text:
SULA MAR APAR
Gima Muma Puonjo e Wi Malaike gi Jochiende
1. Ang’o monego wang’e e wi malaike?
JEHOVA dwaro ni mondo wang’e joge duto. Malaike gin moko kuom jogego. Muma luongogi ni “yawuot Nyasaye.” (Ayub 38:7) Gin tije mage ma malaike timoga? Gin yore mage ma ne gikonyogo dhano e kinde machon? Be ginyalo konyowa sani?—Som Weche Momedore namba 8.
2. Malaike ne oae kanye? Gin malaike adi ma ne ochue?
2 Malaike ne oae kanye? Jo-Kolosai 1:16 nyisowa ni bang’ ka Jehova nosechueyo Yesu, “ne ochue gik mamoko duto manie polo gi manie piny.” Gik ma ne ochuego oriwo nyaka malaike. Ne ochue malaike adi? Muma wacho ni ne ochue malaike milionde gi milionde.—Zaburi 103:20; Fweny 5:11.
3. Bug Ayub 38:4-7 nyisowa ang’o e wi malaike?
3 Muma medo nyisowa ni Jehova ne ochueyo malaike ka pok nochueyo piny. Iparo ni malaike nowinjo nade ka ne ochue piny? Bug Ayub nyisowa ni ne gimor ahinya. Ne tiyo ne Jehova kanyachiel mana kaka joot.—Ayub 38:4-7.
MALAIKE KONYO JOTICH NYASAYE
4. Ere kaka wang’eyo ni malaike ohero dhano?
4 Kinde duto malaike osenyiso ni gihero dhano ahinya kendo ni gigombo neno kaka dwaro mar Jehova timore ne dhano kod piny. (Ngeche 8:30, 31; 1 Petro 1:11, 12) Nyaka bed ni ne gikuyo ahinya ka ne Adam gi Hawa ong’anjo ne Nyasaye. Kendo nenore ni giwinjo marach ahinya neno ka ji mathoth ok luw chike Jehova. Kata kamano, sama ng’ato oloko chunye gadier moduogo ir Nyasaye, gibedoga mamor. (Luka 15:10) Gibedo mamor sama gineno ka ji tiyo ne Nyasaye. Jehova osebedo ka tiyo gi malaikene mondo okony kendo orit jotichne manie piny. (Jo-Hibrania 1:7, 14) We wane ane kaka osebedo kotimo kamano.
5. Malaike nokonyo jotich Nyasaye machon e yore mage?
5 Ka ne Jehova dwaro ketho Sodom gi Gomora, ne ooro malaike ariyo mondo ores Lut gi joode. (Chakruok 19:15, 16) Higni miche bang’e, ne owit janabi Daniel e bur kama sibuoche ne nitiere, to sibuochego ne ok ochame nikech ‘Nyasaye nooro malaika, momiyo dho sibuoche.’ (Daniel 6:22) Bang’e, ka ne jaote Petro nie jela, Jehova ne ooro malaika mondo ogonye. (Tich Joote 12:6-11) Malaike nokonyo Yesu kinde ma ne en e piny. Kuom ranyisi, ne gikonyo Yesu bang’ ka ne osebatise. (Mariko 1:13) Bende, ka ne pok oneg Yesu malaika moro “nomiye teko.”—Luka 22:43.
6. (a) Ere kaka wang’eyo ni malaike konyo jotich Nyasaye e kindegi? (b) Gin penjo mage ma wadwaro nono?
6 E kindewagi, ok wanyal neno malaike achiel kachiel. Kata kamano, Nyasaye pod tiyo kodgi e konyo jotichne. Muma wacho ni, “malaika mar Jehova” ogoyo kambi machiegni gi ‘jogo moluore, kendo ogologi e chandruok.’ (Zaburi 34:7) Ang’o momiyo onego oritwa? En nikech nitie jo wasigu man gi teko ma dwaro hinyowa. Jo wasigugo gin jomage? Gin kanye? Gitemo hinyowa e yore mage? Mondo wayud dwoko mag penjogo, we wanon ane gima notimore kinde matin ka nosechue Adam gi Hawa.
JO WASIGU MA OK WANYAL NENO
7. Satan osewuondo jomoko mondo otim ang’o?
7 Ne wapuonjore e Sula mar 3 ni nitie malaika moro ma ne ong’anjo ne Nyasaye kendo nodwaro ni obed gi loch e wi jomoko. Muma luongo malaikano ni Satan kendo Jachien. (Fweny 12:9) Satan ne dwaro ni jomoko bende ong’anj ne Nyasaye. Ne owuondo Hawa mong’anjo ne Nyasaye, kendo chakre kindeno osebedo ka owuondo ji mang’eny mondo otim kamano. Kata kamano, jomoko kaka Abel, Enok, kod Noa nodhi nyime makore gi Jehova.—Jo-Hibrania 11:4, 5, 7.
8. (a) Ere kaka malaike moko nobedo jochiende? (b) Jochiende notimo ang’o mondo gitony e Ataro mar pi?
8 E kinde mag Noa, malaike moko nong’anjo moweyo kar dak margi e polo ma gibiro dak e piny. Nikech ang’o? Muma nyisowa ni ne gidwaro kendo nyi dhano. (Som Chakruok 6:2.) Ne ok en gima owinjore mondo malaike otim kamano. (Juda 6) Mana kaka malaike ma nong’anjogo, thoth joma nodak e kindeno ne ger kendo timbegi ne richo. Nikech mano, Jehova ne okawo okang’ mar ketho joma richo duto e piny kotiyo gi Ataro mar pi. To ne oreso jotichne ma ne omakore kode. (Chakruok 7:17, 23) Malaike marichogo ne odok e polo mondo kik githo e Ataro mar pi. Muma luongo malaike marichogo ni jochiende. Ne giyiero riwo Satan lwedo, omiyo nobedo jatendgi.—Mathayo 9:34.
9. (a) Ang’o ma ne otimore ne malaike ka ne gidok e polo? (b) Wadwaro nono ang’o?
9 Nikech ne giseng’anjo, Jehova ne ok oyienegi mondo gibed joode kendo. (2 Petro 2:4) Jochiende ok nyal lokore ma bed dhano kendo. Kata kamano, pod ‘giwuondo piny mangima.’ (Fweny 12:9; 1 Johana 5:19) We wanon ane kaka giwuondo ji.—Som 2 Jo-Korintho 2:11.
KAKA JOCHIENDE WUONDO JI
10. Jochiende wuondo ji e yore mage?
10 Jochiende wuondo ji ka gitiyo gi riekni mang’eny. Ji tudorega gi jochiende achiel kachiel kata kokalo kuom ng’at machielo kaka ajuoga. Timbe juok oriwo yore duto ma ji tudorego gi jochiende. Muma chikowa ni wabed mabor gi gimoro amora motudore gi jochiende. (Jo-Galatia 5:19-21) Nikech ang’o? En nikech jochiende tiyo gi riekni mang’eny mondo gimakgo kendo gichikgo ji, mana kaka jadwar nyalo tiyo gi otego kata obadho e makogo le.—Som Weche Momedore namba 26.
11. Koro wach tiende en ang’o, to ang’o momiyo onego watang’ gi timno?
11 Achiel kuom riekni ma jochiende tiyogo en miyo ji teko mar koro wach. Sama ng’ato koro wach, otiyo gi teko mar jochiende mondo owach gik ma jomoko ok ong’eyo kata gik ma biro timore e kinde mabiro. Ng’ato nyalo timo kamano kuom ng’iyo sulwe, ng’iyo lwedo kata wang’ ng’ato kae to otemo nyise gik ma biro timorene e ngimane. Ji mang’eny paro ni ok rach timo timbego, to ok en kamano. Gin timbe ma nyalo hinyowa. Kuom ranyisi, Muma nyisowa ni jochiende gi jokor wach tiyo kanyachiel. E bug Tich Joote 16:16-18, wasomo ni ne nitie “jatich moro ma nyako ma ne nigi jachien ma ne miyo okoro wach.” Bang’ ka jaote Paulo nosegolo jachiendno, nyakono ne onge gi teko mar koro wach kendo.
12. (a) Ang’o momiyo temo tudruok gi jomotho en gima rach? (b) Ang’o momiyo jotich Nyasaye ok onego otim gik ma nyalo miyo gitudre gi jochiende?
12 Nitie yo machielo ma jochiende tiyogo mondo giwuondgo ji. Gitemo wuondowa ni wanyalo wuoyo gi jomotho kendo ni ginyalo wuoyo kodwa kata hinyowa nikech pod gingima kamoro. Kuom ranyisi, ng’at ma osiepne kata watne moro otho nyalo dhi ir ajuoga ma wacho ni onyalo tudore gi jomotho. Ajuogano nyalo nyiso ng’atno wach moro e wi watne kata osiepne ma nosethono kata onyalo wuoyo mana kaka ng’at ma ne othono. (1 Samuel 28:3-19) Ng’ato nyalo paro ni owuoyo gi ng’at motho, to kare owuoyo mana gi jochiende. Nitie gik moko ma ji timoga bang’ ka ng’ato osetho ka giparo ni jomotho pod ngima. Gigo gin kaka dok e liel, timo sap jomotho, arita, kod mamoko. Sama Jokristo tamore timo gigo, joodgi kata jogweng’gi nyalo yanyogi kata kwedogi chuth. Jokristo ong’eyo ni jomotho osetho, ok gidak kamoro machielo. Ok wanyal tudore kodgi, kendo ok ginyal hinyowa. (Zaburi 115:17) Bed motang’ ahinya. Kik item wuoyo gi jomotho kata gi jochiende kata temo timo gimoro amora motudore gi jochiende.—Som Rapar mar Chik 18:10, 11; Isaiah 8:19.
13. Ang’o ma osetimore ne joma chon noluoro jochiende?
13 Jochiende ok wuondga mana ji kende, to gibwogo ji bende. E kindegi, Satan gi jochiendene ong’eyo ni gidong’ gi “kinde manok” ka pok Nyasaye okethogi. Omiyo, e ndalogi giger kendo gikwiny ahinya. (Fweny 12:12, 17) Kata kamano, joma chon noluoro jochiende tinde ok oluorogi. Ere kaka ne giloyo luoro ma ne gin-go?
KAKA WANYALO KWEDO JOCHIENDE
14. Ere kaka wanyalo kwedo jochiende mana kaka Jokristo mokwongo notimo?
14 Muma nyisowa kaka wanyalo kwedo jochiende kendo kaka wanyalo weyo tudruok kodgi. Kuom ranyisi, jomoko e taon mar Efeso ne tudorega gi jochiende ka ne pok gipuonjore adiera. Ere kaka ne giweyo timno? Muma wacho niya: “Ji mogwaro ma ne timo timbe-juok nochoko bugegi kanyachiel mi ne giwang’ogi e nyim ji duto.” (Tich Joote 19:19) Ne giwang’o bugego nikech ne gidwaro bedo Jokristo. Kawo okang’ kaka mano bende dwarore e kindewagi. Ng’ato ang’ata ma dwaro tiyo ne Jehova nyaka keth gimoro amora motudore gi jochiende. Gigo gin kaka buge, gasede, CD kata DVD kod gik mamoko. Gigo bende oriwo gik ma ji rwako kata tueyo e dendgi mondo kik gimoro marach timrenegi.—1 Jo-Korintho 10:21.
15. Ang’o machielo monego wabedgo mondo wakwed Satan gi jochiendene?
15 Higni moko bang’ ka Jokristo ma ne ni Efeso nosewang’o buge mag juok, jaote Paulo nondiko kowacho ni pod ne nyaka ‘giked gi teko mar oganda mar jochiende.’ (Jo-Efeso 6:12) Kata obedo ni ne gisewang’o bugegigo, jochiende pod ne temo hinyogi. Omiyo, en ang’o machielo ma ne onego gitim? Paulo nonyisogi niya: “Ting’uru okumba malach mar yie, ma biro miyo ubed gi nyalo mar nego aserni duto ma kakni gi mach moa kuom Ng’at Marach.” (Jo-Efeso 6:16) Mana kaka okumba konyo jalweny, e kaka yie bende nyalo konyowa. Ka waketo genowa duto kuom Jehova ni onyalo ritowa, wanyalo kwedo Satan gi jochiendene.—Mathayo 17:20.
16. Ere kaka wanyalo bedo gi yie motegno kuom Jehova?
16 Ere kaka wanyalo bedo gi yie motegno kuom Jehova? En ka wasomo Muma pile ka pile kendo keto genowa duto kuom Jehova mondo oritwa. Ka wan gi yie motegno kuom Jehova, Satan gi jochiendene ok bi hinyowa.—1 Johana 5:5.
17. En ang’o machielo ma wanyalo timo mondo jochiende kik hinywa?
17 En ang’o machielo ma ne dwarore ni Jokristo ma ne ni Efeso otim? Ne gidak e taon ma nopong’ gi timbe juok. Omiyo, Paulo nonyisogi niya: “Kinde duto dhiuru nyime lamo.” (Jo-Efeso 6:18) Ne dwarore ni gikwa Jehova mondo oritgi kinde duto. To nade wan? Wadak e piny mopong’ gi timbe juok. Omiyo, dwarore ni wakwa Jehova mondo oritwa kendo waluong nyinge sama walemo. (Som Ngeche 18:10.) Jehova biro dwoko lamowa ka wadhi nyime kwaye ni oritwa mondo Satan kik hinywa.—Zaburi 145:19; Mathayo 6:13.
18, 19. (a) Ere kaka wanyalo kwedo Satan gi jochiendene? (b) En penjo mane ma wabiro nono e sula ma luwo mae?
18 Wanyalo kwedo Satan gi jochiendene ka waketho gimoro amora motudore gi timbe juok kendo ka waketo genowa kuom Jehova mondo oritwa. Ok onego waluor Satan gi jochiendene. (Som Jakobo 4:7, 8.) Jehova nigi teko mang’eny moloyo jochiende. Ne okumogi e ndalo mag Noa kendo obiro kethogi kinde mabiro. (Juda 6) Ng’e ni ok waked kendwa. Jehova tiyo gi malaikene mondo oritwa. (2 Ruodhi 6:15-17) Wanyalo bedo gadier ni ka Jehova okonyowa, wabiro kwedo Satan gi jochiendene.—1 Petro 5:6, 7; 2 Petro 2:9.
19 Ka Satan gi jochiendene kelonwa chandruoge mang’eny, to kare ang’o momiyo Nyasaye pok okethogi? Wabiro yudo dwoko mar penjoni e sula ma luwo mae.


c: text/html

text:
PONJI MIR 3
Nyo Lembanyong’a Uai Andha Ibang’ Mungu?
1. Won Biblia tie Ng’a?
I Biblia junwang’u lembanyong’a ma nia dhanu bikwo rondo ku rondo iwi ng’om. (Zaburi 37:29) I Biblia, junwang’u buku ma thindo thindo 66. Mungu tio ku dhanu ma romo 40 ma weg yioic pi nikiewogi. Musa re m’ukiewo buku abic ma kwong’a, oro kadhu doko 3 500 kumeni. Buku matokcen ke Jakwenda Yohana re m’ukiewo, oro daru kadhu 1 900. Jugor Biblia eno gigoro paru pa ng’a? Mungu uweco kugi ni kadhu kud i tipo ma leng’. (2 Samwil 23:2) Gigoro paru pa Mungu ento migi ngo. Pieno, Yehova re ma won Biblia.
2. Ang’o ma copo nyutho cu iwa nia Biblia tie lembe mandha?
Wang’eyo nia Biblia uai i bang’ Mungu pilembe ekoro taptap pi nindo m’ubino. Ng’atu moko acel de mbe ma copo timo kumeno ku copo pare gire. (Yocuwa 23:14) Mungu ma Jacopo ceke kende re macopo ng’eyo kite ma kwo mi dhanu bibedo ko nindo m’ubino.
Biblia tie buku m’ukoc ku mange ceke, pilembe eai i bang’ Mungu. Milioni dupa mi Biblia nwang’ere i bang’ dhanu ke i dhok dak swa. Lembe ma Biblia yero urombo ku lembe ma rieko mi ng’om unwang’u. Bende, dhanu 40 m’ugore, gigoro ngo paru m’upiemere ku wagi. * M’umedo maeno, lembe ma Biblia yero iwi mer nyutho ngbeng’ ngbeng’ nia eai i bang’ Mungu ma ene Mungu ma jamer, man Biblia tie asu ku copo mi loko kwo mi dhanu udok maber. Lembe ceke ma wakwanu eno ketho dhanu dupa giyio nia Biblia tie lembe pa Mungu.
3. Lembang’o ma nwang’ere i Biblia?
Biblia uweco akeca iwi lembanyong’a ma ber ma nia Mungu tie ku lemb’akeca ma ku maru i ie pi dhanu. Giragora dupa koro kite ma dhanu ugam ubayu kudo bero madit mi kwo iwi ng’om paradiso man kite ma paradiso eno bidok ko kakare.
I lembe pa Mungu junwang’u bende cik, cik mir ukungu man juk. Kendo, i Biblia junwang’u korolembe iwi kite ma Mungu ubed ukwo kudo ku dhanu
4. Icopo nyang’ nenedi i lembe mi Biblia?
Nyathibuku maeni bikonyi kara inyang’ i lembe mi Biblia. Etio ku bodho ma Yesu ugam utio kudo pi nikonyo dhanu kara ginyang’. Yesu ubed ulwong’o giragora mi Biblia man ebed ekoro “thelembe mi giragorane.”
Piny mange mbe ma copo nyayu anyong’a nikadhu lembanyong’a m’uai i bang’ Mungu. Ento, dhanu moko gidieng’ kudo ngo, jukurucel ke lembene nyayu kwinyo i igi. Kadok kumeno de, kudi cwinyi tur. Ng’ei nia genogen peri mi kwo ma rondo ku rondo, ucungo iwi tundo ning’eyo Mungu.
^ par. 3 Som nyathibuku Kitabu kwa Ajili ya Watu Wote

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DUL ME ABONGWEN
Agikki me Lobo-ni Mono Dong Cok?
1. Watwero ngeyo jami ma bitimme i anyim ki kwene?
TIKA dong iwinyo lok angeya ki i redio nyo ineno anena ki i telebijon, ci itamo ni, ‘Lobo-ni dong oballe ma konye pe?’ Peko mogo malit ma poto atura kacel ki tim gero dwong ata mumiyo jo mogo giye ni agikki me lobo-ni dong cok. Itamo ni meno lok ada? Tika tye yo mo me ngeyo gin ma bitimme i anyim? Tye. Kadi bed dano pe giromo byeko gin ma bitimme i anyim, ento Jehovah ngeyo. En tittiwa ki i Baibul anyim pa dano ki anyim pa lobo-ni.
2, 3. Ngo ma lupwonnye pa Yecu onong gimito ngeyone, dok Yecu odok iye nining?
2 Ka wakwano ki i Baibul lok i kom agikki me lobo-ni, nongo pe kitye ka lok i kom agikki me lobo ma wabedo iye-ni ento agikki me tim maraco. Yecu opwonyo dano ni Ker pa Lubanga biloyo lobo-ni. (Luka 4:43) Lukwena pa Yecu onongo gimito ngeyo awene ma Ker pa Lubanga bibino iye, dok gupenye ni: “Lok man bitimme awene, dok kit gin ango ma binyuto dwogoni, ki agikki piny?” (Matayo 24:3) Yecu pe owaco botgi ninone kikome, ento otito jami ma bitimme i kare ma nongo agikki me lobo-ni dong cok. Gin ma Yecu owaco ni bitimme dong tye ka timme kombeddi-ni.
3 I dul man, wabinyamo lok kom jami mogo ma nyuto ni watye ka kwo i kare me agikki. Mukwongo, kong wanenu lok i kom lweny mutimme i polo wek waniang pingo jami maraco tye madwong i lobo-ni.
LWENY I POLO
4, 5. (a) Ngo ma otimme i polo i kare ma pud kiketo Yecu aketa macalo Kabaka? (b) Ma lubbe ki Niyabo 12:12, ngo ma onongo bitimme i lobo i nge bolo Catan woko piny?
4 I Dul me 8 wapwonyo ni Yecu odoko Kabaka i polo i mwaka 1914. (Daniel 7:13, 14) Buk me Niyabo tito botwa gin mutimme ni: “Lweny ocakke i wi polo, Mikael [ma en Yecu] kacel ki lumalaikane gulwenyo i kom min kulu madit-ti [Catan]. Min kulu madit-ti kacel ki lumalaikane bene gulwenyo.” * Lweny ongayo wang Catan ki jogine, ci kibologi woko i lobo kany. Go kong yomcwiny ma lumalaika gubedo kwede! Ento dano ma i lobo kono? Baibul waco ni meno onongo bibedo kare me can pi dano. Pingo? Pien Catan tye ki akemo madwong kun “ngeyo ni karene tye manok.”
5 Larac-ci tye ka kelo ayelayela mapol i lobo-ni. En tye ki akemo madwong pien ngeyo ni “karene tye manok” ma peya Lubanga otyeke woko. Kong dong wanenu gin ma Yecu owaco ni bitimme i kare me agikki.
KARE ME AGIKKI
6, 7. Kop ma Yecu otito i kom lweny ki kec-ci tye ka cobbe nining i kare-ni?
6 Lweny. Yecu owaco ni: “Rok bilweny ki rok wadi, ki ker bene bilweny ki ker wadi.” (Matayo 24:7) Dano ma guto i lweny i karewa-ni dong gidwong loyo kare mo keken i tekwaro. Dul mo ma kwedo lok i kom jami ma timme i lobo owaco ni nicakke i mwaka 1914, dano makato milion 100 dong kinekogi woko i lweny. Wel dano ma guto i lweny nicakke i mwaka 1900 nio wa i 2000, dodo wel dano ma oto i lweny nicakke i cencwari me acel K.M. nio kwede wa i mwaka 1899 tyen kidek kulu. Tam kong i kom arem malit ki pekki mapol ma dano milion mapol guwok ki iye macalo adwogi me lweny!
7 Kec. Yecu owacci: “Kec bene bipoto i lobo.” (Matayo 24:7) Kadi bed ni cam tye mapol ata i kare-ni makato kare mo keken, ento pud inongo ni dano mapol gipe ki cam muromo. Pingo? Pienni pe gitye ki cente muromo me wilo cam nyo ngom me puro cam. Dano makato bilion acel kulu gikwo ki cente manok keken nino ki nino. Dul ma Loyo Yotkom owaco ni lutino milion mapol gito mwaka ki mwaka, tutwalle pien ni gipe ki cam muromo.
8, 9. Ngo ma nyuto ni lok pa Yecu ma dok i kom oyengyeng ki two dong gucobbe ada?
8 Oyengyeng. Yecu otito con ni: “Oyengyeng madongo biyengo lobo.” (Luka 21:11) Oyengyeng madongo dong tye ka timme mwaka ki mwaka. Nicakke i mwaka 1900, dano makato milion aryo kulu dong guto woko macalo adwogi me oyengyeng. Kadi bed ni i kare-ni diro me tet okonyo me pimo oyengyeng con, ento dano mapol pud gito.
9 Two. Yecu otito ni “two gemo mapatpat” bipoto i lobo. Two maraco kobo oyotoyot dok neko dano mapol. (Luka 21:11) Kadi bed ni ludaktari dong gupwonyo yo me cango two mapol, ento two mogo pud gitye ma pe cang. I adane, ripot mo acel otito ni mwaka ki mwaka dano milion mapol gito pi two mogo calo aona-opiyo, maleria, ki kolera. Pe meno keken, ento bene ludaktari dok gunongo two manyen ma romo 30 kulu, ma mogo yat me cangone pe.
KIT PA DANO I KARE ME AGIKKI
10. Lok ma kicoyo i 2 Temceo 3:1-5 tye ka cobbe nining i kare-ni?
10 I buk pa 2 Temceo 3:1-5, Baibul owacci: “I kare me agikki, piny bibedo marac.” Lakwena Paulo otito kit ma dano mapol bikwo kwede i kare me agikki. En owaco ni dano
gibibedo lumar komgi kengi
lumar lim
pe gibiwinyo lunyodogi
pe gibibedo jo ma genne
pe gibimaro jo me odigi
gibibedo jo ma mitigi pe jukke
gibibedo jo mager
gibibedo jo ma maro yomcwiny ma ka maro Lubanga
gibiporo maro Lubanga ento gikwero winyo doge woko
11. Ma lubbe ki Jabuli 92:7, ngo ma bitimme i kom jo maraco?
11 Dano mapol mono gitye kit meno ka ma in ikwo iye? I twok lobo ducu, dano mapol gitye kumeno. Ento Lubanga cokcok-ki bitimo gin mo iye. En ocikke ni: “Kadi lubal gidongo macalo lum, dok kadi lutim maraco gibedo ki kwo maber, ento gibityekogi woko matwal.”
KWENA MABER I KARE ME AGIKKI
12, 13. Ngo ma Jehovah opwonyowa i kare man me agikki-ni?
12 Baibul otito con ni i kare me agikki, lobo bipong ki arem ki peko. Ento Baibul bene tito ni jami mabeco bitimme.
13 Niango me Baibul. Lanebi Daniel ocoyo lok kom kare me agikki. En owacci: “Ngec [me ada] bene bimedde.” (Daniel 12:4) Lubanga onongo bikonyo jone me niang Baibul i yo matir makato kit macon. Jehovah obedo ka timo man tutwalle nicakke i mwaka 1914. Me labolle, en opwonyowa kit ma nyinge kacel ki yubbe pi lobo pire tek kwede. Medo i kom meno, en opwonyowa ki lok ada madok i kom ginkok, gin ma timme i komwa ka wato, ki dong nicer. Wapwonyo bene ni Ker pa Lubanga keken aye twero cobo pekkiwa ducu. Wapwonyo kit ma watwero nongo kwede yomcwiny ki kit ma omyero wakwo kwede i yo ma yomo cwiny Lubanga. Ento, lutic pa Lubanga gitimo gin ango ki ngec ma dong gupwonyo-ni? Lok pa lanebi mukene miniwa lagamme.
14. Kitye ka tito kwena maber me Ker-ri kwene, dok angagi ma gitye ka titone?
14 Tic me tito kwena i twok lobo lung. Ma lubbe ki kare me agikki, Yecu owaco ni: “Lok man me kwena maber me ker pa Lubanga gibitito i wi lobo ducu.” (Matayo 24:3, 14) Kwena maber me Ker-ri dong kitye ka titone i lobe makato 230 dok i leb makato 700 kulu. Ada, i wi lobo ducu, Lucaden pa Jehovah ma gia “ki i rok ducu, ki i kaka ducu” gitye ka konyo dano me niang gin ma Ker pa Lubanga obedo ki gin ma bitimone pi dano. (Niyabo 7:9) Dok gitimo man labongo cul mo. Kadi bed dano mapol gidaggi dok giunogi, pe tye gin mo keken ma romo juko tic man me tito kwena-ni, kit ma Yecu otito kwede.
NGO MA IN IBITIMONE?
15. (a) Tika iye ni watye ka kwo i kare me agikki, dok pingo? (b) Ngo ma bitimme i kom jo ma giwinyo Lubanga ki jo ma pe giwinyo doge?
15 Tika iye ni watye ka kwo i kare me agikki? Lok pa lunebi mapol ma dok i kom kare me agikki tye ka cobbe. Cokcok-ki Jehovah bimoko tamme me giko tic me tito kwena maber-ri woko, ci “agikki piny” bibino. (Matayo 24:14) Agikki piny obedo ngo? Obedo Armagedon, kare ma Lubanga bityeko iye jo ducu maraco. Jehovah bitic ki Yecu kacel ki lumalaikane matego me jwero ngat mo keken ma kwero winyo En ki Wode. (2 Jo Tecalonika 1:6-9) I nge meno, Catan ki jogine pe dong gibibwolo dano. Dok jo ducu ma gimito winyo Lubanga ki jolo Ker-re gibineno ka cikke pa Lubanga ducu bicobbe.
16. Kit ma agikki piny dong tye macok adada-ni, ngo ma omyero itim?
16 Lobo man ma Catan tye ka dorone-ni dong cok o i agikkine. Pi meno, pire tek ni wapenye kekenwa ni, ‘Ngo ma myero atim?’ Jehovah mito ni inong ngec mapol ki i Baibul. Omyero iter kwano Baibul calo gin ma pire tek. (Jon 17:3) Lucaden pa Jehovah gibedo ki cokke cabit ducu wek okony dano me niang Baibul. Temme me bedo tye i cokke magi kare ki kare. (Kwan Jo Ibru 10:24, 25.) Ka iniang ni myero itim alokaloka i kwoni, ci pe ibed ki lworo me timone. Ka iwoto ki timo meno, ci liremwu ki Jehovah bijing doko matek.
17. Pingo agikki piny bituro dano mapol atura?
17 Lakwena Paulo otito ni jwero te jo maraco bitimme atura ma nongo pol pa dano pe gitamo, “macalo lakwo ma bino i dyewor.” (1 Jo Tecalonika 5:2) Yecu owaco ni dano mapol gibicayo lanyut ni watye ka kwo i kare me agikki. En owacci: “Kit macalo ceng otimme i kare pa Nua, bitimme kit meno bene i kare me dwogo pa Wod pa dano. I kare ca ma peya pii aluka ocorre i wi lobo onongo gicamo, gimato, dok awobe ki anyira ginyomme, nio wa i nino ma Nua odonyo kwede i yeya; pe gumedo ki ngeyo gin mo nio ka pii aluka opong, ci omologi woko ducu. Bibedo kit meno bene i kare ma Wod pa dano bidwogo iye.”
18. Yecu ocikowa ningo?
18 Yecu ocikowa ni pe omyero wawek ‘woro cam, ki mero kongo, ki paro lok me kwo man’ owir tamwa woko. En owaco ni agikki piny bibino atura, “macalo akum.” En bene omedo ni “bibino i kom jo ducu ma bedo i wi lobo.” Ci dok owacci: “Ento wubed ma wangwu twolo i kare ducu, kun wulego ni myero wubed ki tek me bwot ki i lok magi ducu ma bitimme, ki cung i nyim Wod pa dano.” (Luka 21:34-36) Pingo pire tek adada ni wawiny lok ma Yecu ocikowa kwede-ni? Pien cokcok-ki kibityeko lobo pa Catan-ni woko. Jo ma tye ki cwak pa Jehovah gin ki Yecu keken aye gibibwot i agikki me lobo man ci dong gibikwo i lobo manyen pi naka.
^ para. 4 Mikael obedo nying mukene pa Yecu. Pi ngec mukene, Nen Lok me Giko Buk Man me 23.


text:
Sigana mar 22: Otwe Josef e Jela
YOSEF en jahigini 17 kende kane otere Misri. Ng’at miluongo ni Potifar ema ong’iewe kuno. Potifar tiyo ni ruodh Misri ma iluongo ni Farao.
Josef tiyo matek ni jatende, Potifar. Kuom mano, ka Josef bedo ng’ama duong’, Potifar kete jarit mochung’ ne gik moko duto e ode. To kare, ang’o momiyo Josef ni e jela kae? Mani otimore nikech chi Potifar.
Josef odongo ma obedo dichwo ma jachia ahinya. Kuom mano, chi Potifar dwaro ni mondo onind kode. Kata kamano, Josef ong’eyo ni mano ok en tim makare, omiyo ok obi yie. Chi Potifar iye owang’ ahinya. Kuom mano, chwore ka oduogo e ot, owachone miriambo ni: ‘Josef, ng’at marachno ne temo nindo koda!’ Potifar kawo wach chiege kaka adier, kendo iye wang’ ahinya kod Josef. Kuom mano, orwako Josef ei jela.
Bang’ kinde matin, jatend jela neno ni Josef en ng’at maber. Kuom mano, okete kaka jatend mabuse duto. Bang’e, Farao iye wang’ kod jalosne divai gi jatedne makate, kendo orwakogi e jela. Otieno moro, ji ariyogi leko lek makende ng’ato ka ng’ato, to kata kamano, ok ging’eyo tiend lekgigo. Odiechieng’ maluwe, Josef nyisogi ni: ‘Pimnauru lek-ugo.’ Ka gipimone, Josef nyisogi tiend lekgo ka otiyo gi kony moa kuom Nyasaye.
Josef nyiso jalos divai ni: ‘Bang’ ndalo adek ibiro gonyi ia e jela, to ibiro bedo jalos divai mar Farao kendo.’ Kuom mano, Josef medo wachone ni: ‘Chieng’ ma nogonyi, inyis Farao wachna, kendo konya mondo ogonya aa kae.’ Kata kamano, Josef nyiso jated makate ni: ‘Bang’ ndalo adek, Farao biro miyo ong’ad wiyi oko.’
Kane ndalo adek okalo, gik moko timore mana kaka Josef ne owacho. Farao miyo ing’ado wi jated makate. To jalos divai igonyo, kendo ochako tiyo ni ruoth. Kata kamano, jalos divai wiye owil kod Josef! Ok onyis Farao wach Josef, omiyo Josef odong’ ei jela.
Chakruok 39:1-23; 40:1-23.
Penjo
- Josef en jahigini adi ka itere Misri, to ang’o matimore kochopo kuro?
- Ang’o momiyo ne otwe Josef e jela?
- En tich mane ma imiyo Josef ka en e jela?
- Ei jela, ang’o ma Josef timo ni jalos divai kod jated makate mar Farao?
- Ang’o matimore bang’ gonyo jalos divai e jela?
Penjo mamoko
- Som Chakruok 39:1-23.
Nikech ne onge chik ma ratiro ma ne kwero chode e ndalo mag Josef, ang’o momiyo ne oringo chi Potifar? (Chak. 2:24; 20:3; 39:9)
- Som Chakruok 40:1-23.
Ler ane e yo machuok lek ma ne jalos divai oleko kod kaka Jehova ne olokone Josef tiend lekno. (Chak. 40:9-13)
Ang’o ma ne jated makate oleko, to tiend lekno ne en ang’o? (Chak. 40:16-19)
Jatichno mogen kendo mariek timo kaka Josef ne otimo e yo mane? (Chak. 40:8; Zab. 36:9; Joh. 17:17; Tich 17:2, 3)
Chakruok 40:20 nyiso nade kaka Jokristo onego one nyasi mag paro odiechieng’ nyuol? (Ekle. 7:1; Mari. 6:21-28)


text:
SIGAND NGIMA
Bedo Momo Ok Osemona Puonjo Ji Wach Nyasaye
Ne obatisa e higa mar 1941 ka ajahigni 12. Kata kamano, adiera mag Muma ne odonjona maber e higa mar 1946. Mano notimore e yo mane? We anyisu siganda.
CHIEGNI e higa mar 1910 jonyuolna ne odar Tbilisi, Georgia ka gidhi Canada. Ne giyudo ot moro matin ma ne nie puodho machiegni gi Pelly Saskatchewan. Ne onyuola e higa mar 1928. Ne wan nyithindo auchiel kendo an ema ne an chogo. Wuonwa ne otho kodong’ dweche auchiel to inyuola kae to Mamawa notho ka pod an nyathi matin. Nyaminwa maduong’ ma iluongo ni Lucy ne otho ka ojahigni 17. Bang’e nerwa ma iluongo ni Nick ne okawa kaachiel gi nyithindwa mamoko mondo wadhi wadag kode.
Chieng’ moro ka ne pod atin, joodwa ne onena ka aywayo achiel kuom yiw farese ma ne wan-go. Nikech ne giluor ni farasno ne nyalo gweya, ne gikok matek ka gikwera ni awe timo kamano, kata kamano, ne adhi adhiya nyime. Nikech ne gin ka toka, ne ok awinjo ka gikok. Gima ber en ni farasno ne ok ogweya kata kamano, mano e odiechieng’ ma joodwa ne ofwenyo ni kare ita odino.
Osiep nera moro nowacho ni nyalo bedo maber ka adhi e skund momni, omiyo, nera ne otera e skund momni ma ne ni Saskatoon, Saskatchewan. Skul ma ne oterano ne bor gi kama ne joodwa odakie, to nikech ne ajahigni abich kende ne aluor. Ne anyalo mana limo joodwa e kinde ma ne itimee nyasi mag piny kod e kinde ma ne waloro. Gikone ne apuonjora dho momni kendo ne amor ahinya tugo gi nyithindo mamoko.
APUONJORA ADIERA MAG MUMA
E higa mar 1939, nyaminwa miluongo ni Marion ma koro nodong’ kaka nyathi maduong’ e odwa ne okend gi Bill Danylchuck, kae to ne gikawa an kaachiel gi nyaminwa miluongo ni Frances mondo wadhi wadag kodgi. E kind joodwa duto, gin e ma ne gikwongo romo gi Joneno mag Jehova. E kinde ma ne olor skul ne gitemo kar nyalogi mondo gipuonja gik ma ne gisepuonjore e Muma. Kiwacho awacha adier, wuoyo kodgi ne ok yot nikech ne ok ging’eyo dho momni. Kata kamano, ne gifwenyo ni ahero weche Nyasaye. Nanyalo neno ni gik ma ne gitimo ne chalre gi gik ma ne Muma puonjo, omiyo ne adhiga kodgi tij lendo. Mapiyo nono ne adwaro ni mondo obatisa, kuom mano tarik 5, Septemba e higa mar 1941, Bill notisa e pipa moro ma ne oole pi kisima. Pigno ne ng’ich thi!
E higa mar 1946, ka ne waloro skul ne wadhi e chokruok maduong’ ma ne otim Cleveland, Ohio, e piny Amerka. Odiechieng’ mokwongo, nyiminena ne ndikona weche piny mondo gikonya aluwra gi program. Kata kamano, e odiechieng’ mar ariyo ne amor ahinya ka ne afwenyo ni nitie joma momni kendo ne nitie ng’ama lokonegi weche duto ma ne ipuonjo e chokruogno kotiyo gi dho momni. Gikone koro ne anyalo winjo program duto kendo ne ber ahinya ni nawinjo adiera manie Muma e yo malong’o chuth.
APUONJO JI ADIERA
E kindego, Lweny mar Ariyo mar Piny mangima noserumo kendo ji ne dwaro nyiso ni gihero pinjegi. Ka ne wawuok e chokruogno, ne ang’ado mar chung’ motegno e yiena kata mana e skul. Omiyo ne aweyo goyo salut ne bendera kendo ne ok awer anthem. Bende ne aweyo timo nyasi mag piny kaachiel gi gik mochuno motudore gi weche kanisa ma ne itimo e skul. Jopuonjna ne ok omor, omiyo ne gitemoga bwoga kendo ne giwachoga miriambo kuoma mondo alok pacha. Mano nomiyo joskul wetena obwok matamre gi nono. Kata kamano, ne ayudo thuolo mar lendonegi. Joskul wetena kaka Larry Androsoff, Norman Dittrick, kod Emil Schneider ne orwako adiera kendo pod gitiyo ne Jehova nyaka chil kawuono.
Sama adhiga e taonde mamoko, atemoga ni mondo alend ne momni. Kuom ranyisi, ka nadhi kamoro ma momni nohero chokoree e taon mar Montreal, ne alendo ne momo moro ma rawera miluongo ni Eddie Taeger, ma ne en jatend momni e alworano. Nobedo Janeno mar Jehova e kanyakla mar momni ma yudore Laval, Quebec. Eddie Taeger notho higa mokalo. Bende, ne alendo ne rawera machielo miluongo ni Juan Ardanez ma ne nigi kinda ahinya e timo nonro e wi adiera ma nopuonjore e Muma mana kaka Jo-Beroya ne timo. (Tich 17:10, 11) En bende norwako adiera kendo notiyo ne Jehova nyaka thone ka en jaduong’-kanyakla e Ottawa, Ontario.
E higa mar 1950, ne adar ma adhi Vancouver. Kata obedo ni nahero lendo ne momni, wiya ok nyal wil gi gima notimore ka ne alendo ne miyo moro ma winjo wach miluongo ni Chris Spicer ma ne aromogo e yo. Ne okwayo ni mondo oornega gasede kendo nodwaro ni mondo adhi ang’e chwore miluongo ni Gary. Ne adhi limogi kendo ne wawuoyo kuom kinde malach mana ka wandiko weche ma ne wawacho e otas. Kanyo e kama ne anenogie mogik nyaka bang’ higni moko ka ne gibiro mosa e chokruok maduong’ ma ne otim Toronto, Ontario. Ne idhi batis Gary e odiechieng’no. Wachno noparona gimomiyo dwarore ni walend kinde duto nikech ok wang’eyo ni adiera biro dongo e chuny ng’ato kanye kata karang’o.
Bang’e ne adok Saskatoon. Ka ne an kuro, ne aromo gi miyo moro ma ne okwaya mondo apuonjra Muma gi nyige ariyo ma momni ma bende ne gin rude. Nyigego ne iluongo ni Jean kod Joan Rothenberger, ma bende ne somo e skund momni ma ne asome. Nyirigo nochako puonjo joklasgi gik ma ne gipunjore. Gikone, ji abich nobedo Joneno mag Jehova e klasgino. Achiel kuomgi niluongo ni Eunice Colin. Nahango romo gi Eunice e skundno ka achiegni tieko skul. E kindeno, nomiya tamtam moro ma okwaya ni wabed osiepe. Higni moko bang’e nobedo chiega.
Ka ne min Eunice ofwenyo ni Eunice puonjore Muma, nodhi ma onyiso hedmasta mondo okwere. Hedmasta nomayo Eunice bugene mag puonjruok Muma. Kata kamano, Eunice ne oramo ni ok owe Jehova. Ka ne odwaro ni mondo obatise, jonyuolne nonyise niya: “Ka idwaro bedo Janeno mar Jehova, to ng’e maler ni dalani ok idagie!” Ka ne Eunice jahigni 17, ne ochune mondo owuog dala, to gima ber en ni joot moro ma Joneno ne okawe mondo odag kode. Nodhi nyime puonjore Muma ma bang’e obatise. Ka ne wakendore e higa mar 1960, jonyuolne ne ok obiro e aruswa. Kata kamano, kaka higni ne medo kalo ne gichako miyowa luor nikech yiewa motegno kod kaka ne wapidho nyithindwa.
JEHOVA OSERITA MABER AHINYA
Kata obedo ni wan jonyuol ma momni, ne wapidho jowuoyi abiriyo ma ok gin momni. Pidhogi ne ok yot, kata kamano, ne wapuonjogi dho momni mondo wawuo kodgi kendo wapuonjgi adiera. Owete gi nyimine e kanyakla nokonyowa matamre gi nono. Kuom ranyisi, janyuol moro ne ondikonwa e otas konyisowa ni wuodwa moro ne wacho weche maricho ahinya e Od Romo. Ne wakwere mana kanyo gi kanyo. Yawuota ang’wen ma gin, James, Jerry, Nicholas, kod Steven, tiyo ne Jehova kanyachiel gi joutegi. Giduto gin jodong-kanyakla. E wi mano, Nicholas gi jaode ma Deborah, loko dho momni e ofis ma Britain ka Steven gi jaode ma Shannan, bende loko dho momni e ofis ma Amerka.
Yawuota ma James, Jerry, kod Steven kaachiel gi mondegi riwo lwedo tij lendo mitimo gi dho momni
Ka nodong’ dwe achiel to kend marwa chopo higni 40, Eunice notho nikech kansa. Kata obedo ni ne otwo kamano, ne ojachir ahinya. Geno mar chier e ma nomiyo obedo motegno. Arito gi siso romo kode kendo.
E higa mar 2012, dwe mar Februar, nagora piny ma bamna otur. Chakre chieng’no, ne ok anyal timo gik moko kenda omiyo nyaka ne konya. Kuom mano, ne ayiero mar dhi dak gi achiel kuom yawuota. Sani wan e kanyakla mar Calgary Sign-Language kendo pod an jaduong’-kanyakla. Gima iwuoro ni sani e ka ahango bedo e kanyakla mitiye gi dho momni. Parie wachno! Nabedo e kanyakla mitimoe chokruok gi dho Kisungu chakre higa mar 1946. Ang’o ma nokonya siko ka ategno kuom hignigo duto? Jehova norito singone mar konyo nyithi kiye. (Zab. 10:14) Adwoko erokamano ahinya ne owete gi nyimine duto ma ne okonya ka gindikona e otas weche mipuonjo, kaachiel gi joma nopuonjore dho momni mondo gilokna weche ma nipuonjo e chokruoge.
Kiwacho awacha adier, nitie kinde ma ne chunya jokga matek nikech ne ok awinjga gik ma ne ipuonjo e chokruoge, kendo ne chal mana ka gima onge ng’ama ne dewo momni. Kata kamano, e kinde kaka mago, ne aparoga weche ma Petro ne onyiso Yesu niya: “Ruoth, en ng’a ma dwadhi ire? In gi weche mag ngima ma nyaka chieng’.” (Joh. 6:66-68) Mana kaka owete kod nyimine mamoko ma gin mbesena, an bende asepuonjora bedo ng’at ma hore. Asepuonjora keto genona kuom Jehova kendo timo kamano osekonya ahinya! Sani an gi chiemb chuny mathoth e dhok ma awinjo maber kendo amor goyo mbaka gi ji sama an e chokruoge mag kanyakla kod madongo ka atiyo gi dho momni ma iwacho Amerka. Kuom adier, asebedo mamor tiyo ne Jehova kendo oseguedha mokalo.


text:
Tudri Kodwa
Wamor ahinya konyo joma diher puonjore Muma kata ma diher ng’eyo gik ma watimo e piny mangima. Inyalo tiyo gi achiel kuom yore moried piny kaegi mondo itudri gi Joneno mag Jehova manie alworau.
Kwa puonjruok mar Muma
Yud Kingdom Hall mar Joneno mag Jehova e alworau
Yud kuonde mitime chokruoge madongo mag Joneno mag Jehova
Lim ofisewa
Gochnwa kata indiknwa kitiyo gi nembni kata adres man piny kaegi
Zimbabwe
Watch Tower Bible and Tract Society
Private Bag WG-5001
WESTGATE
ZIMBABWE
+263 4-2910591
+263 712-604892
+263 772-472403
+263 772-472404
Seche mag Tich
Wuok Tich nyaka Tich Abich
Sa 2:00 nyaka 11:00 odhiambo.


text:
Ododo me 87: Latin Yecu i Ot pa Lubanga
NEN latin awobi ma tye ka lok ki ludito-ni. Gin aye lupwonye i ot pa Lubanga ma i Jerucalem. Dok awobi-ni aye Yecu. En dong odongo woko manok. Kombeddi dong en tye ki mwaka 12.
Lupwonye-ni guuro mada ni Yecu tye ki ngec madwong i kom Lubanga kacel ki jami ma kicoyo i Baibul. Ento pingoYucepu gin ki Maliam pe gitye kany? Gin gitye kwene? Kong wanenu.
Mwaka ducu Yucepu tero jo ode Jerucalem pi kwer mo ma pire tek ma kilwongo ni Kato. Bedo wot mabor adada me a ki Najaret me cito Jerucalem. Ngat mo pe ki motoka, kadi wa gaa bene pe. Gin onongo gipe ki jami magi i kare ca. Pol dano giwoto ki tyen, dok terogi cokcok nino adek me o Jerucalem.
Kombeddi jo ot pa Yucepu dong tye mapol. Pi meno tye omegi kacel ki lumegi Yecu mogo matino ma omyero kigwokgi. Dong, i mwaka-ni Yucepu gin ki Maliam gumako wot mabor-ri ki lutinogi me dok cen paco Najaret. Gin gitamo ni Yecu tye ka wot ki jo mukene. Ento i kare ma gugiko wot me nino meno, gin pe gumedo ki nongo Yecu. Guyenye i kin wadigi ki luremgi, ento en peke botgi! Pi meno gin gudok wa Jerucalem ka yenye kunnu.
Olo twal gunongo Yecu kany kacel ki lupwonye. En tye ka winyo lokgi kacel ki penyo peny. Dok dano ducu onongo giuro kit ma Yecu ryek kwede. Ento Maliam owaco ni: ‘Latin, pingo itimo man botwa? An wan ki woru wabedo ki par madit me temme me nongi.’
Yecu ogamo ni: ‘Pingo wubedo ka yenya? Onongo pe wungeyo ni omyero abed i ot pa Wora?’
Ada, Yecu maro bedo ka ma en twero ngeyo iye lok i kom Lubanga. Meno aye pe kit cwiny ma wan bene myero wabed kwede? Ki i pacone Najaret, Yecu cito i cokke me woro i cabit ducu. Pien en kare ducu keto cwinye, en ongeyo lok mapol ki i Baibul. Wabedu dong calo Yecu kun walubu lalen ma mege.
Luka 2:41-52; Matayo 13:53-56.
Peny
- Yecu tye ki mwaka adi i cal-li, dok en onongo tye kwene?
- Gin ango ma Yocepu ki luode onongo gitimo mwaka ducu?
- I nge nino acel me wotgi me dok paco, pingo Maliam gin ki Yocepu gudok cen i Jerucalem?
- Yocepu gin ki Maliam gunongo Yecu kwene, dok pingo dano ma tye kunnu gubedo ki ur mada?
- Gin ango ma Yecu owaco bot minne, Maliam?
- Watwero bedo calo Yecu nining ka watye ka nongo pwony i kom Lubanga?
Peny mukene
- Kwan Luka 2:41-52.
Kadi bed onongo Cik mito ni co keken aye myero gubed i yub me kwero nino ma bedo mwaka ki mwaka, lanen maber ango ma Yucepu gin ki Maliam gunyuto pi lunyodo ma i kare man? (Luka 2:41; Nwo. 16:16; 31:12; Car. 22:6)
Labol maber ango ma Yecu oweko pi lutino madok i kom bedo ki woro bot lunyodogi i kare man? (Luka 2:51; Nwo. 5:16; Car. 23:22; Kol. 3:20)
- Kwan Matayo 13:53-56.
Omegi Yecu angwen mene ma gilwongo nying-gi i Baibul, dok lacen gitiyo ki jo aryo i kin-gi i kacokke pa Lukricitayo nining? (Mat. 13:55; Tic 12:17; 15:6, 13; 21:18; Gal. 1:19; Yak. 1:1; Juda 1)


text:
Petro olando wach maber ne ogendni ma ok Jo-Yahudi (34-43)
“Nyasaye ok buon ng’ato ang’ata” (34, 35)
Jo ogendni mamoko yudo roho maler kendo ibatisgi (44-48)
10 Koro ne nitie ng’at moro e Kaisaria ma nyinge Kornelio, ma ne en jatend-askeche* ma ne iluongo ni kidieny mar Italia.2 Ne en ng’at mochiwore ne Nyasaye kendo moluore ahinya, en kaachiel gi joode duto. Jalo ne ohero chiwo mich mogundho mag konyo jochan, kendo nosiko kosayo Nyasaye e lamo.3 E kar sa ochiko odiechieng’, fweny moro nobirone mi noneno malaika mar Nyasaye ayanga ka biro ire moluonge niya: “Kornelio!”4 Eka Kornelio nochomo wang’e kuome ka en gi luoro, kendo nopenje niya: “Ruoth, en ang’o?” Mi nodwoke kama: “Lamoni kod michni mag konyo jochan oseidho malo e nyim Nyasaye kaka gik ma iparigo.5 Omiyo, koro or ane ji Jopa mondo giluong ng’at moro ma nyinge Simon, ma bende iluongo ni Petro.6 Sani ng’atno en wendo Simon ma janyong’-piende, ma nigi ot moro e dho nam.”7 To mapiyo bang’ ka malaika ma nowuoyo kodeno noseweye, noluongo ariyo kuom jotichne kaachiel gi askar moro ma nochiwore ne Nyasaye e kind askeche ma ne siko ka tiyone,8 mi nowachonegi weche duto eka noorogi Jopa.9 Kinyne, ka pod ne gin e yo ka gichiegni gi Jopa, Petro noidho malo e wi tat ot e kar sa auchiel odiechieng’ mondo olem.10 To kech nochako kaye ahinya kendo nodwaro chiemo. Sama ne giiko chiemo, fweny moro nobirone11 mi noneno polo koyawore, kendo gimoro ma chal gi nanga maduong’ ne iloro e wi piny ka omake gi tungene ang’wen;12 kendo kuome ne nitie kit le duto mag piny ma nigi tiende ang’wen, gi le mamol, kod winy mag polo.13 Eka dwol moro nowachone kama: “A malo Petro, yang’gi kendo icham!”14 To Petro nodwoko kama: “Ruoth, ooyo ok kamano, nikech pok ne achamoga gimoro amora mochido kendo ma ok ler.”15 Eka dwolno nowuoyo kode mar ariyo niya: “We luongo gik ma Nyasaye osepwodho ni gik ma ok ler.”16 Dwolno notimo kamano mar adek kendo, eka gikanyono gima ne chal gi nangano ne oter malo e polo.17 Sama Petro pod ne wuoro tiend fweny ma nonenono, gikanyono joma Kornelio ne ooroka nopenjo kama od Simon ne nitie, kendo ne gichung’ e dho rangach.18 Ne gipenjo kabe Simon ma bende ne iluongo ni Petro ne en wendo kanyo.19 To ka Petro ne pod parore kuom fwenyno, roho maler nowachone niya: “Ne! Nitie jomoko adek ma manyi.20 Omiyo, a malo, ilor piny mondo idhi kodgi, ma ok iriwo gi kiawa moro amora nimar an e ma aorogi.”21 Eka Petro ne olor ir jogo kendo nokonegi niya: “Eri an ka, an e jal ma umanyo. Ang’o momiyo ubiro?”22 Ne gidwoke kama: “Kornelio, jatend-askeche* ma en ng’at makare moluoro Nyasaye kendo ma oganda duto mar Jo-Yahudi wuoyo kuome maber e ma oorowa. Ne oyudo ote mar Nyasaye kokalo kuom malaika maler ma nowachone mondo wabi waluongi idhi e ode eka owinj weche ma iwacho.”23 Omiyo, Petro norwakogi ei ot mi gibedo wende.Odiechieng’ ma noluwo, ne oa malo mi nodhi kodgi, kendo moko kuom owete ma Jopa ne odhi kode.24 Kinyne nodonjo Kaisaria. To adier Kornelio ne ritogi, kendo nosechoko wedene gi osiepene kanyachiel.25 Ka Petro nodonjo, Kornelio noromone mi nopodho e tiend Petro mokulorene.26 To Petro ne ochunge malo ka wachone niya: “A malo; an bende an mana dhano.”27 Sama nowuoyo kode, nodonjo e ot mi noyudo ji mang’eny kochokore.28 Nowachonegi kama: “Ung’eyo maber kaka ok en gima owinjore gi chik mondo Ja-Yahudi oriwre gi ng’at moa e oganda machielo, kata sudo machiegni kode, to e ma Nyasaye osenyisa ni kik aluong ng’ato ang’ata ni, ng’at mochido kata ma ok oler.29 Omiyo, adier kane oorna wach mondo abi, ok ne atamora. Kuom mano, yie unyisa gimomiyo ne udwaro ni abi.”30 Eka Kornelio nowacho kama: “Ndalo ang’wen mosekalo e sa kaka mae, noyudo alemo e oda sa ochiko odiechieng’; gikanyono ne aneno ng’at moro morwakore gi nanga ma rieny kochung’ e nyima,31 mi nowachona kama: ‘Kornelio, osewinj lamoni kendo Nyasaye oseparo michni mag konyo jochan.32 Kuom mano, or wach Jopa mondo Simon ma bende iluongo ni Petro obi. Jalo en wendo e od Simon ma janyong’-piende modak e dho nam.’33 Eka gikanyono ne aoro wach mondo oluongi, kendo isetimo maber kuom biro kae. Koro sani waduto wan e nyim Nyasaye mondo wawinj weche duto ma Jehova osechiki ni iwach.”34 Eka Petro nochako wuoyo kowacho niya: “Koro ang’eyo gadier ni Nyasaye ok buon ng’ato ang’ata,35 to ei oganda moro amora, ng’at moluore kendo ma timo gik makare, oyiego.36 Ne ooro wach ne nyithind Israel kolandonegi wach maber mar kuwe kokalo kuom Yesu Kristo—jali en Ruodh ji duto.37 Ung’eyo wach ma ne ji wuoyoe e Judea mangima, kochakore gi Galili bang’ batiso ma Johana ne yalo:38 ne en wach Yesu ma ne en Ja-Nazareth, kaka Nyasaye ne owire kokalo kuom roho maler kendo nomiye teko, mi nowuotho e pinyno kotimo gik mabeyo kendo kochango ji duto ma Jachien ne sando, nimar Nyasaye ne ni kode.39 Kendo wan joneno mag gik moko duto ma notimo e piny Jo-Yahudi kod Jerusalem; to ne ginege kuom ng’awe e yath.40 Nyasaye nochiero jalo e odiechieng’ mar adek kendo nomiyo jalo ofwenyore,41 ok ne ji duto, to ne joma gin joneno ma Nyasaye noseketo motelo, mana ne wan ma ne wachiemo kode kendo metho kode bang’ chierne a kuom joma otho.42 Bende, nochikowa mondo wayal ne ji kendo wachiw neno e okang’ mong’ith chuth, ka wanyiso ji ni jalo e ma Nyasaye noketo mondo obed jang’ad-bura ne joma ngima gi joma otho.43 En e ma jonabi duto chiwo neno kuome, mondo ji duto ma keto yie kuome, owenegi richo kokalo kuom nyinge.”44 Sama Petro pod ne wuoyo kuom wechego, roho maler nobiro kuom jogo duto ma ne winjo wach Nyasaye.45 Kendo jogo moyie ma ne gin joma oter nyangu kendo ma nobiro gi Petro ne ohum nono, nimar mich mar roho maler ma Nyasaye chiwo nono ne iolo bende kuom joma oa e ogendni mamoko.46 Nimar ne giwinjogi ka giwacho dhok ma wendo ka gimiyogo Nyasaye duong’. Eka Petro nopenjo kama:47 “Be nitie ng’at ma nyalo geng’o mondo kik ti gi pi e batiso jogi moseyudo roho maler mana kaka wan?”48 Gikanyono, nochiko ni obatisgi e nying Yesu Kristo. Kae to ne gikwaye ni omed bedo kodgi kuom ndalo moko.
Weche Moler Piny
^ Jatelo ma askeche lweny 100 mag Rumi ni e bwoye.
^ Jatelo ma askeche lweny 100 mag Rumi ni e bwoye.


text:
WIC MIR ARIO
Biblia tie buku m’uai ibang’ Mungu
1, 2. Ang’o m’unyutho nia Biblia tie giramia ma pire tek lee m’uai ibang’ Mungu?
ICOPO winjiri nenedi ka jarimbi moko umio iri giramia rek kumeni? M’umbe jiji icopo niyabu dhu giramiane ndhu ndhu, man anyong’a copo negi ning’eyo nia jarimbine udieng’ piri. Ifoye lee pi giramia maeno.
2 Biblia tie giramia m’uai ibang’ Mungu. Enyutho iwa lembe ma wacopo ngo ninwang’u kaka moko ci mange. Ku lapor, Biblia nyutho iwa nia Mungu ucwio polo ku ng’om, man ng’atu ma nico ku ng’atu ma dhaku ma kwong’a. Etie ku cik mir ukungu ma copo konyowa saa ma wanwang’ara ku peko. I Biblia, waponjo bende kite ma Mungu bitimo ko lembakeca pare mi dwoko ng’om udok ni kabedo maber akeca. M’umbe jiji, Biblia tie giramia ma pire tek lee.
3. Kan ibeponjo Biblia, ibinyang’ iwi lembang’o?
3 Kan ibeponjo Biblia, ibinyang’ nia Mungu ubemaru ibed jarimbe. Tek ibemediri niponjo lembe lee i wie, ibimediri bende nibedo jarimbe ma ceng’ni akeca.
4. Lembang’o ma copo zungo ii ikum Biblia?
4 Juloko Biblia i dhok ma tundo 2600 kumeni, man dhanu milioni dupa akeca gitie kude. I ng’om zoo, wend dhanu ma kadhu 90 wi 100, gisomo Biblia i dhok migi gigi. Man dhanu ma kadhu milioni acel gibed ginwang’e kubang’ yenga! Eyo, buku mange ma ve Biblia umbe acel de.
5. Pirang’o wacopo yero nia “Mungu yuyo” en iwi Biblia?
5 “Mungu yuyo” en iwi Biblia. (Som 2 Timoteo 3:16.) Ento jumoko copo penjiri kumae: ‘Biblia copo ai ibang’ Mungu nenedi ma ke dhanu re m’ukiewe?’ Bibliane dwokowang’ penji maeno en gire kumae: “Dhanu yero lembe m’uai ba Mungu, ma tipo maleng’ ucung’o kogi [kunoke, utelo wigi] en.” (2 Petro 1:21) E ve wego moko m’ukwayu nyathin pare ukiew ire barua. Jucopo yero nia won baruane tie ng’a? M’umbe jiji, barua tie pa wego maeno, ento pa nyathin ungo. Rom rom bende, Mungu re ma tie Won Biblia, ento tie ngo dhanu m’etio kugi pi nikiewe. Mungu utelo wigi kara gikiew paru pare. Andha, Biblia tie ‘lembe pa Mungu.’
BIBLIA YERO LEMBE TAP TAP
6, 7. Pirang’o wacopo yero nia lembe mi Biblia urombo?
6 Jukiewo Biblia pi oro ma kadhu 1600. Dhanu m’ukiewe gibed gikwo i rundi ma tung’ tung’. Jumoko m’ikindgi gibino dhanu m’uponjiri lee, jumange ke gibino dhanu m’uponjiri ngo. Ku lapor, ng’atu acel m’ikindgi ubino munganga. Jumange gibino jurufur, jurudwarnam, jukwac, jubila, jupoklembe, man rwodhi. Kadok ju m’ukiewo Biblia gibino dhanu ma tung’ tung’ de, lembe m’i ie ceke urombo. I Biblia, junwangu ngo nia giragora mae uyero lembe mange, giragora ma kucelo ke udok uyero lembe m’ukoc ku m’iwange. *
7 Buku ma kwong’a mi Biblia, niwacu Thangambere, ukoro kite ma peko mi ng’om ucaku ko, man buku ma tokcen, niwacu Lembanyutha, ukoro kite ma Mungu bidaru ko pekonegi, nwang’u edwoko ng’om ni paradiso. Biblia uweco iwi lembe ma tung’ tung’ m’ubed utimere i kwo mi dhanu pi oro elufu swa, man enyutho nia lembakeca pa Mungu koso ngo nyanok de nitimere.
8. Kemii lapor moko m’unyutho nia Biblia uweco iwi rieko mi ng’om tap tap.
8 Jukiewo ngo Biblia kara jutii kude pi niponjo rieko mi ng’om (science), kunoke kara ebed ni buku mi somo; re kan eyero lembe moko m’uneno rieko mi ng’om, eyero lembe ma tap saa ceke. M’umbe jiji, wacopo mito nia buku m’uai ibang’ Mungu ukor lembe tap tap kumeno. Ku lapor, buku mi Lembe mi Julawi utie ku cik m’unyutho lembe ma nyithindho mir Israel gibed gitimo pi nicero nyai pa twoyo. Lembe maeno jukiewo con dit, nwang’u fodi dhanu ung’eyo ngo kite m’ukudi ma tung’ tung’ nyayu ko twoyo i kumjo. Biblia uponjo bende tap tap nia, jung’abu ng’om iwi gin moko ngo. (Yob 26:7) Bende, kinde ma dhanu dupa gibino nigeno nia ng’om upoto kpee, Biblia ular uyero nia etie ngulu ngulu.
9. Dhanu m’ukiewo Biblia gikanu ngo wang’ lembe moko; eno nyutho iwa ang’o iwi Bibliane?
9 Saa ceke ka Biblia ubekoro uda mi lembe moko m’ugam utimere, ekoro lembene tap tap. Ento buku mapol mi lemb’uda koro ngo lembe ceke tap tap, pilembe dhanu m’ukiewo bukunegi gibed gikanu wang’ lembe moko. Ku lapor, wang’ mapol gibed gikiewo ngo pir aloci ma thek mange uloyo ko thek migi i lwiny. Ento, ju m’ugam ukiewo Biblia, gikanu ngo wang’ lembe moko kadok kinde ma juloyo nyithindho mir Israel i lwiny. Gikiewo bende pi kosa migi gigi. Ku lapor, i buku mi Wel, Musa ukoro nia egam etimo kosa moko ma lee akeca, man nia Mungu umio ire matira pi kosane. (Wel 20:2-12) Calu dhanu ma gikiewo Biblia gikanu ngo wang’ lembe moko, eno nyutho nia Biblia uai andha ibang’ Mungu, man nia wacopo geno Bibliane.
BIBLIA UPONG’ KU JUK MABECO
10. Pirang’o juk mi Biblia tie ku kony lee dit iwa tin eni?
10 Biblia tie ‘Lembagora ma Mungu yuyo i wie en, man ma kulokane nuti mi ponji, mi nyuth ma junyutho ko dubo, ku mi twiny ma jutwinyo kojo.’ (2 Timoteo 3:16) Eyo, juk mi Biblia tie ku kony lee dit iwa tin eni. Yehova ung’eyo kite m’ecwio kowa, pieno, eng’eyo bende kite ma wabed waparu ko lembe man kite ma wabed wawinjara ko. Eng’eyowa cuu akeca nikadhu kite ma wang’eyara ko wan giwa, man emaru nia wabed kud anyong’a i kwo mwa. Eng’eyo lembe ma copo bedo iwa ber kunoke rac.
11, 12. (a) I Matayo thek 5 nitundo i 7, Yesu umio juk mabeco iwi lembe makani? (b) Wacopo ponjo bende lembang’o mange i Biblia?
11 I Matayo thek 5 nitundo i 7, wanwang’u juk dupa mabeco ma Yesu umio iwi lembe ma wacopo timo kara wabed ku mutoro, kara wawinjara maber ku dhanu mange; wanwang’u juk iwi kite ma wacopo nirwo ko, man nen ma waromo bedo ko iwi sente. Niai m’emio juk maenogi, oro udaru nikadhu 2000 kumeni, ento jukne tie asu ku tego man ku kony ma lee tin bende.
12 I Biblia, Yehova ponjowa bende ku cik mir ukungu ma konyowa nibedo ku kwo mi juruot m’utie maber akeca, nibedo jurutic mabeco, man nikwo i akwiyacwiny ku dhanu mange. Cik mir ukungu mi Biblia copo nikonyowa saa ceke, kadok watie jukani, kadok wakwo i theng ng’om makani, kunoke watie ku peko ma nenedi.
ICOPO GENO LEMBILA MI BIBLIA
13. Jabila Isaya uewo nia lembang’o ma binwang’u adhura mi Babeli?
13 Lembila dupa mi Biblia udaru nitimere. Ku lapor, jabila Isaya uewo nia adhura mi Babeli bibino ninyothere. (Isaya 13:19) Ekoro tap tap kite ma jubinyotho ko adhurane. Mondo i adhura mi Babeli ubino tek pilembe gang’ madit utieke man kulo madit ubino i ng’ete. Ento jabila Isaya uewo nia kulone bidwono man jubiweko dhugang’ bidong’ thwolo. Juaskari bimondo i adhurane m’umbe lwiny. Isaya uewo bende nia ng’atu moko ma nyinge Kuro [kunoke, Siris] re ma binyotho Babeli.
14, 15. Lembila pa Isaya upong’o kakare kakare nenedi?
14 Oro 200 ing’ei ma jukiewo lembila maeno, juaskari moko gigam gitundo, ma gitie ayika pi nyotho Babeli. Ng’a m’ubino nitelo wi juaskarinegi? Ubino Siris m’ubimo mi Perse, tap calu ma lembila ular uyero. Ento nyo andha juaskari pa Siris gitundo nimondo i Babeli calu ma lembila pa Isaya ular uyero iwang’e?
15 I diewor ma juaskari pa Siris gimondo i ie, dhanu mi Babeli gibino nitimo anyong’a. Gibino nambu ma cwinygi kwio pilembe ging’eyo nia gang’ madit utiekogi, man pii madit ugeng’o bang’gi. Ing’ei adhura, Siris man juaskari pare giloko dhu pii udok ka mange, kara pii copo nijwik. Wi pii ugam ujwik lee i kite ma mwomere, e juaskari mi Perse gikadhu kud i ie. Re juaskari pa Siris gimondo nenedi i gang’ mi Babeli? Tap calu ma lembila ular uyero, juweko dhugang’ mir adhura udong’ thwolo, e juaskari gimondo i adhurane m’umbe lwiny.
16. (a) Isaya uewo nia lembang’o ma binwang’u Babeli i ng’eye? (b) Ang’o m’unyutho nia lembila pa Isaya utimere kakare kakare?
16 Jabila Isaya uewo bende nia ing’eye, ng’atu moko acel de mbe ma bibedo i Babeli kendo. Ekiewo kumae: “Dhanu bibedo i ie ki ngo, kadok ugambre kum dhanum’utuk cil kum dhanum’utuk, jubibedo i ie ngo.” (Isaya 13:20) Nyo lembe maeno ugam utimere? Kakare m’adhura mi Babeli ubino i ie con, i kilometre ma romo 80 kumeni yo piny mir adhura mi Bagdad i Irak, junwang’u uvuru re m’utie kawoni. Nitundo tin de, ng’atu moko acel de mbe ma bedo kakeca. Yehova uweyo Babeli lelele ‘kud uwic mi nyoth.’
17. Pirang’o wacopo geno lembang’ola ceke ma Mungu ung’olo?
17 Lembila dupa mi Biblia udaru nitimere kubang’e kubang’e, pieno wacopo geno bende lembe ma Biblia uyero iwi nindo m’ubino. Wacopo bedo m’umbe jiji nia Yehova bipong’o lembang’ola pare mi ketho ng’om udok ni paradiso. (Som Wel 23:19.) Eyo, watie ku genogen mi “kwo ma rondo ku rondo ma Mungu, ma kucop cwayu ndra ngo, ung’olo por yang’ con.”
BIBLIA COPO LOKO KWO PERI
18. Jakwenda Paulo uyero ang’o iwi “lembe pa Mungu”?
18 Waponjo nia buku mange mbe ma ve Biblia. Lembe m’i ie urombo, man bende kan ebeweco iwi lembe m’uneno rieko mi ng’om (science) kunoke iwi lemb’uda, saa ceke eyero lembe ma tap tap. Emio iwa bende juk mabeco man etie ku lembila dupa m’udaru nitimere. Re, Biblia tie bende ku copo mange m’ukadhu maeno. Jakwenda Paulo ukiewo kumae: “Lembe pa Mungu e kwo, man etimo [niwacu, etie ku kero].” Thelembene tie ang’o?
19, 20. (a) Biblia copo konyi nenedi ning’eyo nia itie ng’atu ma nenedi? (b) Icopo nyutho foyofoc peri nenedi pi Biblia ma en e giramia pa Mungu?
19 Lembe maeno nyutho nia Biblia copo loko kwo peri. Ecopo konyi ing’ei nia itie ng’atu ma nenedi. Ecopo konyi ninyang’ i paru m’upondo i ii man i kite m’iwinjiri ko. Ku lapor, wacopo paru nia wamaru Mungu. Ento, kara wanyuth nia andha wamare, wacikara nitimo nimakere ku lembe ma Biblia ubeyero.
20 Biblia tie andha buku m’uai ibang’ Mungu. Mungu mito nia isome, iponje, man imare. Nyuth foyofoc peri ni Mungu pi giramia maeno, man mediri niponje. Kan itimo kumeno, ibinyang’ iwi lembakeca pa Mungu pi dhanu. I wic m’ulubo, wabiponjo lembe dupa iwi lembakeca maeno.
^ par. 6 Dhanu moko yero nia lembe mi Biblia urombo ngo, ento wec maeno tie vupo. Som wic mir 7 mi buku La Bible : Parole de Dieu ou des hommes ? ma Jumulembe pa Yehova re m’uwodho.
^ par. 16 Kan imaru ing’ei lembe lee iwi lembila mi Biblia, icopo somo mbaya mi 27-29 mi nyathibuku Un livre pour tous, ma Jumulembe pa Yehova re m’uwodho.
^ par. 17 Nyoth mi Babeli utie lembila acel kende ikind lembila dupa m’udaru nitimere ma junyutho pigi i Biblia. Icopo nwang’u lembe mange iwi lembila m’uweco pi Yesu i Thenge ma jumedo, namba 5.
PONJ LEMBE LEE AKECA
JUKANI M’UBETIMO YENY PA YEHOVA TIN?
Lemandha mi Biblia Udok Unwang’ere Kendo Nenedi?
Wacopo ng’eyo nenedi nia wanyang’ cu mandha iwi ponji ma tung’ tung’ mi Biblia?


text:
WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Mai 2017
Magajin man tye ki pwony me anyama i Julai 3-30, 2017.
Kony “Lubedo” Wek ‘Guti pi Jehovah ki Yomcwiny’
Yo ango maber loyo ma watwero tito kwede ki kwena bot luring ayela ma pe gingeyo Jehovah?
Kony Lutino pa “Lubedo”
Itwero miyo kare maber loyo bot lutinoni me pwonyo lok i kom Jehovah nining? Jo mukene gitwero miyo kony nining?
Pe Iwek Marri Okwe Woko
Lukricitayo mogo me cencwari me acel guweko margi pi Lubanga okwe woko. Watwero gwoko marwa pi Jehovah wek obed matek nining?
‘In Imara Makato Gin-ni?’
Yecu opwonyo Cimon Petero me keto pi gin ma pire tek mukwongo. Tika wan bene watwero nongo tira ki pwony meno i kare-ni?
Yomcwiny ma Bino pi Kwo i Rwom ma Lapiny
Gin ango ma oweko luot mo gudwoko rwom me kwogi lapiny? Gutimo meno nining? Pingo tam ma gumoko okeligi yomcwiny?
LIFE STORY
Bedo Lading It Pe Ogenga ki Pwonyo Jo Mukene
Walter Markin obedo lading it, ento pud onongo yomcwiny ki adwogi mabeco i ticce pi Lubanga Jehovah.


text:
OHINGA MAR JARITO (GOCHO MAR PUONJRUOK) Septemba 2017
Gasedni oting’o sula mag puonjruok chakre Oktoba 23 nyaka Novemba 26, 2017.
Tim Kinda Mondo Ibed gi Kido mar Ritruok
Ang’o minyalo puonjori kuom joma Muma wuoyoe ma ne nigi ritruok kod joma ne onge gi kidono? Ang’o momiyo Jokristo onego otim kinda mondo gibed gi kido mar ritruok?
Nyis Ji Ng’wono Kaka Jehova Bende Timo
Nitie chieng’ moro ma Jehova nofwenyore ne Musa konyise nyinge owuon kod kido ma en-go. Achiel kuom kido ma nochakogo en ng’wono. Ng’wono en ang’o, to ang’o momiyo onego wang’e kidono e yo matut?
SIGAND NGIMA
Asebedo gi Thuolo Makende mar Tiyo gi Owete Motegno
David Sinclair paro mor ma osebedogo ka otiyo gi owete gi nyimine mochung’ motegno kuom higni 61 mosebetgo e Bethel.
‘Wach Nyasachwa Nosik Nyaka Chieng’’
Muma e buk ma ji nyiewo moloyo buge mamoko kata obedo ni higni buora osekalo nyaka ne ndike. Pod oyudore kata obedo ni dhok ma ji wacho lokorega. Bende, lokruoge ma timore e loch mag dhano seche moko miyo dhok ma ji ong’iyogo lokore. E wi mano, ji osekwedo tij loko Muma e dhok mamoko.
‘Wach Nyasaye Nigi Teko’
Ji mang’eny oseloko kit ngimagi bang’ puonjore Muma. Ang’o ma onego watim mondo teko ma Muma nigo oti e ngimawa?
Bed gi Chir Kendo Itim Tich
Ang’o momiyo onego wabed gi chir, to ang’o ma wanyalo timo mondo wabed gi kidono?


text:
For the first time, we now have the BibleNewsProphecy magazine translated into the Dholuo language. Here is a link to the first edition: Wheche Manyien Mokor E Muma.
Weche Mantie E Bugni Gin:
3 Bende sand malich biro chakore 2015? Jokristo mathoth temo koro weche mag
miriambo kuom wach ni. Muma to wacho ang’o? Ere kaka gik moko biro luwore?
9 Weche 25 mag jo Laudekia mag miriambo kuom weche mokor Nitie ji
mathoth e kanise mag Nyasaye ma ok winji maler weche mokor. Ng’eny jogo ok ong’eyo kaka gigo biro luwore kata samane ma onego ng’wech chakre.
13 Penjo kuom puonj mag muma: Magi penjo kuom puonjruok mag bugni mondo okony josomo temo winjo weche mag muma.
22 Chenro mag chieng pasaka? Chenro mane mane ochan ni biro timore e saa mar pasaka? To chenro mage mane otem mana chuogo kod Jo-Islam , Jo Grik to gi Jo-Rumi kuom pasaka?
25 Chenro Mag Sap Pasaka Bende inyalo yie ngadni rieko kuom weche ma isengeyo? Bed ja adiera ne in iwuon mondo ingi ane ka inyalo yie puonjruok?
Here is a link: Wheche Manyien Mokor E Muma.
English language materials are available at http://www.ccog.org


text:
LAMED NGEC
Mwaka 1914—Obedo Mwaka ma Pire Tek i Lok pa Lunebi ma i Baibul
MA ONONGO pud odong mwaki ma romo 40 kulu me o i mwaka 1914, lukwan mo me Baibul gutito pi alokaloka ma onongo bitimme i mwaka meno kikome. Magi mono gubedo jami ango, dok kit gin ango ma nyuto ni mwaka 1914 obedo mwaka ma pire tek tutwal?
Kit macalo kicoyo kwede i Luka 21:24, Yecu otito ni, “Lurok gibinyono Jerucalem piny nio ka kare pa lurok ocobbe kakare.” Kom me loc pa luker ma gia ki i ot pa Kabaka Daudi onongo tye i Jerucalem ma obedo boma madit pa Lujudaya. (Jabuli 48:1, 2) Pi meno, luker magi onongo dok gipat ki luker me rok ata-ni. Gin onongo gibedo i ‘wi komker pa Jehovah’ kun giloyo loc me ka wang Lubanga kikome. (1 Tekwaro 29:23) Pi meno Jerucalem onongo tye macalo lanyut me loc pa Jehovah.
Lurok kono ‘gucako nyono’ loc pa Lubanga nining, dok man otimme awene? Gin man otimme i mwaka 607 K.M.P. i kare ma jo Babilon guturo Jerucalem. ‘Komker pa Jehovah’ odong nono, labongo laloc mo ma onongo a ki i ot pa Daudi. (2 Luker 25:1-26) ‘Nyono’ Jerucalem-mi onongo mono bibedo matwal? Pe, lok ma lanebi Ejekiel otito i kom Jedekia ma obedo kabaka me agikki i Jerucalem ni: ‘Kwany lalukana ki kitambara labor wic woko ki i wii. Gin man pud pe bibedo kit macalo tye kwede-ni nio wang ma ngat ma dong ayero-ni obino.’ (Ejekiel 21:26, 27) Yecu Kricito aye obedo ‘ngat ma kiyero’ me bedo i wi Komker pa Daudi-ni. (Luka 1:32, 33) ‘Nyon-ni’ onongo bigik nongo Yecu Kricito odoko Kabaka.
Gin man ma pire tekki onongo bitimme awene? Yecu onyuto ni loc pa Lurok onongo birii pi kare mo ma kicimo keken. Gin ma kitito i buk pa Daniel cura 4 konyowa me ngeyo kare ma loc man onongo birii iye. Tito pi lek ma Kabaka Nabukadneja me Babilon oleko. En oneno yat madit ma kitongo kireto woko piny, ento ajutte kitweyo woko ki rubota nyonyo wek pe oloti. Ci lamalaika mo owaco ni: ‘Wek orii mwaka abiro.’—Daniel 4:10-16.
I Baibul, kare mukene ka kiloko i kom yat, nongo cung pi loc. (Ejekiel 17:22-24; 31:2-5) Pi meno, reto yat meno piny onongo nyuto kit ma kibireto kwede loc pa luker me Jerucalem ma onongo cung pi kit me loc pa Lubanga. Ento ginanena meno bene onyuto ni ‘nyono Jerucalem’ bibedo pi tutuno—pi “mwaka abiro.” Dong man onongo omyero kiniang iye nining?
Niyabo 12:6, 14 nyuto ni kare me mwaka adek ki nucu rom ki “nino alip acel ki miya aryo ki pyerabicel.” Dong “mwaka abiro” dodo meno kiryo, nyo bedo nino 2,520. Ento Lurok pe gugiko ‘nyono’ loc pa Lubanga i nge kare mo ma romo nino 2,520 keken cakke ma kituro kwede Jerucalem. Man nyuto ka maleng ni, kare ma lanebi-ni oloko iye-ni lac kato nino meno woko. Ma lubbe ki lok ma tye i buk me Wel 14:34 ki Ejekiel 4:6, “nino acel acel rom ki mwaka acel,” miyo “mwaka abiro” bedo mwaki 2,520.
Mwaka 2,520 ni, ocakke i Dwe me Apar me mwaka 607 K.M.P., i kare ma Jerucalem opoto kwede i cing jo Babilon ka kibalo ker me ot pa Daudi woko. Kare meno ogik i Dwe me Apar me mwaka 1914. Meno aye “kare pa lurok” ogik kwede, ka dong kiketo Yecu Kricito i wi komker me polo calo Kabaka pa Lubanga.*—Jabuli 2:1-6; Daniel 7:13, 14.
Kit ma Yecu otito kwede con, ‘dwogone’ calo Kabaka me polo onyutte ki jami me aura ma gubedo ka timme i lobo—calo lweny, kec, oyeng yeng, two gemo ki mukene mapol. (Matayo 24:3-8; Luka 21:11) Timme pa jami magi gubedo lanyut ma nyuto ni mwaka 1914 obedo mwaka ma kicako kwede Ker pa Lubanga i polo, dok bene obedo acakki me “kare me agikki” me yub maraco me kare-ni.—2 Temceo 3:1-5.
* Cakke i Dwe me Apar me mwaka 607 K.M.P. ni o kwede i Dwe me Apar me mwaka 1 K.M.P. bedo mwaka 606. Kit macalo Mwaka me jero obedo peke i kine-ni, ka icako kwanone ki i Dwe me Apar me mwaka 1 K.M.P. o kwede i Dwe me Apar me mwaka 1914 K.M. kelowa i mwaki 1,914. Ka wamedo mwaki 606 ki mwaki 1914, ci wanongo mwaki 2,520. Pi ngec mukene ma mako tur pa Jerucalem i mwaka 607 K.M.P., nen wi lok ni “Chronology” i buk me Insight on the Scriptures, ma Lucaden pa Jehovah aye gucoyo.


text:
KARE MAR 11
Be Jehova Winjo Lemowa?
Nyasaye winjo lemowa gadier. 1 Petro 3:12
Jehova e Jalno “ma winjo kwayo mar ji.” (Zaburi 65:2) Odwaro ni wawuo kode kowuok e chunywa.
Kwa Jehova kende sama ilemo to ok ng’at moro amora machielo.
Nitie gik mang’eny mwanyalo keto e lemowa. 1 Johana 5:14
Kwa mondo dwaro mar Nyasaye otimre e polo koda e piny.
Lem e nying Yesu mondo inyis ni ikawo mapek gima ne otimoni.
Kwa Jehova mondo okonyi timo gik makare. Bende inyalo keto weche chiemo, tich, kar dak, lewni, koda ngima mar ringreni e lemo.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o Minyalo Timo Mondo Isud Machiegni gi Nyasaye?
Fweny kabe Nyasaye winjo lemo duto, kaka onego walem, kendo gimachielo ma wanyalo timo mondo wasud machiegni gi Nyasaye.


text:
Be en Adier ni Uwacho ni Din Maru Kende e mar Adier?
Jogo momakore gi din pile neno ni din ma giluwo en ma Nyasaye kod Yesu oyiego. Ka ok kamano, to kare ang’o momiyo digimakre gi dinno? Yesu Kristo ne ok oyie gi paro ma ji nigo ni dinde mang’eny gin mana yore mang’eny matero ji e ngima. Kar mano, nowacho niya: “
Rangano tin, kendo yorno diny ma dhi e ngima, kendo ginok ma nwang’e.” (Mathayo 7:14) Joneno mag Jehova ni gadier ni gisenwang’o yorno. Ka ok kamano, dine gimanyo din machielo.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Ang’o ma Wach Maber Nyisowa e Wi Din?
Be nitie kinde ma ji duto biro lamo Nyasaye makende maradier?


text:
DUL ME 41
Lutino ma Giyomo Cwiny Lubanga
LATIN mene i lobo-ni ma itamo ni oyomo cwiny Jehovah adada?— Latin meno obedo Wode, Yecu. Kong walok i kom jami mogo ma Yecu otimogi ma omiyo cwiny Wonne me polo obedo yom.
Lupaco pa Yecu onongo gibedo i bor piny ma romo wot me nino adek kulu nia ki i Jerucalem, ka ma ot pa Jehovah onongo tye iye. Yecu olwongo ot pa Lubanga ni “Ot pa Abana.” En ki jo me pacogi onongo giwoto kunnu mwaka ki mwaka me bedo i kwer me Kato.
I mwaka mo acel, ma Yecu onongo tye mwaka 12, lupacone gucako dok paco i nge kwer me Kato. Ento ma dong guo ka ma myero gubut iye, guniang ni Yecu kara pe i kin wadigi nyo i kin luremgi bene. Cutcut Maliam ki Yucepu gudok cen i Jerucalem ka yenyo Yecu. Itamo ni en onongo tye kwene?—
Gunongo Yecu i ot pa Lubanga. En onongo tye ka winyo lok pa lupwonye kun penyogi. Dok ka gupenye gin mo, en miyo lagamme. Gubedo ki ur pi lagam ma en obedo ka miyogi. Tika iromo niang gin mumiyo cwiny Lubanga obedo yom i kom Wode?—
I kare ma Maliam ki Yucepu gunongo Yecu, cwinygi obedo yom adada. Ento Yecu onongo pe obedo ki lworo mo keken. En ongeyo ni ka maber me bedo aye ot pa Lubanga. En openyogi ni: ‘Pe wungeyo ni myero abed i ot pa Abana?’ En ongeyo ni ot meno obedo ot pa Lubanga, dok en onongo maro bedo iye.
Lacen, Maliam ki Yucepu gudwogo ki Yecu ma onongo tye ki mwaka 12 paco i Najaret. Itamo ni Yecu otero lunyodone nining?— Baibul waco ni en “Obedo kun winyogi.’’ Itamo ni man mono te lokke ngo?— Te lokke ni en obedo ki winy botgi. En otimo gin ma lunyodone wacce ni myero otim, kadi bed tic calo kelo pii ki i kulu-gu.
Tam kong i lok man: Kadi bed Yecu onongo pe ki roc, ento en obedo ki winy bot lunyodone ma gitye ki roc. Tika man oyomo cwiny Lubanga?— Cwinye obedo yom, pien lok pa Lubanga waco bot lutino ni: “Wuwiny Lunyodowu.” (Jo Epeco 6:1) In bene itwero yomo cwiny Lubanga ka ibedo ki winy bot lunyodoni kit ma Yecu otimo kwede-ni.
Yo mukene ma itwero yomo kwede cwiny Lubanga aye tito lok kome bot dano. Jo mogo twero wacci man pe gin ma myero lutino gutim. Ento i kare ma dano gutemo gengo lutino me timo man, Yecu owacci: ‘Pe wukwano ki i Ginacoya ni, “Wer ma litino lukere ki litino ma pud dot giwero me paki ber atika”?’ (Matayo 21:16) Pi meno, ka wamito, wan ducu watwero tito lok i kom Jehovah ki kit ma en obedo Lubanga maber kwede. Ka watimo meno, wabiyomo cwiny Lubanga.
Watwero pwonyo lok i kom Lubanga kikwene wek watit bot jo mukene?— Ki i kwano Baibul piwa kenwa ki paco. Ento wapwonyo jami mapol makato ki i kabedo ma jo pa Lubanga gigure iye ka kwan. Ento watwero ngeyo jone nining?—
Ngo ma gin gitimo i cokkegi? Tika ada gipwonyo gin ma tye i Baibul? Tika gikwano dok ginyamo lok ma tye i iye? Meno aye kit ma wawinyo kwede Lubanga, pe kumeno?— Dok i cokke, wangeyo ni wawinyo gin ma Lubanga waco, pe kumeno?— Ento ka dano giwacci pe myero ikwo i yo me Baibul kono? Tika itwero waco ni gin gubedo jo pa Lubanga?—
Gin mukene ma myero watam pire ene. Baibul wacci jo pa Lubanga gibibedo ‘lwak ma gilwongogi ki nyinge.’ (Tic pa Lukwena 15:14) Kit ma Lubanga nyinge Jehovah-ni, watwero penyo dano ka Jehovah aye Lubangagi. Ka guwaco ni pe, ci wangeyo ni gin pe jone. Jo pa Lubanga bene myero gubed ka tito pi Ker pa Lubanga bot jo mukene. Dok bene ginyuto margi pi Lubanga kun gigwoko cikke.
Ka ingeyo jo ma gitimo jami magi, ci ribbe kwedgi i woro Lubanga. Myero iter iti me winyo lok i cokke magi dok imi lagam ka kipenyo lapeny. Meno aye gin ma Yecu otimo i kare ma en tye i ot pa Lubanga. Ka itimo jami magi, ibiyomo cwiny Lubanga kit ma Yecu otimo kwede.
Tika itwero tam i kom lutino mogo ma guyomo cwiny Lubanga ma kiloko i komgi i Baibul?— Temceo obedo lanen maber. Wonne onongo pe obedo ngat ma ye i kom Jehovah. Ento minne Yuneki ki dadane Loi onongo giworo Jehovah. Temceo owinyo lokgi ci opwonyo lok i kom Jehovah.
I kare ma Temceo odoko dit , lakwena Paulo olimo taun ma en onongo kwo iye-ni. En oneno miti madit ma Temceo tye kwede me tic pi Jehovah. Pi meno en olwongo Temceo wek obin oti tic mukene mapol i tic pa Lubanga. Ka mo keken ma gin guwoto iye, gubedo ka tito pi Ker pa Lubanga ki dong ka lok i kom Yecu bot dano.
Tika lanen ma gitye i Baibul tye pa lutino awobe keken ma guyomo cwiny Lubanga?— Pe kumeno. Tam kong i kom latin anyaka me Icrael ma oyomo cwiny Lubanga. I kare ma en pud kwo, lobo Ciria ki Icrael onongo gubedo lumone. I nino mo acel, jo Ciria gulwenyo i kom Icrael ci gutero latin anyaka-ni macalo opii. Kicwale i ot pa ladit wi mony me Ciria ma nyinge Naaman. En odoko latic pa dako pa Naaman.
Naaman onongo tye ki two dobo. Dokto mo keken onongo pe twero konyo en. Ento latin anyaka mua ki i Icrael-li onongo tye ki gen ni latic mo pa Lubanga, ma obedo lanebi twero konyo Naaman. Ento Naaman ki dakone onongo pe giworo Jehovah. Anyaka-ni mono onongo myero owac botgi gin ma en ngeyo? Ka in onongo itimo ngo?—
Latin anyaka-ni owacci: ‘ka onongo Naaman twero cito bot lanebi pa Jehovah ma i Icrael, onongo dobo pa Naaman cang woko.’ Naaman owinyo lok pa latin anyaka-ni ci ocito bot lanebi pa Jehovah. I kare ma en otimo gin ma lanebi-ni owacce, kome ocang cut. Man oweko Naaman odoko lawor Lubanga me ada.
Tika imito konyo ngat mo wek opwony lok kom Jehovah ki dok gin ma en romo timone, kit ma latin anyaka-ni otimo kwede?— Nga ma itwero konyone?— I acakkine, guromo tamo ni pe gimito kony mo. Ento iromo tittigi jami mabeco ma Jehovah timogi. Man miyo giromo winyo lokki. Bed labongo akalakala mo ni man biyomo cwiny Lubanga.
Yo mukene me cuko cwiny jo matino me bedo ki miti i tic pi Lubanga romo nonge i Jabuli 122:1; 148:12, 13; Latitlok 12:1; 1 Temceo 4:12; ki Jo Ibru 10:23-25.


text:
Be Nying Nyasaye En Yesu?
Dwoko ma Muma Chiwo
Yesu nowacho ni en “
Wuod Nyasaye” kata
Wuowi. (Johana 10:36; 11:4) Yesu ne ok owacho kata dichiel ni en e Nyasaye Manyalo Duto.
E wi mano, Yesu ne lamoga Nyasaye. (Mathayo 26:39) Kendo kane opuonjo jopuonjrene kaka onego gilem, Yesu nowachonegi ni gilem kama: “
Wuonwa manie polo, nyingi mondo obed maler.”—Mathayo 6:9.
Yesu nohulo nying Nyasaye kane owuoyo e wi Ndiko moro kowacho niya: “
Winjuru, A Israel, Jehova Nyasachwa en Jehova achiel.”—Mariko 12:29; Rapar mar Chik 6:4.
Puonjri Weche Momedore
WACH MABER MOWUOK KUOM NYASAYE!
Be Nyasaye Nigi Nyinge?
Nyasaye nigi nying mang’eny mag telo, kaka Ng’ama Nyalo Duto, Jachuech, kod Ruoth. Kata kamano, en gi nying masie. Nyingno yudore nyadi 7,000 e Muma.


text:
Kaka Inyalo Tiyo gi Brosuani e Yo Makonyi
Brosuani biro konyi puonjori achiel kachiel Wach Nyasaye, ma en Muma. Ndiko moketi e giko paragraf ka paragraf nyiso kama inyalo somo e Muma mari mondo iyud dwoko mag penjo mondik gi ndiko mapek.
Sama isomo ndiko mag Muma, non ane kaka gichiwo dwoko mag penjogi. Moro amora kuom Joneno mag Jehova biro mor konyi ng’eyo Ndiko.—Som Luka 24:32, 45.
Ng’e ni: Buge duto monyis ei brosuani ogo gi Joneno mag Jehova.
Puonjri Weche Momedore
CHENRO MAR PUONJRUOK MUMA
Ere Kaka Wapuonjoga Ji Muma?
E piny mangima, Joneno mag Jehova ong’ere kaka joma ochiwore e konyo ji puonjore Muma nono maonge chudo. Ng’i vidioni mondo ine kaka chenrono chalo.


text:
APENDIXS
1914—Higa Makende Kaluwore kod Weche ma Muma ne Okoro
KUOM higini madirom 40, jopuonjre Muma ne lando ni ne nitie gik madongo ma ne dhi timore e higa mar 1914. Magi ne gin gik mage, to ang’o manyiso ni higa mar 1914 ne en higa makende?
Mana kaka ondiki e Luka 21:24, Yesu ne owacho kama: “Ogendini biro nyono Jerusalem, nyaka ndalo mag Ogendini [“ndalo jogo ma ok Jo-Yahudi,” King James Version] norum.” Jerusalem ema ne en dala maduong’ mar oganda mag Jo-Yahudi—ka ma kom-duong’ mar ruodhi mowuok e anyuola Ruoth Daudi ne yudore. (Zaburi 48:1, 2) Kata kamano, ruodhigi ne gin ruodhi makende, mopogore gi ruodhi mag oganda mamoko. Ne gibet e “kom duong’ mar Jehova,” kaka joma obet e kom mar Nyasaye. (1 Weche mag Ndalo 29:23) Kuom mano, Jerusalem ne en ranyisi mar loch Jehova.
Kata kamano, ogendini ne “biro nyono Jerusalem” karang’o, to e yo mane? Mani ne otimore e higa mar 607 Ka Ndalowa Podi, e kinde ma Jo-Babulon ne oketho Jerusalem. “Kom duong’ mar Jehova” ne odong’ nono, kendo ruodhi ma ne owuok e anyuola Daudi koro ne ok ni e loch. (2 Ruodhi 25:1-26) To be “nyono Jerusalem” ne biro dhi nyime nyaka chieng’? Ooyo, nimar weche ma Ezekiel ne okoro e wi Zedekia ruodh Jerusalem mogik, wacho kama: “Gol osimb ruoth, gol kond ruoth . . . mi ok nobedie kendo, nyaka jali nobi ma wuongo, kendo anakete e luet ng’atno.” (Ezekiel 21:26, 27) ‘Wuon’ kom-duong’ mar anyuola Daudi en Kristo Yesu. (Luka 1:32, 33) Kuom mano, “nyono Jerusalem” ne dhi rumo ka Yesu obedo Ruoth.
Gima kendeno ne dhi timore karang’o? Yesu ne onyiso ni Ogendini ma ok Jo-Yahudi ne dhi locho kuom kinde ma oseketi. Weche ma ondiki e Daniel sula mar 4, konyowa ng’eyo ni ne gidhi locho kuom kinde maromo nade. Ndikoni wuoyo kuom lek moting’o weche ma ne okor ma Nebukadnezzar Ruodh Babulon ne oleko. Ne oneno yath moro, ma ne otong’ ma ogore piny. Kisiki mar yadhno ne ok nyal dongo, nikech ne otweye gi nyinyo kod mula. Malaika moro ne olando kama: ‘Kendo obedi kamano nyaka higini [“ndalo,” “NW” ] abiriyo okadhi.’—Daniel 4:10-16.
Ei Muma, nitie kinde ma itiyo gi yien ka iwuoyo kuom loch. (Ezekiel 17:22-24; 31:2-5) Kuom mano, ng’ado yath ma ne en ranyisi mar loch Nyasaye, kaluwore gi kaka ruodhi mag Jerusalem ne obet, ne nyiso ni lojno ne ochungi mondo kik odhi nyime. Kata kamano, lekno ne onyiso ni “nyono Jerusalem” ne ok dhi siko nyaka chieng’—mano ne dhi timore kuom “higini [“ndalo,” NW ] abiriyo.” Mago ne gin ndalo maromo nade?
Fweny 12:6, 14 nyisowa ni higini (ndalo) adek gi nus romre gi odiechienge “alufu achiel gi mia ariyo kod piero auchiel.” (Bible in Luo 1976) Kuom mano, “higini [“ndalo,” NW ] abiriyo” bedo nyadiriyo, tiende ni, odiechienge 2,520. Kata kamano, Ogendini ma ok Jo-Yahudi ne ok oweyo “nyono” loch Nyasaye bang’ odiechienge 2,520 kende, bang’ lwar Jerusalem. Nenore ratiro ni, weche ma ne okorgi, ne dhi kawo ndalo mang’eny maloyo mano. Kaluwore gi Kwan 14:34 kod Ezekiel 4:6, mawacho ni “higa achiel kar ndalo (odiechieng’) achiel,” “higini [“ndalo,” NW ] abiriyo” ne dhi kawo higini 2,520.
Kwan mar higini 2,520, ne ochakore e Oktoba 607 Ka Ndalowa Podi, e kinde ma Jo-Babulon ne oketho Jerusalem ma gigolo ruoth ma ne owuok e anyuola Daudi e kom-duong’. Ndalogo [higinigo] ne orumo e Oktoba 1914. E kindeno, “ndalo mag Ogendini” norumo, kendo Nyasaye ne oketo Yesu Kristo Ruoth e polo. *—Zaburi 2:1-6; Daniel 7:13, 14.
Mana kaka Yesu ne okoro, “biro [“bedo,” NW ]” mare e loch kaka Ruoth manie polo ne dhi nenore ratiro kaluwore gi gik ma ne dhi bedo ka timore—lwenje, kech, yiengini mag piny, gi tuoche. (Mathayo 24:3-8; Luka 21:11) Gik ma kamago nyiso malong’o ni kuom adier, higa mar 1914 e higa ma Pinyruodh Nyasaye ne ochako lochoe e polo, kendo higano ne en chakruok mar “ndalo mag giko” mar piny marach ma wadakieni.—2 Timotheo 3:1-5.
^ par. 4 Wuok Oktoba 607 nyaka Oktoba 1 Ka Ndalowa Podi, gin higini 606. To nikech onge higa miluongo ni nono (0), wuok Oktoba 1 Ka Ndalowa Podi nyaka Oktoba 1914 E Ndalowa, gin higini 1,914. Ka wariwo higini 606 kod higini 1,914, wayudo higini 2,520. Mondo iyud weche mamoko manyiso kaka Jerusalem ne olwar e higa mar 607 Ka Ndalowa Podi, ne ka mawacho ni, “Chronology” e Insight on the Scriptures, ma ogo gi Joneno mag Jehova.


text:
Ang’o ma Muma Puonjo Kuom Adier?
Bugni olos mondo okonyi puonjri weche mopogore opogore e wi Muma kaka ang’o momiyo wachandore, be jomotho dhi nyime di dak kamachielo, kaka wanyalo bedo gi ngima familia mamor, kod mamoko.
Be Nyasaye ne Dwaro ni Piny Obed Machalo Kama?
Samoro inyalo penjore gimomiyo chandruok sani ng’eny e piny. Be ing’eyo ni Muma nyisowa ni lokruok madier biro kendo ni in bende inyalo ber kuom lokruokgo?
SULA 1
Ang’o Monego Wang’e e Wi Nyasaye?
Be ing’eyo ni Nyasaye oheri in iwuon? Puonjri mondo ing’e kit Nyasaye kod kaka inyalo sudo machiegni kode.
SULA 2
Muma—Buk Moting’o Wach Nyasaye
Muma nyalo konyi nade mondo inyagri gi chandruok mag ngima? Ang’o momiyo inyalo keto yie kuom weche mokor manie iye?
SULA 3
Ang’o Momiyo Nyasaye Nochweyo Piny?
Be dwaro mar Nyasaye mondo piny obed paradis biro chopo? Ka en kamano, obiro chopo kar ang’o?
SULA 4
Yesu Kristo En Ng’a?
Puonjri gimomiyo Yesu e Mesia manosingi, ne oa kanye, kod gimomiyo iluonge ni Wuod Nyasaye ma miderma.
SULA 5
Rawar—Mich Maduong’ Ahinya Moa Kuom Nyasaye
Misango mar rawar en ang’o? Onyalo konyi e yo mane?
SULA 6
Jo Motho Ni Kanye?
Puonjri mondo ing’e gima Muma wacho kuom jomotho kod gimomiyo dhano tho.
SULA 7
Geno Madier Ne Jogo Mihero Mosetho
Be ng’at moro mihero osegatho? Be wanyalo nenogi kendo? Puonjri gima Muma wacho kuom chier.
SULA 8
Pinyruodh Nyasaye En Ang’o?
Ji mang’eny ong’eyo Lamo mar Ruoth Kwayo ma wacho ni “Pinyruodhi mondo obi” tiendgi en ang’o?
SULA 9
Be Wadak e “Ndalo mag Giko”?
Par ane kaka timbeji kod parogi nyiso ni wadak e “ndalo mag giko” ma Muma ne okoro.
SULA 10
Malaike kod Jochiende—Kaka Gikonyo Kata Chando Ngimawa
Muma wuoyo kuom malaike kod jochiende. Be malaike kod jochiende gin chwech ma nitie kuom adier? Be ginyalo mulo ngimani?
SULA 11
Ang’o Momiyo Nyasaye Oweyo Chandruok Mondo Obedie?
Ji mang’eny neno ni Nyasaye ema kelo chandruok duto ma ji yudo e piny. In ineno nade? Puonjri gima Nyasaye wacho kuom gimomiyo chandruok nitie.
SULA 12
Dak e Ngima Mamoro Nyasaye
Dak e ngima ma moro Jehova en gima nyalore. Kuom adier inyalo bedo osiep Nyasaye.
SULA 13
Neno Ngima Kaka Nyasaye Nene
Nyasaye neno nade wach golo ich, medo remo, kod ngima le?
SULA 14
Kaka Inyalo Miyo Ngima mar Joodi Obed Mamor
Hera ma Yesu ne onyiso en ranyisi ma joma chwo, mon, jonyuol kod nyithindo nyalo luwo. Ang’o ma wanyalo puonjore kuom Yesu?
SULA 15
Lamo ma Nyasaye Oyie Godo
Non ane gik moko auchiel ma ing’eyogo jogo malamo Nyasaye gadier.
SULA 16
Chung’ Motegno e Lamo mar Adier
Gin pek mage minyalo romogo sama ilero ne jomoko yie mari? Ere kaka inyalo timo mano ma ok ichwanyogi?
SULA 17
Sud Machiegini gi Nyasaye e Lamo
Be Nyasaye winii sama ilame? Mondo omi iyud dwoko mar penjono, onego ing’e gima Muma puonjo e wi lamo.
SULA 18
Batiso kod Bedo gi Winjruok e Kindi gi Nyasaye
Gin okenge mage madwarore mondo ng’ato oikre ne batiso? Puonjri mondo ing’e gima batiso ochung’ne kod kaka onego obatis ng’ato.
SULA 19
Siki e Hera mar Nyasaye
Ere kaka wanyalo nyiso hera gi dwoko erokamano nikech gik ma Nyasaye osetimo?
APENDIKS
Tiend Nying Nyasaye kod Kaka Onego Ti gi Nyingno
Nying Nyasaye osegol e loko mang’eny mag Muma. Nikech ang’o? Be tiyo gi Nying nyasaye dwarore?
APENDIKS
Kaka Bug Daniel Koro Wach e Wi Biro mar Mesia
Higni 500 ka Kristo pok obiro, Nyasaye ne okoro kinde sie ma mesia ne dhi bire. Puonjri e wi weche ma ne okorgi ma jiwo yie ahinya!
APENDIKS
Yesu Kristo—Mesia ma ne Osingi
Yesu ne ochopo weche duto ma ne okor e wi Mesia. Non e Mumbi kaka weche ma ne okorgi ne ochopo adimba.
APENDIKS
Gima Onego Wang’e e wi Wuoro, Wuowi, kod Roho Maler
Ji mang’eny oyie ni puonj mar Didek Matakatifu yudore e Muma. Be en adier?
APENDIKS
Gimomiyo Jokristo Madier Ok Ti kod Msalaba e Lamo
Be adier Yesu ne otho e msalaba? Som Muma mondo iyud dwoko.
APENDIKS
Chiemb Odhiambo mar Ruoth—Rapar Mamiyo Nyasaye Duong’
Omi Jokristo chik ni gitim rapar mar Chiemb Odhiambo mar Ruoth. Raparno onego otim kar ang’o kendo onego otime e yo ma ne?
APENDIKS
“Chuny” kod “Roho”—Wechegi Tiendgi Ang’o Kuom Adier?
Ji mang’eny paro ni sama ng’ato otho, gimoro machal gi tipo wuok e ringruok to dhi nyime gi dak. Wach Nyasaye puonjo ang’o kuom wachni?
APENDIKS
Sheol gi Hades Gin Ang’o?
Loko moko mag Muma tiyo gi weche kaka “liel” kata “hell” ka giloko Sheol gi Hades. Tiend weche ariyogi en ang’o kuom adier?
APENDIKS
Chieng’’ Bura—En Ang’o?
Puonjri ing’e kaka Chieng’ Bura nobed kinde mabiro kelo gueth ne dhano duto makare.
APENDIKS
1914—Higa Makende Kaluwore kod Weche ma Muma ne Okoro
Nitie weche mage e Muma manyiso ni higa mar 1914 ne en higa makende?
APENDIKS
Mikael Malaika Maduong’ en Ng’a?
Muma nyisowa ni malaika maduong’ni en ng’a. Puonjri ing’e weche momedore kuome kod gima malaikano timo sani.
APENDIKS
Kaka Inyalo Ng’eyo “Babulon Maduong’ ”
Bug Fweny wuoyo kuom dhako moro miluongo ni “Babulon Maduong’ ” Be en dhako moro mantie gadier? Ang’o ma Muma wacho kuome?
APENDIKS
Be ne Onyuol Yesu e Dwe mar Desemba?
Par ane kit yamo kaka chal e dwe ma ne onyuol Yesu. Wapuonjre ang’o kuom wachno?
APENDIKS
Be Onego Warit Odiechienge ma Itimoe Nyasi mag Rapar?
Nyasi ma ji ohero ahinya e alwore midakie ne ochakore nade? Inyalo wuoro ahinya gi dwoko mar penjogo.


text:
Kite mangima igero obed ot kuom roho mar Nyasaye (4-10)
Dak kaka welo e piny (11, 12)
Bolruok mowinjore (13-25)
Kristo ne oweyonwa ranyisi maber (21)
2 Omiyo, koro goluru kuomu gik maricho duto, kod gango wach, gi wuondruok, gi ich-lit, kod kuoth maricho duto.2 To kaka nyithindo mayom, beduru gi gombo mar madho chak ma ok onjawore mar wach Nyasaye mondo kokalo kuome, udong mi uchop e warruok3 bang’ ka usebilo mi uyudo ni Ruodhwa ng’won.4 Sama un ubiro ir jal ma en kidi mangima ma ji ne otamore, to ma en jal moyier kendo ma Nyasaye ogeno ahinya,5 un uwegi ma un kaka kite mangima, igerou mondo ubed ot kokalo kuom roho mar Nyasaye mondo ubed e tij dolo maler, mondo uchiw misengni ma Nyasaye oyiego kokalo kuom Yesu Kristo.6 Nimar Ndiko wacho kama: “Neuru! Aketo e Sayun kidi moyier, mise ma jaber ahinya ma en kidi moriwo kor ot; kendo onge ng’ato ang’ata ma keto yie kuome ma noywag ang’e ngang’.”7 Kuom mano, un e ma kidino ber ahinya e wang’u, nimar un joma oyie; to kuom joma ok oyie, “kidi ma jogedo ne otamore, kidino osebedo kidi maduong’ moriwo kor ot,”8 kendo osebedo “kidi ma chwanyo ji kod lwanda maduong’ ma miyo ji chwanyore.” Gichwanyore nikech gitamore luwo wach Nyasaye. To ne oyiergi nikech mano.9 Un to un “oganda moyier, dolo mar jokaruoth, oganda maler, joma Nyasaye osekawo obed joge owuon, mondo uland e kuonde maboyo ber mogundho” mag Jalno ma noluongou kogolou e mudho kendo rwakou e ler mare miwuoro.10 Nimar nitie kinde ma ok ne un oganda, to sani koro un oganda Nyasaye; nitie kinde ma ne pok okechu, to sani koro osekechu.11 Un joma ahero, ma un mana welo kendo jodak ma kadho, asayou mondo udhi nyime bedo joma ok donj e gombo mag ringruok, ma gin gombo ma kedo kodu.12 Sikuru ka un joma timbegi beyo e kind ogendni mondo sama gidonjonu ni un joketho, to gibed joma wang’gi neno timbeu mabeyo, mondo gimi Nyasaye duong’ e chieng’ ma obiro nonoe weche.13 Nikech Ruodhwa, yieuru boloru e bwo teko mar chenro mag dhano: bed ni utimo kamano ne ruoth ma nigi duong’ mamalo14 kata ne joloch ma gin gavana ma ruodhno ooro mondo okum joketho, to gipuo joma timo maber.15 Nikech dwaro mar Nyasaye en ni kuom timo gik mabeyo, ubiro tueyo dho joma pachgi ok ni kare ma wacho gik ma ok ging’eyo.16 Beduru kaka joma ni thuolo ka utiyo gi thuolono, ok kaka rageng’ ma upondoe mondo utim gik maricho, to tiuru kode kaka wasumbni mag Nyasaye.17 Miuru ji mopogore opogore duto duong’, beduru gi hera ne riwruok duto mar owete, luoruru Nyasaye, miuru ruoth duong’.18 Jotich mondo oyie bolore e bwo teko mar ruodhi maggi ka ginyisogi luor mowinjore, ok mana ne ruodhi mabeyo kendo ma tiyogo yot kende, to bende ne joma tiyogo tek.19 Nimar en gima owinjore sama ng’ato nano e chandruok kendo isande to oonge ketho, nikech odwaro rito chunye obed ma onge bura e nyim Nyasaye.20 Nikech ere ohala ma uyudo kapo ni igou nikech richo to unano? To kapo ni unano e chandruok moro nikech usetimo gima ber, mano en gima long’o e wang’ Nyasaye.21 Kuom adier, mano e kit ngima ma noluongue, nimar kata mana Kristo noyudo sand nikech un, koweyonu ranyisi maber mondo uwuoth ka uluwo ondamo mage machiegni.22 Ne ok otimo richo moro amora, kendo onge wuondruok ma ne oyud e dhoge.23 Sama ne ijare, en to ne ok odwoko ka oyenyo. Sama ne isande, ne ok osiemo wang’gi; kar mano, ne oketore owuon e lwet Jal ma ng’ado bura kare.24 En owuon noting’o richowa e dende owuon kane ong’awe e yath, mondo watho kuom richo kae to wabed mangima kuom timo gik makare. Kendo “kokalo kuom adhondene, ne ochangu.”25 Nimar ne uchalo kaka rombe mobayo yo, to koro useduogo ir jakwadhu kendo jarit ngimau.


text:
FUONJI 6
Odoko Wanoneni Jomotho?
1. Wach maber ma mako kwoŋ jomotho a mene?
Munyo Yesu otundo Bethaniya chiegin gi Yerusalem, onwango mere pere milwoŋo ni Lazaro otho aka oido nyaka ochowo ndelo aŋwen i kalyel. Yesu to kidho dho kalyel gi Maritha kodi mariya, nyimin Lazaro. I hongo macheki, ji jochokere. Iparo ni maritha gi marya jowinjo nedi munyo Yesu ochierino Lazaro?
Maritha oido oŋeyo wach maber ma mako kwoŋ jomotho. Go oido oŋeyo ni Jehova bino chierino jomotho odoko jowobedi i piny ka.
2. Jomotho jolama?
Were ochweyo ji gi fukefuke. (1 Jokorinthya 15:47) Wakibedo chuny moruko deli. Wabedo ji ma joni gi deli ma nyariŋo, aka ka watho ongoye gima both. Ka watho nyaŋith wan bende tho, odoko wakinyali paro. Amomiyo Lazaro kowacho gimoro jye motimere i hongo ma go ochowo munyo otho, rupiri jomotho jokuya gimoro jye.
Were waŋo jomotho i mach makitho? Be. Rupiri Baibul fuonjo ni jomotho jokuya gimoro jye, fuonji ma mach makitho obedo twodo mamiyo ji kipusa Were ru gima go kitimi. Jehova obedo Were majamar, go kinyal chando ji ameno.
3. Jomotho jonyalo luwo kodi wan?
Jomotho jokinyali luwo kosa winjo. (Zabul 115:17) To nitye jomalaika marecho ma joluwo gi ji to jorendere ni a jomotho. (2 Petro 2:4) Jehova kimiti watem luwo kodi jomotho.
4. Jomene ma jolachierino?
Ji mathoth ma jotho jolachierino wok i kalyel odoko jowobedi i piny ka. Jomegi ma chango jotimo gikipiny marecho rupiri oido fuodi jokoŋeyo Were, bende jobino chierino.
Joma jolachierino jolafuonjere adyeri ma mako kwoŋ Were, jowonyali ketho yeyo pajo i Yesu, kodi timo gikipiny ma go mito. (Menyirok 20:11-13) Jono ma jolachierino to jotimo gikipiny mabeyo jolabedo i piny ka chil gi chil.
5. Chierino fuonjo wan aŋo kwoŋ Jehova?
Wani gi geno ni jomotho jolachierino rupiri Were odhiro Wuode to tho ri wan. Ri ameno, chierino fuonjo wan ni Jehova omaro wan swa kendo go ni gi wor. Ka jomotho jochierino, ŋa mimito neno?


text:
Ododo me 115: Paradic Manyen i Lobo
NEN kong yadi maboco, ature mabeco kacel ki godi maboco magi. Kany pe mwonya tutwal? Nen kit ma latin ruda tye ka cam kwede ki i cing latin awobi matidi-ni. Nen kong bene labwor ki aguragura ma gucung i dye poto kuca. Pe imaro kwo i ot ma tye i kabedo macalo man?
Lubanga mito ni ikwo nakanaka i paradic i wi lobo. Dok en pe mito ni ibed ki kit kaane kom mo kadi ki arem ma miyo dano deno can i kare-ni. Man aye kit ma Baibul ciko kwede pi jo ma bikwo i paradic manyen-ni: ‘Lubanga bibedo kwedgi. To nyo koko nyo arem mo dong bibedo pe. Jami macon dong okato woko.’
Yecu bineno ni alokaloka man mamwonya-ni otimme. In ingeyo awene? Ada, ka en dong otyeko gin maraco kacel ki jo maraco woko ki i lobo. Po ni, i kare ma Yecu onongo tye i lobo en ocango kit two mapatpat ki i kom dano, dok ocero kadi wa dano ki i to. Yecu otimo man me nyuto gin ma ebitimo i wi lobo ducu ka edoko Kabaka me ker pa Lubanga.
Tam kong kit ma kwo bibedo ma mit kwede i paradic manyen i lobo! Yecu, kacel ki jo mogo ma en oyero, biloc i polo. Luloc magi gibigwoko ngat acel acel ma i wi lobo dok gibineno ni gubedo ki yomcwiny. Wanenu kong gin ma myero watim ma weko wageno ada ni Lubanga bimiyo botwa kwo ma pe tum i paradicce manyen.
Niyabo 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Peny
- Kit kwo ma nining ma Baibul onyuto ni wabilimo-ne i Paradic i lobo?
- Cikke pa Baibul tye ningo pi jo ma bibedo i Paradic?
- Awene ma Yecu bineno ni kit alokaloka mamwonya man omyero otimme iye?
- I kare ma Yecu tye i lobo, gin ango ma en otimo me nyuto ngo ma en bitimmo macalo Kabaka me Ker pa Lubanga?
- Gin ango ma wi Yecu ki luker luwote ma i polo pe biwil iye ka gitye ka loc?
Peny mukene
- Kwan Niyabo 5:9, 10.
Pingo watwero bedo labongo akalakala ni jo ma gibibedo luloc lobo pi me Mwaka Alip Acel gibiparo piwa dok bene gibibedo lulam dog ma lukica? (Ep. 4:20-24; 1 Pet. 1:7; 3:8; 5:6-10)
- Kwan Niyabo 14:1-3.
Coyo nying Won ki nying Latin romo i tur nyim jo 144,000 nyuto ngo? (1 Kor. 3:23; 2 Tem. 2:19; Yabo. 3:12)


text: 4 Bang’ mago, ne ang’iyo mi ne aneno dhoot moro moyawore e polo, kendo dwol mokwongo ma ne awinjo ne chal gi mar turmbeta, ka dwolno wuoyo koda ka wacho niya: “Bi ane malo kae, kendo abiro nyisi gik ma nyaka timre.”2 Bang’ mano, gikanyono ne abedo e bwo teko mar roho, mi ne aneno kom-loch moro moket e polo, kendo ne nitie ng’at mobet e kom-lojno.3 To Jal ma ne obetieno ne chalo gi kidi mar jaspa kod kidi mar sardias,* kendo ne nitie lihudu ma olworo kom-lojno koni gi koni, kendo lihuduno ne chalo gi kidi mar zumaridi.4 Bende, ne nitie kombe 24 mag loch molworo kom-lojno koni gi koni, kendo ne aneno jodongo 24 morwakore gi nengni ma rochere kobet e kombe mag lochgo, to ne gisidho osimbo mag dhahabu e wiyegi.5 Ne nitie mil polo gi dwol moko kod mor polo ma ne a e kom-lojno; kendo ne nitie teyni abiriyo mag mach ma liel e nyim kom-lojno, to mago gin roho abiriyo* mag Nyasaye.6 E nyim kom-lojno, ne nitie gimoro ma chal gi nam mar kio ma rieny ka kidi mar kristol.E dier kama kom-lojno ne nitiere, ne nitie chuech mangima ang’wen mopong’ gi wenge e nyimgi kod ka ng’egi, kendo ne gilworo kom-lojno koni gi koni.7 Chuech mangima mokwongo ne chal gi sibuor, to chuech mangima mar ariyo ne chal gi nyaruath, to chuech mangima mar adek ne nigi lela wang’ ma chal gi mar dhano, to chuech mangima mar ang’wen ne chal gi winyo miluongo ni ongo ma huyo.8 Kendo moro ka moro kuom chuech mangima ang’wen-go ne nigi buombe auchiel; to kuomgi koni gi koni kod bwogi ne gipong’ gi wenge. To odiechieng’ gi otieno, gisiko ka giwacho kama: “Maler, maler, maler en Jehova Nyasaye, Manyalo Duto, ma ne nitie, kendo ma nitie, kendo ma biro.”9 Sa asaya ma chuech mangimago chiwo duong’, gi luor, kod erokamano ne Jal mobet e kom-lojno, ma en Jal ma dak mochwere nyaka chieng’,10 jodongo piero ariyo gang’wen-go podho piny e nyim Jal mobet e kom-lojno, kendo gilamo Jalno ma dak mochwere nyaka chieng’, kendo gibolo osimbegi e nyim kom-lojno ka giwacho niya:11 “In Jehova Nyasachwa, in e ma iwinjori yudo duong’, gi luor, kod teko nikech ne ichueyo gik moko duto, kendo gigo ne obetie kendo ne ochuegi nikech dwachi.”


text:
28 Bang’ Sabato ka piny nochako yawore e odiechieng’ mokwongo mar juma, Maria Magdalina* kod Maria machielono nobiro limo liel.2 To ne! piny ne oyiengni matek nimar malaika mar Jehova noselor koa e polo mobiro, kendo ne ong’ielo kidi tenge mi nobetie.3 Nenruokne ne chal gi mar mil polo kendo lepe ne rachar ka pe.4 Ee, nikech ne giluore, jorit nokirni mi gibedo mana ka joma otho.5 Kata kamano, malaikano nowacho ne mon-go niya: “Kik ubed maluor, nikech ang’eyo ni umanyo Yesu ma nogur e yath.6 Oonge kae nimar osechiere mana kaka nowacho. Biuru une kama ne oketee.7 Omiyo, dhiuru mapiyo kendo uwach ne jopuonjrene ni osechiere oa kuom joma otho, nimar neuru! otelonu odhi Galili. Kuro e ma ubiro nenee. Neuru! Asewachonu.”8 Kuom mano, ka luoro gi ilo maduong’ ne omakogi, ne giwuok e kar liel ng’wech mondo gidhi ginyis jopuonjrene.9 To ne! Yesu noromo kodgi mi nowachonegi kama: “Misawauru!” Ne gisudo ire mi gimako tiende ka gikulorene ka gimiye luor.10 Eka Yesu nowachonegi niya: “Kik ubed gi luoro! Dhiuru unyis owetena mondo gidhi Galili kendo kuro gibiro nenae.”11 Kane gin e yo, moko kuom jorit nodonjo ei taon kendo ne ginyiso jodong-jodolo gik moko duto ma nosetimore.12 Eka ka jogo nosechokore gi jodongo mi giriwo paro kanyachiel, ne gimiyo askeche pesa ma mingli mag fedha mogundho13 mi ne giwachonegi kama: “Wachuru ni, ‘Jopuonjrene nobiro gotieno mi gikwale ka wan to wanindo.’14 To ka wachno ochopo e it gavana, wabiro leronego, omiyo kik chunyu chandre.”15 Kuom mano, ne gikawo pesago mi gitimo kaka nochikgi, kendo wachno oselandore ahinya e kind Jo-Yahudi nyaka chil kawuono.16 Kata kamano, jopuonjrene apar gachielgo nodhi Galili e got kama Yesu noyudo osechano mondo giromie.17 Kane ginene, ne gikulorene ka gimiye luor, ka jomoko kuomgi to ne nigi kiawa.18 Yesu nosudo irgi mowachonegi niya: “Osemiya teko duto e polo kod piny.19 Kuom mano, dhiuru e ogendni duto mondo ulok ji obed jopuonjrena, kubatisogi e nying Wuoro, gi mar Wuode, kod mar roho maler,20 kendo kupuonjogi rito weche duto ma asechikou. To neuru! An kodu kinde duto nyaka e giko mar ndalo.”
Weche Moler Piny
^ Kata, ‘Maria Nya-Magdala.’ Pim gi weche moler piny e Mat 15:39.


text:
WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Marci 2017
Magajin man tye ki pwony me anyama i Mai 1-28, 2017.
Wor Ngat ma Myero me Awora
Anga ma opore me nongo deyo ki dok pingo? Adwogi maber ango ma ibinongo ka iworogi?
Bed ki Niye
—Mok Tam me Ryeko!
Tam mogo ma imoko twero loko kwowa i yo marac. Gin ango ma twero konyowa me moko tam matir?
Ti pi Jehovah ki Cwinyi Ducu!
Kabaka me Juda Aca, Yekocapat, Kejekia, ki Yocia ducu gutimo bal. Ento Lubanga onenogi ni gutiyo pire ki cwinygi ducu. Pingo?
Tika Ibilubo Lok ma Kicoyogi?
Itwero nongo pwony ma pigi tego ki i kom bal ma jo mukene gitimo, medo ki i kom bal ma kiloko pire i Baibul.
LIFE STORY
Anongo Adwogi Maber ki Ibedo ki Jo Maryek
I ticce pi kare malac pi Jehovah, William Samuelson obedo ki mot me tic matego dok ma okele yomcwiny.
Nying ma Tye i Baibul Kicoyo i Kom Agulu Abino
Agulu ma otyer ma dong orii 3,000 kulu ma kigolo i 2012 otugo miti pa lukwed lok. Gin ango madok onongo pire tek tutwal ki iye?


text:
Ochan Kanyakla Magu e Yo Mane?
Bura mar jodongo tayo moro ka moro kuom kanyakla. Kanyakla madirom 20 loso alwora, to alwora madirom 10 loso distrikt. Jodongo malworo miluongo ni jorit-alwora koda jorit-distrikt limo kanyakla kinde ka kinde.
Bura Maduong’ moting’o jogo mosebedo Joneno kuom kinde malach masani tiyo e ofis maduong’ mar Joneno mag Jehova Brooklyn, New York, chiwo puonj mowuok e Muma.—Tich joote 15:23-29; 1 Timotheo 3:1-7.
Puonjri Weche Momedore
GIN JOMAGE MATIMO DWARO MAR JEHOVA E KINDEGI?
Ang’o Mibiro Neno e Chokruogewa mag Jokristo?
Wachokore kanyachiel mondo wapuonjre Muma kendo wajiwre ng’ato gi ng’ato. Warwaki gi mor!
PENJO MA JI JOPENJO
Be Joneno mag Jehova Nigi Jotelo Michulo?
Be un gi jotelo? Gin ng’a gini matiyo kaka jotich Nyasaye mopwodhi?
CHOKRUOGEWA
Ang’o ma Timorega e Kingdom Hall?
Ng’i vidioni mondo ine iwuon.


text:
PWONY ME 1
Kwena Maber-ri Obedo Ngo?
1. Kwena mua ki bot Lubanga-ni obedo ngo?
Lubanga mito ni dano gubed ki yomcwiny i wi lobo. En oyubo lobo ki jami ducu ma iye pien en maro dano. Cok cokki en dong bicako ticce me kelo anyim mamwonya pi dano me lobo ducu. En bilaro dano ki i pekki ducu ma gitye ka limone.
Pe tye gamente mo ma ojuko tim gero, two, nyo to. Ento tye kwena mo maber. Cokcok-ki Lubanga bikwanyo loc pa dano woko ci keto gamente-ne. Jo ma gibibedo i te locce gibibedo ki yotkom dok ki kuc.
2. Pingo kwena maber-ri mitte pi oyot?
Pekki twero gik keken ka Lubanga otyeko jo maraco ducu. (Jepania 2:3) Man bitimme awene? Lok pa Lubanga otito con pi tek kwo ma dano dong tye ka limone-ni. Jami maraco ma tye ka timme i kareni nyuto ni kare me cako tic pa Lubanga dong tye cok.
3. Ngo ma myero watim?
Omyero wanong ngec i kom Lubanga ki i Lokke, Baibul. Lokke obedo calo waraga ma oa ki bot wego ma lamar. Tito botwa kit me nongo kwo maber kombeddi ki kwo ma pe tum i lobo i anyim. Ada, jo mukene pe bimito ni inong kony me niang lok ma tye i Baibul. Ento kwo me anyim opong ki jami mabeco adada ma pe myero ikeng.
MED NGECCI
Peny wek kikwan Baibul Kwedi me Nono
Pingo omyero ikwan Baibul?
Baibul tye ka miyo lagam me lapeny ma pigi tego ma mako kwo pi jo mapol i but lobo ducu. In bene imito bedo ngat acel i kingi?