text:
DUL ME 2
Waraga Mua ki Bot Lubanga ma Lamar
TITA kong, buk mene ma imaro loyo?— Lutino mogo yero buk ma loko i kom lee. Mukene giyero buk ma tye ki cal mapol. Kwano bukke magi twero bedo mit.
Ento bukke mabeco loyo i wi lobo-ni aye bukke ma gititiwa lok ada i kom Lubanga. Buk acel ber loyo ki i kin mukene-ni ducu. Tika ingeyo buk meno?— Buk meno aye Baibul.
Pingo Baibul pire tek adada?— Pien oa ki bot Lubanga. Titiwa lok kome ki jami mabeco ma en bitimo piwa. Dok bene nyutu botwa gin ma myero watim me yomo cwinye. Obedo calo waraga mua ki bot Lubanga.
Lubanga onongo twero coyo Baibul ki i polo ci miyo bot dano. Ento en pe otimo meno. Kadi bed tam ducu ma tye i Baibul oa ki bot Lubanga, ento en otiyo ki luticce ma i lobo me coyone.
Lubanga otimo meno nining?— Me ngeyone, tam kong lok man. Ka wawinyo dwan ngat mo ki i redio; dwan meno mogo nongo tye ka a ki bot ngat ma tye ka mabor. Ka waneno telebijon, waneno cal pa dano ma gitye i lobe mukene dok bene wawinyo gin ma gitye ka wacone.
Dano gitwero tuk cito wa i dwe dok bene gitwero cwalo lok ki kunnu i lobo kany. Tika onongo ingeyo meno?— Ka dano twero timo meno, ci Lubanga kono pe twero cwalo lok ki i polo?— Ngene kene ni twero! Dok en otimo meno wacon ma onongo redio nyo telebijon pud gipe bot dano.
Moses obedo laco ma owinyo ka Lubanga loko. Moses owinyo dwan Lubanga ento onongo pe twero neno kome. Dano milion mapol onongo gitye kunnu i kare ma gin man timme-ni. I nino meno, Lubanga oweko got oyenge dok bene piny omor kun wil calo lut kot. Dano guniang ni Lubanga oloko ento lworo omakogi matek adada. Ci guwaco bot Moses ni: “Pe iwek Lubanga aye olok kwedwa; miyo wato.” Lacen Moses ocoyo piny lok ma Lubanga owaco. Lok ma Moses ocoyogi-ni tye i Baibul.
Moses ocoyo bukke abic mukwongo me Baibul. Ento pe en keken aye ma ocoyo Baibul. Lubanga otiyo ki co ma romo 40 me coyo but Baibul. Co magi gukwo yam con, dok tyeko coyo Baibul otero mwaki mapol. Coyone otero mwaki ma romo 1,600 kulu! Gin me aura aye ni kadi bed ni jo magi pe gurwatte, jami ducu ma gin gucoyo rwatte nitap.
Jo mogo ma Lubanga otiyo kwedgi me coyo Baibul onongo guywek adada. Kadi bed Moses onongo obedo lakwat, en odoko latel wi jo Icrael. Solomon onongo obedo kabaka maryek dok mulony loyo ki i wi lobo i karegi ca. Ento lucoc mukene-ni onongo pe gingene tutwal. Amoc onongo gwoko yadi ma ginyako nyig olam.
Medo i kom meno, lacoc acel me Baibul obedo dokto. Tika ingeyo nyinge?— Nyinge Luka. Lacoc mukene onongo obedo lajog mucoro. Nyinge Matayo. Acel obedo lapilida ma tye ki ngec matut i kom cik me dini pa Lujudaya. En ocoyo bukke mapol me Baibul ma loyo ngat mo keken. Tika ingeyo nyinge?— Nyinge Paulo. Lupwonnye pa Yecu, Petero gin ki Jon, ma bene gucoyo Baibul-li onongo gubedo lumak rec.
Pol pa lucoc magi me Baibul-li gucoyo lok i kom jami ma Lubanga bitimogi i anyim. Gin gungeyo jami magi ma peya gutimme nining?— Lubanga aye omiyo ngecce botgi. En otito botgi gin ma bitimme.
I kare ma Yecu, Lapwony Madit bino i lobo, onongo pol pa bukke me Baibul dong kityeko coyogi woko. Wi myero opo ni Lapwony Madit-ti okwo i polo. En onongo ngeyo gin ma Lubanga otimo. Tika en oye ni Baibul oa ki bot Lubanga?— En oye do.
I kare ma Yecu obedo ka tito lok i kom tic pa Lubanga bot dano, en okwanogi ki i Baibul. Kare mukene en otito botgi lok ma nongo omako i wiye. Yecu bene okeliwa ngec mapol ki bot Lubanga. Yecu owacci: “Atito ki lobo gin ma dong awinyo ki bote.” (Jon 8:26) Yecu owinyo jami mapol ki bot Lubanga pien en okwo kacel ki Lubanga. Dong kakwene ma watwero kwano iye jami magi ma Yecu owacogi-ni?— Wakwanogi ki i Baibul. Kicoyogi piny botwa me akwana.
Ngene kene ni, i kare ma Lubanga otiyo ki dano me coyo Baibul, gin gucoyo i leb ma gitiyo kwede jwi. Pi meno, pol pa bukke me Baibul kicoyo i leb Ibru, mukene i leb Aram ki dong pole i leb Grik. Kit ma pol pa dano i kare-ni pe gingeyo kwano leb magi-ni, kigonyo Baibul i leb mukene mapat pat. I kare-ni, kiromo kwano but Baibul keken i leb makato 2,260 kulu. Tam kong i kom lok meno! Baibul obedo waraga pa Lubanga bot dano me kabedo ducu. Kadi bed kigonyo tyen mapol, lokke pud a ki bot Lubanga.
Gin ma Baibul waco pire tek botwa. Kicoyo wa yam con. Ento tito botwa jami ma tye ka timme i kare-ni. Dok titiwa gin ma Lubanga bitimone cokcok-ki i anyim. Gin ma Baibul waco tye me yomcwiny! Miniwa gen me aura mada.
Baibul bene titiwa kit ma Lubanga mito ni wakwo kwede. Titiwa gin maber ki marac. Mitte ni myero in ki an wange man. Baibul titiwa lok i kom dano ma gutimo jami maraco kacel ki gin mutimme i komgi wek wan pe wapot i pekogi-ni. Tito bene botwa lok i kom jo ma gutimo jami matir ki adwogi maber ma gunongo. Ngec magi ducu kicoyogi me konyowa.
Ento wek wanong adwogi maber ki i Baibul, omyero kong wange lagam me lapeny mo acel. Lapenye en ene: Anga ma ominiwa Baibul? In igamo ningo?— Lagamme tye ni, Baibul oa ki bot Lubanga. Dong wan watwero nyutune nining ni waryek?— Ka wawinyo Lubanga ki dok watimo gin ma en waco.
Dong, mitte ni myero wakwany kare me kwano Baibul kacel. Ka wanongo waraga ki bot ngat mo ma wamaro adada, wabedo ka kwanone teretere. Pire bedo tek botwa. Meno aye kit ma Baibul myero pire obed tek kwede botwa pien obedo waraga mua ki bot Ngat ma marowa pud dong loyo. Obedo waraga mua ki bot Lubanga ma lamar.
Kwany dakika mo manok kombeddi me kwano ginacoya magi ma nyutu ni Baibul ada obedo Lok pa Lubanga dok kicoyo me konyowa: Jo Roma 15:4; 2 Temceo 3:16, 17; ki 2 Petero 1:20, 21.
MED NGECCI
BAIBUL TWERO PWONYOWA GIN ANGO?
Baibul
—Buk ma Oa Ki Bot Lubanga
Baibul twero konyi me lweny ki pekoni nining? Pingo itwero geno lok pa lunebi ma kicoyo iye?
PWONY LUTINONI
Jo ma Gucoyo Lok i kom Yecu
Pwony lok i kom lucoc aboro me Baibul ma gukwo kacel ki Yecu dok gucoyo lok i kom kwone.


c: text/html

text:
Seite 8 von ESU Neuheiten 2017
digital esu decoder Übersicht lokpilot betriebsarten dcc 14 28 128 fahrstufen dcc kurze und lange adressen dcc traktionsadresse consist mode dcc lgb kettensteuerung automatische fahrstufenerkennung lenz® lg 100 roco bremsgenerator lenz® abc bremssstrecke zimo hlu-befehle dc analogbetrieb motorola® 14 fahrstufen motorola® 28 fahrstufen motorola® adresse 1 80 motorola® adresse 1 127 motorola® adresse 1 255 m4 datenprotokoll mfx kompatibel selectrix® märklin® bremsstrecke ac-analogbetrieb automatische erkennung der betriebsart motorsteuerung gleichstrom glockenanker wechselstrommotor mit magnet taktfrequenz lastregelung im digitalbetieb lastregelung im analogbetrieb einstellb anfahr höchstgeschw im analogbetrieb massensimulation für 14 fahrstufenbetrieb autotune funktion für lastregelung ddc dynamic drive control motorstrom dauer kurzschlussschutz funktionsausgänge verstärkte funktionsausgänge mit kurzschlussschutz belastbarkeit je ausgang logikausgänge versionen mit 21mtc-schnittstelle servoausgänge dimmen der ausgänge lichteffekte wie blinklicht blitzer marslight feuerbüchse etc zeitgesteuerte funktionsausgänge function mapping esu standard f0 f20 function mapping v4.0 esu f0 f28 function mapping m4® kompatibel schaltbarer rangiergang schaltbare abschaltung der abv serielles protokoll susi 8 lokpilot standard lokpilot fx v4.0 lokpilot fx nano lokpilot v4.0 lokpilot v4.0 dcc lokpilot v4.0 m4 lokpilot v4.0 m4 mkl lokpilot micro v4.0 lokpilot micro v4.0 dcc lokpilot nano standard lokpilot xl v4.0 ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok ok 20,00 khz ok ok 0,9a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 1,1a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 1,1a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 1,1a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 1,1a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 0,75a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 0,75a ok ok 20,00 khz ok ok 0,75a ok ok 40,00 khz ok ok ok ok ok ok 4,0a ok 4 250ma 2 separat ok ok ok ok 6 250ma 2 umschaltbar separat ok ok ok ok 6 ohne schutz 150ma separat ok ok 4 250ma 4 21mtc separat ok ok ok ok ok ok 4 9 plux22 250ma 4 21mtc separat ok ok ok ok ok ok 4 9 plux22 250ma 4 21mtc separat ok ok ok ok ok ok ok 6 250ma 2 separat ok ok ok ok ok ok ok 2 150ma 2 separat ok ok ok ok ok ok 2 150ma 2 separat ok ok ok ok ok ok 4 ohne schutz 150ma separat ok ok ok ok 8 500ma 4 separat ok ok ok ok ok ok ok

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DUL ME 29
Kwero kwer ducu mono yomo cwiny Lubanga?
IN MONO imaro cito i ka kwero kwer?— Meno twero kelo yomcwiny madwong. Itamo ni Lapwony Madit-ti mito ni wacit i ka kwero kwer?— En bene ocito ka mo ma kitwero lwongone ni kwero kwer i kare ma ngat mo onongo tye ka nyom, dok lukwenane mukene bene guwoto kacel kwede. Jehovah obedo “Lubanga ma layom cwiny,” pi meno en bedo ki yomcwiny ka wacito i ka kwero kwer ma miyo wawinyo maber.
Pot karatac 29 me buk man titiwa ni Jehovah opoko pii me Nam Makwar wek Luicarel gukat loka tungcel. Mono wi po ni ikwano lok meno?— Lacen dano guwero, gumyelo kun gipako Jehovah. Meno onongo rom ki kwero kwer. Dano onongo cwinygi yom matek, dok wangeyo ni Lubanga bene onongo cwinye yom.
I kine ma romo mwaki 40 angec, Luicrael gucito i kwero kwer mo madit mukene. Ento jo ma olwongogi-ni onongo pe giworo Jehovah. Ki lok ada, jo meno onongo giryebbe i nyim lubange mukene dok onongo gidonyo i tim me buto ki jo ma pe gunyomme kwedgi. Mono itamo ni onongo pore me cito i kwero kwer ma kit meno?— Jehovah cwinye ocwer omiyo opwodo Luicarel.
Baibul bene loko i kom kwero nino me nywal aryo. Acel mono obedo kwero nino me nywal pa Lapwony Madit-ti?— Pe. Gin aryo-ni ducu gubedo kwero nino me nywal pa co ma onongo pe gitiyo pi Jehovah. Acel obedo kwero nino me nywal pa Kabaka Kerode Antipac. En onongo obedo laloc me distrik me Galilaya i kare ma Yecu okwo kunnu.
Kabaka Kerode otimo jami mapol maraco. En okwanyo dako pa ominne wek odok dakone. Nyinge onongo kilwongo ni Kerodia. Latic pa Lubanga Jon Labatija owaco bot Kerode ni timme-ni rac. Kerode pe omaro gin ma Jon owacce. Pi meno en oweko kitweyo Jon i buc.
I kare ma Jon onongo tye i buc, nino me kwero nywal pa Kerode oromo. Kerode oyubo kwer mo madit. En olwongo dano mapol ma pigi tego. Gucamo, gumato dok gubedo ki yomcwiny madwong. I ngeye nya pa Kerodia obino omyelo i nyimgi. Dano ducu cwinygi obedo yom i kit ma en omyelo kwede ma oweko Kabaka Kerode omito ni emine mic mo mamwonya adada. En owacce ni: “Gin ducu ma ibilegga abimiyi, kadi bed nucu kerra.”
Ngo ma en openyo pire? Mono openyo pi cente? bongi mabeco? ot ma bedo mege? Anyaka meno onongo pe ngeyo gin ma myero epeny. Pi meno, en ocito bot mine Kerodia, ci openye ni: ‘Aleg gin ango?’
Omyero inge ni Kerodia onongo dag Jon Labatija matek. Pi meno en owaco bot nyare ni myero openy pi wi Jon Labatija. Nyako-ni odok cen bot kabaka ka owacce ni: “Amito imiya wi Jon Labatija i weer kombeddi.”
Kabaka Kerode onongo pe mito neko Jon pien onongo ngeyo ni en obedo laco ma kite ber. Ento Kerode onongo ocikke woko, dok en obedo kilworo i kom gin ma jo ma gitye i ka kwer meno gubitamo i kome ka ce eloko tamme. Pi meno en ocwalo laco mo i buc wek ongol ngut Jon ci okel wiye. Cutcut laco meno ocito ci odwogo cen. En onongo tye ki wi Jon i weer, ci omiyo bot nyako-ni. I ngeye nyako-ni omiyo bot minne.
Kwero nino me nywal mukene ma Baibul loko iye-ni bene pe obedo ber. Meno obedo pa kabaka me lobo Ejipt. I kare me kwero nino me nywal man bene, kabaka oweko kingolo ngut dano mo acel. I ngeye en ongabo kom laco man malo wek winyi gucam! (Acakki 40:19-22) Mono itamo ni Lubanga obedo ki cwak mo i kom kwero nino me nywal aryo magi?— Tika onongo cwinyi biteri me bedo tye kunnu?—
Wangeyo ni jami ducu ma tye i Baibul kicoyo ki tyen lok-ke. Baibul oloko i kom kwero nino me nywal aryo keken. I kom gin aryo-ni ducu, jami maraco otimme iye macalo but kwer man. Pi meno, ngo ma itwero waco ni Lubanga tye ka titiwa i kom kwero nino me nywal? Lubanga mono mito ni wakwer nino me nywal?—
Tye lok ada ni i ka kwero kwer ma kit meno i kare-ni, pe kingolo ngut ngat mo gire. Ento lok me kwero nino me nywal ocakke ki bot jo ma pe giworo Lubanga me ada. The Catholic Encyclopedia waco kuman i kom kwero nino me nywal ma kiloko pigi i Baibul-li: “Lutim bal keken . . . aye gibedo ki twon yomcwiny pi nino ma kinywalogi iye.” Tika wan wamito bedo calo lutim bal magi?—
Ento lapwony Madit kono? En mono okwero nino me nywalle?— Pe, Baibul pe loko gin mo matwal i kom kwero nino me nywal pa Yecu. Ki lok ada, lulub kor Yecu me kare macon pe gukwero nino me nywalo en. Tika ingeyo pingo lacen dano guyero me cako kwero nino me nywal pa Yecu i nino dwe 25 me Decemba?—
Nino dwe meno kiyero pien The World Book Encyclopedia waco ni, “jo Roma onongo giworo nino meno calo Feast of Saturn, kwero nino me nywal pa ceng.” Pi meno dano guyero me kwero nino me nywal pa Yecu i nino ma lukamfiri onongo dong gikwero calo nino madit!
Tika ingeyo gin ma nyuto ni Yecu pe kinywalo i Decemba?— Pien Baibul waco ni i kare ma kinywalo Yecu, lukwat onongo gitye i tim i dyewor meno. (Luka 2:8-12) Man onongo pe twere botgi me bedo woko i kare me kot ki ngico ma bedo i Decemba i but lobo meno.
Pol pa dano gingeyo ni Karama pe obedo nino ma kinywalo iye Yecu. Gingeyo bene ni lukamfiri onongo gikwero kwer mo ma pe yomo cwiny Lubanga i nino meno. Kadi bed kumeno, dano mapol gire gikwero Karama. Giketo cwinygi mere i kwero kwer keken labongo paro pi gin ma Lubanga tamo i kom nino man. Ento wan giwa wamito yomo cwiny Jehovah, pe kumeno?—
Pi meno ka wakwero kwer, wamito ni myero obed ma nongo Jehovah cwako. Dok bene waromo timone i cawa mo keken i mwaka. Pe bene wakuro nino mo madok pat. Watwero camo cam mo mapat dok wabedo ki yomcwiny kun nongo watuku tuku mapol. Tika imito timo meno?— Ci itwero lok ki lunyodoni wek gukonyi ki goyo pulan me kwero kwer ma kit-tu. Meno bibedo ber, pe kumeno?— Ento ma peya i cako goyo pulan me kwero kwer moni myero kong inen ni obedo gin ma Jehovah cwako.
Kinyutu ber pa bedo ka timo jami kare ducu i yo ma Jehovah cwako bene i Carolok 12:2; Jon 8:29; Jo Roma 12:2; ki 1 Jon 3:22.


text:
APENDIXS
Chiemb Odhiambo mar Ruoth—Rapar Mamiyo Nyasaye Duong’
JOKRISTO omi chik ni mondo gitim Rapar mar tho Kristo. Raparno bende iluongo ni “Sawo [“Chiemb Odhiambo,” NW ] mar Ruoth.” (1 Jo Korintho 11:20) Ang’o momiyo en rapar maduong’ ahinya? Onego otime e odiechieng’ mane, kendo onego otime e yo mane?
Yesu Kristo ne ochako nyasi mar raparni e otieno moro mar Pasaka mar Jo-Yahudi e higa mar 33 E Ndalowa. Pasaka ne en nyasi ma ne itimo mana dichiel kende e higa, e odiechieng’ mar 14, e dwe mar Jo-Yahudi miluongo ni Nisan. Mondo giyud tarigno, Jo-Yahudi nenore ni ne rito chieng’ ma odiechieng’ gi otieno ne romre e borgi. Mano tiende ni, odiechieng’ ma chieng’ rienyie kuom seche 12, to mudho bende bedoe kuom seche 12. Dwe ma ne kwongo wuok e kor polo ka odiechiengno pok ochopo, ema ne bedo chakruok mar dwe mar Nisan. Odiechienge 14 bang’e, Pasaka ne chakore ka chieng’ osepodho.
Yesu ne otimo nyasi mar Pasaka gi jootene, bang’e ne ogonyo Judas Iskariot mondo odhi, eka bang’ mano, ne ochako nyasi mar Chiemb Odhiambo mar Ruoth. Nyasini ne okawo kar Pasaka mar Jo-Yahudi, kuom mano, onego otime mana dichiel e higa.
Injili mar Mathayo nyisowa kama: “Yesu nokawo makati, noguedho, mong’ingo; nomiyo jopuonjre, kowacho niya, ‘Kawuru, chamuru; ma e ringra.’ Nokawo kikombe bende, nogoyo erokamano, momiyogi, kowacho ni, ‘Madhuru uduto; nikech ma e remba mar Muma [“singruok,” Luo NT 2003], mochuer ni ji mang’eny mondo owenigi richogi.’ ”—Mathayo 26:26-28.
Jomoko puonjo ni Yesu ne oloko makate mobedo ringre mare madier, kendo divai obedo rembe madier. Kata kamano, ringre Yesu podi ne nitie duto kane ochiwo makateno. Be joote Yesu ne chamo ringre Yesu owuon, kendo madho rembe kuom adier? Ooyo, nikech mano dine obedo tim mar chamo ring dhano, kendo ketho chik Nyasaye. (Chakruok 9:3, 4; Tim Jo-Lawi 17:10) Kaluwore gi Luka 22:20, Yesu ne owacho kama: “Kikombeni e muma [“singruok,” Luo NT 2003] manyien kuom remba, mochuernu.” Be kikombeno ema ne obedo “singruok manyien” kuom adier? Mano ne en gima ok nyalre, nikech singruok en winjruok, ok en gimoro ma ng’ato nyalo mulo.
Kuom mano, makate gi divai gin mana ranyisi. Makate en ranyisi mar ringre Kristo makare chuth maonge richo kata matin. Yesu ne otiyo gi makate ma ne onwango’ odong’ bang’ chamo chiemb Pasaka. Makateno ne otedi ma ok oti gi thowi kata matin. (Wuok 12:8) Muma tiyo gi thowi kaka ranyisi mar richo kata gima tow. Kuom mano, makate ochung’ ne del mar ringruok makare chuth ma ne Yesu ochiwo kaka misango. Ne en del ma onge richo moro amora.—Mathayo 16:11, 12; 1 Jo Korintho 5:6, 7; 1 Petro 2:22; 1 Johana 2:1, 2.
Divai makwar ochung’ne remb Yesu. Remono ema miyo singruok manyien tiyo. Yesu ne owacho ni rembe ne ochwer mondo ‘oweni ji richogi.’ Kuom mano, dhano koro nyalo bedo maler e wang’ Nyasaye, kendo donjo e singruok manyienno gi Jehova. (Jo Hibrania 9:14; 10:16, 17) Singruok, kata winjruokni, miyo Jokristo makare 144,000, thuolo mar dhi e polo. Gibiro tiyo kuro kaka ruodhi, kendo jodolo mondo dhano duto oyud gweth.—Chakruok 22:18; Jeremia 31:31-33; 1 Petro 2:9; Fweny 5:9, 10; 14:1-3.
Gin jo mage ma onego ocham makate, kata madho divai ma itiyogo e Raparno? Gin mana jogo manie singruok manyien—tiende ni, jogo ma nigi geno mar dhi e polo—gin ema onego gicham makate, kendo madho divai. Roho maler mar Nyasaye miyo gibedo gi yie motegno ni oseyiergi mondo gibed ruodhi mabiro locho ka gin e polo. (Jo-Rumi 8:16) Gin bende okwan-gi e singruokno mar Pinyruoth kaachiel gi Yesu.—Luka 22:29.
To nade jogo ma nigi geno mar dak nyaka chieng’ e Paradis e piny ka? Giluwo chik ma Yesu ne ochiwo mawacho ni onego wadhi e nyasi mar Chiemb Odhiambo mar Ruoth. Kata kamano, gibiro kaka joneno mamiyo raparno luor, to ok kaka joma biro chamo makate, kendo madho divai. Dichiel e higa, e dwe mar Nisan tarik 14, ka wang’chieng’ osepodho, Joneno mag Jehova timo nyasi mar Chiemb Odhiambo mar Ruoth. Kata obedo ni ji gana manok kende ema nigi geno mar dhi e polo, raparni en gima duong’ ni Jokristo duto. En kinde ma waduto wanyalo paro matut kuom hera mamalo moloyo duto, ma Jehova Nyasaye kod Yesu Kristo nyisowa.—Johana 3:16.


text:
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE | YEREMIA 51-52
Weche Duto mag Jehova Chopoga Kare
Jehova nokoro gik moko duto ma ne dhi timore
“Piaguru asere”
51:11, 28
Jo-Media gi Jo-Persia ne olony ahinya e tiyo gi asere kendo mano e gir lweny maduong’ ma ne gihinyo tiyogo. Ne gipiago aserego mondo gibed mabith kendo ma chuopo maber
‘Thuondi mag Babilon odagi kedo’
51:30
Pado moro miluongo ni Nabonidus wacho kama: “Jolweny mag Kuros nodonjo Babilon ma ok gikedo.” Mano nyiso ni ne ok gigoyo lweny moro amora, to mano be e kaka Jeremia nokoro
‘Babilon nodong’ gunda nyaka chieng’’
51:37, 62
Huma ma ne Babilon nigo nochako rumo e higa mar 539 Ka Kristo Podi. Aleksanda Maduong’ ne dwaro keto Babilon mondo obed taonde maduong’, kata kamano, notho apoya nono. Kane kinde mag Jokristo chakore, Jo-Yahudi moko ne pod odak Babilon to mano e momiyo Jaote Petro nolimogi. Kata kamano, e higni mag 300 bang’ ka Kristo osebiro e piny, noketh Babilon modong’ gunda chuth


text:
6
Bero ma Kani ma Wanwang’u ka Wabedikra Karacelo ku Jukristo Wadwa?
Kadok ukwayu nia wakadh kud i lum, i thoi, i koth, i ng’ico kunoke i ceng’ m’urieny hai, wacokra i coko mwa mi Jukristo kubang’ nindo ne. Kadok gikwo i can kunoke giol ing’ei timo tic migi ma kubang’ ceng’, pirang’o Jumulembe pa Yehova gibed gi ii nicokiri karacelo ku juyic wagi?
Dikiri karacelo konyowa nibedo ma ber i kwiocwiny i kindwa. Jakwenda Paulo uyero pi dhanu ceke ma wadikra kugi karacelo i cokri mwa nia ng’atuman iye pidi pi wadi. (Juebrania 10:24) Thelembe mi wec maeno utie nia “wadieng’ cuu mandha,” niwacu ukwayu ni ng’eyo ng’atuman i kind umego ku nyimego mwa. Pieno, wec pa Jakwenda Paulo eno ubeketho cwinywa nia wabed wadieng’ pi jumange. Ka wabetimo kero ning’eyo juruot mange mi Jukristo wadwa, wabinwang’u nia jumoko i kindgi ubenyego ku peko m’urombo ku mwa man gibevoyo peko ne man nia gicopo konyowa ninyego bende ku peko mwa.
Dikiri karacelo konyowa nibedo ku ribri ma beco i kindwa. I coko mwa, wadikra karacelo ku dhanu ma wang’eira kugi kende kende ngo ento ku dhanu ma gitie bende jurimbwa mandha. Saa mange warombo karacelo pi ninambu kunoke nibedo i foyo. Wanwang’u bero ma kani ka wadikra karacelo kumeno? Ekonyowa nineno umego mwa ni dhanu ma pigi tek i kwo mwa man nimedo kero i mer mwa. Pieno, kan umego mwa ginwang’iri ku peko, watie ayika pi nikonyogi kum gitie jurimo mwa mandhandha. (Lembrieko 17:17) Ka wabedikra karacelo ku dhanu ceke mi cokri mwa, wanyutho nia “wabekungra [wabegwokra] i kindwa ng’atuman ku wadi.”
Wabeketho cwinyi nia ing’ii dhanu m’ubetimo yeny pa Mungu re m’ubed jurimoni. Ibinwang’u jurimo ma kumeno i kind Jumulembe pa Yehova. Kacopre, wakwayu nia kud iwek gin moko uceri nidikiri karacelo kudwa.
Pirang’o dikiri karacelo i coko mi Jumulembe pa Yehova tie pi bero mwa giwa?
Icopo maru ibin i coko mwa awene kara ing’ei cokri mwa?


text:
DUL 1
Watwero Winyo Lok pa Lubanga Nining?
Lubanga loko kwedwa kun tiyo ki Baibul. 2 Temceo 3:16
Lubanga me ada otiro dano me coyo tamme i buk mo maleng. Buk meno en Baibul. Tye ki ngec ma pigi tego ma Lubanga mito ni in ingegi.
Lubanga ngeyo gin maber loyo piwa dok en aye Wang It me ryeko ducu. Ka iwinyo lokke, ci ibidoko ngat maryek.—Carolok 1:5
Lubanga mito ni jo ducu ma i wi lobo-ni gukwan Baibul. Kombeddi dong kigonyo i leb mapat pat mapol.
Ka imito winyo lok pa Lubanga, myero ikwan Baibul dok iniang lok ma iye.
Dano me kabedo ducu gitye ka winyo lok man. Matayo 28:19
Lucaden pa Jehovah gitwero konyi me niang ngec ma tye i Baibul.
I lobo ducu gin aye gipwonyo lok ada i kom Lubanga.
Pe ibiculo gin mo pi nongo pwony man. Itwero bene pwonyo ngec i kom Lubanga ki i Ot me Ker pa Lucaden pa Jehovah me kabedowu.


text:
Man Tika Obedo Yub pa Lubanga?
KA INENO karatac me akwana mo keken nyo lok angeya me telebijon, nyo i winyo lok angeya me redio, inongo ni gupong ki lok kom tim aranyi, lweny, ki turo cik! Tam kong pekki ma in itye kwede keken. Iromo bedo ki tam calo pa Yubu ma onongo kite ber, ma owaco ni ‘can obwoyo koma woko kwicikwici.’—Yubu 10:15, The Holy Bible in the Language of Today.
Itwero penye keni ni:
- Man mono aye gin ma Lubanga oyubo pira ki pi dano mukene-ni ducu?
- Ka kwene ma dong an atwero nongo iye kony me lweny ki pekki ma atye kwede-ni?
- Tika gen mo dok tye ni wabibedo ki kuc i lobo-ni?
Baibul miyo lagam ma mwonya i kom peny macalo magi ducu.
BAIBUL PWONYO NI LUBANGA BIKELO ALOKALOKA MAGI I LOBO.
En bijwayo pig wanggi woko ducu. To bene dong bibedo pe, kadi kumo nyo koko nyo arem.’—Niyabo 21:4
‘I kare meno lungolo bipye malo calo til, ki jo ma te lebgi oto gibicako wero wer ki yomcwiny.’ —Icaya 35:6
‘I kare meno lutowang wanggi biyabbe, jo ma itgi oding bene itgi biyabbe.’—Icaya 35:5
‘Kare bibino ma jo ducu ma tye i lyel gibikatti woko.’—Jon 5:28, 29
‘Pe tye dano mo ma bedo i lobowa ma biwaco ni, An koma lit.’—Icaya 33:24
‘Cam bene myero ocek mabup i lobo.’—Jabuli 72:16
NONG BAKACIC KI I JAMI MA BAIBUL PWONYO
Pe ikwer jami ma kiryeyo calo gin mo ma kore peke. Lubanga aye ma ocikke me kelo jami magi, dok Baibul tito kit ma en bikelone kwede.
Baibul bene konyo i yo mapol ma kato meno. Baibul obedo calo lagony boti ka imito nongo yomcwiny kikome kadi wa i kare-ni. Tam kong manok i kom par ki pekki ma itye kwede. Oromo bedo peko me lim, peko me kwo me ot, two, to pa danoni me amara. Baibul keken aye ma twero konyi me lweny ki pekki ma kit meno i kare-ni, Baibul bene kweyo cwinywa dok miyo lagam i kom peny mogo macalo magi:
- Pingo walimo can?
- Yo ango ma watwero lweny kwede ki par ma mako kit me kwo?
- I yo ango ma watwero weko kwowa me ot bedo me yomcwiny?
- Gin ango ma timme i komwa ka wato?
- Tika dok wabineno jo me amarawa ma dong guto woko-ni?
- I yo ango ma watwero bedo kwede labongo akalakala ni Lubanga bicobo cikke-ne pi jami ma tye i anyim?
Kit ma dong icako kwano buk man nyuto ni in imito niang gin ma Baibul pwonyo. Buk man bikonyi. Ibinongo ni paragraf ducu tye ki lapeny ma nongo kiketo ki piny i te pot karatac. Dano milion mapol dong gutyeko nongo mit me kwano lok me Baibul ki Lucaden pa Jehovah kun gitiyo ki lapeny ki lagam. Wageno ni in bene ibinongo mot pa Lubanga kit ma dong icako nongo mit pa kwano gin ma ada Baibul pwonyo-ni!
CAK NGEYO JAMI MATYE I BAIBULLI
BAIBUL tye ki bukke 66 ma mogo i kine obedo calo waraga. Wek tic kwede obed yot, kipoko iye i cura ki tyeng. Ka kiketo ginacoya i buk mo, mukwongo kicako ki keto nying buk moni me Baibul ka ingeye kiketo cura, ka dong tyeng lubo. Me lapor “2 Temceo 3:16” nongo tye ni waraga me aryo pa Temceo cura 3, tyeng 16.
Ibibedo ki ngec maber i Baibul ka ibedo ka yabo ginacoya ma nongo kitiyo kwede i buk man. Pingo dong pe icak yub me kwano Baibul cut? Ka ibedo ka kwano cura ma romo adek nyo kadi wa i abic nino ki nino, ci itwero tyeko kwano Baibul i kine ka mwaka acel.


text:
NGIMAWA KOD TIJWA KAKA JOKRISTO–CHENRO MAR CHOKRUOK Agost 2017
Weche Mwanyalo Chakogo Wuoyo gi Ji
Weche mwanyalo chako wuoyogo gi ji sama wachiwo Amkeni! kendo ma wanyalo puonjogo adiera e wi mich mar ngima. Ndik wecheni michano tiyogo e lendo.
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE
Jehova Nomiyo Jo-Babilon Mich
Jehova nomiyo Jo-Babilon mich bang’ higni 13 ka gisemonjo Turo ma giloye. Ere kaka Jehova nyiso ni omor kodwa nikech wachiworene kendo wamakore kode?
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
Nyag Kido ma Nyasaye Oyiego—Bolruok
Ang’o momiyo bolruok dwarore? Wanyalo nyiso nade ni wabolore? Ere kaka lamo kaachiel gi ranyisi mar Yesu konoyowa nyago kido mar bolruok?
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE
Ting’ Mapek ma Jarit Nigo
Jorit ne nigi ting’ mar chiwo siem chon kapo ni jowasigu biro. Jehova ne dwaro chopo ang’o ka noketo Ezekiel mondo obed jarit e yor ranyisi kuom dho od Israel?
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
Nyag Kido ma Nyasaye Oyiego—Chir
Ang’o momiyo onego waked gi obadho mar luoro dhano? Ere kak paro matut, lamo, kendo geno kuom Jehova konyowa bedo gi chir?
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE
Ibiro Keth Gog mar Magog Machiegnini
Muma lero gik mabiro timore kapok oketh Gog mar Magog kod bang’e kosekethe.
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
Nyag Kido ma Nyasaye Oyiego—Yie
Mana kaka Ibrahim, nyaka wabed gi yie kuom Jehova Nyasaye kata sama weche tek. Ere kaka wanyalo nyiso ni wamakore gi Jehova kendo yiewa otegno?
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE
Puonj ma Wayudo Kuom Fweny ma Ne Ezekiel Oneno
Fweny ma Ezekiel noneno paronwa ni Jehova oketo chike mag lamo madier e rang’iny ma malo. Ere kaka mano jiwowa?
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
En Karang’o Kendo ma Abiro Timoe Painia Makonyo?
Achiel kuom yore mabeyo mag chiwo pak ne Jehova en kuom timo painia makonyo. Be inyalo medo okang’ milendogo kuom bedo painia?


text:
SOMO MAR 9
Ang’o Minyalo Timo Mondo Ngima Joodi Obed Mamor?
1. Ang’o momiyo riwo kend e nyim sirkal konyo e miyo joot obed mamor?
Wach maber wuok kuom Jehova, ma en Nyasaye mamor, madwaro ni joot obed mamor. (1 Timotheo 1:11) En ema ne ochako wach kend. Kend moriw e nyim sirkal konyo e miyo ngima joot obed mamor nikech ipidho nyithindo e chal maonge tungni.
Nyasaye neno nade wach kend? Odwaro ni kend obed riwruok mosiko e kind dichwo gi dhako. Jokristo onego oluw chike mag piny ma gidakie kodok korka riwo kend e nyim sirkal. (Luka 2:1, 4, 5) Jehova dwaro ni dichwo gi dhako manie kend omakre chuth achiel gi nyawadgi. (Jo Hibrania 13:4) Tim mar ketho kend chuth osine. (Malaki 2:16) Kata kamano, oyie ne Jokristo mondo oketh kendgi chuth kendo odonj e kend machielo kapo ni achiel kuomgi oterore.—Som Mathayo 19:3-6, 9.
2. Dichwo gi dhako onego otim nade ne ng’ato gi nyawadgi?
Jehova ne ochweyo dichwo gi dhako mondo moro ka moro obed jakony ne wadgi. (Chakruok 2:18) Kaka wi ot, dichwo onego ochiw gige ringruok ne joode kendo opuonjgi e wi Nyasaye koketo e paro ni en ema en-gi migawo maduong’ mar timo mago. Onego onyis chiege hera mar chiwruok. Chwo gi mon onego oherre kendo oluorre ng’ato gi nyawadgi. Nikech chwo gi mon gin joma orem, puonjruok weyo ne ng’ato ketho en gima kelo mor e kend.—Som Jo Efeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petro 3:7.
3. Be onego iweri chuth gi jaodi ka kend maru ok dhi maber?
Kapo ni uyudo pek moko e kend maru, un ji ariyo onego utim kinda e nyiso hera ng’ato gi nyawadgi. (1 Jo Korintho 13:4, 5) Wach Nyasaye ok nyis ni pogo dak en yo mar loyo chandruoge mapile mag kend.—Som 1 Jo Korintho 7:10-13.
4. Nyithindo, Nyasaye dwaro ni utim ang’o?
Jehova dwaro ni mondo ubed mamor. Omiyou puonj mabeyo moloyo kuom kaka unyalo yudo mor e kinde ma un rowere. Odwaro ni mondo uyud konyruok kuom rieko koda gik ma jonyuolu osekaloe e ngima. (Jo Kolosai 3:20) Jehova bende dwaro ni uyud mor mabedoe e tiyo ne Jachwechni koda ne Wuode.—Som Eklesiastes 11:9–12:1; Mathayo 19:13-15; 21:15, 16.
5. Jonyuol, unyalo timo ang’o mondo nyithindu obed mamor?
Onego uti matek mondo uchiw ne nyithindu chiemo, kar dak, koda lewni. (1 Timotheo 5:8) Kata kamano, mondo nyithindu obed mamor, dwarore bende ni upuonjgi mondo giher Nyasaye kendo gipuonjre kowuok kuome. (Jo Efeso 6:4) Ranyisi miketo e hero Nyasaye nyalo mulo chuny nyathini ahinya. Ka puonj michiwo otenore e Wach Nyasaye, puonj michiwo nyalo konyo nyathini paro e yo mowinjore.—Som Rapar mar Chik 6:4-7; Ngeche 22:6.
Nyithindo yudo ber ka ijiwogi kendo ipuoyogi. Bende dwarore ni oriegi kendo okumgi. Tiegogi e yo ma kamano ritogi mondo kik gidonj e timbe manyalo mayogi mor. (Ngeche 22:15) Kata kamano, kum ok onego obed mager ngang’.—Som Jo Kolosai 3:21.
Joneno mag Jehova goyo buge mopogore opogore mondik sie mondo okony jonyuol koda nyithindo. Bugegi otenore kuom Muma.—Som Zaburi 19:7, 11.
Puonjri Weche Momedore
KAKA JOODI NYALO BEDO GI NGIMA MAMOR
Genuru Nyasaye Mondo Udag Mamor e Kend Maru
Tiyo gi penjo moko mayot ariyo nyalo konyou e ngimau mar kend.
KAKA JOODI NYALO BEDO GI NGIMA MAMOR
Kaka Unyalo Loso Weche ma Chandou
Yo ma ulosogo weche nyalo konyo mondo kend obed motegno kendo mamor, to ok ma yomyom mopong’ gi lit.
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Kaka Inyalo Miyo Ngima mar Joodi Obed Mamor
Hera ma Yesu ne onyiso en ranyisi ma joma chwo, mon, jonyuol kod nyithindo nyalo luwo. Ang’o ma wanyalo puonjore kuom Yesu?


text:
KARE MAR 10
Gin Gweth Mage ma Joma Winjo Nyasaye Biro Yudo?
Thoth joma nosetho ibiro chier mondo odag e piny. Tich Joote 24:15
Parie gweth ma ibiro yudo e kinde mabiro ka iwinjo Jehova sani! Ibiro bedo gi ngima makare chuth—onge ng’ama nobed matuwo kata ma rang’ol. Jomaricho ok nobedie—ibiro geno ng’ato ang’ata.
Rem, kuyo, kata ywak, ok nobedie. Onge ng’ama nobed moti kata ma notho.
Ibiro dak kanyachiel gi osiepe koda joodu. Ngima e Paradis biro bedo mar mor.
Luoro ok nobedie. Ji nobed mamor gadier.
Pinyruodh Nyasaye biro tieko chandruok duto. Fweny 21:3, 4
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Momiyo Nyasaye ne Ochweyo Piny?
Muma lero gimomiyo Nyasaye ne ochweyo piny, kinde ma chandruok biro rumie, kod gima biro timore ne piny e kinde mabiro kod joma odak e iye.
CHENRO MAR PUONJRUOK MUMA
Ang’o Momiyo Onego Ipuonjri Muma?
Muma osekonyo ji tara gi tara e yudo dwoko mag penjo ma chando pach ji e piny ngima. Be diher ni in be Muma okonyi?


text:
Nyasaye dwaro ni wadag gi kuwe koda mor e paradis me piny nyaka chieng’!
Nyalo bedo ni ipenjori niya: ‘Be mano nyalore? ’ Muma wacho ni Pinyruodh Nyasaye biro miyo mano onyalre, kendo onyisowa ni Nyasaye dwaro ni ji duto opuonjre wach Pinyruodhno koda gimomiyo ne ochweyowa.—Zaburi 37:11, 29; Isaiah 9:7.
Nyasaye dwaro ni mondo okonywa.
Mana kaka wuoro ma jahera dwaro mana ber ne nyithinde, Wuonwa me polo dwaro ni wayud mor masiko nyaka chieng’. (Isaiah 48:17, 18) Nyasaye osingo ni “ng’at ma timo dwach Nyasaye siko nyaka chieng’.”—1 Johana 2:17.
Nyasaye dwaro ni wawuoth e yorene.
Muma wacho ni Jachwechwa dwaro ‘puonjowa’ mondo ‘wawuoth e yorene.’ (Isaiah 2:2, 3) Oseloso oganda mar “joma iluongo gi nyinge” mondo oland dwaro mare e piny mangima.—Tich Joote 15:14.
Nyasaye dwaro ni walame e achiel.
Kar kelo pogruok e kind ji, lamo maler mar Jehova riwo ji e hera madier. ( Johana 13:35) Ng’a gini e kindegi mapuonjo ji kuonde duto kaka ginyalo tiyo ne Nyasaye ka gin e achiel? Wakwayi ni imany dwoko mar penjono ei brosuani.


text:
KARE 1
Wanyiso Nade ni Wawinjo Nyasaye?
Nyasaye wuoyo kodwa kokalo kuom Muma. 2 Timotheo 3:16
Nyasaye madier notiyo gi dhano mondo gindik wechene e buk maler. Bugno en Muma. Oting’o weche ma Nyasaye dwaro ni ing’e.
Nyasaye ong’eyo gima nyalo konyowa chuth kendo en e Soko mar rieko duto. Ka iwinjo gima owachoni, to ibiro bedo mariek gadier.—Ngeche 1:5.
Nyasaye dwaro ni ji duto e piny osom Muma. Muma sani yudore e dhok mang’eny.
Kidwaro winjo Nyasaye, nyaka isom kendo iwinj tiend weche manie Muma.
Ji winjo Wachne kuonde duto. Mathayo 28:19
Joneno mag Jehova nyalo konyi mondo ing’e tiend weche manie Muma.
Gipuonjo adiera e wi Nyasaye e piny mangima.
Onge chudo moro midwaro ni igol mondo opuonji. Kendo inyalo puonjori e wi Nyasaye e Od Romo mar Joneno mag Jehova man machiegni kodi.


text:
SOMO MAR 7
Pinyruodh Nyasaye en Ang’o?
1. Pinyruodh Nyasaye en Ang’o?
Pinyruodh Nyasaye en sirkal manie polo. Obiro kawo kar sirkande duto kendo obiro miyo dwaro mar Nyasaye otimre e polo koda e piny. Wach Pinyruodh Nyasaye en wach maber. Machiegni, Pinyruodh Nyasaye biro chopo gombo ma ji nigo mar bedo gi sirkal maber. Obiro miyo ji duto modak e piny obed gi winjruok.—Som Daniel 2:44; Mathayo 6:9, 10; 24:14.
Pinyruoth nyaka bed gi ruoth. Jehova noketo Yesu Kristo Wuode, mondo obed Ruodh Pinyruodh Nyasaye.—Som Fweny 11:15.
2. Ang’o momiyo Yesu e Ruoth mowinjore?
Wuod Nyasaye e Ruoth mowinjore nikech ong’won kendo ochung’ motegno ne gima kare. (Johana 1:14) Bende, en gi teko mar konyo ji nikech obiro locho e wi piny ka en e polo. Bang’ kosechiere, ne odhi e polo kendo nobet e bat korachwich mar Jehova korito. (Jo Hibrania 10:12, 13) Gikone, Nyasaye ne omiye teko mar locho.—Som Daniel 7:13, 14.
3. Ng’a gini mabiro locho gi Yesu?
Jomoko miluongo ni “jo maler” biro locho gi Yesu e polo. (Daniel 7:27) Joma ne okwong yier kaka joma ler ne gin joote Yesu ma ne ochung’ motegno. Nyaka chil kawuono, Jehova osedhi nyime yiero chwo koda mon momakore kode mondo obed joma ler. Mana kaka Yesu, gin bende ichierogi gi del mar roho.—Som Johana 14:1-3; 1 Jo Korintho 15:42-44.
Gin ji adi ma dhi e polo? Yesu ne oluongogi ni ‘kweth matin.’ (Luka 12:32) Gikone kwan-gi biro chopo 144,000. Gibiro locho e wi piny kaachiel gi Yesu.—Som Fweny 14:1.
4. Ang’o ma ne otimore kane Yesu ochako locho?
Pinyruodh Nyasaye ne ochako locho e higa mar 1914. * Okang’ mokwongo ma Yesu ne okawo kaka Ruoth ne en wito Satan kaachiel gi jochiendene e pinyka. Satan nobedo gi mirima mochako kelo chandruok e piny. (Fweny 12:7-10, 12) Chakre kanyo, chandruoge dhano osemedore nyowuoyo. Lwenje, kech, tuoche, koda yiengni mar piny gin “ranyis” ni Pinyruoth chiegni kawo okang’ mar tayo gik moko duto e pinyni.—Som Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Pinyruodh Nyasaye chopo ang’o?
Kokalo kuom lendo mitimo e piny mangima, Pinyruodh Nyasaye osechako riwo oganda maduong’ mowuok e pinje duto e winjruok achiel. Joma muol tara gi tara bedo e bwo loch mar Yesu. Pinyruodh Nyasaye biro miyogi rit chieng’ mikethoe piny marachni. Omiyo jogo duto madwaro yudo ber mar Pinyruodh Nyasaye, onego opuonjore bolore e bwo loch mar Yesu.—Som Fweny 7:9, 14, 16, 17.
E kinde loch mar higini 1,000, Pinyruodhno biro chopo dwaro mokwongo ma ne Nyasaye nigo ne dhano. Piny duto biro bedo paradis. Gikone, Yesu biro duoko loch ne Wuon mare. (1 Jo Korintho 15:24-26) Be nitie ng’at ma diher wuoyogo e wi Pinyruodh Nyasaye?—Som Zaburi 37:10, 11, 29.
^ par. 6 Mondo iyud weche momedore e wi weche ma ne okor e Muma kuom higa mar 1914, ne ite mag 217-220, e bug Gima Muma Puonjo.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Be wadak e “Ndalo mag Giko”?
Par ane kaka timbeji kod parogi nyiso ni wadak e “ndalo mag giko” ma Muma ne okoro.
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Joneno mag Jehova Ochano Tijgi mar Lando Wach Pinyruoth e Yo Mane?
Waluwo ranyisi ma Yesu noketo ka ne en e piny. Moko kuom yore mitiyogo e mag lendo gin mage?


text:
Ododo me 43: Yocwa Odoko Latela
MOSES mito cito Kanaan kacel ki Luicrael. Pi meno en openyo ni: ‘Jehovah, wek angol Kulu Jordan, ci anen lobo maber-ri.’ Ento Jehovah owaco ni: ‘Dong oromo! Pe dok inwo lok meno!’ In ingeyo pingo Jehovah owaco meno?
Pi gin mutimme i kare ma Moses ogoyo pata got ca. Wi myero opo ni, en gin ki Aron pe guketo deyo i kom Jehovah. Gin pe guwaco bot lwak ni Jehovah aye onongo tye ka kelo pii ki i pata got ca. Pi tyen lok man Jehovah owaco ni en pe ebiye gidonyo i Kanaan.
Pi meno dwe manok keken i nge to pa Aron, Jehovah owaco bot Moses ni: ‘Kwany Yocwa, ci iwek ocung i nyim lalam dog Eleajar ki i nyim lwak. Ki kunnu i nyim lwak ducu, tit bot jo ducu ni Yocwa aye latela manyen.’ Moses otimo kit macalo Jehovah owaco kwede, kit ma ineno kwede i cal-li.
Ci Jehovah owaco bot Yocwa ni: ‘Bed ma cwinyi tek, dok pe ilwor. Ibitelo Luicrael me donyo i lobo Kanaan ma acikke pire botgi-ni, dok an abibedo kwedi.’
Lacen Jehovah owaco bot Moses me ito malo i wi Got Nebo ma tye i lobo Moab. Ki malo kunnu Moses twero neno loka Kulu Jordan ci oneno lobo Kanaan maber tutwal-li. Jehovah owaco ni: ‘Man aye lobo ma akwongnge me miyo bot lutino pa Abraim, Icaka ki Yakobo. Amiyo ineno gire, ento pe abiye ni idony iye.’
Moses oto i wi Got Nebo kunnu. Mwaka me ditte onongo dong tye 120. En onongo pud tek, dok wange bene onongo pud neno piny maber. Lwak cwinygi oton dok gukok pi to pa Moses. Ento cwinygi obedo yom pien Yocwa aye latelagi manyen.
Wel 27:12-23; Nwoyo Cik 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Peny
- I cal-li, co aryo mene ma gucung kacel ki Moses ni?
- Gin ango ma Jehovah owaco bot Yocwa?
- Pingo Moses oito malo iwi Got Nebo, dok ngo ma Jehovah owacce ki kunnu?
- Moses oto ma onongo tye ki mwaka adi?
- Pingo dano gubedo ki cwercwiny, ento tyen lok ango ma gitye kwede me bedo ki yomcwiny?
Peny mukene
- Kwan Wel 27:12-23.
Tic matek ango ma Jehovah omiyo bot Yocwa, dok gwok pa Jehovah pi jo Ne i kare man tye nining? (Wel 27:15-19; Tic 20:28; Ibru 13:7)
- Kwan Nwoyo Cik 3:23-29.
Pingo Jehovah pe oye ni Moses gin ki Aron gungol loka i lobo ma giciko pire ni, dok pwony ango ma watwero nongo ki i kom kop man? (Nwo. 3:25-27; Wel 20:12, 13)
- Kwan Nwoyo Cik 31:1-8, 14-23.
Lok pa Moses me agikki bot Jo Icrael onyuto nining ni en oye ki mwolo pwony ma Jehovah omiye? (Nwo. 31:6-8, 23)
- Kwan Nwoyo Cik 32:45-52.
Lok pa Lubanga omyero ogud kwowa nining? (Nwo. 32:47; Levi. 18:5; Ibru 4:12)
- Kwan Nwoyo Cik 34:1-12.
Kadi bed ni Moses pe oneno kom Jehovah kikome, gin ango ma Nwoyo cik 34:10 onyuto ma make ki wat i kingi ki Jehovah? (Nia 33:11, 20; Wel 12:8)


text:
Ododo me 64: Solomon Ogero Ot pa Lubanga
MA PEYA Daudi oto, en omiyo bot Solomon cal ot ma Lubanga omiyo me yubo ot pa Jehovah. I mwaka me angwen me locce, Solomon ocako gero ot pa Jehovah, dok otero mwaka abiro ki nucu me tyekone. Co alip mapol gutiyo i kom ot-ti, dok gedo-ni otero lwak cente mapol adada. Man pien gitiyo iye ki jabu ki ryal madwong tutwal.
Ot pa Lubanga-ni onongo tye ki kicika aryo, calo kit ma ot kema-ni bene onongo tye kwede-ni. Ento kicika magi onongo gidongo dodo ma i kema ca kiryo. Solomon oweko giketo canduk me gicikke i kicika ma i iye loyo ki i ot pa Lubanga, ci jami mukene ma onongo gigwokogi i kema-ni kiketogi i kicika mukene-ni.
I kare ma gityeko yubo ot pa Lubanga, karama madit obedo tye. Solomon ogungo i nyim ot pa Lubanga ka olego, kit ma ineno kwede i cal-li. Solomon owaco bot Jehovah ni: ‘Kadi polo ducu bene pe romi me bedo, kara ot man kono dong matitidi-ni twero romi ningo. Ento, ai Lubangana, tim ber iwiny joni ka gilego kun gikemo kabedo man.’
I kare ma Solomon otyeko lega, mac oa ki i polo obino piny. Owango gitum lee ma gin guyubo-ni. Ci dero maleng ma oa ki bot Jehovah opongo ot pa Lubanga. Man nyuto ni Jehovah tye ka winyo, dok ni cwinye yom pi ot pa Lubanga-ni kacel ki lega pa Solomon. Ot pa Lubanga-ni, ma pe kema-ni, aye dong odoko ka ma dano gibino iye ka woro.
Solomon oloyo ki ryeko pi kare malac, dok dano gubedo ki yomcwiny. Ento Solomon onyomo mon mapol ki i lobe mukene ma pe giworo Jehovah. Itwero neno mo acel ma tye ka woro i nyim cal apaya-ni? Olo twal mon pa Solomon gumiyo en ocako woro lubanga mukene bene. I ngeyo gin mutimme i kare ma Solomon otimo man? En dong onongo pe loyo lwak i yo maber. En odoko ger, dok dano cwinygi onongo dong pe yom wacel.
Man omiyo kiniga omako Jehovah i kom Solomon, ci owacce ni: ‘Abikwanyo ker woko ki boti ci amiyo bot laco mukene. Pe abitimo man ma nongo pud ikwo, ento i kare me loc pa wodi. Ento pe abikwanyo jo ducu ma i ker-ri ki bot wodi.’ Wanenu kit ma man otimme kwede.
1 Tekwaro 28:9-21; 29:1-9; 1 Luker 5:1-18; 2 Tekwaro 6:12-42; 7:1-5; 1 Luker 11:9-13.
Peny
- Otero kare ma romene bot Solomon me tyeko gero ot me woro Jehovah, dok pingo ocwalo lwak lim mapol?
- Kicika madongo adi ma onongo tye i ot pa Lubanga, dok gin ango ma giketo i kicika ma i iye-ni?
- Gin ango ma Solomon oloko pire i lega-ne i kare ma gityeko tic me gero ot maleng?
- Jehovah onyuto nining ni cwinye obedo yom pi lega pa Solomon?
- Gin ango ma mon pa Solomon gumiyo en otimo, ci dong ngo ma otimme i kom Solomon?
- Pingo kiniga omako Jehovah i kom Solomon, dok ngo ma Jehovah owacce?
Peny mukene
- Kwan 1 Tekwaro 28:9, 10.
Ma lubbe ki gin ma Daudi oloko i 1 Tekwaro 28:9, 10, ngo ma myero wayele matek me timo i kwowa me nino ducu? (Jab. 19:14; Pil. 4:8, 9)
- Kwan 2 Tekwaro 6:12-21, 32-42.
Solomon onyuto nining ni ot ma dano adana aye ogero pe twero romo gwoko Lubanga Mamalo Twal? (2 Tekwaro 6:18; Tic 17:24, 25)
Gin ango ma lok pa Solomon ma nonge i 2 Tekwaro 6:32, 33 nyuto i kom Jehovah? (Tic 10:34, 35; Gal. 2:6)
- Kwan 2 Tekwaro 7:1-5.
I kit macalo Luicrael guwinyo cwiny me miyo pak bot Jehovah i kare ma guneno deyo-ne, i kom kare-ni ka wa lwodo pi mot pa Jehovah pi dano-ne ci omyero man ogud tamwa nining? (2 Tek. 7:3; Jab. 22:22; 34:1; 96:2)
- Kwan 1 Luker 11:9-13.
Kwo pa Solomon ducu, onyuto nining ni pire tek me bedo ki niye matek nio wa i agikki? (1 Luker 11:4, 9; Mat. 10:22; Yabo. 2:10)


text:
WIC MIR ABIC
Jamgony
—giramia madit m’usagu zoo m’uai ibang’ Mungu
1, 2. (a) Ang’o ma ketho giramia pire bedo tek iri? (b) Pirang’o jamgony re m’utie giramia madit m’usagu zoo m’uai ibang’ Mungu?
IKIND giramia m’idaru nwang’u, makani ma pire tek nikadhu mange ceke? Giramia ma pire tek, utie ngo kwa giramia ma bei pare tek. Ineno giramia ni gin ma pire tek, kan emio iri anyong’a kunoke kan etie tap gin m’ibino ku yenyne lee.
2 Ikind giramia ceke ma Mungu umio ni dhanu, acel re ma watie ku yenyne lee nikadhu mange ceke. Etie giramia madit m’usagu zoo m’uai ibang’ Mungu. I wic maeni, wabiponjo nia Yehova uoro Wode ma Yesu Kristu, kara wacopo ninwang’u kwo ma rondo ku rondo. (Som Matayo 20:28.) Yehova uoro Yesu i ng’om ni jamgony, eno unyutho nia emaruwa andha.
JAMGONY TIE ANG’O?
3. Pirang’o dhanu gibed githo?
3 Jamgony tie yo ma Yehova utio ko pi nigonyo dhanu kud i dubo man tho. (Juefeso 1:7) Kara wanyang’ nia pirang’o dhanu ubino ku yeny mi jamgony, ukwayu walar wang’ei lembe m’utimere con i podho mir Eden. Junyodo mwa ma kwong’a, Adamu giku Eva gidubo. Pieno, gigam githo. Wan bende wabed watho pilembe walagu dubo migi.
4. Adamu ubino ng’a, man Mungu umio ire kwo ma nenedi?
4 Saa ma Yehova ucwio ng’atu ma kwong’a, Adamu, emio ire gin moko ma pire tek akeca. Emio ire kwo maleng’, niwacu, kwo m’umbe ku dubo. Ebino ku kum man ku rieko m’umbe ku dubo. Nwang’u ecopo remo ngo, ecopo tii ngo, man ecopo tho de ngo. Yehova bino ire ni Wego pilembe ecwie en. (Luka 3:38) Yehova ubed uweco kud Adamu wang’ mapol. Mungu ukoro ire cuu mandha gin m’ukwayu etim, man emio ire tic ma mio mutoro.
5. Ka Biblia ubeyero nia Mungu cwio Adamu i “ayine gire,” thelembene tie ang’o?
5 Mungu cwio Adamu i “ayine gire.” (Thangambere 1:27) Yehova umio ire kite ma en gire de etie ko; calu ve mer, rieko, bedopwe, man tego. Emio ni Adamu bedagonya mi timo ng’iyong’ic. Adamu ubino ngo ve macin moko ma julwong’o robo. Mungu ucwie kara ebed eng’ii en gire gin maber ku gin marac. Ka nwang’u Adamu ung’iyo niworo Mungu, nwang’u di ekwo rondo ku rondo i Paradiso.
6. Kinde m’Adamu uturo cik pa Mungu, egam ebayu ang’o? Lembuno tie ku matoke makani i wiwa?
6 Saa m’Adamu uturo cik pa Mungu, jung’olo tho i wie, e egam ebayu gin moko ma pire tek akeca. Ebayu winjiri pare ma ceng’ni karacelo ku Yehova, kwo pare m’umbe ku dubo, man Paradiso m’ebed ekwo i ie. (Thangambere 3:17-19) Adamu giku Eva ging’iyo nituro cik pa Mungu, pieno, gibedo mbe kendo ku genogen. Nikum lembe maeno m’Adamu utimo, “dubo mondo i ng’om man tho nikum dubo, e kumeno tho kadhu ba dhanu ceke, kum kagi ceke gidubo.” (Jurumi 5:12) Kinde m’Adamu udubo, elworere gire man elworo wan bende ni ng’eca mi dubo man mi tho. (Jurumi 7:14) Nyo genogen moko tie piwa? Eyo, genogen utie.
7, 8. Jamgony tie ang’o?
7 Jamgony tie ang’o? Ka jubeweco pi jamgony, juneno lembe ario ma tung’ tung’. Mi kwong’o, jamgony tie welpiny ma juculo pi nigonyo ng’atu moko kunoke piny moko. Mir ario, jamgony tie welpiny ma juculo kawang’ piny moko m’unyothere.
8 Ikind dhanu maeni, ng’atu moko acel de mbe m’ubino ku copo mi culo wang’ nyoth ma lee m’Adamu ukelo i wiwa. Ento Yehova ugam umio yo ma copo gonyowa kud i dubo man tho. Wakenen tic pa jamgony man bero m’ecopo mio iwa.
KITE MA YEHOVA UMIO KO JAMGONY
9. Jamgony ma nenedi m’ugam ukwayere nia jucul?
9 Ng’atu moko acel de mbe ikindwa m’ubino ku copo mi culo wang’ kwo m’umbe ku dubo m’Adamu ubayu. Pirang’o? Pilembe wan ceke watie judubo. (Zaburi 49:7, 8) Jamgony ma nwang’u jucikiri niculo, ubino kwo pa ng’atu mange m’umbe ku dubo. Pieno re ma julwong’e “jamgony [ma rom].” (1 Timoteo 2:6) Ugam ukwayere nia jamgony maeno ubed rom ku kwo m’umbe ku dubo m’Adamu ubayu.
10. Yehova umio jamgony nenedi?
10 Yehova umio jamgony nenedi? Yehova uoro Wode m’emaru lee iwi ng’om. Wodene tie Yesu, ma en e kayu mi giracwia pare. (1 Yohana 4:9, 10) Yesu bino ayika niweko Won man kabedo pare i polo. (Jufilipi 2:7) Yehova uoro Yesu kud i polo, ebin enyolere i ng’om keni ni dhanu maleng’, m’umbe ku dubo.
11. Ng’atu acel kende utundo nibedo ni jamgony pi dhanu ceke nenedi?
11 Saa ma ng’atu ma kwong’a Adamu, uturo cik pa Yehova, egam ebayu kwo m’umbe ku dubo pi dhanu ceke. Nyo ng’atu moko mange bino nuti ma romo daru tho mir awiya ceke p’ Adamu? Eyo. (Som Jurumi 5:19.) Calu Yesu udubo ngo kadok nyanok de, egam emio kwo pare m’umbe ku dubo ni jamgony. (1 Jukorinto 15:45) Kwo pare m’umbe ku dubo copo konyo pi daru tho mir awiya ceke m’uai i Adamu, niwacu dhanu ceke.
12. Pirang’o Yesu uyiyo nisendere lee?
12 Biblia ukoro ayi can ma Yesu unwang’u iwang’ tho pare. Jufode ku rac, jugure iwi yen mi can, man etho ing’ei ciro litho pi saa ma lee. (Yohana 19:1, 16-18, 30) Pirang’o Yesu uyiyo nisendere lee rukeno? Pilembe Sitani uloko nia ng’atu moko acel de mbe ma copo gwoko bedoleng’ pare ni Mungu kan enwang’ere i amulaic ma tek. Yesu unyutho nia ng’atu m’umbe ku dubo copo nigwoko bedoleng’ pare ni Mungu, kadok enwang’ere ku masendi ma lee rukani de. Kepar kite ma mutoro unego ko Yehova ikum Yesu!
13. Juculo jamgony nenedi?
13 Juculo jamgony nenedi? I nindo 14 mi Nisan, oro 33 mi kalenda mi Juyahudi, Yehova uweko nia judegi pa Yesu ginege. (Juebrania 10:10) Nindo adek ing’eye, Yehova ucero Yesu, ku kum mi dhanu ngo, ento ku kum mi tipo. Re, Yesu ubino asu ku twero mi kwo i ng’om ni ng’atu m’umbe ku dubo. Ing’eye, saa ma Yesu udok ibang’ Won i polo, emio twero maeno ibang’ Mungu, kara Mungu utii ku twerone pi nigonyo nyikwai Adamu. (Juebrania 9:24) Yehova uyiyo jamgony maeno, pieno ecopere iwa nibedo agonya nikum dubo man tho.
BERO M’ICOPO NWANG’U NIKUM JAMGONY
14, 15. Wacikara nitimo ang’o kara dubo mwa uwekere?
14 Wabenwang’u bero nikum giramia madit m’usagu zoo m’uai ibang’ Mungu. Wakenen bero ma wabenwang’u tin eni, ku ma wabinwang’u nindo m’ubino niai ikum giramia maeno.
15 Dubo mwa copo wekere. Etie yot ungo nitimo lembe m’atira saa ceke. Wabed wakoso, man saa moko wabed wayero kunoke watimo lembe marac. (Jukolosai 1:13, 14) Wacikara nitimo ang’o kara dubo mwa uwekere? Wacikara nidieng’ lee ikum lembe marac ma watimo, man nikwayu kisa ibang’ Yehova kud adunde mi jwigiri. Ka watimo kumeno, wacopo bedo m’umbe jiji nia dubo mwa uwekere.
16. Wacikara nitimo ang’o kara wabed ku pidocwiny ma leng’?
16 Wacopo bedo ku pidocwiny maleng’. Ka pidocwiny mwa ubedotowa nia watimo lembe moko marac, wawinjara nia wadaru nikoso, cwinywa copo nitur, man wacopo bende nineno nia ve tijwa mbe magwei. Ento ukwayu ngo cwinywa utur. Ka wakwayu Yehova utim iwa kisa, wacopo bedo m’umbe jiji nia ebiwinjowa man ebiweko dubo mwa. (Juebrania 9:13, 14) Yehova mito nia wakor ire peko kunoke ng’ico mwa moko ci. (Juebrania 4:14-16) Ka watimo kumeno, kindwa copo poto maber ku Mungu.
17. Wacopo ninwang’u mugisa makani pilembe Yesu utho piwa?
17 Watie ku genogen mi kwo ma rondo ku rondo. “Sukulia mi dubo en e tho; ento giramia ma Mungu mio mananu re en e kwo ma rondo ku rondo nikum Kristu Yesu Rwoth mwa.” (Jurumi 6:23) Wacopo nikwo rondo ku rondo man nibedo ku leng’kum maber akeca, pilembe Yesu tho piwa. (Lembanyutha 21:3, 4) Ento ukwayu watim ang’o kara wanwang’ mugisa maeno ceke?
NYO IBIJOLO JAMGONY?
18. Ang’o m’unyutho nia Yehova umaruwa?
18 Kepar kite ma mutoro nego ko adundeni kinde ma ng’atu moko umio iri giramia moko ma pire tek mandha. Jamgony tie giramia ma pire tek m’usagu giramia mange ceke, pieno, wacikara ninyutho foyofoc mwa ma thuth ni Yehova pi giramia maeno. Yohana 3:16 uyero iwa nia “Mungu maru ng’om m’umbe ketho emio Wode kulong’.” Andha, Yehova umaruwa lee mandha, pieno, emio iwa Yesu, Wode ma pire tek lee i ie. Wang’eyo bende nia Yesu de umaruwa, pilembe ebino ayika nitho piwa. (Yohana 15:13) Giramia mi jamgony ucikere niketho ibed m’umbe jiji nia Yehova giku Yesu gimeri lee mandha.
19, 20. (a) Icopo doko jarimb Yehova nenedi? (b) Icopo ninyutho nenedi nia ijolo jamgony ma Yesu uthiero?
19 Calu idaru niponjo lembe lee iwi mer madit pa Mungu, dong’ icopo nidoko jarimbe nenedi? Etie lembe ma yot ungo nimaru ng’atu moko ma fodi ing’eyo ngo. Yohana 17:3 uyero nia wacopo tundo ning’eyo Yehova. Kan ibetimo kero ning’eye, ibimare dong’ magwei, ibimito nitimo lembe ma nyayu mutoro i ie, man ibidoko jarimbe. Pieno, mediri niponjo Biblia pi ning’eyo lembe iwi Yehova.
20 Jol Jamgony ma Yesu uthiero. Biblia yero nia “ng’atu m’uyio [niwacu, m’unyutho yioyic i] Wod ebedo ku kwo ma rondo ku rondo.” (Yohana 3:36) Ninyutho yioyic thelembene tie ang’o? Thelembene tie nitimo gin ma Yesu uponjo nia watim. (Yohana 13:15) Wacopo ngo kende kende niyero nia wayio Yesu. Pi ninyutho nia wajolo jamgony, wacikara bende nitimo lembe moko ikum yioyic mwa. Giragora pa Yakobo 2:26, uyero kumae: “Yioyic [m’umbe] ku tic en e avu.”
21, 22. (a) Pirang’o pire tie tek nia wabed wacokara i Poi pi tho pa Kristu kubang’ oro? (b) I Wic mir 6 ku mir 7, wabiweco iwi lembang’o?
21 Bed icokiri i Poi pi tho pa Kristu. Uthieno m’iwang’ tho pa Yesu, eng’olo nia wabed wapoi pi tho pare. Wabed watimo kumeno kubang’ oro; julwong’o lembe maeno Poi pi tho pa Kristu, kunoke “Cemo [mir uthieno] pa Rwoth.” (1 Jukorinto 11:20; Matayo 26:26-28) Yesu mito nia wiwa kud uwil ya emio kwo pare m’umbe ku dubo ni jamgony piwa. Eyero kumae: “[Wumeduru nitimo] mae wupoi ko pira.” (Som Luka 22:19.) Kan ibecokiri i Poi pi tho pa Yesu, nwang’u inyutho nia wii ubewil ungo pi jamgony man pi mer madit ma Yehova giku Yesu gimaru kowa.
22 Jamgony tie giramia m’usagu zoo ikind giramia moko ci ma wacopo ninwang’u. (2 Jukorinto 9:14, 15) Dhanu milioni dupa ma gidaru nitho, gibinwang’u bende bero mi giramia maeno ma pire tek. Wic mir 6 ku mir 7 binyutho kite ma lembuno bitimere ko.


text:
Dmitry Korshunov nohero madho kong’o mokalo tong’, kata kamano nochako somo Muma pile. Ang’o ma nojiwe mondo otim lokruoge e ngimane kendo yudo mor madier?
A e tinne, Roberto Pacheco ne gombo bedo padri mar Jo-Katholik. Ne ane ni ang’o ma ne oloko ngimane.
Gin puonj mage mag Muma ma nokonyo Crystal ma notimne timbe maricho mag nindruok kotin, mondo olos winjruok maber gi Nyasaye kendo obed gi geno e ngimane?
James Ryan, en achiel kuom Joneno mag Jehova ma ne onyuol ka en momo to bang’e obedo muofu. Ne ane kaka oseyudo geno madier e ngimane?
Dmitry Korshunov nohero madho kong’o mokalo tong’, kata kamano nochako somo Muma pile. Ang’o ma nojiwe mondo otim lokruoge e ngimane kendo yudo mor madier?
A e tinne, Roberto Pacheco ne gombo bedo padri mar Jo-Katholik. Ne ane ni ang’o ma ne oloko ngimane.
Gin puonj mage mag Muma ma nokonyo Crystal ma notimne timbe maricho mag nindruok kotin, mondo olos winjruok maber gi Nyasaye kendo obed gi geno e ngimane?
James Ryan, en achiel kuom Joneno mag Jehova ma ne onyuol ka en momo to bang’e obedo muofu. Ne ane kaka oseyudo geno madier e ngimane?
Tom ne gombo ng’eyo Nyasaye kendo yie kuome, kata kamano timbe kod chike mag dinde ne onyoso chunye. Ere kaka puonjruok Muma nokonye mi obedo gi geno madier?
Kata obedo ni ne oyudo nyak e ohande mar thum, Esa ne pod winjo ni oremo gimoro e ngimane. Ne ane kaka jago thumbe magoyo kokoni noyudo ngima makelo mor.
Ndiko mar 1 Johana 1:9 e ma nojiwo Alain Broggio ma otimo lokruok.
Mayli Gündel noweyo yie kuom Nyasaye ka ne wuon-gi otho. Ang’o ma nokonye bang’e bedo gi yie motegno kuom Nyasaye kod chuny mokuwe?


text:
OHINGA MAR JARITO Na. 1 2016 | Ang’o Momiyo Onego Wabed Joratiro?
Kata mana e mbaka ma ok kal dakika apar, podi ibiro yudo ka ng’ato wacho miriambo. Ang’o momiyo onego ibed jaratiro?
COVER SUBJECT
Be Bedo Joratiro Nyalore e Kindegi?
Gima Hitoshi nokaloe nyalo miyo onere ni ok yot bedo jaratiro.
COVER SUBJECT
Kaka Miriambo Nyalo Hinyowa
Ang’o monego wang’e e wi wacho miriambo?
COVER SUBJECT
Ber Mwayudo Kuom Bedo Joratiro
Som ane kaka jomoko oseyudo ber kuom bedo joratiro.
THE BIBLE CHANGES LIVES
Miya Kata Mana Higa Achiel ma Anyalo Dakie gi Kuwe
Ndiko mar 1 Johana 1:9 e ma nojiwo Alain Broggio ma otimo lokruok.
Be Ing’eyo?
Ere kaka ne iloso buge midolo e kinde ma ne indiko Muma, kendo ne itiyo kodgi nade? Nyalo bedo ni “jodong-jodolo” ma iwuoyo kuomgi e Ndiko mag Dho-Grik ne gin ng’a gini?
Kaka Wanyalo Loyo Luoro kod Parruok
Okenge adek ma nyalo miyo ilo luoro kod parruok.
ANCIENT WISDOM FOR MODERN LIVING
Kik Uparru
Yesu nojiwowa ni kik wabed gi parruok, kendo nolero yo mwanyalo timogo mano.
Ang’o ma Muma Wacho?
Be jomotho nyalo bedo mangima kendo?


text:
Paulo goyo erokamano nikech yie mar Jo-Kolosai (3-8)
Lamo mondo gidong e winjruokgi gi Nyasaye (9-12)
Tich maduong’ mar Kristo (13-23)
Tich ma Paulo ne otimo ne kanyakla (24-29)
1 An Paulo, jaote Kristo Yesu kokalo kuom dwaro mar Nyasaye, ka an gi Timotheo owadwa,2 andikonu un joma ler duto man Kolosai kod owete mochung’ motegno e yie kendo manie winjruok achiel gi Kristo, ka awacho niya:Ng’wono mogundho kod kuwe moa kuom Nyasaye Wuonwa mondo obed kodu.3 Kinde duto wagoyo erokamano ne Nyasaye ma Wuon Ruodhwa Yesu Kristo sama walamonu4 kane wawinjo wach yie ma un-go kuom Kristo Yesu kod kaka uhero joma ler duto5 nikech geno mosekannu e polo. Ne uwinjo wach genono kokalo kuom adiera mar wach maber6 mosechoponu. Mana kaka wach maber yudo nyak kendo omedore e piny duto, kamano bende e kaka timore e kindu, chakre chieng’ ma ne uwinje mi ung’eyo e yo malong’o wach ng’wono mogundho mar Nyasaye gadier.7 Mano e gima usepuonjoru kuom Epafra ma en misumba wadwa ma wahero, kendo jatich mogen mar Kristo e lowa.8 Ne onyisowa bende wach herau munyago kuom roho maler.9 Mano bende e momiyo nyaka a chieng’ ma ne wawinjo wachno, pok ne waweyo lamonu ka wakwayo mondo opong’u chuth gi ng’eyo malong’o kuom dwarone e rieko duto, kod winjo tiend weche kokalo kuom roho maler,10 eka uwuoth e yo mowinjore e wang’ Jehova mondo ubed malong’one chuth sama udhi nyime nyago olemo e tije mabeyo duto, kendo umed bedo gi ng’eyo malong’o chuth kuom Nyasaye;11 bende, ubed gi nyalo gi teko duto ka luwore gi duong’ mar nyalone eka mondo unan chutho kuom horuok, kendo gi mor,12 ka ugoyo ne Nyasaye Wuonwa erokamano ma nomiyo un bende ubedo joma owinjore yudo pok kanyachiel gi joma ler manie ler.13 Ne oresowa waa e bwo teko loch mar mudho mi ne orwakowa ei pinyruodh Wuode mohero,14 ma kuome, osegonywa kokalo kuom rawar ma miyo iweyonwa richowa.15 En e ma en kido mineno mar Nyasaye ma ok ne, en e jal makayo kuom chuech duto;16 nikech kokalo kuome, ne ochue gik mamoko duto manie polo gi manie piny, gik mineno gi ma ok ne, gibed kombe ruodhi, kata migepe mag telo, kata pinjeruodhi, kata teko mag loch. Gik mamoko duto osechue kokalo kuome, kendo ne en.17 Bende, en e ma ne okwongo ne gik mamoko duto, kendo kokalo kuome ne omi gik mamoko duto obetie,18 kendo en e ma en wi ringruok, tiende ni kanyakla. En e ma en chakruok, jal makayo koa kuom joma otho, mondo obed jal mokwongo e gik moko duto;19 nimar Nyasaye ne dwaro ni gik moko duto odag kuome e okang’ mopong’ chuth,20 kendo kokalo kuome, Nyasaye okel winjruok e kinde owuon gi gik mamoko duto, gibed gik manie piny kata gik manie polo, koloso kodgi kuwe kokalo kuom remo ma Kristo nochuero kane en e yadh-sand.21 Kuom adier, un ma chon ne un mabor kendo ne un wasigu nikech pachu ne ni kuom timbe maricho,22 koro sani oseloso winjruok e kindu kode kokalo kuom thone e del mar ring’o gi remo, mondo ochiwu ka uler ma onge ketho kendo ma onge gima ng’ato donjonugo e nyime—23 to mana ka udhi nyime bedo e yie, ka uguroru matek e miseno, kendo ka uchung’ motegno ma ok golu e geno mar wach maber ma ne uwinjo kendo ma oseyal ne chuech duto manie bwo polo. An Paulo, ne abedo jatich mar yalo wach maberno.24 Sani koro amor kuom sandruokna nikech un, kendo ayudo masiche mag Kristo ma ringrena pok okaloe, ka atimo kamano e lo ringrene ma en kanyakla.25 Ne abedo jatich mar kanyaklani ka luwore gi ting’ moa kuom Nyasaye ma nomiya nikech un, mondo ayal wach Nyasaye chuth,26 ma en wach maler moum ma ne opand chakre e ndalo machon kendo chakre e tienge machon. To koro sani oseele ne joge maler27 ma Nyasaye oseyiero mondo omi ging’e duong’ mogundho mar wach maler moumno e kind ogendni, tiende ni Kristo manie winjruok achiel kodu ma ugeno yudogo duong’ kanyachiel.28 En e jal ma wayalo wachne ka wasayo kendo puonjo ng’ato ka ng’ato e rieko duto, mondo wachiw ng’ato ka ng’ato koromo chuth e winjruok achiel gi Kristo.29 Mano e momiyo atiyo matek, ka akedo ka luwore gi teko ma omiya, ma tiyo kuoma e yo maduong’ ahinya.


text:
Gin Jomage Madhi e Polo?
Dwoko ma Muma Chiwo
Nyasaye yiero Jokristo moko matin mochung’ motegno mondo bang’ tho margi ochiergi mondo gidag e polo. (1 Petro 1:
Joma dhi e polo biro timo ang’o kuno?
Gibiro bedo ruodhi gi jodolo kanyachiel gi Yesu kuom higni 1,000. (Fweny 5:
Gin ji adi mibiro chier mondo odhi e polo?
Muma wacho ni ji 144,000 e ma ibiro chier mondo odhi odag e polo. (Fweny 7:4) E weche mondik e bug Fweny 14:
“Joma ne oluong kendo oyier” mondo oloch gi Kristo e Pinyruodhe iluongo ni “kweth matin.” (Fweny 17:14; Luka 12:32) Mano nyiso ni ne gidhi bedo ji manok kopimgi gi rombe mamoko duto ma Kristo nigo.
Miriambo miwacho e wi joma dhi e polo
Miriambo: Joma beyo duto dhi e polo.
Adiera: Nyasaye osingo ngima ma nyaka chieng’ e piny ne ji mang’eny mabeyo.
Yesu nowacho ni: “Onge ng’ato ang’ata ma oseidho malo e polo.” (Johana 3:
13) Omiyo ne otemo wacho ni joma ne otho ka pok obiro e piny kaka Ibrahim, Musa, Ayub, gi Daudi ne ok odhi e polo. (Tich Joote 2: 29, 34) Kar mano, ne gin gi geno mar chier mondo giyud ngima e pinyka. —Ayub 14:13- 15.
Chier ma miyo ng’ato dhi dak e polo iluongo ni “chier motelo.” (Fweny 20:6) Mano nyiso ni ne dhi betie chier moro machielo. Obiro bedo chier mar joma biro dak e piny.
Muma puonjo ni e bwo loch mar Pinyruodh Nyasaye, “tho ok nobedie kendo.” (Fweny 21:
3, 4) Singoni biro timore e piny nikech tho pok obetiega e polo.
Miriambo: Ng’ato ka ng’ato yiero owuon kabe obiro yudo ngima e polo kata e piny.
Adiera: Nyasaye ema yiero jotichne mochung’ motegno mondo giyud ngima ma en “mich man malo,” mano tiende ni dak e polo. (Jo-Filipi 3:
Miriambo: Geno mar yudo ngima e piny imiyo mana joma ok owinjore dhi e polo.
Adiera: Nyasaye luongo joma biro yudo ngima ma nyaka chieng’ e piny ni “joga,” “jogo mayiedho,” kendo “jogo ma Jehova osegwedho.” (Isaiah 65:21-
Miriambo: Kwan mar ji ma gin 144,000 mowach e bug Fweny en mana mar ranyisi to ok en kwan masie.
Adiera: Kata obedo ni kwan moko manie bug Fweny gin ranyisi, moko kuomgi bende gin masie. Kuom ranyisi, owuoyo e wi “nyinge 12 mag joote 12 mag Nyarombo.” (Fweny 21:14) Ne ane gik manyalo miyo wawach gadier ni kwan mar 144,000 gin masie.
Fweny 7:4 wuoyo kuom “kwan mar joma oket alama kuomgi [kata, ose yang ni gibiro yudo ngima e polo], 144,000.” E kwan matindo maluwe iwuoyo e wi grup moro mar ariyo miluongo ni: “oganda mang’ongo ma dhano ok nyal kwano.” Joma nie “oganda mang’ongo” be yudo warruok koa kuom Nyasaye. (Fweny 7:
E yo machal kamano, Profesa moro miluongo ni Robert L. Thomas nondiko wachni e wi kwan mar 144,000 mantie e Fweny 7:4: “En kwan masie ma inyalo pim gi kwan mantie e Fweny 7:9. Ka ok en kwan masie to kare onge kwan moro amora minyalo kaw ka kwan masie e bugno.”
^ par. 21 E wi mano, ilero ni ji 144,000 ‘ne ong’iew ka gia kuom oganda dhano mondo gibed kaka nyak mokwongo.’ (Fweny 14:4) Wach motigo kanyo ni “nyak mokwongo” en gima nyiso ji matin ahinya moyier. Omiyo, olero maber joma biro locho gi Kristo e polo ka gilocho wi dhano ma kwan gi ok ong’ere mabiro dak e piny.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Momiyo Nyasaye ne Ochweyo Piny?
Muma lero gimomiyo Nyasaye ne ochweyo piny, kinde ma chandruok biro rumie, kod gima biro timore ne piny e kinde mabiro kod joma odak e iye.
DWOKO PENJO MA JI NIGO E WI MUMA
Weche Manie Bug Fweny Tiendgi Gin Ang’o?
Bug Fweny wacho ni joma somo wechene, ma winjo tiend wechego kendo tiyo kodgi e ngimagi, biro bedo mamor.


text:
DUL ME 25
Jo ma Gitimo Jami Maraco Mono Giromo Lokke?
ONONGO mono pe bedo ber ka dano ducu gitimo jami mabeco?— Ento pe tye ngat mo ma timo jami mabeco kare ducu. Tika ingeyo pingo i kine mukene wan ducu watimo jami maraco, kadi bed ni wamito timo jami mabeco?— Pien wan ducu kinywalowa ki bal. Ento jo mogo gitimo jami maraco mapol adada. Gidag jo mukene dok giwanogi akaka. Itamo ni giromo lokke ci gipwonnye gidoko jo mabeco?—
Nen kong laco ma tye i cal-li, ma tye ka gwoko bongi pa jo ma gitye ka celo Citefano ki got-ti. Luibru gilwonge ni Caulo, ento Luroma gilwonge ni Paulo. Cwinye yom ni kitye ka neko Citefano ma tye lapwonnye pa Lapwony Madit-ti. Kong wanenu pingo Caulo otimo jami maraco kit man.
Caulo onongo tye lamemba me dul dini pa Lujudaya ma kilwongogi ni Luparicayo. Luparicayo onongo gitye ki Lok pa Lubanga, ento giketo cwinygi tutwalle i pwony pa lutela dinigi mogo. Man oweko Caulo obedo ka timo jami maraco.
I kare ma kimako Citefano i Jerucalem, Caulo onongo tye kunnu. Gitero Citefano i kot, ka ma lungolkoppe mogo onongo gitye Luparicayo. Kadi bed kiwaco jami maraco i kom Citefano, en pe obedo lwor. En oloko ki tekcwiny dok omiyo caden maber i kom Jehovah ki Yecu bot lungolkop-pi.
Ento lungolkop magi onongo pe gimaro gin ma guwinyo. Gin onongo dong gingeyo lok mapol madok i kom Yecu. Guweko kineko Yecu i kare manok mukato angec ma peya gin man otimme! Ento lacen, Jehovah oweko Yecu odok i polo. Ma ka loko kitgi, lungolkop magi gubedo ka lweny i kom lupwonnye pa Yecu.
Lungolkop magi gumako Citefano ci gutere i nge gang. Gugoye malit adada wa i ngom ka gucele ki got. Dok Caulo onongo tye kunnu kit ma itye ka nenone i cal-li. En otamo ni pore me neko Citefano.
Ingeyo pingo Caulo otamo kumeno?— Caulo onongo obedo Laparicayo wa i kare meno, dok en onongo ye ni pwony pa Luparicayo duc tye atir. En onongo neno Luparicayo calo jo ma gitye lanen maber, pi meno en olubo kitgi.
Ngo ma Caulo otimo i kare ma kineko Citefano?— En otemo tyeko lupwonnye pa Yecu mukene-ni woko! En onongo cito wa i gangigi ci ywayo co ki mon tektek. I ngeye, tweyogi i buc. Lupwonnye mapol guringo woko ki i Jerucalem, ento pe guweko tito kwena i kom Yecu.
Man omedo adage pa Caulo ameda i kom lupwonnye pa Yecu. Pi meno en ocito bot Lalamdog Madit Kayapa wek enong twero me mako Lukricitayo ma gitye i Damaciko. Caulo onongo mito ni ekelgi i Jerucalem macalo lumabuc wek kiminigi pwod. Ento i kare ma en tye ka cito i Damaciko, gin mo me aura adada otimme.
Dero oryeny ki i polo, ci dwan mo owacci: ‘Caulo, Caulo, pingo itye ka una?’ Yecu aye onongo tye ka lok ki i polo! Derone oryeny ma oneko wang Caulo woko, dok jo ma guwoto kwede aye gupeye ki cinge gutere i Damaciko.
I nge nino adek, Yecu onen i wang lek bot lapwonnye mo ma nyinge Anania i Damaciko. Yecu owacci Anania olim Caulo, oyab wange, dok bene olok kwede. Caulo ojolo lok me ada madok i kom Yecu i kare ma Anania oloko kwede. I ngeye ocako neno piny. Kit me kwone ducu olokke, ci en odoko latic ma lagen pa Lubanga.—Tic pa Lukwena 9:1-22.
Dong iniang pingo Caulo onongo timo jami maraco?— Pien ni kipwonye ki jami ma pe tye kakare. En obedo ka lubo kor jo ma pe gin lugen bot Lubanga. Dok en onongo tye i dul pa jo mo ma gitero tam pa dano calo gin ma pire tek loyo Lok pa Lubanga. Ento pingo Caulo oloko kwone ci ocako timo jami mabeco, kadi bed ni Luparicayo mukene-ni onongo pud gimedde ki lweny i kom Lubanga?— Pien Caulo onongo pe dag lok me ada. Pi meno, i kare ma kinyuto bote gin matir, en onongo tye atera me lubone.
Tika ingeyo kit ma kicako lwongo kwede ki Caulo?— Kicako lwonge ni lakwena Paulo, lakwena pa Yecu. Wi myero opo ni Paulo ocoyo bukke mapol me Baibul makato ngat mo keken.
Tye dano mapol ma gitye calo Caulo ma giromo lokke. Ento man pe yot pien tye ngat mo ma tye ka tic matek adada ma weko dano gitimo jami maraco. Tika ingeyo ngat meno?— Yecu oloko i kome i kare ma Yecu onen bot Caulo i yo ma cito Damaciko. Ki i yo, Yecu oloko ki Caulo ki i polo kun wacci: ‘Abiori me yabo wang dano wek gua woko ki i colpiny, gubed i ceng, gua woko ki i te twer pa Catan, gulokke bot Lubanga.’
Catan Larac-ci aye tye ka temme wek dano ducu gutim jami maraco. Tika inongo tek tutwal i kine mukene me timo gin matir?— Wan ducu wanongo tek. Catan weko timo gin matir doko tek. Ento tye tyen lok mukene mumiyo kare ducu timo gin matir tek. Tika i ngeyo tyen lok meno?— Pien kinywalowa ki bal.
En bal meno aye weko timo gin marac bedo yot botwa loyo timo gin matir. Pi meno, ngo ma mitte ni wan myero watim?— Omyero wayelle me timo gin matir. Ka watimo meno, waromo bedo ki gen ni Yecu ma marowa-ni bikonyowa.
I kare ma Yecu tye i ngom kany, en onyutu ni emaro jo ma gutimo jami maraco ento guloko kwogi. En oniang kit ma onongo tek kwede botgi me loko kwogi. Me laporre, onongo tye mon mogo ma gudonyo i tim me buto ki co mapol. Man kono ada obedo tim marac. Baibul lwongo mon magi ni malaya.
I kare ma dako mo ma malaya owinyo ni Yecu tye i ot pa Laparicayo mo, en obino bote. En oonyo mo i tyen Yecu ci odunyo pig wange ma oton i tyen Yecu-ni ki yer wiye. En ongut i kom balle mumiyo Yecu oweko balle. Ento Luparicayo gutamo ni onongo pe myero kiwek balle.
Ingeyo ngo ma Yecu owaco bot Luparicayo mogo?— En owaccigi ni: ‘Mon ma malaya bikwongo donyo i ker pa Lubanga wiati botwu.’ (Matayo 21:31) Yecu owaco lok man pien malaya magi guketo niye i kome, dok guloko kwogi marac-ci. Ento Luparicayo gumedde ameda ki timo jami maraco i kom lupwonnye pa Yecu.
Pi meno ka Baibul nyutu ni gin ma watye ka timone rac, omyero wabed atera me lokke. Dok ka wapwonyo gin ma Jehovah mito ni watim, ci omyero wabed ki miti me timone. I ngeye, cwiny Jehovah bibedo yom i komwa dok biminiwa kwo ma pe tum.
Me konyowa wek pe watim gin marac, kong wakwan kacel Jabuli 119:9-11; Carolok 3:5-7; ki 12:15.


text:
DUL ME 11
Kony ma A ki Bot Lumalaika pa Lubanga
JO MUKENE giwacci gin giye gin ma gineno ki wanggi keken. Ento meno obedo mingo. Tye jami mapol ma peya wanenogi ki wangwa ento gitye. Iromo waco nying acel mo?—
Yamo ma waywe kwede-ni kono? Wangeyo nining ni tye?— Yar cingi ci ikut yamo iye. Tika iwinyo gin mo i cingi?— Iwinyo yamo i cingi, ento pe itwero nenone, pe kumeno?—
Dong watyeko lok i kom cwec ma gubedo cwiny ma pe watwero nenogi. Wapwonyo ni mogo gibeco ento mukene giraco. Mi kong nying cwec mogo ma gubedo cwiny ma pe watwero nenogi-ni.— Watye ki Lubanga Jehovah, Yecu ki dong lumalaika ma gibeco. Tika tye lumalaika maraco bene?— Baibul waco ni gitye. Tita kong gin ma ipwonyo ma dok i komgi.—
Gin acel ma wangeyo aye ni lumalaika mabeco wa ki maraco gitek giloyowa. Lapwony Madit onongo tye ki ngec mapol i kom lumalaika. Meno obedo pien ni en onongo obedo lamalaika ma peya ginywale i lobo kany macalo latin matidi. En okwo kacel ki lumalaika mukene i polo. En onongo ngeyo lumalaika milion mapol ata. Lumalaika magi ducu mono nyinggi tye?—
Wapwonyo ni Lubanga ocako nying lakalatwe ducu. Pi meno, wageno ni lumalaika ducu bene nyinggi tye. Dok bene wangeyo ni giloko i kingi pien Baibul loko i kom ‘leb pa lumalaika.’ (1 Jo Korint 13:1) Itamo ni lumalaika giloko i kom ngo? Mono giloko i kom wan ma watye i lobo kany-nyi?—
Wangeyo ni jogi, ma gitye lumalaika pa Catan-ni, gitye ka temme me bwolowa wek pe wawiny Jehovah. Pi meno, giloko i kom kit ma myero gibwolwa kwede. Gimito ni wabed calo gin wek Jehovah pe omarwa bene. Ento lumalaika pa Jehovah ma gin lugen-ni kono? Itamo ni gin bene giloko i komwa?— Giloko i komwa. Gin gimito konyowa. Wek kong atitti kit ma lumalaika mogo pa Lubanga gukonyo kwede jo ma onongo gimaro Jehovah dok gutiyo pire.
Me laporre, tye laco mo ma nyinge Daniel ma okwo i lobo me Babilon. Pol pa dano ma kunnu onongo pe gimaro Jehovah. Dano bene guketo cik ma miyo kipwodo ngat mo keken ma olego bot Lubanga Jehovah. Ento Daniel pe ojuko lega bot Jehovah. Tika i ngeyo ngo ma gutimo i kom Daniel?—
Jo ma kitgi raco gumiyo kibolo Daniel i boro pa labwor. Daniel obedo i boro kunnu kene ki labwor ma kec nekogi. Tika i ngeyo ngo mutimme?— Daniel owacci “Lubanga ocwalo lamalaika otweyo dog lwak labwor magi woko.” En pe onongo awano mo keken! Lumalaika gitwero timo jami me aura bot jo ma gitiyo pi Jehovah.
I kare mo bene Petero onongo tye i buc. Wi pud twero po ni Petero obedo larem Lapwony Madit, Yecu Kricito. Jo mukene cwinygi ocwer i kare ma Petero owaccigi ni Yecu obedo Wod pa Lubanga. Pi meno, gutweyo Petero i buc. Lumony gubedo ka gwoko Petero agwoka wek pe olwi woko. Tika tye ngat mo ma onongo twero konyo en?—
Petero onongo tye ka nino i kin lukur piny aryo dok bene kitweyo cinge ducu ki nyor. Ento Baibul waco ni: ‘Nen! lamalaika pa Jehovah obino, ci dero ocaro i ot buc. Lamalaika ogudu but Petero ocoye woko, kun waco bote ni, “A malo oyot.”’
I cawa meno, nyor opoto woko ki i cing Petero! Ci lamalaika ni owacce ni: ‘Ruk bongo ni, ci ruk war i tyeni ka dong i lub kora.’ Lukur piny pe onongo gitwero jukogi pien lamalaika-ni onongo tye ka konyo Petero. I kare ma guo i doggola ma kiloro ki nyonyo, gin mo me aura otimme. Doggola oyabbe pire kene! Lamalaika meno ogonyo Petero wek en omedde ki tito kwena.
Lumalaika pa Lubanga mono gitwero konyowa bene?— Gitwero konyowa. Man mono te lokke ni gibigengowa pe me nongo awano mo matwal?— Pe, lumalaika pe gigengowa nongo awano ka watimo jami mogo me mingo. Ento kadi bed pe watimo jami mogo me mingo, pud bene watwero wanne. Lumalaika pe ki minigi twero me gengowa nongo awano. Ma ka meno, Lubanga ominigi tic ma dok pat ni gutim.
Baibul bene loko i kom lamalaika mo ma tito bot dano me kabedo ducu ni myero guwor Lubanga. (Niyabo 14:6, 7) I yo ango ma lamalaika-ni tito kwede botgi lok meno? En mono dange ki i polo wek dano ducu guwinye?— Pe, ma ka meno, lulub kor Yecu ma i ngom kany aye gitito bot dano lok i kom Lubanga, dok lumalaika telogi i ticgi man. Lumalaika gitemme ki tekogi ducu me nenone ni jo ma ada gimito ngeyo lok i kom Lubanga gunongo kare me winyone. Watwero nywako i tic meno me tito kwena dok lumalaika gibikonyowa.
Ento ka jo ma pe gimaro Lubanga gukelo ayela i komwa kono? Ka gutweyowa i buc kono? Lumalaika mono gibigonyowa?— Gitwero timone. Ento meno aye pe gin ma gitimo kare ducu.
Paulo, ma obedo lalub kor Yecu-ni, kong kare mo obedo mabuc. En onongo tye ka wot ki mel i kare mo ma yamo magwar tye ka tago nam matek. Ento lumalaika pe gugonye cutcut i cawa meno. Man otimme pien tye jo mukene ma onongo myero bene guwiny lok i kom Lubanga. Lamalaika mo owacci: “Paulo, pe ibed ki lworo. In myero icung i nyim Cecar.” Paulo onongo myero kiter bot laloc lobo ma nyinge Cecar wek Paulo otit kwena bote. Lumalaika onongo kare ducu gingeyo ka ma Paulo tye iye, dok gubedo ka mine kony. Gibikonyowa bene ka ada watiyo pi Lubanga.
Tye tic mukene ma pire tek ma lumalaika gibitimone, dok gubitimo cokcok-ki. Kare pa Lubanga me tyeko jo ma kitgi raco dong cok adada. Jo ducu ma pe giworo Lubanga me ada kibityekogi woko. Jo ma giwacci pe giye i kom lumalaika pien ni pe gineno komgi gibinongone ni kara onongo gibwolle abwola.
Man mono te lokke ngo botwa?— Te lokke ni ka watye tung bot lumalaika pa Lubanga, ci gibikonyowa. Ento wan mono watye tung botgi?— Ka watiyo pi Jehovah, ci nongo watye tung botgi. Dok ka watiyo pi Jehovah, ci watito bot jo mukene me tic pire bene.
Me pwonyo jami mukene i kom kit ma lumalaika gigudu kwede kwo pa dano, kwan Jabuli 34:7; Matayo 4:11; 18:10; Luka 22:43; ki Tic pa Lukwena 8:26-31.


text:
15
Judong Cokri Gitimo Tic ma Nenedi i Cokri?
Dilo pa Yehova umbe ku jutelwic ma juculo acula ku sente. Ento calu ubedo i rundi ma cokri mi Jukristo ucaku i ie acaka, tin bende juketho juliew kunoke judong cokri pi “nigwoko cokri pa Mungu.” (Tic mi Jukwenda 20:28) Judong cokri eno gitie dhanu ma co m’uteng’ni i tipo ma gitelo wi cokri man gigwoke ‘ku maru migi gigi ento ma jucung’ogi acung’a ngo kadok mi sayu nitimo kuloka de ngo, ento kud avane m’unegogi i wang’ Mungu.’ (1 Petro 5:1-3) Gitimo tic ang’o pi bero mwa?
Gidieng’ piwa man gigwokowa. Judong cokri telo wi cokri man gwoke i thenge mi tipo. Calu ging’eyo nia Mungu re m’umio igi tic maeno ma pire tek, judong cokri rwodho ngo arwodha iwi dhanu pa Mungu, ento gikonyowa ni bedo maber man kud anyong’a. (2 Jukorinto 1:24) Calu jakwac dieng’ akeca pi rombe pare acel acel, judong cokri gi ii ni ng’eyo ng’atuman acel acel mi cokri.
Giponjowa ku kite mi timo yeny pa Mungu. Kubang’ yenga judong cokri telo wi coko ma tung’ tung mi cokri kara yioyic mwa ubek tek. (Tic mi Jukwenda 15:32) Jumaco maeno m’uworo Mungu i atira ginyutho lapor i tic mi rweyo lembanyong’a, girweyo kudwa man nitendowa i ayi ma tung’ tung’ mi tic ne.
Giketho cwiny ng’atuman acel acel i kindwa. Kara gidieng’ pi thenge mi tipo pa ng’atuman acel acel i kindwa, judong cokri copo niliewowa i pacu mwa kunoke i Ot Ker pi nimio iwa kony man nitielo cwinywa ni kadhu kud i lembagora.
M’uweko tic ma gitimo i cokri, judong cokri dupa tie bende ku tic migi mi kum man ku rwom i udi migi, lembe maeno bende ubekwayu giwodh saa migi man gidieng’ pire. Pieno, calu umego eno timo tic ma tek, giromo ya waworgi.
Tic mi judong cokri tie ang’o i cokri?
Judong cokri dieng’ nenedi pi ng’atuman acel acel i kindwa?


text:
MOA E GIWA MACHON
“Eureka Drama” Nokonyo Ji Mang’eny Yudo Adiera
E HIGINI mag 1800 kane ji manyo dhahabu gi kinda e boma mar California e piny Amerka, kane ng’ato oyudo dhahabu nojakok ni, “Eureka!” Tiend wachno en ni “Ayude!” Charles Taze Russell kaachiel gi Jopuonjre mag Muma wetene to noyudo gimoro maber miwuoro—adiera manie Muma. Kendo ne gin gi siso mar lando ne jomoko adierago.
Ka nochopo higa mar 1914, ji tara gi tara e taonde madongo, nochokore mondo one sinema miluongo ni “Photo-Drama of Creation,” ma ne kawo seche aboro. Sinemano nolos gi riwruok marwa miluongo ni International Bible Students Association (I.B.S.A.). Sinemani ne wuoyo e wi gik mantie Muma kendo kuonde moko e sinemano ne nyiso vidio, ne nitie piche maluwore luwore ma nigi rangi mopogore opogore, dwol malero gik matimore, kaachiel gi thum mayom. Nonyiso gik ma notimore chakre chwech, gik mosetimore e ngima dhano, nyaka gik mabiro timore bang’ Loch mar Yesu Kristo mar Higini Gana Achiel.—Fwe. 20:4. *
To nade joma nodak e taonde matindo kod mier manie gwenge mosokore? Mondo omi joma ne gombo yudo adiera otim kamano, ka nochopo dwe mar Agost 1914, I.B.S.A. noloso “Photo-Drama” e yo machielo maonge vidio kendo mayot ting’o, to ne iluonge ni “Eureka Drama.” Ne nitie “Eureka Drama” tieng’ adek e dhok mopogore opogore, kendo ng’ato ne nyalo yiero dhok modwaro: “Eureka X” noting’o dwol mar jal malero gik matimore koda thum. “Eureka Y” noting’o dwol duto ma nomaki kaachiel gi piche maluwore luwore. To “Eureka Family Drama” ma nolos mondo oti godo e udi, noting’o dwond ng’at malero mana weche moko moyier mag gik matimore koda wende. Ng’ato ne nyalo yudo thumb san (phonographs) kaachiel gi masinde mag nyiso sinema ma nengogi ok ne tek.
Jopuonjre mag Muma koro ne nyalo chopo ne joma odak e gwenge koda alwora ma wach Pinyruoth ne pok ochopoe maok giting’ore gi masinde madongo mag nyiso sinema kendo ne ok gikwa chudo moro amora. “Eureka X” ma ne golo mana dwol kende ne inyalo winji odiechieng’ kata otieno. To masin ma ne nyiso “Eureka Y” ne tiyo gi gas to ok sitima. Ripot moro ma noketi e Watch Tower mogo e dho-Finland nowacho niya: “Sani koro wanyalo nyiso pichego chiegni kamoro amora.” Mano ne en adier.
Kar mondo ne Jopuonjre mag Muma ochul udi madongo mondo ginyisie sinemago, ne gijokwayo kuonde maok chul machalo kaka skul, udi mitiyogo e ng’ado buche, stesen mag gach reru, kata e ute joma ne nigi kor budho madongo. Thothne ne inyiso sinembego oko kitiyo gi otamba maduong’ marachar molier maber e kor ot. Anthony Hambuch nondiko niya: “Jopur moko ne jochano yiende e puothe ma gipidhoe olembe mondo otigo kaka kombe sama giwinjo program.” Owete ma ne nyiso “Eureka” ne ting’o gige nyiso sinema, osikegi, kaachiel gi gige tedo e gari ma ne iywayo gi farese ma ne giluongo ni “Drama wagon.”
Seche moko kwan mar joma ne neno “Eureka” ne nyalo bedo manok kata ji miche. E taon moro e piny Amerka ma nigi ji 150, ji 400 nochokore e skul moro mondo gine sinemano. Kuonde moko jomoko ne wuotho kilomita 8 ka gidhi neno “Eureka Drama.” E piny Sweden, jirende Charlotte Ahlberg nochokore e ode ma ne tin mondo one sinemano. Sinemano “nomulo chunygi gadier.” Ji 1,500 nobiro neno sinemano e taon moro matin man Australia kama ne ikunyoe kite ma nengogi tek. Gaset mar Watch Tower nondiko ni e skunde koda kolej, “profese kaachiel gi jopuonjre ne mor ahinya neno piche kendo winjo dwol ma nomaki” mag dramano. Ji nohero ahinya “Eureka Drama” kata mana kuonde ma ne inyisoe sinembe michulo.
CHWOYO KODHI MAG ADIERA
“Eureka Drama” nokonyo ahinya e chenro moro ma ne iluongo ni “Class Extension Work,” ma Jopuonjre mag Muma ne oro jomoko mondo odhi ochak klase manyien mag puonjruok. Ok wanyal wacho kwan mar joma noneno “Eureka Drama.” Thoth dramago ne itiyogo pile. Kata kamano, e higa mar 1915, grube 14 kuom 86 ema ne chiwo ripot maok obare. Ripot ma ne ondiki e giko higano, nowacho ni ji mokalo milion achiel noseneno “Eureka” kata obedo ni ne ok giyudo ripode duto. Ji 30,000 nokwayo mondo oornegi bugewa malero Muma.
Nyalo bedo ni “Eureka Drama” osechako lal mos mos e pach ji. Kata kamano, chakre Australia nyaka Argentina, South Africa nyaka British Isles, India nyaka Caribbea, ji tara gi tara noneno drama makendeni. Thothgi noyudo adiera mag Muma ma en gima nengone duong’ moloyo dhahabu kendo ne ginyalo kok niya, “Eureka!”
^ par. 4 Ne sula mawacho ni “Moa e Giwa Machon—Osekawo Higini 100 Chakre Los Sinema ma Nogero Yie mar Ji” e Ohinga mar Jarito ma Februar 15, 2014, ite mar 30-32.


text:
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE | NGECHE 7-11
“Rit Chunyi”
Chike mag Jehova nyalo ritowa. To mondo chikego oritwa, nyaka wahergi gi chunywa duto. (Nge 7:3) Sama jatich Jehova ok orito chunye, yot mondo riekni kod wuond mag Satan oyondhe. Ngeche sula mar 7 wuoyo e wi rawera moro ma ne oweyo mondo chunye owuonde. Wanyalo yudo puonj mage kaluwore gi yiero marach ma notimo?
Gik ma waneno
7:10
Gik ma wamulo
7:13
Gik ma wabilo
7:14
Gik ma wang’weyo
7:17
Gik ma wawinjo
7:21
Satan temo golowa kuom Jehova kotiyo gi moro amora kuom gik mokwan malogo ma nyalo yondhowa mondo orwakwa e richo
Tiyo gi rieko biro konyowa mondo wang’e hinyruok ma nyalo yudowa ka ok waluwo yore ma kare, to mano biro miyo watang’ gi yorego


text:
Be Nyasaye en Mana Teko Moro?
Dwoko ma Muma chiwo
Nyasaye tiyo gi teko mang’eny ahinya e piny gi polo. Muma wacho kama e wi kaka nochweyo bilionde mang’eny mag sulwe: “
Ting’uru wang’u malo, une ng’a mosechweyo magi, magolo ogandagi kokwano kar rombgi: oluongogi gi duto gi nying’; kuom duong’ mar tekone, kendo ni kech tek to tek, onge moro ma onge.”—Isaiah 40:26.
Nyasaye ok en mana teko moro malich. Muma wacho ni Nyasaye nyalo nyiso kido mopogore opogore kaka hera kendo onyalo sin. (Zaburi 11:5; Johana 3:16) Muma be wacho ni gik ma dhano timo nyalo chwanyo kata moro Nyasaye.—Zaburi 78:40, 41.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Ing’eyo Nyasaye?
Be Nyasaye nigi nyinge to be odewowa?
SUD MACHIEGNI GI JEHOVA
Be Inyalo ‘Sudo Machiegni gi Nyasaye’ Kuom Adier?
Jehova Nyasaye, Jachuech piny gi polo, gwelowa mondo wasud machiegni kode kendo osingonwa ni obiro sudo machiegni kodwa.


text:
“Ogwedh Riekoni”
DAUDI e ma nowacho wechego ka nopwoyo dhako moro ma noromogo. Dhakono ne iluongo ni Abigail. Ang’o momiyo Daudi nopwoye, to wanyalo yudo puonj mane kuom nono ranyisi ma dhakono noketo?
Daudi ne oromo kode e kinde ma ne oringo Ruoth Saulo. Abigail ne en chi Nabal. Nabal ne en jamoko ma ne nigi jamni mang’eny kendo nokwayoga jambego e gode man yo milambo e piny Juda. Daudi kod chwo ma ne ni kode ‘nobedo rageng’’ ne jamni mag Nabal. Bang’e, Daudi nooro joote ir Nabal kokwaye mondo okonye gi chiemo matin. (1 Sa. 25:8, 15, 16) Mano ne ok en kwayo matek kopim gi kaka Daudi gi joge nokonyo Nabal.
Kata kamano, Nabal ma tiend nyinge en ng’at mofuwo notimo mana kaka luwore gi nyingeno. Nodwoko joote mag Daudi e yo mager mochwe oyanyogi. Omiyo, Daudi nowuok mar dhi monjo Nabal nikech fupe. Nabal kod joode duto ne dhi hinyore.—1 Sa. 25:2-13, 21, 22.
Ka ne Abigail ofwenyo hinyruok ma ne dhi yudogi nikech gima chwore notimo, nochoko chir ma odhi ir Daudi. Nowuoyo gi Daudi ka ohombe mondo kik otim gima ne dhi ketho winjruokne gi Jehova. E wi mano, nomiyo Daudi kod joge chiemo mang’eny nikech nong’eyo ni Daudi e ma ne dhi bedo ruoth. Daudi ne oyie ni Jehova notiyo gi Abigail mondo ogeng’e kik otim gima ne dhi kelone buch remo. Daudi nowacho ne Abigail niya: “Ogwedh riekoni, kendo ogwedhi in bende, nikech isegeng’a kawuono ni kik aketh remo.”—1 Sa. 25:18, 19, 23-35.
Nenore maler ni ok onego wabed kaka Nabal ma ne ok ogo erokamano kuom gima ber ma notimne. E wi mano, sama wafwenyo ni gimoro marach nyalo timore, onego wakaw okang’ mapiyo mondo walos weche ka pok gino otimore. Wan bende wanyalo wacho kaka jandik zaburi moro ma nowacho ne Nyasaye niya: “Puonja ng’ado weche maber, miya ng’eyo bende.”—Zab. 119:66.
Jomamoko nyalo neno rieko ma wan-go kaluwore gi gik ma watimo. Bed ni ginyisowa kata ooyo, ginyalo bedo gi paro ma Daudi ne nigo ka nowacho niya: “Ogwedh riekoni.”


text:
Ang’o ma Muma Wacho?
Be Muma nyalo konyi mondo inyagri gi parruok?
Inyalo wacho ni
Ee
Ooyo
Samoro
Gima Muma wacho
‘Keturu parruoku duto kuom [Nyasaye], nikech odewou.’ (1 Petro 5:7) Muma singonwa ni Nyasaye nyalo konyowa mondo wanyagre gi parruok.
Weche mamoko ma Muma puonjowa gin mage?
Sama walemo, wayudo “kuwe mar Nyasaye” ma en gima dwokonwa parruok chien.—Jo-Filipi 4:6, 7.
Somo Wach Nyasaye bende nyalo konyi mondo inyagri gi parruok.—Mathayo 11:28-30.
Be parruok chieng’ norum?
Jomoko wacho ni . . . dhano nyaka parre, jomoko to wacho ni parruok rumo mana ka ng’ato otho. In to iparo nade?
Gima Muma wacho
Nyasaye biro golo gik moko duto ma kelonwa parruok. Muma wacho niya: “Tho ok nobedie kendo, kata kuyo, kata nduru, kata rem ok nobedie.”—Fweny 21:4.
Weche mamoko ma Muma puonjowa gin mage?
Ji biro dak gi kuwe kod winjruok maber e bwo Pinyruodh Nyasaye.—Isaiah 32:18.
Parruok ok nobedie kendo.—Isaiah 65:17.


text:
Agost 28–September 3
EZEKIEL 39-41
Wer 107 kod Lamo
Weche Michakogo (Dak. 3 kata matin ne mano)
MWANDU MA YUDORE E WACH NYASAYE
“Puonj ma Wayudo Kuom Fweny ma Ne Ezekiel Oneno”: (Dak. 10)
Eze 40:2—Lamo mar Jehova ni malo mohingo lamo moro amora machielo (w99-SW 3/1 11 ¶16)
Eze 40:3, 5—Jehova biro chopo singone mar duoko lamo madier (w07-SW 8/1 10 ¶2)
Eze 40:10, 14, 16—Nyaka waluw chike Jehova makare mondo walame e yo ma oyiego (w07-SW 8/1 11 ¶4)
-
Nono Puonj Manie Wach Nyasaye: (Dak. 8)
Eze 39:7—Sama dhano keto ketho kuom Nyasaye nikech gik ma ok kare matimore, ere kaka mano ketho nyinge? (w12-SW 9/1 21 ¶2)
Eze 39:9—Bang’ Har–Magedon, ibiro tim nade gige lweny ma jopiny biro weyo? (w89-E 8/15 14 ¶20)
Somo mar Muma ma jumani opuonji wach mane e wi Jehova?
Gin puonj mage mamoko ma iyudo e somo mar Muma ma jumani?
-
Somo mar Muma: (Dak. 4 kata matin ne mano) Eze 40:32-47
TIEGRI NE TIJ LENDO
Limbe Mokwongo: (Dak. 2 kata matin ne mano) fg somo 1 ¶1—Wuondri ni itugo vidio ma wiye wach ni Be Diher Winjo Wach Maber? (kik itug vidiono) Kae to ichiw brosua.
Dok Timo Limbe: (Dak. 4 kata matin ne mano) fg somo 1 ¶2—Ket mise mar dok lime kendo.
Puonjruok Muma: (Dak. 6 kata matin ne mano) fg somo 1 ¶3-4
NGIMAWA KAKA JOKRISTO
“En Karang’o Kendo ma Abiro Timoe Painia Makonyo? ”: (Dak. 15) Wuoyo. Tug vidio ma wiye wacho ni Anyalo Timo Gik Mang’eny Nikech Jehova Miya Teko (vidiono yudore e bwo wich ma wacho ni JOMA IPENJO KOD WECHE MOSENE).
Puonjruok Muma e Kanyakla: (Dak. 30) cl sula 17 ¶9-16
Nwo Weche Madongo ma Upuonjoru, Kae to Iwuo Kuom Gik ma Ubiro Nono Juma ma Luwo (Dak. 3)
Wer 1 kod Lamo


text:
KWOWA MACALO LUKRICITAYO
Mono Itye ka Tic Maber ki Kad me JW.ORG?
Kit macalo twon can madit atika dong tye macok-ki, ticwa me tito kwena mitte pi oyot. (Car 24:11, 12, 20) Me konyo dano, myero wati ki kad magi me tiro tamgi i kom Lok pa Lubanga ki kabedowa me Intanet. Kad man tye ki bok ma kimenyo ci yabo vidio me Pingo Omyero Ikwan Baibul? kacel ki lwongo me penyo pi kwano Baibul nyo nongo ngec mukene. Jo mukene pe gimito gamo bukkewa ento giye limo kabedowa me intanet. Pe ilwor miyo kad man botgi. Ento, pe iwek kad me jw.org bot jo ma pe gitye ki miti.
Ka itye ka tiyo ticci me nino ducu, iromo tugo miti pa ngat mo ki wacone ni: “Amito mini gin mo. Kad man teri i kabedo me intanet ma tye ki ngec kacel ki vidio ma loko i kom jami mapatpat. Jami ma iye tye me nono.” (Jon 4:7) Kit macalo kad man tidi-ni, itwero gwoko mogo manok ma itwero tic kwede ka kare mo ononge.


text:
Jachien ong’eyo ni odong’ mana gi kinde manok (12)
Thuol mang’ongo sando dhakono (13-17)
12 Eka ranyisi moro maduong’ ne onenore e polo: Ne nitie dhako moro mobidh gi wang’-chieng’, to dwe ne ni e bwo tiendene, kendo e wiye ne nitie osimbo moro ma nigi sulwe 12,2 to ne en gi ich. Kendo ne oywak matek nikech muoch gi rem maduong’ ma ne en-go nikech ne odwaro nyuol.3 Ranyisi machielo ne onenore e polo. Ne aneno thuol moro mang’ongo ma kwar ka mach, kendo ne en gi wiye abiriyo gi tunge apar, to e wiyego ne nitiere osimbo abiriyo;4 to yiwe ne ywayo achiel kuom adek mag sulwe duto mag polo, kendo ne owitogi e piny. To thuol mang’ongono nomedo chung’ e nyim dhako ma ne chiegni nyuolno, mondo ka osenyuol, to ongam nyathineno.5 Kendo dhakono nonyuolo nyathi ma wuowi ma biro bedo jakwadh ogendni duto kotiyo gi luth mar chuma. To nyathineno ne oyudh mi oter malo ir Nyasaye kendo nyaka e kom-lochne.6 To dhakono noringo modhi e thim kama Nyasaye noseikone, kendo ne gidhi pidhe kuno kuom odiechienge 1,260.7 Eka lweny ne omuoch e polo: Mikael gi malaikene ne okedo gi thuol mang’ongono, to thuol mang’ongono gi malaikene bende ne okedo kodgi,8 to thuondno ne ok olocho ngang’, kendo kargi koro ne onge kendo e polo.9 Mi ne owit thuol mang’ongono mwalo, ma en thuol machon, miluongo ni Jachien kendo Satan, ma wuondo piny mangima; ne owite e piny, kendo malaikene bende ne owit kode.10 Ne awinjo dwol moro maduong’ e polo ka wacho niya:“Koro warruok, gi teko, gi Pinyruodh Nyasachwa, gi loch mar Kristone osechopo, nikech osewit piny jadonj ne owetewa, ma donjonegi odiechieng’ gi otieno e nyim Nyasachwa!11 Mi ne giloye nikech remb Nyarombo kendo nikech wach mar neno ma ne gichiwo; bende, ne ok gihero ngimagi kata mana ka tho ne ochomogi.12 Nikech mano, beduru mamor un polo kod joma odak e iye! To yaye! nobed malit ne piny kod nam, nimar Jachien oselor mwalo iru ka en gi mirima mager, kong’eyo ni odong’ mana gi kinde manok.”13 Koro ka thuol mang’ongono noneno ni osewite mwalo e piny, nosando dhako ma nonyuolo nyathi ma wuowino.14 To ne omi dhakono buombe ariyo mag winyo maduong’ miluongo ni ongo mondo ohu godo nyaka kare e thim, kama ne idhi pidhee kuom ndalo achiel, gi ndalo ariyo, gi nus ndalo, kama bor gi thuondno.15 To thuondno nong’ogo pi ma chal gi aora koa e dhoge ka olawogo dhakono mondo omi aorano oim dhakono.16 To piny nokonyo dhakono, kendo piny noyawo dhoge mi omuonyo aora ma thuol mang’ongono noyudo oseng’ogo koa e dhoge.17 Omiyo, thuol mang’ongono nobedo gi mirima gi dhakono mi nowuok mondo odhi oked gi joma odong’ mag koth dhakono, ma makore gi chike Nyasaye kendo ma nigi tij chiwo neno e wi Yesu.


text:
DUL ME 27
Anga ma Obedo Lubangani?
PINGO lapeny man ni, Anga ma obedo Lubangani-ni? mo ma pire tek?— Pien dano giworo lubange mapol. (1 Jo Korint 8:5) I kare ma lakwena Paulo onongo teko ki bot Jehovah me cango laco mo ma naka yam peya owoto, lwak gudange ni: “Lubanga gulor piny botwa macalo dano!” Lwak onongo gimito miyo woro bot Paulo ki lawote Barnaba. Gulwongo Paulo ni Ermec ki Barnaba ni Jeuc, ma gubedo nying lubange me goba.
Ento Paulo ki Barnaba pe guye ni lwak ominigi woro. Guringo i dye lwak kun gidange ni: “Wua woko ki bot gin ma konnye pe, wulokke bot Lubanga makwo.” (Tic pa Lukwena 14:8-15) Anga ma obedo “Lubanga makwo,” ma ocweyo jami ducu?— Jehovah, “Ngat Mamalo Twal ma loyo wi lobo-ni ducu.” Yecu olwongo Jehovah ni “Lubanga acel me ada.” Dong, anga keken ma opore me awora?— Jehovah keken!
Pol pa dano giworo lubange mapat ki “Lubanga acel me ada.” Pol kare giworo jami ma kiyubo ki yat, got, nyo nyonyo. (Nia 32:4-7; Lulevi 26:1; Icaya 44:14-17) Kadi wa co ki mon ma guywek adada i kine mukene kiworogi calo lubange. Mono pore me minigi deyo?—
I kare ma Caulo odoko lakwena Paulo, en ocoyo ni: “Jo ma pe giye-nu, lubanga me lobo man dong oumo tamgi woko.” (2 Jo Korint 4:4) Anga ma obedo lubanga meno?— Catan Larac-ci! Catan dong oweko jo miyo woro bot dano kacel ki jami mapol.
I kare ma Catan otemo bito Yecu me ryebbe piny ka woro en, ngo ma Yecu owaco bot Catan?— ‘Wor Rwot [Jehovah] Lubangani, dok iti pire keken.’ (Matayo 4:10) Kit meno Yecu onyuto atir ka maleng ni woro obedo pa Jehovah keken. Kong dong wakwan lok i kom awobe mogo ma onongo guniang lok man. Nyinggi Cadrak, Mecak, ki Abednego.
Awobe Ibru magi onongo gitye i kin rok pa Lubanga me Icrael ma kimakogi ci kiterogi macalo opii i lobo Babilon. Ki kunnu kabaka ma nyinge Nebukadnejar otiyo cal madit atika me jabu. I nino mo acel en ocwalo cik ni ka kigoyo wer, dano ducu myero guryebbe piny i nyim cal meno. En ociko ni: ‘Ngat ma pe biryebbe piny me woro cal man gibibole i ruk mac mukur malyet.’ Ngo ma onongo ibitimo?—
Pol kare Cadrak, Mecak, ki Abednego onongo gilubo cik ducu pa kabaka. Ento gin gukwero ryebbe piny i nyim cal ca. Ingeyo pingo?— Pien cik pa Lubanga waco ni: ‘Pe omyero ibed ki lubanga mukene mapat ki an. Pe omyero iti cal apayani mo, dok pe omyero iryebbe piny i nyimme.’ (Nia 20:3-5) Pi meno, Cadrak, Mecak, ki Abednego gulubo cik pa Jehovah ma ka lubo cik pa kabaka.
Akemo omako kabaka matek, cutcut en owaco ni kikel lutino Ibru adek magi bote. En openyogi ni: ‘Tika obedo lok ada ni wun pe wutye ka woro lubangana? Abiminiwu dok kare mukene. Dong, ka wuwinyo wer, wuryebbe piny wuwor cal ma atiyo-ni. Ka wukwero, ci gibibolowu woko i ruk mac mukur malyet. Lubanga mene ma bilarowu kwanyowu woko ki i cinga?’
Ngo ma awobe magi onongo giromo timone? Ka in kono, ngo ma onongo ibitimone?— Gin guwaco bot kabaka ni: ‘Lubangawa ma waworo-ni bilarowa. Ento ka ce pe olarowa, wan pe wabiworo lubangani-ni. Pe wabiryebbe i nyim cal me jabu ma itiyo.’
Kabaka odoko ger adada. En ociko ni: ‘Med mac olyetti tyen abiro kulu makato kit mukwongo ca!’ En dok ociko co mogo ma komgi tek ni gutwe Cadrak, Mecak, ki Abednego ci gubolgi i ruk mac mukur malyet! Mac-ci onongo lyet atika ma leb macce ma lyel bene oneko co ma komgi tek pa kabaka-ni woko! Ngo mutimme i kom Luibru adek magi?
Cadrak, Mecak, ki Abednego gupoto i dye mac kikome. Ento gin gua malo! Awano mo onongo pe i komgi. Dok onongo pe kitweyogi. Man otwere nining?— Kabaka oneno ruk mac mukur malyet-ti, dok gin ma en oneno omiyo lworo omake. En openyo ni: ‘Mono pe wabolo jo adek i mac?’ Luticce gugamo ni: “Ada, kabaka, iloko kakare.”
Kabaka dok owacci: ‘Nen! Atye ka neno jo angwen gitye ka wot awota i dye mac, kun mac bene pe wangogi.’ Tika ingeyo dano me angwenne-ni?— Obedo lamalaika pa Jehovah. En ogwoko Luibru adek-ki pe guwang.
I nge meno, kabaka obino onyiko cok ki doggola me kabedo ka ma ruk mac tye ka lyel iye-ni ci odange ni: “Cadrak, Mecak ki Abednego, wun lutic pa Lubanga Mamalo Twal, wukatti woko, wubin kany!” I kare ma gukatti woko, dano ducu guneno ni pe guwang. Kadi wa ngwec yito mo onongo pe i komgi. Kabaka dok owacci: ‘Gipwo Lubanga pa Cadrak, Mecak ki Abednego, ma ocwalo lamalaika ci olaro luticce woko pien gukwero woro lubanga mo ata ma pe Lubangagi kikome.’
Waromo nongo pwony ki i kom gin man mutimme con-ni. Kadi wa i kare-ni bene dano gigoyo cal jami nyo gitiyo cal apaya me awora. Buk me Encyclopedia Americana wacci: “Bandera obedo gin maleng calo yatariya.” Cal magi kitiyogi ki yat, got, nyonyo nyo kigoyo i kom bongo. Lupwonnye pa Yecu me kare macon gukwero miyo woro bot laloc madit me lobo Roma, tim ma lakwed lok me tekwaro Daniel P. Mannix owaco ni kiromo porone ki “kwero goyo calut i nyim bandera nyo nwoyo kwonge me woro lobo.”
Dong itamo ni Lubanga paro ka cal ma kiworo-ni kiyubo ki bongo, nyo kitiyo ki yat, got nyo nyonyo?— Itamo ni pore pi latic pa Jehovah me miyo woro bot cal ma kit man?— Cadrak, Mecak, ki Abednego gukwero timone, dok Jehovah iye obedo yom i komgi. In kono itwero lubo lanengi nining?—
Jo ma gitiyo pi Jehovah pe giworo ngat mo nyo gin mo mukene. Kwan gin ma kiwaco i kom lok man i Yocwa 24:14, 15, 19-22; Icaya 42:8; 1 Jon 5:21; ki Niyabo 19:10.


text:
Ceng Cabit, Oktoba 22
Ngat ma kite atir pi niye bibedo kwo.
Omyero wabed ki gen ni ka walubo cik pa Lubanga, ci man bikeliwa adwogi maber. Pire tek ni omyero waket niye i kom Ngat ma ada romo konyowa. Paulo opoyo wiwa ni: “Deyo obed bot Lubanga ma twero tiyo tic madwong twatwal ma kato gin ma watwero lego pire nyo keto i tamwa, pi tekone ma tye ka tic i komwa.” (Ep. 3:20) Lutic pa Jehovah gitute ki kerogi ducu me timo mitine, dok gigeno ni Jehovah bigoyo laane i kom tutegi. Tika cwinywa pe yom ni Lubangawa tye kwedwa? Tika waromo bedo ki gen ni kibigamo legawa ka walego ni kimed niyewa? Baibul wacciwa ni twere ka “walubo gin ma en [Lubanga] mito.” (1 Jon 5:14) Jehovah cwinye bedo yom i kom jo ma giketo gengi i kome. Jehovah bigamo legawa ka walego ni meno kimed niyewa, dok niyewa bidongo matek ma weko ‘gibikwanowa ni wan jo ma myero i ker pa Lubanga.’
Ceng Baraja, Oktoba 23
Pe wangak woko.
Lwodo lok i kom jami me cwiny konyo ngat moni wek odok Lakricitayo muteggi i yo me cwiny. (Ibru 5:14; 6:1) Ngat ma tero cawa manok me lwodo lok i kom Jehovah gin Yecu pe bigwoko niyene bedo matek. Bedo yot bot dano ma kit meno me ngak nyo a woko ki i lok me ada. (Ibru 3:12) Yecu ociko ni ka pe wawinyo nyo waye Lok pa Lubanga, ci pe ‘wabimako matek ki cwiny ma genne ki maber.’ Ma ka meno, ‘tam mapol, ki lim, ki yomcwiny me kwo man diyowa, nyigwa pe cek maber.’ (Luka 8:14, 15) Pi meno, wamedde wunu ki lwodo lok i kom Lok pa Lubanga. Man bicuko cwinywa me nyuto deyo pa Jehovah, ki dong kite mabeco ma kicoyogi i Baibul. (2 Kor. 3:18) Gin ango mukene ma waromo lega pire? Dongo ngecwa i kom Lubanga kacel ki bedo ki kare me nyuto deyone gubedo mot madit ki dong gin ma pe gik ka nongo wamedde ki pwonyo kit me poro Wonwa me polo.
Ceng Aryo, Oktoba 24
Ryeko bene tye kit meno pi kwoni; ka ce inongo ryeko, ci ibedo ki gen ni kwoni me anyim bibedo maber.
Macalo lanyodo, mitini tye ni lutinoni ma gitye mwaka apar ki wiye gubed jo mucwiny i yo me cwiny. Lubanga bene mito ni meno ‘wupwonygi dok wunyebgi ki kit mabeco ma Jehovah pwoyo.’ (Ep. 6:4) Pi meno, myero inen ni ipwonyo lutinoni kare ki kare. Me labolle: Imito ni meno lutinoni gukwan pien ingeyo ni kwan pire tek dok itye ki gen ni meno ibidongo miti man i cwinygi. Lunyodo ma gimaro lutinogi gitute ki tekgi me neno ni meno gikonyo lutinogi me niang adwogi maber ma bino ki i ‘pwony mabeco pa Jehovah’ ma wanongo ki i kacokke kacel ki yub mukene me cwiny. Pien pwonye i yo me cwiny pire tek, myero itute me dongo i cwiny lutinoni mar pi jami me cwiny kacel ki pwoc pi ryeko ma ginongo ki iye. Kit macalo Yecu okonyo kwede lupwonnyene-ni, in bene myero itemme me konyo lutinoni ma gitye mwaka apar ki wiye me nongo adwogi maber ki i ticwa me pwony kun itute me dongo margi i kom pwony ma a ki Lok pa Lubanga dok bene konygi me bedo tye i ticwa me pwony kare ki kare. wp15 11/1 2:6


text:
APENDIXS
Be Onego Warit Odiechienge ma Itimoe Nyasi mag Rapar?
ODIECHIENGE ma dinde kod pinje mang’eny timoe nyasi mag rapar e ndalogi, ok gin nyasi ma owuok ei Muma. To kare nyasi kaka magi ne ochakore nade? Ka inono ei buge, ibiro fwenyo gima buge wacho kuom odiechienge ma ji hinyo timoe nyasi mag rapar e gweng’ ma idakie. Ng’i ane ranyisi manokgi.
Ista (Chier mar Yesu). The Encyclopædia Britannica wacho kama: “Ei Muma Manyien, onge gima nyiso ni ji ne timo rapar mar chier Yesu.” Ista ne ochakore nade? En nyasi mar rapar ma ne ochakore gi jogo ma ne lamo nyiseche manono. Kata obedo ni ji wacho ni Ista en nyasi mar paro chier mar Yesu, gik ma ji timo e kinde mag Ista ok gin timbe mowinjore gi Jokristo.
Nyasi mag Chako Higa. Tarik kaachiel gi timbe ma ji timo e kinde mag rapar mar Chako Higa, opogore opogore e piny mangima. The World Book Encyclopedia wacho kama kaluwore kod chakruok mar nyasini: “Jatend Jo-Rumi, Julio Kaisar ne oketo Januar 1 kaka Odiechieng’ mar Chako Higa, ne otimo mano e higa mar 46 ka Kristo Podi. Jo-Rumi ne owalo odiechieng’ni ni Janus, nyasach rangeye, dhoudi, kendo mar chakruok. Januar en nying ma ne owuok e nying Janus ma ne nikod lela wang’ ariyo—achiel ne ng’iyo nyime to machielo ng’iyo chien.” Kuom mano, nyasi mag Chako Higa ne ochakore gi timbe mag jogo ma lamo nyiseche manono.
“Halloween.” Kaluwore kod nyasini machal kod timo rapar mar jo motho, The Encyclopedia Americana wacho kama: “Nyasi mar Halloween nikod tudruok gi nyasi moro mar Ajuoke mag Jo-Celtic ma ne itimo e kinde ma Jokristo ne podi ok obedoe. Jo-Celtic ne timo nyasi ni nyiseche ariyo—nyasach chieng’ kod nyasach jo motho . . . ma ne itimo tarik 1 Novemba, e chak Higa Manyien mar Jo-Celtic. Nyasi mar jo motho ne orwaki mos mos e nyasi mag Jokristo.”
Odiechienge Mamoko ma Itimoe Nyasi mag Rapar. Ok wanyal wuoyo e wi nyasi duto mag rapar ma ji timo e piny mangima. Kata kamano, odiechienge mag rapar ma ji rito mondo gimi godo dhano, kata riwruok mag dhano duong’, ok ni kare e nyim Jehova. (Yeremia 17:5-7; Tich Joote 10:25, 26) Ng’e bende ni, kaka nyasi ma dinde timo ne ochakore, en gima nyiso ka be Nyasaye oyie kodgi, kata ok oyie kodgi. (Isaiah 52:11; Fweny 18:4) Puonj mag Muma monyis e Sula mar 16 ei bugni, biro konyi ng’eyo kaka Nyasaye neno odiechienge mamoko mag rapar, mopogore gi nyasi mag rapar ma dinde kende ema timo.