Ruoth e polo, kendo jolupne lando wach maberni e piny mangima.—Som Daniel 7:13, 14; Mathayo 24:14.
Matin nono, Yesu biro tiyo gi tekone kaka Ruoth mondo otiek chandruoge duto koda gi jogo makelo chandruok. Jogo duto ma keto yie kuom Yesu kendo timo kaka Yesu dwaro biro dak gi mor e paradis e piny.—Som Zaburi 37:9-11.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Rawar—Mich Maduong’ Ahinya Moa Kuom Nyasaye
Misango mar rawar en ang’o? Onyalo konyi e yo mane?


text:
Pi Muulung ni Ma Tay e Pi Mich Rok Jehovah
Rayog ni ngam nang boch ban’en u murung’agen e pi muulung ni gamad ma tay, mu kum pirieg reb e tagil’ e muulung romad nib chugur ngom.
Mang e Yima Rin’ ko Pi Muulung ni Gamad ma Tay?
L’agruw yay u reb e wik ni ma tay e Pi Mich Rok Jehovah e muulung rorad. (Hebrews 10:24, 25) Pi muulung ney e ba puf mat’awun urngin e girdi’ ngay, ma gamad ma fil boch e thin nu Bible riy nge rogon nrayog ni ngad fanayed u lan e yafos rodad.
Yooren e pi muulung ney ni gamad ma tay e rayog ni nge weliy e girdi’ boch ban’en riy ara ngar pied boch e fulweg ni bod rogon ni yi bay u skul. U m’on ni nge tabab e muulung ma gamad ma tang ngemu’ ma gamad meybil, maku aray rogon e n’en ni gamad ma rin’ u nap’an ni ke m’ay e muulung.
Rayog ni ngam un ko pi muulung ney ni yugu aram rogon ni gathi gur reb e Pi Mich Rok Jehovah. Gamad be pining urngin e girdi’ ni ngar bad. Dariy puluwon. Maku dariy e mokun salpiy riy.


text:
Mnaye
Un: Kwithe.
An. Onyona piny. Odiya ma tek. Tek mar loch tura kendo turo piny kware gi daye na ma chon. Omera na gi nyimegena oluoro nam Lolwe kar ma kware gi daye gi ma chon bende ne odak ye higni tara gi gana ka oluoro nam. Kware gi daye na ma chon duto ka ne otho to lokore luendni. To kendo, luendni go duto odak e piny ma en mar gi kende en marwa. Arango dho nam ka awero wende ma gin mag wa wawegi. Arango dho nam ka amielo miende ma gin mag dho ot ma marwa. Onge ng'at ma ohinga kata ni e wiya mak mana Nyasaye Jachwech ma ne ochweyo piny gi polo.
Un: Kom.
An: Da, ok en kom.
Un: Nyamburko.
An: Mano bende ok en.
Un: Okumba.
An: Yaye, mano bende podi bor ahinya gi duoko.
Un: Muandu.
An: Podi ubor ruok gi wach no.
Un: Tho! Mano mnaye ma tek ahinya. Tem wacho nwa ye gik ma nyalo miya yudo duoko no piyo.
An: To kara ero miya uru dhiang' achiel obi okonya puro puothe na.
Un: Dhiang' eri kaw.
An: Ero kamano uru. Kara chik uru ithu ma ber. Agendo Thuolo ahinya. Ang'eyo nyoro mara pinywa, nyoro mar kware gi daye mag dho ot marwa, omiyo ang'eyo kiny mar piny ma marwa ni.
Un: Ah! To yawa, en ang'o ma omiyo nende ok wa paro chon ba wa wacho ni duoko en Jaluo!
An: Koro to kara ero uyudo duoko. En Jaluo.


text:
SULA MAR 7
Be Ikawo Ngima ka Gima Duong’ Kaka Nyasaye Kawe?
“Nimar soko mar ngima ni kodi.”
1, 2. En mich mane maduong’ ma Nyasaye omiyowa, kendo oduong’ nikech ang’o?
WUONWA manie polo osemiyowa gima duong’ ahinya ma en mich mar ngima kaka dhano mariek manyalo nyiso kido kaka mar Nyasaye. (Chakruok 1:27) Nikech mich maber ahinyano, wanyalo ng’eyo kaka puonj manie Muma nyalo konyowa. Ka watiyo gi puonjgo, wabiro dongo kaka joma otegno e winjruok gi Nyasaye kendo mohero Jehova, “mosepuonjore pogo e kind gik mabeyo kod gik maricho.”
2 Bedo gi nyalo mar paro kitiyo gi puonj manie Muma en gima dwarore ahinya e kindegi, nikech piny osebedo ma kore tek mamiyo ok nyalre bedo gi chike manyalo wuoyo kuom weche duto manyalo wuokie e ngima. Somo mar weche thieth nyiso wachni maler, to moloyo kuom gik mitiyogo e thieth kod yore mag thieth kitiyo gi remo. Ma en wach maduong’ ne jogo duto madwaro winjo Jehova. Kata kamano, ka wawinjo tiend puonj manie Muma madwarore, onego bed ni wanyalo ng’ado paro mariek mowinjore gi chunywa kendo ma ritowa e hera mar Nyasaye. (Ngeche 2:6-11) Par ane moko kuom puonjgi.
NGIMA GI REMO GIN GIK MALER
3, 4. Ndiko ne okwongo wuoyo kuom ler mar remo e kinde mane, kendo otenore kuom puonj mage?
3 Jehova ne okwongo nyiso tudruok mantie e kind ngima gi remo kaachiel kod ler margi, kinde matin bang’ ka Kain osenego Habil. Nyasaye nowacho ni Kain kama: “Dwond remb owadu oyuakna a e lowo.” (Chakruok 4:10) E wang’ Jehova, remb Habil ne ochung’ne ngimane, ma ne ong’ad machiek e yor gero. Kuom mano, inyalo wach ni remb Habil ne oywak ne Nyasaye mondo ochul kuor.
4 Bang’ Ataro mar pi e kinde mag Noa, Nyasaye ne oyiene dhano chamo ring le to ok remo. Nyasaye ne owacho kama: “To ring’o kod ngimane, en remo, kik ucham. Kendo adieri remb ngimau anadwar.” (Chakruok 9:4, 5) Chikni omako nyikwa Noa duto nyaka e kindewa. Wechegi jiwo kendo tiend gima Nyasaye ne owacho mokwongo ni Kain, ni remo ochung’ne ngima mar chwechne duto. Wachno bende nyiso ma onge kiawa ni Jehova, ma en e Soko mar ngima, biro kumo dhano duto ma ok nyis luor ne ngima kod remo.
5, 6. Ere kaka Chik Musa ne onyiso ni remo en gima ler kendo gima duong’? ( Ne bende sanduk manie ite mar 78.)
5 Adiera madongo ariyogi ne nenore e Chik Musa. Tim Jo-Lawi 17:10, 11 wacho kama: “Kendo ng’ato moro . . . ma nocham remb gimoro, wang’a nomon kod jalo mochamo remo; kendo nagole oko kuom jogi. Nikech ngima mar ringruok ni e remo: asemiyou remo e altar mondo olosgo winjruok kuom chunyu: nikech en remo moloso winjruok kuom chuny.” *
6 Ka remo mar le moneg ok ne otigo e altar, ne dwarore ni oole piny. Kuom mano, ne idwoko ngima ne Wuon-go masie, e yor ranyisi. (Rapar mar Chik 12:16; Ezekiel 18:4) Kata kamano, ne ni ne ok ochuno ni nyaka Jo-Israel olwok remo duto kuom ring le ma ne gidwaro chamo. Ka leno ne oyang’ e yo mowinjore kendo ool rembe piny, Ja-Israel ne nyalo chame gi chuny maler, nikech remo mool piny e yo ma kamano nyiso luor ni Jachiw-Ngima.
7. Ere kaka Daudi ne onyiso luor ne ler mar remo?
7 Daudi, ‘ng’at machunye ka mar’ Nyasaye, ne owinjo tiend puonj manie chik Nyasaye kuom wach remo. (Tich Joote 13:22) Kinde moro kane Daudi nigi riyo ahinya, ji adek kuom joge ne omwomore modonjo e kambi jowasikgi, mi otuomo pi e soko, ma gikelone. Daudi ne oneno wachno nade? Ne openjo kama: “Danyal nade madho remb jogo ma nowuok ka giyie wito ngimagi?” E wang’ Daudi, modho pigno dine obedo kaka madho remb ngima mar jogego ma ne oyie wito ngimagi mondo giyud pigno. Omiyo, kata obedo ni ne en gi riyo “noologo oko ni Jehova.”
8, 9. Be kaka Nyasaye neno ngima kod remo ne olokore kane ochak kanyakla mar Jokristo? Ler ane.
8 Higini ma dirom 2,400 bang’ gima ne owach ne Noa kuom wach remo kod higini ma dirom 1,500 bang’ timo Chik mar singruok, Jehova ne otiyo gi muche e konyo bura maduong’ ma Jokristo mokwongo mondo ondik kama: “Nikech ne ber ni Roho Maler kod wan, ni kik waketnu ting’ mapek mak mana magi mowinjore: ni uritru ni gik motimgo misango ni nyiseche manono, gi remo, gi gik mode, gi terruok.”
9 Nenre maler ni, bura maduong’ e kinde mokwongo ne oneno ni remo en gima ler kendo tiyo kode e yo marach en tim marach mana kaka lamo nyiseche manono kata terruok. Jokristo madier e kindegi oyie gi wachno. E wi mano, nikech giparo kuom puonj manie Muma, gimiyo Jehova mor e paro ma ging’ado kuom wach tiyo gi remo.
TIYO GI REMO E THIETH
10, 11. (a) Joneno mag Jehova neno nade wach medo remo kod ng’injo maloso remo? (b) Gin weche mage kuom wach remo ma Jokristo nyalo bedo gi paro mopogore?
10 Joneno mag Jehova ong’eyo ni ‘ritruok ni remo’ tiende en ni ng’ato ok yie ni omede remo kata ni ogol rembe mondo omed ng’at machielo kata kano rembe mondo obi omede owuon. Nikech ginyiso luor ni chik Nyasaye, bende ok giyie thieth mitiyoe gi ng’injo ang’wen-go maloso remo: ng’injo marokwere (red cells), ng’injo marochere (white cells), mamiyo remo poto (platelets), kod pi remo (plasma).
11 E kindegi, kitiyo gi yore mamoko, ng’injogi inyalo pogi kendo e gik minyalo tigo e yore mopogore opogore. Be Jakristo nyalo yie gi gik mawuok kuom ng’injo maloso remo? Be onenogi kaka “remo”? Ng’ato ka ng’ato nyaka tim yiero mare owuon kuom wachni. Mano oriwo bende yore mag thieth kaka lwoko remo (hemodialysis), miyo remo obed mochot (hemodilution), kod reso remo (cell salvage) mitiyoe gi remb ng’atno owuon, tek mana ni ok okane.
12. Onego wane kendo timo nade weche ma chuny ng’ato ema timoe yiero?
12 Be weche ma ng’ato timoe yiero mare owuon gin weche ma Jehova ok dew? Ok en kamano, nikech odewo ahinya paro ma wan-go kod gik machikowa timo gik moko. (Ngeche 17:3; 21:2; 24:12) Kuom mano, bang’ kwayo Jehova kony e lamo kendo timo nonro matut kuom gik mitiyogo e thieth kata yor thieth moro, onego wawinj chunywa michiko gi Muma. (Jo Rumi 14:2, 22, 23) Adiera en ni, jomoko ok onego otimnwa yiero kata chunowa timo yiero kaka ma dine gitimo, kata ok onego wapenj ni, “Ang’o ma dine itimo ka wach ma oyudano ne nyalo yudi?” E weche kaka mago, Jakristo ka Jakristo onego “oting’ ting’ne owuon.” *
CHIKE MAG JEHOVA NYISO HERANE KAKA WUORO
13. Chike kod puonj mag Jehova nyiso ang’o kuome? Ler ane.
13 Chike kod puonj mayudore e Muma nyiso ni Jehova en Jachiw-Chik mariek kendo Wuoro ma jahera madewo ahinya ngima nyithinde. (Zaburi 19:7-11) Kata obedo ni chik mar ‘ritruok ni remo’ ne ok ochiw mondo ota weche thieth, ogeng’onwa chandruok manyalo bedoe nikech medo remo. (Tich Joote 15:20) Kuom adier, thoth joma tiyo kaka jothieth neno yeng’o ma ok tiye gi remo kaka “thieth maber ahinya” e thieth ma kindegi. Kuom Jokristo madier, weche kaka mago nyiso adiera mar rieko ma ok nyal pim ma Jehova nigo, kod herane kaka wuoro.
14, 15. (a) Jehova ne onyiso hera ne ogandane kuom chike mage? (b) Ere kaka inyalo tiyo gi puonj ma ne omiyo oket chikegi?
14 Yo ma Nyasaye ne dewogo ngima mar ogandane e Israel machon ne nenore e thoth chikene. Kuom ranyisi, ne odwaro ni ute Jo-Israel obed gi rageng’ e wi tatgi mondo ogeng’ masira, nikech gik mathoth ne itimo e wi tado. (Rapar mar Chik 22:8; 1 Samuel 9:25, 26; Nehemia 8:16; Tich Joote 10:9) Nyasaye bende ne oketo chik mar tweyo dhiang’ machwopo. (Wuok 21:28, 29) Weyo ma ok ng’ato odewo weche ma ne dwaroregi ne nyiso ni ng’atno ok omiyo ngima mar jomoko luor kendo ne nyalo kelone buch remo.
15 Ere kaka wanyalo tiyo gi puonj ma ne omiyo oket chikegi? Donge inyalo paro kaka mtoki kata ndiki chal, yo miriembogo, jambi, odi, kama itiye, kod yiero mitimo e wach yudo mor? E pinje moko, masira mar ndara ema nego rowere mang’eny, nikech gitimo gik maketo ngimagi kama rach. Kata kamano, rowere madwaro siko e hera mar Nyasaye kawo ngima e yo mapek kendo ok gimany mor kuom gik manyalo kelo masira. Ok gibed gi paro moro ni bedo rawera nyiso ni ng’ato ok nyal hinyore. Kar timo mano, giyudo mor mar bedo rowere kuom weyo timo gik manyalo hinyogi.
16. En puonj mane mar Muma matiyo kuom wach golo ich? (Ne bende weche moler piny.)
16 Kata ngima nyathi ma pok onyuol en gima duong’ e wang’ Nyasaye. E Israel machon, ka ng’ato ne ohinyo dhako mapek mi dhakono kata nyathine otho nikech mano, Nyasaye ne neno ng’at mokethono kaka jal moneko kendo ne dwarore ni ochul “ngima kar ngima.” * (Wuok 21:22, 23) Kuom mano, par ane kaka Jehova winjo koneno kigolo ich mag nyithindo mang’eny ahinya ma pok onyuol, migolo nikech ng’ato dwaro mor mare owuon kod bedo thuolo e timo timbe anjawo.
17. Ere kaka inyalo hoyo ng’at ma ne ogolo ich ka pok opuonjore chike mag Nyasaye?
17 Kata kamano, ang’o minyalo wachi kuom dhako ma ne ogolo ich ka pok ong’eyo adiera mar Muma? Be mano nyiso ni Nyasaye ok bi nyise ng’wono? Ooyo! Adiera en ni, ng’at moloko chunye gadier nyalo bedo gi geno kuom ng’wono mar Jehova nikech remb Yesu ma ne ochwer. (Zaburi 103:8-14; Jo Efeso 1:7) Kuom adier, Kristo owuon ne owacho kama: “Ne ok abiro mondo aluong jo makare, to mana joricho mondo gilok chunygi.”
KIK IBED GI PARO MAG SIGU!
18. Muma nyiso nade gino mamiyo ichwero remo ahinya?
18 Moloyo mana weyo ma ok wahinyo jomoko, Jehova dwaro ni wagol e chunywa gino mamiyo ichwero remo ahinya, tiende ni sigu. Jaote Johana ne ondiko ni, “ng’a ma sin gi owadgi en janek.” (1 Johana 3:15) Ok en ni ng’at ma kamano ok ohero owadgino kende to ogombo ni owadgino otho bende. Sigu ma en-go kuom owadgino nyalo nenore kuom ketho nying owadgino kata donjo ne owadgino e gima ok otimo ma ka nyalo bedo adier, to nyalo kelo kum mar Jehova. (Tim Jo-Lawi 19:16; Rapar mar Chik 19:18-21; Mathayo 5:22) Mano kaka en gima dwarore ahinya kare, mondo watem golo sigu moro amora manyalo bedo e chunywa!
19. Ere kaka ng’at mitayo gi puonj manie Muma neno ndiko kaka Zaburi 11:5 kod Jo Filipi 4:8, 9?
19 Jogo ma kawo ngima ka gima duong’ kaka Jehova kawe, kendo madwaro ritre e hera mar Jehova ok donji e weche duto mag nyiso gero. Zaburi 11:5 wacho kama: ‘Jehova . . . chunye sin kod ng’a marach.’ Ndikono ok wuo mana kuom kit Nyasaye kende; en puonj monego ota ngimawa bende. Joma ohero Nyasaye ijiwo gi ndikono mondo okwed yo moro amora mar yudo mor manyalo miyo ng’ato oher tim gero. E yo machalo kamano, wach mawacho ni Jehova “Nyasach kuwe” miyo jotichne pong’o pachgi kod chunygi gi weche makare, weche malong’o, kod mang’won, ma gin weche makelo kuwe.
WERI GI RIWRUOGE MA NIGI BUCH REMO
20-22. Jokristo ochung’ kon mane korka weche mag piny, kendo nikech ang’o?
20 E wang’ Nyasaye, piny duto motelne gi Satan nigi buch remo. Riwruogene mag siasa, ma Ndiko wuoyo kuomgi kaka ondiegi mager, osenego tara mang’eny mag ji, moriwo nyaka thoth jotich Jehova. (Daniel 8:3, 4, 20-22; Fweny 13:1, 2, 7, 8) Ka gitiyo kanyachiel gi loje machalo ondiegi, ohala mag piny kod dongruok e wach sayans osetiyo kanyachiel e loso gik lweny maricho ahinya, mosemiyogi ohala maduong’. Mano kaka en adier ni “piny duto obedo e teko mar Ng’a Marachno”!
21 Nikech jolup Yesu ‘ok gin mag piny’ to gibedo ma ok giriw lwedo konchiel weche mag siasa kod lweny, gibedo ma onge buch remo kuomgi giwegi kod mayudo oganda. * (Johana 15:19; 17:16) Kendo e luwo ranyisi mar Kristo, ok gigol gero seche ma isandogi gi jomoko. Kar timo mano, ginyiso hera ni wasikgi, kendo lemo negi.
22 Moloyo duto, Jokristo madier weyo riwruok gi “Babulon maduong’,” ma ochung’ne dinde duto mag miriambo e piny mangima kendo ma nigi buch remo moloyo. Wach Nyasaye wacho ni, ‘remb jonabi duto, gi jo maler, gi ji duto ma nonegi e piny, nonwang’ e iye.’ Kuom mano, isiemowa kama: “Auru kuome, un joga.”
23. A kuom Babulon Maduong’ tiende en ang’o?
23 Weyo Babulon Maduong’ ok en mana ni nying’ ng’ato ogol e fail mar din moro. Mano oriwo sin gi timbe maricho ma dinde mag miriambo oyiego kata riwo lwedo ayanga timbe kaka mag anjawo, donjo e weche mag siasa kod manyo mwandu. (Zaburi 97:10; Fweny 18:7, 9, 11-17) Mano kaka kinde mang’eny ichwero remo nikech timbe ma kamago!
24, 25. Ang’o momiyo Nyasaye nyalo nyiso ng’wono ne ng’at ma nigi buch remo moloko chunye, kendo mano ne onyis nade e kinde mag Muma?
24 Kane pok wachiwore mi obatiswa, ng’ato ka ng’ato kuomwa, e yo moro, ne oriwo lwedo piny ma Satan oteloeni momiyo obedo gi buch remo. Kata kamano, nikech ne waloko timbewa, wabedo gi yie kuom misango mar Kristo kaka rawar, kendo chiwo ngimawa ne Nyasaye, ne wayudo ng’wono mar Nyasaye kod ritruok kuom gik manyalo ketho winjruokwa gi Jehova. (Tich Joote 3:19) Ritruok ma kamano ne yudore e kinde mag Muma kuom mier mag ringoe.
25 Chenrono ne otiyo e yo mane? Kapo ni Ja-Israel ne onego ng’ato kobothne, ne dwarore ni oring odhi e achiel kuom miergo. Bang’ ka jong’ad bura oseng’ado bura kuom wachno, ng’ato moneko kobothneno ne dwarore ni odag e dala mar ringoe nyaka chieng’ tho mar jadolo maduong’. Bang’e ne obedo thuolo mar dak kama chielo. Mano kaka en ranyisi maber mar ng’wono mar Nyasaye kod kaka okawo ngima dhano ka gima duong’! Mier mag ringoe machon-go e kindegi chalo gi chiwo mar Nyasaye, motenore kuom misango mar Kristo kaka rawar, ma ritowa kuom tho nikech ketho chik Nyasaye kobothnwa, kuom ler mar ngima kod remo. Be ikawo chiwono ka gima duong’? Inyalo nyiso nade ni ikawogi kamano? Yo achiel en gwelo jomoko mondo oriwre kodi e dala mar ringoe mar ranyisi, to moloyo nikech “masira maduong’ ” mabiro mapiyo.
KAW NGIMA KA GIMA DUONG’ KUOM LANDO WACH PINYRUOTH
26-28. Ere kaka chal marwa kindegi bedo kaka mar janabi Ezekiel, kendo ere kaka wanyalo ritre e hera mar Nyasaye?
26 Chal mar oganda Nyasaye e kindewa paronwa Ezekiel janabi machon, ma ne Jehova oketo kaka jang’icho machiwo siem mag Nyasaye ne dhood Israel. Nyasaye ne owacho ni, “winj wach moa e dhoga, ikwergi gi nyinga.” Ezekiel dine we ma ok otimo tich ma ne omiye, dine obedo gi bura mar remb joma ne onegi chieng’ ma ne iketho Jerusalem. (Ezekiel 33:7-9) Kata kamano, Ezekiel ne owinjo wach kendo ne ok obedo gi buch remo.
27 E kindegi, wachomo giko mar piny motelne gi Satan. Kuom mano, Joneno mag Jehova neno lando ‘chieng’ ma Nyasaye chuloe kuor’ kaachiel gi lando ote mar Pinyruoth kaka gima dwarore kendo thuolo maber. (Isaiah 61:2; Mathayo 24:14) Be itimo tich maduong’ni? Jaote Paulo ne okawo tije mar lendo kaka gima pek ahinya. Kuom mano, ne onyalo wacho kama: “Aler kuom remb ji duto, nimar ne ok aluoro hulonu gik moko duto ma Nyasaye dwaro.” (Tich Joote 20:26, 27) Donge mano en ranyisi maber monego waluw?
28 En adier ni, mondo waritre e hera mar wuonwa Jehova, nitie gik moko monego watim moloyo mana neno ngima gi remo kaka Jehova nenogi. Onego wasik bende ka waler e wang’e, kaka wabiro neno e sula maluwo.
^ par. 5 Gaset moro miluongo ni Scientific American kawuoyo kuom weche Nyasaye ni, “ngima mar ringruok ni e remo,” wacho kama: “Kata obedo ni remo inyalo ne kaka ranyisi mochung’ ni ngima, wachno en adier: ng’injo ka ng’injo mar remo dwarore mondo omi ngima obedie.”
^ par. 12 Ne Amkeni! mar Agost 2006, ite mag 3-12 mogo gi Joneno mag Jehova.
^ par. 16 Josomo ma loso diksonari malero tiend weche mitiyogo e Muma nyiso ni weche mag dho-Hibrania mayudore e Wuok 21:23 “miyo ok nyal wachi ni wechego tiyo mana kuom hinyruok mitimo ne dhako kende.” Ne bende ni Muma ok nyis ni Jehova ng’ado bura kaluwore gi hik nyathi manie i min.
^ par. 21 Ne Sula mar 5, “Kaka Wanyalo Bedo Mopogore gi Piny.”
Puonjri Weche Momedore
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK)
Gimomiyo Nyaka Wabed Maler
Be somo bug Tim Jo-Lawi osegajogi kata bedo matekni? Puonj mabeyo manie bugno nyalo konyi mondo ibed maler e weche mag lamo.


text:
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Bugni olos mondo okonyi puonjri weche mopogore opogore e wi Muma kaka ang’o momiyo wachandore, be jomotho dhi nyime di dak kamachielo, kaka wanyalo bedo gi ngima familia mamor, kod mamoko.
Be Nyasaye ne Dwaro ni Piny Obed Machalo Kama?
Samoro inyalo penjore gimomiyo chandruok sani ng’eny e piny. Be ing’eyo ni Muma nyisowa ni lokruok madier biro kendo ni in bende inyalo ber kuom lokruokgo?
SULA 1
Ang’o Monego Wang’e e Wi Nyasaye?
Be ing’eyo ni Nyasaye oheri in iwuon? Puonjri mondo ing’e kit Nyasaye kod kaka inyalo sudo machiegni kode.
SULA 2
Muma—Buk Moting’o Wach Nyasaye
Muma nyalo konyi nade mondo inyagri gi chandruok mag ngima? Ang’o momiyo inyalo keto yie kuom weche mokor manie iye?
SULA 3
Ang’o Momiyo Nyasaye Nochweyo Piny?
Be dwaro mar Nyasaye mondo piny obed paradis biro chopo? Ka en kamano, obiro chopo kar ang’o?
SULA 4
Yesu Kristo En Ng’a?
Puonjri gimomiyo Yesu e Mesia manosingi, ne oa kanye, kod gimomiyo iluonge ni Wuod Nyasaye ma miderma.
SULA 5
Rawar—Mich Maduong’ Ahinya Moa Kuom Nyasaye
Misango mar rawar en ang’o? Onyalo konyi e yo mane?
SULA 6
Jo Motho Ni Kanye?
Puonjri mondo ing’e gima Muma wacho kuom jomotho kod gimomiyo dhano tho.
SULA 7
Geno Madier Ne Jogo Mihero Mosetho
Be ng’at moro mihero osegatho? Be wanyalo nenogi kendo? Puonjri gima Muma wacho kuom chier.
SULA 8
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Ji mang’eny ong’eyo Lamo mar Ruoth Kwayo ma wacho ni “Pinyruodhi mondo obi” tiendgi en ang’o?
SULA 9
Be Wadak e “Ndalo mag Giko”?
Par ane kaka timbeji kod parogi nyiso ni wadak e “ndalo mag giko” ma Muma ne okoro.
SULA 10
Malaike kod Jochiende—Kaka Gikonyo Kata Chando Ngimawa
Muma wuoyo kuom malaike kod jochiende. Be malaike kod jochiende gin chwech ma nitie kuom adier? Be ginyalo mulo ngimani?
SULA 11
Ang’o Momiyo Nyasaye Oweyo Chandruok Mondo Obedie?
Ji mang’eny neno ni Nyasaye ema kelo chandruok duto ma ji yudo e piny. In ineno nade? Puonjri gima Nyasaye wacho kuom gimomiyo chandruok nitie.
SULA 12
Dak e Ngima Mamoro Nyasaye
Dak e ngima ma moro Jehova en gima nyalore. Kuom adier inyalo bedo osiep Nyasaye.
SULA 13
Neno Ngima Kaka Nyasaye Nene
Nyasaye neno nade wach golo ich, medo remo, kod ngima le?
SULA 14
Kaka Inyalo Miyo Ngima mar Joodi Obed Mamor
Hera ma Yesu ne onyiso en ranyisi ma joma chwo, mon, jonyuol kod nyithindo nyalo luwo. Ang’o ma wanyalo puonjore kuom Yesu?
SULA 15
Lamo ma Nyasaye Oyie Godo
Non ane gik moko auchiel ma ing’eyogo jogo malamo Nyasaye gadier.
SULA 16
Chung’ Motegno e Lamo mar Adier
Gin pek mage minyalo romogo sama ilero ne jomoko yie mari? Ere kaka inyalo timo mano ma ok ichwanyogi?
SULA 17
Sud Machiegini gi Nyasaye e Lamo
Be Nyasaye winii sama ilame? Mondo omi iyud dwoko mar penjono, onego ing’e gima Muma puonjo e wi lamo.
SULA 18
Batiso kod Bedo gi Winjruok e Kindi gi Nyasaye
Gin okenge mage madwarore mondo ng’ato oikre ne batiso? Puonjri mondo ing’e gima batiso ochung’ne kod kaka onego obatis ng’ato.
SULA 19
Siki e Hera mar Nyasaye
Ere kaka wanyalo nyiso hera gi dwoko erokamano nikech gik ma Nyasaye osetimo?
APENDIKS
Tiend Nying Nyasaye kod Kaka Onego Ti gi Nyingno
Nying Nyasaye osegol e loko mang’eny mag Muma. Nikech ang’o? Be tiyo gi Nying nyasaye dwarore?
APENDIKS
Kaka Bug Daniel Koro Wach e Wi Biro mar Mesia
Higni 500 ka Kristo pok obiro, Nyasaye ne okoro kinde sie ma mesia ne dhi bire. Puonjri e wi weche ma ne okorgi ma jiwo yie ahinya!
APENDIKS
Yesu Kristo—Mesia ma ne Osingi
Yesu ne ochopo weche duto ma ne okor e wi Mesia. Non e Mumbi kaka weche ma ne okorgi ne ochopo adimba.
APENDIKS
Gima Onego Wang’e e wi Wuoro, Wuowi, kod Roho Maler
Ji mang’eny oyie ni puonj mar Didek Matakatifu yudore e Muma. Be en adier?
APENDIKS
Gimomiyo Jokristo Madier Ok Ti kod Msalaba e Lamo
Be adier Yesu ne otho e msalaba? Som Muma mondo iyud dwoko.
APENDIKS
Chiemb Odhiambo mar Ruoth—Rapar Mamiyo Nyasaye Duong’
Omi Jokristo chik ni gitim rapar mar Chiemb Odhiambo mar Ruoth. Raparno onego otim kar ang’o kendo onego otime e yo ma ne?
APENDIKS
“Chuny” kod “Roho”—Wechegi Tiendgi Ang’o Kuom Adier?
Ji mang’eny paro ni sama ng’ato otho, gimoro machal gi tipo wuok e ringruok to dhi nyime gi dak. Wach Nyasaye puonjo ang’o kuom wachni?
APENDIKS
Sheol gi Hades Gin Ang’o?
Loko moko mag Muma tiyo gi weche kaka “liel” kata “hell” ka giloko Sheol gi Hades. Tiend weche ariyogi en ang’o kuom adier?
APENDIKS
Chieng’’ Bura—En Ang’o?
Puonjri ing’e kaka Chieng’ Bura nobed kinde mabiro kelo gueth ne dhano duto makare.
APENDIKS
1914—Higa Makende Kaluwore kod Weche ma Muma ne Okoro
Nitie weche mage e Muma manyiso ni higa mar 1914 ne en higa makende?
APENDIKS
Mikael Malaika Maduong’ en Ng’a?
Muma nyisowa ni malaika maduong’ni en ng’a. Puonjri ing’e weche momedore kuome kod gima malaikano timo sani.
APENDIKS
Kaka Inyalo Ng’eyo “Babulon Maduong’ ”
Bug Fweny wuoyo kuom dhako moro miluongo ni “Babulon Maduong’ ” Be en dhako moro mantie gadier? Ang’o ma Muma wacho kuome?
APENDIKS
Be ne Onyuol Yesu e Dwe mar Desemba?
Par ane kit yamo kaka chal e dwe ma ne onyuol Yesu. Wapuonjre ang’o kuom wachno?
APENDIKS
Be Onego Warit Odiechienge ma Itimoe Nyasi mag Rapar?
Nyasi ma ji ohero ahinya e alwore midakie ne ochakore nade? Inyalo wuoro ahinya gi dwoko mar penjogo.


text:
Gasede mag Ohinga mar Jarito kod Amkeni!
Gasedewa ma lero Muma sani inyalo gol e Intanet e dhok mokalo 200, moriwo nyaka dhok mitiyoe gi ranyisi. Ohinga mar Jarito nyisowa tiend gik ma timore e piny ka luwore gi weche mokor ei Muma. Ohoyo ji gi wach maber mar Pinyruodh Nyasaye kendo ojiwo yie kuom Yesu Kristo. Amkeni! nyiso kaka wanyalo nyagore gi chandruoge ma kindegi kendo okonyowa bedo gadier ni wabiro dak nyakachieng’ e piny manyien mopong’ gi kuwe kaka Jachuech osingonwa.
Nyis dhok midwaro piny kae, kae to idi kama ondik ni Many mondo ine gasede ma yudore e dhokno kod fomat minyalo golgigo.