text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Dholuo (Luo)
- Kendo piny duto nobedo gi dhok achiel, gi wuoyo achiel.
- Kendo notimore, ka ne giwuotho e pinje mar wuok chieng', ne giyudo pap moro e piny mar Shinar; mi ne gidak kanyo.
- Kendo ne giwacho ng'ato gi ng'ato niya, Biuru, walos matofali kendo wang'gi maber. Ne gibedo gi matofali e kar kite, kod lowo e kar chokaa.
- Kendo ne giwacho, Biuru, wageruru pacho, kod ohinga, ma wiye nochwe e polo, kendo mondo walos ni wawegi nying'; dipo kokea e wang' piny duto.
- Kendo Jehova nolor mondo one pacho kod ohinga, ma nyithind ji nogero.
- Mi Jehova nowacho, Ne, gin oganda achiel, kendo giduto gibedo gi dhok achiel; to ma e gi ma gichako timo: kendo kore ongo gi mitamogie, ma giseketo chunygi mondo gitim.
- Bi, mondo walor, waketh dhogi, ni kik giwinjre ng'ato gi ng'ato.
- Kamano Jehova nokeyogi a kanyo e wang' piny duto; kendo ne giweyo gero pacho.
- E momiyo noluongo nyinge ni Babel; nikech kanyo Jehova noketho dhok mar piny duto; kendo Jehova nokeyogi a kanyo e wang' piny duto.
Source: Muma Maler Mar Nyasaye moting'o Muma Machon kod
Muma Manyien. The Bible in Luo. The Bible Society of Kenya.
Nairobi, 1995.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Dholuo |
Tower of Babel
Tower of Babel in Nilo-Saharan languages
Acholi,
Dholuo,
Kalenjin,
Kumam,
Lango,
Mbay,
Ngambay,
Nuer,
Sar,
Teso,
Uduk,
Zarma
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


c: text/html

text:
Kwan mar Joneno mag Jehova Dhi Nyime ka Medore Ameda
E higa mar 1987, owadwa Lyman Swingle, ma ne en achiel kuom owete ma ne nie Bura Matayo Joneno mag Jehova e piny mangima, nogolo twak ne jowinjo maromo 63,580 ma ne ochokore e pap ma ne ong’ere ahinya gi tuke ma ipiemie gi ruedhi ma ne yudore e taon miluongo ni Valencia, e piny Venezuela. Ji mathoth nodhi gi bas otieno mangima mondo giwinj twak. Ka ne owadwa Swingle golo twage, nowacho niya: “Ok un oganda matin. Un oganda ma kwan gi duong’ moromo. To mos mos, machiegnini ubiro chopo oganda mar joma lando wach maber ma kwan gi chopo 100,000!”
E higa mar 1987, Venezuela ne nigi Joneno mag Jehova ma kwan gi okalo 38,000 ma ne lando wach maber mar Pinyruoth gi kinda. E kindego, pinje aboro kende e ma ne nigi kwan mar jolendo mokalo 100,000.
Kwan mosebedo ka medore mar Joneno mag Jehova e piny mangima en gima iwuoro ahinya. Bang’ Lweny Mokwongo mar Piny, mana ji alufe moko manok kende e ma ne lando Pinyruodh Jehova e lela. Lokruok ne oduogo otimore bang’e. Yearbook of Jehovah’s Witnesses ma higa 1943 nowacho kama: “Kweno ma notim e higa mar 1942 ma bende ne ok oriw kwan mar jolendo duto nikech weche tudruok ne tek ahinya, nonyiso kaka gweth ng’eny ndi . . ., Kweno ma notimno nyiso ni kwan mamalo mar jolendo mokalo 106,000 ne lando wach maber.” Kata obedo ni Lweny mar Ariyo mar Piny nomiyo tungni obedo mang’eny, ji mathoth norwako adiera mag Muma. E higa mar 1950, Amerka kende ne nigi jolendo mokalo 100,000.
E higa mar 1974, jolendo e piny Nigeria nochopo 100,000.
E higa ma ne luwo, jolendo e piny Brazil kod Germany nokalo 100,000. Medruok mowachnwa motelogo nyiso kaka adiera mag Muma ne mulo kit ngima ji mopogore opogore.
E piny mangima, kwan mag joma ne rwako adiera mar wach maber ne siko ka medore. Dongruokno luwore ahinya gi weche ma ne okor e Muma niya: “Ng’a matin nobed gana, kendo ng’a ma ok duong’ nobed oganda man gi teko: An Jehova anami wachni timore piyo, ka kare ogik.”
Kaluwore gi ripot mar tij lendo ma higa mar 2014, pinje 24 ne nigi joneno mokalo 100,000 e moro ka moro kuom pinjego. Mano oriwo piny Venezuela ma ne ochopo kwanno e higa mar 2007. E piny mangima, nitie kanyakla 115,416 mag Joneno mag Jehova kod ji 8,201,545 malando wach maber.
Puonjri Weche Momedore
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Joneno mag Jehova Ochano Tijgi mar Lando Wach Pinyruoth e Yo Mane?
Waluwo ranyisi ma Yesu noketo ka ne en e piny. Moko kuom yore mitiyogo e mag lendo gin mage?

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 13 Ka an gi nyalo mar wuoyo e dhok mag dhano kata mag malaike to aonge gi hera, asebedo mana kaka okot ma ywak kata olang’ migoyo.2 To ka an gi mich mar koro wach, kendo alony gi weche maler moum duto, kendo an gi ng’eyo duto, kendo ka an gi yie motegno ahinya ma anyalo kata mana daro gode, to aonge gi hera, an kayiem nono.3 Bende, ka achiwo giga duto mondo apidhgo jomamoko, kendo ka achiwo ringra kaka misango mondo omi apakra, to aonge gi hera, onge ber moro ma ayudo kata matin.4 Hera hore mos kendo ong’won. Hera onge gi nyiego. Ok opakre, ok obed gi sunga,5 ok otim timbe ma ok nyis luor, ok omany mana gik ma kelone ber owuon, iye ok wang’ piyo. Ok omak tim marach motimne.6 Ok omor gi tim ma ok kare, to omor gi adiera.7 Odhil e weche duto, oyie weche duto, obedo gi geno kuom weche duto, onano e weche duto.8 Hera ok rem ngang’. To ka nitie mich mag koro wach, gibiro lal nono; ka nitie dhum gi dhok mopogore opogore, gibiro rumo; ka nitie ng’eyo, gibiro lal nono.9 Nimar sani wan gi ng’eyo morem, kendo wakoro wach morem,10 to ka gima oromo chuth ochopo, ibiro gol gima orem oko.11 Kane an nyathi, ne ajawuoyo ka nyathi, ne aparo ka nyathi, ne anono gik moko ka nyathi; to nikech koro asebedo ng’at maduong’, asewera gi kido mag nyathi.12 Nimar sani waneno gik moko e yo ma tiptip kokalo kuom kio mar chuma, to bang’e wabiro neno gigo wang’ gi wang’. Gie sani an gi ng’eyo morem, to bang’e abiro bedo gi ng’eyo malong’o mana kaka Nyasaye ong’eya malong’o.13 Kata kamano, koro adekgi e ma siko: yie, geno, kod hera; to maduong’ moloyogi en hera.


text:
DUL ME 34
Ngo ma Bitimme ka Wato?
IKIT ma nyo ingeyo kwede, dano i kare-ni giti, gitwo dok bene gito woko. Kadi wa lutino mogo bene gito. In mono myero ilwor to nyo ngat mo ma dong oto woko?— Tika ingeyo ngo ma timme ka wato?—
Ngat mo peke ma kwo i kare-ni ma kong oto ka odwogo cen wek otit botwa gin ma timme ka wato. Ento i kare ma Yecu, Lapwony Madit onongo tye i lobo, laco mo ma kit meno obedo tye. Watwero nongo pwony madok i kom jo muto ka ce wakwano lok kom laco-ni. Laco meno onongo tye larem Yecu dok onongo bedo i latin taun mo ma cok ki Jerucalem ma kilwongo ni Betania. Nyinge kilwongo ni Lajaro, en onongo tye ki lumegine aryo ma nyinggi Marita ki Maliam. Kong dong wanen gin ma Baibul owaco ni otimme.
I nino mo acel two obwoyo Lajaro matek atika. I kare meno Yecu onongo tye ka mabor adada. Pi meno Marita ki Maliam gucwalo ngec bot Yecu ni omingi Lajaro kome lit. Gin otimo man pien gingeyo ni Yecu twero bino ci cango two pa omingi-ni woko. Yecu pe obedo dokto, ento en onongo tye ki teko mua ki bot Lubanga me cango two mo keken.
Ma peya Yecu ocito ka neno Lajaro, two pa Lajaro omedde matek ci en oto woko. Ento Yecu owaco ki lupwonnyene ni Lajaro tye ka nino anina dok En ebicito ka coyone ki i wang nino. Lupwonnyene pe guniang gin ma Yecu owaco. Pi meno Yecu owaco botgi ka maleng ni: “Lajaro dong oto.” Man nyutu ngo i kom to?— To obedo calo nino mo matut adada. Obedo nino mo matut ma ngat moni pe twero wa leko lek.
Yecu obino ka limo Marita ki Maliam. Ento pol lurem me paco meno dong onongo guo. Gubino ka kweyo cwiny lumege magi pi omingi ma oto. I kare ma Marita owinyo ni Yecu tye ka bino en ocito ka rwatte kwede. Cutcut Maliam bene ocito ka rwatte ki Yecu . Onongo tye ka kumo kun woto ki koko ci opoto piny ka tyen Yecu. Lurem mogo ma gulubo kor Maliam bene onongo gitye ka koko.
Lapwony Madit openyo ka kwene ma ki kano iye kom Lajaro. Ci dano gutero Yecu i boro ka ma kiyiko iye Lajaro. I kare ma Yecu oneno ni dano gitye ka koko en bene ocako koko. En onongo ngeyo kit ma lit kwede me rwenyo dano me amara.
Boro man onongo kiumo doge ki got, pi meno Yecu owaco ni: “Kwanyu got woko.” Myero mono gutim gin ma Yecu owaco-ni?— Marita otamo ni man pe obedo tam maber. En owaco ni: “Rwot, koni dong ngwe, pien ori nino angwen.”
Ento Yecu odok iye ni: “Nakanen pe awacci ni, ka iye, ci ibineno deyo pa Lubanga?” Yecu onongo tye ka waco ni en obineno gin mo ma kelo deyo i kom Lubanga. Ngo ma Yecu otimo? I kare ma kikwanyo got meno, Yecu olego malongo bot Jehovah. Ci Yecu odange ki dwan malongo ni: “Lajaro, katti woko!” Tika en okato woko? En mono onongo twero katti?—
In mono itwero coyo ngat mo ma onino?— Itwero, ka ilwongo ki dwan malongo, meno twero weko en a malo. Ento mono itwero coyo ngat mo muto?— Pe twere. Kadi dong ilwong ki dwan malongo nining, en ngat muto-ni pe obiwinyo. Pe tye gin mo keken ma in nyo an nyo ngat mo keken i lobo-ni twero timone me coyo jo muto.
Ento Yecu dok pat. En tye ki teko mo mapat ma a ki bot Lubanga. Pi meno i kare ma Yecu olwongo Lajaro, gin mo me aura otimme. Laco ma onongo dong oto orii nino angwen kulu-ni okati woko ki i boro! En odwogo cen ma kwo! En dok ocako yweyo, wot ki lok odoco! Yecu ocero Lajaro ki i kin jo muto.
Tam kong i kom lok man: Ngo ma otimme i kom Lajaro i kare ma en oto? Gwok nyo dul kome mukene—oa ki i kome ci ocito ka kwo ka mapat? Kwo pa Lajaro mono ocito i polo? En mono onongo tye kwo kunnu bot Lubanga kacel ki lumalaika maleng pi nino angwen-ni?—
Pe, en onongo peke kunnu. Wi opo ni Yecu owaco ni Lajaro tye ka nino. Ka inino nongo itye nining? Ka inino matek pe itwero ngeyo gin mo ma tye ka timme i ngeti, tika itwero ngeyone?— Dong ka icoo pe itwero ngeyo kit ma irii kwede kanino wang ma ineno cawa.
Tye bene kumeno bot jo muto. Gin pe gingeyo gin mo keken. Komgi bene pe winyo gin mo. Dok bene pe gitwero timo gin mo. Obedo bene kit meno bot Lajaro i kare ma en onongo oto. To obedo calo nino mo matut ma ngat mo wiye pe po i gin mo keken. Baibul waco ni: “Jo ma dong guto woko pe gingeyo gin mo.”
Tam kong i kom lok man bene: Ka onongo Lajaro obedo i polo pi nino angwen-ni onongo en pe twero waco lok mo iye?— Dok ka onongo en tye i polo tika onongo Yecu miyo en dwogo cen i lobo kany ki ka mamwonya ca?— Ngene kene ni pe timme!
Ento, dano mapol giwaco ni watye ki gin mo ma kwo nyo tipo ma medde ki kwo i nge to. Giwaco ni kwo nyo tipo pa Lajaro onongo tye ka mo mapat. Ento Baibul pe waco kumeno. Waco ni Lubanga ocweyo laco mukwongo Adam obedo “gin ma kwo.” Dong i kare ma Adam otimo bal, en oto woko. En odoko “gin muto,” dok bene en odok cen i apwa ka ma kicweyo en ki iye. En odoko gin ma peke. Baibul bene waco ni lutino ducu pa Adam gulako bal ki to.
Nen ka maleng ni wan pe watye ki gin mo ma medde ki kwo pire kene labongo komwa. Dong pi kit ma dano gulako bal ki bot laco mukwongo Adam-mi, motmot gito kit ma Baibul waco ni: “Dano ma timo bal bito.”
Jo mukene lworo jo muto. Pe gimito oo cok ki ka ma kiyiko iye lyel pien gitamo ni jo muto gitye ki gin ma kwo mapat ki komgi ma twero wano jo ma kwo. Ento tika dano muto twero wano dano ma kwo?— Pe, en pe twero.
Jo mukene bene gitye ki niye ni dano muto gitwero dwogo cen calo tipo ka limo jo ma kwo. Pi meno gigwoko cam pi dano muto. Ento jo ma gitimo kit meno pe gitye ki niye i kom gin ma Lubanga waco i kom jo muto. Ka waye gin ma Lubanga waco, ci pe wabilworo jo muto. Dok ka ada wanyutu pwoc bot Lubanga pi kwo, ci wanyuto man ki i timo jami ma Lubanga cwakogi.
Ento tam twero bino i wi ni: ‘Lubanga mono tika bidwogo lutino ma guto cen i kwo? Ada en mono mito timone?’ Wabinywako lok meno i nge man.
Kong wakwan ki i Baibul lok i kom kit ma jo muto gitye kwede ki kit ma dano obedo gin ma kwo, i Jabuli 115:17; 146:3, 4; ki Acakki 2:7.


text:
14
Somo ma Kani ma Juyabu pi Juyab Yo?
Niai con, somo mi theokrasi tie lembe ma pire tek akeca i bang’ Jumulembe pa Yehova. Jucaku the somo masegi ni dhanu ceke m’uwodho saa migi ceke pi tic mi rweyo lembanyong’a mi Ker kara gicopo nitimo ‘tic migi kakare kakare.’
Somo mi tic mi juyab yo. Ka jayab yo ma nja udaru nitimo oro acel i tic pare ma eno mi saa ceke, jukiewo nyinge i somo mi juyab yo ma timo nindo abusiel ma ekadhu ke i Ot Ker ma bor ungo akeca ku kakare ma ebedo i ie. Thelembe mi somo eno tie nikonyo jayab yo eno kara ecor ceng’ni ku Yehova, enwang’ matoke maber akeca i ayi ceke mi tic mi rweyo lembanyong’a, man emedre asu nitimo tic maeno i atira.
Somo mi Jurwei-Injili mi ker. Somo maeni timo dwi ario, man etie pi niponjo juyab yo ma gidaru ning’iyo i tic ne man ma gimaru niweko pacu migi kara gicidh gitim tic ne kakare moko ci ma yeny utie i ie. Lembe maeno nyutho nia gibeyero kumae: “anuti eni ora!” nang’u ke gibelubo kudo lapor pa Yesu, ma etie jarwei injili madit m’usagu zo. (Isaya 6:8; Yohana 7:29) Kara ecidh nikwo bor ku pacu ma tugi ukwayu ebed ayika nikwo ayi kwo ma yot. Suru, lietho kuno ke ng’ico, cam mi kakare ma ebicikwo i ie copo koc ku ma eng’iyo kudo. Ecopo kwayere bende nia eponj dhok mange manyen. Somo maeni konyo umego ku nyimego ma gitie jumusuma man jum’ugamri ma oro migi ucaku niai 23 nitundo 65, kara giponj nibedo ku kite kunoke kura mi tipo ma bikonyogi kakare ma jubiorogi i ie man kara giponj bodho ma biketho Yehova man dilo pare uti kugi lee akeca.
Somo mi Biblia mi Watchtower mi Gilead. I dhok Juebrania, thelembe mi “Gilead” utie “udul tucolembe.” Niai ma ecaku i oro 1943, Gilead udaru niponjo dhanu ma kadhu 8 000 ma juorogi ke ni jumisioner pi nituco lembe ‘cil i kajik mi ng’om’ ma tic migi ne ke unwang’u matoke maber dit akeca. (Tic mi Jukwenda 13:47) Kulapor, kinde ma ju moko m’udaru somo maeno utundo i ng’om mi Peru, cokri kadok acel de ubino mbe kuca. Ento tin, wend cokri kadhu 1 000 kuca. Kinde ma jumisioner mwa ucaku nitimo tic i Japan, ng’ombe zoo ubino ku Jumulembe ma tundo ngo apar de. Ento tin wend cokri kadhu 200 000. Somo maeno ma timo dwi abic uketho i ie ponjo Lembe pa Mungu kilili mandha. Dhanu ma jucopo lwong’o kara gicidh gilub somo maeni tie ju ma gitimo kawoni calu juyab yo ma segi kunoke jumisioner ma fodi ulubo ngo somo ma eno, ju m’utimo tic i biro mi filial kunoke i Bethel, jum’utie juliew ma wotho awotha, kara gicidh gimed wi ponji ma gitie kudo, wek kara gikony tic pa Mungu ucungi maleng’ man ubed ku kero i ie i ng’om zoo.
Thelembe mi Somo mi juyab yo utie ang’o?
Jukani ma copo lubo somo mi jurwei Injili mi Ker?


text:
DUL ME APAR WIYE ABIRO
Lega Obedo Mot ma Pire Tek
1, 2. Pingo itamo ni lega obedo mot ma pire tek, dok pingo myero wange gin ma Baibul pwonyo i kom lega?
BOT Jehovah, “en muketo polo ki lobo” dano ma i rok ducu rom ki pii ma oton kicel ki i agulu. (Jabuli 115:15; Icaya 40:15) Kadi bed wan dano watidi mada ka kiporowa ki polo ki lobo, Jabuli 145:18, 19 wacci: “[Jehovah] tye cok bot jo ducu ma kok bote, ma gikok bote ki ada. En miyo jami ducu ma mitte bot jo ma lwore, dok winyo kokogi, ci larogi bene.” Pud dong watye ki twon mot madit ya! Jehovah, Lacwec ma tye ki twero ducu, mito ni wabed cok kwede, dok en mito winyo legawa. Ada, lega obedo mot ma pire tek ma Jehovah omiyo bot wan ducu.
2 Ento Jehovah tero ite me winyowa keken ka watye ka lok bote i yo ma en mito. Watwero timo man nining? Kong dong wanenu gin ma Baibul loko i kom lega.
PINGO OMYERO WALEG BOT JEHOVAH?
3. Pingo myero ileg bot Jehovah?
3 Jehovah mito ni ileg, nyo ilok bote. Wangeyo man nining? Tim ber ikwan Jo Pilipi 4:6, 7. Tam kong pi lwongo man. Laloc me polo ki lobo tye ki miti madit i komi dok mito ni itit bote pekoni ki kit ma iwinyo kwede.
4. I yo ma nining ma lega bot Jehovah kare ki kare jingo watti kwede?
4 Lega konyowa me bedo ki wat macok ki Jehovah. Ka lurem ginywako tam, par, ki kit ma giwinyo kwede kare ki kare, liremgi bedo matek. Man bene rom aroma ki legawa bot Jehovah. I Baibul, en onywako tamme kwedi, dok en otito boti gin ma ebitimo i kare me anyim. In bene iromo nywako ki Lubanga kadi wa tammi matut loyo ka iloko bote kare ducu. Ka itimo man, liremwu ki Jehovah bidongo bedo matek.
NGO MA MYERO WATIM WEK LUBANGA OWINY LEGAWA?
5. Wangeyo nining ni Jehovah pe winyo lega ducu?
5 Jehovah mono winyo lega ducu? Pe tye kit meno. I kare pa lanebi Icaya, Jehovah owaco bot jo Icrael ni: “Kadi bed wulega tyen mapol ata, pe abiwinyo legawu wacel; pien cingwu obedo remo keken.” (Icaya 1:15) Dong ka pe wagwokke, watwero timo jami ma Jehovah dag, ci en pe bijolo legawa.
6. Pingo niye pire tek mada? Inyuto nining ni itye ki niye?
6 Ka wamito ni Jehovah owiny legawa, omyero wabed ki niye i kome. (Marako 11:24) Lakwena Paulo otito ni: “Labongo niye pe twerre me yomo cwinye, pien ngat ma mito nyiko cok bot Lubanga myero oye ni en tye ada, dok bene ni en miyo bakacic bot jo ma yenye.” (Jo Ibru 11:6) Ento, waco awaca keken ni watye ki niye pe romo. Myero wanyut niyewa ki winyo Jehovah nino ducu.
7. (a) Pingo myero wabed mwol dok wanyut woro ka watye ka lega bot Jehovah? (b) Watwero nyutone nining ni watye ki cwiny matir ka watye ka lega?
7 Omyero wabed jo mamwol dok ma wor ka watye ka lega bot Jehovah. Pingo? Ka wabiloko bot ladit lobo nyo kabaka, waloko ki woro madit. Dong, kit ma Jehovah aye Lubanga Won Twer Ducu-ni, pore piwa me nyuto twon woro ki mwolo madit ka watye ka lok kwede, pe kumeno? (Acakki 17:1; Jabuli 138:6) Omyero bene waleg bot Jehovah ki cwiny matir kun waloko lok ma a ki i cwinywa, ento pe wanwoyo lok acel moni-ni ma wamako i wiwa.
8. Medo i kom lega pi gin moni, ngo mukene ma omyero watim?
8 Me agikkine, ka walego pi gin moni, myero watute me tic pi gin ma walego pire. Me labolle, ka walego Jehovah pi jami ma mitte me nino ducu, myero pe wabed luwac kom kun watamo ni Jehovah biminiwa amiya ma pe watimo tic mo. Omyero wati matek dok waye tic mo keken ma watwero timone. (Matayo 6:11; 2 Jo Tecalonika 3:10) Nyo ka walego bot Jehovah pi kony me juko timo gin marac moni, myero wagwokke ki gin mo keken ma twero ketowa i atematema. (Jo Kolocai 3:5) Kong dong wanenu lapeny mogo ma dano maro penyo i kom lega.
LAPENY MA DANO MARO PENYO I KOM LEGA
9. Myero waleg bot anga? Gin ango ma Jon 14:6 pwonyowa i kom lega?
9 Omyero waleg bot anga? Yecu opwonyo lulub kore me lega bot “Wonwa ma tye i polo.” (Matayo 6:9) En bene owaco ni: “An a yo, ki ada, ki kwo: pe tye ngat mo ma bino bot Won, kono ki i an keken.” (Jon 14:6) Pi man, omyero waleg bot Jehovah keken kun wawok i nying Yecu. Lega bot Lubanga kun wawok ki bot Yecu tyen lokke ngo? Wek Jehovah owiny legawa, myero wanyut woro pi rwom ma en omiyo bot Yecu. Kit ma wapwonyo kwede, Yecu obino i lobo ka laro dano ki i bal ki to. (Jon 3:16; Jo Roma 5:12) Jehovah bene ocimo Yecu me bedo Lalamdog Madit ki Langolkop.
10. Tika omyero wabed i yo mo ma dok pat ka watye ka lega? Tit kong.
10 Tye yo mo ma mitte ni myero wabed kwede calo gungogi-ni ka watye ka lega? Pe, Jehovah pe ociko ni myero wagung piny nyo wabed piny nyo wacung acunga ka watye ka lega. Baibul pwonyo ni myero walok bot Jehovah i yo mo keken ma nyuto woro ci otum. (1 Luker 8:22 1 Tekwaro 17:16; Nekemia 8:6; Daniel 6:10) Gin ma pire tek bot Jehovah aye ni myero waleg bote ki cwiny matir, pe kit ma wabedo kwede ka watye ka lega. Watwero lega ki dwan malongo nyo laling ling ki ka mo keken ma watye iye dok i cawa mo keken dyeceng nyo dyewor. Ka walego bot Jehovah, watwero bedo ki gen ni en biwinyowa kadi bed jo mukene pe giwinyo.
11. Jami macalo mene ma waromo titone bot Jehovah i lega?
11 Watwero lega pi jami ango? Waromo lega pi gin mo keken ma rwatte ki miti pa Jehovah. Baibul waco ni: “Ka walegge gin mo kun walubo gin ma en mito, ci en winyo legawa.” (1 Jon 5:14) Tika watwero lego pi jami ma kwako kwowa? Eyo. Lega bot Jehovah myero bed calo lok bot laremi macok. Waromo tito bot Jehovah gin mo keken ma tye i tamwa nyo i cwinywa. (Jabuli 62:8) Watwero lega bote ni ominiwa cwiny mere maleng wek okonywa me timo gin matir. (Luka 11:13) Watwero bene penyo Jehovah pi ryeko me moko tam maber, dok watwero lega pi teko me lweny ki peko. (Yakobo 1:5) Myero wakwa Jehovah ni owek balwa. (Jo Epeco 1:3, 7) Myero bene waleg pi jo mukene, kadiwa jo me odiwa ki omegiwa ki lumegiwa me kacokke.
12. Ngo ma myero obed gin ma pire tek loyo i legawa?
12 Ngo ma myero obed gin ma pire tek loyo i legawa? Jehovah ki mitine. Myero bene wapwoye ki cwinywa ducu pi jami mabeco ma en timo piwa. (1 Tekwaro 29:10-13) Wangeyo man pien i kare ma Yecu onongo tye i lobo, en opwonyo lupwonyene kit me lega. (Kwan Matayo 6:9-13.) En owacci myero kong guleg pi nying Lubanga wek obed me awora, nyo wek kiter calo gin maleng. I nge meno, Yecu owacci myero waleg pi Ker pa Lubanga wek obin ki bene pi miti pa Jehovah wek ocobbe i lobo ducu. I nge lega pi jami magi ma pigi tego-ni aye Yecu dong owaco ni waromo lega pi jami ma wamitogi pi kwowa. Ka waketo Jehovah ki mitine bedo mukwongo i legawa, nongo dong wanyuto gin ma pire tek loyo i kwowa.
13. Legawa myero obed bor lakwene?
13 Legawa myero obed bor lakwene? Baibul pe wacciwa. Legawa twero bedo macek nyo mabor, ma lubbe ki gin ma tye i cwinywa. Me labolle, waromo lego lega macek ma nongo peya wacako cam nyo lega mabor ka watye ka tito pekowa bot Jehovah nyo miyo pwoc bote. (1 Camuel 1:12, 15) Pe wamito lego lega mabor mere pi nyutte i nyim dano kit ma jo mukene gutimo kwede i kare pa Yecu. (Luka 20:46, 47) Lega macalo meno pe yomo cwiny Jehovah. Gin ma pire tek bote aye ka walego ki cwinywa ducu. (Luka 20:46, 47).
14. Omyero waleg tyen adi, dok man pwonyowa gin ango i kom Jehovah?
14 Omyero waleg tyen adi? Jehovah kwayowa me lok kwede kare ki kare. Baibul waco ni omyero ‘wamine kenwa i lego Lubanga,’ ‘waleg Lubanga ma pe wakeng,’ ki dong ‘waleg Lubanga dyeceng ki dyewor.’ (Jo Roma 12:12; 1 Jo Tecalonika 5:17; 1 Temceo 5:5) Jehovah tye atera me winyowa kare ducu. Myero wapwoye nino ducu pi bedo Lubanga ma lamar ki dok ngat ma cinge yot. Watwero bene kwaye pi tira, teko, ki dong kwe cwiny. Ka ada watero mot me lega calo gin ma pire tek, ci wabitiyo ki kare mo keken me lok kwede.
15. Pingo omyero wagam ni “amen” i agikki me lega?
15 Pingo myero wagam ni “amen” i agikki me lega? Nyig lok ni “amen” gonye ni “ada,” nyo ni “wek ocobbe kit ma iwaco-ni.” Man obedo yo me moko gin ma wawaco i legawa, nyo me nyutone ni watye ki cwiny matir. (Jabuli 41:13) Baibul pwonyowa ni ber me gamo ni “amen,” laling ling nyo ki dwan malongo i agikki me lega ma kiwaco i dye lwak, me nyuto ni waye gin ma kiwaco.
KIT MA LUBANGA GAMO KWEDE LEGAWA
16. Jehovah tika ada gamo legawa? Tit kong.
16 Jehovah tika ada gamo legawa? Ada, en gamo. Baibul wacci en ‘winyo’ legawa. (Jabuli 66:19) Jehovah winyo dok gamo lega ma dano milion mapol ata gilego ki cwiny matir, dok en timo man i yo mapat pat.
17. I yo ma nining ma Jehovah tiyo ki lumalaika kacel ki luticce ma gitye i lobo me gamo legawa?
17 Jehovah tiyo ki lumalaika kacel ki luticce ma gitye i lobo me gamo legawa. (Jo Ibru 1:13, 14) Me labolle, jo mapol gulego pi kony me niang Baibul ci ingeye cutcut Lacaden pa Jehovah mo olimogi. Baibul nyuto ni lumalaika ginywako i tito pi “kwena maber” i twok lobo lung. (Kwan Niyabo 14:6.) I kare mukene wan bene walego bot Jehovah pi peko ma watye ka wot ki iye ci Jehovah ogamo legawa kun tiyo ki omego nyo lamego mo.
18. I yo ango ma Jehovah tiyo ki cwiny mere maleng kacel ki Baibul me gamo legawa?
18 Jehovah tiyo ki cwiny mere maleng me gamo legawa. Ka walego pi kony me ciro peko moni, en romo tic ki cwiny mere maleng me tirowa ki miniwa teko. (2 Jo Korint 4:7) Jehovah bene tiyo ki Baibul me gamo legawa ki me konyowa me moko tam me ryeko. Ka wakwano Baibul, watwero nongo ginacoya ma romo bedo me kony botwa. Jehovah bene twero cuko cwiny ngat mo ma tye ka miyo lagamme i cokke me loko gin ma gudo cwinywa nyo laelda mo me nywako pwony me Baibul kacel kwedwa.
19. Pingo waromo tamo ni Jehovah peya ogamo legawa?
19 Ento i kare mukene wabedo ka penye kekenwa ni, ‘Pingo Jehovah peya ogamo legana?’ Wi opo ni, en ngeyo awene ki kit ma myero egam kwede legawa. En ngeyo gin ma mitte piwa. Oromo bedo ni omyero wamedde ki lega pi kare mo me nyuto ka ada wamito gin ma walego pire dok watye ki niye i kome. (Luka 11:5-10) I kare mukene Jehovah gamo legawa i yo ma nongo pe nen ka maleng botwa. Me labolle, waromo lega pi peko mo ma watye kwede, ento me kaka kwanyo peko meno woko, en twero miniwa kero me cirone.
20. Pingo omyero waleg bot Jehovah kare ducu?
20 Pud dong watye ki twon mot madit me lega bot Jehovah ya! Watwero bedo ki gen ni Jehovah biwinyo legawa. (Jabuli 145:18) Ka walego bot Jehovah kare ki kare, ci wat i kin wan ki en bidongo doko matek.


text:
PONJI MIR 15
Pirang’o Ukwayu Imedri Asu?
1. Bero makani m’ibinwang’u kan imedri asu niponjo Biblia?
M’umbe jiji, ponji mir ukungu ma idaru ni ponjo i nyathibuku maeni umedo mer peri yor i bang’ Yehova. Ukwayu imediri ni ketho mer maeno kud ukwii ento umedre i wang’e. (1 Petro 2:2) Kara ibin inwang’ kwo ma rondo ku rondo, ukwayu ndhu imediri nicoro ceng’ni i vut Mungu ni kadhu kud i ponjo lembe pare.
Kan imediri asu nimedo ng’eyong’ec peri iwi Mungu, yioyic peri de bidoko tek. Yioyic eno bilund konyi kara inyai anyong’a i i Mungu. (Juebrania 11:1, 6) Yioyic ma rom bicweli kara iyew dubo peri man itim alokaloka maber i kit kwo peri. Som Tic mi Jukwenda 3:19.
2. Icopo timo ang’o kara jumange de unwang’ bero ni kadhu kud i ng’eyong’ec ma itie kudo iwi Mungu?
I kwo mwa, ka wanwang’u lembe moko maber, wakane ngo i iwa, ento wayere ni juwadwa de kara gin bende ging’ei lembene. Kan ibemediri niponjo Biblia, ibing’eyo kite ma icopo tio kudo ku Biblia pi nikoro ni jumange pi yioyic peri iwi Yehova man iwi lembanyong’a.
Dhanu mapol caku nirweyo lembanyong’a ni jurimo kunoke ni wat migi. Kan ibetimo kumeno, bed ku riekowang’. Kakare niyero nia kusoma migi tie mi ndra, yer igi pi lembang’ola pa Mungu. Bende, ng’ei nia gin ma copo telo nen mi dhanu ma pol i beng’i, utie ngo ponji peri kende ento akeca timo peri re.
3. Icopo bedo ku ribri ma nenedi karacelo ku Yehova?
Ponjo lembe pa Mungu bikonyi kara iteng’ni i tipo. Icopo doko jarimo ma segi akeca pa Yehova. I andha, niai kawoni icopo doko acel mi kind jupare.
4. Icopo nimediri asu i weng’i nenedi?
Icopo nitimo medri mi tipo nang’u ibeponjo lembe pa Mungu asu asu. (Juebrania 5:13, 14) Kwai Jamulembe pa Yehova acel uponj kudi Biblia ni kadhu kud i buku Biblia Inafundisha Kabisa Nini? Kan imedri niponjo lembe lee niai kud i Biblia, kwo peri de bimedre nibedo kud nyong’a.
Lembanyong’a uai i bang’ Yehova, Mungu ma won anyong’a. Icopo coro ceng’ni i vute nang’u ibecokiri karacelo ku dhanu pare. (Juebrania 10:24, 25) Kan imediri ni ii pi ninyayu anyong’a i i Yehova, ibigam nwang’u kwo mandha, niwacu kwo ma rondo ku rondo. Eyo, coro ceng’ni i vut Mungu re m’utie gin ma ber akeca ma icopo timo i kwo peri.
PONJ LEMBE LEE AKECA
COKO
Lembang’o ma Bekadhu i Ot Ker?
Kepim ni mondo i ie kara inen in giri ku weng’i.
Kwai Ponji mi Biblia m’Umbe Cul
Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia?
Biblia dwoko wang’ penji ma dongo dongo mi kwo ni dhanu milioni dupa i ng’om zoo. Nyo, in de imaru ibed ng’atu acel mi kindgi?


text:
SOMO MAR 26
Wanyalo Timo Ang’o Mondo Wakony Rito Od Romo?
Od Romo moro amora mar Joneno mag Jehova oting’o nying maler mar Nyasaye. Omiyo, waneno ni en migawo makende rito odno obed maler, konenore maber maonge kama okethoree kendo wakawo migawono kaka gima duong’ e lamo marwa. Ji duto nyalo konyo e rito Od Romo.
Chiwri mondo ikony e timo ler bang’ chokruok. Bang’ chokruok moro amora, owete gi nyimine timo ler mawiye wiye e Od Romo mondo giweye ka ochanore maber. Dichiel e juma, itimo ler mong’ith ne Od Romo. Jaduong’-kanyakla kata jakony-tich moro tayo tijno kendo kinde mang’eny oluwo chenro moting’o tije sie monego otim. Kaluwore gi gima dwarore, ji chiwore mondo giywech, giluok dier ot, giywe buru, gichan kombe, giluok choche, giwang’ yugi, kata gitim ler oko mar Od Romo. Iyango odiechieng’ achiel e higa mar timo ler e okang’ maduong’. Wapuonjo nyithindwa miyo karwa mar lamo luor kuom tiyo kanyachiel kodgi e timo ler.—Eklesiastes 5:1.
Chiwri mondo ikony e loso kuonde mokethore e Od Romo. Higa ka higa, inono adimba chal mar Od Romo, iye gi oko. Kaluwore gi nonro mitimono, iloso kuonde mokethore kinde ka kinde mondo Od Romo onen maber, to mano konyo kik keth pesa. (2 Weche mag Ndalo 24:13; 34:10) Od Romo maler kendo morit maber en kama owinjore gi lamo Nyasachwa. Kuom riwo tijni lwedo, wanyiso kaka wahero Jehova kendo wahero karwa mar lamo. (Zaburi 122:1) Mani bende miyo wabedo gi nying maber e alworawa.—2 Jo-Korintho 6:3.
Ang’o momiyo ok onego wajwang’ karwa mar lamo?
Gin chenro mage mitimo mondo Od Romo osik ka ler?
Puonjri Weche Momedore
CHOKRUOGEWA
Joneno mag Jehova Timoga Chokruogegi e Yo Mane?
Ng’e kaka walamo.


text:
Sigana mar 45: Ng’ado Aora Jordan
NE! JO-ISRAEL ng’ado Aora Jordan! To ere pi aora? Nikech en kinde higa ma koth chweye ahinya, e dakika matin mosekalo noyudo ka pi opong’o aora. Kata kamano, koro pi duto oduono! Kendo Jo-Israel koro ng’ado ka wuotho kama otwo mana kaka ne gitimo e Nam Makwar! Pi duto odhi kanye? We mondo wane.
Kane ochopo kinde ma Jo-Israel dwaro ng’ado Aora Jordan, ma e wach ma Jehova ne omiyo Joshua mondo onyis ji: ‘Jodolo onego okaw sandug singruok mondo gitelnwa. Ka tiendegi onyono pi Aora Jordan, aorano biro chok.’
Kuom mano, jodolo kawo sandug singruok, kendo giting’e ka gitelo e nyim ji. Ka gichopo e Aora Jordan, jodolo nyono pi. Aorano ringo (mol) matek, kendo otut ahinya. To kane tiendegi onyono anyona pi ni i, pi chako duono! En hono! Jehova ogeng’o pi gi ku ma pi ae. Kuom mano, bang’ seche manok, pi bedo maonge e aora!
Jodolo mating’o sandug singruok donjo nyaka e dier aora. Be inyalo nenogi e pichano? Seche ma gichung’ kanyo, Jo-Israel duto ng’ado Aora Jordan ka giwuotho e wi lowo motwo!
Ka ji duto oseng’ado, Jehova nyiso Joshua ni mondo owach ni ji 12 maroteke ni: ‘Donjuru e aora kama jodolo ochung’ie gi sandug singruok. Ukwany kite 12, kendo uchung-gi kaachiel kama ubiro nindoe gotienoni. Eka mondo e kinde mabiro, ka nyithindu openjou tiend kitego, onego unyisgi ni pi ne oweyo mol ka sandug singruok mar Jehova ne ng’ado Aora Jordan. Kitego noparnu hononi!’ Joshua bende keto kite 12 kama jodolo ne ochung’ie e aora.
Mogik, Joshua nyiso jodolo mating’o sandug singruok ni: ‘Wuoguru e aora Jordan.’ Ka gitimo kamano, aora kendo chako mol.
Joshua 3:1-17; 4:1-18.
Penjo
- Jehova timo hono mane mondo Jo-Israel ong’ad Aora Jordan?
- Ang’o ma Jo-Israel nyaka tim manyiso ni gin gi yie, mondo ging’ad Aora Jordan?
- Ang’o momiyo Jehova wachone Joshua mondo ochok kite 12 madongo moa ei aora?
- Ang’o ma timore seche ma jodolo wuok e aora Jordan?
Penjo mamoko
- Som Joshua 3:1-17.
Kaka onyisi kod siganani, ang’o ma onego watim eka mondo wayud kony gi gweth mowuok kuom Jehova? (Josh. 3:13, 15; Nge. 3:5; Jak. 2:22, 26)
Aora Jordan ne chalo nade kane Jo-Israel ng’ade ka gidonjo e Piny Manosingi, to mano ne omiyo nying Jehova duong’ e yo mane? (Josh. 3:15; 4:18, 23, 24; Zab. 66:5-7)
- Som Joshua 4:1-18.
Kite 12 ma ne okwany e aora Jordan ma oket kamoro achiel e Gilgal, ne gin mag ang’o? (Josh. 4:4-7, 19-24)


text:
“Ywaguru Kanyachiel gi Joma Ywak”
“Dhiuru nyime kujiworu e kindu kendo gerreuru ng’ato gi ng’ato.”—1 THE. 5:11.
1, 2. Ang’o momiyo dwarore ni wanon kaka wanyalo hoyo joma wedegi otho? (Ne picha man malo.)
NYAMINWA moro miluongo ni Susi wacho kama: “Bang’ tho wuodwa ne wawinjo malit ahinya kuom higa achiel kama.” Owadwa moro wacho ni nobedo gi “rem mang’eny ahinya” ka ne chiege otho. Gima lit en ni ji mang’eny bende nigi chandruok ma kamano. Jokristo mang’eny ne ok par ni wedegi nyalo tho ka Har–Magedon pok ochopo. Kata bed ni in e ma watni otho kata ing’eyo ng’at ma watne otho, gima wanyalo penjore en ni, ‘Ere kaka wanyalo konyo ng’at ma olalo watne e tho mondo onyagre gi lit ma kamano?’
2 Nyalo bedo ni isewinjo ka ji wachoga ni kaka ndalo medo kalo e kaka lit ma ng’ato nigo medo rumo. Kata kamano, be lit ma kamano biro mana rumo kende nikech koro ndalo osekadho mang’eny? Nyaminwa moro ma jaode notho nowacho niya, “Asefwenyo ni gima ng’ato timo kaka kinde medo kalo e ma biro konye mondo lit ma en-go odog chien.” Mana kaka adhola chango mos mos ka othiedhe maber, mano e kaka lit ma ng’ato nigo e chunye nyalo rumo mos mos ka okonye e yo mang’won. En ang’o ma nyalo konyo joma wedegi otho mondo lit ma gin-go odog chien?
JEHOVA EN “NYASACH HOCH DUTO”
3, 4. Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni Jehova ong’eyo gimomiyo ber hoyo ng’at ma watne otho?
3 Onge kiawa ni Jehova Wuonwa manie polo e Nyasach hoch duto. (Som 2 Jo-Korintho 1:3, 4.) Nikech Jehova kecho joge ahinya mano e momiyo nonyisogi niya: “An awuon ema ahoyou.”—Isa. 51:12, The Bible in Luo, 1976; Zab. 119:50, 52, 76.
4 Jehova Wuonwa ma jang’wono bende nowinjo malit ka ne osiepene mogeno ahinya otho. Moko kuomgi ne gin Ibrahim, Isaka, Jakobo, Musa, kod Ruoth Daudi. (Kwan 12:6-8; Mat. 22:31, 32; Tich 13:22) Wach Nyasaye nyisowa ni Jehova gombo ahinya kinde ma obiro chierogie mondo gibed ma ngima kendo. (Ayub 14:14, 15) Jogo biro bedo ma mor kendo ngimagi biro bedo maber. Par bende ni wuod Nyasaye mohero ahinya kendo ‘ma nomorgo pile’ notho malit. (Nge. 8:22, 30) Lit ma Jehova nowinjo ok nyal wach wachre.—Joh. 5:20; 10:17.
5, 6. Ere kaka Jehova hoyowa?
5 Wanyalo bedo gadier ni Jehova biro hoyowa. Kuom mano, onego wanyis Jehova lit duto manie chunywa sama walemo. Wamor ahinya ni Jehova ong’eyo lit ma wabedogago kendo oikore hoyowa sama wan gi kuyo! To ere kaka Jehova hoyowa?
6 Yo achiel ma Nyasaye konyowago en kokalo kuom “hoch mar roho maler.” (Tich 9:31) Roho maler mar Nyasaye nyalo hoyowa. Yesu nosingo ni Wuon-gi manie polo oikore ‘chiwo roho maler ne joma kwaye.’ (Luka 11:13) Susi, ma ne osewuo kuome motelo wacho niya: “Kinde mang’eny ne walemoga ka wasayo Jehova mondo ohowa. Kinde duto kuwe mar Nyasaye norito chunywa kod pachwa gadier.”—Som Jo-Filipi 4:6, 7.
YESU EN JADOLO MADUONG’ KENDO MANG’WON
7, 8. Ang’o ma nyalo miyo wabed gadier ni Yesu nyalo hoyowa?
7 Gik ma Yesu nowacho kendo timo ka ne en e piny nonyiso maler ni Jehova en Nyasaye ma kecho ji. (Joh. 5:19) Jehova ne ooro Yesu e piny mondo obi oho “jogo maneno masira e chunygi” kod “jogo duto mayuagore.” (Isa. 61:1, 2; Luka 4:17-21) Yesu ne kecho ji ahinya kendo nong’eyo chandruok ma ji ne nigo, to mano e momiyo notimo duto monyalo mondo otieknegi chandruogego.—Hib. 2:17.
8 Ka ne Yesu pod tin, wedene kaachiel gi joma ne ong’eyo notho. Nyalo bedo ni Josef, ma en wuon-gi ma ne opidhe, ne otho ka pod en rawera. * Bedo ni Yesu ne en ng’at ma kecho ji, pod ne onyagore gi kuyo ma mare owuon, mar min-gi, kaachiel gi mar owetene kod nyiminene.
9. Yesu nonyiso nade ni nowinjo malit ahinya ka ne Lazaro otho?
9 Ka ne Yesu ochako tij lendo nonyiso maler ni nong’eyo chandruoge ma ji ne nigo to mano e momiyo ne odewogi ahinya. Kuom ranyisi, par ane kinde ma osiepne ma Lazaro notho. Kata obedo ni Yesu nong’eyo maler ni odhi chiero Lazaro, pod ne owinjo malit bang’ neno kaka Maria gi Maritha ne ywak. Wachno ne litne ahinya mi noywak.—Joh. 11:33-36.
10. Ang’o momiyo wan gadier ni Yesu pod nyalo hoyowa kata mana e kindegi?
10 Yo ma Yesu ne kechogo ji kendo hoyogigo nyalo konyowa nade e kindegi? Ndiko nyisowa ni “Yesu Kristo siko kaka en, nyoro kod kawuono, kendo nyaka chieng’.” (Hib. 13:8) Nikech Yesu ma en “Jatelo Maduong’ moseket mondo ochiw ngima” ong’eyo lit ma ng’ato bedogo sama watne otho, “en gi nyalo mar konyo joma kalo e tem.” (Tich 3:15; Hib. 2:10, 18) Kuom mano, wan gadier ni Kristo pod winjo malit sama oneno ka ji chandore, ong’eyo kuyo ma gin-go, kendo oikore hoyogi “e kinde mowinjore.”—Som Jo-Hibrania 4:15, 16.
“HOCH MOA E NDIKO”
11. Gin ndiko mage ma hoyiga ahinya?
11 Weche ma nyiso kaka Yesu nowinjo malit ka ne Lazaro otho, gin moko kuom weche mathoth ma hoyowa ma yudore e Muma. Mano e momiyo Muma wacho ni “weche duto ma ne ondik chon, ne ondikgi mondo gipuonjwa, mondo kokalo kuom nano ma wanyiso, kendo kokalo kuom hoch moa e Ndiko, wabed gi geno.” (Rumi 15:4) Ka dipo ni ng’at ma igeno otho, kare ndiko maluwogi nyalo hoyi:
‘Jehova chiegni gi jo ma chunygi onyosore chuth, kendo oreso jogo ma chunygi lokore kuom richogi.’—Zab. 34:18, 19.
“Ka an gi parruok, kendo kihondko omaka, to ikueyo chunya, kendo imiya bedo mamor.”—Zab 94:19, Luo, 1976.
“Ruodhwa Yesu Kristo owuon kod Nyasaye Wuonwa ma noherowa kendo nochiwonwa hoch ma nyaka chieng’ kod geno ma jaber kokalo kuom ng’wono mogundho, mondo oho chunyu kendo otegu.”—2 The. 2:16, 17. *
HOCH MA WAYUDO E KANYAKLA
12. Yo achiel ma wanyalo hoyogo jomamoko en mane?
12 Kama chielo ma joma wedegi kod osiepegi otho nyalo yudoe hoch en kanyakla mar Jokristo. (Som 1 Jo-Thesalonika 5:11.) Inyalo timo ang’o mondo ijiw kendo iho joma ‘chunygi onyosore’? (Nge. 17:22) Ng’e ni nitie “chieng’ ling’, kendo chieng’ wuoyo.” (Ekl. 3:7) Nyaminwa moro miluongo ni Dalene ma chwore notho wacho niya: “Joma osiepegi kata wedegi otho, onego owach kaka giwinjo e chunygi. Kuom mano, gima ber ma inyalo timo ne ng’at ma kamano en chikone iti ma ok ing’ade sama owuoyo.” Junia, ma owadgi ne odere wacho kama: “Kata obedo ni ok inyal winjo lit e okang’ ma giwinjee, gima duong’ en ni idwaro ng’eyo kaka giwinjo.”
13. En ang’o monego wapar e wi joma okuyo?
13 Gima onego wapar en ni ji winjo lit e okang’ mopogore opogore kendo ginyiso litno e yore mopogore. Nitie kinde ma ng’ato owuon e ma ong’eyo lit mowinjo e chunye kendo nyalo bedo matek nyiso ng’at machielo gik moko duto mowinjo e chunye. Wach Nyasaye wacho kama: “Chuny ng’ato e mong’eyo wach malitne; kendo ng’a mawendo ok odeu morne.” (Nge. 14:10) Kata sama ng’ato wacho kaka owinjo, ok yot mondo jomoko owinj gima otemo wacho gadier.
14. Ere kama wanyalo yudee weche ma wahoyogo joma okuyo?
14 Omiyo, nenore maler ni nyalo bedo matek ng’eyo gima wanyalo wacho ne joma okuyo nikech wedegi otho. Kata kamano, Muma wacho ni ‘weche mag jo mariek kelo ngima.’ (Nge. 12:18) Ji mang’eny oseyudo weche ma beyo ma ginyalo hoyogo jomamoko e brosua mar Ka Ng’at Mihero Otho. * Kata kamano, gima berie moloyo minyalo timo en ‘ywak gi jo ma ywak.’ (Rumi 12:15) Nyaminwa miluongo ni Gaby ma chwore notho wacho kama: “Ywak e ma osebedo ka konya. Mano e momiyo sama osiepega ywak koda awinjo ka chunya okuwe. Kinde kaka mago, anenoga ni kare nitie joma dewa.”
15. Kapo ni wuoyo gi ng’at ma okuyo teknwa, ang’o ma wanyalo timo? (Ne bende sanduku ma wacho ni “ Weche ma Beyo ma Hoyo Chuny.”)
15 Ka hoyo ng’ato sama in kode tekni, inyalo kowone kad ma indikee weche ma nyalo jiwe, inyalo ndikone e-mail, sms, kata barua. Bende, inyalo ketone ndiko moro ma nigi weche ma hoyo chuny, kata inyalo nyise kido moro maber ma ng’at mothono ne nigo, kata gimoro maber ma notimo. Junia wacho niya: “Sama ng’ato oorona ote moro machuok kata sama Jakristo wadwa ogwela mondo wadhi wago mbaka kanyachiel, mano jiwa matek. Gik ma kamago miyo aneno ni gihera kendo gidewa.”
16. En yo mane maber ahinya mar chiwo hoch?
16 Par bende ni lemo ne owete gi nyimine mokuyo en gima nyalo konyogi. Wanyalo lemo ka wan kodgi kata wanyalo lemonegi ka wan kendwa. En adier ni wacho weche manie chunyi sama ilemo ka in gi ng’at ma kamano nyalo bedo matek. Kata kamano, lemonegi kowuok e chunyi kata obedo ni pi wang’i nyalo chuer to dwondi be nyalo tetni nyalo konyogi mondo lit ma giwinjo odog chien. Dalene wacho niya: “Sama nyimine obiro jiwa, akwayogiga mondo gilemna. Sama gichako lemo ok giwuo moriere, en mana ni kaka gimedo wuoyo e kaka weche ma giwacho bende bedo mabeyo kendo lamogino jiwo chunya ahinya. Yie motegno ma gin-go, hera ma giherago, kod kaka gidewa osebedo ka miya teko.”
DHI NYIME HOYO JOMAMOKO
17-19. Ang’o momiyo hoyo joma wedegi otho en gima dwarore kinde duto?
17 Yo ma ji kuyogo nyalo pogore nikech ji bende ok chal. Omiyo, bed machiegni gi ng’at mokuyono ahinya ahinya e kinde ma wede kod osiepe mang’eny osedok e tijegi mapile, to ok mana e kinde ma wede kod osiepe pod ni kode. “Osiep ng’ato ohere ndalo duto; kendo omin ng’ato nonyuole mondo okonye chieng’ chandruok.” (Nge. 17:17) Onego wadhi nyime hoyo Jokristo wetewa kata obedo ni timo kamano biro kawo kinde malach maromo nade.—Som 1 Jo-Thesalonika 3:7.
18 Onego wapar ni ng’at ma chwore kata chiege otho nyalo bedo gi kuyo ma kinde ka kinde sama oparo odiechieng’ ma ne gikendoree, thumbe moko ma ne gihero, pichni ma ne gigoyo, gik ma ne gitimoga kanyachiel, suya moro mamit, kata duol moro. Gik mang’eny ma ng’at ma chwore kata chiege otho chako timo kende ka jaode osetho nyalo kelone kuyo ahinya. Gigo nyalo bedo dhi e chokruok mar alwora kata Rapar ka en kende. Owadwa moro ma jaode notho nowacho niya: “Ne ang’eyo ni chieng’ ma ne onego waparie tarik ma ne wakendoree ne ok dhi bedo mayot. Kata kamano, owete gi nyimine moko manok nolima e odiechiengno mondo kik abed kenda ahinya.”
19 Onego wapar bende ni joma wedegi kata osiepegi otho onego ojiw kinde duto to ok mana e odiechienge moko makende. Junia wacho kama: “Kony ma owete miyowa kod limbe ma gi limowago en gima ber ahinya. Ok ochuno ni gitim kamano mana e kinde moko makende. Kony kod limbe ma kinde ka kinde kaka mago konyowa kendo hoyowa ahinya.” En adier ni ok wanyal tieko chuth kuyo ma joma wedegi otho nigo kata ok wanyal pong’o bugo ma ng’at ma othono oweyo, kata kamano, gik ma watimo mondo wakonygi nyalo hoyo chunygi. (1 Joh. 3:18) Gaby wacho kama: “Agoyo ne Jehova erokamano maduong’ nikech jodongo nokonya ahinya e kinde matekno. Yo ma ne gikonyago nomiyo aneno kaka Jehova ohera.”
20. Ang’o momiyo gik ma Jehova osingonwa hoyowa?
20 To mano kaka wamor ng’eyo ni Jehova ma Nyasach hoch duto, biro golo kuyo kendo obiro miyowa hoch mosiko e kinde ma “ji duto manie liete nowinj [dwond Kristo] mi giniwuog oko”! (Joh. 5:28, 29) Nyasaye singo ni obiro golo ‘tho nyaka chieng’, kendo Ruoth Nyasaye noyue pi wang’ kuom wenge duto.’ (Isa. 25:8) Kae to e kindeno, kar ‘ywak kanyachiel gi joma ywak,’ ji duto ma biro dak e piny biro bedo ma ‘mor kanyachiel gi joma mor.’—Rumi 12:15.
^ par. 8 Muma wacho weche mogik e wi Josef ka Yesu en jahigni 12. Ka ne Yesu otimo hono mokwongo ma en loko pi mondo obed divai, onge kamoro amora ma iwachoe nying Josef e kindego kata mana e gik mamoko ma Yesu notimo. Sama Yesu ne nie yadh sand, nowene jaote Johana ting’ mar rito Maria ma en gima dine ok otimo ka dine bed ni Josef pod ngima.—Joh. 19:26, 27.
^ par. 11 Ndiko mamoko ma jomoko oseyudo ka jiwogi gin Zaburi 20:1, 2; 31:7; 38:8, 9, 15; 55:22; 121:1, 2; Isaiah 57:15; 66:13; Jo-Filipi 4:13; kod 1 Petro 5:7.
^ par. 14 Som bende sula ma wiye wacho ni “Ho Chuny Joma Olalo Ng’atgi e Tho Kaka Yesu Notimo” e Ohinga mar Jarito ma Januar 1, 2011.


text:
Sigana mar 3: Dichwo gi Dhako Mokwongo
ANG’O ma opogore e pichani? Ee, en joma ni e iye. Gin dichwo gi dhako mokwongo. Ng’ano ma ne ochweyogi? Ne en Nyasaye. Be ing’eyo nyinge? En Jehova. To dichwo gi dhako ne iluongo ni Adam gi Hawa.
Kama e kaka Jehova Nyasaye ne ochweyo Adam. Ne okawo buru ma ochweyogo del makare mar dhano. Bang’e ne okudho muya e ume, ma Adam ne obedo mangima.
Nitie tich ma Jehova Nyasaye ne dwaro mondo Adam otim. Ne onyiso Adam mondo omi le duto mopogore nyingegi. Nyaka bed ni Adam ne ong’iyo le go aming’a, kendo koro, ne onyalo miyogi giduto nyinge mabeyo. Ka Adam podi ne miyo le nyingegi, ne ochako neno gimoro. Bende ing’eyo ni ne en ang’o?
Le duto ne gin ariyo ariyo, madhako gi madichwo. Ne nitie liech madichwo koda madhako, sibuor madichwo koda madhako. Kata kamano, Adam to ne onge dhako. Omiyo Jehova ne okelo ne Adam nindo matut, ma okawo ng’etne achiel. Ka otiyo kod ng’edno, Jehova ne ochweyo ne Adam dhako, ma nobedo chiege.
Adam koro ne mor! Par ane mor ma Hawa nyaka bed ni ne nigo, kuom bedo e puodho majaber mondo odagie! Koro, ne ginyalo nyuolo nyithindo kendo dak kodgi gimor.
Jehova ne dwaro mondo Adam kod Hawa odag nyaka chieng’. Ne odwaro mondo gilos piny duto obedi puodho majaber kaka puodho mar Eden. Mano ne nyalo bedo mor maduong’ ne Adam gi Hawa ka ne gi paro timo kamano! Bende ne dihero bedo achiel kuom jogo ma ne dhi konyo loso pinywani obed puodho majaber? Kata kamano, mor mar Adam kod Hawa ne ok osiko. We wane gimomiyo.
Zaburi 83:18; Chakruok 1:26-31; 2:7-25.
Penjo
- Pogruok mane mantie e kind picha manie Sigana mar 3 kod picha manie Sigana mar 2?
- Ng’ano ma ne ochweyo dhano mokwongo, to nying ng’at ma ne okwong chweyono ne en ng’a?
- Nyasaye ne omiyo Adam tich mane?
- Ang’o momiyo Nyasaye ne okelone Adam nindo matut?
- Adam gi Hawa ne nyalo dak kuom kinde maromo nade, kendo Jehova ne dwaro ni mondo giti tich mane?
Penjo mamoko
- Som Zaburi 83:18.
Nying Nyasaye en ng’a, to en kod duong’ mane makende e wi piny? (Yer. 16:21; Dan. 4:17)
- Som Chakruok 1:26-31.
Ang’o ma ne Nyasaye ochweyo mogik e odiechieng’ mar auchiel, to ang’o momiyo chwech mogikni ne opogore gi le? (Chak. 1:26)
Ang’o ma Jehova ne omiyo dhano kaachiel gi le? (Chak. 1:30)
- Som Chakruok 2:7-25.
Tich ma ne omi Adam mar miyo le nyingegi ne duong’ machalo nade? (Chak. 2:19)
Chakruok 2:24 konyowa nade e ng’eyo kaka Jehova neno kend, pogruok kata ketho kend e kind dhako gi dichwo? (Mat. 19:4-6, 9)


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) Februar 2016
Gasedni oting’o sula mag puonjruok chakre April 4 nyaka Mei 1, 2016.
SIGAND NGIMA
Jehova Oseguedha Mang’eny e Tije
Corwin Robison notiyo ne Nyasaye kochung’ motegno kuom higni 73 ka higni moloyo 60 otiyonego Nyasaye e Bethel ma Amerka.
Jehova Noluonge ni “Osiepna”
Be diher bedo osiep Jehova? Ne ane kaka ranyisi mar Ibrahim nyalo konyi timo kamano.
Luw Ranyisi mag Osiepe Jehova
Ruth, Hezekia, kod Maria nobedo nade osiepe Nyasaye?
Dhi Nyime Tiyo ne Jehova Kimor
Paro matut kuom weche moko adek madongo nyalo konyi siko ka imor.
Nyis ni Imakori Motegno gi Jehova
Ranyisi mar Jonathan nyalo konyowa nyiso ni wamakore gi Jehova e weche moko ang’wen ma nyalo temo yiewa.
Ranyisi mag Jotich Nyasaye ma Nomakore Kode Puonjowa Ang’o?
Daudi, Jonathan, Nathan, kod Hushai nonyiso nade ni gimakore gi Jehova mokwongo?
MOA E GIWA MACHON
Mtoka Milendogo ma Ji Tara gi Tara Nong’eyo
Chakre 1936 nyaka 1941, “mtoka milendogo mar jo Watch Tower” nokonyo Joneno manok ma ne ni Brazil ochop ne ji tara gi tara gi wach Pinyruoth.


text:
Ng’ano ma en “jatichno mogen, kendo mariek? ”
“Ere jatichno mogen, kendo mariek, ma ruodhe noketo kuom joode mondo opognigi chiemo e kinde makare?”—MATH. 24:45.
NYAMINWA moro nondiko barua kogoyogo erokamano ne ofis maduong’ mar Joneno mag Jehova. Nondiko kama e baruano: “Owete, ok dakwan ni en nyadidi masegayudo gasede mawuoyo e wi gik machando chunya kendo ayudogi mana e kinde mowinjore.” Be kamano e kaka in bende ijawinjo e chunyi? Thothwa nyalo bedo ni osewinjo kamano. Be mano en gima onego okawwa gi wuoro? Ooyo.
2 Chiemb chuny ma wayudo e kinde mowinjore nyiso gadier ni Yesu ma en Wi kanyakla, chopo singo mare mar pidhowa. Opidhowa kokalo kuom ng’ano? Konyiso gima ne dhi bedo ranyisi mar bedoe mare, Yesu nowacho ni ne odhi tiyo gi “jatichno mogen, kendo mariek”, mondo jatijno ‘opog chiemo ne joot e kinde makare. * (Som Mathayo 24:45-47.) Yesu ne dhi pidho jolupne madier e kinde mag gikogi kokalo kuom jatijno mogen. En gima dwarore ahinya mondo wang’e ni jatichno mogen en ng’a. Mondo wabed gi winjruok maber gi Nyasaye, mano biro tenore ahinya kuom chiemb chuny ma jatijno mogen miyowa.—Math. 4:4; Joh. 17:3.
3 Tiend ngero ma Yesu nogoyo e wi jatichno mogen en ang’o? E kinde mosekalo, bugewa nosebedo ka wacho ni e Pentekost 33 E Ndalowa, Yesu noyiero jatichno mogen mondo orit joode. Bugewago ne wacho ni chakre higa mar 33 E.N., jatijno ne en kweth mar Jokristo duto mowal manie piny. Bugego bende nosebedo kawacho ni joot ne gin mana Jokristogo duto mowal ka gin ng’ato achiel achiel. E wi mano bugego nomedo wacho ni e higa mar 1919, Yesu noketo jatijno mogen “e wi gige duto,” matiende ni gige duto manie piny makonyo e tije mag lando wach Pinyruoth. Kata kamano, bang’ timo nonro matut kendo paro ngerono e yor lamo, dwarore omed lero tiend gima Yesu nowacho e wi jatichno mogen kendo mariek. (Nge. 4:18) Weuru wanon kendo ngerono e yo matut mondo wane kaka omulo ngimawa, bed ni wan gi geno mar dhi e polo kata mar dak e pinyka.
WECHE MANIE NGERONO NE DHI CHOPO KARANG’O?
4 Ndiko mamoko manie Mathayo sula 24, nyiso ni ngero mar jatichno mogen kendo mariek, nochako chopo e ndalo mag giko, to ok e Pentekost 33 E.N. Koro we wane ane kaka Ndikogo konyowa chopo e parono.
5 Ngero mar jatichno mogen en mana achiel kuom weche ma Yesu nokoro e wi ‘ranyisi mar bedoe mare, kendo mar giko mar ndalo.’ (Math. 24:3) Weche ma Yesu nokoro e Mathayo 24:4-22, chopo e okenge ariyo—mokwongo ne gichopo kare chakre higa 33 E.N. nyaka 70 E.N, kae to mar ariyo, ne gidhi chopo kare e okang malach e kindewagi. Be mano nyiso ni weche ma Yesu nowacho e wi jatichno mogen bende ne dhi chopo e okenge ariyo? Ooyo.
6 Kochako gi weche mondiki e Mathayo 24:29, Yesu nojiwo ahinya gigo ma ne dhi timore e kindewagi. (Som Mathayo 24:30, 42, 44.) Kowacho gima biro timore e kinde masira maduong’no, nowacho ni ji ne dhi neno ‘Wuod dhano kabiro e wi boche polo.’ Kae to, kotiyo gi weche manyiso gima biro timore ne jogo modak e kinde giko, nojiwogi ni girit ‘nikech ok ne ging’eyo chieng’ ma Ruodhgi nobie’ kendo ni e ‘sa ma ok gipar e ma Wuod dhano biroe.’ * Weche molworo ndikoni nyiso ni Yesu nolero ngero mar jatichno mogen sama nowuoyo e wi gik ma ne dhi timore e ndalo giko. Kuom mano, wanyalo wacho ni weche ma Yesu nowacho kuom jatichno mogen, nochako timore mana bang’ ka ndalo mag giko osechakore e higa 1914. Mano en gima winjore maber. Nikech ang’o?
7 Kaw ane thuolo mondo ipar e wi penjoni: Ng’ano ma en “jatichno mogen, kendo mariek?” E kinde Jokristo mokwongo, ne onge tiende penjo penjono. Mana kaka ne waneno e sula mokalo, joote ne nyalo timo honini kendo pogo ne jomoko mich mag roho, to mano ne nyiso ayanga ni Nyasaye ne riwogi lwedo. (Tich 5:12) Kare ang’o momiyo dwarore ni wapenjre ni en ng’ano kuom adier ma Kristo noyiero mondo ota joge? E higa mar 1914, gik moko ne opogore ahinya. Tij keyo ne ochakore e higano. Koro kinde nosechopo mar pogo ngano gi ogolo. (Math. 13:36-43) Sama tij keyo ne chakore, penjo moro ne dwarore ni onon. Ka koro ne nitie jo mang’eny maluongore ni Jokristo, ere kaka ne inyalo fweny ngano, tiendeni Jokristo mowal? Ngero e wi jatijno mogen chiwonwa dwoko. Jokristo mowal ema ne idhi pidh maber gi wach Nyasaye.
NG’ANO MA EN JATICHNO MOGEN KENDO MARIEK?
8 Jatichno mogen nyaka bed mana jogo manie kweth mar Jokristo mowal mapod nie piny. Jokristo mowal ema iluongo ni ‘jodolo mag Ruoth’ kendo osemigi migawo mar ‘lando tije madongo mag Jal ma noluongogi gia e mudho mondo gidhi e ler mare miwuoro.’ (1 Pet. 2:9) En gima owinjore ni Jokristo mowal ma gin e ‘jodolo mag Ruoth’ ema opuonj Jokristo wetegi adiera.—Mal. 2:7; Fwe. 12:17.
9 Be Jokristo mowal duto manie piny loso kweth mar jatichno mogen? Ooyo. Adiera en ni Jokristo duto mowal ok nigi migawo mar chiwo chiemb chuny ne Jokristo wetegi e piny mangima. En adier ni moko kuom Jokristo mowal gin jokony-tich kata jodong-kanyakla e kanyakla ma gintiere. Gilendo ot ka ot kendo puonjo ji e kanyakla, bende giriwo lwedo chenro duto moket gi ofis maduong’ matayo. Kata kamano, ok gin gi migawo mar iko kendo pogo chiemb chuny ne owete duto e piny mangima. E wi mano, nitie Jokristo mowal ma gin nyimine mobolore, kendo ok gitem dwaro migawo mar puonjo kanyakla.—1 Kor. 11:3; 14:34.
10 To kare, ng’ano ma en jatichno mogen kendo mariek? Mana kaka Yesu nopidho ji mathoth gi chiemo kotiyo gi joma nok, jatichno mogen bende en mana grup matin mar owete mowal, ma iko kendo pogonwa chiemb chuny e kindegi mag bedoe mar Kristo. E kinde duto mag ndalo giko, grup mar owete ma gin jatichno mogen osebedo katiyo kanyachiel e ofis maduong’. Jatichno mogen ema osebedo Bura Maduong’ mar Joneno mag Jehova. Kata kamano ber ng’eyo ni wach ma otigo ni “jatichno” e ngero mar Yesu, wuoyo e wi jatich achiel. Kuom mano, jokanyo mag Bura Maduong’ riwo paro sama gidwaro ng’ado paro e wi wach moro.
JOOT GIN JOMAGE?
11 Onego wang’e ni e ngero mar Yesu, jatichno mogen kendo mariek imiyo migepe ariyo mopogore. Mokwongo en gi migawo mar rito jood ruodhe; to mar ariyo en migawo mar rito gige ruodhe duto. Nikech weche manie ngeroni chopo e ndalogi mag giko, migepe ariyogo ne idhi mi jatijno ka Yesu osebedo ruoth e higa 1914.
12 En karang’o ma Yesu noyiero jatichno mogen mondo orit joode? Mondo wayud dwoko mar penjono, wabiro dok chien nyaka e higa mar 1914, ma en e higa ma keyo nochakoree. Mana kaka ne wapuonjore motelo, e kindeno grube mang’eny ne luongore ni Jokristo. Kuom grubego duto, Yesu ne dhi keto ng’ano mondo obed jatichno mogen? Penjono ne odwok kane Yesu gi Wuon mare obiro nono kendo pwodho hekalu, matiende ni chenro mar lamo madier kochakore higa 1914 nyaka e chak higa 1919. * (Mal. 3:1) Ne gimor kane giyudo ni nitie kweth manok mar Jopuonjre Muma ma chunygi nohero Jehova kendo ne omakore gi Wachne. Kata kamano pod ne dwarore ni opwodhgi, kendo ne gibolore e kindego ma ne ipwodhogie. (Mal. 3:2-4) Kuom adier, Jopuonjre Muma ma ne ochung’ motegno e kindego ema ne gin ngano. E higa 1919, ma en e higa ma ne idwokoe lamo madier kendo, Yesu noyiero owete mowal mowinjore e kind Jokristogo mondo obed jatichno mogen kendo mariek kendo ne okete mondo obed e wi joode.
13 To kare, joode gin jomage? Kokete e yo mayot, joode gin jogo mipidho gi chiemb chuny. Kane ndalo giko chakore, joode duto ne gin Jokristo mowal. Bang’e, oganda mang’ongo mar rombe mamoko bende ne oriw e kwan mar joodno. Rombe mamoko ema sani kwan-gi duong’ e “kueth achiel” manie bwo loch mar Kristo. (Joh. 10:16) Grube ariyogo duto yudo gweth kuom chamo chiemb chuny masani iiko gi jatichno mogen. To nade jokanyo mag Bura Maduong’ ma gie kindegi loso grup mar jatichno mogen kendo mariek? Owetego bende dwarore ni opidh gi wach Nyasaye. Kuom mano, ginyiso bolruok kuom yie ni giduto ng’ato achiel achiel, gin joot mana kaka Jokristo mamoko bende.
14 Yesu nomiyo jatichno mogen kendo mariek migawo moro mapek. E ndalo mag Muma, jatich kata jarit mogen kamano ema ne rito kendo tayo ot mangima. (Luka 12:42) Kuom mano, jatichno mogen ema omi migawo mar rito kendo tayo Jokristo madier. Mano oriwo rito mwandu duto mag ruoth, tayo tij lendo, chano program mag chokruoge duto mag alwora kod mag distrikt, goyo buge mitiyogo e tij lendo, koda buge ma ng’ato timogo puonjruok ma mare owuon kaachiel gi mipuonjruokgo e kanyakla. Chiemb chuny duto ma Jokristo yudo, iiko gi jatichno mogen kendo mariek.
RUODHE BIRO KETE E WI GIGE DUTO—KARANG’O?
15 En karang’o mar ariyo ma Yesu biro ketoe jatichno mogen kendo mariek e wi “gige duto”? Yesu nowacho kama: “Jatichno en ng’at moguedhi ma ruodhe kobiro nonwang’ kotimo kamano. Adier awachonu niya, nokete kuom gige duto.” (Math. 24:46, 47) Ne ni kanyo Yesu wacho ni obiro kete kendo e wi gige duto ka obiro moyudo ni jatijno ‘timo kamano,’ matiende ni, koyudo ka jatichno pidho joode gi chiemb chuny kaka dwarore. Mano nyiso ni nitie thuolo moro mabiro kalo chakre ne kete mokwongo, koda kinde mibiro kete mar ariyo. Mondo wang’e ni Yesu noketo jatichno e wi gige duto karang’o kendo e yo mane, dwarore wang’e gik moko ariyo: mokwongo Yesu biro karang’o, to mar ariyo, gige duto oriwo ang’o?
16 Yesu biro karang’o? Dwoko yudore e kwan mamoko matindo manie Mathayo sula 24. Sama kwan-go wuoyo e wi “biro” mar Yesu, ginyiso kindego ma Yesu biro mondo oland kendo kelo kum ne jomaricho. * (Math. 24:30, 42, 44) Kuom mano, “biro” mar Yesu miwuoyoe e ngero mar jatichno mogen biro timore e kinde mag masira maduong’.
17 ‘Gige Yesu duto’ oriwo ang’o? Kane Yesu wuoyo e wi gigene “duto,” ok ne owuo mana kuom gigene manie piny kae kende. Ka kuom adier, Yesu nigi teko mang’eny ahinya e polo. Nowacho niya: “Teko duto e polo gi piny osemiya.” (Math. 28:18; Efe. 1:20-23) Gigene sani oriwo Pinyruodh Mesia mosebedo mare chakre higa mar 1914 kendo obiro locho e pinyruodheno kaachiel gi Jokristo mowal.—Fwe. 11:15.
18 Kaluwore gi wechego, wanyalo wacho ang’o? E kinde ma Yesu nobie kokelo kum e masira maduong’, obiro yudo ka jatijno mogen osebedo ka pidho joode gi chiemb chuny e kinde mowinjore. Mano biro miyo Yesu oket jatichno kendo mar ariyo e wi gige duto. Jogo duto manie grup mar jatichno mogen ibiro ket e wi gige Yesu duto ka giyudo pok mar dhi e polo mondo giloch gi Kristo.
19 Be mano nyiso ni jatichno mogen biro yudo pok maduong’ e polo moloyo Jokristo mamoko mowal? Ooyo. Singo inyalo mi mana jo manok, to bang’e jomamoko bende yudo gwethgo. Kuom ranyisi, par ane gima Yesu nowacho ne jootene 11 e otieno mogik kae to otho. (Som Luka 22:28-30.) Yesu nosingo ne jootene manok ni nitie pok maber ma noritogi nyime ka gimakore kode nyaka giko. Ne gidhi locho kode ka gin ruodhi e polo. Kata kamano, higini moko bang’e, nowacho ni ji 144,000 duto ne dhi bedo e kombe ruodhi mondo giloch kode. (Fwe. 1:1; 3:21) E yo machalo kamano bende, e Mathayo 24:47, Yesu nosingo, ni jo manok kuom Jokristo mowal maloso grup mar jatichno mogen ne idhi keti e wi gige Yesu duto. Omiyo, ji 144,000 duto biro bedo gi loch e wi gige Kristo.—Fwe. 20:4, 6.
20 Kotiyo gi jatichno mogen kendo mariek, Yesu luwo ranyisi ma noketo e kinde Jokristo mokwongo, kane opidho ji mang’eny kotiyo gi joma nok. Yesu noyiero jatichno mogen mondo omi jolupne duto chiemb chuny kuom kinde duto mag ndalo giko, bed ni gin Jokristo mowal kata gin rombe mamoko. Omiyo, we wang’ad e chunywa mar riwo lwedo Jokristo mowal maloso grup mar jatichno mogen kendo mariek.—Hib. 13:7, 17.
^ par. 2 Motelo ne mano, Yesu nogoyo ngero moro machalo gi mano kama noluongoe “jatichno” ni ‘jarit.’—Luka 12:42-44.
^ par. 6 “Biro” mar Kristo (Grik, er′kho·mai) opogore gi “bedoe” mare (pa·rou·si′a). Bedoe mare, tiende ni bedoe loch, ne dhi chakore kapok obiro mondo ong’ad bura.
^ par. 12 Ne sula mawacho ni ‘Neuru, An Kodu Ndalo Duto,’ mayudore e gasedni e ite mag 10-12,paragraf mag 5-8.
^ par. 16 Ne sula mawacho ni ‘Konwa, Magi Notimre Karang’o?’ e gasedni, ite mag 7-8, paragraf mag 14-18.


text:
13 Hera ma un-go e kindu kaka hera manie kind owete mondo omed dhi nyime.2 Wiu kik wil gi tim rwako welo, nimar kuom timo kamano jomoko norwako malaike kata ka ok ging’eyo.3 Beduru ka uparo joma ni e jela, mana ka gima un bende un e tuech kanyachiel kodgi; bende, paruru joma itimonegi marach, nikech un uwegi un bende un e ringruok.*4 Kend mondo obed gima ji duto miyo luor, kendo otanda mar kend kik dwany, nimar Nyasaye biro ng’ado bura ne joterruok gi jochode.5 Kit ngimau mondo kik obed mar hero pesa, to ubed joma gik ma un-go sani romou. Nikech osewacho kama: “Ok anaweu ngang’, kendo ok anajwang’u ngang’.”6 Eka mondo wabed gi chir maduong’ kendo wacho niya: “Jehova e jakonyna; ok analuor gimoro. En ang’o ma dhano ditimna?”7 Beduru ka uparo joma tayou, ma gin joma osewachonu wach Nyasaye, kendo luwuru yiegi bang’ neno kaka timgi obet.8 Yesu Kristo siko kaka en, nyoro kod kawuono, kendo nyaka chieng’.9 Kik uwe mondo puonj mopogore opogore kod ma yoreyore omi uba yo, nimar ber moloyo mondo ng’wono mogundho mar Nyasaye oteg chuny ng’ato, to ok kokalo kuom chiemo ma gin gik ma ok kony joma odich kodgi.10 Wan gi kendo mar misango ma en kama joma tiyo tij Nyasaye e hema ok nigi ratiro mar chiemoe.11 Nimar le ma jadolo maduong’ tero rembgi ei kama ler kochiwogi kaka misango mar richo iwang’o ringregi oko mar kambi.12 Kuom mano, Yesu bende ne osand oko e ranga dala, eka mondo opwodh ji odok maler kotiyo gi rembe owuon.13 Omiyo, wadhiuru ire oko mar kambi, ka wating’o achaya ma noting’o,14 nimar waonge gi dala moro ma siko, to wamanyo gi kinda dala ma biro.15 Kokalo kuom Yesu, kinde duto wachiwuru ne Nyasaye misango mar pak, tiende ni olemo mar dhowa, ma en gima lando nyinge e lela.16 E wi mano, wiu kik wil gi timo maber kendo pogo gik ma un-go ne jomamoko, nikech Nyasaye mor ahinya gi misengni ma kamago.17 Beduru joma luwo kaka joma tayou chikou kendo yieuru bedo e bwo tekogi, nimar gisiko ka giritou kaka joma biro dwoko wach e bura, mondo giti tijno ka gin gi mor to ok gi chuny mapek, nikech mano nyalo kelonu hinyruok.18 Sikuru ka ulamonwa, nimar wageno ni wan gi chuny matir ma ok ketnwa bura, nikech wadwaro bedo joratiro e gik moko duto ma watimo.19 To moloyo, akwayo ni ulamna mondo aduog iru mapiyo kaka nyalore.20 Nyasach kuwe nochiero Ruodhwa Yesu kane ogole e tho. Kendo remo mar singruok mochwere ni kod Yesu, jakwath maduong’ mar rombe. Mad Nyasach kuwe21 omi ubed moikore gi gik mabeyo duto mondo utim dwache, kotimo kuomwa gima long’o e wang’e kokalo kuom Yesu Kristo. Duong’ obedne mochwere kendo nyaka chieng’. Amin.22 Owetena, koro asayou mondo uhoru mos kuchiko itu ne weche moting’o jipgo, nimar asendikonu barua machuok.23 Daher ni ung’e ni osegony Timotheo owadwa. Kapo ni obiro mapiyo, to wanabi kode mondo waneu.24 Mosnauru ji duto matayou e kindu kendo umosna joma ler duto. Joma ni Italia ooronu mos.25 Ng’wono mogundho mar Nyasaye mondo obed kodu uduto.
Weche Moler Piny
^ Nenore ni wachno en kaka ngero ma tiende en ni, “ka gima usandoru kaachiel kodgi.”


text:
Ceng Cabit, Mai 28
Kit pa Lubanga ma onongo pe nen dong onen, kun gingeye i jami ducu ma en otiyo, en aye tekone ma pe gik, ki dit ma en Lubanga tye kwede.
Jehovah onyuto marre madit-ti i yo mapol mapat pat. Me labolle, nen kong kit ma en ocweyo kwede polo ki lobo i yo me aura. Tye yogo nyo yago bilion ki bilion mapol ata, ma yogo acel acel tye ki lakalatwe kacel ki jami ma gitye i dan polo bilion mapol adada. I Yogo me Lakalatwe, tye iye ceng, dok labongo ceng pe tye gin mo keken ma twero kwo i lobo kany. Jami magi weng ginyuto ni Lacwec tye dok en tye ki kite mapol mapatpat calo teko, ryeko, ki dong mar. I lobo kany, Jehovah ocweyo jami ducu ma mitte wek cwecce gukwo. Pi dano, en ocweyo paradic mamwonya dok ocweyo adamgi kacel ki komgi labongo roc wek gukwo pi naka. (Yabo 4:11) Medo i kom meno, “en miyo cam bot gin makwo ducu, pien mar mere ma pe lokke bedo nakanaka.”
Ceng Baraja, Mai 29
Atye kwedwu.
Pi mwaki mapol mukato angec, Kabakawa ominiwa jami tic mapatpat me konywa wek wayub cwiny dano milion mapol i tic me tito kwena me Ker-ri. Jami tic mukene gukonyowa maber adada pi mwaki mogo, ento mukene i kingi pud gitye ka konyowa nio watin. Ento jami tic magi ducu gukonyowa me dongo dirowa macalo lutit kwena i yo mogo. Jami tic acel ma okonyo jo mapol me cako lok i ticwa me pwony obedo kad me miyo caden, ma lutit kwena me Ker-ri gucako tic kwede i 1933. Kad man onongo tye ki kwena mo macek me Baibul. Kad me miyo caden-ni bene okonyo i yo mapol mapatpat. Kadi bed ni onongo gitye ki miti madit me nywako i ticwa me pwony, lutit kwena mogo onongo lewic makogi dok pe gingeyo gin ma myero giwacci. Lutit kwena mukene onongo gitito bot rwod ot jami ducu ma gingeyo i dakika manok keken, dok onongo gipe kidiro me lok! Ento, kad me miyo caden onongo konyo lutit kwena ducu me tito kwena i yo mayot dok ma niange. wp15 11/1 5:3-6
Ceng Aryo, Mai 30
Wek gupak nying Jehovah.
Tyeng mapol ma gitye i Baibul me New World Translation of the Holy Scriptures


text:
PONJI MIR 12
Wod nyamin Paulo ubedo ku tegocwiny
Wakeponj lembe moko iwi jalawobi m’ubodho kwo pa nerumire. Nerumirene ubino jakwenda Paulo. Wang’eyo ngo nying jalawobine, ento wang’eyo nia etimo lembe m’ukwayu tegocwiny lee. Nyo imaru iwinj lembe m’etimone?—
Paulo ubino i odkol, i Yerusalem. Jugam jutwiye pilembe ebino nirweyo lembanyong’a iwi Yesu. Dhanu moko ma cwinygi col gigam gidagu Paulo, pieno gipangu lembe marac ikume. Giyero kumae: ‘Wakwai jego ma dit nia eketh juaskari pare giter Paulo i wang’ pido. Wabipondo ing’et yo, e saa ma gibekadhu ku Paulo, wabinege!’
Wod nyamin Paulo uwinjo lembe maeno ma gipangu. Ebitimo ang’o kawoni? Ecidh eyero lembene ni Paulo i odkol. Wang’ acel, Paulo uyero ire nia enyuth pi lembene ni jego ma dit. Iparu nia ebino lembe mayot ni wod nyamin Paulo ninyutho lembene ni jego madit?— Ungo, pilembe jego madit ubino ng’atu moko ma pire tek dit akeca. Ento wod nyamin Paulo ubedo ku tegocwiny, e ecidh eweco ku jego madit.
Lembuno ukonyo jego madit ning’eyo gin m’ecopo timo. Eketho juaskari maromo 500 gigwok Paulo! Eyero igi nia giter Paulo i Kaisaria diewor nica. Nyo Paulo ugam uboth?— Eyo, dhanu ma cwinygi colne ginwang’u ngo kakare mi nege! Lembe ma gipangune ugam urombo ngo.
Uda maeno copo niponji nenedi?— In de icopo bedo ku tegocwiny calu wod nyamin Paulo. Wacikara nibedo ku tegocwiny kinde ma wabeyero pi Yehova ni dhanu. Nyo ibibedo ku tegocwiny man ibimediri niyero pi Yehova?— Kan itimo kumeno, icopo nibodho kwo pa dhanu moko.
SOM I BIBLIA PERI
Tic mi Jukwenda 23:12-24
Matayo 24:14; 28:18-20
1 Timoteo 4:16


text:
Ododo me 36: Latin Dyang me Jabu
AI, AI! Gin ango ma dano itye ka timo kombeddi? Gitye ka lega bot latin dyang! Gitimo man pingo?
Pien Moses ori i wi got pi kare malac, lwak guwaco ni: ‘Wan pe wangeyo gin mutimme i kom Moses. Pi meno wayubu lubanga wek otelwa me a woko ki i lobo man.’
Aron omin Moses owaco ni: ‘Ka kare. Wukwany lwak agit me jabu ma wutye kwede, ci wukel bota.’ I kare ma lwak gutimo, Aron olenyo woko ci oyubo latin dyang me jabu. Ci lwak guwaco ni: ‘Man aye Lubangawa ma okelowa ki i Ejipt!’ Luicrael dong guyubo karama madit, ci guworo latin dyang me jabu.
I kare ma Jehovah oneno man, cwinye ocwer adada. Pi meno en owaco bot Moses ni: ‘Ruune ilor piny oyot. Lwak gitye ka timo gin marac tutwal. Wigi owil woko i kom cikka dok gitye ka gungo piny i nyim latin dyang me jabu.’
Moses oruune olor piny ki i wi got. Ci i kare ma en oo cok, man aye gin ma en oneno. Lwak gitye ka wer ki ka myel gilworo latin dyang me jabu-ni! Cwiny Moses ocwer adada ma omiyo en obolo kidi aryo ma apada ma cik tye i igi-ni woko piny ci gutyer gungidde matitino mapol ata. Cutcut en okwanyo latin twon me jabu ci olenyo woko. Ci orego woko mapwot.
Lwak gutimo gin marac adada. Pi meno Moses owaco ki co mogo ni gukwany pala lucwan-gi. Moses owaco ni: ‘Jo maraco ma guworo latin dyang me jabu-ni omyero guto woko.’ Pi meno co magi guneko jo 3,000! Man pe nyuto ni omyero wagwokke dok wawor Jehovah keken, ento pe lubanga mo me goba?
Nia 32:1-35.
Peny
- Ki i cal, gin ango ma dano tye ka timo-ne, dok pingo?
- Pingo akemo omako Jehovah, dok Moses otimo gin ango i kare ma oneno gin ma dano gitye katimo?
- Moses owaco ki co mukene me timo ngo?
- Pwony ango ma ododo man miyowa?
Peny mukene
- Kwan Nia 32:1-35.
Lok man nyuto tam pa Jehovah nining i kom rubo dini goba ki woro me ada? (Nia 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Gwokke ango ma Lukricitayo myero gubed kwede i yero jammi me galo wang, macalo wer ki myel? (Nia 32:18, 19; Ep. 5:15, 16; 1 Jon 2:15-17)
Kaka pa Levi gumiyo lanen maber nining i cung pi kit matir? (Nia 32:25-28; Jab. 18:25)


text:
Ododo me 70: Yona ki Rec Madit-ti
NEN kong laco ma i pii-ni. En tye i peko tutwal, pe kumeno? Rec ca-ni dong cok mwonyo en woko! In ingeyo anga ma laco man obedo? En nyinge Yona. Wanenu kong kit ma en odonyo kwede i peko madit tutwal-li.
Yona obedo lanebi pa Jehovah. Onongo pud pe okato kare malac i nge to pa Elica ci Jehovah owaco bot Yona ni: ‘Cit i boma madit me Nineve. Tim marac pa jo ma kunnu dong dwong tutwal, dok amito in ilok pire botgi.’
Ento Yona pe mito wot. Pi meno en odonyo i yeya ma tye ka cito dok tung kilong ki Nineve. Cwiny Jehovah pe yom i kom Yona pien tye ka ringo woko. Pi meno en okelo yamo madwong. Obedo rac ma yeya onongo mito lwiny woko. Lukwang yeya lworo omakogi matek, ci gulego kony ki bot lubangagi.
I ngeye Yona owaco botgi ni: ‘An aworo Jehovah, Lubanga ma ocweyo polo ki lobo. Dok an atye ka ringo woko ki i timo gin ma Jehovah otitta ni atim.’ Pi meno lukwang yeya gupenyo ni: ‘Watim ngo i komi me giko yamo madwong-ngi?’
Yona owaco ni: ‘Wubola woko i nam, ci nam bikwe woko doki.’ Lukwang yeya pe gimito timone, ento ka yamo omedde marac adada olo twal gubolo Yona woko. Cutcut yamo madwong-ngi ogik woko, ci nam okwe woko mot odoco.
Ka Yona tye ka lwiny piny i te pii, rec madit-ti omwonyo en woko. Ento en pe oto. En obedo i rec meno pi nino adek dyeceng ki dyewor. Yona cwinye owang ni pien pe ewinyo Jehovah dok pe ecito i Nineve. Pi meno in ingeyo ngo ma en otimo?
Yona olego kony ki bot Jehovah. Ci Jehovah omiyo rec-ci ongoko Yona woko i wi tura ka mutwo. I nge meno Yona ocito i Nineve. Man pe pwonyowa ni pire tek tutwal me tiyo gin mo keken ma Jehovah waco?
Yona buk me Baibul.
Peny
- Yona obedo anga, dok gin ango ma Jehovah owaco ni otim?
- Kit ma en onongo pe mito cito ka ma Jehovah ocwalle iye-ni, ngo ma Yona otimo?
- Ngo ma Yona owaco ni lukwang yeya omyero gutim ka wek yamo magwar ni ojuke?
- Kit ma i tye ka neno-ne i cal-li, gin ango ma otimme i kare ma Yona omwony i te pii?
- Yona ori i i rec madit-ti pi kare ma romene, dok en otimo gin ango ki kunnu?
- Yona ocito kwene i nge kati ki i rec madit-ti, dok man pwonyo wan gin ango?
Peny mukene
- Kwan Yona 1:1-17.
Kit ma onen kwede, Yona owinyo nining pi tic ma gimiye me pwonyo jo Nineve? (Yona 1:2, 3; Car. 3:7; Latit. 8:12)
- Kwan Yona 2:1, 2, 10.
Gin ma otimme i kom Yona ni miyo botwa gen ni Jehovah bigamo legawa nining? (Jab. 22:24; 34:6; 1 Jon 5:14)
- Kwan Yona 3:1-10.
Tek cwiny ango ma wanongo pi tyen lok ni Jehovah pud omedde ki tic ki Yona kadi bed ni en i acakki pe ocobo tic ma gimiye? (Jab. 103:14; 1 Pet. 5:10)
Gin ma otimme i kom Yona ki jo Nineve-ni pwonyowa ngo i kom nguko dago jo ma bedo i adwol-wa me tic? (Yona 3:6-9; Latit. 11:6; Tic 13:48)


text:
WIC MIR ANG’WEN
Yesu Kristu tie ng’a?
1, 2. (a) Kan ing’eyo kende kende nying’ ng’atu ma pire yik, nyo eno nyutho nia ing’eye cuu andha? Kekor. (b) Dhanu wacu nia Yesu tie ng’a?
I NG’OM, dhanu tie dupa ma pigi yik lee. Icopo ng’eyo nying’ ng’atu moko ma pire yik lee. Ento ng’eyo nyinge kende kende nyutho ngo nia ing’eye cuu. Eno nyutho ngo nia ing’eyo lembe moko ci mi kwo pare, kunoke ing’eyo nia etie ng’atu ma nenedi i andha.
2 Saa moko nyo idaru niwinjo pi Yesu, kadok oro ma romo 2000 udaru kadhu niai m’ekwo i ng’om. Ento dhanu dupa ging’eyo ngo nia Yesu ubino ng’a. Dhanu moko wacu nia ebino ng’atu maber, ju mange wacu nia ebino jabila, dhanu mange ke giyiyo nia etie Mungu. In ke iparu nia etie ng’a?
3. Pirang’o pire tie tek nia ing’ei Yehova Mungu giku Yesu Kristu?
3 Pire tie tek nia ing’ei lemandha iwi Yesu. Pirang’o? Biblia uwacu kumae: “E kwo ma rondo ku rondone e eni, nia [gitund ning’eyo] in m’i Mungu mandha i kendi, ku ng’atu m’ioro, ma Yesu Kristu.” (Yohana 17:3) Andha, kan ing’eyo lemandha iwi Yehova giku Yesu, icopo kwo rondo ku rondo i ng’om ma bidoko ni paradiso. (Yohana 14:6) Bende, ng’eyo lembe iwi Yesu bikonyi, pilembe en re m’enyutho iwa lapor maber akeca mi kwo ku dhanu mange. (Yohana 13:34, 35) I wic mi 1, waponjo lemandha iwi Mungu. I wic maeni, wabiponjo lembe ma Biblia ponjo iwi Yesu.
WANWANG’U MASIYA!
4. Thelembe mi wec, “Masiya” man “Kristu” tie ang’o?
4 Oro dupa iwang’ nyoliri pa Yesu, Yehova ular ung’olo i Biblia nia ebioro Masiya, niwacu Kristu. “Masiya” tie wec m’uai kud i dhok mi Juebrania man “Kristu” tie wec m’uai kud i dhok mi Jugiriki. Thelembe mi nying’ mi dito ario maeno zoo tie nia, Mungu ung’iyo Masiya ma jung’olo pire, man emio ire dito ma segi. Masiya biketho lembang’ola ceke pa Mungu bitimere kakare kakare. Kadok tin eni bende Yesu copo nikonyi. Ento ma fodi Yesu unyolere ngo, dhanu dupa gibed gipenjiri nia ‘Ng’a dhe ma bibedo Masiya?’
5. Nyo julub pa Yesu gigam giyio nia etie Masiya?
5 Julub pa Yesu, gibino mbe ku jiji nia Yesu tie Masiya ma jung’olo pire. (Yohana 1:41) Ku lapor, Simon Petro uwacu ni Yesu kumae: “In i Kristu.” (Matayo 16:16) Wan ke wacopo ning’eyo nenedi nia andha Yesu tie Masiya?
6. Yehova ukonyo dhanu m’atira nenedi ning’iyo Masiya?
6 Con dit iwang’ nyoliri pa Yesu, jubila pa Mungu gilar gikiewo lembe dupa ma bikonyo dhanu ninwang’u Masiya. Lembe maeno ma gikiewo ukonyo nenedi? Kepar nia juyero icidh i parking ma dhanu upong’ lee i ie, nisayu ng’atu moko ma fodi ineno ngo. Ka ng’atu moko ukoro cuu pi ng’atu m’icidho nisayune, m’umbe jiji, iwok inwang’e. Rom rom kumeno, Yehova utio ku jubila pare pi ninyutho iwa lembe ma Masiya bitimo man lembe ma binwang’e. Timiri mi lembila maeno ceke konyo dhanu m’atira ning’eyo nia Yesu tie Masiya.
7. Lembila ario makani m’unyutho nia Yesu tie Masiya?
7 Ikind lembila maeno, ario ni ee: mi kwong’o, oro 700 iwang’ nyoliri pa Yesu, jabila Mika uewo nia Masiya binyolere i adhura ma nok mi Bethlehem. (Mika 5:2) Yesu unyolere tap i adhura maeno! (Matayo 2:1, 3-9) Mir ario, jabila Daniel uewo nia Masiya biwok i oro 29 R.M. (Rundi Mwa). (Daniel 9:25) Eno tie lembila ario kende ikind lembila dupa m’unyutho kamaleng’ nia Yesu tie Masiya ma jular jung’olo pire.
8, 9. Lembang’o m’utimere saa mi batizo pa Yesu m’unyutho nia etie Masiya?
8 Yehova unyutho kamaleng’ nia Yesu tie Masiya. Mungu ung’olo nia ebimio lanyuth moko ni Yohana ma jamii batizo kara ewok eng’ii Masiya. Kinde ma Yesu ucidho ibang’ Yohana pi nilimo batizo i kulo mi Yordan i oro 29 R.M., Yohana ugam uneno lanyuth maeno. Biblia ukoro lembe m’utimere: “E Yesu de, kan emaku [batizo], eai malu tho kud i pi: nen, polo yabre ire, man eneno tipo Mungu beloro calu akuru, ebino de iwie; man nen, dwal uai i polo, uwacu kumae, Meni Woda ma jamerna, ma mutoro nega i kume.” (Matayo 3:16, 17) Kinde ma Yohana uneno man ewinjo lanyuth maeno, enyang’ ndhu nia Yesu tie Masiya. (Yohana 1:32-34) Cing’ nica, saa ma Yehova ukonjo tipo pare iwi Yesu, e edoko Masiya. Edoko ni ng’atu ma Mungu ung’iyo nibedo Jatelwic man Rwoth.
9 Lembila mi Biblia, wec ma Yehova uyero en gire, man lanyuth m’emio ceng’ mi batizo pa Yesu ubenyutho nia Yesu tie Masiya. Ento, Yesu uai kani, man ebino ng’atu ma nenedi? Wakenen lembe ma Biblia uyero.
YESU UAI KANI?
10. Biblia ponjo nia Yesu ular ukwo kani iwang’ nibino i ng’om?
10 Biblia ponjo nia Yesu ular ukwo i polo oro dupa iwang’ nibino i ng’om. Jabila Mika uwacu nia bedo nuti pa Masiya “ugambre con.” (Mika 5:2) Yesu en gire de ebed ewacu wang’ mapol nia elar ekwo i polo iwang’ ninyolere ni dhanu. (Som Yohana 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5.) Kadok iwang’ nibino i ng’om, kind Yesu giku Yehova ubino ceng’ni mandha.
11. Pirang’o Yesu tie ng’atu ma pire tek lee i Yehova?
11 Yesu tie ng’atu ma pire tek lee i Yehova. Pirang’o? Pilembe Mungu ular ucwie iwang’ nicwio dhanu ku gin mange ceke. Pieno, julwong’o Yesu “Kayu mi giracwia ceke.” * (Jukolosai 1:15) Bende, Yesu tie ng’atu ma pire tek lee i Yehova pilembe en kende re ma Yehova ucwie gire m’umbe kony pa ng’atu mange. Pieno re ma julwong’e ‘Wod ma kulong’.’ (Yohana 3:16) Yesu kende re ma tie ng’atu ma Yehova utio kude pi nicwio gin mange ceke. (Jukolosai 1:16) Man Yesu kende re ma julwong’e “Lembe,” pilembe Yehova utio kude pi nitero lembe man telowic pare ni jumalaika man ni dhanu.
12. Wang’eyo nenedi nia Yesu giku Mungu gitie ngo ng’atu acel?
12 Dhanu moko giyio nia Yesu giku Mungu gitie ng’atu acel. Re Biblia ubeponjo ngo kumeno. Biblia ubeponjo nia jucwio Yesu acwia, lembe maeno nyutho nia Yesu ubino kud acaki. Ento Yehova, ma en e Jacwic mi piny ceke, embe kud acaki. (Zaburi 90:2) Calu ma Yesu utie Wod Mungu, epimo ngo kadi nyanok de nibedo rom ku Mungu. Biblia uponjo kamaleng’ nia Wego usagu Wod. (Som Yohana 14:28; 1 Jukorinto 11:3.) Yehova kende re ma tie “Mungu ma Jategokpo.” (Thangambere 17:1) Etie ng’atu ma kero pare dit akeca nisagu zoo i polo ku ng’om ceke.
13. Pirang’o Biblia ulwong’o Yesu “ayi Mungu ma nen ungo”?
13 Yehova giku Wode ma Yesu, gitimo tic karacelo pi oro milioni dupa ma nwang’u fodi polo ku ng’om de mbe. Gigam gibedo ku mer lee mandha ikindgi! (Yohana 3:35; 14:31) Yesu ulubo kite [niwacu, kurayung] pa Mungu tap tap, pieno Biblia ulwong’e “ayi Mungu ma nen ungo.”
14. Wod Yehova m’emaru akeca unyolere ni dhanu nenedi?
14 Wod Yehova m’emaru akeca ubino ayika niweko polo kara ebin enyolere ni dhanu i ng’om. Lembe maeno utimere nenedi? Yehova utimo udu, eting’o kwo pa Wode maeno kud i polo man eroye i usau-nyodo pa nyaku moko ma sumba ma nyinge Maria. Kumeno re ma won Yesu ubino ngo wego ma dhanu. Pieno, Maria unyolo nyathin ma nico m’umbe ku dubo, man ecaku nyinge Yesu.
YESU UBINO NG’ATU MA NENEDI?
15. Icopo tundo ning’eyo Yehova cuu nenedi?
15 Kan isomo buku pa Matayo, Marko, Luka, man Yohana, ibing’eyo lembe lee iwi Yesu, iwi kwo pare man iwi kite pare ma tung’ tung’. Buku maeno julwong’ogi Injili. Yesu tie tap ve Won; pieno, lembe m’isomo i wie bikonyi bende nitundo ning’eyo Yehova cuu mandha. Lembe maeno uketho Yesu uwacu kumae: “ng’atu m’uneno an nwang’u eneno Wego [bende].”
16. Yesu ubed uponjo lembang’o? Ebed eponjo lembe pa ng’a?
16 Con, dhanu dupa gibed gilwong’o Yesu nia “Japonji.” (Yohana 1:38; 13:13) Lembe acel ma pire tek ikind lembe m’ebed eponjo ubino “Lembanyong’a mi Ker.” Kerne tie ang’o? Ker maeno tie bimobim pa Mungu ma bibimo wi ng’om ngung’ niai kud i polo, man ebimio mugisa dupa ni dhanu ma woro Mungu. (Matayo 4:23) Lembe ceke ma Yesu uponjo uai ibang’ Yehova. Yesu uwacu kumae: “Ponji para en e para ngo, endre pa ng’atu m’uora.” (Yohana 7:16) Yesu ung’eyo nia Yehova umito dhanu giwinj lembanyong’a ma nia Ker pa Mungu bibimo wi ng’om.
17. Yesu ubed uponjo kakani? Pirang’o Yesu umiere lee akeca pi niponjo dhanu mange?
17 Yesu ubed uponjo kakani? Ebed eponjo kakare ceke ma dhanu copo nwang’iri i ie. Ebed eponjo i kiaru, i adhura, ikind pacu, i soko, i ka cokiri, man i udi mi dhanu. Ebed ekuro ngo nia dhanu gibin ibang’e. Wang’ mapol en re m’ebed ecidho ibang’gi. (Marko 6:56; Luka 19:5, 6) Yesu utimo tic maeno kud amora, ebed etimo saa ku kero lee pi niponjo dhanu. Pirang’o? Pilembe eng’eyo nia Mungu uyenyo etim kumeca man pilembe saa ceke ebedo wor ni Won. (Yohana 8:28, 29) Ebed erweyo bende pilembe kisa ubed unege ikum dhanu. (Som Matayo 9:35, 36.) Eneno nia judongo mi dini gibeponjo ngo lemandha iwi Mungu man iwi Ker pare. Pieno, emito nia ekony dhanu dupa giwinj lembanyong’a.
18. Yesu ubino ku kite makani ma tung’ tung’ m’imaru lee?
18 Yesu umaru dhanu man ebed edieng’ pigi. Ebino jabero man ng’atu ma juweco ibang’e yot yot. Kadok awiya de umaru nibedo ing’ete. (Marko 10:13-16) Saa ceke, Yesu bedo mbe kud akoyakoya. Edagu lembe marac. (Matayo 21:12, 13) Ekwo i saa ma dhanu ma mon ubedo mbe ku twero akeca man ma jubed junenogi ni dhanu ma tijgi mbe. Ento Yesu ubed utio ku mon saa ceke ku woro. (Yohana 4:9, 27) Yesu ubino bende ng’atu ma jwigere lee. Ku lapor, elwoko tiend julub pare uthieno moko, ma ke nwang’u tic maeno ubino tic pa ng’eca.
19. Lapor makani m’unyutho nia Yesu ubed ung’eyo yeny mandha mi dhanu man ebed emaru nikonyogi?
19 Yesu ubed ung’eyo yeny mandha mi dhanu man ebed emaru nikonyogi. Lembuno unen kamaleng’ kinde m’etio ku tego pa Mungu pi nikeyo kum dhanu i ayi mir udu. (Matayo 14:14) Ku lapor, won joi [niwacu, won dhobu] moko ubino ibang’e man ewacu ire kumae: “Tek iyenyo, icopo dwoka leng’.” Kisa remokum man masendi pa ng’atu maeno unego Yesu, man ucwale nikonye. Pieno Yesu urieyo cinge, emulo kum ng’atuno, man eyero ire kumae: “Ayenyo; kumi dok leng’.” E kum ng’atuno ugam ukei! (Marko 1:40-42) Iparu nia ng’atu maeno uwinjere nenedi saa maeca?
EGWOKO BEDOLENG’ PARE NI WON SAA CEKE
20, 21. Yesu weko iwa lapor makani maber mi woro Mungu?
20 Yesu uweko iwa lapor maber akeca mi woro Mungu. Kadok enwang’u peko ma rukani ngi, kunoke judhoge gisende de, egwoko bedoleng’ pare ni Won. Ku lapor, Yesu udubo ngo kinde ma Sitani upimo nibidhe. (Matayo 4:1-11) Dhanu moko m’ikind wat pare ma dhe de giyiyo ngo nia etie Masiya man giwacu nia “abelu make,” ento Yesu umedere nitimo tic pa Mungu. (Marko 3:21) Kinde ma judhoge gibino nisende, Yesu umedere nigwoko bedoleng’ pare ni Mungu man edwoko ngo nyanok de wang’ racu ma jutimo ire.
21 Kadok i saa ma Yesu udhingo nitho tho mi tek man ma ku litho ma lee, emedere asu nigwoko bedoleng’ pare. (Som Jufilipi 2:8.) Kepar pi peko m’eciro ceng’ mi tho pare. Jutwiye, jumulembe mi ndra udote nia eyero lembacidi, jupoklembe m’atira ngo ung’olo lembe i wie, udul dhanu gicaye, juaskari gifode man gigure iwi yen mi can. Kinde m’ebetho, ekok kumae: “Ethum! [niwacu, etimere!]” (Yohana 19:30) Nindo adek ing’ei tho pare, Yehova ucere man emio ire kum mi tipo. (1 Petro 3:18) Ing’ei yenga moko, Yesu udok i polo, e “ejany yo ku cing’ Mungu ma yor acwic,” m’ebino nikuro ko cil ma Mungu ukethe ni Rwoth.
22. Bedoleng’ ma Yesu unyutho ni Won umio iwa genogen makani?
22 Bedoleng’ ma Yesu medere ninyutho ni Won, umio iwa tin genogen mi nwang’u kwo ma rondo ku rondo i ng’om ma bidoko ni paradiso, calu ma Yehova ung’olo. I wic m’ulubo, wabiponjo kite ma tho pa Yesu umio ko iwa genogen mi nwang’u kwo ma rondo ku rondo.
^ par. 11 Julwong’o Yehova nia Wego, pilembe etie Jacwic. (Isaya 64:8) Julwong’o Yesu nia Wod Mungu, pilembe Yehova re m’ucwie. Jumalaika man Adamu bende julwong’ogi wot Mungu.


text:
WACH MADUONG’ MA GASET WUOYOE | JOIDH FARESE ANG’WEN—MA MUMA WUOYOE OCHUNG’NE ANG’O?
Joidh Farese Ang’wen Gin Jomage?
Somo wach joidh farese ang’wen-go en gima nyalo miyo ng’ato luoro. Kata kamano, somo wachgi ok onego omi ng’ato luoro. Nikech ang’o? Mano en nikech Muma kod gik ma timore e kindegi konyowa ng’eyo ni moro ka moro kuom joidh faresego ochung’ ne ang’o. Kata obedo ni joidh faresego kelo masiche e piny, gima ber en ni ng’eyo gik ma gichung’ne nyalo konyi kaachiel gi joodi. E yo mane? We wanon ane gima moro ka moro kuom joidh faresego ochung’ne.
JAIDH FARAS MA RACHAR
Fwenyno chako ka wacho niya: “Ne ang’iyo mi ne aneno faras ma rachar, to jal ma ne oidhe ne nigi atung’; kendo ne omiye osimbo, eka nowuok mi odhi kolocho, kendo mondo otiek lochone.”—Fweny 6:2.
Jaidh faras ma rachar en ng’a? Bug Fweny e ma nyalo konyowa ng’eyo jaidh faras ma racharno. Jalo iluongo ni “Wach Nyasaye.” (Fweny 19:11-13) Yesu Kristo e ma iluongo ni Wach nikech en e ma owuoyo e lo Nyasaye. (Johana 1:1, 14) E wi mano, iluonge ni “Jal Migeno kendo Madier” kendo iluonge bende ni “Ruoth manie wi ruodhi kendo Jaloch manie wi joloch.” (Fweny 19:11, 16) Onge kiawa ni en gi ratiro mar bedo ruoth ma locho e lweny nikech ok oti marach gi teko ma en-go, kendo ok en ja mibadhi. Kata kamano, nitie penjo moko mowinjore wayud dwokogi.
En ng’a momiyo Yesu teko mar locho e lweny? (Fweny 6:2) Fweny ma janabi Daniel noneno konyowa yudo dwoko. E fwenyno, noneno Jehova * Nyasaye ma ipimo gi ‘ng’at ma hike ng’eny,’ ka chiwo “loch gi duong’ kod piny ruoth” ne Mesia, ma ipimo gi ‘ng’at machal gi wuod dhano.’ (Daniel 7:13, 14) Omiyo, Nyasaye Manyalo Duto e ma miyo Yesu teko mar bedo ruoth kod ratiro mar ng’ado bura. Faras ma rachar ochung’ ne lweny ma kare ma Wuod Nyasaye kedoe, nimar kinde mang’eny Muma tiyo gi rangi ma rachar konyisogo tim makare.—Fweny 3:4; 7:9, 13, 14.
Joidh faresego nochako idhogi kar ang’o? Ne ni jaidh faras mokwongo, ma en Yesu, noidho faras ma racharno ka ne osesidhne osimbo mar loch. (Fweny 6:2) Yesu nobedo Ruoth kar ang’o e polo? Ne ok obedo ruoth ma piyo ka nosedok e polo bang’ chier. Muma wacho ni norito kuom kinde moro. (Jo-Hibrania 10:12, 13) Yesu nonyiso jolupne gik ma ne dhi konyogi ng’eyo ni kindeno oserumo kendo ni osechako locho e polo. Nowacho ni ka ochako locho, to gik ma timore e piny ne dhi medo bedo maricho moloyo. Yesu nowacho ni lwenje, nok mar chiemo, kod tuoche ne dhi betie. (Mathayo 24:3, 7; Luka 21:10, 11) Mapiyo ka ne Lweny Mokwongo mar Piny ochakore e higa mar 1914, nonenore maler ni dhano koro ne odak e kinde mag chandruok ma Muma luongo ni “ndalo mag giko.”—2 Timotheo 3:1-5.
Ang’o momiyo gik maricho e ma osebedo ka timore e piny chakre Yesu bed ruoth e higa mar 1914? Mano en nikech e kindego, Yesu nochako locho e polo to ok e piny. Lweny notuk e polo kendo Ruoth Yesu ma bende iluongo ni Mikael, nowito Satan gi jochiendene e piny. (Fweny 12:7-9, 12) Nikech Satan koro ni e piny ka, en gi mirima mager nikech ong’eyo ni odong’ mana gi ndalo matin. Onge kiawa ni odong’ mana matin to Nyasaye biro timo dwache e piny kogolo Satan oko chuth. (Mathayo 6:10) Koro, wane ane kaka joidh farese mamoko adekka konyowa ng’eyo ni wadak e “ndalo mag giko” mopong’ gi chandruok. Kata obedo ni jaidh faras mokwongo ochung’ ne Yesu, joidh farese adek ma luwe ochung’ ne chandruoge momako dhano e piny ma ngima.
JAIDH FARAS MA KWAR
“Ne aneno faras machielo ka biro, kendo ne okwar ka mach, to jal ma ne oidhe ne omi teko mar golo kuwe oa e piny mondo ji onegre e kindgi, kendo ne omiye ligangla moro maduong’.”—Fweny 6:4.
Jaidh farasni ochung’ ne lweny. Ne ni ogolo kuwe e piny ma ngima, to ok mana kuonde manok e piny. Higa mar 1914 e ma lweny nohango kwakoe piny ma ngima. Bang’e, lweny mar ariyo mar piny ma ngima noluwe, ma bende ne rachie moloyo. Jotim nonro moko wacho ni joma osetho e lweny chakre higa mar 1914 okalo milion 100! E wi mano, ji mang’eny bende osehinyore marach nikech lwenje.
E kindegi, lweny okwako piny e okang’ ma romo nade? Kindewagi e ma dhano oselosoe gige lweny ma nyalo nego ji duto manie piny. Kata mana riwruoge ma osebedo ka loso kuwe kaka Riwruok mar Pinje, ok nyal geng’o jaidh faras ma kwarno.
JAIDH FARAS MA RATENG’
“Ne ang’iyo mi ne aneno faras ma rateng’, to jal ma ne oidhe ne nigi ratinde ariyo mag pimo e lwete. Ne awinjo gimoro ma chal gi dwol mowuok e kind chuech mangima ang’wen-go ka wacho niya: ‘Kilo mar ngano nengone en dinari achiel, kendo kilo adek mag shairi nengone en dinari achiel; to kik iketh mor zeituni kata divai.’”—Fweny 6:5, 6.
Jaidh farasni ochung’ ne nok mar chiemo. Weche manie ndikono nyiso kaka nok mar chiemo ni malo ahinya ma miyo kilo mar ngano iuso dinari achiel, ma en pesa ma ne ichulo ng’ato bang’ tiyo odiechieng’ ma ngima e kinde Jokristo mokwongo! (Mathayo 20:2) Dinari bende ne nyalo ng’iewo kilo 3 mag shairi, ma ne en cham ma nengone ni piny kopim gi ngano. Be cham ma romo kamano ne nyalo pidho joot mang’eny? Osebed ka ijiwo ji mondo okung chiemo ma pile, mana kaka ndiko mar Fweny nyiso sama owuoyo kuom chiemo ma pile e kinde machon kaka mor zeituni kod divai.
Chakre higa mar 1914, be waseneno gik ma nyiso ni jaidh faras ma rateng’no ni e ng’wech? Ee! Chiegni ji milion 70 notho nikech nok mar chiemo e higni mag 1900. Riwruok moro wacho ni “e kind higa mar 2012 kod 2014, ji milion 805 ne chiemo oremo marach. Kwanno ochung’ ne ng’at achiel e kind ji ochiko e piny ma ngima.” Ripot machielo wacho ni “higa ka higa kech e ma nego ji mang’eny moloyo kopim gi ji duto ma ayaki, malaria, kod kahera (TB) nego.” Kata bed ni osetem matek mondo ji duto oyud chiemo moromogi, jaidh faras ma rateng’ pod dhi nyime gi ng’weye.
JAIDH FARAS MOBOKORE
“Ne ang’iyo mi ne aneno faras moro ma kite ne chal ka gima obokore, to nying jal ma ne oidhe ne en Tho. Kendo Liel ne luwe machiegni. To ne omiye teko e wi bath piny ma romo achiel kuom ang’wen mondo onek kotiyo gi ligangla mabor, gi nok mar chiemo, gi tuo ma kelo tho, kod ondiegi mag piny.”—Fweny 6:8.
Jaidh faras mar ang’wen ochung’ ne tho ma yudo ji nikech masiche kod gik mamoko. Mapiyo bang’ higa mar 1914, tuwo miluongo ni Spanish flu nonego ji milionde modhuro. Nyalo bedo ni ji ma dirom milion 500 noyudo tuwono, ma nyiso ni ng’ato achiel e kind ji adek ne tuwono omako e piny mangima e kindeno!
Kata kamano, tuwono ne en mana chakruok mar tuoche. Jotim nonro wacho ni tuwo mar smallpox nonego ji milionde modhuro e higni mag 1900. E kindegi bende, tuoche kaka ayaki, kahera, kod malaria pod nego ji mang’eny kata obedo ni osetim nonro matut e wi tuochego.
Lweny, nok mar chiemo, kod tuoche pod dhi nyime nego ji. Liel choko jogo duto kendo onge geno moro amora ma ochiwonegi.
NGIMA MABER ORITOWA NYIME!
Chandruoge momakowagi chiegni rumo. Par wachni: Ka ne Yesu ochako locho e higa mar 1914, nowito Satan e piny. Kata kamano, ne ok otieko gi kanyo. (Fweny 6:2; 12:9, 12) Machiegnini, e kinde lweny mar Har–Magedon, Yesu biro ketho tije Satan duto kod jogo duto ma riwo Satan lwedo. (Fweny 20:1-3) Yesu biro chungo joidh farese adek mamokoka kendo obiro tieko chandruoge duto ma joidh faresego osekelo. E yo mane? Ne ane gima Muma singo.
Kar bedo gi lweny, kuwe e ma biro betie. Muma wacho ni Jehova biro miyo ‘lwenje orum nyaka giko piny; obiro turo atum, kendo ng’ado tong’ diere.’ (Zaburi 46:9) Joma ohero kuwe biro ‘mor moloyo kuom kuwe mang’eny.’—Zaburi 37:11.
Nok mar chiemo ok nobedie nimar Muma wacho niya: “Bel nobedi mang’eny e piny e wi gode madongo; gik ma nyakie noyiengini.”—Zaburi 72:16.
Tuoche kod tho ok nobedie, ji duto biro bedo gi ngima maber kendo gibiro dak nyaka chieng’. Muma wacho ni Nyasaye biro “yweyo pi wang’ duto oa e wengegi, mi tho ok nobedie kendo, kata kuyo, kata nduru, kata rem ok nobedie kendo.”—Fweny 21:4.
Ka ne Yesu ni e piny ka, nonyiso kaka gik moko biro chalo ka en e loch. Nowuotho koyalo wach kuwe, nomiyo ji mang’eny chiemo e yor hono, nochango joma tuwo, kendo nochiero joma otho.—Mathayo 12:15; 14:19-21; 26:52; Johana 11:43, 44.
Joneno mag Jehova diher konyi ng’eyo kaka inyalo ikori kapok oketh joidh farese ma bug Fweny wuoye. Be ibiro yie puonjori Muma kodgi?
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Wach Maber en Ang’o?
Puonjri gima wach mowuok kuom Nyasaye en, gimomiyo onego ochop ne ji mapiyo, kod gima onego itim.


text:
SOMO MAR 10
Ere Kaka Inyalo Fwenyo Din Madier?
1. Be nitie mana din achiel kende madier?
Yesu ne opuonjo jolupne mana din achiel kende, din madier. Inyalo wach ni en yo madhi e ngima mochwere. Yesu nowacho niya: Joma nwang’o yorno ‘nok.’ (Mathayo 7:14) Nyasaye yie mana gi lamo motenore kuom Wachne ma en Muma. Jokristo duto madier oriwore e yie achiel.—Som Johana 4:23, 24; 14:6; Jo Efeso 4:4, 5.
2. Ang’o ma Yesu ne owacho e wi Jokristo ma miriambo?
Yesu nochiwo siem ni jonabi ma miriambo ne dhi ketho din madier mar Jokristo. Gi oko, ginenore ka gima gin jolamo madier. Giwacho ni gin Jokristo. Kata kamano, inyalo fwenyo gima gin gadier. E yo mane? Lamo madier kende ema nyago Jokristo madier ma kitgi koda gik ma gitimo luwore gi puonj mag Jokristo.—Som Mathayo 7:13-23.
3. Inyalo fwenyo nade jogo malamo Nyasaye madier?
Ne ane gik moko abich manyalo fwenyogi:
Joma lamo Nyasaye madier kawo Muma kaka Wach Nyasaye. Gitemo dak kaluwore gi puonjge. Omiyo, din madier opogore gi din ma puonjge gin mana paro mag dhano. (Mathayo 15:7-9) Joma lamo Nyasaye madier ok tim mopogore gi kaka gipuonjo.—Som Johana 17:17;2 Timotheo 3:16, 17.
Jolup madier mag Yesu miyo nying Nyasaye ma en Jehova, luor. Yesu nomiyo nying Nyasaye luor kuom lando nyingno. Ne okonyo ji ng’eyo Nyasaye kendo ne opuonjogi lemo ni mondo nying Nyasaye obed maler. (Mathayo 6:9) En din mane malando nying Nyasaye e alworau?—Som Johana 17:26; Jo Rumi 10:13, 14.
Jokristo madier lando wach Pinyruodh Nyasaye. Nyasaye ne ooro Yesu mondo oland wach maber mar Pinyruodhno. Pinyruodh Nyasaye kende ema dhano nyalo ketoe genogi. Yesu ne odhi nyime wuoyo kuom pinyruodhno nyaka thone. (Luka 4:43; 8:1; 23:42, 43) Ne owacho ni jolupne ne dhi lando wach pinyruodhno. Kapo ni ng’ato ochako wuoyo kodi e wi wach Pinyruodh Nyasaye, ibiro kawo ni en jadin mane?—Som Mathayo 24:14.
Jolup Yesu ok gin mag piny marachni. Inyalo fwenyogi kuom kaka ok gidonjre gi weche mag siasa kod tungni mag oganda. (Johana 17:16; 18:36) Bende ok giluw paro koda yore maricho mahinyo ji.—Som Jakobo 4:4.
Jokristo madier nyiso hera madier e kindgi. Kokalo kuom Wach Nyasaye, gipuonjore miyo kit ogendini duto luor. Kata obedo ni dinde mag miriambo osebedo ka riwo lwedo lwenje mag ogendini, joma lamo Nyasaye madier to ok tim kamano. (Mika 4:1-3) Kar mano, Jokristo madier tiyo gi kinde koda mwandugi e konyo kendo jiwo jomoko.—Som Johana 13:34, 35; 1 Johana 4:20.
4. Be inyalo fwenyo din madier?
En din mane ma puonjge duto otenore kuom Wach Nyasaye, mamiyo nying Nyasaye luor, kendo malando ni Pinyruodh Nyasaye kende ema dhano nyalo ketoe genogi? Gin jomage ma jiwo hera kendo kwedo weche lweny? Inyalo dwoko nade?—Som 1 Johana 3:10-12.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Lamo ma Nyasaye Oyie Godo
Non ane gik moko auchiel ma ing’eyogo jogo malamo Nyasaye gadier.


text:
23
Jubed Jugoro man Juloko Buku Mwa i Dhok ma Tung’ Tung’ Nenedi?
Kara watim kero mwa ceke pi nirweyo “lembanyong’a” ni “thek ceke ku suru ku dhok man dhanu”, wabed wawodho jemni ma tung’ tung’ i dhok 700 kumeni. (Lembanyutha 14:6) Watundo nitimo tic maeno ma lee nenedi? Watime ku kony mi ungu mi jugor m’uai i ng’om ma tung’ tung’, man bende ungu moko mi julok dhok ma gimiiri gigi—gin ceke gitie Jumulembe pa Yehova.
Jular jukiewo lembe ma jubiloko ne kud Anglais. Guriri m’utelo wic neno wi tic mi biro mi gor i kabedo mwa ma dit pi ng’om zoo. Biro maeno telo wi tic mi jugor ma gitimo tic niai kud i kabedo mwa ma dit man i biro mi filial moko. Bedo ku jugor niai kud i ng’om ma tung’ tung’ konyowa nikiewo lembe ma bikonyo dhanu mi ng’om ma tung’ tung’ man ma bifoyo i dhanu dupa.
Ing’eye juoro lembe ma judaru nigoro ne i bang’ julok dhok. I ng’ei yaru man yiyo lembe ma jugoro, juoro lembe ne i bang’ ungu mi julok dhok i ng’om zoo nikadhu kud i Internet. Julok dhok eno giloko lembe ne, gineno cu nia nyongo lembe ma giloko ne urombo ku mir Anglais, man ing’eye gisome cu kara ginen nia lembe ma giloko ne jucopo nyang’ i ie man ka nyongo erombo ku cik mi dhok migi. Julok dhok eno gitimo kero pi nitio ku “wec ma tap man mandha” m’ukoro i andha i dhok migi thelembe mi wec mir Anglais.
Ordinater konyo kara tic maeno utimere piopio. Ordinater copo ngo nitimo tic kakar umego ku nyimego m’ugoro lembe kunoke m’uloko dhok. Ento, tic maeno copo timere piopio ka gibetio ku buku ma koro thelembe mi wec ma dongo man jambtic mange ma nwang’ere i ordinater. Jumulembe pa Yehova uyiko jambtic moko ma julwong’o MEPS. Jambtic maeno konyo nikiewo lembe i dhok dupa mandha, man niketho cal m’urombo ku lembe ne, bende nipangu piny ma jukiewo ne maleng’ i wang’ niore kara macin uwodhe edok ni buku.
Pirang’o watimo kero niloko buku mwa i dhok dupa uketho i ie bende dhok ma dhanu ma wendgi nok kende re ma weco? Thelembe ne utie nia Mungu umaru ‘kwond dhanu ceke utund niboth man ninwang’u ng’eyong’ec mi lemandha.’
Kara jutund niwodho jemni mwa, tic ma kani ma jubed jutimo?
Pirang’o waloko buku mwa i dhok dupa akeca?


text:
KARE MAR 6
Ang’o ma Ataro Maduong’ Puonjowa?
Nyasaye ne oketho jomaricho to ne oreso Noa gi joode. Chakruok 7:11, 12, 23
Koth ne ochwe matek ahinya kuom odiechienge 40 kod otieno 40, ma pigno noyimo piny mangima. Jomaricho duto ne otho.
Malaike ma ne ong’anjo ne oweyo dendgi mag ringruok ma gibedo jochiende.
Joma ne nitie e yie ne okwo. Kata obedo ni Noa kod joode gikone ne otho, Nyasaye biro chierogi ma gibed gi geno mar dak nyaka chieng’.
Mana kaka notimo ndalo Noa, Nyasaye biro ketho jomaricho, kendo nores jo mabeyo. Mathayo 24:37-39
Satan gi jochiende podi dhi nyime wuondo ji.
E kindegi, mana kaka kinde Noa, ji mathoth tamore luwo yo majaber ma Jehova tayowago. Kinde mokayo machiegni Jehova biro ketho jomaricho duto.—2 Petro 2:5, 6.
Jomoko chalo gi Noa. Giwinjo Nyasaye kendo gitimo gima owacho; gin Joneno mag Jehova.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ere Kaka Inyalo Fwenyo Din Madier?
Be nitie mana din achiel kende madier? Ne ane gik moko abich manyalo fwenyogi.


text:
All Me
In:
People
Submitted By champion1221221
Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok Ok…...
Words 1076
Pages 5


text:
Sigana mar 64: Solomon Gero Hekalu
DAUDI kane pok otho, ne omiyo Solomon chenro ma Nyasaye ne ochiwo mar gero hekalu mar Jehova. E higa mar ang’wen kane en e loch, Solomon chako gero hekalu, kendo okawo higini abiriyo gi nus mondo otieke. Gana mag ji tiyo e gero hekaluno, kendo gero odno kawo pesa mang’eny ahinya. Ma en nikech itiyo gi dhahabu kod fedha mang’eny ahinya e gere.
Opog i hekalu nyadiriyo, mana kaka ne otim gi tabanakel. Kata kamano, udi ariyogi dongo maloyo mag tabanakel nyadiriyo. Solomon miyo iketo sandug singruok e od hekalu ma iye, to gik mamoko ma ne iketo e tabanakel, iketo e ot machielono.
Ka gero hekalu rumo, itimo nyasi maduong’. Solomon goyo chonge piny e nyim hekalu kendo olamo Jehova mana kaka inyalo neno e pichano. ‘Kata mana polo mangima ok duong’ moromo ting’i, to koro hekaluni diromi nadi! Kata kamano, Nyasacha, yie iwinj oganda mari ka lemo ka gichomo odni.’
Seche ma Solomon tieko lamo mare, mach lor piny koa e polo. Kendo mach wang’o misengini mag le ma oselosi. Kendo ler marieny ahinya mowuok kuom Jehova pong’o hekalu. Mani nyiso ni Jehova winjo, kendo omor gi hekaluno kod kwayo ma Solomon ne otimo. Hekaluno ema koro bedo kama ji biro lemoe, to ok tabanakel.
Solomon locho e yo mariek kuom higini mang’eny, kendo ji mor. Kata kamano, Solomon nyuomo mon mang’eny moa e pinje mamoko ma ok lam Jehova. Be inyalo neno achiel kuomgi ka lemo e nyim sanamu-no? Gikone, mon-gi miyo Solomon lamo nyiseche mamoko bende. Be ing’eyo gima timore ka Solomon timo mano? Ok oti gi ji e yo mang’won kendo. Obedo mager, kendo ji ok mor kaka chon.
Mani miyo Jehova iye wang’ gi Solomon, kendo onyise ni: ‘Abiro kawo pinyruoth kuomi, kendo anamiye ng’at machielo. Ok natim kamano kinde ma podi ingima, to e kinde mag loch mar wuodi. Kata kamano, ok abi kawo jo pinyruodhno duto a kuom wuodi.’ We mondo wane kaka mano timore.
1 Weche mag Ndalo 28:9-21; 29:1-9; 1 Ruodhi 5:1-18; 2 Weche mag Ndalo 6:12-42; 7:1-5; 1 Ruodhi 11:9-13.
Penjo
- Solomon kawo kinde maromo nade e tieko gero hekalu mar Jehova, to ang’o momiyo gedono kawo pesa mang’eny ahinya?
- Hekaluno opogi e udi adi madongo, kendo ang’o ma iketo e ot ma iye?
- Ang’o ma Solomon wacho e lamo mare kane otiek gero hekalu?
- Jehova nyiso nade ni omor gi lamo mar Solomon?
- Mond Solomon rwake e timbe mage, kendo ang’o matimore ni Solomon?
- Ang’o momiyo i Jehova owang’ gi Solomon, kendo ang’o ma Jehova wachone?
Penjo mamoko
- Som 1 Weche mag Ndalo 28:9, 10.
Kaluwore gi weche Daudi mondiki e 1 Weche mag Ndalo 28:9, 10, onego wabed gi kinda mar timo ang’o e ngimawa ma pile? (Zab. 19:14; Fili. 4:8, 9)
- Som 2 Weche mag Ndalo 6:12-21, 32-42.
Solomon ne onyiso nade ni, onge ot moro amora moger gi dhano manyalo bedo kar dak mar Ng’a ma Malo Chutho? (2 Weche 6:18; Tich 17:24, 25)
Weche Solomon mayudore e 2 Weche mag Ndalo 6:32, 33 nyiso ang’o kuom Jehova? (Tich 10:34, 35; Gal. 2:6)
- Som 2 Weche mag Ndalo 7:1-5.
Mana kaka nyithind Israel ne pako Jehova gimor nikech neno duong’ mare, ang’o ma wan bende onego watim seche ma waparo gweth ma Jehova miyo joge? (2 Weche 7:3; Zab. 22:22; 34:1; 96:2)
- Som 1 Ruodhi 11:9-13.
Ngima mar Solomon nyiso nade ni bedo ng’at makare nyaka giko en gima duong’? (1 Ruo. 11:4, 9; Mat. 10:22; Fwe. 2:10)