text:
Yesu opako Wuon mare kuom kecho joma bolore (25-27)
Jok mar Yesu kelo yueyo (28-30)
11 Ka Yesu nosetieko chiko jopuonjrene 12 kuom wechego, noa kanyo mondo odhi opuonj e miechgi kendo oyal.2 To ka Johana ma noyudo ni e jela nowinjo humb tije Kristo, nooro jopuonjrene3 mondo gidhi gipenj Yesu niya: “Be in e Jal Mabiro, koso onego warit ng’at machielo mopogore?”4 To Yesu nodwokogi kama: “Dhiuru mondo unyis Johana gik ma uwinjo kendo ma uneno:5 Muofni koro neno, pudhe wuotho, jodhoho bedo maler, joma itgi odino winjo, joma otho ichiero, bende ilando wach maber ne joma odhier.6 Ng’at mamor en ng’atno ma ok chwanyre nikech an.”7 Sama jopuonjrego ne osea, Yesu nochako penjo oganda e wi Johana niya: “Ang’o ma ne udhi neno e thim? Odundu ma yamo yiengo, koso?8 Kare ang’o ma ne udhi neno? Ng’at morwako lewni mayom, koso? Joma rwako lewni mayom yudore e ute ruodhi.9 Kuom adier, kare ang’o ma ne udhine e thim? Mondo une janabi? Ee, awachonu ni, en janabi kendo oduong’ moloyo kata mana janabi.10 En e ma ne ondik wachne niya: ‘Ne! Aoro jaotena e nyimi ma biro ikoni yo motelo!’11 Adier awachonu ni, kuom joma mon onyuolo, onge ng’at mosebetie maduong’ moloyo Johana Jabatiso, to ng’at matinie mogik e Pinyruodh polo duong’ moloye.12 Nyaka a ndalo Johana Jabatiso nyaka chil kawuono, Pinyruodh polo e gima ji kedone gi kinda kendo joma kedone gi kinda e ma yude.13 Nikech weche Jonabi kod Chik duto nokoro gik ma ne dhi timore nyaka e ndalo Johana;14 to ka udwaro yie kuom wachno, ng’euru ni, en e ‘Elija ma jonabi nowacho ni nobi.’15 Ng’at ma nigi ite mondo owinj.16 “Anapim tieng’ni gi jomage? Gichal gi nyithindo matindo mobet e chirni to luongo jotugo wetegi17 ka giwacho niya: ‘Nende wagoyonu asili to ne ok umiel; ne wagoyo nduru to ne ok ukuyo.’18 Kamano bende, Johana nobiro ka ok ochiem kendo ka ok ometh, to ji wacho ni, ‘En gi jachien.’19 Wuod dhano nobiro kochiemo kendo kometho, to ji wacho kama, ‘Neuru! Ng’at ma iye lach kendo ma jamadh divai, osiep josol osuru gi joricho.’ Kata kamano, rieko nyisore ni en kare kokalo kuom gik motimo.”20 Eka nochako kwedo taonde, kama thoth tijene madongo ne otimoree, nikech ne ok giloko chunygi a e richo, kowacho niya:21 “Yaye, nobedni malit in Korazin! Yaye nobedni malit in Bethsaida! nikech ka dine bed ni tije madongo mosetimore kuomugi notimore e Tiro gi Sidon, dikoro ne giseloko chunygi a e richo chon, ka girwako lep gunia kendo gibukore gi buru.22 To awachonu ni, kum mar Tiro gi Sidon nobed ma berberie moloyo maru e Chieng’ Bura.23 To in Kapernaum, be dibed ni noting’i malo e polo, koso? Inilor piny e Liel;* nikech ka tije madongo motimore kuomigi dine otimore e Sodom, taondno dikoro nitie nyaka chil kawuono.24 To awachonu ni, kum mar piny Sodom nobed ma berberie moloyo maru e Chieng’ Bura.”25 Eka Yesu nodwoko sano niya: “Apaki e nyim ji duto Wuora, Ruodh polo gi piny, nimar iseumo wechegi ne jorieko gi joma osomo, kendo iseelogi ne nyithindo matindo.26 Ee, A Wuora, nimar mano e yo miyiego.27 Wuora oseketo gik moko duto e lweta, kendo onge ng’at mong’eyo Wuowi e yo malong’o chuth, mak mana Wuon mare; bende, onge ng’at mong’eyo Wuon mareno e yo malong’o chuth, mak mana Wuode kod ng’ato ang’ata ma Wuodeno dwaro elone.28 Biuru ira, un duto mujony kendo ma ting’ turou, to anamiu yueyo.29 Keturu jok mara kuomu kendo puonjreuru kuoma, nimar adembora kendo chunya muol, to ununwang’ yueyo.30 Nikech jok mara yom kendo ting’na yot.”
Weche Moler Piny
^ Tiende ni, “Hades” ma tiende en kar joma otho. Ne Glosari.


c: text/html

text:
WIC MIR APAR ABIC
Yo m’atira mi woro Mungu tie makani?
1. Ng’a ma copo nyutho iwa yo m’atira mi woro Mungu?
DINI mapol giloko nia giponjo lemandha iwi Mungu. Ento eno tie vupo, pilembe dinine ceke giponjo ponji m’ukoc iwi penji ma nia Mungu tie ng’a man nia wacikara niwore nenedi. Dong’, wacopo ng’eyo nenedi yo m’atira mi woro Mungu? Yehova kende re ma copo nyutho iwa kite ma wacikara niwore ko.
2. Icopo ponjo nenedi yo m’atira mi woro Mungu?
2 Yehova umio iwa Biblia kara waponj yo m’atira ma wacopo niwore ko. Pieno, mediri niponjo Biblia, e Yehova bikonyi ninwang’u bero nikum ponji pare ma tung’ tung’ ma nwang’ere i Biblia, pilembe ebedieng’ lee piri.
3. Mungu ubemito watim ang’o?
3 Dhanu moko giyero nia Mungu jolo dini ceke, ento Yesu uponjo ngo kumeno. Eponjo kumae: “Ku ba dhanu nzu ma giwacu ira kumae, Rwoth, Rwoth, gibimondo i Ker m’i polo ngo; ento ng’atu m’utimo yeny ma Vwa ma i polo yenyo re.” Pieno, etie lembe ma pire tek nia wakeng’ei yeny pa Mungu, kan ing’eye, watim yenyne. Eno tie lembe mi tuko ngo, pilembe Yesu uporo dhanu ma gibeworo ngo cik pa Mungu ku “ju m’utimo camuco” niwacu, juturcik.
4. Yesu uyero ang’o pi ng’atu m’umito timo yeny pa Mungu?
4 Yesu ular upoyowa nia ebibedo ngo yot iwa saa ceke nitimo yeny pa Mungu. Ewacu kumae: “Wumond ku dhugang’ ma diny: kum dhugang’ ubedo lac, yo de bedo her, ma tundo kanyoth, gi dupa de ma gimondo i ie kud i yoje. Kum dhugang’ ubedo diny, yo de bedo likili, ma tundo i kwo, ju ma lam de e ma ginwang’e.” (Matayo 7:13, 14) Yo ma likili, kunoke ayi m’atira mi woro Mungu, terojo i kwo ma rondo ku rondo. Yo ma lac kunoke ayi m’atira ngo mi woro Mungu, terojo i tho. Ento Yehova ubemito ngo nia ng’atu moko acel de utho. Emio ni dhanu ceke kaka mi ponjo lembe iwie.
YO M’ATIRA MI WORO MUNGU TIE MAKANI?
5. Wacopo ng’io nenedi dhanu ma giworo Mungu i yo m’atira?
5 Yesu uyero nia wacopo ng’io ju m’uworo Mungu i yo m’atira. Wacopo ng’iogi nikadhu kud i ponji man i timo migi. Ewacu kumae: “Wubing’eyogi ku nying’gi.” Edok emedo kendo kumae: “Ku ba yen ceke ma ber ecego nyinge ma ber.” (Matayo 7:16, 17) Giragora maeno uwacu ngo nia dhanu ma giworo Mungu gidubo ngo. Ento, jurutic pa Mungu gitimo kero saa ceke nitimo lembe m’atira. Wakeponj kawoni lembe ma copo nikonyowa kara wang’ii dhanu ma giworo Mungu i yo m’atira.
6, 7. Pirang’o ponji mi dhanu ma giworo Mungu i ayi mandha ujengere iwi Biblia? Lapor pa Yesu ubeponjowa ku lembang’o?
6 Ponji mwa ucikere nicungo iwi Biblia. Biblia uyero kumae: “Lembagora ceke ma Mungu yuyo i wie ai ba Mungu man ke kulokane nuti mi ponji, mi nyuth ma junyutho ko dubo, ku mi twiny ma jutwinyo kojo de, ku mi ponji ma mi bedopwe: kara dhanu pa Mungu copo romo kakare, m’eyikre ndhu kum tic ceke ma ber kubang’gi kubang’gi.” (2 Timoteo 3:16, 17) Jakwenda Paulo ukiewo ni Jukristu kumae: “Ka wujolo lembe mi kwenda [niwacu, Lembe pa Mungu] i bang’wa, wujole calu en e lembe mi dhanu ngo, ento, calu ebedo andha Lembe pa Mungu.” (1 Jutesaloniki 2:13) Ponji mi dhanu ma giworo Mungu i ayi mandha cungo kende kende iwi Lembe pa Mungu, Biblia. Ejengere ngo iwi paru mi dhanu, iwi suru migi, kunoke iwi gin mange.
7 Lembe ceke ma Yesu ubed uponjo ujengere iwi Lembe pa Mungu. (Som Yohana 17:17.) Saa ceke, ebed edok iwi wec mi Lembagora. (Matayo 4:4, 7, 10) Jurutic mandha pa Mungu gilubo lapor pa Yesu man giketho ponji migi ceke jengere iwi Biblia.
8. Yesu uponjowa ku lembang’o iwi woro Yehova?
8 Wacikara niworo Yehova kende. Zaburi 83:18 uyero kumae: “In i kendi, ma nyingi Yehova, Ini Ng’atu ma Malu Ngbir wi ng’om ngung’.” Yesu umito dhanu ging’ei Mungu mandha, pieno eponjo dhanu ku nying’ Mungu. (Som Yohana 17:6.) Yesu yero kumae: “Rwo ni Rwoth [niwacu, wor Yehova] Mungu peri, man itim ire kende.” (Matayo 4:10) Pieno, wan ma watie jurutic pa Mungu walubo lapor pa Yesu. Waworo Yehova kende, watio ku nyinge, man waponjo ni dhanu nying’ Mungu, ku lembe m’ebitimo iwa.
9, 10. Wanyutho mer i kindwa nenedi?
9 Wacikara ninyutho mer mandha i kindwa. Yesu uponjo julub pare nia gimer i kindgi. (Som Yohana 13:35.) Kadok watie dhanu mi kabedo kunoke suru makani, kunoke nwang’u niki wabed julonyo kunoke jucan de, mer maeno umbe kud akoyakoya. Mer ma wanyutho i kindwa ucikere nidikowa ni umego ku nyimego. (Jukolosai 3:14) Pieno, wadikara ngo i lwiny, man wanego ngo dhanu. Biblia uyero kumae: “Nyithindho pa Mungu nyuthri, man nyithindho pa wonabali: ng’atu ma tek timo bedopwe ngo nwang’u en e pa Mungu ngo, kadok ng’atu m’umaru umin ungo bende.” Edok emedo kumae: “Dong’ wamara: calu Kain ungo ma en e pa ng’atu ma rac, man enego umin.”
10 Wawodho saa mwa, tego mwa man jamcingwa pi nikonyo man niketho cwinywa ikindwa. (Juebrania 10:24, 25) Watimo “ber ni dhanu ceke.”
11. Pirang’o wayio nia Yesu re ma tie yo ma terojo ibang’ Mungu?
11 Wacikara ninyutho woro ni Yesu pilembe etie yo ma terojo ibang’ Mungu. Biblia uyero kumae: “Man ni kum ng’atu mange both umbe; kum nying’ mange mbe the polo, ma jumio i kind dhanu, ma wakowaboth be ni kume.” (Tic mi Jukwenda 4:12) I Wic mir 5 mi buku maeni, waponjo nia Yehova uoro Yesu ubin umio kwo pare ni jamgony pi dhanu ma wor. (Matayo 20:28) Yehova ung’io Yesu ubed Rwoth kara ebim wi ng’om ngung’. Pieno re ma Biblia uyero nia wacikara nibedo wor ni Yesu ka wamito nikwo rondo ku rondo.
12. Pirang’o wadikara ngo i lemgamba?
12 Wacikara ngo nidikara i lemgamba. Yesu udikere ngo i lemgamba. Kinde ma Yesu ubino iwang’ cik, eyero ni Pilato ma jabim mi Roma kumae: “Ker para en e mi ng’ombuni ngo.” (Som Yohana 18:36.) Calu Yesu, wageno mwa Ker pa Mungu mi polo kende; pi thelembe maeno re, ma wadikara ngo i lemgamba kaka moko ci ma wabekwo i ie. Re, Biblia ung’olo iwa nia wawor ‘tego ma ni i wiwa’ niwacu, bimobim. (Jurumi 13:1) Pieno, waworo cik mi ng’om ma wabekwo i ie. Ento, ka cikne ujai ku cik pa Mungu, walubo lapor mi jukwenda, ma giyero kumae: “Wakoworo Mungu be ma sagu woro dhanu.”
13. Warweyo lembang’o iwi Ker pa Mungu?
13 Wayiyo nia Ker pa Mungu kende re ma bidaru peko mi ng’om. Yesu yero nia jubirweyo “lembanyong’a mi Ker” iwi ng’om ngung’. (Som Matayo 24:14.) Bimobim pa dhanu acel de mbe ma copo timo lembe ma Ker pa Mungu bitimo iwa. (Zaburi 146:3) Yesu uponjo nia warwo pi Ker pa Mungu kinde m’ewacu kumae: “Ker peri bin, Yeny m’iyenyo utimbre i ng’om calu etimbre i polo.” (Matayo 6:10) Biblia uwacu iwa nia Ker pa Mungu binyotho ker ceke pa dhanu man Kerne kende re ma “bicungo mi nja.”
14. Jukani ma gibeworo Mungu i yo m’atira?
14 Calu m’idaru niponjo lembe maeno ceke, penjiri kumae: ‘Jukani ma ponji migi ucungo iwi Biblia? Jukani ma nyutho nying’ Mungu ni dhanu mange? Jukani ma nyutho mer mandha i kindgi, man m’uyio nia Mungu uoro Yesu pi nilaruwa? Jukani ma dikiri ngo i lemgamba? Jukani ma rweyo nia Ker pa Mungu kende re ma bidaru masendi mwa?’ Tie Jumulembe pa Yehova kendgi.
DONG’ UKWAYU ITIM ANG’O?
15. Wacikara nitimo ang’o ka wamito nia Mungu ujol kite ma wabewore ko?
15 Niyio kende kende nia Mungu nuti uromo ngo. Kadok pajogi bende giyio nia Mungu nuti, ento giwore ngo. (Yakobo 2:19) Ka wamito nia Mungu ujol kite ma wabewore ko, wacikara kende kende ngo niyio nia enuti, ento bende nitimo lembe m’eyero.
16. Pirang’o wacikara nikoyara cen ku dini mi vupo?
16 Kara Mungu ujol kite ma wabewore ko, wacikara nikoyara cen ku dini mi vupo. Jabila Isaya ukiewo kumae: “Wuai kud i kinde; wudwokru giwu leng’.” (Isaya 52:11; 2 Jukorinto 6:17) Pieno, wacikara nikoyara cen ku gin moko ci ma tie ku ribiri ku dini mandha ngo.
17, 18. “Babeli ma dit” tie ang’o, man pirang’o ukwayu niwok kud i ie pio pio?
17 Dini mi vupo tie ang’o? Tie dini moko ci ma tie ku ponji ma copo ketho wawor Mungu i yo m’ukoc ku yo ma Lembe pare yero. Biblia lwong’o dini ceke mi vupo, “Babeli ma dit.” (Lembanyutha 17:5) Pirang’o? Ing’ei pii madit m’uumo ng’om i saa pa Noa, ponji dupa mi dini mi vupo ucaku i adhura mi Babeli. Ponji maeno ugam uromo ng’om ngung’. Ku lapor, dhanu ma gibino nikwo i Babeli, gibed giworo ungu mi mungu adek. Tin bende, dini dupa ponjo nia Mungu tie trinita [niwacu, i Mungu acel juperson adek], ento Biblia ponjo kamaleng’ nia Mungu mandha tie acel kende; nyinge Yehova man nia Yesu tie Wode. (Yohana 17:3) Dhanu ma gibino kwo i Babeli gigam giyio bende nia ka ng’atini utho, kume moko medere asu nikwo man nia kumene copo nisendere i mac ma kuthum. Eno tie lembe mandha ngo.
18 Mungu ular uyero nia ceng’ni eni, dini ceke mi vupo binyothere. (Lembanyutha 18:8) Nyo inyang’ de nia ukwayu iwek dini mi vupo pio pio? Yehova Mungu ubemito nia iwok kud i ie pio pio ma fodi saa unuti eni.
19. Yehova bidieng’ piri nenedi kan imaku yub mi timo ire?
19 Kan imaku yub mi weko dini mi vupo kara itim ni Yehova, anyong’a copo nego ngo jurimbi kunoke wat peri moko ikum yub perine, man gicopo caku nisendi. Ento, kud ibed ku jiji, Yehova biweki ngo. Ibidoko acel m’ikind dhanu milioni dupa mi ng’om zoo ma gitie i acel, ma gimariri i andha, man ibibedo ku genogen mi kwo ma rondo ku rondo i ng’om manyen pa Mungu. (Marko 10:28-30) Saa moko yo yo, jurimbi kunoke wat peri ma gibejai ikum yub peri mi timo ni Yehova, gibimaru bende niponjo Biblia.
20. Pirang’o pire tie tek niworo Mungu i yo m’atira?
20 Ceng’ni eni, Mungu bidaru lembe mareco ceke, man Ker pare bibimo wi ng’om ngung’. (2 Petro 3:9, 13) Ebibedo saa maber akeca! Dhanu ceke biworo Yehova i ayi ma Yehova maru wawore ko. Dong’, pire tie tek nia itim pio pio kawoni, man iwor Mungu i yo m’atira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nong Pwony ki Bot Lapwony Madit
Cik ma pud dong giber loyo ma kitwero nongone ginonge i Baibul. Lutino gitwero pwonyo, pe gin ma ngati moni waco, ento gin ma Wonwa ma i polo aye waco.
Gin ma Lutino Mito ki bot Lunyodo
Buk man kicoyo wek otug miti me nywako lok ma pire tek i kin jo matino ki jo ma kwano kwedgi.
Gin Mumiyo Yecu Obedo Lapwony Madit
Jami ango ma Yecu opwonyo? Dok pwonye oa ki kwene?
Waraga Mua ki Bot Lubanga ma Lamar
Waragane tye nonge i buk ma pire tek loyo buk mo mukene.
Ngat ma Ocweyo Jami Ducu
Anga ma ocweyo winyi ci opwonyogi ki koko mamit? Anga ma ocweyo lum? Anga ma ocweyo in?
Lubanga Tye ki Nyinge
Wan ducu watye ki nyingwa. Tika ingeyo nying Lubanga? Pingo nyinge pire tek?
“Man Aye Woda”
Ngo mumiyo Yecu obedo ngat ma pire tek adada?
Lapwony Madit Otiyo pi Jo Mukene
Tika cwinyi bedo yom ka ngati mo otimo gin maber piri? Wan ducu cwinywa bedo yom, dok Lapwony Madit onongo ngeyo meno.
Bedo Lawiny Gwoko In
Jo matino giromo nongo pwony ki bot jo muteggi. Dok ka Lubanga owacci watim gin moni, wageno ni meno obedo gin matir me atima.
Lubanga Ngat Mamalo Loyo Ngat mo Keken
Jo mogo i kingi kitgi ber, ento mogo kitgi raco.
Omyero Wacung Matek i Kom Atematema
Ngo ma omyero itim ka kiwacci ni itim gin marac?
Teko ma Yecu Tye Kwede i Kom Jogi
Pe tye tyen lok mo me lworo jogi, ento omyero wagwokke wek pe gubwolwa.
Kony ma A ki Bot Lumalaika pa Lubanga
Lumalaika pa Lubanga gikonyo jo ma maro Jehovah dok gityo pire.
Yecu Pwonyowa Kit me Lega
Iromo lok ki Lubanga cawa mo keken i dyewor nyo i dyeceng, ci en biwinyo legani.
Jo ma Gudoko Lupwonnye pa Yecu
Onongo gubedo kit dano ango?
Gin Mumiyo Omyero Watim Kica
Yecu oboko ododo me konyowa me niang maber.
Pwony i kom Bedo lakica
Nong pwony ki i lapor pa Lacamaria ma lakica-ni.
Ngo Mono ma Pire Tek Pud Dong Loyo?
Watwero bedo lulonyo i yo me cwiny nining?
Kit me Nongo Yomcwiny
Lapwony Madit otito ka maleng mung mo ma pire tek.
In Tika Wi Po me Wacci Apwoyo?
Itwero nongo pwony ki i lapor pa ludobo apar-ri.
Mono Pore me Lweny?
Ngo ma omyero itim ka peko ocakke?
In Mono Imito ni Ibed Mukwongo Kare Ducu?
Ngo ma Yecu owaco bot lupwonnyene i kare ma gubedo ka laro lok meno?
Omyero Mono Wawakke pi Gin mo Keken?
Yecu tye ka boko ododo i kom Laparicayo ki lajog mucoro.
Gin Mumiyo Omyero Pe Walok Goba
Nen gin ma Jehovah otimo i kom Anania ki Capira.
Tyen Lok Mumiyo Dano Two
Tika kare mo bibino ma dano dong pe two kulu?
Pe Idok Lakwo!
Tam kong i kom lapor pa dano angwen ma gukwalo gin ma pe meggi.
Jo ma Gitimo Jami Maraco Mono Giromo Lokke?
Labol pa Caulo ki malaya mo miyo lagamme.
Gin Mumiyo Timo Gin Maber Tek
Jo maraco gibidok iye nining ka pe itimo gin ma guwacci?
Anga ma Obedo Lubangani?
Dano giworo lubange mapol. Ngo ma myero itim? Awobe Ibru adek guminiwa lagamme.
Kit me Ngeyo Ngat ma Myero Wawiny
“Wudwok jami pa Cecar bot Cecar, ki jami pa Lubanga wudwok bot Lubanga.”
Kwero kwer ducu mono yomo cwiny Lubanga?
Tika onongo ingeyo ni Baibul loko i kom kwero kwer mogo? Watwero ngeyo ngo ma Lubanga otamo i kom kwer magi
Kony me Loyo Lworo
Lapwony Madit pe owaco ni tic pi Jehovah bibedo yot. Ento watye ki yo me nongo tekcwiny ki kony
Ka ma watwero nongo iye kwe cwiny
Ngo ma omyero itim ka iwinyo calo cwinyi cwer nyo itye kic kic?
Kit ma Kigwoko Kwede Yecu
Nong ngec i kom kit ma Jehovah ogwoko kwede Yecu ki bot jo ma onongo gimito neke i kare ma en pud latin.
Yecu Romo Gwokowa
I kare ma en tye i lobo, en onyuto kit ma etwero gwoko kwede jo ma mare.
Ngo ma Bitimme ka Wato?
Tika omyero ilwor to nyo dano ma dong guto?
Waromo Cer ki i To!
Lubanga omiyo bot Yecu twero me cero dano, kadi wa lutino ki i to.
Angagi ma Kibicerogi? Gin Gibikwo Kwene?
Ngo ma Yecu owaco i kom lapeny magi?
Po pi Jehovah gin ki wode
Yecu onyuto ki lulub kore yo ma dok pat me po i kom gin ma Jehovah ki en gutimo piwa.
Gin Mumiyo Omyero Wamar Yecu
En omiyo kwone ma pe ki roc piwa wek wabed ki kwo ma pe tum!
Wi Lubanga Opo i Kom Wode
Yecu ocer.
Kit me Yomo Cwiny Lubanga
Carolok mo me Baibul waco ni: ‘Latinna, bed ryek, wek iyom cwinya, wek anong lagam ma myero adok iye i lok kin ngat ma yeta.’
Lutino ma Giyomo Cwiny Lubanga
Ngo ma iromo timone me yomo cwiny Lubanga?
Gin Mumiyo Omyero Wati
Tic ber pi tamwa ki komwa. Iromo pwonyo kit me nongo yomcwiny i tic.
Angagi ma Gubedo Omegiwa ki Lumegiwa?
Tika kwako bene jo ma pe gubedo lutino pa lunyodowa?
Luremwa Myero Gumar Lubanga
“Pe wuwek gibwolwu—bedo ki jo maraco balo kit mabeco.”
Ker pa Lubanga Obedo Ngo? Kit me Nyuto ni Wamito Ker-ri
I kare ma jami ducu ma i lobo tye i te twero pa Yecu, en biketo alokaloka mogo madongo adada.
Pii Aluka Otyeko Lobo
—Tika Dok Bitimme?
Jo ma kitgi atir gibibedo i lobo pi naka.
Kit ma Waromo Ngeyone ni Armagedon Dong Cok
Lanyut man tye orumowa woko.
Lobo Manyen me Kuc, pa Lubanga
—In Bene Itwero Bedo Iye
Ngo ma myero itim wek inong yomcwiny ki iye pi naka?


text:
SOMO MAR 3
Be en Adier ni Wach Maber Owuok Kuom Nyasaye?
1. Muma owuok kuom ng’a?
Wach maber mar ni ji biro dak nyaka chieng’ e piny ondik ei Muma. (Zaburi 37:29) Muma oting’o buge matindo tindo 66. Nyasaye ne otiyo gi chwo madirom 40 mondo ondik bugego. Buge abich mokwongo ne ondik gi Musa higini machiegni 3,500 mokalo. Buk mogik ne ondik gi jaote Johana higini 1,900 mokalo. Jondik Muma ne ondiko paro mag ng’a? Nyasaye ne owuoyo gi jondik Muma kokalo kuom roho mare maler. (2 Samuel 23:2) Ne gindiko pach Nyasaye, to ok pachgi giwegi. Omiyo Muma owuok kuom Jehova.—Som 2 Timotheo 3:16; 2 Petro 1:20, 21.
2. Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni Muma owuok kuom Nyasaye?
Wang’eyo ni Muma owuok kuom Nyasaye nikech weche duto mokoro chopo e wang’e. Onge dhano manyalo koro weche machop kamano. (Joshua 23:14) Mana Nyasaye Manyalo Duto ema nyalo ng’eyo gadier gima biro timore ne oganda dhano kinde mabiro.—Som Isaiah 42:9; 46:10.
Donge waneno ni en adier ni buk mowuok kuom Nyasaye en buk makende? To kuom adier Muma en buk makende. Osepog Muma tara gi tara e dhok miche. Kata obedo ni en buk machon, weche manie Muma winjore gi sayans madier. Bende, jondiko mag Muma ma ne gin 40 ne ok ogwenyore e wach. * E wi mano, hera mar Nyasaye nenore maler ei Muma, kendo Muma pod nigi teko mar loko ngima ji obed maber. Wechegi osemiyo ji tara gi tara obedo gadier ni Muma en Wach Nyasaye.—Som 1 Jo Thessalonika 2:13.
3. Wach maduong’ ma Muma jiwo en mane?
Muma jiwo wach maber ni dwaro mar Nyasaye en timo ne dhano gik mabeyo. Ndiko lero kaka chon dhano ne olalo gweth mar dak e paradis e piny, kendo olero kaka ibiro duok paradis e piny kendo.—Som Fweny 21:4, 5.
Wach Nyasaye bende oting’o chike koda puonj. E wi mano, Muma oting’o histori e wi kaka Nyasaye osebedo ka tudore gi dhano—histori manyiso kido mag Nyasaye. Omiyo, Muma nyalo konyi ng’eyo Nyasaye. Olero kaka inyalo bedo osiep Nyasaye.—Som Zaburi 19:7, 11; Jakobo 2:23; 4:8.
4. Ang’o minyalo timo mondo ing’e Muma?
Nitie yo ma Yesu ne otiyogo ma brosuani bende biro tiyogo e konyi ng’eyo Muma. Ne olero “tiend weche manie Ndiko” kotiyo gi Muma wuon.”—Som Luka 24:27, 45.
Wach maber mowuok kuom Nyasaye e wach maberie moloyo. Kata kamano, jomoko ok odewo wach maber mowuok kuom Nyasaye, kendo jomoko to chwanyore gi wachno. Chunyi kik nyosre. Mondo iyud ngima mochwere dwarore ni mondo idhi nyime puonjori e wi Nyasaye.—Som Johana 17:3.
^ par. 3 Ne brosua miluongo ni Kitabu kwa Ajili ya Watu Wote.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Momiyo Wanyalo Bedo Gadier ni Muma Owuok Kuom Nyasaye?
Ka Muma en bug Nyasaye adier, onego bed ni opogore gi buge mamoko.
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Muma—Buk Moting’o Wach Nyasaye
Muma nyalo konyi nade mondo inyagri gi chandruok mag ngima? Ang’o momiyo inyalo keto yie kuom weche mokor manie iye?
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Ang’o Monego Wang’e e Wi Nyasaye?
Be ing’eyo ni Nyasaye oheri in iwuon? Puonjri mondo ing’e kit Nyasaye kod kaka inyalo sudo machiegni kode.


text:
DUL ME 15
Pwony i kom Bedo lakica
MONO pore me bedo ki tam marac i kom ngat mo ma peya iniang i kome?— Pe. Man nongo nyutu ni pe wamaro ngat meno pien ni nyo en dok nen mapat nyo loko leb mukene.
Mono itamo ni opore me bedo ki kodi tam ma kit meno?— Pe. Tam ma kit meno pe opore dok pe nyutu cwiny me kica. Omyero pe wabed ki tam marac i kom ngat mo pien ni en dok nen mapat ki wan.
Tika ingeyo ngat mo ma rangi del kome pat ki megi nyo loko leb mukene?— Gwok nyo bene ingeyo jo mogo ma ginen pat pien ni gunongo awano nyo gitye ki two. In mono inyutu cwiny me kica kacel ki mar bot dano ma nen mapat kwedi?—
Ka wawinyo lok pa Lapwony Madit, Yecu Kricito, wabibedo lukica bot dano ducu. Lok me rangi del kom nyo lobo ma ngat moni a ki i iye pe omyero obed gin ma pire tek botwa. Omyero wanyut kica bote. Man aye obedo pwony ma Yecu omiyo kadi bed ni dano ducu pe giye. Kong wanyam lok i kom pwonynyi.
Lajudaya mo ma onongo tye ki tam marac i kom jo mukene obino bot Yecu ci openye ni, ‘Atim ango wek alim kwo ma pe tum?’ Yecu ongeyo ni laco-ni onongo tye ka mito ni ewac ni omyero wabed lukica bot dano ma rangi del komgi rwatte ki megwa nyo gia ki i rokwa keken. Ma ka gamo lapeny meno, Yecu openyo laco-ni ni: ‘Cik pa Lubanga waco ni myero watim gin ango?’
Laco-ni ogamo ni: ‘Mar Jehovah Lubangani ki cwinyi ducu, dok mar lawoti bene kit macalo imarre keni.’ Yecu owacce ni: ‘Igamo kakare. Medde kitimo meno ci ibinongo kwo ma pe tum.’
Ento, laco-ni onongo pe mito nyutu kica nyo mar bot dano me rangi del kom kacel ki rok mukene. Pi meno en otemo yenyo yo me loyo kop-pi. En openyo Yecu ni: “Lawota anga?” En nen calo onongo mito ni Yecu owacci: “lawoti aye luremi” nyo, “Dano me rangi del kom kacel ki rok ma megi.” Me gamo lapeny meno, Yeco otito lapor acel i kom Lajudaya ki Lacamaria. Lapor-re woto kit man.
Laco mo onongo oa ki i Jerucalem cito piny tung Jeriko. En onongo obedo Lajudaya. I kare ma tye ka wot luyak gumake. Gugoye opoto piny ci gukwanyo centene kacel ki bongine. Luyak-ki gugoye matek ci guweke i teng gudu ma onongo dong cok to.
I nge cawa mo manok, lalamdog pa Lubanga onongo bene tye ka lubo yo acel-lu. En oneno laco-ni ma tye ki ret marac. Ngo ma onongo in ibitimo?— Lalamdog-gi omedde mere ki wotte i teng gudu tungcel. En pe ocung matwal. En pe otimo gin mo keken me konyo laco meno.
I ngeye, laco mo mukene ma ladini onongo tye ka lubo yo man. En onongo obedo Lalevi ma tiyo i ot pa Lubanga ma tye i Jerucalem. Tika en ocung me miyo kony?— Pe. En bene otimo gin ma lalamdog-ca otimo.
Me agikkine Lacamaria mo otuc ki i yo acel-li. Tika iromo neno en ma tye ka bino ki i kona?— En oneno Lajudaya-ni obuto kun tye ki ret maraco atika. Omyero wange ni pol pa Lucamaria ki Lujudaya onongo pe gimarre matwal. (Jon 4:9) Pi meno, Lacamaria-ni mono onongo obiweko laco-ni labongo mine kony? Itamo ni en owaco ki i cwinye ni: ‘Ngo mono ma weko akonyo Lajudaya man? En mono nongo bikonya ka an aye onongo awanne’?
Kica omako Lacamaria-ni i kare ma oneno laco-ni tye obuto i teng gudu. En onongo pe twero weko laco-ni wek oto. Pi meno, olor piny ki i wi kanane ci ocito bot laco-ni ocako dunyo wang rette. En otiyo mo ki kongo vino i wang rette. Man onongo konyo wek rette ocang. Ci en otweyo wang rette ki bongo.
Lacamaria ni oilo laco-ni motmot i wi kana. I ngeye okomo kwede i lung mot naka nio ka guo i ot welo. Ki kunnu, Lacamaria-ni opango ot bot laco-ni, ci ogwokke maber.
Yecu openyo laco ma en tye ka lok kwede-ni ni: ‘Anga i kin jo adek-ki ma itamo ni obedo lawot dano-nu maber?’ In igamo ningo? Mono obedo lalamdog-gi, Lalevi-ni, nyo Lacamaria-ni?—
Laco-ni ogamo ni: ‘Laco ma ocung ci okonyo laco ma owane-ni aye obedo lawot dano-nu maber.’ Yecu owacce ni: ‘Igamo kakare. In bene cit, icitim kit meno.’
Meno mono pe obedo lapor maber atika? Lapor-ri nyutu ka maleng jo ma gubedo luwotwa. Pe gubedo luremwa macok keken. Dok bene pe gubedo jo ma rangi del komgi nen calo mewa nyo giloko lebwa keken. Yecu opwonyowa me bedo lukica bot dano mo keken kadi bed gia ki kwene, ginen nining nyo giloko leb mene.
Man aye kit ma Lubanga Jehovah tye kwede. En pe tye ki tam marac. Yecu owaco ni: ‘Wonwu ma tye i polo miyo cengnge tuc bot jo maraco ki jo mabeco bene. Dok en miyo kot cwer bot jo ma kitgi atir, ki bot jo ma pe kitgi atir.’ Pi meno dong, omyero wabed lukica calo Lubanga bot dano ducu.
Dong ka ineno ngat mo ma owane, ngo ma ibitimone?— Ka ngat meno oa ki i lobo mukene nyo rangi del kome pat ki megi kono? En bene obedo lawoti, dok omyero imine kony. Ka ce inongo ni itidi tutwal ma pe iromo mine kony, ci itwero lwongo ngat mo madit wek omi kony. Nyo itwero penyo pi kony ki bot abili nyo lapwony. Meno nyutu bedo ki kica, calo pa laco ma Lacamaria-ni.
Lapwony Madit mito ni wabedo lukica. En mito ni wakony jo mukene labongo parone ni gin gubedo angagi. Man aye oweko en omiyo lapor i kom Lacamaria ma lakica-ni.
Pi pwony ma nyutu bedo lakica i kom dano labongo paro pi rangi del kom nyo rok, kwan Carolok 19:22; Tic pa Lukwena 10:34, 35; ki 17:26.


text:
DUL ME 10
Teko ma Yecu Tye Kwede i Kom Jogi
TIKA wi po pingo lamalaika pa Lubanga acel odoko Catan Larac-ci?— Mitine marac ni myero kiwore aye oweko en ojemo i kom Lubanga. Lumalaika mukene mono bene gulubo kor Catan?— Gulubo. Baibul lwongogi ni ‘lumalaika pa Catan,’ nyo jogi.
Lumalaika nyo jogi maraco magi mono giye ni Lubanga tye?— Baibul wacci, ‘Jogi giye ni Lubanga tye.’ (Yakobo 2:19) Ento i kare-ni gilwor. Lworo man tye pien gingeyo ni Lubanga bipwodogi pi jami maraco ma gutimo. Ngo marac ma gin gutimo?—
Baibul wacci lumalaika magi guweko pacogi maber i polo ci gubino i lobo kany ka kwo calo dano. Gutimo man pien ni onongo gimito donyo i tim me buto ki mon mabeco me lobo man. (Acakki 6:1, 2; Juda 6) Tika ingeyo ngo ma tim me buto obedo?—
Tim buto obedo ribbe macok i kin laco ki dako i yo ma dok pat. Ka ingeye latin romo dongo i i minne. Ento rac pi lumalaika me donyo i tim buto. Lubanga mito ni co ki mon ma gunyomme keken aye gudony i tim buto. I yo ma kit meno, ka gunywalo latin, laco gin ki dakone giromo gwokone.
I kare ma lumalaika gulokke gudoko dano ci gubuto ki mon i lobo kany, lutinogi gudongo gudoko jo Nepil. Jo-nu onongo giger dok giwano dano. Pi meno, Lubanga okelo pi aluka me tyeko jo Nepil woko kacel ki jo ducu maraco. Ento en owacci Nua oyub yeya me laro jo manok ma gitimo jami mabeco-ni. Lapwony Madit owacci pire tek ni wiwa myero opo i kom gin mutimme i kare me Pii Aluka meno.
Ingeyo ngo mutimme i kom lumalaika magi i kare ma Pii Aluka obino?— Gugiko tic ki kom pa dano adana-ni, ci gudok cen i polo. Ento onongo dong pe giromo medde kibedo lumalaika pa Lubanga, pi meno gudoko lumalaika pa Catan, nyo jogi. Ngo mutimme i kom lutinogi ma gubedo jo Nepil-li?— Gin guto i Pii Aluka. Kadi wa jo mukene ma pe guwinyo Lubanga bene guto.
Cakke wa i kare me Pii Aluka-ni, Lubanga pe dong oye ki jogi magi me lokke me doko calo dano. Kadi bed pe wanenogi, ento jogi magi pud gitute me bwolowa wek watim jami mogo maraco. Gitye ka kelo ayelayela mapol makato kare mukato angec-ca woko. Man tye kumeno pien gibologi woko ki i polo piny i lobo.
I ngeyo pingo pe watwero neno jogi magi?— Pien gubedo cwiny. Ento wangeyo maber ni gikwo. Baibul wacci Catan tye ka ‘bwolo dano i lobo-ni ducu,’ dok jogine gitye ka konyo en.—Niyabo 12:9, 12.
Larac-ci kacel ki jogine mono giromo bwolowa bene?— Giromo bwolowa ka pe wagwokke. Ento omyero pe wabed ki lworo. Lapwony Madit-ti owacci: ‘Larac-ci pe tye ki twer i koma.’ Ka wabedo cok ki Lubanga, ci en bigwokowa ki bot Larac-ci kacel ki jogine.
Pire tek ni omyero wange jami maraco ma jogi gibitemme me bwolowa wek watim. Tam kong lok man. Jami maraco ango ma jogi gutimo i kare ma gubino i lobo-ni?— Ma peya Pii Aluka obino, gin gubuto ki mon, gin ma lumalaika onongo myero pe gutim. I kare-ni, cwiny jogi bedo yom ka dano pe gilubu cik pa Lubanga i kom tim buto. Wek kong apenyi, Angagi keken mono ma myero gudony i tim buto?— Igamo kakare, jo munyomme keken.
I kare-ni, awobe ki anyira matino gidonyo i tim buto, man rac tutwal pigi. Baibul nyutu ni Lubanga aye ocweyo kom me co ki me mon. Jehovah ocweyo dul kom magi pi tyen lok ma dok pat ma jo munyomme keken aye myero guti kwede. Yomo cwiny jogi ka dano gitimo jami ma Jehovah ogengo. Me laporre, yomo cwiny jogi ka awobi gin ki anyaka mo gituko ki komgi me co nyo me mon. Wan pe wamito yomo cwiny jogi, pe tye kumeno?—
Tye gin mukene bene ma jogi gimaro ento Jehovah dagi. Tika ingeyo gin meno?— Tim bwami. (Jabuli 11:5) Tim bwami aye ka dano gibedo ger dok giwano jo mukene. Wi myero opo ni jo Nepil ma gubedo lutino pa jogi-ni gutimo tim bwami.
Jogi bene gimaro kelo lworo i cwiny dano. I kine mogo giporo bedo calo jo muto. Giromo bene poro dwan jo ma dong guto woko. I yo ma kit man, jogi gibwolo dano mapol wek guye ni jo ma dong guto pud gikwo dok gitwero lok ki jo ma kwo. Ada, jogi gimiyo dano mapol giye ni tipo pa jo muto tye.
Pi meno, myero wabed ma wangwa twolo wek Catan ki jogine pe gubwolwa. Baibul cikowa ni: ‘Catan temme me nen calo lamalaika ma kite ber, kadi wa luticce bene.’ (2 Jo Korint 11:14, 15) Ki lok ada, jogi kitgi raco. Kong wanenu kit ma giromo temme kwede me weko wabedo calo gin.
Kakwene ma dano gipwonyo iye jami mapol ma dok i kom tim gero, tim me buto ma pe opore, lok i kom cwec me cwiny ki dong tipo pa jo muto?— Mono pe gipwonyo ka gineno filim ki yub me telebijon, cito i ot nyutu vidio nyo ki bot lurem maraco i cukul? Timo jami magi mono nyikowa cok bot Lubanga kece bot Larac-ci ki jogine? Itamo ningo?—
Itamo ni nga ma mito ni wawiny dok wanen jami maraco?— Catan ki jogine. Itamo ni an ki in myero watim gin ango?— Mitte ni myero wakwan, wawiny, dok wanen jami ma keliwa adwogi maber dok ma bikonyowa me tic pi Jehovah. Tika iromo tamo jami mogo mabeco ma watwero timogi?—
Ka watimo jami mabeco, pe tye tyen lok mo ma miyo walworo jogi. Yecu tek loyogi, dok jogi gilwore. I nino mo acel, jogi gukok bot Yecu ni: “Dong ibino ka tyekowa bo?” (Marako 1:24) Cwinywa mono pe bibedo yom ka kare bio pi Yecu me tyeko Catan ki jogine?— Ento i kare-ni, watwero bedo ki gen ni Yecu bigwokowa ki i kom jogi ka wabedo cok ki en kacel ki Wonne me polo.
Kong wakwan gin ma myero watim me gwokke ki i kom Catan ki jogine i 1 Petero 5:8, 9 ki Yakobo 4:7, 8.


text:
Jehova En Ng’a?
Dwoko ma Muma chiwo
Jehova e Nyasaye madier ma wuon Muma kendo Jachuech mar gik moko duto. (Fweny 4:
Jehova en nying makende mar Nyasaye. (Wuok 3:
Nying mar Jehova en nying Nyasaye e dho Hibrania ma olok e dho Kisungu—kata nukta ang’wen ma gin יהוה (YHWH), ma be ong’ere kaka Tetragrammaton. Yo masie ma ne indikogo nyingno e dho Hibrania ok ong’ere maler. Kata kamano, nyingno sigande lach e dho Kisungu, kochakore gi Muma mar William Tyndale ma ne olok e higa mar 1530. *
Ang’o momiyo yo miluongogo nying Nyasaye e dho Hibrania chon en gima ok ong’ere?
Dho Hibrania machon ne indiko ma onge nyukta mochung’ kendgi kaka a,e,i,o,u. Ng’ama ne somo dho Hibrania ne nyalo chiwo nyukta makare mag dhokno. Kata kamano, bang’ ka nosetiek ndik Ndiko mag Dho Hibrania, moko kuom Jo-Yahudi nomuoch gi tim moro ni en gima rach luongo nying Nyasaye. Sama gisomo ndiko moro gi dwol ma malo to ndikono oting’o nying Nyasaye, ne giwilo nyingno gi nyinge kaka “Ruoth” kata “Nyasaye.” Kaka higni ne medo kalo, timno nonya ahinya mochopo kama koro nying mar Jehova ok tigo chuth chuth. *
Jomoko paro ni nying Nyasaye niluongo ni “Yahweh,” to jomoko bende nigi paro mopogore. Buk moro mar Dead Sea Scroll motingo sula moko mag ndiko mar Tim Jo-Lawi e dho Grik luongo nyingno ni Iao. Jondiko machon mag dho Grik bende ne luongo nyingno ni Iae, I·a·beʹ, kod I·a·ou·eʹ, kata kamano, onge kata achiel kuom nyingego minyalo wach ni ne itiyogo e dho Hibrania machon. *
Puonj moko ma ok ni kare ma ji nigo e wi Nying Nyasaye e Muma
Puonj ma ok ni kare: E loko mag Muma ma nigi nying “Jehovah,” jondiko ema nomedo nyingno.
Adiera: Nying Nyasaye e dho Hibrania mongere kaka Tetragrammaton yudore nyadi 7,000 e Muma. * Ng’eny joloko mag Muma nogolo goyiem nying Nyasaye kendo giwile gi nyinge mag telo kaka “Ruoth.”
Puonj ma ok ni kare: Nyasaye Manyalo Duto ok onego obed gi nying moro sie.
Adiera: Nyasaye owuon notayo jondiko mag Muma mondo gindik nyinge ndalo alufe, kendo nochiko jogo duto malame mondo oti gi nyinge. (Isaiah 42:8; Joel 2:
Puonj ma ok ni kare: Kaluwore gi puonj mag Jo-Yahudi, nying Nyasaye ok onego obed e Muma.
Adiera: En adier ni jondiko moko mag Jo-Yahudi nodagi luongo nying Nyasaye. Kata kamano, ok ne gigole e Mumbegi. Nyasaye ok dwar ni waluw chike mag dhano ma ok luwre gi chikene.
Puonj ma ok ni kare: Nying Nyasaye ok onego otigo e Muma nikech ji ne ok ong’eyo kaka ne iluongo nyingno e dho Hibrania machon.
Adiera: Bedo gi paro ma kamano nyiso ni Nyasaye dwaro ni ji mawacho dhok mopogore opogore oluong nyinge e yo machal. Kata kamano, Muma nyiso maler ni jotich Nyasaye ma nodak e kinde machon kendo ma ne wacho dhok mopogore opogore ne luongo nying Nyasaye e yo mopogore opogore.
Ne ane ranyisi mar Joshua jang’ad bura mar Jo-Israel. Jokristo mokwongo ma ne wacho dho Hibrania ne nyalo luongo nyingno ni Yehoh·shuʹaʽ, ka Jokristo ma ne wacho dho Grik to ne nyalo luonge ni I·e·sousʹ. Muma nyiso e dho Grik ni niluongo nying mar Joshua ma en nying mar dho Hibrania, konyiso ni Jokristogo ne luwo kaka iluongo nyinge gik moko kaluwore gi dhoggi.
To mano e yo minyalo tigo sama iloko nying Nyasaye e dhok mamoko. Gima duong’ en keto nying Nyasaye kuonde ma owinjore e Muma to ok kaka ne iluongo nyingno e ndalo machon.
^ par. 5 Tyndale notiyo gi nying mar “Iehouah” sama noloko buge abich mokwongo mag Muma. Kaka kinde ne medo kalo, dho Kisungu nolokore, kendo yo ma ne indikogo nyingno bende nolokore. Kuom ranyisi, e higa mar 1612, ka Henry Ainsworth ne loko bug Zaburi, nondiko nyingno ni “Iehovah”. Kae to e higa mar 1639, noloko nyingno ni “Jehova.” Kamano bende, Muma mar American Standard Version ma ne ondik e higa mar 1901, nondiko nyingno ni “Jehovah” e kuonde duto ma nyingno ne yudore e dho Hibrania.
^ par. 7 Muma mar ariyo mar New Catholic Encyclopedia, Volume 14, e ite mag 883-
^ par. 8 Mondo iyud weche momedore, dhi e apendiks A4, ma wiye wacho ni “The Divine Name in the Hebrew Scriptures,” e Muma mar New World Translation of the Holy Scriptures.
^ par. 11 Ne buk mar 2 mar Theological Lexicon of the Old Testament, ite mag 523-
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Nyasaye Nigi Nyinge?
Nyasaye nigi nying mang’eny mag telo, kaka Ng’ama Nyalo Duto, Jachuech, kod Ruoth. Kata kamano, en gi nying masie. Nyingno yudore nyadi 7,000 e Muma.
SUD MACHIEGNI GI JEHOVA
“Neuru, Jali E Nyasachwa”
Ang’o momiyo Musa nopenjo mana nying Nyasaye to noyudo ong’eyo nyingno?
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Minyalo Timo Mondo Isud Machiegni gi Nyasaye?
Fweny kabe Nyasaye winjo lemo duto, kaka onego walem, kendo gimachielo ma wanyalo timo mondo wasud machiegni gi Nyasaye.


text:
Ere Kama Wanyalo Yudoe Dwoko mag Penjo ma Chandowa e Ngima?
Be dwoko yudore . . .
e sayans?
e puonj mag dhano?
koso e Muma?
JAL MORO MA NE ONDIKO MUMA NE OKWAYO NYASAYE KAMA
“Imi weche odonjna . . . Wachni en adiera.” —Zaburi 119:144, 160, The Bible in Luo, 1968.
Muma chiwo dwoko mag penjo ma ji tara gi tara nigo.
Be diher bedo achiel kuomgi?
Websait mar jw.org/luo nyalo konyi.
SOM weche ma luwogi e Intanet
Weche ma konyo joot
NE vidio mag Muma
GOL buge mopogore opogore
Brosua miluongo ni Wach Maber Mowuok Kuom Nyasaye!
Buk miluongo ni Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
EN PENJO MANE MA CHANDI MOLOYO E KIND PENJO MA LUWOGI?
En ng’ano sie machiko pinyni?
Be jomotho chieng’ nobed mangima kendo?
Yud dwoko ma Muma chiwo kuom penjogi e Websait mar jw.org/luo.
(Di kama ondik ni “BUGE” kae to idi “BUGE & BROSUA”)


text:
Iparo ni Ngima Biro Chalo Nade Kinde Mabiro?
Be pinywani . . .
biro siko kaka en sani?
biro medo bedo marach moloyo?
biro bedo kama ber?
DWOKO MA MUMA CHIWO
“Nyasaye noywe pi wang’ duto e wengegi; tho ok nobedie kendo, kata ywak, kata nduru, kata rem ok nobedie, nikech gik machon osekadho.”—Fweny 21:4, The Bible in Luo, 1968.
KAKA WACHNO NYALO KONYI
Ji notim tije makelonegi mor.—Isaiah 65:21-23.
Tuoche gi chandruok moro amora ok nobedie.—Isaiah 25:8; 33:24.
Ji nodag gi mor nyakachieng’ ka gin gi joodgi koda osiepegi.—Zaburi 37:11, 29.
BE WANYALO BEDO GADIER KUOM GIK MA MUMA PUONJO?
Ee, nikech weche kaka maluwogi:
Nyasaye nigi nyalo mar chopo gik mosingo. Muma wacho ni Jehova Nyasaye kende e “Manyalo Duto,” nikech en ema en gi teko duto. (Fweny 15:3) Omiyo en gi nyalo duto mar chopo singo mare mar loko pinywani obed kama ber. Mano e momiyo Muma wacho niya, “kuom Nyasaye duto nyalore.”—Mathayo 19:26.
Nyasaye gombo ahinya chopo singono. Kuom ranyisi, Jehova dwaro ahinya chiero joma otho.—Ayub 14:14, 15.
Muma bende wacho ni Yesu Wuod Nyasaye, nochango joma ne tuwore. Ang’o momiyo nochango ji? En nikech nodwaro mondo ji obed mangima. (Mariko 1:40, 41) Mana kaka Wuon mare, Yesu ne nigi gombo mar konyo joma nigi chan.—Johana 14:9.
Omiyo wanyalo bedo gadier ni Jehova kod Yesu dwaro konyowa mondo wabi wabed gi ngima maber e kinde mabiro!—Zaburi 72:12-14; 145:16; 2 Petro 3:9.
TEM ANE DWOKO PENJONI
Nyasaye biro loko pinywani mondo obed maber e yo mane?
Ne ane dwoko ma Muma chiwo e ndiko mag MATHAYO 6:9, 10 kod DANIEL 2:44.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Momiyo Nyasaye ne Ochweyo Piny?
Muma lero gimomiyo Nyasaye ne ochweyo piny, kinde ma chandruok biro rumie, kod gima biro timore ne piny e kinde mabiro kod joma odak e iye.
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Pinyruodh Nyasaye en Ang’o?
Ruodh Pinyruodh Nyasaye en ng’a, kendo Pinyruodhno biro chopo ang’o?


text: 22 Kendo Yesu nomedo wuoyo kodgi kotiyo gi ngeche niya:2 “Pinyruodh polo inyalo pim gi ruoth moro ma noloso nyasi mar kend ne wuode.3 Mi nooro wasumbnine mondo oluong joma ne ogwel e nyasino, kata kamano jogo ne ok dwar biro.4 Kendo nooro wasumbni mamoko kowacho niya: ‘Nyisuru joma ogwelgo kama: “Neuru! Aseiko chiemo, oseyang’ ruedhi gi jamni machwe kendo gik moko duto oseik. Biuru e nyasi mar kend.”’5 Kata kamano, ne ok gidewo mi ne gidhi mana e yoregi, moro e puothe, machielo e ohande;6 to modong’ nomako wasumbninego mi ne gitimonegi timbe achaya kendo ne ginegogi.7 “Ruoth nobedo gi mirima mi nooro jolwenyne kendo ne ginego jonekgo mi giwang’o taondgi.8 Eka nowacho ne wasumbnine ni, ‘Nyasi mar kend oseikore, to joma ogwel ok nowinjore.9 Kuom mano, dhiuru e nderni ma wuok e taondni, kendo ugwel ng’ato ang’ata ma uyudo e nyasi mar kend.’10 Eka wasumbnigo nodhi e nderni mi ne gichoko ji te ma ne giyudo, maricho gi mabeyo duto, kendo ot ma nitimoe nyasi mar arusno ne opong’ gi joma chiemo.11 “Ka ruoth nobiro nono welo, noneno ng’ato kanyo ma ok norwakore gi nanga mar kend.12 Omiyo, nopenje kama: ‘Omera, ere kaka nende idonjo kae ka ok irwako nanga mar kend?’ Dhoge nomoko.13 Eka ruoth nowacho ne jotichne ni, ‘Tueuru lwetene gi tiendene kendo uwite oko e mudho. Kanyo e kama ywagruokne kod muodo lekene nobedie.’14 “Nimar nitie joma ng’eny mogwel, to joma nok e moyier.”15 Eka Jo-Farisai nodhi mi giriwo paro kanyachiel mondo gimake gi wach moa e dhoge.16 Omiyo, ne gioro jopuonjregi ire kanyachiel gi jolup Herode ka giwacho niya: “Japuonj, wang’eyo ni in ja adier kendo ipuonjo yor Nyasaye gadier kendo ok iluoro wang’ ng’ato nimar ok ing’i dhano gi kaka onenore gi oko.17 Kuom mano, wachnwae, ineno nade? Be chulo osuru ne Kaisar en gima owinjore gi chik, koso ok owinjore?”18 To kong’eyo parogi maricho, Yesu nodwokogi niya: “Ang’o momiyo utema un joma wuondoregi?19 Nyisauru ane pesa ma mingli mar osuru.” Ne gikelone dinari achiel.20 Nopenjogi kama: “Kido gi ndiko man kuomegi gin mag ng’a?”21 Ne gidwoke niya: “Gin mag Kaisar.” Eka nowachonegi kama: “Kare chuluru Kaisar gige Kaisar, to gige Nyasaye ne Nyasaye.”22 Kane giwinjo wachno, ne gihum kendo ne giweye mi gidhi yorgi.23 E chieng’ono, Jo-Sadukai ma wacho ni chier onge nobiro ire mi ne gipenje niya:24 “Japuonj, Musa nowacho kama: ‘Ka ng’ato otho to ok onyuolo nyithindo, owadgi nyaka kend chiegeno mondo onyuolnego nyithindo.’25 Koro ne nitie owete moko abiriyo kodwa. Mokwongo nokendo kae to otho, to nikech ne oonge gi nyithindo, noweyo chiege ne owadgi.26 Mano bende e gima ne otimore gi owadgi mar ariyo gi mar adek, nyaka giduto ji abiriyo.27 Gikone, dhakono ne otho.28 Omiyo, e chier, dhakono nobed chi ng’a kuom ji abiriyogo? Nimar nosebedo chi ng’ato ka ng’ato kuomgi.”29 Yesu nodwokogi niya: “Pachu ok ni kare nimar ok ung’eyo Ndiko kata teko mar Nyasaye;30 nikech e chier, chwo ok kend, kendo mon bende ok chiw e kend, to gibedo kaka malaike e polo.31 Kuom wach chier mar joma otho, donge usesomo gima Nyasaye nowacho niya:32 ‘An e Nyasach Ibrahim, Nyasach Isaka, kendo Nyasach Jakobo’? En Nyasach joma ngima, to ok Nyasach joma otho.”33 Kane oganda owinjo mano, ne gihum gi puonjne.34 Ka Jo-Farisai nowinjo kaka noseloyo Jo-Sadukai gi wach mi dhogi nomoko, giduto ne gichokorene kanyachiel.35 Eka achiel kuomgi ma nolony e Chik noteme kuom penje kama:36 “Japuonj, en chik mane maduong’ie moloyo e Chik duto?”37 Nodwoko niya: “‘Nyaka iher Jehova Nyasachi gi chunyi duto, kendo gi ngimani duto, kendo gi pachi duto.’38 Mani e chik maduong’ie moloyo kendo mokwongo.39 Mar ariyo ma chal kode e ma: ‘Nyaka iher wadu kaka iherori iwuon.’40 Chike ariyogi e ma Chik duto kod weche Jonabi otenoree.”41 Koro ka noyudo Jo-Farisai ochokore kanyachiel, Yesu nopenjogi kama:42 “Uneno Kristo nade? En wuod ng’a?” Ne gidwoke niya: “Wuod Daudi.”43 Nopenjogi kama: “Kare obet nade ni kokalo kuom roho maler Daudi ne oluonge ni Ruodha kowacho ni,44 ‘Jehova nowacho ne Ruodha niya: “Bed e bada korachwich nyaka chop aket wasiki e bwo tiendi”’?45 Kare ka Daudi luonge ni Ruodha, ere kaka onyalo bedo wuode?”46 To onge ng’at ma ne nyalo dwoke wach moro, kendo nyaka a chieng’no, onge ng’ato ang’ata ma notemo hedhore medo penje.


text:
APENDIXS
Gima Onego Wang’e e wi Wuoro, Wuowi, kod Roho Maler
JOGO ma oyie e puonj mar Didek, wacho ni nitie nyiseche adek ei achiel—Wuoro, Wuowi, kod Roho Maler. Moro ka moro kuom nyiseche adekgi iwacho ni romre gi mamokogo, moro ka moro nigi teko manyalo duto, kendo ni moro ka moro onge gi chakruok. Kuom mano, kaluwore kod puonj mar Didek, Wuoro en Nyasaye, Wuowi en Nyasaye, kendo Roho Maler bende en Nyasaye, to kata kamano, ni giduto gin Nyasaye achiel.
Ng’eny joma oyie gi puonj mar nyasaye ma nyadidek, wacho ni ok ginyal lero tiend puonjni. Kata obedo kamano, podi gineno ni mano en puonj mawuok ei Muma. Onego wang’e ni “Didek” en wach ma ok yudore ei Muma. To kata kamano, be puonj mar Didek yudore ei Muma? Mondo wayud dwoko mar penjoni, we wang’i ane ndiko ma ji ma puonjo ni nitie nyasaye ma nyadidek, tiyogo e siro puonjno.
“WACH NE EN NYASAYE”
Ndiko mar Johana 1:1 wacho kama: “Kar chakruok Wach ne nitie, kendo Wach bende ne ni kod Nyasaye, kendo Wach ne en Nyasaye.” Bang’e ei sulano, jaote Johana nyiso maler ni “Wach” en Yesu. (Johana 1:14) To nikech Wach iluongo ni Nyasaye, jomoko neno ni Wuowi kaachiel gi Wuoro nyaka bed ni gin Nyasaye achiel.
Ng’e maber ni ndikoni ne okwong ndiki e dho-Grik. Bang’e, jolok Muma ne ondikogi e dhok mamoko. Kata kamano, jolok Muma moko ok ne otiyo kod weche mawacho ni “Wach ne en Nyasaye.” Nikech ang’o? Kaluwore kod kaka ging’eyo dho-Grik ma ne oti godo e ndiko Muma, jolokogo ne oyudo ni weche mawacho ni “Wach ne en Nyasaye” ne onego olok e yo machielo. E yo mane? Nitie ranyisi mamoko kaendi: “Logos [Wach] ne nigi kido mar Nyasaye.” (A New Translation of the Bible) “Wach ne en nyasaye.” (The New Testament in an Improved Version) “Wach ne ni kod Nyasaye kendo ne nigi kido kaka mar Nyasaye.” (The Translator’s New Testament) Kaluwore gi loko manie Muma kaka magi, Wach ok en Nyasaye owuon. * Kar mano, Wach iluongo ni “nyasaye,” nikech oduong’ moloyo chwech mamoko duto mag Jehova. Kaendi, “nyasaye” tiende en ni “ma nigi teko.”
YUD WECHE MAMOKO E WI WACHNI
Ji mang’eny ok ong’eyo dho-Grik ma ne oti godo e ndiko Muma. Kuom mano, inyalo ng’eyo nade gima jaote ma Johana ne wacho? Par ane ranyisini: Japuonj e skul lero tiend wach moro ni jopuonjrene. Bang’e, jopuonjrene bedo gi paro mopogore e wi gima opuonjono. Jopuonjrego nyalo tieko wachno e yo mane? Ginyalo kwayo japuonj mondo omed lero nigi weche mamoko kuom wachno. Kuom adier, yudo weche mamoko biro konyogi ng’eyo tiend wachno e yo maber ahinya. Kamano bende, mondo ing’e tiend weche mayudore e Johana 1:1, inyalo manyo ei Injili mar Johana mondo iyud weche mamoko kuom migawo mar Yesu. Ka imedo puonjori adiera kuom wachni, mano biro konyi chopo e paro makare.
Kuom ranyisi, par ane gima Johana ne omedo ndiko e sula mokwongo, kwan matindo 18: “Onge ng’a moseneno Nyasaye [Manyalo-Duto].” Kata kamano, dhano to oseneno Yesu ma en Wuowi nimar Johana wacho kama: “Wach [Yesu] nodoko ringruok, mi nodak e dierwa; ne waneno duong’ne.” (Johana 1:14) Kuom mano, nyalo bedo nade ni Wuowi en Nyasaye Manyalo-Duto? Johana bende wacho ni Wach ne ni “kod Nyasaye.” Kuom mano, ere kaka ng’ato nyalo bedo gi ng’at machielo to podi kendo obed ng’atno? (Johana 1:34) E wi mano, kaka ondiki e Johana 17:3, Yesu keto e yo ma ratiro pogruok mantie e kind en, kod Wuon mare manie polo. Oluongo Wuon mare ni “Nyasaye makende maradier.” Ka Johana chiegni tieko ndiko Injili mare, omedo wacho kama: “To magi ondiki mondo uyie ni Yesu en Kristo, Wuod Nyasaye.” (Johana 20:31) Ne ni Yesu ok luong ni Nyasaye, to iluonge mana ni Wuod Nyasaye. Weche mamoko ma wachako waneno ei Injili mar Johana, konyowa ng’eyo tiend ndiko mar Johana 1:1. Yesu, ma en e Wach, en “nyasaye,” tiende ni, en gi migawo maduong’ to ok ni en e Nyasaye Manyalo-Duto.
KAKA NDIKO MAMOKO JIWO WACHNI
Par ane kendo kuom ranyisi mar japuonj gi jopuonjre mage. Kaw ni moko kuom jopuonjre pod nigi kiawa, kata bang’ winjo ka japuonj medo lero wach kuom gima ne opuonjo. Ang’o ma ginyalo timo? Ginyalo dhi ir japuonj machielo mondo omedgi weche mamoko e wi puonjno. Japuonj machielono ka oyie gi weche ma ne japuonj mokwongo owacho, mano nyalo tieko kiawa ma jopuonjrego nigo. Kamano bende, ka in gi kiawa kuom gima Johana jandik Muma ne owacho kuom Yesu gi Nyasaye Manyalo-Duto, inyalo dok ir jandiko machielo mar Muma mondo ing’e weche mamoko. Kuom ranyisi, ne ane gima Mathayo ne ondiko. Mathayo ne ondiko kama kuom gima Yesu ne owacho e wi giko mar ndalo: “To kuom chieng’no gi sano, onge ng’a mong’eyo, kata malaika mag polo, kata Wuowi, to mana Wuoro kende.” (Mathayo 24:36) Wechego nyiso e yo mane ni Yesu ok en Nyasaye Manyalo-Duto?
Yesu wacho ni Wuoro nigi ng’eyo maloyo Wuowi. Ka dabed ni Yesu en Nyasaye Manyalo-Duto, dong’eyo gik moko duto mana kaka Wuon mare ong’eyo. Kuom mano, Wuowi kod Wuoro ok nyal bedo ma romre. Jomoko podi nyalo wacho niya: ‘Yesu ne nigi kido ariyo. Kaendi, Yesu wuoyo kaka dhano.’ Kata kapo ni mano ne en adier, to nade roho maler? Ka roho maler en Nyasaye mana kaka Wuoro, ang’o momiyo Yesu ok wach ni roho to ong’eyo gima Wuoro ong’eyo?
Kaka imedo dhi nyime gi puonjruok Muma, ibiro ng’eyo ndiko moko mang’eny mawuoyo e wi wachni. Ndikogo medo lero adiera e wi Wuoro, Wuowi, kaachiel gi roho maler.—Zaburi 90:2; Tich Joote 7:55; Jo Kolosai 1:15.
^ par. 3 Mondo iyud weche mawuoyo kuom kaka chike mag ndiko e dho-Grik oti godo e Johana 1:1, ne ite mag 26-29 e brosua miluongo ni Should You Believe in the Trinity? ma ogo gi Joneno mag Jehova.


text:
SOMO MAR 7
Be Kinde Moko Iwinjo ka Iluor Kendo Iwinjo ka In Kendi?
Ng’iane wuowi manie pichani. Ochalo ng’at ma winjo ni en kende kendo oluor, donge? Be isegawinjoe kamano in be?— Ji duto winjoga kamano kinde ka kinde. Muma wuoyo e wi osiepe Jehova moko ma bende ne owinjo kamano. Achiel kuomgi ne en Elija. We wane ane sigande.
Elija ne odak e piny Israel chon ahinya kane pok onyuol Yesu. Ahab, ma ne en ruodh Israel, ne ok lam Jehova, Nyasaye madier. Ahab kaachiel gi chiege Jezebel, ne lamo nyasaye moro ma nono miluongo ni Baal. Omiyo thoth Jo-Israel ne ochako lamo Baal. Jezebel ne chunye rach ahinya kendo ne odwaro nego ji duto ma ne lamo Jehova moriwo kata Elija! Be ing’eyo gima Elija notimo?—
Elija ne oringo! Noringo odhi e thim mi opondo e bur moro kuno. Iparo ni ang’o momiyo ne oringo?— Noringo nikech ne oluor. Kata kamano, Elija ne ok onego obed maluor. Nikech ang’o? Nikech ne ong’eyo ni Jehova nyalo konye. Kinde ma ne osekalo, Jehova nosenyiso Elija kaka ne en Nyasaye ma nigi teko. Chieng’ moro, Nyasaye ne odwoko kwayo mar Elija kuom oro mach oa e polo. Omiyo, kata mana gie kinde ma ne Elija oluorieni, Nyasaye ne pod nyalo konye!
Kane Elija nie bur ma ne opondoeno, Jehova nopenje niya: ‘Itimo ang’o kae?’ Elija nodwoko Nyasaye niya: ‘An kenda ema pod alami. An kenda ema adong’, kendo aluor ni ibiro nega.’ Elija ne paro ni ne oseneg jotich Jehova duto. To Jehova ne okwero Elija konyise ni, ‘Ok kamano ngang’. Nitiere ji 7,000 ma pod lama. Omiyo, bed jachir. Tich ma adwaro ni itim pod ng’eny!’ Donge wachno ne omoro Elija?—
Ang’o minyalo puonjori kuom gima ne otimore ne Elija?— Ok onego ipar kata matin ni in kendi, kendo onge tiende bedo maluor. In gi osiepe mang’eny mohero Jehova kendo moheri. E wi mano, Jehova nigi teko mang’eny kendo obiro konyi kinde duto! Donge imor ng’eyo ni onge kinde moro amora ma inie kendi?—
SOM E MUMBI
1 Ruodhi 19:3-18
Zaburi 145:18


text:
PWONY 11
Jo ma Gucoyo Lok i kom Yecu
Ineno co ma gitye i cal-li?— Nyinggi Matayo, Marako, Luka, Jon, Petero, Yakobo, Juda, ki Paulo. Co magi ducu gukwo i kare ma Yecu tye i lobo, dok gucoyo lok i kome. Wek kong wapwonyu lok i komgi.
Lok ango ma ingeyo i kom co magi?
Co adek i kingi gubedo lukwena ma gutito lok kacel ki Yecu. In ingeyo co adek mene?— Gin aye Matayo, Jon, ki Petero. Lukwena Matayo gin ki Jon onongo gingeyo Yecu maber adada, dok ngat acel acel i kingi ocoyo buk acel ma loko i kom kwo pa Yecu. Lakwena Jon bene ocoyo buk ma kilwongo ni Niyabo ki waraga adek ma kilwongogi ni Waraga pa Jon Mukwongo, Waraga pa Jon me Aryo, ki Waraga pa Jon me Adek. Lakwena Petero ocoyo waraga aryo ma tye i Baibul. Kilwongogi ni Waraga pa Petero Mukwongo ki Waraga pa Petero me Aryo. I waraga pa Petero me aryo, en ocoyo pi kare ma Jehovah oloko ki i polo i kom Yecu ni: ‘Man aye woda. Amare adada, dok cwinya yom i kome.’
Co mukene ma gitye i cal-li bene gipwonyowa lok i kom Yecu i bukke ma gucoyo. Ngat acel i kingi aye Marako. Nen calo en onongo tye i dyewor ma kimako iye Yecu dok oneno jami ducu mutimme. Ngat mukene obedo Luka. En obedo dokto dok nen calo odoko Lakricitayo i nge to pa Yecu.
Luco Baibul aryo mukene ma i cal-li gubedo omegi pa Yecu matino. Ingeyo nyinggi?— Nyinggi Yakobo ki Juda. Mukwongo, onongo kong pe giye i kom Yecu. Gin bene gutamo ni wi Yecu oballe woko. Ento lacen gucako ye i kom Yecu ci gudoko Lukricitayo.
Laco Baibul me agikki ma waneno calle kany obedo Paulo. Ma en peya odoko Lakricitayo, onongo nyinge Caulo. En onongo dag Lukricitayo adada dok otimo jami maraco i komgi. Ingeyo gin mumiyo Paulo odoko Lakricitayo?— I nino mo acel, Paulo onongo tye ka wot i yo ci owinyo dwan ngat mo ka loko kwede ki i polo. Obedo dwan Yecu! En openyo Paulo ni: ‘Pingo itye ka uno jo ma giluba?’ I nge meno, Paulo olokke odoko Lakricitayo. Paulo ocoyo bukke 14 me Baibul, cakke ki i Jo Roma o kwede i Jo Ibru.
Wakwano Baibul nino ducu, pe kumeno?— Ka wakwano Baibul, ci wabipwonyo jami mapol i kom Yecu. In mono imito medde ki pwonyo lok i kom Yecu?—
KWAN KI I BAIBULLI
2 Petero 1:16-18
Marako 3:21; 14:51
Juda 1
Tic pa Lukwena 9:1-18


text:
OHINGA MAR JARITO Novemba 2013 | Miriambo Mosemiyo Hero Nyasaye Obedo Matek ne Jomoko
Miriambo mag din mosebedoe kuom higni osemiyo hero Nyasaye obedo matek ne jomoko kendo osemiyo gineno ni en mabor. Ang’o momiyo wanyalo wacho ni Nyasaye ok ni mabor kendo ok osand ji?
COVER SUBJECT
Gimomiyo Jomoko Yudo ka Teknegi Hero Nyasaye
Be iparo ni Nyasaye ni mabor kodi? Be en adier ni Nyasaye en ng’at ma dhano ok nyal hero? Ne ane gimomiyo Jokristo moko paro kamano.
COVER SUBJECT
Miriambo ni Nyasaye Onge Nyinge
Be ji nyalo ng’eyo Nyasaye kendo tiyo kode? Ang’o momiyo ng’eyo nying Nyasaye dwarore?
COVER SUBJECT
Miriambo ni Nyasaye En Didek
Puonj mar Didek mono ji ng’eyo Nyasaye kendo here. Donge tek hero ng’at maok inyal ng’eyo?
COVER SUBJECT
Miriambo ni Nyasaye Sando Ji
Ji mang’eny oyie ni Nyasaye wang’o joricho e mach mochwere. Be Nyasaye nyalo timo gima mono? En ang’o ma timore ka ng’ato otho?
COVER SUBJECT
Adiera Nyalo Keti Thuolo
Yesu nonyiso yo mane mwanyalo fwenyogo kabe puonj mag din gin ‘adier?
KEYS TO FAMILY HAPPINESS
Wuo gi Nyathini ma Rawera—Maok Uywaru
Nyathini ma rawera yiero puonj ma biro chiko ngimane kendo dwarore ni oyud thuolo mar wacho gik moyiego. Ere kaka inyalo konye?
DRAW CLOSE TO GOD
“En gi Mich Momiyo Jogo ma Dware”
En kit yie mane ma moro Jehova? Ere kaka Jehova gwedho jotichne?
IMITATE THEIR FAITH
Ne ‘Okete Kare Kuom Tim’
Ere kaka sigand Rahab nyisowa ni onge ng’ato ang’ata ma Jehova kwano kaka ng’at manono? Ang’o mwanyalo puonjore kuom yie ma Rahab nonyiso?
Dwoko Penjo mag Muma
Be joma beyo duto biro dhi e polo? Ne ane gima Muma wacho.
Weche Momedore Mayudore e Intanet
Be Joneno mag Jehova Wacho ni Din Margi Kende e mar Adier?
Be Yesu nowacho ni nitie yore mang’eny matero ji e ngima?


text:
Dwoko Penjo mag Muma
Gin jomage mabiro dhi e polo, to ang’o ma gibiro timo kuno?
Ji mang’eny gombo dhi e polo. Yesu nowacho ni jootene ne dhi dak kuno. Kane pok Yesu otho, ne osingore ne jootene ni ne odhi ikonegi kar dak mondo gidag gi Wuon mare e polo.—Som Johana 14:2.
Ang’o momiyo ibiro chier joma owuok e piny mondo odhi odag e polo? En tich mane ma gibiro timo kuro? Yesu nonyiso jootene ni ne gidhi bedo ruodhi. Ne gidhi locho e wi piny.—Som Luka 22:28-30; Fweny 5:10.
Be joma beyo duto biro dhi e polo?
E pinje mang’eny, joma locho nok moloyo joma gilocho e wigi. Nikech joma Yesu chiero mondo odhi odag e polo dhi locho e wi piny, mano nyisowa ni joma dhi e polo gin mana joma nok. (Luka 12:32) Muma nyiso kwan sie mar joma biro locho gi Yesu.—Som Fweny 14:1.
Yesu oseiko ne moko kuom jolupne kar dak e polo. Be ing’eyo gima gibiro timo kuno?
Ok mana joma dhi e polo kende ema ibiro gwedhi. Raia mag Pinyruodh Yesu biro dak nyaka chieng’ e piny molos obedo paradis. (Johana 3:16) Jomoko biro tony sama iketho piny marachni ma gidonj e Paradis maok gibilo tho. Moko to ibiro chier mondo odag e pinyno.—Som Zaburi 37:29; Johana 5:28, 29.
Puonjri Weche Momedore
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Ji mang’eny ong’eyo Lamo mar Ruoth Kwayo ma wacho ni “Pinyruodhi mondo obi” tiendgi en ang’o?


text:
LAPENY ME 2
Pingo Aparo Tutwal pi Kit ma Anen Kwede?
NGO MA ONONGO IN IBITIMO?
Go kong ni: Ka teke Julia oneno calle i kiyo, gin ma en neno keken aye cweyo. En loko kekene ni “omyero adwok kilona”
Cokcok-ki, Julia dong ocako tamo pi jami mogo ma en romo timone wek erweny “kilo aryo keken.” Gin ma myero en otim aye rii kec pi nino mogo . . .
Ka iwinyo calo Julia, ngo ma onongo ibitimo?
TAM KONG!
Paro pi kit ma inen kwede pe rac. Adada, Baibul loko i kom kit ma mon ki co mogo onongo gimwonya kwede, calo Cara, Lakeri, Abigail, Yucepu, ki dong Daudi. Baibul waco ni nyako ma nyinge Abicagi “onongo mwonya mada.”
Ento, bulu mapol dok gitye ki par mukato kare woko pi kit ma ginen kwede. Man twero kelo pekki mapol. Tam kong:
I kwed mo ma kitimo i lobo Amerika, pacen 58 pa anyira guwacci gucwe adada, kun i ada pacen 17 keken aye onongo gucwe.
I kwed mukene ma kitimo i Amerika, kinongo ni pacen 45 pa mon ma gujony onongo kara gitamo ni gipek tutwal!
I tutegi me doko tidi, bulu mogo gunongo two anorexia, ma obedo two ma romo neko ngat moni pien ni en kwero camo cam pi lworo ni ebicwe woko.
Ka itye ka twoyo two anorexia nyo two mukene ma bino pi mito bedo tidi, nong kony. Cak ki tito pekoni bot lanyodoni nyo laremi mo madit ma igeno. Baibul wacci: “Larem me ada bedo ki mar kare ducu, dok bene bedo macalo omeru i kare me can.”
ALOKALOKA MABER LOYO MA ITWERO TIMONE!
Adada, cwiny ngat moni aye weko dano meno bedo mwonya nyo pe. Tam kong i kom Abcalom, wod pa Kabaka Daudi. Baibul wacci:
“Pe tye ngatti mo ma giboro mwonyane makato Abcalom ki i lobo Icrael ducu; kome mwonya cakke ki i tyene nio wa i cwiny dye wiye, kome ducu nen mwonya matek.”
—2 Camuel 14:25.
Ento, cwiny awobi man onongo opong ki awaka ki woro, dok obedo laroro! Pi meno, Baibul pe loko maber i kom Abcalom; ma ka meno, nyuto ni oturo gennene labongo lewic mo dok oneko nek bene.
Pi tyen lok maber, Baibul miyowa tam man:
“Wuruk kit pa dano manyen.”
—Jo Epeco 4:24.
“Rukwu pe obed ruk ma nen ki woko . . . , ento rukwu myero obed kit me cwiny ma pe nen.”
—1 Petero 3:3, 4.
Kadi bed miti me bedo mwonya pe rac, ento gin ma pire tek loyo kit ma inen kwede aye kiti. I agikkine, bedo ki kit mabeco aye bimiyo inen mwonya bot jo mukene loyo bedo ki kom matek nyo kom ma olunge maber! Anyaka ma nyinge Phylicia owacci, “Bedo mwonya twero ywayo tam pa dano i komi oyotoyot, ento cwinyi ki kiti mabeco aye wi dano bipo iye loyo.”
NGIYO KIT MA INEN KWEDE
Tika cwinyi pol kare cwer pi kit ma inen kwede?
Ngo ma onongo ibiloko i komi ka onongo itwero? (Gwel jami ducu ma imito lokone.)
BOR-RI
PEK-KI
YER WI
UMI
WANGI
KALANI
Ka igamo lapeny mukwongo ni ee dok igwelo jami adek nyo makato ma imito lokone, tam kong: Romo bedo ni jo mukene pe gineni marac tutwal kit ma inene kwede. Yot adada me keto cwinyi mukato kare woko i kom kit ma inen kwede.


text:
10
Thier mi Juruot Tie Ang’o?
Niai rundi ma con, Yehova mito juruotman ubed ku kakare mibedo karacelo pi ketho tenge migi mi tipo ubed tek man kara giketh ribri migi i ot ubed kago kago. (Poi mi Cik 6:6, 7) Pieno re m’uketho juruot mi Jumulembe pa Yehova gipangu nindo ku saa kubang’ yenga pi thier migi mi juruot ni Yehova. Saa maeno gibedo karacelo ma cwinygi kwio pi niweco iwi paru mi tipo m’urombo ku yeny mi ot migi. Kadok ikwo kendi kunoke in ikendi m’itie Jamulembe pa Yehova i ot mu, icopo pangu saa ma kumeno pi nicoro ceng’ni i vut Mungu nang’u ibeng’io i paru moko mi Biblia m’inyang’ ungo cu i ie.
Thier mi juruot tie saa mi coro ceng’ni i vut Mungu. ‘Cor ceng’i i vut Mungu, man ebicoro ceng’ni i vuti.’ (Yakobo 4:8) Watundo ni ng’eyo Yehova cu nang’u wabeponjo lembe iwi kite kunoke kura pare man iwi tic pare nikadhu kud i Biblia. Ayi ma yot mi caku thier mi juruot tie ni bedo ku saa pi nisomo Biblia karacelo ku dwal ma tek. Wucopo lubo program ma kubang’ yenga, mi coko mi kwo man tic mwa mi Jukristu. Ng’atuman copo nwang’u thenge ma ebisomo, man ing’eye wun ceke wucopo weco iwi lembe ma nyen m’unwang’u.
Thier mi juruot tie saa ma kara juruot ceke ubed ku ribri ma ceng’ni ceng’ni i kindgi. Kind nico ku dhaku, junyodo kud awiya, bedo ceng’ni ceng’ni ka gibeponjo Biblia karacelo i ot migi. Saa mi thier mi juruot ucikere ni bedo saa mir anyong’a, mir akwiyacwiny, saa ma ng’atuman i ot kuro kud ava. Junyodo copo ng’io lembe ma gibiweco iwiye pi konyogi i ot migi ni makere ku oro mir awiya migi. Gicopo tiyo ku paru ma nwang’ere i gazeti Munara wa Mulinzi man Amuka! Kunoke ma nwang’ere i kusika mwa mir internet, jw.org. Wucopo weco iwi peko ma awiya mu nwang’iri kudo i somo man nikonyogi ku kite ma gicopo nyego ko kupeko maeno. Wucopo neno program mi televizio mi JW (tv.jw.org) man ing’eye, niweco i wie karacelo. Wucopo ponjo wer ma jubiwero i coko man nipangu bende kakare moko mir anyong’a man mi nambu karacelo ing’ei thier mi juruot mu.
Saa maeno ma wubebedo kudo i ot mu kubang’ yenga pi nitimo thier karacelo ni Yehova bikonyo juruot ceke ni nwang’u mutoro i ponjo lembe pa Mungu man ebipoko mugisa iwi kero ma wubetimo.
Pirang’o wabed wapangu saa pi nitimo thier mi juruot?
Junyodo copo timo ang’o kara saa mi thier mi juruot ubed saa mir anyong’a ni dhanu ceke mi ot?


text:
DUL ME 47
Kit ma Waromo Ngeyone ni Armagedon Dong Cok
INGEYO gin ma kilwongo ni lanyut, pe kumeno?— I Dul me 46 wakwano lok i kom lanyut ma Lubanga omiyo me nyutu ni pe dong ebityeko lobo kun etiyo ki pii aluka. Lukwena bene gupenyo pi lanyut wek ginge awene ma Yecu bidwogo iye, ki ka agikki piny dong cok.
Kit ma Yecu pe binen ki i polo-ni, lanyut ma dano twero nenone omyero onyut ni en dong ocako loc. Pi meno, Yecu otito jami mogo ma lupwonnyene myero gubed ma wanggi twolo me nenogi i lobo kany. Ka jami magi gutimme, nongo nyuto ni en dong odwogo dok ocako loc i polo macalo Kabaka.
Me pwonyo lupwonnyene pi ngeyo ni pire tek me bedo ma wanggi twolo, Yecu owacci: ‘Kong wunen yat oduro, ki yadi mukene ducu; ka dong olot, wuneno piwu kenwu, ci wungeyo ni oro dong cok.’ Ingeyo kit me wacci oro dong cok. Dong iromo ngeyone ni Armagedon tye cok ka ineno jami ma Yecu owacogi-ni ka timme.
I pot karatac man ki ma oluboni, wabineno cal pa jami ma Yecu owacci gibibedo but lanyut ma bicimo ni Ker pa Lubanga dong cok. Ka jami magi ducu dong gutimme, ci Ker pa Lubanga ma nongo Kricito aye tye Lalocce-ni, binginyo gamente mukene-ni ducu kit ma wakwano kwede i Dul me 46.
Dong myero inen maber cal ma gitye i pot karatac aryo ma gukato-ni, ci wabilok i komgi. Itwero kwano lok i kom jami ma itye ka nenogi i cal magi i Matayo 24:6-14 ki Luka 21:9-11. Nen bene namba matino tino ma kiketogi i kom cal acel acel. En namba acel-li tye i acakki me paragraf ma loko i kom cal meno. Kong dong wanen ka pol pa but lanyut ma Yecu omiyogi-ni gitye ka cobbe i kare-ni.
(1) Yecu owacci: “Wubiwinyo pi mony, ki lok ma yweko pi mony; . . . rok bilweny ki rok wadi, ki ker bene bilweny ki ker wadi.” Tika dong iwinyo ka dano giloko lok i kom lweny?— Lweny me wi lobo me acel kilwenyo cakke i mwaka 1914 nio i 1918, ka dok Lweny me Wi Lobo me II (aryone) obedo i mwaka 1939 nio i 1945. Ma naka yam lweny me wi lobo onongo pud pe! I kare-ni lweny dong oromo wi lobo ducu. Nen calo nino ducu i TV, redio kacel ki karatac akwana wawinyo nyo wakwano lok i kom lweny.
(2) Yecu bene owacci: “Kec bene bipoto . . . i kabedo mapol.” Kit ma gwok nyo ingeyo kwede, pe dano ducu gitye ki cam muromo me acama. Nino ducu dano alip ki alip gito pien gipe ki cam muromo.
(3) Yecu omedo ni: “Two gemo mapatpat bipoto i kabedo mapol.” Tika ingeyo ngo ma two gemo obedo?— Man obedo two mo ma neko dano mapol. Two gemo mo marac atika ma kilwongo ni two aburu me Spain oneko dano ma romo milion 20 kulu i kine ka mwaka acel keken. I karewa-ni dano ma welgi kato milion 20 kulu ka pe gin mo, gubito ki two jonyo. Dok bene tye two kanca, two adunu, ki two mukene mapat pat ma neko dano alip ki alip mwaka ducu.
(4) Yecu dok omiyo but lanyut mukene kun wacci: “Oyengoyeng biyengo lobo i kabedo mapol.” In mono ingeyo oyengyeng?— Oyengyeng weko ngom yenge. Odi mapol muk dok pol kare dano gito. Cakke i mwaka 1914, oyengyeng mapol obedo ka timme mwaka ki mwaka. Tika dong iwinyo lok kom oyengyeng?—
(5) Yecu owacci but lanyut mukene tye ni ‘tim maraco bibedo ka medde ameda.’ Man aye gin mumiyo kwalo kwo ki tim gero tye mapol i kin piny. Dano i kabedo ducu gitye ki lworo ni ngat mo twero turo odigi ci kwalo jamigi. Ma naka yam peya turo cik ki tim gero oromo but lobo ducu calo i kare-ni.
(6) Yecu omiyo but lanyut ma pire tek i kare ma en owaco ni: “Lok man me kwena maber me ker pa Lubanga gibitito i wi lobo ducu, me bedo caden bot rok ducu; ka dong lacen agikki piny bibino.” (Matayo 24:14) Ka ce iye ‘lok man me kwena maber-ri,’ ci myero itit pire bot jo mukene. I yo ma kit meno in bene ibinywako i cobbe pa but lanyut man.
Jo mogo gitwero wacci jami ma Yecu otito pigi ni gubedo ka timme cakke con. Ento ma naka yam jami magi ducu peya gutimme i but lobo mapol dok i kare acel. Mono dong iniang te lok me lanyut man?— Te lokke ni ka waneno jami magi ducu gitye ka timme, nongo lobo marac-ci dong kicok leyo kakare ki lobo manyen pa Lubanga.
I kare ma Yecu omiyo lanyut man, en bene oloko pi kare mo madok pat ma bedo tye i mwaka. En owaco ni: “Wuleg wek ngwecwu pe otimme i cwir.” (Matayo 24:20) Itamo ni ngo ma en onongo tye ka wacone?—
Wek ngat moni obwot ki i peko mogo ma poto atura i kare me ngico me cwir, ma nongo pinye miyo kwo bedo tek nyo wot pe yot, ngo ma twero timme?— Ka ce en obwot, ci nongo otute adada. Mono pe bedo me cwer cwiny ka ngat moni oto i kot ma cwer ki yamo magwar pien ni obedo ka lungo wiye i timo jami mukene ma ka cako wotte con?—
Tika iniang pen lok ma Yecu onongo tye ka wacone i kare ma en owacci pe myero kikur wang ma cwir opoto ka kicak ngwec?— En onongo tye ka wacciwa ni kit ma wangeyo ni Armagedon dong cok-ki, omyero pe wagalle me nyutu ni wamaro Lubanga ki tic pire. Ka wagalle, ci kare bibedo pe botwa me tic pi Jehovah. Pi meno wabibedo calo jo me kare me Pii Aluka ma guwinyo lok pa Nua ento pe gudonyo i yeya.
Kong dok wanen kit ma kwo bibedo kwede ka lweny madit me Armagedon okato. Wabipwonyo lok i kom gin ma Lubanga oyubo pi dano ducu ma gimarre dok gitiyo pire i kare-ni.
Magi aye ginacoya mukene ma ginyuto ni Armagedon dong tye cok: 2 Temceo 3:1-5 ki 2 Petero 3:3, 4.


text:
APENDIXS
Mikael Malaika Maduong’ en Ng’a?
MIKAEL, ma en chwech mar roho, ok wuo kuome ahinya ei Muma. Kata kamano, seche ma iwuoyo kuome, kinde duto yudo ka en e tich moro. Ei bug Daniel, Mikael kedo gi malaike maricho; e barua mar Juda, opiem gi Satan; to ei Fweny, okedo gi Jachien kod jochiendene. Nikech okedo ni loch mar Jehova ka ogoyo lweny gi josik Nyasaye, Mikael timo tich ma luwore gi tiend nyinge, ma en ni, “En Ng’ano Machalo gi Nyasaye? ” Kata kamano, Mikael en ng’a?
Nitie joma seche moko ong’ere gi nyinge makalo achiel. Kuom ranyisi, Jakobo machon, iluongo bende ni Israel, to jaote Petro bende ong’ere kaka Simon. (Chakruok 49:1, 2; Mathayo 10:2) Kamano bende, Muma nyiso ni Mikael en nying machielo mar Yesu Kristo, ka en e ngima mare ka podi ok obiro e piny, kaachiel gi bang’ wuokne e piny. We wane ane Ndiko manyiso gimomiyo wawacho ni Mikael en Yesu Kristo.
Malaika Motelo. Wach Nyasaye luongo Mikael ni “malaika motelo.” (Juda 9) Tiend wachni en ni en “malaika maduong’.” Ne ni kae, iluongo Mikael ni malaika motelo. Mani nyiso ni nitie mana malaika achiel kende ma kamano. Kuom adier, kinde duto ma Muma tiyo gi nying mar “malaika motelo,” otiyo gi nyingno mana kowuoyo kuom ng’ato achiel. E wi mano, iwuoyo kuom Yesu kaka ng’at ma nigi migawo mar malaika motelo. Ka owuoyo kuom Ruoth Yesu Kristo ma osechier, 1 Jo Thessalonika 4:16 wacho kama: “Ruoth owuon biro lor koa e polo gi luong matek, gi dwond malaika maduong’.” Ee, dwond Yesu iwacho ni en mar malaika maduong’, kata malaika motelo. Kuom mano, Ndikoni nyiso ni Yesu owuon e Mikael malaika maduong’, kata motelo.
Jatend Lweny. Muma wacho ni ‘Mikael gi malaikane ne kedo gi Thuol. Thuol gi malaikane bende nokedo lweny.’ (Fweny 12:7) Kuom mano, Mikael e Jatend oganda lweny mar malaike makare. Fweny bende nyiso ni Yesu e Jatend oganda lweny mar malaike makare. (Fweny 19:14-16) Jaote Paulo to nyiso ratiro ni “Ruoth Yesu” nikod “malaika mage man gi teko.” (2 Jo Thessalonika 1:7) Kuom mano, Muma wuoyo kuom Mikael gi “malaikane,” kendo kuom Yesu gi “malaikane.” (Mathayo 13:41; 16:27; 24:31; 1 Petro 3:22) To nikech onge kama Wach Nyasaye ni nitie ogend lweny ariyo mag malaike makare—ma achiel otelne gi Mikael, to machielo otelne gi Yesu—en gima winjore ni kuom adier, Mikael en Yesu Kristo ka en e migawo mare mar polo. *
^ par. 1 Weche mamoko manyiso ni Mikael en Wuod Nyasaye yudore e Insight on the Scriptures, Volume 2, ite mag 393-394, ma ogo gi Joneno mag Jehova.


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Chaite Paro Jochona Kuasha Dhaka Chaite Paro Ghorer Ceiling e Shondha Para. Ek Mutu Golap Ar oi nil Akaash Aakasher oi Chaad Othoba ei Raat Chaite Paro Aaamar Net er Password Chaite Paro Sheeter Rate Amar Sweater. Ek Mutu Golap Ar oi nil Akaash Aakasher oi Chaad Othoba Ei Raat Joto Khushi Vabo Tumi Diba Shopno Dekho Pabena Tumi Kono Kichui Mor Kach Theke Mishti Hashi Othoba Kanna Dekhao Jotoy Tomar Jonno Noy Aamar Kono Kichui. Chaite Paro Amar Lekha Shob Gulu Gaan Chaite Paro One Day Match e 450 Run. Ek Mutu Golap Ar oi nil Akaash Aakasher oi Chaad Othoba Ei Raat Joto Khushi Vabo Tumi Diba Shopno Dekho Pabena Tumi Kono Kichui Mor Kach Theke Mishti Hashi Othoba Kanna Dekhao Jotoy Tomar Jonno Noy Aamar Kono Kichui. Joto Khushi Vabo Tumi Diba Shopno Dekho Pabena Tumi Kono Kichui Mor Kach Theke Mishti Hashi Othoba Kanna Dekhao Jotoy Tomar Jonno Noy Aamar Kono Kichui.Tweet


text:
In gi Paro Mane Kuom Muma?
Be Muma en . . .
buk moting’o rieko mar dhano?
buk moting’o sigendni mochuogi?
buk moting’o Wach Nyasaye?
DWOKO MA MUMA CHIWO
“Weche duto manie Muma wuok kuom much Nyasaye.”—2 Timotheo 3:16, The Bible in Luo, 1976.
KAKA WACHNO NYALO KONYI
Wanyalo yudo dwoko mag penjo machando ji ahinya.—Ngeche 2:1-5.
Wanyalo yudo puonj matayo ngimawa mapile pile.—Zaburi 119:105.
Miyowa geno madier ne ngima mabiro.—Jo Rumi 15:4.
BE WANYALO BEDO GADIER KUOM GIK MA MUMA PUONJO?
Ee, nikech weche kaka maluwogi:
Wechene otudore adimba. Muma ne ondiki kuom higni 1,600 gi ji 40 mopogore opogore. Kata obedo ni jogo nodak e kinde mopogore opogore, pod weche duto ma ne gindiko e Muma wuoyo mana kuom wach achiel maduong’!
Wechene gin maratiro. Thoth joma ndiko weche histori ok hul weche duto ma ne pinjegi otimoe marach. Mopogore gi mano, jondiko mag Muma to nondiko kethogi ayanga kaachiel gi mag ogandagi.—2 Weche mag Ndalo 36:15, 16; Zaburi 51:1-4.
Weche mokoro chopo gadier. Kapok noketh Babulon, Muma ne osekoro wachno chon higni 200 motelo. (Isaiah 13:17-22) Muma ok nokoro mana kaka ne idhi keth Babulon kende, to bende nowacho nying jal ma ne dhi loyo dalano!—Isaiah 45:1-3.
Bende, weche mamoko mang’eny ma ne okor e i Muma nochopo duto kendo onge kata wach achiel kuomgi ma ne ok ochopo. Donge mano nyisowa ni kuom adier, Muma en Wach Nyasaye?—2 Petro 1:21.
TEM ANE DWOKO PENJONI
Muma nyalo konyi nade?
Ne ane dwoko ma Muma chiwo e ndiko mag ISAIAH 48:17, 18 kod 2 TIMOTHEO 3:16, 17.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be en Adier ni Wach Maber Owuok Kuom Nyasaye?
Ang’o momiyo wanyalo bedo gadier ni Muma owuok kuom Nyasaye?


text:
19 Ka Yesu nosetieko wacho wechego, noa Galili mochopo e gwenge mokiewo gi Judea loka Jordan.2 Oganda mang’ongo bende noluwe, mi nochangogi kuno.3 To Jo-Farisai nobiro ire ka gidwaro teme, mi ne gipenje niya: “Be chik oyie mondo ng’ato oketh kend gi chiege chuth nikech wach moro amora?”4 Nodwokogi kama: “Pok usomo ni ng’at ma nochueyogi a chakruok, nochueyogi dichwo gi dhako5 mi nowacho niya: ‘Nikech mano, dichwo nowe wuon mare gi min mare, mi nopadre gi chiege, kendo ji ariyogo nobed ringruok achiel’?6 Omiyo, koro ok gin ji ariyo kendo, to gin ringruok achiel. Kuom mano, gima Nyasaye oseriwo, dhano moro amora kik opog.”7 Ne gipenje kama: “Kare ang’o momiyo Musa nochiko ni ng’ato nyalo riembo chiege kuom miye barua mar ketho kend kode chuth?”8 Nodwokogi niya: “Musa noyienu ketho kend gi mondeu nikech chunyu matek, to mano ok e kaka osebedoga a chakruok.9 Awachonu ni, ng’ato ang’ata ma ketho kend gi chiege chuth mak mana nikech wach terruok,* mi okendo machielo, ochodo.”*10 Jopuonjrene nokone niya: “Ka kamano e kaka bet kuom dichwo gi chiege, kare ok owinjore ng’ato odonj e kend.”11 Nodwokogi kama: “Ok ji duto ma nyalo luwo wachno, to mana jogo ma osemi michno.12 Nimar nitie joma ne onyuol ka gin bwoch, bende nitie jomoko ma dhano e moloko bwoch, to nitie joma osetimore bwoch giwegi nikech Pinyruodh polo. Ng’at ma nyalo rwako kit ngima ma kamano, mondo otim kamano.”13 Eka ji nokelone nyithindo matindo mondo oket lwete kuomgi kendo olamnegi, to jopuonjrene nokwerogi.14 Yesu to nowacho niya: “Wereuru gi nyithindo matindogi, kendo kik utem geng’ogi biro ira, nimar Pinyruodh polo en mar joma kamago.”15 Kae to noketo lwetene kuomgi mi noa kanyo.16 Eka ne! ng’at moro ma rawera nobiro ire mopenje niya: “Japuonj, en ang’o maber ma nyaka atim mondo ayud ngima mochwere?”17 Nodwoke kama: “Ang’o momiyo ipenja wach gima ber? Nitie ng’ato achiel kende maber. Kata kamano, kidwaro donjo e ngima, dhi nyime mako chike.”18 Nopenje niya: “Chike mage?” Yesu nodwoke kama: “Kik inek, kik ichod, kik ikwel, kik ichiw neno ma miriambo,19 mi wuoru gi meru luor, kendo nyaka iher wadu kaka iherori iwuon.”20 Rawerano nowachone kama: “Aserito mago duto; ang’o kendo ma pod orema?”21 Yesu nodwoke kama: “Kidwaro bedo malong’o chuth, dhi ius gik ma in-go kendo imigi joma odhier eka inibed gi mwandu e polo, kae to ibi ibed jalupna.”22 Ka rawerano nowinjo wechego, nodhi kokuyo nikech ne en gi mwandu mang’eny.23 Eka Yesu nowacho ne jopuonjrene niya: “Adier awachonu ni, nobed matek ne ng’at ma jamwandu donjo e Pinyruodh polo.24 Kendo awachonu ni, yot ahinya mondo ngamia okal e wang’ sandan moloyo jamwandu donjo e Pinyruodh Nyasaye.”25 Ka jopuonjre nowinjo mano, ne giwacho ka giwuoro ahinya niya: “Kare adier inyalo res ng’a?”26 Yesu nochomo wang’e tir kuomgi mokonegi kama: “Kuom dhano, mano ok nyalre, to kuom Nyasaye gik moko duto nyalore.”27 Eka Petro nodwoko kama: “Ne! Waseweyo gik moko duto mi waluwi; kare wan to en ang’o ma wanayud?”28 Yesu nowachonegi kama: “Adier awachonu ni, e kinde chueyo gik moko manyien, ma Wuod dhano nobedi e kom-lochne ma nigi duong’, un museluwa, ubiro bet e kombe 12 mag loch kung’ado bura ne dhoudi 12 mag Israel.29 Kendo ng’ato ang’ata moseweyo utene, kata owetene, kata nyiminene, kata wuon-gi, kata min-gi, kata nyithinde, kata puothene nikech nyinga, nonwang’ mago nyadi mia momedore, kendo noyud ngima mochwere.30 “To thoth joma okwongo nobed ma achien, to joma achien nobed mokwongo.
Weche Moler Piny
^ Wach molok kae ni “terruok,” en porneia e dho Grik, tiende en kit nindruok duto ma ok kare.
^ E dho Grik, wach molok kae ni ‘chode,’ en sama dichwo kata dhako manie kend oterore oko mar kend.


text:
Winj Nyasaye Mondo Idag Nyakachieng’
Jachuechwa dwaro ni otawa, oritwa, kendo oguedhwa.
Weche Michakogo
Nikech Nyasaye oherowa, opuonjowa yo maber moloyo mar dak.
Wanyiso Nade ni Wawinjo Nyasaye?
Nyaka wang’e gima onego watim kod ng’ama nyalo konyowa timo kamano.
Nyasaye Madier En Ng’a?
Wanyalo ng’eyo nying Nyasaye kendo fwenyo moko kuom kido ma en-go.
Ngima ne Chalo Nade e Paradis?
Weche ma yudore e bug Chakruok e Muma lero mano.
Ne Giwinjo Satan—To Mano Nokelo Ang’o?
Gik maricho nochako timore.
Ataro Maduong’—Jomage ma ne Owinjo Nyasaye? Jomage ma Notamore Winje?
Pogruok mane ma nonenore ayanga e chuny ma ji ne nigo?
Ang’o ma Ataro Maduong’ Puonjowa?
Ok en aena sigana.
Yesu ne En Ng’a?
Ang’o momiyo dwarore ni wang’eye?
Tho mar Yesu Konyi Nade?
Gueth mang’eny biro betie nikech thone.
Paradis Nobedie Karang’o?
Muma ne okoro gik ma ne dhi timore ma ne dhi nyiso ni koro to Paradiso chiegni.
Gin Gweth Mage ma Joma Winjo Nyasaye Biro Yudo?
Gibeyo ma ok onego gibayi.
Be Jehova Winjo Lemowa?
Gin ang’o gini ma inyalo nyise sama ilemo?
Inyalo Timo Ang’o Mondo Ibed gi Ngima Mamor mar Joot?
Nyasaye ma noketo chenro mar joot nyisowa gima onego watim.
Ang’o Manyaka Watim Mondo Nyasaye Oyie Kodwa?
Nitie gik ma Nyasaye osin-go kod gik mohero.
Wanyalo Nyiso Nade ni Wamakore Chuth gi Jehova?
Ka igombo makori gi Nyasaye, gombono biro miyo itim yiero ma more.


text:
Be en Adier ni Ujwang’o Joma Noweyo Lemo Kodu?
Jogo ma ne obatisi kaka Joneno mag Jehova to oweyo lendo ne ji, kendo samoro oseweyo tudore gi Jokristo wetegi, ok jwang’. Kar mano, watemo limogi mondo wajiwgi gichak tiyo ne Nyasaye kendo.
Ok wagol agola ng’ato oko mar kanyaklawa nikech otimo richo moro maduong’. Kata kamano, ka Janeno mosebatisi dhi nyime ketho chik mar Muma—kuom ranyisi, okwelo, kata otimo ne nyithindo marach e yor nindruok—kendo ok olokre, ibiro jwang’e kata gole oko mar kanyakla. Muma wacho maler niya: “
Goluru ng’at marachno e kindu.”—1 Jo Korintho 5:13.
To nade dichwo mogol oko e kanyakla to jaode gi nyithinde pod gin Joneno mag Jehova? Lokruok bedoe e tudruok ma ne gin-go e yor lamo, kata kamano, pod gin joot. Kend margi koda tudruok mar hera me kindgi kaka joot pod dhi nyime.
Jogo mogol oko e kanyakla nyalo biro e chokruogewa. Ka gidwaro, jodong-kanyakla nyalo miyogi paro mowuok e Muma. Gima duong’ ma jodong-kanyakla dwaro chopo en konyo ng’ato ang’ata mogol e kanyakla otim dongruok mondo obed Janeno mar Jehova kendo. Kanyakla oikore rwako jogo mogol oko mar kanyakla to oweyo timbe maricho kendo onyiso gombo mar dak kaluwore gi chike mag Muma.


text:
Weche Momedore
1 JEHOVA
Nying Nyasaye en Jehova, kendo tiend nyingno en ni “Omiyo Gima Odwaro Timore.” Jehova e Nyasaye ma nyalo duto kendo en e ma nochueyo gik moko duto. En gi teko mar timo gimoro amora modwaro.
Nying Nyasaye ne ondik gi nyukta ang’wen e dho Hibrania. Nyuktago gin YHWH kata JHVH e dho Luo. Nying Nyasaye yudore nyadi 7,000 kama, e Ndiko mag dho Hibrania ma nokwong ndik. E piny mangima, ji luongo nying Jehova e yore mopogore opogore kaluwore gi dhoggi.
2 MUMA “OKUDH GI MUCH NYASAYE”
Nyasaye e wuon Muma, kata kamano, notiyo gi dhano mondo ondike. Inyalo pime gi maneja ma nyiso sekretarine weche moko mondo ondikne e barua. Nyasaye notiyo gi roho mare e chiko jondik Muma mondo gindik pache. Roho mar Nyasaye notayogi e yo mopogore opogore, seche moko ne gineno fweny kata lek kae to gindikogi.
3 PUONJ
Gin adiera manie Muma. Kuom ranyisi, puonj ma wacho ni “bedo osiepe joma richo ketho timbe mabeyo,” konyowa ng’eyo ni joma wang’iyogo nyalo miyo wabed gi timbe mabeyo kata timbe maricho. (1 Jo-Korintho 15:33) Bende, puonj ma wacho ni “gimoro amora ma ng’ato chuoyo, mano bende e ma noka,” konyowa ng’eyo ni gik moko duto ma watimo nyalo konyowa kata nyalo hinyowa.—Jo-Galatia 6:7.
4 WECHE MOKOR
Magi gin weche moa kuom Nyasaye. Ginyalo bedo weche ma lero dwaro mar Nyasaye, timbe ma odwaro ni ji obedgo, chike, kata kum. Bende, ginyalo bedo weche ma lero gik ma biro timore e kinde mabiro. Nitie weche mang’eny ma ne okor e Muma mosetimore.
5 WECHE MA NE OKOR E WI MESIA
Yesu e ma nochopo weche mang’eny ma ne okor e wi Mesia. Som sanduk ma wiye wacho ni “ Weche ma ne Okor e Wi Mesia.”
▸ Sula mar 2, par. 17, weche moler piny
6 DWARO MAR NYASAYE NE PINY
Jehova nochueyo piny kodwaro ni obed Paradiso kama ji duto mohere dakie. Dwacheno pok olokore. Machiegnini, Nyasaye biro golo gik maricho duto kae to omiyo joge ngima ma nyaka chieng’.
7 SATAN JACHIEN
Satan e malaika ma ne ochako tim mar ng’anjo ne Nyasaye. Iluonge ni Satan, tiende ni “Jakwede,” nikech okwedo loch mar Jehova. Bende, iluonge ni Jachien, tiende ni “Jaketh Nying.” Ne omiye nyingno nikech owachoga miriambo e wi Nyasaye kendo owuondoga ji.
8 MALAIKE
Jehova nochueyo malaike chon ka ne pok ochueyo piny. Ne ochuegi mondo gidag e polo. Nitie malaike mang’eny ahinya. (Daniel 7:10) Gin gi nyingegi kod kido mopogore opogore. Gibolre kendo ok giyiega mondo dhano olamgi. Gin kod migepe kod tije mopogore opogore. Moko kuom tije mopogore opogore momigi gin kaka tiyo e nyim Jehova, kowo ote, rito kendo tayo jotich Jehova manie piny, ng’ado bura, kod siro tij lendo. (Zaburi 34:7; Fweny 14:6; 22:8, 9) E kinde mabiro gibiro konyo Yesu kedo e lweny mar Har–Magedon.—Fweny 16:14, 16; 19:14, 15.
9 RICHO
Gimoro amora ma waparo kata ma watimo mopogore gi dwach Jehova en richo. Nyasaye omiyowa chike kod puonj ma nyalo konyowa mondo kik watim richo goyiem kendo ketho winjruokwa kode. Kar chakruok, gik moko duto ma Nyasaye ne ochueyo ne beyo kendo ne gin kare. Kata kamano, ka ne Adam gi Hawa otamre winjo Jehova, ne gitimo richo ma gibedo joma ok kare. Ne gibedo moti ma githo. To nikech wan koth Adam, wan bende inyuolowa gi richo ma miyo wabedo moti kendo watho.
10 HAR-MAGEDON
En lweny ma Nyasaye biro kethoe Satan kendo golo gik maricho duto.
11 PINYRUODH NYASAYE
Pinyruodh Jehova en sirkal ma Nyasaye ochungo e polo. Yesu Kristo e ma en Ruodh Pinyruodhno. E kinde mabiro, Jehova biro golo gik maricho duto e piny kotiyo gi Pinyruodhno. Pinyruodh Nyasaye biro locho e wi piny.
12 YESU KRISTO
Nyasaye ne ochueyo Yesu ka ne pok ochue gimoro amora. Jehova nooro Yesu e piny mondo otho ne ji duto. Ka ne oneg Yesu, Jehova nochiere. Sani Yesu nie polo kendo olocho e Pinyruodh Nyasaye.
13 WECHE MA NE OKOR E WI JUMBE 70
Muma ne okoro chon kinde ma Mesia ne dhi bire. Ne odhi biro e giko jumbe 69. Jumbego ne ochak kwan e higa mar 455 ka pok onyuol Kristo, kendo ne girumo higa mar 29 bang’ kosenyuol Kristo.
Ere kaka wanyalo ng’eyo ni jumbego ne orumo e higa mar 29 bang’ ka nosenyuol Kristo? Ne ochak kwan jumbe 69 e higa mar 455 ka pok onyuol Kristo, e kinde ma Nehemia nodok Jerusalem mondo gigere kendo. (Daniel 9:25; Nehemia 2:1, 5-8) Juma achiel oting’oga odiechienge abiriyo. Kata kamano, weche ma nokorgi ok wuo e wi jumbe ma nigi odiechienge abiriyo abiriyo, to owuoyo e wi jumbe moting’o higni abiriyo. Weche ma ne okorgo wacho niya: “higa achiel kar ndalo achiel.” (Kwan 14:34; Ezekiel 4:6) Mano nyiso ni juma achiel nigi higni abiriyo, to jumbe 69 nigi higni 483 (69 x 7). Ka wachako kwano higni 483 chakre higa mar 455 ka pok onyuol Kristo, wabiro chopo e higa mar 29 bang’ kosenyuol Kristo. Ma e higa ma ne obatisie Yesu mobedo Mesia.—Luka 3:1, 2, 21, 22.
Weche ma ne okorgo ne owuoyo bende e wi juma achiel, ma bende ne en higni abiriyo momedore. Wechego nonyiso ni ka pok hignigo orumo ne idhi neg Mesia. Ne onege e higa mar 33 bang’ kosenyuol Kristo. Kae to bang’e e higa mar 36 bang’ nyuol Kristo ne idhi chak land wach maber mar Pinyruodh Nyasaye ne ogendni mamoko duto, to ok ne Jo-Yahudi kendgi.—Daniel 9:24-27.
14 PUONJ MAR MIRIAMBO NI NYASAYE EN NYADIDEK
Muma puonjo ni Jehova Nyasaye en Jachuech kendo ni ne ochueyo Yesu ka pok ne ochueyo gik mamoko duto. (Jo-Kolosai 1:15, 16) Yesu ok en Nyasaye Manyalo Duto. Onge kama ne osewache ni oromre gi Nyasaye. En owuon nowacho niya: “Wuora duong’ moloya.” (Johana 14:28; 1 Jo-Korintho 15:28) Kata kamano, dinde moko puonjo ni Nyasaye en nyadidek, tinde ni en Wuoro, Wuoyi, kod roho maler. Onge kama Muma wacho ni “Nyasaye en nyadidek.” Puonjno en miriambo.
Roho maler en teko Nyasaye, ok wanyal neno tekono. Nyasaye tiyo kod tekoneno e timo dwache. Roho maler ok en ng’ato. Kuom ranyisi, Muma nyisowa ni, ‘roho maler nopong’o,’ Jokristo ma chon. Bende, Jehova nosingo niya: “Anaol rohona kuom ji duto mopogore opogore.”—Tich Joote 2:1-4, 17.
15 MSALABA
Jokristo madier ok lam Nyasaye ka gitiyo gi msalaba. Nikech ang’o?
Dinde mag miriambo osebedo ka tiyo gi msalaba kuom higni mang’eny. Kinde machon, dinde mag miriambo ne tiyo gi msalaba sama ne gilamo gik mochue kata ka ne gitimo nyasi motudore gi timbe mag nindruok. Kuom higni 300 bang’ ka Yesu nosechier, Jokristo ne ok tiga gi msalaba e lamo. Kata kamano, bang’e jaloch mar Jo-Rumi ma ne iluongo ni Constantine noketo msalaba mondo obed gima inyalo fwenygo din mar Jokristo. Ne oti gi ranyisi mar msalaba mondo ji mang’eny ofwenygo din mar Jokristo. Kata kamano, ne onge tudruok moro amora e kind msalaba gi Yesu Kristo. Buk miluongo ni New Catholic Encyclopedia wacho niya: “Msalaba ne nitie ka pok ochak din mar Jokristo kendo joma ne ok gin Jokristo ne tiyo kode.”
Yesu ne ok otho e msalaba. E dho Grik wach molok ni “msalaba” tiende en, “yien kata yath moriere tir.” Loko mar Muma miluongo ni The Companion Bible lero kama: “Onge wach moro amora e [Muma Manyien] ma notigo kiwuoyo e wi yiende ariyo.” Yesu ne otho e yath moriere tir.
Jehova ok dwar ni walame ka watiyo gi kido mopa mar gimoro amora.—Wuok 20:4, 5; 1 Jo-Korintho 10:14.
16 NYASI MIPAROGO THO MAR YESU
Yesu nonyiso jopuonjrene ni giparga thone. Gitimoga kamano higa ka higa e Nisan 14, ma en e tarik ma Jo-Israel bende ne time nyasi mar Pasaka. Ji duto mobiro e chokruogno yudoga thuolo mar neno makate ma ochung’ ne ringre Yesu, kod divai ma ochung’ ne rembe. Jogo ma biro locho gi Yesu e polo chamoga makate kendo madhoga divai. Joma nigi geno mar dak e piny nyaka chieng’ dhiga e nyasino, kata kamano, ok gichamga makate kendo ok gimadh divai.
17 CHUNY
Wachno itiyogo sama iwuoyo kuom (1) dhano, (2) le, kata (3) ngima dhano kata mar le. Ne ane ranyisi ma luwogi:
Dhano. Chakruok 2:7 nyisowa ni ka ne Nyasaye ochueyo Adam, “nodoko chuny mangima.”
Le. Muma wacho kama e wi Ataro mar ndalo Noa, “Gik mangima [“chunje,” New World Translation] duto ma ne ni e piny notho, mag winy, gi jamni, gi gibuya.”—Chakruok 7:21.
Ngima dhano kata mar le. Jehova nonyiso Musa niya: “Jogo duto ma ne dwaro ngimani osetho.”—Wuok 4:19
E wi mano, sama ng’ato otimo gimoro gi ‘chunye duto,’ mano nyiso ni ng’atno ochiwore chuth mondo otim gino gi tekone duto.—Mathayo 22:37; Rapar mar Chik 6:5.
18 ROHO
E dho Hibrania kod Grik, wach molok e New World Translation ni roho, inyalo tigo kiwuoyo kuom gik mopogore opogore. Kata kamano, thothne itiyo kode kiwuoyo kuom gimoro ma dhano ok nyal neno kaka yamo, kata muya. Wachno bende inyalo tigo kiwuoyo kuom chuech mag roho kata roho maler ma en teko mar Nyasaye. Muma ok puonj ni nitie gimoro e i dhano ma dhi nyime gi dak bang’ kosetho.—Wuok 35:21; Zaburi 104:29; Mathayo 12:43; Luka 11:13.
19 GEHENA
Gehena en nying hoho moro maduong’ ma ne iwang’e yugi. Hohono yudore machiegni gi Jerusalem. Onge gima nyiso ni e kinde Yesu ne iwang’o dhano kata le mangima e hohono. Omiyo, Gehena ok ochung’ ne kamoro ma ok nyal ne ma isande kendo iwang’e jomotho nyaka chieng’. Ka ne Yesu wuoyo e wi joma iwito e Gehena, ne owuoyo e wi kethruok ma nyaka chieng’.—Mathayo 5:22; 10:28.
20 ALAM MAR RUOTH
Mani en lamo ma ne Yesu opuonjo jopuonjrene mondo ging’e kaka ginyalo lemo. Bende, iluonge ni Alam mar Ruoth. Kuom ranyisi, Yesu ne opuonjo ni walem ni:
“Nyingi mondo obed maler”
Wakwayo mondo Jehova omi nyinge obed maler kuom golo miriambo duto ma iwacho kuome. Mano en ni mondo ji duto manie polo kod piny omi nying Jehova duong’.
“Pinyruodhi mondo obi”
Wakwayo mondo Pinyruodh Nyasaye ogol gik maricho duto, oloch e wi piny, kendo olos pinyni obed Paradiso.
“Dwaroni mondo otimre . . . e piny”
Wakwayo mondo dwaro mar Nyasaye otimre e piny mondo dhano makare odag e Paradiso nyaka chieng’ mana kaka Jehova ne dwaro ni otimore ka ne ochueyo dhano.
21 MISANGO MAR YESU
Jehova nochiwo Yesu kaka misango mondo owar dhano a e richo kod tho. Ne dwarore ni Yesu otho mondo ochul ngima makare ma ne Adam olalo. Thoneno bende e ma ne dhi loso winjruok ma nokethore e kind dhano gi Jehova. Nyasaye nooro Yesu e piny mondo otho ne joricho duto. Dhano duto koro nigi thuolo mar dak nyaka chieng’ ka gin gi ngima makare nikech Yesu nothonegi.
22 ANG’O MOMIYO HIGA MAR 1914 EN HIGA MAKENDE?
Weche ma nokor e bug Daniel sula mar 4 konyowa ng’eyo ni Nyasaye ne dhi chungo Pinyruodhe e higa mar 1914.
Weche ma nokor: Jehova nokelo ne Ruoth Nebukadereza lek moro. Noleko ni ne otong’ yath moro maduong’ molwar piny, kae to kisiki mar yath ma ne otong’no notwe gi chuma mokik gi mula mondo kik otwi nyaka higni abiriyo kadhi. Hignigo bende iluongo ni ndalo abiriyo. Bang’ hignigo yadhno ne dhi twi kendo.—Daniel 4:1, 10-16.
Weche ma nokorgo puonjowa ang’o? Yadhno ochung’ ne loch mar Nyasaye. Jehova notiyo gi ruodhi ma ne wuok Jerusalem mondo oloch e wi oganda mar Jo-Israel. (1 Weche mag Ndalo 29:23) Kata kamano, ruodhigo ne ok oluwo chike mag Jehova omiyo lochgi norumo. Ne oketh Jerusalem e higa mar 607 ka pok onyuol Kristo. Mano e higa ma ne ochak kwanie ‘higni abiriyo’ ma ne okorgo. (2 Ruodhi 25:1, 8-10; Ezekiel 21:25-27) Yesu bende ne owuoyo e wi ‘higni abiriyogo’ ka ne owacho ni, ‘ogendni mamoko ne dhi nyono Jerusalem nyaka chop kinde ma ne oket ne ogendnigo rum.’ (Luka 21:24) Kuom mano, ‘higni abiriyogo’ ne ok orumo ka ne Yesu nie piny ka. Jehova nosingo ni nodhi keto Ruoth moro ka ‘higni abiriyo’ orumo. Ruodhno en Yesu, kendo loch mare biro kelo gueth mogundho ne jotich Nyasaye duto ma biro dak e piny nyaka chieng’.—Luka 1:30-33.
Thuolo ma ‘higni abiriyo’ ne dhi kawo: ‘Higni abiriyogo’ nokawo thuolo ma romo higni 2,520. Ka wachako kwano higni 2,520 chakre higa mar 607 ka pok onyuol Kristo, wabiro chopo e higa mar 1914. Mano e higa ma Jehova noketo Yesu ma en Mesia mondo obed Ruoth e Pinyruodhe e polo.
Higni 2,520 oa kanye? Muma wacho ni ndalo adek gi nus romre gi odiechienge 1,260. (Fweny 12:6, 14) Kuom mano, higni kata ndalo abiriyo gin ndalo adek gi nus nyadiriyo kata odiechienge 2,520. Odiechienge 2,520 romre gi higni 2,520 nikech ne okor ni, “higa achiel kar ndalo achiel.”—Kwan 14:34; Ezekiel 4:6.
23 MALAIKA MADUONG’ MILUONGO NI MIKAEL
“Malaika maduong’” en “malaika motelo ne malaike mamoko.” Muma wuoyo e wi malaika achiel kende maduong’ miluongo ni Mikael.—Daniel 12:1; Juda 9.
Mikael e motelo ne malaike duto mag Nyasaye. Fweny 12:7 wacho niya: ‘Mikael gi malaikene ne okedo gi thuol mang’ongo gi malaikene.’ Bug Fweny nyiso ni Yesu otelo ne oganda lweny mar Nyasaye. Kuom mano, Mikael en nying ma bende iluongogo Yesu.—Fweny 19:14-16.
24 NDALO MAG GIKO
Wachno itiyogo kiwuoyo kuom kinde ma lokruoge madongo ne dhi timore e piny ka pok Pinyruodh Nyasaye oketho piny ma Satan lochoeni. Weche ma bende Muma tiyogo kowuoyo kuom kindego gin kaka “giko mar ndalo,” kod “biro mar Wuod dhano.” (Mathayo 24:3, 27, 37) “Ndalo mag giko” nochakore e kinde ma Pinyruodh Nyasaye nochako locho e polo e higa mar 1914. Ndalogo biro rumo e kinde mibiro keth piny ma Satan lochoeni e lweny mar Har–Magedon.—2 Timotheo 3:1; 2 Petro 3:3.
25 CHIER
Chier tiende en ni Nyasaye miyo ng’at mosetho ngima kendo. Muma wuoyo kuom ji ochiko ma ne ochier. Joma ne ochierogi ne gin Elija, Elisha, Yesu, Petro, kod Paulo. Nyasaye e ma ne omiyogi teko mar chiero jogo. Jehova osingo ni obiro chiero “joma kare gi joma ok kare” mondo gidag e piny ka. (Tich Joote 24:15) Muma bende nyiso ni nitie joma ichiero mondo odhi e polo. Jogo gin joma owir ma Nyasaye chiero mondo gidhi gidag gi Yesu e polo.—Johana 5:28, 29; 11:25; Jo-Filipi 3:11; Fweny 20:5, 6.
26 JUOK
Juok en tudruok gi jochiende achiel kachiel kata kokalo kuom ng’at machielo kaka ajuoga kata jakor. Ji timoga kamano nikech giyie gi puonj mar miriambo ni chuny ng’at motho pod ngima kendo nigi teko. Jochiende bende wuondoga dhano mondo giketh chike Nyasaye. Timbe juok bende oriwo koro wach e wi gik ma pok otimore, timo honni, tiyo gi bilo, kod mamoko. Buge moko, gasede, sinembe, kod thumbe jiwoga timbe juok. Nitie gik ma ji timoga bang’ ka ng’ato osetho ka giparo ni jomotho pod ngima. Gigo gin kaka dok e liel, timo sap jomotho, arita, kod mamoko. Timbego bende nyalo miyo ng’ato otudre gi jochiende. Thoth ji tiyoga gi yedhe moko mondo giyud teko mag jochiende.—Jo-Galatia 5:20; Fweny 21:8.
27 LOCH MAR JEHOVA
Jehova e Nyasaye ma nyalo duto kendo en e ma nochueyo piny gi polo. (Fweny 15:3) En e Wuon gik moko duto kendo en gi ratiro mar locho e wi gik ma nochueyogo. (Zaburi 24:1; Isaiah 40:21-23; Fweny 4:11) Oseketo chike ma tayo gik moko duto ma nochueyo. Jehova nigi ratiro mar keto jomoko obed joloch. Wanyiso ni wariwo lwedo loch mar Jehova ka wahere kendo waluwo chikene.—1 Weche mag Ndalo 29:11.
28 GOLO ICH
Golo ich en gima ng’ato timo goyiem mondo oneg nyathi ma pod nie ich. Ok en gima pore ne ng’ato kata gima timore ne ng’ato nikech tuo moro. Chakre chieng’ ma ng’ato omako ich, nyathi manie iyeno en dhano.
29 MEDO REMO
Mae en kit thieth ma imede ng’ato remo kata achiel kuom ng’injo ang’wen madongo mag remo. Onyalo bedo remb ng’at machielo kata ma ne okan kamoro. Ng’injo ang’wen madongo mag remo gin, ng’injo marokwere (red cells), ng’injo marochere (white cells), ng’injo ma miyo remo poto (platelets), kod ng’injo ma miyo remo bedo mochot (plasma).
30 KUM
Kaluwore gi Muma, kum ok en mana chwado ng’ato kata goye. Sama imiyowa kum, ipuonjowa, kata irieyowa. Jehova ok riega joge gi gero kata gi ayany. (Ngeche 4:1, 2) Oseketo ne jonyuol ranyisi maber mondo giluw. Jehova nyalo rieyo ng’ato kopuonje e yo ma nyalo miyo ng’atno oher puonj mimiyego. (Ngeche 12:1) Jehova ohero joge kendo otiegogi. Opuonjogi mondo gichak paro kendo timo gik moko e yo mamore. Sama jonyuol rieyo nyithindgi, onego gikonygi ng’eyo gimomiyo dwarore ni gibed joma winjo wach. Bende, onego gipuonjgi kaka ginyalo hero Jehova, Muma, kod puonj manie iye.
31 JOCHIENDE
Magi gin malaike maricho man gi teko moloyo dhano. Ne gibedo malaike maricho ka ne gitamore luwo chike Nyasaye ma gibedo jowasike. (Chakruok 6:2; Juda 6) Gin bende ne ging’anjo ne Jehova mana kaka Satan.—Rapar mar Chik 32:17; Luka 8:30; Tich Joote 16:16; Jakobo 2:19.


text:
KARE MAR 2
Nyasaye Madier En Ng’a?
Nitie Nyasaye achiel kende madier, kendo nyinge en Jehova. (Zaburi 83:18) En roho; omiyo ok wanyal nene. Oherowa kendo odwaro ni wan bende wahere. Bende odwaro mondo waher jomoko. (Mathayo 22:35-40) En e Jal Ma Malo Chutho, Jachwech mar gik moko duto.
Chwech ma Nyasaye nokwongo chweyo bende ne en roho ma jateko, ma bang’e ne oluong ni Yesu Kristo. Jehova nochweyo malaike bende.
Jehova nochweyo gik moko duto manie polo . . . koda e piny. Fweny 4:11
Jehova Nyasaye nochweyo sulwe, piny, koda gik moko duto manie iye.—Chakruok 1:1.
Notiyo gi buru mar lowo e chweyo Adam, dhano mokwongo.—Chakruok 2:7.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Nyasaye Nigi Nyinge?
Nyasaye nigi nying mang’eny mag telo, kaka Ng’ama Nyalo Duto, Jachuech, kod Ruoth. Kata kamano, en gi nying masie. Nyingno yudore nyadi 7,000 e Muma.
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Ing’eyo Nyasaye?
Be Nyasaye nigi nyinge to be odewowa?


text:
DUL ME 42
Gin Mumiyo Omyero Wati
NGO ma imaro timone loyo, imaro tic nyo tuko?— Ada, tuko gire pe rac. Baibul wacci Jerucalem onongo ‘opong ki awobe ki anyira ma gituko i dye yo.’
Neno lutino ma gitye ka tuko onongo yomo cwiny Lapwony Madit. Ma peya en obino i lobo, en owacci: “An onongo atye, abedo ka ngete [Lubanga] macalo ladiro tic . . . an abedo ki yomcwiny madwong mada i nyime.” Yecu onongo obedo ka tic kacel ki Jehovah i polo. Dok i kare ma tye kunnu en owacci: “Cwinya obedo yom i kom litino pa dano.” Kit ma wapwonyo kwede angec, Lapwony Madit-ti onongo tye ki miti i kom dano ducu, wa lutino matino bene.
Itamo mono ni Yecu otuko i kare ma en pud tidi?— En nen calo otuko. Kit ma en obedo “ladiro tic” i polo-ni, en bene mono otiyo i lobo?— Yecu onongo kilwongo ni ‘wod pa lapa bao.’ En bene onongo kilwongo ni ‘lapa bao.’ Man nyutu ngo?— Yucepu, ma opito Yecu calo latinne-ni, nen calo opwonyo Yecu. Pi meno, Yecu odoko lapa bao bene.
Yecu onongo tye dano ma nining i kit me payo bao?— Kit ma en onongo obedo ladiro tic i polo-ni, pe itamo ni en odoko ladiro i kit me payo bao i lobo kany?— Tam kong kit ma tic me payo bao onongo tek kwede i kare ca. Yecu nen calo onongo cito tongo yat, ngunu macego cego, tingo kelo paco, ci yubo doko meja, kom, ki dong jami mukene.
Mono itamo ni tic man okelo yomcwiny bot Yecu?— Cwinyi mono onongo bedo yom ka itwero yubo meja ki kom mabeco ki dong jami mukene me tic pa dano?— Baibul waco ni ber pi ngat moni me nongo ‘yomcwiny i ticce.’ Tic kelo yomcwiny mo ma dok pat ma pe itwero nongone ki i tuko.
Tic kelo adwogi maber i tamwa ki dong i komwa. I lobe mukene, lutino mapol gibedo mere abeda ka neno TV nyo tuko tuko lweny me vidio. Man miyo gicwe dok gidoko goro, cwinygi bene pe nongo yom. Pe giyomo cwiny jo mukene bene. Ngo ma myero watim wek wabed ki yomcwiny?—
Wapwonyo i Dul me 17 i buk man ni miyo jami kacel ki tiyo tic me konyo jo mukene kelo yomcwiny. (Tic pa Lukwena 20:35) Baibul lwongo Jehovah ni “Lubanga ma layomcwiny.” (1 Temceo 1:11, NW) Dok kit ma wakwano kwede i Carolok, Yecu obedo ki “yomcwiny madwong mada i nyime.” Pingo cwiny Yecu obedo yom?— En omiyo tyen lok acel i kare ma en owacci: “Wora tye ka tic nio koni, an bene atye ka tic.”
I kare ma Yecu tye i lobo, en pe omedde ki tiyo tic me payo bao pi kwone ducu. Lubanga Jehovah onongo tye ki tic mapat pi Yecu me atima i lobo. Tika ingeyo tic meno?— Yecu owacci: “Myero atit lok me kwena maber me ker pa Lubanga, pien giora pi lok man.” (Luka 4:43) I kine mogo ka Yecu otito kwena bot dano, gin onongo giye lokke dok gitito jami ma en owaco-ni bot jo mukene, dako me Camaria ma itye ka nenone i cal-li bene otimo kumeno.—Jon 4:7-15, 27-30.
Yecu onongo winyo nining pi tic man? Itamo ni en onongo mito timone?— Yecu owacci: “Camma en tiyo gin ma ngat ma oora mito, ki cobo ticce.” (Jon 4:34) Dek ma imaro loyo mono imito ni icam marom mene?— Man romo miyo iniang kit ma Yecu onongo maro kwede tic ma Lubanga omine ni otim
Lubanga ocweyowa wek ka wapwonyo kit me tic, okonywa me nongo yomcwiny. En owacci Micce ma emiyo bot ngat acel acel aye ni myero en “onong yomcwiny i kom ticce.” Pi meno ka ipwonyo kit me tic ma pud itidi, ci ibibedo ki yomcwiny pi kwoni ducu.
Man pe te lokke ni latin matidi romo tiyo tic ma dano madit timo, ento wan ducu olo watwero timo tic mo. Lunyodoni giromo cito ka tiyo cente nino ducu wek jo me otwu gunong cam kacel ki ot me bedo iye. Dok myero inge ni tye tic mapol adada ma mito atima wek paco obed maleng dok maber.
Tic ango ma tye ma iromo timone ma twero kelo adwogi maber bot jo me otwu ducu?— Iromo miyo kony me twomo pii, lwoko jami, oonyo yugi, yubo ot butoni wek obed maleng, ki dong keto toyini ka maber. Gwok nyo dong itye ka timo jami magi mogo. Tic ma kit meno tye me kony mada bot jo me ot.
Kong wanenu kit ma kodi tic meno tye me kony kwede. Toyi omyero kiketgi ka ma mitte i nge tuko kwedgi. Pingo iromo wacci man pire tek?— Pire tek pien konyo weko paco bedo maleng dok bene gengo nongo awano. Ka pe ikwanyo toyini, nino mo mamani romo donyo i ot ma nongo otingo jami i cinge ci nyono acel i kingi. En romo cer ci poto wanne. Twero mitte ni en ocit wa i ot yat. Pe itamo ni meno rac tutwal?— Pi meno, ka iketo toyini ka maber i nge tuko, bedo me kony bot dano ducu.
Tye tic mukene ma lutino gitye kwede bene. Me laporre, tic ma kimiyo ki i cukul me atima ki gang. Ki i cukul ipwonyo kit me kwan. Lutino mukene ginongo kwan mit adada, ento mukene giwacci tek. Kadi bed nen tek i acakkine, ibibedo ki yomcwiny ka ipwonyo kwan maber. Ka ingeyo kwan, tye jami mabeco mapol ma ibipwonyogi. In kikomi ibikwano wa Baibul ma obedo buk pa Lubanga. Pi meno, ka itimo tic ma kimini ki i cukul me atima ki gang ki cwinyi ducu, ci bibedo me kony, pe kumeno?—
Tye jo mukene ma giweyo tic. Oromo bedo ni ingeyo ngat mo ma timo kit meno. Ento kit ma Lubanga ocweyowa ni myero wati-ni, omyero wapwony kit me nongo yomcwiny ki iye. Lapwony Madit-ti onongo mit pa ticce marom mene?— Onongo bedo calo camo dek ma en maro loyo. Dok tic ango ma en onongo tye ka lok pire?— Tito bot jo mukene lok i kom Lubanga Jehovah ki dong yo ma giromo nongo kwede kwo ma pe tum.
Man aye gin ma romo konyowa me nongo mit pa tic. Penye kekeni ni, ‘Pingo mitte ni myero kitim tic man?’ Ka ce ingeyo pingo gin moni pire tek, timone bedo yot. Dok kadi bed ni tic moni dit nyo tidi, tim ki cwinyi ducu. Ka itimo meno, ci ibinongo yomcwiny i ticci, kit ma Lapwonywa Madit onongo kwede.
Baibul romo konyo ngat moni me doko latic maber. Kwan gin ma Baibul waco i Carolok 10:4; 22:29; Latitlok 3:12, 13; ki Jo Kolocai 3:23.