text:
Ododo me 76: Kituro Jerucalem Woko
WAKA 10 dong okato cakke i kare ma Kabaka Nebukadnejar otero Luicrael ducu ma gukwano matek loyo i Babilon. Ento kombeddi nen kong gin ma tye ka timme! Kitye ka wango Jerucalem woko. Dok jo Icrael ma pe kinekogi gitye ka terogi Babilon i mabuc.
Po ni, man aye gin ma lunebi pa Jehovah owaco ni bitimme ka jo-ni pe guloko rac kitgi-ni. Ento jo Icrael pe guwinyo lunebi. Gin gumedde ameda ki woro lubanga me goba ma ka woro Jehovah. Pi meno jo-ni myero me apwoda. Wan wangeyo man pien lanebi pa Lubanga Ejekiel otittiwa jami maraco ma jo Icrael onongo gitimo.
In ingeyo nga ma Ejekiel obedo? En obedo ngat acel i kin awobe ma kabaka Nebukadnejar otero Babilon mwaka 10 i ngec ma peya turo Jerucalem marac tutwal-li otimme. Daniel ki lureme adek-ki, Cadrak, Mecak ki Abednego, bene giterogi Babilon i kare meno.
Ma Ejekiel onongo pud tye i Babilon, Jehovah onyutte jami maraco ma onongo tye ka timme i Jerucalem i ot pa Lubanga. Jehovah otiyo tango me nyuto man. I ada Ejekiel gire onongo pud tye Babilon, ento Jehovah omiyo en oneno gin maraco ducu ma tye ka timme i ot pa Lubanga. Dok gin ma Ejekiel oneno onongo rac adada!
Jehovah owaco bot Ejekiel ni: ‘Nen kong gin me kwer ma jo-ni gitye ka timone i ot pa Lubanga. Nen kor ot ka opong ki cal twol ki lee mukene. Dok nen jo Icrael ma tye ka worogi-ni!’ Ejekiel oneno jami magi, dok en ocoyo gin ma tye ka timme piny.
Jehovah openyo Ejekiel ni: ‘Ineno gin ma lutela me Icrael gitye ka timone i mung?’ Ada, en twero neno meno bene. Tye co 70, ma gin ducu gitye ka woro lubanga me goba. Gitye ka waco ni: ‘Jehovah pe nenowa. En dong oa woko ki i lobo man.’
Lacen Jehovah onyuto bot Ejekiel mon mogo ma i dog cel ma tung kumalo me ot pa Lubanga. Gin gubedo kunnu ka woro Tamuj lubanga me goba. Nen dok co ma gitye i dog ot pa Lubanga-ni! Cokcok gin 25. Ejekiel onenogi. Gin gugungo nyimgi okemo tung kunyango dok giworo ceng!
Jehovah owaco ni: ‘Jo man pe giwora. Gin pe gitimo gin marac atima keken, ento gibino ka timone wa i oda.’ Pi meno Jehovah okwongnge ni: ‘Gubiwinyo lyeto me akemona. Kica pe bimaka i komgi ka kinekogi.’
I nge mwaka adek keken ma Jehovah onyuto jami magi bot Ejekiel, jo Icrael gujemo woko i kom Kabaka Nebukadnejar. Pi meno en obino me lweny i komgi. I nge lweny pi mwaka acel ki nucu, jo Babilon guturo cel me Jerucalem ci guwango boma-ni woko. Pol dano kinekogi nyo kiterogi Babilon i opii.
Pingo Jehovah oweko gin marac kit man otimme i kom Luicrael? En weko pien gin onongo pe giwinyo Jehovah dok pe gilubo cikke. Man nyuto kit ma pire tek kwede pi wan me timo gin ma Lubanga waco kare ducu.
Mukwongo kong jo manok aye giye ni gubed i lobo me Icrael. Kabaka Nebukadnejar oketo Lajudaya ma nyinge Gedalia me gwoko jo magi. Ento Luicrael mogo guneko Gedalia woko. Kombeddi dong dano lworo omakogi ni jo Babilon bibino ci neko gin ducu pien gin marac-ci otimme. Pi meno gudiyo Jeremia me wot kwedgi, ci guringo gucito Ejipt.
Man oweko lobo Icrael odong nono labongo dano mo iye. Pi mwaka 70 pe tye ngat mo ma okwo i lobo Icrael. Lobo meno odong nono. Ento Jehovah ociko ni ebidwoko jone cen i lobo Icrael i nge mwaka 70. I kare meno, ngo mutimme i kom jo pa Lubanga i lobo Babilon ka ma kiterogi iye-ni? Wanenu kong.
2 Luker 25:1-26; Jeremia 29:10; Ejekiel 1:1-3; 8:1-18.
Peny
- Gin ango ma tye ka timme i Jerucalem ki i kom jo Icrael kit ma ginyuto i cal-li?
- Ejekiel obedo anga, gin aura ango ma Jehovah onyutte?
- Pien jo Icrael pe gubedo ki woro i kom Jehovah, gin ango ma en ociko?
- Gin ango ma Kabaka Nebukadnejar otimo i kare ma jo Icrael gujemo i kome?
- Pingo Jehovah oweko jammi maraco magi otimme i kom jo Icrael?
- Ngom pa jo Icrael odong labongo dano mo nining, dok pi kare ma romene?
Peny mukene
- Kwan 2 Luker 25:1-26.
Jedekia obedo anga, ngo ma otimme i kome, dok man ocobo gin ma Baibul oloko nining? (2 Luker 25:5-7; Ejek. 12:13-15)
Anga ma Jehovah ocimo macalo labal pi gin maraco ma jo Icrael gutimo? (2 Luker 25:9, 11, 12, 18, 19; 2 Tekwaro 36:14, 17)
- Kwan Ejekiel 8:1-18.
Lukricitayo ata-ni giporo Luicrael ma lujemo ma onongo giworo ceng nining? (Ejek. 8:16; Ic. 5:20, 21; Jon 3:19-21; 2 Tem. 4:3)


c: text/html

text:
Gin Jomage Matimo Dwaro mar Jehova e Kindegi?
Joneno mag Jehova wuok e ogendni mopogore opogore. En ang’o makelo kit ji mopogore opogore kamano kanyachiel?
Dwaro mar Nyasaye En Ang’o?
Nyasaye dwaro ni dwaro mare olandre e piny mangima. Dwaro mar Nyasaye en ang’o, to gin jomage ma puonjo jomamoko e wi dwaroneno?
Joneno mag Jehova Gin Jomage?
Gin Joneno mag Jehova adi ming’eyo? Kuom adier, wan jomage?
Ang’o Momiyo Iluongowa ni Joneno mag Jehova?
Non ane weche adek momiyo iluongowa gi nyingno.
Ere Kaka ne Ochak Ofweny Kendo Adiera mag Muma?
Ere kaka wanyalo bedo gadier ni wan gi ng’eyo makare kuom puonjo mag Muma?
Ang’o Momiyo ne Wagoyo Muma mar Loko mar Piny Manyien?
Ang’o momiyo Mumani en loko makende?
Ang’o Mibiro Neno e Chokruogewa mag Jokristo?
Wachokore kanyachiel mondo wapuonjre Muma kendo wajiwre ng’ato gi ng’ato. Warwaki gi mor!
Tudruok Kanyachiel gi Jokristo Wetewa Konyowa e Yore Mage?
Wach Nyasaye jiwo Jokristo mondo gichokre kanyachiel. Som sulani mondo ing’e ber minyalo yudo kuom timo kamano.
Ang’o Mipuonjo e Chokruogewa?
Be isegapenjorie gik mitimoga e chokruogewa? Onge kiawa ni ng’eyo puonj mabeyo mipuonjo kuno biro mori ahinya.
Ang’o Momiyo Warwakore Maber Sama Wadhi e Chokruogewa?
Be Nyasaye dewo yo ma warwakorego? Non ane puonj mag Muma ma konyowa timo yiero maber kuom wach rwakruok kod bidhruok.
Ere Kaka Wanyalo Timo Ikruok e Yo Maber Moloyo ne Chokruogewa?
Ka waikore chon ne chokruogewa, wabiro yudo ber moloyo kuom chokruogego.
Lamo mar Joot En Ang’o?
Non ane kaka chenrono nyalo miyo isud machiegni gi Nyasaye kendo tego winjruok maru kaka joot.
Ang’o Momiyo Wadhi e Chokruoge Madongo?
Higa ka higa, wabedoga gi chokruoge adek madongo. Gin ber mage mwayudo e chokruogegi?
Tijwa mar Lando Wach Pinyruoth Ochan e Yo Mane?
Waluwo ranyisi ma Yesu noketo ka ne en e piny. Moko kuom yore mitiyogo e mag lendo gin mage?
Japainia En Ng’at Matimo Ang’o?
Nitie Joneno moko ma lando wach maber kuom seche 30, 50, kata mokalo kanyo dwe ka dwe. Ang’o ma jiwogi timo kamano?
Gin Skunde Mage Mitiegoe Jopainia?
Gin skunde mage makende mitiegoe jopainia mochiwore tiyo gi thuologi mang’eny e tij lando wach Pinyruoth?
Jodong-Kanyakla Konyo Kanyakla e Yo Mane?
Jodong-kanyakla gin owete molony e wach Nyasaye moket mondo ota kanyakla. Gikonyowa e yore mage?
Jokony-Tich Konyo e Migepe Mage?
Jokony-tich konyo e miyo weche odhi maber e kanyakla. Som sulani mondo ing’e kaka tich ma gitimo konyo jogo duto ma biro e chokruogewa?
Jorit-Alwora Konyowa Nade?
Ang’o momiyo jorit-alwora limo kanyakla? Inyalo timo ang’o mondo limbego okonyi?
Ere Kaka Wanyalo Konyo Owetewa Moyudo Masira?
Sama masira moro otimore, wachano mapiyo kaka wanyalo chiwo kony mag gige ringruok kod hoch mawuok e Wach Nyasaye ne joma oyudo masira. Watimo kamano e yore mage?
Jatich Mogen Kendo Mariek En Ng’a?
Yesu ne osingo ni ne odhi keto jatich moro mondo ochiw chiemb chuny e kinde mowinjore. Otimo mano nade?
Bura Matayo Tiyo Nade e Kindegi?
E kinde Jokristo mokwongo, grup moro matin mar owete gi jodongo ne tiyo kaka bura matayo kanyakla mar Jokristo. To nade ndalogi?
Bethel En Ang’o?
Bethel en kamoro makende ma itiyogo e chopo tich moro maduong’. Som sulani mondo iyud weche momedore e wi joma tiyo kuondego.
En Tich Mane ma Itimo e Bad Ofis?
Welo nyalo limo moro amora kuom ofisewago mondo gine kaka tich tiyore. Wakwayi ni mondo itim kamano!
Indiko Kendo Iloko Bugewa e Yo Mane?
Wagoyo bugewa e dhok mokalo 600. Ang’o momiyo watimo kinda ma kamano?
Pesa Masiro Tijwa mar Piny Mangima Wuok Kanye?
Kodok korka weche mag golo chiwo, ang’o mamiyo riwruok marwa bedo mopogore gi dinde mamoko?
Ang’o Momiyo Igero Ute Romo to Igerogi Nade?
Ang’o momiyo waluongo kuondewa mag lamo ni Od Romo? Som sulani mondo ing’e kaka ute ma ok oger e yor nyisruokgo konyo kanyakla magwa.
Wanyalo Timo Ang’o Mondo Wakony Rito Od Romo?
Od Romo maler kendo morit maber kelo ne Nyasaye pak. Gin chenro mage mitimo mondo Od Romo osik ka ler?
Laibrari mar Od Romo Nyalo Konyowa e Yo Mane?
Bende diher timo nonro mondo imed ng’eyo Muma? Inyalo dhi e laibrari manie Od Romo!
Gin Weche Mage Mayudore e Websait Marwa?
Inyalo ng’eyo weche momedore e wi puonj magwa kaachiel gi dwoko mag penjo mag Muma ma in-go.
Be Ibiro Timo Dwaro mar Jehova?
Jehova Nyasaye oheri gadier. Ere kaka inyalo nyiso ni in gi gombo mar more e ngimani mapile?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lapeny ma Kigamo me Baibul
Pingo omyero wapo pi to pa Yecu?
To pa Yecu aye pud dong obedo gin ma pire tek loyo—en oto wek emi dano gubed ki gen me kwo. Dano pe kicweyogi ni guwok ki i jami maraco calo two nyo to. (Acakki 1:31) Ento bal obino i lobo kun wok ki bot Adam. Yecu omiyo kwone wek elarwa ki i bal kacel ki to.
Lubanga onyuto mar madit adada ki calo Wode i lobo wek oto piwa. (1 Jon 4:9, 10) Yecu ociko lulub kore me po pi tone ki kwero kwer mo manok kun gitiyo ki mugati kacel kongo vino. Timo man mwaka ki mwaka obedo yo acel ma wanyuto kwede ki pwocwa pi mar ma Lubanga gin ki Yecu gunyuto piwa.
Angagi ma myero gucam dok gumat kongo vino?
I kare ma Yecu owaco pi tyen mukwongo ni lupwonnyene gupo pi tone, en oloko i kom gicikke. (Matayo 26:26-28) Gicikke man oyabo yo pigi kacel ki jo mukene manok me doko luker ki lulamdog i polo. Kadi bed ni dano milion mapol gipo pi to pa Yecu ento jo ma en omoko gicikke kwedgi keken aye myero gucam mugati ki dok gumat kongo vino.
Cokcok mwaki 2,000 dong, Jehovah obedo ka yero jo ma gibidoko luker. (Luka 12:32) Welgi nok ka iporo ki wel jo ma gibikwo i lobo kany pi naka.


text:
DUL ME ABORO
Ker pa Lubanga Obedo Gin Ango?
Gin ango ma Baibul tittiwa i kom Ker pa Lubanga?
Ker pa Lubanga bitimo gin ango?
Awene ma Ker pa Lubanga bimiyo miti pa Lubanga timme i wi lobo?
DANO milion mapol i lobo ducu gingeyo lega man ma pol pa dano gilwongo ni Wonwa ma tye i polo, nyo Lega pa Rwot. Lok aryo magi tito pi lega ma ngene tutwal ma Yecu Kricito omiyo macalo lapor. Lega man tye ki tyen lok madongo, dong ngiyo jami adek ma kikwongo kwayone-ni bikonyi me niang jami mapol ma Baibul i ada pwonyo.
2 I acakki me lega man me lapor-ri, Yecu opwonyo jo ma giwinye ni: “Dong wuleg kit man ni, Wonwa ma tye i polo, giwor nyingi maleng. Ker meri obin; giti gin ma imito i lobo kit ma gitiyo i polo.” (Matayo 6:9-13) Gin ango ma pire tek i jami adek ma kikwongo kwayogi-ni?
3 Dong watyeko pwonyo lok mapol i kom nying Lubanga, Jehovah. Dok bene watyeko pwonyo lok i kom miti pa Lubanga manok nok olo—gin ma en otimo ki ma en bitimone pi dano. Ngo kono ma Yecu onongo tye ka lok iye i kare ma en owaco ki wan me lega ni: “Ker meri obin”? Ker pa Lubanga obedo gin ango? I yo ango ma binone bimiyo nying Lubanga bedo maleng? Ki dok bino pa Ker-ri kubbe ki timo miti pa Lubanga nining?
GIN MA KER PA LUBANGA OBEDO
4 Ker pa Lubanga obedo gamente ma Lubanga Jehovah oketo dok ma Kabakane Lubanga aye oyero. Anga ma obedo Kabaka me Ker pa Lubanga? Yecu Kricito. Macalo Kabaka, Yecu dit loyo luloc ducu ma dano dok omiyo kilwonge ni “Kabaka pa luker ducu, Rwot pa rwodi.” (1 Temceo 6:15) En tye ki teko me timo jami mabeco makato laloc mo keken ma obedo dano mabor ataa, kadi ma dong ber loyone ki i kin-gi ducu.
5 Ker pa Lubanga biloc ki kwene? Kakare, Yecu kono tye kwene? Wi po ni ikwano ni kineke i kom wir, ka dok kicere. Ingeye cut cut, en ocito i polo. (Tic pa Lukwena 2:33) Dong kunnu aye ka ma Ker pa Lubanga tye iye—i polo. En aye omiyo Baibul lwongo ni ‘ker me polo.’ (2 Temceo 4:18) Kadi bed ni Ker pa Lubanga tye i polo, ento biloyo lobo.—Niyabo 11:15.
6 Ngo ma weko Yecu loyo Kabaka mukene-ni ducu? Pi tyen lok acel ni en pe dong bito matwal. I kare ma Baibul oporo Yecu ki luloc ma dano, oloko i kome ni ‘En acel keken ma pe to, ma bedo i lengo mo ma ngat mo pe romo nyiko cok kwede.’ (1 Temceo 6:16) Man nyuto ni jami ducu ma Yecu bitimone birii. Dok en bitimo jami madongo dok mabeco.
7 Tam kong i kom lok pa lanebi me Baibul man ma loko i kom Yecu ni: “Cwiny pa Rwot bibedo i kome, cwiny me ryeko ki me niang, cwiny me poro lok ki me tek, cwiny me ngec ki me lworo Rwot. Cwinye bibedo yom i lworo Rwot. En pe bingolo kop pi gin ma en neno anena ki wange, nyo kadi ki ngolo kop pi lok ma en winyo awinya ki ite; ento en bingolo kop pa lucan atir, dok bingolo kop atir pi jo mamwol me lobo.” (Icaya 11:2-4) Lok magi nyuto ni Yecu onongo bibedo Kabaka ma kite atir dok ma lakica ma loyo wi jo me lobo. In mono imito bedo ki laloc ma kit meno?
8 Lok ada mukene ma tye i kom Ker pa Lubanga aye ni: Yecu pe biloc kene. Jo mukene binywako loc kacel kwede. Me lapore, lakwena Paulo owaco ki Temceo ni: “Ka waciro can, wabibedo ka loc kacel kwede.” (2 Temceo 2:12) Ada, Paulo, Temceo, kacel ki jo mukene ma lugen ma Lubanga oyerogi gibiloc kacel ki Yecu i Ker me polo. Ento jo adi ma gibibedo ki gum man?
9 Kit ma kinyuto kwede i Dul me 7 me buk man, kimiyo ginanyuta ki lakwena Jon ci en oneno “Latin romo [Yecu Kricito] ma ocung i wi [G]ot [C]ion [kabedo me locce i polo]; onongo jo alip miya acel ki pyerangwen wiye angwen tye kacel kwede, ma dong onongo gicoyo nyinge ki nying Wonne woko i tur nyimgi.” Jo 144,000 gubedo angagi? Jon kikome wacciwa ni: ‘Magi gin aye jo ma lubo Latin romo ka ma en woto iye ducu. Jo magi aye gin jo ma gikokogi ki i kin dano ducu, wek gubed calo cam ma okwongo cek ma giyubo pi Lubanga ki Latin romo.’ (Niyabo 14:1, 4) Ada, gin gubedo lulub kor Yecu Kricito ma lugen ma kiyerogi me loc i polo kacel ki en. Inge cerogi ki i to me bedo i kwo me polo, “gin bene gibiloyo lobo” kacel ki Yecu. (Niyabo 5:10) Cakke wa i kare pa lukwena, Lubanga obedo ka yero Lukricitayo ma lugen me pongo wel jo 144,000 man.
10 Yub ni Yecu ki jo 144,000 aye gulo dano-ni, obedo twon yub me mar madit. Pien mukwongo, Yecu ngeyo ngo ma bedo dano ki deno can obedo. Paulo owaco ni Yecu “pe obedo ngat ma pe winyo arem kacel kwedwa pi gorowa, pien en bene Catan yam obite i yo ducu calo wan, ento en pe omedo ki timo bal mo.” (Jo Ibru 4:15; 5:8) Luloc luwote-ni bene gudeno dok guciro can macalo dano. Medo i kom meno, gin bene guyelle ki goro me roc ki kwai two mapat pat ducu. Dong ada, gin biniang i kom peko pa dano!
NGO MA KER PA LUBANGA BITIMONE?
11 I kare ma Yecu owaco ni lulub kore omyero guleg pi Ker pa Lubanga wek obin, en bene owaco ni omyero guleg wek kiti miti pa Lubanga “i lobo kit ma gitiyo i polo.” Lubanga tye i polo, dok kare ducu lumalaika ma lugen gubedo ka timo mitine kunnu. I Dul me 3 me buk man kono, wakwano ni lamalaika mo marac ojuko timo miti pa Lubanga ci oweko Adam ki Kawa gutimo bal. I Dul me 10, wabikwano lok mukene ma Baibul pwonyo i kom lamalaika meno, ma kilwongo ni Catan Larac-ci. Kiye ki Catan kacel ki cwec ma gubedo cwiny ma kilwongogi ni jogi ma cwinygi oyero me lubo en, me bedo i polo pi kare mo olo. Pi meno, pe jo ducu ma onongo gitye i polo onongo gitimo miti pa Lubanga. Meno onongo bilokke ka Ker pa Lubanga ocako loc. Kabaka ma nongo pud kiketo nyen, Yecu Kricito, onongo bioto lweny i kom Catan.—Niyabo 12:7-9.
12 Lok pa lanebi ma ibikwano-ni tito gin ma onongo bitimme: “Cutcut awinyo dwan mo malongo i polo ma wacci, Kombeddi dong laro dano, ki teko, ki ker pa Lubangawa ki twero pa Kricito dong oo, pien ngat [Catan] ma yam doto utmegiwa-ni dong gibolo woko piny i ngom, en ngat ma yam dotogi i nyim Lubangawa dyeceng ki dyewor-ri.” (Niyabo 12:10) Tika ineno jami aryo ma pigi tego ma otimme ma kitito i tyeng me Baibul meno? Me acel, Ker pa Lubanga ite loc pa Yecu Kricito ocakke. Me aryo, kibolo Catan woko nia ki i polo wa piny i lobo.
13 Adwogi pa jami aryo magi obedo nining? Ma dok i kom gin ma otimme i polo, wakwano ni: “Bed ki yomcwiny, in polo, ki wun bene ma wubedo iye!” Ada, lumalaika ma lugen ma i polo gubedo ki yomcwiny pien Catan ki jogine onongo dong gipe, jo ducu ma i polo onongo dong gitye ki niye i kom Lubanga Jehovah. Dong kuc me labed naka ki winye onongo tye kunnu. Miti pa Lubanga dong tye ka timme i polo.
14 Ento lobo kono? Baibul waco ni: “Ento wun lobo ki nam, wubineno can malit atika, pien Ladot dong olor obino woko piny botwu ma tye ki akemo madwong, pien ngeyo ni karene tye manok!” (Niyabo 12:12) Catan tye ki akemo pien kibole piny dok en dong tye ki kare manok. Pi akemo ma en tye kwede, oweko en tye ka kelo arem nyo “can malit” i lobo. Wabikwano lok mapol i kom “can malit” meno i dul ma lubo man. Ento ka watamo lok man, watwero penyo ni, Ker pa Lubanga bimiyo miti pa Lubanga timme i lobo nining?
15 Kakare, po i kom gin ma miti pa Lubanga pi lobo obedo. Ikwano pire i Dul me 3. I poto me Eden, Lubanga onyuto ni mitine pi lobo-ni onongo tye ni odok Paradic ma nongo opong ki dano ma kitgi atir, ma nongo pe gito. Catan oweko Adam ki Kawa gutimo bal, ci oweko meno ogalo cobbe pa miti pa Lubanga pi lobo ento pe oloko mitine. Jehovah pud tye ki yub ni ‘jo ma kitgi atir gucam lobo, dok gubed iye matwal.’ (Jabuli 37:29) Dong Ker pa Lubanga bicobo man. I yo ango?
16 Tam i kom lok pa lanebi ma tye i Daniel 2:44. Wakwano kunnu ni: “Dok i kare pa luker meno Lubanga me polo biketo ker mukene ma ri nakanaka ma pe gitwero balone, kadi dit me locce bene pe gibiweko i cing rok mukene. Ker meno manyen-ni bituro ker magi ducu ngidogi woko matitino, ci tyekogi woko ducu, en aye dong bicung bedo matwal.” Man tittiwa gin ango i kom Ker pa Lubanga?
17 Mukwongo, tittiwa ni Ker pa Lubanga onongo kibiketo “i kare pa luker meno,” nyo nongo ker mukene-ni pud gitye. Me aryo, tittiwa ni Ker meno birii nakanaka. Pe gibiturone ka kileyo kawange ki gamente mukene. Me adek, waneno ni lweny bibedo i kin Ker pa Lubanga ki ker me lobo man. Ker pa Lubanga biloyo lweny meno. I agikkine, en keken aye bibedo gamente ma loyo dano. Ci dano dong gibilimo loc maber ma loyo mo keken ma yam guneno i kwogi.
18 Baibul tye ki lok mapol me atita i kom lweny me agikki i kin Ker pa Lubanga ki gamente me lobo-ni. Me laporre, pwonyo ni ka kare me agikki woto ki nyiko cok, cen pa jogi mogo maraco gibiloko lok goba me bwolo “luker me wi lobo ducu.” Pi tyen lok ango? Me “cokogi [luker-ri] woko kacel pi mony i nino madit pa Lubanga Won Twer Ducu.” Kibicoko luker me lobo man kacel i “kabedo ma gilwongo i leb Ibru ni Armagedon.” (Niyabo 16:14, 16) Kit ma kicoyo kwede i tyeng aryo magi, lweny me agikki i kin gamente pa dano ki Ker pa Lubanga kilwongo ni Armagedon.
19 Ngo ma Ker pa Lubanga bicobone kun tiyo ki lweny me Armagedon? Tam kong odoco i kom miti pa Lubanga pi lobo-ni. Lubanga Jehovah onongo oyubo ni lobo-ni opong ki dano ma kitgi atir, ma gipe ki roc ma giwore i Paradic. Ngo ma gengo man timme i kare-ni? Me acel, wan wabedo lubal, dok watwo ka wato. Wapwonyo kono i Dul me 5 ni, Yecu oto piwa me wek wabed nakanaka. Oromo bedo ni wi po i lok ma kicoyo i Jiri pa Jon ni: “Lubanga con omaro lobo kumeno, omiyo iye Wode acel keken, wek dano ducu ma ye en owek to, ento obed ki kwo ma pe tum.”—Jon 3:16.
20 Peko mukene aye ni jo mapol gitimo jami maraco. Giloko lok goba, gicamo aram, gitimo tim me tarwang. Pe gimito timo miti pa Lubanga. Jo ma gitimo jami maraco kibinekogi woko i kare me lweny pa Lubanga me Armagedon. (Jabuli 37:10) Lok mukene dok ma miyo miti pa Lubanga pe kitye ka timone i lobo aye ni gamente pe gicuku cwiny dano me timone. Gamente mapol gubedo ma goro, mager, nyo luaram. Baibul tito kamaleng ni: “Dano ma tye ki twero loyo jo mukene ki tek.”—Latitlok 8:9.
21 Inge Armagedon, dano bibedo i te gamente acel keken, Ker pa Lubanga. Ker meno bitimo miti pa Lubanga dok bikelo mot mabeco me aura. Me laporre, bikwanyo Catan ki jogine woko. (Niyabo 20:1-3) Kibitic ki teko me gitum pa Yecu wek dano ma lugen pe dong gutwo ki dok guto. Ma ka meno, i te loc me Ker-ri, gin biromo bedo kwo nakanaka. (Niyabo 22:1-3) Kibiyubo lobo doko paradic. Pi meno, Ker meno biweko miti pa Lubanga timme i lobo dok bilonyo nying Lubanga bedo maleng. Man tyen lokke ngo? Tyen lokke aye ni, olo twal i te Ker pa Lubanga, dano ducu makwo biworo nying Jehovah.
AWENE MA KER PA LUBANGA BICAKO TIC IYE?
22 I kare ma Yecu owaco ki jo ma lubbe ni guleg ni, “Ker meri obin,” onongo nen ka maleng ni Ker-ri pud peya obino i kare meno. Mono obino i kare ma Yecu ocito i polo? Pe, pien Petero kacel ki Paulo guwaco ni inge cer pa Yecu, lok pa lanebi ma tye i Jabuli 110:1 ocobbe i kome: “Rwot owaco bot rwoda ni, Bed i ngeta yo tung acuc i kabedo me deyo, nio ka abimiyo lukworri gidoko kom laten tyeni.” (Tic pa lukwena 2:32-34; Jo Ibru 10:12, 13) Kare mo me kur obedo tye.
23 Pi kare ma romene? I kare me cencwari me 19, Lukwan Baibul mo ma cwinygi onongo tye atir gutiyo cura ni kare me kur man bitum i mwaka 1914. (Pi lok ma dok i kom mwaka man, nen Lamed ngec.) Jami ma otimme i lobo cakke i mwaka 1914, moko ni cura pa lukwan Baibul ma cwinygi onongo tye atir-ri obedo kakare. Cobbe pa lok pa lunebi me Baibul nyuto ni i mwaka 1914, Kricito odoko Kabaka ki ni Ker pa Lubanga ocako loc. Pi meno, wan watye ka kwo i ‘kare manok’ ma Catan odong kwede. (Niyabo 12:12; Jabuli 110:2) Watwero lok ki tek cwiny bene ni cok cokki Ker pa Lubanga bitic wek miti pa Lubanga otimme i lobo. In tika inongo ni lok man obedo kwena ma mit atika? Tika iye ni man obedo lok ada? Dul ma lubo man bikonyi me niang ni Baibul ada pwonyo lok magi.
GIN MA BAIBUL PWONYO
- Ker pa Lubanga obedo gamente me polo dok Kabakane obedo Yecu Kricito, dok kikwanyo jo 144,000 ki i kin dano me loc kacel kwede.—Niyabo 14:1, 4.
- Ker-ri ocako loc i mwaka 1914, dong cakke i kare meno, gibolo Catan piny i lobo nia ki i polo.—Niyabo 12:9.
- Ker pa Lubanga cok bituro gamente pa dano woko, ci lobo dong bidoko paradic.—Niyabo 16:14, 16.
Peny me Kwan
1. Lega mene ma ngene tutwal ma wabingiyone?
2. Jami adek mene ma Yecu opwonyo lukwenane me lego pire?
3. Ngo ma myero wange i kom Ker pa Lubanga?
4. Ker pa Lubanga obedo gin ango, dok anga ma obedo Kabakane?
5. Ker pa Lubanga loyo loc ki kwene, dok loyo gin ango?
6, 7. Ngo ma weko Yecu bedo Kabaka maber loyo ducu?
8. Angagi ma gibiloc kacel ki Yecu?
9. Jo adi ma biloc kacel ki Yecu, dok awene ma Lubanga ocako yerogi kwede?
10. Pingo obedo yub me mar pi Yecu ki jo 144,000 me loyo dano?
11. Pingo Yecu owaco ki Lukricitayo ni omyero guleg wek miti pa Lubanga otimme i polo?
12. Jami aryo ma pigi tego mene ma otimme ma kitito i Niyabo 12:10?
13. Bolo Catan ki i polo okelo gin ango?
14. Ngo ma otimme i kare ma kibolo Catan piny i lobo?
15. Miti pa Lubanga tye nining pi lobo-ni?
16, 17. Ngo ma Daniel 2:44 tittiwa i kom Ker pa Lubanga?
18. Nying kabedo ka ma lweny me agikki i kin Ker pa Lubanga ki gamente me lobo man bibedo iye kilwongo ningo?
19, 20. Ngo ma gengo miti pa Lubanga me timme i lobo i kare-ni?
21. I yo ango ma Ker-ri biweko miti pa Lubanga timme kwede i lobo?
22. Pingo wangeyo ni Ker pa Lubanga pe obino i kare ma Yecu pud tye i lobo, nyo cut cut inge cer-re?
23. (a) Awene ma Ker pa Lubanga ocako kwede loc? (b) Ngo ma kibinyamo i dul ma lubo man?


text:
WACH MADUONG MA GASET WUOYOE | ANG’O MOMIYO GIK MARICHO TIMORE NE JOMA BEYO?
Gik Maricho Ogundho!
Dhako moro miluongo ni Smita, * ma jahigni 35 e taon mar Dhaka, Bangladesh, ne ong’ere kaka dhako mohero ji kendo ma dewo ji. Ji ne ong’eye kaka dhako ma jakinda kendo dhako ma nigi dwaro mar konyo ji ong’e Nyasaye. Mano kaka ne en wach ma ne obwogo joodgi kaachiel gi osiepe ka ne Smita oyudo tuo ma kore tek ma ne onege ka pok juma achiel orumo!
James gi jaode, ma gin mana johigni 30 gi wiye ne kitgi chalo mana gi mar Smita. Chieng’ moro ne gidhi limo osiepegi e piny mar Amerka. Ne ok gidok dalagi New York. Ka ne gin e kor yo, ne githo e masich ndara ka giweyo joma oherogi kod joma ne gitiyogo ka okuyo miwuoro.
Ok ochuno ni idhi mabor ahinya mondo eka ine gik maricho kod chandruok ma yudo ji sani. Lwenje nego raia kod jolweny. Timbe gero kod mahundu yudo joma onge ketho. Masiche malich kod tuoche madongo nyalo yudo ng’ato ang’ata kata bed ni en ng’a. Masiche ma ok nyal geng’ nyalo yweyo gweng’ moro ma ok odewo ni gin jomage. Buono ji kod timbe ma ok kare onya ahinya. Samoro in be chandruoge ma wawachogi oseyudi.
Omiyo, en gima winjore ka wapenjore penjo kaka magi:
Ang’o momiyo gik maricho timore ne joma beyo?
Be Nyasaye e ma kelo chandruogego?
Be masichegi gin ma timore aho yaye, koso ji e ma kelogi?
Be dibed ni wachandore nikech gik ma ne watimo chon?
Kapo ni Nyasaye ma nyalo duto nitie, ang’o momiyo ok ogeng’ chandruok ne joma beyo?
Be richo gi chandruok chieng’ norum?
Mondo wadwok penjogi, nyaka wakwong wang’e dwoko mag penjo ariyo madongogi: Ang’o momiyo gik maricho timore, to Nyasaye biro kawo okang’ mane?
^ par. 3 Nyingegi oloki.


text:
LOK MA I POK NGEYE | YECU LAROWA
Gin Mumiyo Wamito ni Kilarwa
“Dano ma dako onywalo nino me kwone nok, opong ki ayelayela. En bino calo ature ci ner woko oyot; en rwenyo calo tipo, pe rii nakanaka.”
Nicakke wacon, dano mapol guleko kit maber kwede me bedo ma komi yot calo kom bulu kun gikwo pi naka. Ento cwercwiny madit ma watye kwede aye ni: Wan wato woko. Lok mamalo ma Yubu owaco mwaki alip adek makato angecci pud tye lok adada i kareni.
Miti me kwo pi naka tye matek adada dok dano ducu gitye kwede. Baibul wacciwa ni Lubanga oketo miti me kwo pi naka i cwinywa kacel ki cwiny me ngeyone. (Latitlok 3:11) Pi meno, tika itamo ni pore pi Lubanga ma lamar me keto i cwinywa miti ma pe watwero cobone? Ka lagammi tye ni pe, nongo igamo kakare. Lok pa Lubanga lwongo to ni lakwor ki bene ocikke ni “gibityeko woko.”
Ngene kene ni to obedo lakwor. Ngat ma wiye kwiri wing wing pe ye to. Ka gin marac tye ka bino, olo to wawene, wakanne nyo wangweco woko. Ka komwa lit, watute ki kerowa ducu wek wacang woko. Watimo jami ducu ma twere wek wagwokke ki i jami ma weko komwa bedo lit.
Tika tye tyen lok mo mucwiny ma miyo waye ni lakworwa man ma dong ori tutwal-li gibityekone woko? Ada, tyen lok mucwiny tye. Lacwecwa Lubanga Jehovah, pe ocweyo dano ni myero gukwo pi mwaki manok keken ci guto woko. To onongo pe tye i yubbe i kare ma ocweyo dano. En onongo mito ni dano gukwo pi naka i lobo, dok en bicobo gin ma oyubo.
Ci dong, to gibityekone nining? Pi mwaki mapol, dano gutemo yo mapat pat me gengo dano wek pe guto ento tutegi-ni pe onyako nyige. I kareni, dano pud gitye ka yenyo yo me gengone. Lucayan guyubo yadi agwera ki mukene mapat pat me cango two mogo. Gin gungiyo i yo matut gin ma tye i nyig kom (cell) jami makwo. I kareni, dano i kabedo mapol gikwo pi mwaki mapol makato i cencwari acel angec. Ento inongo ni peya kijwayo to. Kit ma Baibul waco kwede, dano ducu ‘gibidok i apwa.’
Kwena maber tye ni omyero pe wajenge i kom ryeko pa dano ni gin aye gibityeko peko man ma dong ori tutwal-li. Lubanga Jehovah oketo yub ni myero kilarwa nyo kilarwa ki i to, dok ngat ma pire tek i yub man aye Yecu Kricito.


text:
Sigana mar 51: Ruth gi Naomi
EI MUMA, ibiro yudo buk miluongo ni Ruth. En sigana moro mar joot ma ne odak e kinde ma piny Israel ne nigi jong’ad bura. Ruth en dhako ma pod tin moa e piny Moab; ok en achiel kuom oganda Nyasaye mar Jo-Israel. Kata kamano, Ruth kane opuonjore wach Jehova Nyasaye madier, nohero Jehova ahinya. Naomi en dhako ma koro hike ng’eny, kendo en ema okonyo Ruth ng’eyo Jehova.
Naomi en Nya-Israel. Ne odar en kod chwore koda yawuotgi ariyo ma gidhi e piny Moab, kinde ma chiemo ne nok e piny Israel. Chieng’ moro, chwor Naomi ne otho. Bang’e, yawuot Naomi ne okendo nyi Moab ariyo ma nyingegi Ruth kod Orpa. To bang’ higini madirom apar, yawuot Naomi ariyogi ne otho. Mano kaka Naomi kod nyiri ariyogi ne okuyo ahinya! Naomi ne koro dhi timo nang’o?
Chieng’ moro Naomi chako wuoth mabor mar dok ir anyuolane. Ruth kod Orpa dwaro dak kode, omiyo gin bende gidhi kode. Kata kamano, kane gisewuotho e wang’yo kuom kinde moromo, Naomi ng’iyo chien kendo wacho ne nyirigo ni: ‘Doguru nyiga, kendo dhiuru mondo udag gi mineu.’
Naomi goyo ni nyirigi oriti ka onyodhogi. Nikech mano, gichako yuak nikech gihero Naomi ahinya. Giwachone ni: ‘Ooyo! Wadhi kodi nyaka ir jou.’ To Naomi dwokogi kama: ‘Nyaka udog nyiga. Ubiro bedo gi ngima maber ka udok pacho.’ Orpa koro chako wuoth mar dok dala. Kata kamano, Ruth to ok dogi.
Naomi lokore kendo ng’iye ka owachone ni: ‘Orpa osedhi. In bende dhi koro.’ To Ruth dwoke ni: ‘Kik ichuna ni mondo apogra kodi! We mondo adhi kodi. Ku midhiye ema nadhiye, kendo kama idakie ema nadagie. Jou nobed joga, kendo Nyasachi nobed Nyasacha. Kama nithoe ema nathoe, kendo kanyo ema noyikae.’ Kaluwore kod kaka Ruth wuoyo, Naomi koro ok omedo chune mondo odog dalagi.
Gikone, mine ariyogi chopo Israel. Kae ema koro giloso kar dak. Ruth ok keth kinde, ochako tiyo e puothe ji nikech gin kinde ma ikayoe chamb shayiri. Ng’at moro miluongo ni Boaz oyiene mondo ochok shayiri ma ne odong’ e puothene. Bende ing’eyo ni min Boaz ne en ng’a? Ne en Rahab ma ne ni Jeriko.
Chieng’ moro Boaz nyiso Ruth ni: ‘Asewinjo gik moko duto misetimo, kaachiel kod ng’wono ma isenyiso Naomi. Kendo kaka niweyo wuoru gi meru kod piny ma nonyuolie, mibiro ir ji ma ne ok ing’eyo. Jehova mondo otimni maber!’
Ruth dwoko ni: ‘Itimona ng’wono ahinya, ruodha. Nikech isehoyo chunya, ka iwuoyo koda maber.’ Boaz hero Ruth ahinya, kendo ne ok okawo kinde mang’eny ka podi ok gikendore. Mani kelo mor ahinya ni Naomi! Mor mar Naomi medore seche ma Ruth gi Boaz oyudo nyathigi makayo miluongo ni Obed. Bang’e, Obed bedo kwar Daudi, kendo wabiro puonjore mang’eny kuom Daudi bang’e ahinya.
Bug Muma mar Ruth.
Penjo
- Ere kaka Naomi chako dak e piny Moab?
- Ruth gi Orpa, gin ng’a gini?
- Ruth gi Orpa winjo nade ka Naomi nyisogi ni gidog ir anyuolagi?
- Boaz en ng’a, to okonyo Ruth gi Naomi e yo mane?
- Nying nyathi monyuol gi Boaz kod Ruth en ng’a, to ang’o ma omiyo onego wapare?
Penjo mamoko
- Som Ruth 1:1-17.
Ruth wacho weche mage manyiso hera motegno? (Ruth 1:16, 17)
Paro ma Ruth ni godo nyiso nade kaka “rombe moko” neno joma owir mo mantie e piny ndalogi? (Joh. 10:16; Zek. 8:23)
- Som Ruth 2:1-23.
Ruth keto ranyisi mane maber ni mon matindo e ndalogi? (Ruth 2:17, 18; Nge. 23:22; 31:15)
- Som Ruth 3:5-13.
Boaz noneno nadi kane Ruth oyie bedo chiege kar bedo chi ng’at ma tin ne Boaz?
Tim Ruth puonjowa ang’o kuom nyiso hera mogen? (Ruth 3:10; 1 Kor. 13:4, 5)
- Som Ruth 4:7-17.
Chwo ma Jokristo e ndalogi nyalo bedo nade kaka Boaz? (Ruth 4:9, 10; 1 Tim. 3:1, 12, 13; 5:8)


text:
Wer ne Jehova
—Wende Manyien
Weruru wende manyien mipakogo Jehova Nyasaye kendo mitiyogo e lame. Inyalo golo thum kod weche mag wendegi, kendo utiegru wero wende mamitgi.
WER 136
Pinyruoth Osechako Locho—Wakwayo ni Mondo Obi!
Wer makende mar Pinyruoth mipakogo Jehova Nyasaye nikech oseketo Yesu Kristo obed jaloch e Pinyruodhe.
WER 137
Miwa Chir
Wakwauru Jehova Nyasaye mondo omiwa chir mar lando nyinge.
WER 138
Nyingi En Jehova
Wapakuru nying Jehova man gi duong’ kendo wakony ji duto ong’e ni en e Nyasaye ma Malo Chutho.
WER 139
Puonjgi Gichung’ Motegno
Lamo ma wakwayogo Jehova mondo orit jopuonjrene kendo okonygi chung’ motegno e ng’wech mar ngima.
WER 140
Ngima mar Japainia
Nyis kaka ihero Jehova kod kaka imor tiyo tije e kit ngima ma iyiero dakie.


text:
Chandirok Orumi?
Inyalo dwoko penji no ni . . .
ey?
be?
kosa, kiŋeyere?
GIMA BAIBUL WACHO
“Were . . . bino yweyo pigi waŋ jo. Tho odoko kobedi, kosa rembo, kosa ywak kosa litho.”
ŊEYO ADYERI NO NYALO KONYIN NEDI?
Konyin ŋeyo ni Were k’amakelo chandirok manitye i piny.
Konyin ŋeyo ni Were kimiti ni wachandere.
Miyin geno ni chandirok jye bino rumo.
IRAŊO WANYALO GENO GIMA BAIBUL WACHO?
Wani g’atoŋa aryo:
Were kimiti ni wachandere. Par paka Jehova winjo ka ji pere jochandere. Baibul wacho ni: “Go kweyo chuny wan i teko ma waluw’iye jye.”
—2 Jokorinthya 1:4.
Kendo Were dak jonek. Baibul wacho ni: ‘Jonek jokolimi kwo makirum.’
—1 Yohana 3:15.
Were dewo kwoŋ kis dhano. Jehova mito ni wawachi ri go teko mawan jye ‘rupiri go dewo kwoŋ wan!’
—1 Petro 5:7.
Ker pa Jehova chiegin bino wokwany woko gikipiny jye ma kelo ri wan chandirok. (Mathayo 6:9, 10) To kada pama, go konyo joma timo gima go mito.
PAR KWOŊ PENJI ME
Iraŋo fuodi Were oweyo ji chandirok?
Baibul dwoko penji no i JOROMA 5:12 kodi 2 PETRO 3:9.


text:
Binge vie gitangi ebe Jon giro ok
1
1 Warik gimungg ane Pomate geb nalk ite nangge, be amol (propet) ti ebe ginei Pomate avo ok ei givang givin Pomate gimungg. Amol nok ei Pomate. 2 Be ei givang givin Pomate. 3 Pomate gipasang gen walang ok ve Amol nok ane gwangne, be gen ti ei ate meng gihlang ite ma. 4 Be matawas ane dabe, ebe gilgum be amolmol imbweg matawas ok. 5 Be Ei yev ebe giro gen aiweng tumi ane be bogbogo ok.
6 Bwayage kob Pomate gihlin ane amol kulkul ane ti are Jon be ginme, 7 ve ninei yev nok ane yaun nitangi amolmol tepwengge be inaute veik aplos nivin. 8 Be Jon ei ate ei yev etok ite ma, ei ginme ve ninei yaun yev nok ane ge nitangi amolmol.
9 Amol nok atob ninme nalk be ane bogbogo atob niro amolmol nalk ane tepwengge weik ebe yev giro taku be bogbogo ok. 10 Amol nok gibweg givin ebe Pomate gipasang nalk ok, bemem amolmol nalk ane tas gisgil ei. 11 Ei meng-gihlang ve ane bambamo-nggen nangge as nam, bemem ane bambamo-nggen bwais ve ret indi ei. 12 Bemem amolmol ebe iute ei ane yaun be aplos givin ok ge ete tas gitung ei giengk aplos. Beti ei ande giro eisir etok vukir be meihlang ve Pomate ane natu-nggen. 13 Eisir meihlang ve Pomate natu-nggen ve tamasgen tis tinasgen as twerk roro ite ma, be eisir tamasgen nalk ane ok ivang, bemem gisov ebe eisir aplos givin Pomate ok ane ge ete Pomate gital eisir ginei natu-nggen.
14 Amol ebe ginei Pomate avo ok ete meng gihlang weik amolmol be givang givin amei. Amei ali ei ane gwangne ebe Tame tang givin ei be geb gwangne etok gitangi ei ok gikwai. Ei amol bwai bwaya be amol yaun ano ane roro. 15 Jon ginei yaun gipil Amol nok be ginei avo bamo ge be ginei; “Amol etenik ebe warik ayeu ganei ane yaun gitangi yem be ganei; ‘Amol ete ve nitau nile ayeu be ninme nik, ei ane gwangne gitlek awangg ok. Ve ayeu ok ma nangge be Amol nok gibweg gimungg givin ebe Pomate geb nalk ite nangge ok.’ ”
16 Eitit tepwengge tanggas gen vevies walang ok ginme nangge ei dongke-ngge. 17 Ve Mose geb yaun (bingsu) ebe Pomate geb gitangi ei ok ge gitangi eitit. Bemem yaun ano be tis gen vevies walang ok, ebe gitangi ve nemb eitit ru ok ete ginme nangge Yisu Kilisi dongke-ngge. 18 Amol ti gili Pomate ite molge ma yapin. Pomate Natu dongke ebe gibweg gibloblo Tame ok ge ete ges Pomate ru gitangi eitit.
Jon ebe ges bui sanggu gipil amolmol ok ginei mateu
19 Eisir Juda ihlin bambamo da ane be tis Liwi subu nangge Jerusalem be ile be iutani Jon be inei; “Mie amol ret?” 20 Jon ges yaun ti ta ite, be giwel eisir avos be ginei; “Ayeu amol (Kilisi) ebe ve namb amolmol dabin ok ite ma.” 21 Be eisir iutani Jon vukuri be inei; “Mie gunei mie amol ebe ve nomb amolmol dabin ok ite, be mie amol ret? Mie Elia ebe warik Pomate ginei asonge nihlin be ninme ok me?” Be Jon giwel eisir avos be ginei; “Ayeu Elia ite ma.” Beti eisir inei gitangi Jon be inei; “Wat mie Pomate ane amol ti ebe gunei Pomate avo, weik ebe warik Mose ok me? Ebe Pomate ginei ve atob nihlin be ninme ok?” Be Jon ginei; “Ma, ayeu amol etok ite.” 22 Beti eisir inei gitangi Jon be inei; “Dangetok be mie nunei im ate lavo nitangi amei kob nunei mie amol ret? Veik amei andumul ande be anei lavo nitangi amolmol ebe ihlin amei be anme ok?” 23 Jon giwel eisir avos be ginei;
“Warik Pomate ane amolmol kulkul ane ti are Aisai ginei yaun ti dang eteik, Amol ti atob nital yaun nangge taku sawa be ninei ‘Unpasang Amol Bamo ane luev ebe ve nivang ok vevie.’ Amol ete gital yaun nangge taku sawa ok ete ayeu nok eteik.”
24 Beti eisir ebe Parisai ihlin is be ile ve inautani Jon ok, 25 inei gitangi Jon be inei; “Mie gunei mie amol ebe ve nomb amolmol dabin ok ite, be mie Elia ite be mie amol ebe ginei Pomate avo ok ite, be nam nambed be mie gos bui sanggu gipil amolmol?” 26 Jon giwel eisir avos be ginei; “Ayeu gas bui sanggu gipil amolmol ve bui sin-ge. Bemem amol ti ete galkik givarkei givin yem, bemem yem utpweng ei are ite nik, 27 ete amol nok atob nitau nile ayeu be ninme. Amol nok ei amol bamo, be ei ane gwangne gitlek awangg. Ayeu gen molok molok ti gitangi ebe ve nalgum ei ane kulkul ok ite ma.” 28 Yaun bambamo etok meng gihlang nangge Betania, gideb bui Joldan tavlu ane nangge taku ebe Jon ges bui sanggu gipil amolmol givang ok.
Yisu ei Pomate ane Amol (bwelk sipsip natu) ebe atob nimat vunu ve amolmol as tiate ane ok
29 Imdil as mate ti ane be Jon gili Yisu ebe givang gitangi ei gile ok be ginei; “Ta-undi! Pomate ane bwelk Sipsip ebe asonge nemb ate ve da be nimat vunu nangge nalk etenik ve amolmol tepwengge as tiate ane ok ete ginme nik. 30 Amol nok etenik ebe ayeu ganei ane yaun be ganei; ‘Amol ti ete atob nitau nile ayeu be ninme ok, ei ane gwangne gitlek awangg. Ve ayeu meng gahlang ite nangge be Amol etenik gibweg gimungg. Be amol nok ete eiate etenik.’ 31 Be ayeu ok gali siti ite, asonge ei menihlang nam nambed? Bemem ayeu ganme ve nas bui sanggu nipil amolmol ve bui sin-ge, be nanei Ei ane yaun binge nitangi amolmol Israel ane veik inatpweng ei are.”
32 Be Jon be ginei; “Ayeu gali Ngalau Yamar ebe geb na gile mank bubu be gisov nangge gulumb ginme giwei Ei ok, 33 be tis tangg gisgil ge ve wali amol ret dang etenik. Bemem amol ebe gihlin ayeu be ganme ve nas bui sanggu nipil amolmol ve bui sin-ge ok, ginei gitangi ayeu dang eteik; ‘Atob mie nuli Ngalau Yamar nisov ninme niwei amol ti, ok-ti amol etok ebe ve namb Ngalau Yamar nitangi amolmol ok.’ 34 Ayeu ate gali gen etok gikwai beti galkik ganei ane yaun gitangi yem, ve etenik Pomate Natu etenik.”
Yisu ane singamolomb gen ebe gigas ulu ge ok
35 Imdil tistumi ge be Jon tis ane singamolomb ailu inumul ile ivarkei lavos vukuri. 36 Jon gili Yisu ebe givang gitangi sotol gile ok be ginei ve ane singamolomb ailu nok be ginei; “Pomate ane Amol (bwelk Sipsip) ebe atob nimat vunu ve amolmol tepwengge as tiate ane ok ete givang ginme nik.” 37 Jon ane singamolomb ailu nok iute ebe Jon ginei dangetok ok, be gabu ile ivang mul ve Yisu. 38 Yisu giro na vukir be gili sulu ebe ivang mul ve ei ok, be giutani sulu be ginei; “Amol gabu, yemlu urek ret?” Be sulu iwel Yisu avo be inei; Rabi (Gidung), wali mie guyengk? 39 Yisu giwel sulu avos be ginei; “Gabu unme be undi.” Beti sulu ile love imbielk ve nam ebe Yisu gibweg ok be gabu imbweg ivin ei nangge etok. Ve sotol ivang love gibok okob imbielk.
40 Amol ailu ebe iute Jon ane yaun be gabu ile ivang mul ve Yisu ok, as amol ti are Endru, Saimon Pita male. 41 Endru nok gile gili kawe Saimon be ginei gitangi ei be ginei; “Ande amei ali Amol Bamo ebe ve nemb amolmol dabin ok, ebe ital giengk Grik avos ge inei Mesia ok gikwai.” 42 Bekob gigas ei be gabu itangi Yisu ile. Yisu gili ei be ginei; “Jon natu Saimon. Mul ane atob intal mie inei Sifas.” Tanro are etok vukir tanei “Pita.” Weik ebe “Vat” ok.
Yisu gital Pilip gabu Natanael
43 Be imdil kob Yisu ta gitung ve nile Galilaia. Ei gile vunge ve Pilip be ginei gitangi ei; “Utau ile ayeu.” 44 Pilip nok ei amol Betsaida ane, nangge Endru gabu Saimon as nam. 45 Pilip gile vunge ve Natanael be ginei gitangi ei be ginei; “Ande amei ali Amol ebe warik Mose be tis Pomate ane amolmol kulkul ane inei ane yaun ok gikwai. Amol nok are Yisu Nasaret ane, be Josep ane natu ei.” 46 Natanael giwel Pilip avo be ginei; “Gen vie ti gitangi ebe atob menihlang nangge Nasaret ok ite ma yapin.” Be Pilip ginei gitangi Natanael be ginei; “Unme! Tale be uli kob.”
47 Yisu gili Natanael ebe givang ve ginme ok be ginei yaun gipil ei be ginei; “Amol etenik ei amol Israel ane roro, be yaun bingkasop ane ti giengk ei aplo ite molge.” 48 Natanael ginei gitangi Yisu be ginei; “Mie gutpweng ayeu are nam nambed?” Yisu ginei gitangi ei be ginei; “Ayeu gali mie gimungg givin ebe guvarkei ei-nambwel dabe ane lu ok, bekob Pilip gital mie gideb mul ane.” 49 Natanael gikuri vunu-ngge be ginei gitangi Yisu be ginei; “Gidung! Pomate Natu mie, be mie Amol ebe ve nomb amolmol dabin nangge Israel ok etenik.” 50 Be Yisu ginei; “Ayeu ganei ebe gali mie gimungg givin ebe guvarkei ei-nambwel dabe ane lu ok, beti wat mie aplom givin ayeu me? Asonge kob atob mie nuli gen bambamo subu nitlek etenik.” 51 Be Yisu ginei gitangi ei be ginei; “Ayeu nanei bingano ge nitangi yem nanei, asonge yem undi gulumb ponge be atob undi Pomate ane angela atob insov be inpil inme inwei Pomate Natu ayeu ebe meng gahlang ve amolmol ok.”


text:
Ododo me 95: Kit ma Yecu Pwonyo Kwede
ININO mo acel Yecu owaco bot laco mo ni en myero omar lawote. Laco-ni openyo Yecu ni: ‘Lawota en aye anga?’ Ada, Yecu ngeyo ngo ma laco man tye ka tamone. Laco-ni tamo ni jo me dinine ki jo me rokke aye luwote. Pi meno wanenu kong gin ma Yecu owaco bote.
Kare mukene Yecu pwonyo kun tiyo ki ododo. Man aye gin ma en otimo kombeddi. En oboko ododo i kom Lajudaya gin ki Lacamaria. Wan dong watyeko kwano woko ni pol Lujudaya pe gimaro Lucamaria. Dong ba, ododo pa Yecu-ni owoto kit man:
I nino mo acel Lajudaya mo onongo omako gudo ma kato ki i kin got cito piny tung Jeriko. Ento luyak gupye i kome atura. Gin gukwanyo centene ci gupwode nio ma onongo dong cok to.
Lacen, Lajudaya mo ma lalam dog bene olubo gudo meno. En oneno laco ma gipwodo-ni. In itamo ni en otimo gin ango? Ai, en okato mere akata ki i nget yo tung mukene-ni ci omedde ki wot. Ngat mukene dok ma ladini adada obino. En obedo Lalevi. En mono ocung? Pe, en bene pe ocung ka konyo laco ma gipwodo-ni. Itwero neno lalamdog gin ki Lalevi-ni kuca ca ka gitye ka wot i gudo.
Ento nen ngat ma tye kany gin ki laco ma gipwodo-ni. En Lacamaria. Dok en tye ka konyo Lajudaya-ni. En tye ka keto yat mogo i wang rette. I ngeye, en otero Lajudaya-ni ka ma en twero yweyo iye ci winyo maber ber.
I nge tyeko ododone, Yecu owaco bot laco ma openye lapeny ni: ‘Anga i kin jo adek-ki ma itamo ni otiyo macalo lawot dano ma gipwodo-ni? Obedo lalamdog mono, Lalevi nyo Lacamaria?’
Laco-ni ogamo ni: ‘Laco ma Lacamaria-ni. En otimo kica i kom laco ma onongo gipwodo-ni.’
Yecu owaco ni: ‘Igamo kakare. Pi meno cit bene itim kit ma en otimo-ni bot jo mukene.’
In pe imaro kit ma Yecu pwonyo kwede? Wapwonyo jami mapol, dok ma pigi tego adada, ka wawinyo gin ma Yecu waco i Baibul, pe kumeno?
Luka 10:25-37.
Peny
- Peny ango ma laco mo openyo kwede Yecu, dok pingo?
- Ngo ma kare mukene Yecu otiyo kwede me pwony, dok gin ango ma dong watyeko ngeyo i kom Lujudaya ki jo Camaria?
- Ki i ododo ma Yecu otito, gin ango ma otimme i kom Lajudaya mo ma onongo tye ka wot i yo ma cito i Jeriko?
- Ngo ma otimme i kare ma Lajudaya mo ma lalamdog ki mo ma Lalevi gulubo yo meno?
- I cal-li, anga ma tye ka konyo Lajudaya ma giwano ni?
- I kare ma Yecu otyeko ododo meno, peny ango ma en openyo, dok laco-ni odokke iye ningo?
Peny mukene
- Kwan Luka 10:25-37.
Me kaka miyo lagam meno atir, Yecu okonyo laco ma onongo tye ki ngec matut i kom Cik-ki me tam i kom lok meno nining? (Luka 10:26; Mat. 16:13-16)
Yecu otiyo ki labol me ruco adegadega ma jo ma onongo giwinye tye kwede nining? (Luka 10:36, 37; 18:9-14; Tito 1:9)


text:
Ododo me 55: Latin Awobi Tiyo pi Lubanga
MAN pe latin awobi mamwonya tutwal? Nyinge Camuel. Laco ma cinge tye i wi Camuel-li aye Eli lalam dog madit me Icrael. Ca-ni aye Elkana won Camuel gin ki minne Anna gitye ka kelo Camuel bot Eli.
Camuel pud tye ki mwaka angwen nyo abic keken. Ento en obikwo kany i kema pa Jehovah gin ki Eli kacel ki lulam dog mukene. Pingo Elkana gin ki Anna gimiyo ngat matidi calo Camuel kuman me tic pi Jehovah i kema-ni? Wanenu kong.
Mwaka manok ma okato i ngec onongo Anna cwinye cwer tutwal. Gin mumiyo cwinye cwer aye ni en onongo pe twero nywalo latin, dok en onongo mito latin adada. Pi meno i nino mo acel ma Anna ocito i kema pa Jehovah, en olego ni: ‘Ai Jehovah, wi pe owil i koma do! Ka imiya latin awobi, akwonge ni abimiyo en boti wek oti piri pi kare me kwone ducu.’
Jehovah ogamo lega ma Anna, ci i nge dwe mogo mapol en onywalo Camuel. Anna omaro latinne mada, dok ocako pwonye lok i kom Jehovah ma en pud tidi adada. En owaco bot cware ni: ‘Tekki Camuel odongo ma dong pe mito apida, abitere i kema wek oti pi Jehovah kunnu.’
Man aye gin ma waneno Anna gin ki Elkana tye ka timo i cal-li. Dok pien lunyodo pa Camuel opwonye maber tutwal, en cwinye yom adada me tic pi Jehovah i kema pa Jehovah. Mwaka ki mwaka Anna gin ki Elkana gibino ka woro i kema man ma dok pat-ti, dok gilimo latin awobigi matidi-ni. Dok mwaka ki mwaka Anna kelo kanyi labade pe manyen ma en oyubo pi Camuel.
Ka mwaka woto ki kato, Camuel medde ameda ki tic i kema pa Jehovah, kun Jehovah kacel ki dano gimare. Ento Kopuni gin ki Finekaci awobe pa lalam dog madit Eli onongo kitgi pe beco. Gin onongo gitimo jami maraco mapol, dok gimiyo jo mukene gikwero winyo Jehovah bene. Eli onongo omyero okwanygi woko ki i tic macalo lulam dog, ento en pe timo meno.
Camuel pe ye ni gin mo keken marac ma timme i kema-ni ogenge tic pi Jehovah kadi en pud latin. Ento pien jo manok keken aye gimaro Jehovah atikatika, oweko okato kare malac mada ma Jehovah onongo dong pud peya oloko ki ngat mo. Ka Camuel odongo odoko madit manok man aye gin ma otimme:
Camuel onongo onino i kema i kare ma dwan mo ocoye woko. En ogamo ni: ‘An a en.’ Ci en oa malo oringo bot Eli, ci owaco ni: ‘In ilwonga, an dong en.’
Ento Eli ogamo ni: ‘An pe alwongi, dok i kabuto.’ Pi meno Camuel odok cen i kabuto.
I ngeye lwongo dok owinnye tyen me aryo ni: ‘Camuel!’ Pi meno Camuel oa malo ci dok oringo bot Eli odoco. En owacce ni: ‘In ilwonga, an dong a en.’ Ento Eli ogamo ni: ‘Latinna, an pe alwongi. But dok piny odoco.’ Pi meno Camuel odok i kabuto.
Dwan-ni dok olwongo tyen me adek ni: ‘Camuel!’ Pi meno Camuel oringo bot Eli. En owacci: ‘An a en. Kadi ningo kombeddi-ni dong ilwonga.’ Ka kenyo Eli dong ongeyo woko ni myero bed Jehovah aye tye ka lwongo. Pi meno en owaco bot Camuel ni: ‘Cit ibut piny doki, ci ka en dok olwongi odoco, in myero iwac ni: “Jehovah, lok gire, pien laticci tye ka winyo.” ’
Man aye gin ma Camuel owaco i kare ma Jehovah dok olwonge odoco. Jehovah dong otito bot Camuel ni ebipwodo Eli ki awobene. Lacen Kopuni gin ki Finekaci guto i lweny ki Lupiliciti, dok i kare ma Eli owinyo gin mutimme en opoto piny, oturo ngute ci oto woko bene. Pi meno lok pa Jehovah ocobbe kakare.
Camuel odongo ci odoko langolkop me agikki i Icrael. I kare ma en oti, lwak gupenye ni: ‘Yer kabaka mo wek otelwa.’ Camuel pe mito timo man, pien i ada Jehovah aye kabakagi. Ento Jehovah otitte ni owiny lwak.
1 Camuel 1:1-28; 2:11-36; 4:16-18; 8:4-9.
Peny
- Nying latin awobi matidi ma tye i cal-li nga, dok jo mukene ni kono anga-gi?
- Lega ango ma Anna olego i nino mo acel ma en onongo olimo ot pa Lubanga, dok Jehovah ogamme nining?
- Camuel onongo tye ki mwaka adi i kare ma gitere me tic i kema pa Jehovah, dok ngo ma minne obedo ka timo pire mwaka ducu?
- Awobe pa Eli ni nyingi obedo nga, dok gin onongo gubedo co ma nining?
- Jehovah olwongo Camuel nining, dok kwena ango ma En omiyo bote?
- I kare ma Camuel odongo, en odoko macalo ngo, dok ngo ma otimme i kare ma en oti?
Peny mukene
- Kwan 1 Camuel 1:1-28.
Lanen maber ango ma Elkana omiyo pi lutela wi odi ma make ki telogi i yo me woro me ada? (1 Cam. 1:3, 21; Mat. 6:33; Pil. 1:10)
Pwony ango ma wanongo ki i lanen pa Anna kit ma en otyeko kwede ki peko ma onongo dit-ti? (1 Cam. 1:10, 11; Jab. 55:22; Rom. 12:12)
- Kwan 1 Camuel 2:11-36.
I yo ma nining ma Eli oworo kwede lutino-ne ma kato Jehovah, dok man cikowa nining? (1 Cam. 2:22-24, 27, 29; Nwo. 21:18-21; Mat. 10:36, 37)
- Kwan 1 Camuel 8:4-9.
Kwena angwen ango ma obino kun a ki i dog lweny, dok meno okelo adwogi ango i kom Eli?
- Kwan 1 Camuel 8:4-9.
Luicrael gucwero cwiny Jehovah marac nining, dok watwero cwako Ker-re i kom kare ni ki cwiny acel nining? (1 Cam. 8:5, 7; Jon 17:16; Yak. 4:4)


text:
Ododo me 37: Kema me Woro
IN INGEYO gedo eni? Obedo kema ma dok pat tutwal me woro Jehovah. Kilwongo bene ni ot kema. Lwak gutyeko yubone mwaka acel i nge weko Ejipt. In ingeyo nga ma omiyo tam me yubone?
Obedo tam pa Jehovah. I kare ma Moses onongo tye malo i wi Got Cinai, Jehovah otitte kit me yubone. En owaco ni omyero kiyub ma poko iye bedo yot. I yo ma kit man bute mapatpat kitwero tingogi kikobo kwedgi i kabedo mukene, ka dok kiketogi kacel ki kunnu. Pi meno ka jo Icrael gikobo ki ka moni me cito i kabedo mukene i dye tim, gitingo kema gicito kwede.
Ka ineno i kicika matidi ma tye i agikki me kema-ni, itwero neno bok, nyo canduk. Man kilwongo ni canduk me gicikke. Onongo tye lumalaika aryo nyo lukerubi ma kiyubo ki jabu, acel tungi ki acel tung ca. Lubanga dok ocoyo Cik Apar-ri i kom kidi aryo ma apada, pien Moses onongo otyero mukwongo ca woko. Dok kidi magi onongo kigwokogi i canduk me gicikke. Me medo i kom meno, abino me manna bene kigwoko iye. Wi po i kom gin ma manna obedo?
Aron omin Moses aye Jehovah oyero me bedo lalam dog madit. En telo lwak i woro Jehovah. Kadi awobene bene lulam dog.
Kombeddi nen dong kicika madit ma i kema-ni. Ditte dodo kicika matidi-ni tyen aryo. Itye ka neno bok, nyo canduk matidi, ki yito ma tye ka kati ki iye-ni? Man aye keno tyer ka ma lulam dog giwango iye gin ma ngwece kur ma kilwongo ni eceta. Dok bene onongo tye okar-mac ki laput macce abiro. Gin me adek i kicika meno aye obedo meja. Onongo kiketo mugati 12 i wiye.
I dyekal me kema-ni onongo tye iye otako madit, nyo becen, ma pii opong iye. Lulam dog gitiyo kwede me logo. Keno tyer madit onongo bene tye. Kany kiwango iye lee muto macalo tyer bot Jehovah. Kema-ni onongo tye i dye gony, dok Luicrael onongo gikwo i kemagi ma orumo kema-ni i dyere.
Nia 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Jo Ibru 9:1-5.
Peny
- Gedo ma i cal-li gilwongo ningo, dok ngo ma gitimo iye?
- Pingo Jehovah owaco ki Moses me yubo kema ma gitwero keto-ne oyot?
- Canduk ango ma tye i kicika ma tidi me kama kema ogik iye-ni, dok ngo ma tye i canduk meno?
- Anga ma Jehovah oyero me bedo lalam dog madit, dok lalam dog timo tic ango?
- Tit nying jammi adek ma tye i kicika madit ma i kema-ni?
- Jammi aryo ango ma tye i dye kal me kema-ni, dok kitimogi ki ngo?
Peny mukene
- Kwan Nia 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; ki 28:1.
Cal lukerubi ma i wi "canduk me gicikke” ni gicung pingo? (Nia 25:20, 22; Wel 7:89; 2 Luker 19:15)
- Kwan Nia 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; ki Ibru 9:1-5.
Pingo Jehovah onwoyo mada lok me gwoko lengo kom bot lulam dog ma gitiyo i kema, dok man omyero ogudwa nining i kare man? (Nia 30:18-21; 40:30, 31; Ibru 10:22)
Lakwena Paulo onyuto nining ni kema ki Cik me gicikke ni onongo dong pe gitiyo i kare ma en ocoyo waraga bot Lukricitayo me Ibru? (Ibru 9:1, 9; 10:1)


text:
OHINGA MAR JARITO JULAI 2014
Ang’o Momiyo Gik Maricho Timore ne Joma Beyo?
Be Nyasaye e ma kelo chandruok? Koso en Karma? Be nitie yo ma wanyalo tonygo a e richo kod chandruok?
Gik Maricho Ogundho!
Kapo ni Nyasaye ma nyalo duto nitie, ang’o momiyo ok ogeng’ chandruok ne joma beyo?
Gik Maricho Timore ne Joma Beyo—Ang’o Momiyo?
Muma fwenyonwa gik moko adek madongo ma kelo ne dhano chandruok.
Okang’ ma Nyasaye Biro Kawo ne Gik Maricho ma Timore
Be igombo dak e piny ma gik maricho ok notimree ne joma beyo?
Onge Kama ne Anyalo Dhiye ma Onge Bunde
Kata obedo ni Annunziato Lugarà ne en achiel kuom jonjore, diye Od Romo ne oloko ngimane.
Onego Ipuonj Nyithindi e Yo Mane?
Muma lero yore adek madongo ma inyalo puonjogo nyithindi e yo maber.
Be Ing’eyo?
Ere kaka jolos yie machon ne loso yie ma pi ok donj e iye? Gin yore mage ma ne itiyogo e kano rech mondo kik gikethre?
Be Inyalo Neno Nyasaye ma Ok Ne?
Puonjri kaka inyalo tiyo gi ‘wang’ chunyi.’
Dwoko Penjo mag Muma
Be lamo en mana kwayo Nyasaye gik ma wadwaro?


text:
Ododo me 90: Gin ki Dako i Wang Pii
YECU ocung ka yweyo i wang it mo i Camaria. Lupwonnyene gucito i boma ka wilo cam. Dako ma Yecu tye ka lok kwede ni obino ka twomo pii. En owaco bote ni: ‘Miya pii amati.’
Man omiyo dako-ni ouro mada. In ingeyo pingo? Ouro pien Yecu obedo Lajudaya, ento en Lacamaria. Dong pol Lujudaya pe gimaro Lucamaria. Pe bene giloko kwedgi! Ento Yecu maro dano mo keken. Pi meno en owaco ni: ‘Ka ingeyo ngat ma tye ka kwayi pii amata-ni, kono ikwaye wek en omi pii ma miyo kwo.’
Dako-ni owaco ni: ‘Ladit, wang pii-ni tut, dok in ipe wa ki gitwomo. Inongo pii man ma miyo kwo-ni ki kwene?’
Yecu otitte ni: ‘Ka imato pii ki i wang pii man orwo pud bineki odoco. Ento pii ma an abimiyo twero weko dano kwo nakanaka.’
Dako-ni owaco ni: ‘Ladit miya pii-ni! Ci orwo dong pe bineka. Dok pe dong abibedo ka bino kany ka twomo pii.
Dako-ni tamo ni Yecu tye ka lok i kom pii kikome. Ento en tye ka lok i kom ada ma mako Lubanga ki ker mere. Ada man tye calo pii ma miyo kwo. Twero miyo kwo ma pe tum bot dano.
Ka kenyo Yecu dong owaco bot dako-ni ni: ‘Cit ilwong cwari ci idwog cen.’
En ogamo ni: ‘An cwara pe.’
Yecu owaco ni: ‘In igamo kakare. Ento in ibedo ki co abic, dok laco ma itye ka bedo kwede kombeddi-ni pe cwari.’
Dako-ni ouro adada, pien lok magi ducu obedo lok ada. Yecu ongeyo jami magi nining? Ada, tye kit meno pien Yecu aye Ngat ma Giciko pire ma Lubanga ooro, dok Lubanga aye miye ngec man. I cawa man lupwonnye pa Yecu gudwogo cen, ci gu-uro pien en tye ka lok ki dako me Camaria.
Wapwonyo gin ango ki i jami magi ducu? Man nyuto ni Yecu ber bot jo me rok ducu. Dok wan bene myero wabed kumeno. Pe myero watam ni jo mogo giraco pien gia ki i rok moni. Yecu mito ni dano ducu gunge ada ma konyo me nongo kwo ma pe tum. Dok wan bene omyero wabed ki miti me konyo dano wek gunge ada.
Jon 4:5-43; 17:3.
Peny
- Pingo Yecu dok ongak i wang it me Camaria, dok gin ango ma en tye ka owaco bot dako caa-ni?
- Pingo dok dako ni obedo ki ur mada, gin ango ma Yecu owaco bot dako-ni, dok pingo?
- Kit pii ango ma dako-ni otamo ni Yecu tye ka lok pire, ento meno onongo obedo gin ango ma Yecu obedo ka lok pire ni?
- Pingo dako-ni obedo ki ur i kom jammi ma Yecu ngeyo i kome, en kono onongo ngec magi nining?
- Pwony ango ma watwero nongo ki i lok ma gicoyo piny i kom dako man ma ginongo i kulu ni?
Peny mukene
- Kwan Jon 4:5-43.
I lubo lanen pa Yecu-ni, kit cwiny ango ma myero wabed kwede i kom dano me kaki ki kit me kwo mapat pat? (Jon 4:9; 1 Kor. 9:22; 1 Tem. 2:3, 4; Tito 2:11)
Bakacic me cwiny ango ma ngat ma doko lapwony pa Yecu nongo? (Jon 4:14; Ic. 58:11; 2 Kor. 4:16)
Waromo nyuto pwocwa calo dako me Camaria ni nining, ma obedo atera pi nywako jammi ma en opwonyo? (Jon 4:7, 28; Mat. 6:33; Luka 10:40-42)


text:
Joneno mag Jehova—Wan Jomage?
Wawuok e ogendni mathoth kendo wawacho dhok mopogore opogore. Kata kamano, gik ma watimo riwowa kanyachiel. To moloyo duto, wamiyo Jehova duong’, ma e Nyasaye ma iwuoyo kuome e Muma kendo Jachuech mar gik moko duto. Watimo duto ma wanyalo mondo waluw ranyisi mar Yesu Kristo, kendo wamor kiluongowa ni Jokristo. Ng’ato ka ng’ato kuomwa jatiyo gi thuolone e konyo jomamoko opuonjre Muma kendo ong’e Pinyruodh Nyasaye. Nikech wachiwo neno, tiende ni wawuoyo gi jomamoko e wi Jehova Nyasaye kod Pinyruodhe, wang’ere gi nying mar Joneno mag Jehova.
Ne weche momedore e i websaitwani. Som Muma e Intanet. Puonjri weche mathoth kuomwa kod gik ma wayiego.


text:
2
Yisu giro bui vukir be meng gihlang ve wain
1 As mate ailu gile gikwai be imdil ti ane kob, amolmol ilgum ben avie gabu amol ane nangge nam dabe ti are Kana-an gideb Galilaia ane. Be Yisu tine ok gile ve nili ben bamo etok givin weik etok ge. 2 Eisir emb yaun ginme ve Yisu tis ane singamolomb gen amei ve ande be anen ben etok anvin. 3 Be amolmol inum wain ivang love ande wain nok ma, bekob Yisu tine gile ginei gitangi ei be ginei; “Ande eisir as wain ebe ve inum ok ma gikwai.” 4 Yisu giwel tine avo be ginei; “Avie, gen etenok giengk ayeu ik nangge. Ve saw a ebe ayeu ve nalgum gen bwal-bwale ok meng gihlang ite nangge.” 5 Bemem Yisu tine gile ginei gitangi amolmol yev ane be ginei; “Ginei ei ve ninei yaun ti nitangi yem, okob unsov ane lu ge be unalgum.” 6 Be eisir Juda as ul nalk bambamo gitangi 6, ebe iker bui gisov be giengk ve ivarguv is ate gitangi Juda as luev ebe ilgum ilgum ok giengk. Ul nalk nok gitangi ebe ve inamsuli bui ul (baket) 10 me 15 nisov ul nok dongke dongke be nituvki nipil ok. 7 Yisu ginei gitangi amolmol yev ane be ginei; “Unker bui isov ul nalk bambamo etok.” Eisir yev ane iker bui gisov ul bambamo nok love gituvki gipil ul avo. 8 Bekob Yisu ginei gitangi eisir be ginei; “Ande ma be unrau bui nok subu be unvwat untangi amol bwas ane unde.” Beti eisir yev ane isov Yisu ane yaun ane lu ge be irau bui nok subu be ivwat ile emb gitangi amol bwas ane. 9 Amol bwas ane ginum bui etok siti be gili weik ebe wain ok roro ngge, bemem ta gisgil ve wali bui nok ginme nangge inend. Bemem amolmol yev ane ebe ilgum kulkul ve irkwev bui etok ok, ge ete ande itpweng are. Beti amol bwas ane nok gital amol ebe ve nemb avie ok gile be ginei gitangi ei be ginei; 10 “Amolmol walang ok ilgum ben bambamo be emb wain ebe vevies ok gile gihlang be amolmol inum ulu. Bemem mie, mie gos wain vie etenik ta giengk love vasov gob gile gihlang.”
11 Yisu ane gen bwal bwale mate ane etok ebe gilgum ulu nangge Kana-an gideb Galilaia ane, be ges ane gwangne ru gitangi amolmol ve indi ok etok. Be ei ate ane singamolomb gen amei ok ali givin be aplongg amei givin ei.
12 Yisu gilgum gen bwal bwale etok gikwai, bekob tis tine-gen be male-nggen be ane singamolomb gen amei, asov ale Kapenaum be ambweg as mate subu nangge etok.
Yisu gitin amolmol ebe ile be ivgo gen nangge lum yamar aplo ok ile ihlang ikwai
13 Gibloblo ve amolmol Juda ane inalgum as ben bamo ti ebe ital inei Pasova ok. (Eisir Juda ital as as mate etok inei Pasova, gisov eisir tas gitung as bambamo-nggen ebe warik Pomate ane angela ges is vun-kunu ite ok.) Beti Yisu gireu gile Jerusalem. 14 Yisu gisov lum yamar aplo gile love gili amolmol ebe ilgum ivang ve ivgo gen be emb mone giwel ate, be tis eisir ebe inggas as bwelk bulimakao tis sipsip be mank ile ve inavgo ok, ilgum ivang lum yamar aplo. 15 Yisu geb bueng ti ve rauk be givin amolmol tis bwelk be mank ebe inggas ile ve inemb ve da ok, tepwengge ile ihlang ikwai lum yamar aplo. Be gitle amolmol mone ane as tebol tis mone vukir gile gitak nalk. 16 Be ginei ve amolmol ebe inggas as mank ile ve inavgo ok be ginei; “Unvwat aim gen etok unde unahlang unkwai. Ret ginei beti yem ulgum Tamangg ane nam weik nam (sutua) ebe ve inavgo gen nangge ok?” 17 Be givin sawa etok amei singamolomb tangg amei giro yaun ebe giengk Pomate ane kapia ok. Yaun nok ginei dangeteik:
“Ayeu galgum kulkul bamo molge ve ganei Miam nam nimbweg vie ge.”
18 Eisir bambamo Juda ane ili ebe Yisu gitin eisir ile ihlang ikwai lum yamar aplo ok, beti ile inei gitangi ei be inei; “Mie ulgum gen bwal bwale ti be amei andi kob, veik anatpweng are anei mie gitangi ebe ve nulgum gen dang etenik ok?” 19 Yisu giwel eisir avos be ginei; “Atob yem unyaing lum yamar etenik nikwai, bemem atob ayeu napasang vukuri nitangi as mate aitol ge.” 20 Be eisir Juda inei gitangi ei be inei; “Mie ebenok, amolmol ilgum kulkul bamo molge ve ipasang lum yamar bamo etenik gitangi Sonda bamo 46 bekob ete emb avwut. Be ande mie gunei atob nupasang lum yamar bamo etenik vukuri tis as mate aitol ge me-rav?”
21 Bemem Yisu ginei yaun etok gipil ei ate. 22 Beti givin ebe Pomate ges Yisu itin vukuri nangge taku gimat ane ok, be givin etok ete amei singamolomb tangg amei gitung gile yaun ebe warik ei ginei ok, be aplongg amei givin Pomate ane yaun ebe giengk ane kapia ok be tis yaun ebe Yisu ei ate ginei ok.
Yisu gitpweng amolmol walang ok are gikwai
23 Yisu gibweg nangge Jerusalem ve gili Juda as Sonda ebe ital inei Pasova ok, be ei gilgum gen bwal bwale walang ano be amolmol anongge ili love aplos givin ei. 24 Bemem Yisu ta gitung eisir as aplos givin etok bamo molge ite ma, 25 ve gisov ei gitpweng amolmol tepwengge ar-kare be ma gikwai. Ei gitpweng amolmol walang ok as luev are be ma gikwai, be amol ti gitangi ebe atob ninei amolmol as luev lavo lavo nitangi ei ok ite ma yapin. Ei gitpweng amolmol tepwengge as tas gitung are gikwai.


text:
‘Neuru, an kodu ndalo duto’
“Neuru, an kodu ndalo duto nyaka giko mar ndalo.”—MATH. 28:20.
ACHIEL kuom ngeche ma Yesu nogoyo e wi wach Pinyruoth, wuoyo kuom japur ma nochwoyo kodhi mabeyo mag ngano kae to bang’e jasigu nobiro mochwoyo kodhi mag ogolo e kind ngano. Ogolo nodongo moimo ngano, kata kamano japurno ne ogolo chik mondo jotichne owe “gidongi giduto kaachiel nyaka chop ndalo keyo.” E kinde keyo, ngano ne idhi choki kae to ogolo to ne idhi wang’. Yesu nolero tiend ngerono. (Som Mathayo 13:24-30, 37-43.) Ngeroni puonjowa ang’o? (Ne chat ma wiye wacho ni “Ngano gi Ogolo.”)
2 Gik matimore e puoth japurno nyiso kaka Yesu ne dhi choko ngano, ma gin Jokristo mowal ma ne dhi locho kode e Pinyruodhe, koda kinde ma ne odhi chokogie. Tij chwoyo kodhigo nochakore e Pentekost higa 33 E Ndalowa. Tij chokono biro rumo kinde ma Jokristo mowal mapod odong’ e piny e ndalo mag giko, iketonegi kido mogik mar Nyasaye mangima e lela wang’gi eka iterogi e polo. (Math. 24:31; Fwe. 7:1-4) Mana kaka ng’at mochung’ e wi got malo nyalo neno alwora mare e yo maber chuth, ngero mar ngano gi ogolo konyowa ng’iyo gik ma ne onego otimre kuom chiegni higini 2,000. Ka wachung’ e wi got e yor ranyisi, gin gik mage motudore gi wach Pinyruoth ma wanyalo neno ka timore? Ngerono wuoyo kuom kinde mag chwoyo, kinde ma ngano gi ogolo dongoe, koda kinde keyo. Sulani biro wuoyo mana kuom kinde mag keyo. *
YESU NE DHI RITOGI
3 Chiegni higa mar 100, ‘ogolo nonenore.’ Magi ne gin Jokristo mag miriambo. (Math. 13:26) Chiegni higa mar 300, kwan mar Jokristo ma gin ogolo nomedore mohingo kwan mar Jokristo mowal. E ngerono, jotich nokwayo ruodhgi mondo oyienegi gipudh ogolo. * (Math. 13:28) Ruodhgi nodwokogi nade?
4 Kowuoyo e wi ngano gi ogolo, Yesu nowacho kama: “Wegiuru gidongi giduto kaachiel nyaka chop ndalo keyo.” Chikni nyisowa ni chakre kinde Jokristo mokwongo nyaka chop kindegi, wasebedo gi moko kuom Jokristo mowal machalo gi ngano e pinyka. Wanyalo wacho kamano kaluwore gi gima Yesu nowacho ne jootene bang’e niya: ‘An kodu ndalo duto nyaka giko mar ndalo.’ (Math. 28:20) Omiyo Yesu ne dhi rito Jokristo mowal ndalo duto nyaka chop giko pinyni. Kata kamano, nikech kwan mar Jokristo ma nigi kit ogolo ne ng’eny maloyogi, ok wang’eyo ni gin jomage sie ma ne nie kweth mar ngano kuom kinde malachno duto. Kata kamano, chiegni higini 30 kapok kinde mag keyo ochakore, kweth mar ngano nonenore ayanga. Mano ne otimore e yo mane?
‘JAOTE IKO YO’
5 Higini miche kapok Yesu ogoyo ngero mar ngano gi ogolo, Jehova notelone janabi Malaki gi roho mare maler mondo okor wach kuom gik mane biro timore monyis e ngero mar Yesu. (Som Malaki 3:1-4.) Johana Jabatiso ema ne en ‘jaote ma ne dhi loso yo.’ (Math. 11:10, 11) Kane obiro e higa 29 E.N., kinde mag ng’ado bura ne oganda Jo-Israel nokayo machiegni. Yesu ne en jaote mar ariyo. Ne opwodho hekalu man Jerusalem nyadiriyo—mokwongo kane ochako tije mar lendo, to mar ariyo kane ochiegni tho. (Math. 21:12, 13; Joh. 2:14-17) Kuom mano, tich ma Yesu ne otimo mar pwodho hekalu, ne en gima okawo kinde.
6 Weche ma Malaki nokoro nochopo nade e okang’ malach? E higini pieche kapok higa 1914 ochopo, C. T. Russell kaachiel gi jowetene mamoko, notimo tich machal gi ma Johana Jabatiso notimo. Tich maduong’no ne en mar dwoko puonj madier mag Muma ma noyudo oselal. Kuom ranyisi, Jopuonjre Muma nopuonjo tiend misango mar Kristo kaka rawar, ne gielo miriambo mayudore e puonj mar mach maok tho, kendo lando kinde ma Ndalo mag Ogendini ne dhi rumoe. Kata kamano, ne nitie dinde mang’eny ma ne wacho ni gin jolup Kristo. Kuom mano, ne nitie penjo moro ma ne dwarore oyud dwoko mare: Kuom Jokristo duto, ng’ano gini ma ne gin kweth mar ngano? Mondo dwoko mar penjono oyudre, Yesu nochako nono kendo pwodho hekalu mar roho e higa mar 1914. Tijno ne dhi kawo kinde malach—kochakore 1914 nyaka e chak higa 1919. *
HIGINI MAG NONO KENDO PWODHO HEKALU
7 Kane Yesu ochako tij nono kendo pwodho hekalu mar roho, ne oyudo chal mane e piny? Ne oyudo kweth matin mar Jopuonjre Muma ma nochiwo tekogi koda mwandugi kuom higini mokalo 30 e timo kampen motegno mar lendo. * Mano kaka nyalo bedo ni Yesu kod malaike ne mor bang’ yudo ni kweth matinno mar Jokristo manok ne chalo gi ngano mochung’ motegno kendo ma ne ok oyie mondo othung’gi gi ogolo mag Satan! Kata kamano, pod ne dwarore mondo ‘olend yawuot Lawi,’ tiendeni opwodh Jokristo mowalgo. (Mal. 3:2, 3; 1 Pet. 4:17) Nikech ang’o?
8 E giko higa mar 1914, moko kuom Jopuonjre Muma chunygi nonyosore nikech ok ne gidhi e polo kaka ne giparo. E higini mag 1915 kod 1916, akwede ma ne wuok oko mar riwruok mar oganda Jehova nodwoko tij lendo chien. To marachie moloyo en ni, bang’ tho Owadwa Russell e dwe mar apar higa 1916, jomoko nochako ng’anyo ei riwruok mar oganda Jehova. Ang’wen kuom chwo abiriyo ma ne tayo Watch Tower Bible and Tract Society nong’anyo kane oyier Owadwa Rutherford mondo okaw kar Russell. Ne gitemo kelo pogruok e kind owete, kata kamano, e dwe mar aboro higa 1917, ne giwuok e Bethel—to mano kaka ne opwodh hekalu mar roho! E wi mano, moko kuom Jopuonjre Muma nolwar e obadho mar luoro dhano. Kata ne en kamano, riwruok duto mar oganda Jehova, noyie gi tij Yesu mar pwodho joge kendo ne gitimo lokruok ma ne dwarore. Kuom mano, Yesu nong’ado ni gin ngano tiende ni Jokristo madier, to nokwedo ogolo, tiende ni Jokristo ma ne wuondore e kanyakla, koda jogo duto mayudore e kanise mag miriambo maluongore ni Jokristo. (Mal. 3:5; 2 Tim. 2:19) Ang’o ma notimore bang’ mano? Mondo wayud dwoko, we wanon ane kendo ngero mar ngano gi ogolo.
ANG’O MATIMORE KA KINDE KEYO OSECHAKORE?
9 Yesu nowacho ni “keyo en giko mar ndalo.” (Math. 13:39) Tij keyono ne ochakore e higa 1914. Wabiro nono gik moko abich ma Yesu nokoro ni ne biro timore e kinde keyo.
10 Mokwongo en, tij choko ogolo. Yesu nowacho niya: “E ndalo mar keyo anawach ni jokeyo ni, ‘Chokuru ogolo mondi, utuegi ndudi ndudi.” Bang’ higa 1914, malaike nochako ‘choko’ ogolo matiende ni Jokristo mag miriambo ka gipogogi gi “nyithind Pinyruoth.”—Math. 13:30, 38, 41.
11 Kaka tij choko Jokristo ma gin ngano ne dhi nyime, pogruok ma ne nitie nomedo nenore maler. (Fwe. 18:1, 4) Chop higa mar 1919, ne nenore maler ni Babulon Maduong’ osepodho. En ang’o sie manyiso pogruok e kind Jokristo madier kod Jokristo mag miriambo? Tij lendo. Owete ma ne tayo riwruok mar oganda Jehova, nochako jiwo ahinya gimomiyo ne dwarore Jokristo madier ochak lando ne ji wach mar Pinyruoth, ka gilendo ne ng’ato achiel achiel. Kuom ranyisi, e higa mar 1919, ne ogo buk moro matin miluongo ni To Whom the Work Is Entrusted, mondo ojiw Jokristo duto mowal olend ot ka ot. Bugno ne wacho kama: “Tijno nenore ka gima en tich matek maok nyalre, kata kamano en tij Ruoth, kendo wabiro time kokalo kuom teko ma omiyowa. In gi thuolo majaber mar riwo tijno lwedo.” Owete norwako wachno nade? Gaset mar The Watch Tower mar higa 1922 nowacho ni chakre kindeno ka dhi nyime, owete nomedo kinda ma ne gitimo e tij lendo. Bang’ kinde matin, tij lendo ot ka ot nobedo ranyisi mifwenyogo Jokristo ma ne luwo chike Nyasaye—mana kaka pod timore e kindegi.
12 Mar ariyo en, choko ngano. Yesu golo chik ne malaikene kama: “To ngano chokuru ukan e decha.” (Math. 13:30) Kochakre higa mar 1919, osebed kichoko Jokristo mowal mondo odonj e kanyakla mosepwodhi. To nade Jokristo mowal mapod biro bedo ka ngima ka giko mar pinyni ochopo? Ibiro chokgi mogik e kinde ma gibiro yudo pok margi ma en ngima e polo.—Dan. 7:18, 22, 27.
13 Mar adek en, ywagruok gi muodo lak. Ang’o mabiro timore bang’ ka malaike osechoko ogolo? Kowuoyo e wi kweth maloso ogolo, Yesu nowacho kama: “Kanyo ywagruok nobedie, kod muodo lak.” (Math. 13:42) Be mano en gima timore gie sani? Ooyo. Ndalogi, Jokristo mag miriambo, ma gin achiel kuom dinde miwuoyo kuomgi kaka dhako ma jaterruok, pod wacho e chunye niya: “An ruoth, ok an chi liel, kendo ok anaywagi ngang’.” (Fwe. 18:7) Gie sani, dinde Jokristo mag miriambo winjo e chunygi ni gin gi nyalo, mamiyo gineno ni gin kaka “ruoth” manyalo bet e wi jotelo mag siasa. E kindegi, jogo ma gin ogolo pod sungore nikech sani ok giywagi. Kata kamano gik moko chiegni lokorenegi.
14 E kinde masira maduong’, bang’ ka oseketh dinde duto mag miriambo, jolupgi biro temo manyo kama digi pondie to ok giniyudi. (Luka 23:30; Fwe. 6:15-17) Kae to, bang’ fwenyo ni ok ginyal tony e kethruok mabirono, gibiro ‘ywak kendo muodo lekegi’ gi mirima. Mana kaka Yesu nokoro e wi masira maduong’no, kinde mabirono jogo nochal ka gima gin e mudho, kendo gibiro ‘ywagore.’ *—Math. 24:30; Fwe. 1:7.
15 Mar ang’wen en, witogi e mach maduong’ kendo mager. Ang’o mabiro timore ne ogolo mosetwe pidhe pidhe? Malaike biro witogi “e mach maduong’ maliet mager.” (Math. 13:42) Mano tiende ni keth ma nyakachieng’. Kuom mano, jogo mane nie dinde mag miriambo ibiro kethi e Har–Maggedon ma en giko mar masira maduong’.—Mal. 4:1.
16 Mar abich en, rieny kaka wang’ chieng’. Yesu tieko wechene mokor kowacho kama: “Eka [kindeno] jo makare norieny kaka wang’ chieng’ e pinyruodh Wuon-gi.” (Math. 13:43) Mano notimre kanye kendo karang’o? Magi gin weche mabiro chopo e kinde mabiro. Yesu nokoro ni wechego ok bi timore e pinyka, to gin gik mabiro timore e polo e kinde mabiro. * Ne ane gik moko ariyo mamiyo wawacho kamano.
17 Mokwongo, mano biro timore karang’o? Yesu nowacho ni: ‘Eka kindeno jo makare norieny.’ Wach motigo ni ‘eka kindeno’ nyiso ratiro gima Yesu ne oa wuoyoe, matiendeni ‘wito ogolo e mach maduong’ kendo maliet.’ Mano biro timore e kinde giko masira maduong’. Kuom mano, Jokristo mowal bende biro ‘rieny kaka wang’ chieng’’ mana e kindego. Mar ariyo, gibiro rieny kanye? Yesu nowacho ni joma kare ne biro ‘rieny e Pinyruoth.’ Mano nyiso nang’o? Mano nyiso ni bang’ ka okang’ mokwongo mar masira maduong’ osekadho, Jokristo mowal duto mapod nie piny biro yudo ka oseyudo kido mogik. Kae to, mana kaka Yesu nokoro, ibiro chokgi e polo. (Math. 24:31) Ka gin kuno e ka gibiro rieny ‘e pinyruodh Wuon-gi,’ to mapiyo bang’ lweny mar Har–Maggedon, gibiro yudo mor mar bedo miaha mar Yesu, e “kend mar Nyarombo.”—Fwe. 19:6-9.
WECHEGI KONYOWA NADE?
18 Yo molergo ngeroni konyowa nade? Gikonyowa e yore adek. Mokwongo, wechegi miyo wabedo gi lony matut. Ngerono fwenyonwa gimoro maduong’ momiyo Jehova weyo mondo chandruok obedie. ‘Ne ohore gi agulini mag mirima moket ne keth’ mondo oik ‘agulini motimonegi miwafu’—tiende ni kweth mar ngano. * (Rumi 9:22-24) Mar ariyo, ngeroni jiwowa mondo waket genowa kuom Jehova. Kaka giko medo kayo machiegni, wasikwa biro ‘kedo kodwa; to ok giniriembwa’ tiendeni ok ginilowa. (Som Yeremia 1:19.) Mana kaka Jehova osebedo ka rito kweth mar ngano, obiro ritowa kinde mabiro kokalo kuom Yesu gi malaikene ‘ndalo duto nyaka giko mar ndalo.’—Math. 28:20.
19 Mar adek, ngeroni konyowa mondo wang’e kweth mar ngano. Ang’o momiyo mano dwarore ahinya? Nikech ka wang’eyo ni kweth mar ngano gin jomage, to biro konyowa yudo dwoko mar penjo ma Yesu nopenjo e wechene ma nokoro e wi ndalo mag giko. Nopenjo niya: “Ere jatichno mogen, kendo mariek?” (Math. 24:45) Sula ariyo maluwo biro chiwo dwoko mar penjono e yo makare.
^ par. 2 Mondo okonyi paro tiend gik mamoko ma Yesu nowacho e ngerono, wajiwi mondo isom sula mawacho ni “Jo Makare Norieny Kaka Wang’ Chieng’” mayudore e Ohinga mar Jarito ma Mach 15, 2010.
^ par. 3 To nikech joote Yesu nosetho kendo Jokristo mowal ma pod ne nie piny ne opim gi ngano, jotich ochung’ne malaike. Bang’e e ngerono, inyisowa ni jogo matiyo tij choko ogolo gin malaike.—Math. 13:39.
^ par. 6 Lokruok motimni opogore gi kaka ne wang’eye chon. Kuom kinde, wasebedo ka waparo ni Yesu ne onono hekalu e higa mar 1918.
^ par. 7 Kochakore higa mar 1910 nyaka 1914, Jopuonjre Muma nopogo chiegni buge 4,000,000 kod trakt gi brosua chiegni 200,000,000.
^ par. 14 Mani en lokruok kuom kaka sani wang’eyo ndiko mar Mathayo 13:42. Ne wasebedo ka walero e bugewa ni Jokristo mag miriambo osebedo ‘kaywak kendo muodo lak’ kuom higini mang’eny nikech “nyithind Pinyruoth” osebedo kalando e lela ni gin “nyithind Ng’a Marachno.” (Math. 13:38) Kata kamano, ber mondo wang’e ni wach motigo ni muodo lak otudore gi kethruok.—Zab. 112:10.
^ par. 16 Daniel 12:3 wacho ni “jogo mobedo mariek [Jokristo mowal] norieny ka ler mar polo.” Kapod gin e piny, gitimo mano kokalo kuom tiyo tij lendo. Kata kamano, Mathayo 13:43 wuoyo e wi kinde ma gibiro rieny kaka wang’ chieng’ ka gin e Pinyruodh polo. Chon ne waparo ni ndiko ariyogo wuoyo kuom gimoro achiel ma en tij lendo.
^ par. 18 Ne buk miluongo ni Mkaribie Yehova, e ite mag 288-289.


text:
Ododo me 2: Poto Maber Adada
NEN kong lobo kany! Jami ducu tye mabeco adada! Nen lum ki yadi, ature ki lee ducu. Itwero nyuto lyec gin ki labwor?
Poto maber tutwal-li ocakke nining? Wanenu kong kit ma Lubanga oyubo kwede lobo piwa.
Mukwongo, Lubanga oyubo lum me umo lobo. Dok en oyubo kwai ginapita matino ki yadi mapatpat. Jami magi madongo-ni weko lobo nen maber adada. Ento konygi kato meno woko. Polgi bene miniwa cam ma mit tutwal.
Lacen Lubanga oyubo rec me kwang i pii ki winyo wek gutuk i polo. En oyubo gwogi ki bura ki aguragura; lee madongo ki lee matino. Lee ango ma gikwo cok ki paconi? Omyero pe iwa obed yom ni Lubanga oyubo jami magi ducu piwa?
Me agikki, Lubanga oyubo ka mo acel ki i lobo me doko kabedo mapat adada. En olwongo kabedo man ni poto me Eden. Roc mo onongo pe iye. Gin ducu ma iye onongo ber adada. Lubanga onongo mito ni lobo ducu odok maber tutwal calo poto man ma eyubo-ni.
Nen kong cal poto man dok odoco. Ingeyo gin ma Lubanga oneno ni onongo pe iye? Wanenu kong.
Acakki 1:11-25; 2:8, 9.
Peny
- Lubanga oyubo lobo me doko paco-wa nining?
- Kong itit kit kwai lee mapol ma Lubanga ocweyo. (Nen ki i cal.)
- Pingo poto me Eden onongo dok pat mada?
- Lubanga omito ni lobo ducu obed nining?
Peny mukene
- Kwan Acakki 1:11-25.
Ngo ma Lubanga ocweyo i nino me adek me cwec? (Acak. 1:12)
Ngo ma otimme i nino me angwen me cwec? (Acak. 1:16)
Kit kwai lee ango ma Lubanga ocweyogi i nino me abic ki abicel? (Acak. 1:20, 21, 25)
- Kwan Acakki 2:8, 9.
Yadi aryo ango ma dok pat ma Lubanga oketogi i poto-ni, dok onongo gicung pingo?


text:
Sigana mar 65: Pinyruoth Pogore Nyadiriyo
BE ING’EYO gimomiyo ng’ani yiecho lawe matindo tindo? Jehova ne onyise ni mondo otim kamano. En Ahija, janabi mar Nyasaye. Be ing’eyo ni janabi en ng’at ma timo ang’o? En ng’at ma Nyasaye nyiso gik mabiro timore, ka podi ok gitimore.
Ahija wuoyo gi Jeroboam kae. Jeroboam en ng’at ma Solomon ne oketo mondo ochung’ ne tijene moko mag gedo. Ahija ka romo gi Jeroboam e wang’yo kae, otimo gimiwuoro. Olonyo kandhu manyien morwako, kendo oyieche obedo 12 matindo tindo. Onyiso Jeroboam niya: ‘Kaw apar kuomgi gibed magi.’ Be ing’eyo ni Ahija miyo Jeroboam lewni moyiech matindo apargo nikech ang’o?
Ahija wacho ni, Jehova dhi mayo Solomon pinyruoth. Owacho ni, Jehova biro miyo Jeroboam dhoudi apar. Mani nyiso ni dhoudi ariyo kende ema ibiro weyo ni Rehoboam wuod Solomon mondo obed gi loch e wigi.
Solomon ka winjo gima Ahija onyiso Jeroboam, iye wang’ ahinya. Otemo nego Jeroboam. Kata kamano, Jeroboam ringo nyaka Misri. Bang’ kinde matin, Solomon tho. Ne obedo ruoth kuom higini 40, to koro iketo wuode ma Rehoboam mondo obed ruoth. Mwalo e piny Misri, Jeroboam winjo ni Solomon otho, omiyo koro oduogo Israel.
Rehoboam ok en ruoth maber. Okwiny gi ji moloyo kata Solomon wuon mare. Jeroboam gi jodongo mamoko dhi ir Ruoth Rehoboam, kendo gikwaye mondo odag maber gi ji. Kata kamano, Rehoboam ok winj wach. Kuom adier, obedo makwiny moloyo kaka chon. Kuom mano, ji keto Jeroboam obed ruodh dhoudi 10, to dhoudi ariyo mag Benjamin gi Juda dong’ gi Rehoboam kaka ruodhgi.
Jeroboam ok dwar ni mondo ji odhi Jerusalem lamo e hekalu mar Jehova. Kuom mano, okawo nyiroye ariyo molos gi dhahabu, kendo omiyo pinyruodh dhoudi-apar lamo nyiroyego. Bang’ kinde matin, piny opong’ gi timbe mag mahundu koda gero.
Nitie chandruok e pinyruodh dhoudi-ariyo bende. Rehoboam bedo ruoth, to ka podi ok otieko higini abich, ruodh Misri biro mondo oked gi Jerusalem. Opeyo mwandu mang’eny ei hekalu mar Jehova. Kuom mano, hekaluno bedo kaka ne ogere, mana kuom kinde matin kende.
1 Ruodhi 11:26-43; 12:1-33; 14:21-31.
Penjo
- Nyinge ji ariyo manie pichago gin ng’a, kendo gin jo mage?
- Ang’o ma Ahija timo gi kandhu morwakono, kendo tiend gima otimono en ang’o?
- Ang’o ma Solomon temo timo ni Jeroboam?
- Ang’o momiyo ji keto Jeroboam ruoth e wi dhoudi apar?
- Ang’o momiyo Jeroboam loso nyiroye ariyo mag dhahabu, to ang’o matimore ne pinyno bang’e?
- Ang’o matimore ne pinyruodh dhoudi-ariyo kod hekalu mar Jehova man Jerusalem?
Penjo mamoko
- Som 1 Ruodhi 11:26-43.
Jeroboam ne en ng’at machalo nade, to Jehova ne osingone ang’o ka ne onyalo rito chike mag Nyasaye? (1 Ruo. 11:28, 38)
- Som 1 Ruodhi 12:1-33.
Kuom ranyisi marach mar Rehoboam, puonj mane ma jodong kanyakla kod jonyuol nyalo yudo manyiso ni kik gitim marach ne jogo ma girito? (1 Ruo. 12:13; Ekle. 7:7; 1 Pet. 5:2, 3)
Rawere ma ndalogi onego oti kod puonj makare mag ng’a, seche ma gichano gima gidwaro timo gi ngimagi? (1 Ruo. 12:6, 7; Nge. 1:8, 9; 2 Tim. 3:16, 17; Hibr. 13:7)
Ang’o ma ne omiyo Jeroboam ochungo kuonde ariyo mag lamo nyiroye, to mani ne onyiso nade ni ne oonge gi yie kuom Jehova? (1 Ruo. 11:37; 12:26-28)
Ng’ano ma ne otelo ni oganda pinyruodh dhoudi-apar e ng’anyo kuom lamo madier? (1 Ruo. 12:32, 33)


text:
Sigana mar 101: Yesu Inego
NE ANE gima rach matimoreni! Yesu inego. Ging’awe e yath. Ogur musmal e lwetene koda tiendene. Ang’o momiyo ng’ato ne nyalo timo mani ne Yesu?
En nikech jomoko ok ohero Yesu. Be ing’eyo ni gin jo mage? Achiel kuomgi en malaika marach, Satan kendo Jachien. En ema ne omiyo Adam gi Hawa oketho chik Jehova. Kendo Satan ema miyo wasik Yesu timo tim mahundu marachni.
Kata ka podi ok ogur Yesu e yadhni, wasike timone timbe mag jaro. Par ane kaka ne gibiro e puoth Gethsemane ma gikawe? Wasigugo ne gin jo mage? Ee, ne gin jotend din. We mondo wane gima timore bang’e.
Seche ma jotend din okawo Yesu, jootene ringo, kendo weye. Giweyo Yesu kende gi wasike nikech giluor. Kata kamano, jaote Petro kod Johana ok dhi mabor ahinya. Giluwo mos mondo gine gima timore ne Yesu.
Jodolo tero Yesu ir jaduong’ Annas ma ne jadolo maduong’ chon. Ji ok bed kae kuom kinde mang’eny. Bang’e, gitero Yesu e od Kaiafa makoro e jadolo maduong’. Jotend din mang’eny ochokore e ode.
Ei od Kaiafa kae, ema giyale Yesu. Irwako ji e odno mondo owach weche mag miriambo kuom Yesu. Jotend din duto wacho ni: ‘Yesu nyaka negi.’ Bang’e ging’ulo olaw e wang’e kendo gigoye adhong’.
E kinde ma gigi duto timore, Petro ni oko e laru. Nikech piny ng’ich e otienono, ji moko mach. Seche ma gioyo mach, jatich moro ma nyako ng’iyo Petro kendo owacho ni: ‘Ng’atni bende ne nitie gi Yesu.’
‘Ooyo, ne ok an kode!’ Petro dwoko.
Ji nyiso Petro nyadidek ni ne en kod Yesu. Kata kamano, nyadidekgo duto Petro wacho ni mano ok en adier. Ka Petro chiwo dwoko mar adek, Yesu lokore to ng’iye. Petro winjo malit nikech owacho miriambo, omiyo odhi oko kendo oyuak.
Tich Abich gokinyi ka chieng’ wuok, jodolo tero Yesu e kar romo maduong’ mar Jobura duto. Ka gin kanyo, giwacho gima gibiro timo kode. Gitere ir Pontio Pilato, jatend piny Judea.
Jodolo nyiso Pilato ni: ‘Ng’atni en ng’a marach. Nyaka nege.’ Bang’ penjo Yesu gik moko, Pilato wacho ni: ‘Ok ane ka nitie gima rach mosetimo.’ Bang’ mano, Pilato tero Yesu ir Herode Antipa. Herode e jatend Galili, to odak Jerusalem. Herode bende ok ne gima rach ma Yesu osetimo, omiyo oduoke ir Pilato.
Pilato dwaro mondo ogony Yesu. Kata kamano, wasik Yesu dwaro ni mabus moro ema mondo ogony kare. Mabusno en Baraba ma jamecho. Koro en saa auchiel, seche ma Pilato kelo Yesu oko. Onyiso ji ni: ‘Neuru! Ruodhu e!’ Kata kamano, jodolo madongo to kok ni: ‘Gole oko! Nege! Nege!’ Kuom mano, Pilato gonyo Baraba, to gikawo Yesu mondo odhi onegi.
Tich Abich bang’ saa auchiel odiechieng’, Yesu iguro e yath. E dir Yesu koni gi koni nitie jo maricho ariyo ma bende inego ka ogurgi e yath, to ok inyal nenogi e picha. Kinde matin ka Yesu podi ok otho, achiel kuom jorichogi wachone ni: ‘Parae, chieng’ midonjo e pinyruodhi.’ Yesu to dwoko ni: ‘Asingoni, ni inibed koda e Paradis.’
Donge mano en singo maber ahinya? Be ing’eyo ni en paradis mane ma Yesu wuoyo kuome? Paradis ma ne Nyasaye oloso mokwongo ne ni kanye? Ee, e piny kae. Kuom mano, kinde ma Yesu locho kaka ruoth e polo, obiro duoko jarichono e ngima mondo omi ng’atno oyud mor e Paradis manyien manobed e piny. Donge wanyalo bedo mamor nikech mano?
Mathayo 26:57-75; 27:1-50; Luka 22:54-71; 23:1-49; Johana 18:12-40; 19:1-30.
Penjo
- Kuom adier, en ng’ano ma ne omiyo oneg Yesu?
- Ang’o ma joote timo ka jotend din kawo Yesu?
- Ang’o matimore e od Kaiafa, jadolo maduong’?
- Ang’o momiyo Petro wuok oko kendo ywak?
- Bang’ duoko Yesu ir Pilato, ang’o ma jodolo madongo kok kawacho?
- Ang’o matimore ne Yesu Tich Abich bang’ saa auchiel, to singo mane ma omiyo jaricho ma ne ong’aw e yath e bathe?
- Paradis ma Yesu ne owuoyo kuome nobed kanye?
Penjo mamoko
- Som Mathayo 26:57-75.
Jokanyo mag od ng’ado bura maduong’ mar Jo-Yahudi, ne onyiso nade ni ne gin gi chuny marach? (Mat. 26:59, 67, 68)
- Som Mathayo 27:1-50.
Ang’o momiyo wanyalo wacho ni lit ma ne Judas winjo ne ok en lit mar adier? (Mat. 27:3, 4; Mari. 3:29; 14:21; 2 Kor. 7:10, 11)
- Som Luka 22:54-71.
Kaka Petro ne okwedo Yesu e otieno ma ne Yesu othoe, nyalo puonjowa ang’o? (Luka 22:60-62; Mat. 26:31-35; 1 Kor. 10:12)
- Som Luka 23:1-49.
Yesu notimo ang’o kane itimone timbe ma ok kare, kendo puonj mane ma wanyalo yudo kuom mano? (Luka 23:33, 34; Rumi 12:17-19; 1 Pet. 2:23)
- Som Johana 18:12-40.
En puonj mane ma wayudo kuom ng’eyo ni kata obedo ni Petro ne oluoro dhano kuom kinde matin, bang’e ne oyudo chir mobedo jaote motegno ahinya? (Joh. 18:25-27; 1 Kor. 4:2; 1 Pet. 3:14, 15; 5:8, 9)
- Som Johana 19:1-30.
Yesu ne neno nade mwandu mag piny e yo makare? (Joh. 2:1, 2, 9, 10; 19:23, 24; Mat. 6:31, 32; 8:20)
Weche ma Yesu ne owacho seche ma ne otho, nyiso nade ni ne obolore e bwo loch ma Jehova nigo e wi gik moko duto? (Joh. 16:33; 19:30; 2 Pet. 3:14; 1 Joh. 5:4)


text:
Sigana mar 17: Rude ma ne Kitgi Opogore
YAWUOWI ariyo mantie kae opogore adier, donge? Bende ing’eyo nyingegi? Wuowi ma jadwarno en Esau, to wuowi marito rombeno en Jakobo.
Esau gi Jakobo ne gin rude ma yawuot Isaka gi Rebeka. Isaka wuon-gi ne ohero Esau ahinya nikech ne en jadwar maber, kendo ne onyalo kelo chiemo e odgi mondo gicham. Kata kamano, Rebeka ne ohero Jakobo moloyo, nikech ne en wuowi mamuol ma ohero kuwe.
Ibrahim ma kwargi ne pod ngima, kendo mano nyalo miyo wawach ni Jakobo ne ohero winjo ka kwar mare wuoyo kuom Jehova. Gikone, Ibrahim ne otho ka jahigini 175, to rudego ne gin jo higni 15.
Kane Esau jahigini 40, ne okendo mon ariyo ma wuok e piny Kanaan. Mano ne ok omoro Isaka gi Rebeka, nikech mon-go ne ok lam Jehova.
Odiechieng’ moro achiel, gimoro ne otimore ma ne omiyo Esau obedo gi mirima gi owadgi ma Jakobo. Ne ochopo kinde ma Isaka ne dwaro chiwo gweth ni wuode maduong’. To nikech Esau ne duong’ ni Jakobo, Esau ema ne onego oyud gwethni. Kata kamano, mani ne onwang’o ka Esau ne oseuso gwethno ni Jakobo. Bende ka ne onyuol yawuowi ariyogi, Nyasaye ne osewacho ni Jakobo ne dhi nwango’ gwethno. Kendo mano ema ne otimore. Isaka ne omiyo Jakobo wuode gwethno.
Bang’e, Esau kane owinjo wachno iye ne owang’ gi Jakobo. Iye ne owang’ ma nowacho ni obiro nego Jakobo. Rebeka kane owinjo wachno, kibaji ne ogoye. Kuom mano, ne onyiso Isaka chwore niya: ‘Abiro jok gi ngimana ka Jakobo bende okendo nyako moa Kanaan.’
Kuom mano, Isaka noluongo Jakobo wuode ma onyise ni: ‘Kik ikend nyako kuom nyi Kanaan. Dhi Haran e od Bethuel ma wuon minu. Kanyo ikend nyako kuom nyi Laban ma wuode.’
Jakobo ne owinjo wach wuon mare, kendo mapiyo nono ne ochako wuoth maborno mar dhi Haran kama wedene ne odakie.
Chakruok 25:5-11, 20-34; 26:34, 35; 27:1-46; 28:1-5; Jo Hibrania 12:16, 17.
Penjo
- Esau gi Jakobo ne gin ng’a gini, to ne gin kod pogruok mane?
- Esau gi Jakobo ne johigini adi kane Ibrahim kwargi otho?
- Ang’o ma Esau ne otimo ma ne okelo kuyo mang’eny ni wuon kod min mare?
- Ang’o momiyo Esau ne osin gi Jakobo owadgi?
- Isaka ne omiyo Jakobo wuode chik mane?
Penjo mamoko
- Som Chakruok 25:5-11, 20-34.
Ang’o ma ne Jehova okoro e wi yawuot Rebeka ariyo? (Chak. 25:23)
Ne nitie pogruok mane e yo ma Jakobo kod Esau ne nenogo gweth mar bedo wuowi makayo? (Chak. 25:31-34)
- Som Chakruok 26:34, 35; 27:1-46; kod 28:1-5.
Ne onenore nade ayanga ni Esau ne ok ohero gik moa kuom Nyasaye? (Chak. 26:34, 35; 27:46)
Mondo omi Jakobo oyud gweth Nyasaye, ang’o ma ne Isaka onyise mondo otim? (Chak. 28:1-4)
- Som Jo Hibrania 12:16, 17.
Gima Esau ne otimo nyiso nade gi manyalo timore ne jogo ma chayo wach Nyasaye?


text:
Ododo me 65: Ker-ri Opokke
IN INGEYO pingo laco-ni tye ka yeco bongone woko matitino? Jehovah owacce me timo meno. Laco man aye Akija lanebi pa Lubanga. In ingeyo nga ma lanebi obedo? En aye ngat ma Lubanga tito bote con gin ma bitimme.
Kany Akija tye ka lok ki Jeroboam. Jeroboam aye laco ma Solomon oketo me loyo ticce mogo me gedo. I kare ma Akija orwatte ki Jeroboam i gudo kany, Akija otimo gin me aura. En olunyo kanyi manyen ma onongo en oruko i kome-ni ci oyeco woko i dul 12 mapatpat. En owaco ki Jeroboam ni: ‘Kwany dul 10 obed meri.’ Ingeyo pingo Akija miyo ki Jeroboam dul 10?
Akija owaco ni Jehovah obikwanyo ker woko ki bot Solomon. En owaco ni Jehovah obimiyo kaka 10 bot Jeroboam. Man te lokke ni Rekoboam wod pa Solomon bidong ki kaka aryo keken me aloya.
I kare ma Solomon owinyo gin ma Akija owaco bot Jeroboam, kiniga omake adada. En otemo neko Jeroboam. Ento Jeroboam oringo woko Ejipt. Inge kare manok Solomon oto. En obedo kabaka pi mwaka 40, ento kombeddi dong wode Rekoboam aye kiketo odoko kabaka. Ki i Ejipt Jeroboam owinyo ni Solomon oto, pi meno en odwogo cen i Icrael.
Rekoboam obedo kabaka ma kite pe ber. En onongo loyo jo i yo marac makato pa wonne Solomon woko. Jeroboam kacel ki ludito mogo mukene gucito bot Kabaka Rekoboam ci gukwaye ni myero en olo dano i yo maber. Ento Rekoboam pe winyo. Ada, en kite odoko marac makato kit macon. Pi meno lwak guketo Jeroboam me bedo kabaka i wi kaka 10, ento kaka aryo pa Benjamin ki Juda gudong ki Rekoboam macalo kabakagi.
Jeroboam pe mito ni jone gucit Jerucalem ka woro i ot pa Jehovah. Pi meno en oyubo lutino dyangi aryo me jabu ci omiyo jo me ker me kaka 10 ca-ni me worogi. Cutcut lobo ocako pong woko ki turo cik ki bwami
Ayelayela bene onongo tye i ker me kaka aryo-ni. Ma peya kabaka Rekoboam oloyo pi mwaka abic, kabaka me Ejipt obino ka lweny i kom Jerucalem. En okwanyo lonyo madwong tutwal ki i ot pa Jehovah. Pi meno ot pa Lubanga-ni obedo kit ma kiyubo kwede-ni pi kare manok adada.
1 Luker 11:26-43; 12:1-33; 14:21-31.
Peny
- Co aryo ma gitye i cal-li nyingi nga, dok gin gubedo anga?
- Ngo ma Akija otimo ki bongo ma nongo oruko i kome ni, dok tim meno tyene obedo ngo?
- Ngo ma Solomon otemo me timo i kom Jeroboam?
- Pingo dano guketo Jeroboam me bedo kabaka ma loyo kakagi aparri?
- Pingo Jeroboam oyubo lutino dyangi aryo me jabu, dok ngo ma otimme i lobo meno cut i ngeye?
- Gin ango ma otimme i kom ker pa kaka aryo-ni, ki ot pa Jehovah ma i Jerucalem?
Peny mukene
- Kwan 1 Luker 11:26-43.
Jeroboam onongo obedo kodi dano ango, dok gin ango ma Jehovah ociko bote ka en onongo ogwoko cik pa Lubanga? (1 Luker 11:28, 38)
- Kwan 1 Luker 12:1-33.
Ki i lanen marac pa Rekoboam, gin ango ma lunyodo ki luelda me kacokke gitwero pwonyo ma make ki tic ki twero i yo marac? (1 Luker 12:13; Latit. 7:7; 1 Pet. 5:2, 3)
Bulu myero gulokke bot anga pi nongo tira ma genne ka gitye ka moko tam mapire tek i kwo? (1 Luker 12:6, 7; Car. 1:8, 9; 2 Tem. 3:16, 17; Ibru 13:7)
Ngo ma omiyo Jeroboam oketo kabedo aryo pi woro cal lutino dyang, dok man onyuto nok pa niye i kom Jehovah nining? (1 Luker 11:37; 12:26-28)
Anga ma otelo wi ker pa kaka apar-ri me jemogi i kom woro me ada? (1 Luker 12:32, 33)


text:
In gi Paro Mane Kuom Muma?
Be Muma en . . .
buk moting’o rieko mar dhano?
buk moting’o sigendni mochuogi?
buk moting’o Wach Nyasaye?
DWOKO MA MUMA CHIWO
“Weche duto manie Muma wuok kuom much Nyasaye.”
KAKA WACHNO NYALO KONYI
Wanyalo yudo dwoko mag penjo machando ji ahinya.
Wanyalo yudo puonj matayo ngimawa mapile pile.
Miyowa geno madier ne ngima mabiro.
BE WANYALO BEDO GADIER KUOM GIK MA MUMA PUONJO?
Ee, nikech weche kaka maluwogi:
Wechene otudore adimba. Muma ne ondiki kuom higni 1,600 gi ji 40 mopogore opogore. Kata obedo ni jogo nodak e kinde mopogore opogore, pod weche duto ma ne gindiko e Muma wuoyo mana kuom wach achiel maduong’!
Wechene gin maratiro. Thoth joma ndiko weche histori ok hul weche duto ma ne pinjegi otimoe marach. Mopogore gi mano, jondiko mag Muma to nondiko kethogi ayanga kaachiel gi mag ogandagi.
—2 Weche mag Ndalo 36:15, 16; Zaburi 51:1-4.
Weche mokoro chopo gadier. Kapok noketh Babulon, Muma ne osekoro wachno chon higni 200 motelo. (Isaiah 13:17-22) Muma ok nokoro mana kaka ne idhi keth Babulon kende, to bende nowacho nying jal ma ne dhi loyo dalano!
—Isaiah 45:1-3.
Bende, weche mamoko mang’eny ma ne okor e i Muma nochopo duto kendo onge kata wach achiel kuomgi ma ne ok ochopo. Donge mano nyisowa ni kuom adier, Muma en Wach Nyasaye?
TEM ANE DWOKO PENJONI
Muma nyalo konyi nade?
Ne ane dwoko ma Muma chiwo e ndiko mag ISAIAH 48:17, 18 kod 2 TIMOTHEO 3:16, 17.


text:
Ododo me 32: Pwod 10
NEN cal magi. Gin ducu ki acel acel nyuto pwod ma Jehovah okelo i kom jo Ejipt. I cal me acel itwero neno Aron ka goyo Kulu Nail ki odoone. I kare ma ogoyo, pii ma i kulu-ni olokke odoko remo. Rec oto, ci kulu odoko mangwe.
Ma lubo meno, Jehovah omiyo ogwal okatti woko ki i Kulu Nail. Gin onongo gitye ka ducu—i keno, jami me tedo, i kabuto pa dano—ka ducu. I kare ma ogwal magi guto, Luejipt gucoko gudurogi lipim, ci omiyo piny ducu odoko mangwe.
Ci Aron ogoyo ngom ki odoone, ci apwa olokke odoko lakucukucu. Magi obedo kit gin mogo matino tino ma gituk ci gikayo dano. Lakucukucu-ni aye obedo pwod me adek i lobo Ejipt.
Pwod mukene-ni ducu dong wano Luejipt keken, pe wano Luicrael. Pwod me angwen obedo lwango madongo ma gucore gupongo odi pa Luejipt ducu. Pwod me abic opoto i kom lee. Pol dyangi ki romi kacel ki dyegi pa Luejipt guto woko.
Ma lubo man, Moses ki Aron gukwanyo buru ci guyuyo malo i yamo. Ci buru-ni okelo bur maraco i kom dano wa ki lee. Man obedo pwod me abicel.
I nge meno Moses oilo cinge malo i polo, ci Jehovah ocwalo kot mamor matek dok ma cwer ki pee. Man obedo pee mucwer marac adada ma pud dong loyo i lobo Ejipt.
Pwod me aboro obedo lwak bonyo mapol adada. Ma naka con, nyo cakke i kare meno, bonyo pud peya obedo madwong makato meno. Gucamo gin ducu ma pee pe obalo.
Pwod me abongwen obedo colpiny. Pi nino adek piny macol licuc oumo lobo woko ducu, ento ka ma Luicrael kwo iye piny obedo gire maleng.
Me giko, Lubanga owaco ki jone ni gukir remo latin dyel nyo latin romo i kom okar me doggola. Ci lamalaika pa Lubanga okato ki i dye Ejipt. Ka lamalaika-ni oneno remo-ni, ci pe neko ngatti mo i ot meno. Ento i odi ducu ma remo onongo pe i okar doggolagi, lamalaika pa Lubanga oneko lutino kayo ducu, pa dano ki pa lee. Man aye obedo pwod me 10.
I nge pwod man me agikki-ni, Parao owaco ki Luicrael me a woko. Jo pa Lubanga ducu onongo dong guyubbe woko me wot, dok i dyewor meno kikome gin gucako wotgi me a woko ki i Ejipt.
Nia cura 7 nio wa i 12.
Peny
- Tit kong pwod adek mukwongo ma Jehovah okelo i kom Ejipt kun itiyo ki cal ma ginyuto kany-nyi.
- Apokapoka ango ma obedo i kin pwod adek mukwongo ki pwod mogo mukene-ni?
- Pwod me angwen, abic, ki me abicel obedo ngo?
- Tit kong kit pwod me abiro, me aboro ki me abongwen.
- Ngo ma Jehovah otito ki Luicrael me timo ma peya pwod me apar obino?
- Pwod me apar obedo ngo, dok ngo ma otimme iye?
Peny mukene
- Kwan Nia 7:19 8:23.
Kadi bed ajwagi ma i Ejipt ma gitimo tango guporo tango pa Jehovah aryo mukwongo-ni, ento ngo ma dong guyee inge tango mutimme me adekke? (Nia 8:18, 19; Mat. 12:24-28)
Pwod me angwen onyuto kero pa Jehovah me gwoko jo-ne nining, dok ngeyo man weko jo pa Lubanga giwinyo nining kit ma gitye ka kemme ki "twon can madit atika” ma tye ka bino-ni? (Nia 8:22, 23; Yabo. 7:13, 14; 2 Tekwaro 16:9)
- Kwan Nia 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25; ki 10:13-15, 21-23
Dul aryo mene ma Pwod Apar-ni onyuto gorogi ka maleng, dok man gudo tamwa nining kombeddi i kom dul meno? (Nia 8:10, 18, 19; 9:14)
Nia 9:16 konyowa nining me niang pingo Jehovah oweko Catan obedo tye wa kombeddi? (Rom. 9:21, 22)
- Kwan Nia 12:21-32.
Kare me Kato oweko larre otwere bot jo mapol nining, dok Kato meno onongo cimo pi gin ango mukene? (Nia 12:21-23; Jon 1:29; Rom. 5:18, 19, 21; 1 Kor. 5:7)


text:
GIK MADWARORORE.
*Agoko Diel, kata agoko Rombo, kata Agoko Dhiang’ kaponi idwaro agoko mabup manyalo yieng’o jokwath k’ okwodo.
* Yiend kang’o motwo (mboto) kata chuk mach madhedhni , apilo kod chumbi.
BULO
Pedh agoko gi kabund iye e wi sing’nge ka yien osewang’ ma olokore chuk. Bang’ ka agoko osebulore gi kabund iye, loke gi ka dier ng’eye. Eseche ma obuloreno, ema bende iporoe chumbi. Ka ok idwar poro chumbi, to inyalo budo chumbi e
okombe. Inyalo tiyo kod chung bel. Ling’ chung’ ei okombe to ka chung’ osenyodho pi chumbi to kir pi chumbi no ewi agoko ka nyidho. Kik ikir mang’eny ma nyalo nego mach.
* Ka ineno ni agoko osebulore moromo maok rengni kaka otwo, to gole mapiyo. Rit okwe mondi kae to ichak kenge. Bang’ ka ise kenge, nginj apilo gi lith lweti matindo tindo kae to ikir ewiye. Ka ihero to bende inyalo kengo nyanya mochiek makwar bende ewiye kanyo. Pi olemo mar ndim bende inyalo biyoe matin mar medo ndadho. Chame kod kwon to en heroni kata jo chiemo mamoko bende. Kwon ma ichame go bende en heroni. Inyalo chame kod kwon kal kata kwon bel. To kata kamano kwon kobali mit kode ahinya.
ODHIAMBO WAYOGA
(Nyakwar SEKO gORWA)


text:
Tika imito kwano lok man i leb %%?
Ee
Pe
Bukke ki Brocuwa me Kwano Baibul
Kwan Baibul wi lok ki wi lok kun itiyo ki bukke ki brocuwa magi ma twero kwannye ki i kabedowa me Intanet.
Buk ma Konyo Lucaden pa Jehovah me Kwedo Lok—Mwaka 2014
Ngo ma Kelo Yomcwiny i Kwo me Ot?
In Itamo Ningo i kom Kwo me Anyim?
In Mono Itamo Ningo i Kom Baibul?
Can the Dead Really Live Again?
Mung me Nongo Yomcwiny i Kwo me Ot
Winy Lok pa Lubanga Wek Ibed Kwo Nakanaka
Kwena Maber Mua ki Bot Lubanga
Jo Mene ma Gitye ka Timo Miti pa Jehovah i Kare-ni?
Jami mogo ma kilokogi i ginakwana me intanet kare mukene nongo pud pe kigoyo calo buk.


text:
Somo mar 4
Be Ing’eyo Yesu Kristo?
1. Ngima Yesu ne ochakore nade?
Mopogore gi dhano moro amora, Yesu ne odak e polo ka en chwech mar roho kapok obiro e piny. (Johana 8:23) Ne en chwech mokwongo mar Nyasaye, kendo ne okonyo e chweyo gik mamoko duto. En kende ema ne ochweye achiel kachiel gi Jehova omiyo owinjore oluonge ni Wuod Nyasaye ma “miderma.” (Johana 1:14) Yesu ne otiyo kaka Jalno Mawuoyo e lo Nyasaye, omiyo iluonge bende ni “Wach.”—Som Ngeche 8:22, 23, 30; Jo Kolosai 1:15, 16.
2. Ang’o momiyo Yesu ne obiro e piny?
Nyasaye ne ooro Wuode e piny kuom golo ngimane a e polo kendo ketogo e i nyar ja-yahudi masilili miluongo ni Mariam. Omiyo Yesu ne onge wuoro ma dhano. (Luka 1:30-35) Yesu ne obiro e piny (1) mondo opuonjwa adiera e wi Nyasaye, (2) mondo oketnwa ranyisi kuom kaka onego watim dwach Nyasaye kata ka wan e bwo chandruok, kendo (3) mondo ochiw ngimane makare chuth obed “rawar.”—Som Mathayo 20:28.
3. Ang’o momiyo rawar dwarore ne dhano?
Rawar en gima ichulo mondo owargo ng’ato kik otho. (Wuok 21:29, 30) Kane Nyasaye ochweyo dhano, ne ok odwar ni gibed matuwo kata githo. Wang’eyo mano nade? Nyasaye ne owacho ne dhano mokwongo, Adam, ni kapo ni otimo gima Muma luongo ni “richo,” ne odhi tho. Omiyo ka dine Adam ok otimo richo, dine ok otho ngang’. (Chakruok 2:16, 17; 5:5) Kaluwore gi Muma, tho “ne odonjo” e piny kokalo kuom Adam. Omiyo, Adam ne okelo ne kothe duto richo koda gima richo nyuolo, ma en tho. Wadwaro rawar mondo ogonywa kuom tho ma ne wayudo kuom Adam.—Som Jo Rumi 5:12; 6:23.
Ng’ano ma ne nyalo chulonwa rawar mondo ogonywa wuok e tho? Sama watho, wachulo mana richo magwa wawegi. Onge ng’ato ang’ata ma jaricho, manyalo chulo ne richo mag jomamoko.—Som Zaburi 49:7-9.
4. Ang’o momiyo Yesu ne otho?
Mopogore kod wan, Yesu ne en ng’at makare chuth. Omiyo ne ok dwarre ni otho nikech richone—nimar ne ok otimo richo moro amora. Kar mano, Yesu ne otho ne richo mag jomamoko. Nyasaye ne onyiso hera makende ne oganda dhano kuom oro Wuode mondo othonwa. Yesu bende ne onyiso ni oherowa kuom winjo Wuon mare kendo chiwo ngimane ne richowa.—Som Johana 3:16; Jo Rumi 5:18, 19.
5. Ang’o ma Yesu timo sani?
Kane en e piny, Yesu ne ochango jomatuwo, ne ochiero joma ne osetho, kendo ne oreso ji wuok e masira. E yo ma kamano, ne onyiso gima ne odhi timo kinde mabiro ne ji duto moluoro Nyasaye. (Mathayo 15:30, 31; Johana 5:28) Bang’ Yesu tho, Nyasaye ne ochiere kaka dhano mar roho. (1 Petro 3:18) Kae to Yesu ne orito e bad Nyasaye korachwich nyaka Nyasaye ne omiye teko mar locho kaka Ruoth e wi piny mangima. (Jo Hibrania 10:12, 13) Sani Yesu locho kaka Ruoth e polo, kendo jolupne lando wach maberni e piny mangima.—Som Daniel 7:13, 14; Mathayo 24:14.
Matin nono, Yesu biro tiyo gi tekone kaka Ruoth mondo otiek chandruoge duto koda gi jogo makelo chandruok. Jogo duto ma keto yie kuom Yesu kendo timo kaka Yesu dwaro biro dak gi mor e paradis e piny.—Som Zaburi 37:9-11.