text:
Akataffaali
Akataffaali (living cell).
Obutaffaali obuzimba ekiramu (cells), kitegeeza obutaffaali obuzimba buli kiramu, omuli ensolo n’ebimera. Obutaffaali buno bwe bukola obuzimbe bw’omubiri, ne buyingiza ebiriisa (nutrients) mu mubiri okuva mu mmere, ne bukyuusa ebiriisa bino, okubifuula amasoboza (energy), era ne bukola emirimu gy’omubiri egy’enjawulo.
Obutaffaali bulina ebitundu bya njawulo nga buli kitundu kirina omulimu gwakyo egw’enjawulo. Ebitundu by’akataffaali bino biyitibwa “olugaanire” (organelles). Buli kataffaali kaliko ebitundu (olugaanire) bino:
(i) Katopulaazi.Katopulaazi luba luzzizzi (fluid) munda mw’akataffaali oluba lwetoolodde olugaanile (ebitundu by’akataffaali).
(ii) Endopulaazi letikyula
Endopulaazi letikyula (endoplasme reticulum), ky’ekitundu ky’akataffaali ekiyamba okufulumya molekyu ne kizisindika mu bitundu eby’enjawulo munda oba wabwelu w’akataffaali.
(iii) Bbulogi
Bbulogi (Bolgi apparatus) ky’ekisengeka molekyu ezifulumizibwa “endopulaazi letikyula” okuzisobozesa okufulumizibwa wabweeru w’akataffaali.
(iv) Lisosamu ne perekiso
Lyasosomu ne perekiso (lysosomes and peroxisomes) bitundu bya kataffaali ebizza obujja akataffaali nga bikola ku bakitilia eziba zikalumbye ela ne zijjamu obutwa (toxic substances) ela ne zizza obujja ebitundu by’akataffaali ebivudde ku mpagala.
(v) Mitokyandira
Mitokyandila (mitochondria) ziba oligaanile ez’enjawulo ezijja amaanyikasoboza (energy) munda okugateeka mu mbeela akataffaali gye kasobola okukozesa. Mitokyandira zirina sabusitansi z’oluzode (genetic material) ezaazo ku bwazo, ezeyawudde ku DNA eri mu buziizi era ziyinza okweyubula ku bwazo.
(vi) Obuziizi(nucleus)
Obuziizi (nucleus) y’ekola nga ekifundikwa ky’ebilagilo by’akataffaalikazimbamubili, n’eweeleza ebilagilo ebikuza akataffaali, okweyabuluzaamu oba okufa. Obuziizi era y’ennyumba ya DNA, eddoboozi ly’ebiragilo ly’enkola n’enkula y’omubiri gw’ekiramu, omuli obutereke (gene). Obuziizi yebulunguddwa akabubi (membrane) akayitibwa “akabaasa ka obuziizi” (nuclear envelope), akakuuma DNA era ne kaawula obuziizi n’ebitundu by’akataffaali ebirala.
(vii) Olububi lwa Pulaazima
Olububi lwa pulaazima (plasma membrane) lwe lubikkiridde ku ngulu kwa akataffaalikazimbamubili ku ngulu. Lwawula akataffaali n’ebitundu ebiddako era ne lukkiliza ebiriisa okuyingira n’okufuluma akataffaali.
(viii)Libosoomu
Libosomu (ribosomes) ziba olugaanire(bitundu bya kataffaali) ebisobola okuseyeeya ekyeere mu katopulaazi (cytoplasm) oba ne byegatta ku endopulaazi letikyula.


c: text/html

text:
Amawulire
Olwaleero lunnaku lwabasomesa
Ivan Ssenabulya
October 5th, 2021
Bya Ritah Kemigisa
Ebitongole byekibiina kyamawanga amagatte bisabye amawanga, bulijjo okuteeka ssente eziwerkao mu basomesa.
Bagamba nti kino kinaaba kyankizo mu ntekateeka yokuzukusa ebyenjigiria, ebyasanyala, nga gwemulanga ogukubiddwa awamu olwaleero ngensi yonna ekuza olunnaku lwabasomesa.
Bino webijidde nga kyenkana emyaka 2 okusoma kwagotaana, olwekirwadde kya ssenyiga omukambwe.
Mu kiwandiiko ekyawamu kyebafulumizzza, okusoma okuddamu okutojjera kutekeddwa okutandikira ku mbeera ennungi eri abasomesa ate nga batendeke ekimala.
Basabye nti okugema abasomesa nakwo kutekebwe ku mwanjo, nabakozi abalala mu masomero.
Basabye nti mu kukuza olunnaku luno obweyamu bukolebwe, okulaba ngokusoma kuddamu era kugende mu maaso.
Olunnaku lwa World Teacher’s day ku mulundi guno luvugidde ku mubala mu lunyanyimbe “Teachers at the heart of education recovery.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABAKULEMBEZE b’eKibuga Kampala abaggya abakalondebwa bafunyemu ekitengo olw’emisaala emisava abakozi b’ekitongole ekiddukanya ekibuga ki KCCA gye bafuna.
Bagamba nti ensimbi zino nnyingi nnyo eziyinza okuviirako entambula y’emirimu mu kibuga okukeewa, olw’okusasula abakozi saako n’okwongeza emisolo ku bannaKampala okukkakkana nga abakolerayo bakolerera mmere na ntambula.
Kkansala Moses Kataabu bwabadde ayogerako eri e Ggwanga ku BBS Terefayina mu pulogulaamu Kulakulanya ekibuga agambye nti, okuva ekitongole ekiddukanya ekibuga bwe kyagunjizibwawo ne kifuulibwa Capital City Authority abakozi bonna bayongezebwa ensimbi nti era nga oggyeko emisaala emisava ekisukkiridde wabula bafuna ne nsimbi endala okuli ez’amafuta saako ne mmotoka zi Kapyata ezibasobozesa okukola emirimu mu Kibuga.
Alaze nti Dayirector ow’okuntikko afuna omusaala ogusukka mu Bukadde 45 buli mwezi nga tekuli z’amafuta ne kalonda omulala yenna, Amumyuka annyuka na bukadde 35 ne mmotoka ne bialala byonna.
Akinoganyizza nti ba Dayirekita abakulira ebitongole bafuna obukadde bwa Uganda 25 be ddu, nga kuno kwe babagattira emmotoka kapyata saako n’amafuta nga gategerekeka bulungi.
Bamaneja b’ebitongole bano bbo banyuka buli mwezi n’obukadde 15 okutali mafuta ne mmotoka, saako nababaddirira omuli ab’obukadde 10, 9, 8 nabalala okutuuka wansi.
Kataabu agamba nti ensimbi zino tezandibadde n’amutawaana nti naye balaba nti oba oli awo ziyinza okukosa entambula ye mirimu mu Kampala okugeza nga okuyoola kasasiro, okugogola emyala, okwongeza abasuubuzi ensimbi ze misolo ne bialala.
Ebitongole bya Gavumenti byawebwa olukusa okwegerekera emisaala gy’abakozi baabwe gye bafuna
Do you have a story in your community or an opinion to share with us: Email us at editorial@watchdoguganda.com


text:
Omulembe Guno: Abakubi B'ebifaananyi Bakyalina Mugaso
Okukuba ebifanaanyi kwatandika eyo mu byasa ekyokuna, ekyokutaano olwo mu kyaasa ekyomukaaga nekukyukamu.
Mu myaka egyayita okufuna camera okukuba ebifanaanyi tekyaali kyangu, era nga abantu abasinga ebifanaanyi babyekubyaanga ku mikolo emikulu ng’embaga oba enaku nga sekukulu
Ebifanaanyi byasooka kubaanga mu laangi enjeru n’enzirugavu kyokka olwa technologiya eyali akyaali wansi, wetwogerera nga buli kimu kyakyuka era nga abamu ne camera baazidibya kati bakozesa masimu.


text:
Abaagalwa Abatunuulira/Abawliriza
Kristo Azuukidde!
Mujje mulege ku musana
Oguva mu Musana ogutakya
Era mugulumize Kristo
Eyazuukira mu bafu!
Ekibinja Ekikristo, nga kisinziira awantu ku nsi, kikoowoola nga bwe kiyimba ensonga y’Amazuukira nga embaga; Okuzuukira kwa Kristo okuva mu bafu n’okugulumizibwa kw’ekikula Kye ekyobuntu. Mu byalibibadde bino, olulyo olwabantu lwonna luyitibwa. Buli muntu yenna akoowoolebwa. Okuva mu kizikiza ekikutte, embeera y’obutamanya n’ekibi, ku bikwata ku kikula kyennyini n’ekigendererwa ky’obutonde bw’abantu ekituufu. Kuba, mu nsi yonna, ekigendererwa ky’olulyo olwabantu ekituufu-ekirungi ky’olulyo olwabantu ekinnawamu, ekyo kye kivaamu omuteeru ogusookera ddala. Lwaki wendi? Nga ndi ekiriwo ekyefumintirivu era ekifumintiriza ne ku birala. Kino kye kyebuuzibwa buli muntu ekyokumusingi. Ku kyo, nga Kristo Omuzuukivu mu bafu era agulumizibwa kwe kwanukula eri ensi yonna.
Bwe tufuna ekitangaala okuva ku Kristo, Kigambo wa Katonda eyantuwala, ddala olwo tusukka emitendera gyonna egy’okulama obulami eminnansi era emimanyiire. Kwe kugamba, olwo lwe tusukka ebitusanyusa byonna ebiwubivu: i) nga okubeerawo obubeezi, obulungi mu kikula (mutendera gwa kulama bulami); ii) okubeerawo obulungi, kyokka nga mu byantabagana na mu byanfuna (mutendera gwa bwesobozi); iii) n’okubeerawo obulungi, wabula mu ngeri ya kinnaddiini era ya kinnabumanyi (mutendera gwa bumanyirivu). Olwo nno lwokka, bwe tugendako ewala okusukka ku mitendera gino (kati egibuutikidde), lwe twetaba ku batuuze b’omu bwakabaka bwa Katonda, abo abakulemberwa Mwoyo wa Katonda ne Mukama Kigambo wa Katonda, “oyo ebintu byonna mwe byatonderwa” (Jn 1:3).
Mu kitangaala ekiva ku Kristo omuzuukivu era agulumizibwa, mwe twekebejjera ebikolwa byonna (ebyafaayo) eby’ensi yaffe Yuganda, okusingira ddala nga ensi ebuutikiddwa Obukristo. Era mu ngeri y’obunnabbi tulangirira nti, mu linnya lya Mukama Katonda, tuwakanya “Omusuusuubyo gw’Ebiteemala” ogwo ogugobererwa Ebyobufuzi. Kubanga enkola eyo etutwala si ku kirungi ekinnabumu eri olulyo olwobuntu (YUGANDA gye TWAGALA), wabula ku Bwemalirizi (bunnakyemalira Mk 8:36), wamu n’ebivve byabwo byonna, nga bwe byeragira mu ntabagniro yaffe leero. Obusolowavu, obudyesi, omululu gwa ssente, okubuzaabuza, obukumpanya, obulyake, obulimba n’embeera zonna ezitawa kitiibwa bwanga obwomuntu (kufutyanka, ettemu), bino byonna bivve ebizaazibwa okuva mu Musuusuubyo gw’Ebiteemala oba mu Bwemalirizi.
Yuganda nsi nnungi era ngagga (kkula) mu byombi, obugagga obwobutonde n’obugagga obwobuwangwa. Naye, bwe tugugguubirira ku kugikulaakulanyiza ku musingi gw’ebivve, awatali kuzimba buvumu, olwo tuba tulaga bulazi nti, tetulina busobozi (kwagala kwerende) okulondako Obwakabaka bwa Katonda mu kifo ky’obwakabaka bw’Omubi. Okuzimbira ensi yaffe ku musingi gw’obuvumu ekyo mu kiseera kyekimu kwe kufuba okusangulirawo ddala ebivve mu makkati gaffe (Mt 6:10). Wewaawo, okusangulirawo ddala ebivve okuva mu makkati gaffe si mulimu mwangu. Tegusoboka kutuukirizibwa na kusaasaanya mmundu buli wantu kyokka, ko na bakuumi ba butebenkevu mu buli kifo. So nga, yadde tekimala okufulumya emizingo n’emizingo gy’amateeka n’obukwakkulizo ku buli nsonga. Ekyo na kyo tekisangulirawo ddala bivve kuva mu makkati gaffe (Ps 127:1). Ekyetaagisa ekisinga obukulu mu kikolwa kino, kwe kulima bulungi amaanyi g’ “okwetaaga okwerende” mu batuuze Abannayuganda. Olwo fenna tusobole okufuuka abantu abeerende (bannaddembe) okulondawo obuvumu obutwala eri ekirungi ekinnabumu ekyobuntu, mu kifo ky’okulondawo ebivve.
Olwekyo, tukoowoola buli omu naddala abakulembeze abaluŋamya mu nsi yaffe, baveeyo mu kizikiza ekikutte ne mu butamanya kiruubirirwa kya butonde bwa bantu ekituufu, ekirungi ekinnabumu eri olulyo lw’abantu. Leka fenna tweyimbe wamu okuzimba Yuganda gye twagala. Twagaliza mwenna Okuyitako (Easter) okusussisa ebivve okudda mu buvumu, n’okuva mu kufa okudda mu bulamu obutaggwaawo.
+ METROPOLITAN JONAH LWANGA
UGANDA ORTHODOX CHURCH


text:
AZZE YEZU AZZE (G.L.Ssebutinde)
Chrs: Azze Yezu azze
Azze Kristu omununuzi
Twakulinda bwadda
Wekka Ggwe mulyoyi waffe
- Ggwe Mununuzi azze,Kristu yanuwa okujuna
Tuggye mu nvuba ffe, mwe twesiba fffe olwobunafu
Abalanzi baakulanga, Kristu nti oliva mu ggulu
N’okka eno ku nsi, obe ggwe oluguudo lwaffe
- Ggwe kabaka w’ensi, kristu leeta eddembe
Ensi eri mu nnaku, olw’okubanga temuli ddembe
Abalanzi baakulanga, Kristu nti oliva mu ggulu
N’okka eno ku nsi, Kiwamirembe tufunire emirembe
- Ggwe Mununuzi azze, Yezu kristu omusaasiszi
Otusonyiwe ebibi byaffe, kristu yezu omusaasizi
Abalanzi baakulanga, Kristu nti oliva mu ggulu
N’okka eno ku nsi, otusobozese okutuuka mu Ggulu.


text:
Ekidd.: Abalamazi mujje tulye entanda, abalamazi mujje tulye
Ku mugaati gw’obulamu Kristu Yezu
Ku mbaga ye atuyita Ffenna
Ku kijjulo Kristu Yezu
Kye kijjulo eky’obulamu obw’olubeerera.
1. Mujje abange mujje, mulye ku mugaati guno
Munywenga evviini eno bwe bulamu obw’olubeerera.
2.Mujje mbayita mujje, ku kijjulo kye nfumbye
Alya ennyama yange alya ntanda ya bulamu obw’olubeerera.
3.Bajjajjammwe baalya mmanu mu ddungu, kyokka baafa
Wabula guno gwe mugaati gw’obulamu obw’olubeerera.
4.Alya ennyama yange mbeera mu ye, anywa omusaayi gwange
Mbeera mu ye naye mu nze ndimuzuukiza ku lwoluvannyuma.
5.Ka tulye Ennyama yo, ffe abakumanyi, ka tunywe omusaayi gwo
Ffe abakumanyi Ggwe Mukama olituzuukiza ku lwoluvannyuma.
6.Ffenna twesiga abakumanyi, ffenna tukakasa nga abakunywererako
Ggwe Omukama olituzuukiza ku lwoluvannyuma.
DOWNLOAD LINK:
ABALAMAZI MUJJE TULYE ENTANDA


text:
1ከሰዎች ወይም በሰው ከተላከው ሳይሆን፣ በኢየሱስ ክርስቶስና ከሙታን ባስነሣው በእግዚአብሔር አብ ሐዋርያ ከሆነው ከጳውሎስ፤ 2አብረውኝም ካሉት ወንድሞች ሁሉ፤
በገላትያ ላሉት አብያተ ክርስቲያናት
3ከአባታችን ከእግዚአብሔር፣ ከጌታም ከኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋና ሰላም ለእናንተ ይሁን። 4እንደ አምላካችንና እንደ አባታችን ፈቃድ፣ ከዚህ ክፉ ዓለም ያድነን ዘንድ ስለ ኀጢአታችን ራሱን ሰጠ፤ 5ከዘላለም እስከ ዘላለም ለእርሱ ክብር ይሁን፤ አሜን።
ወንጌል አንዲት ናት
6በክርስቶስ ጸጋ የጠራችሁን እርሱን ትታችሁ፣ ወደ ተለየ ወንጌል እንዲህ ፈጥናችሁ መዞራችሁ ደንቆኛል፤ 7እንደ እውነቱ ከሆነ ሌላ ወንጌል የለም። የሚያደነጋግሯችሁና የክርስቶስን ወንጌል ለማጣመም ጥረት የሚያደርጉ አንዳንድ ሰዎች አሉ። 8ነገር ግን እኛም ብንሆን ወይም የሰማይ መልአክ፣ ከሰበክንላችሁ ወንጌል የተለየ ወንጌል ቢሰብክላችሁ እርሱ ለዘላለም የተረገመ ይሁን። 9ቀደም ብለን እንዳልነው፣ አሁንም ደግሜ እላለሁ፤ ማንም ከተቀበላችሁት ሌላ የተለየ ወንጌል ቢሰብክላችሁ፣ እርሱ ለዘላለም የተረገመ ይሁን።
10አሁን እኔ ጐሽ ለመባል የምሻው በሰዎች ዘንድ ነው ወይስ በእግዚአብሔር ዘንድ? ወይስ ሰዎችን ደስ ለማሰኘት እየተጣጣርሁ ነው? ሰዎችን ደስ ለማሰኘት የምጥር ብሆን ኖሮ፣ የክርስቶስ አገልጋይ ባልሆንሁ ነበር።
ጳውሎስ በእግዚአብሔር መጠራቱ
11ወንድሞች ሆይ፤ የሰበክሁላችሁ ወንጌል ሰው ሠራሽ አለመሆኑን እንድታውቁ እፈልጋለሁ፤ 12ከማንም ሰው አልተቀበልሁትም፤ ከማንም አልተማርሁትም፤ ይልቁንስ በመገለጥ ከኢየሱስ ክርስቶስ ተቀበልሁት።
13ቀድሞ በአይሁድ ሃይማኖት እንዴት እንደኖርሁ፣ የእግዚአብሔርንም ቤተ ክርስቲያን እንዴት በእጅጉ እንዳሳደድሁ፣ ለማጥፋትም እንዴት እንደጣርሁ ሰምታችኋል፤ 14በእኔ ዕድሜ ዘመን ከነበሩት ከብዙዎቹ አይሁድ ይበልጥ በአይሁድ ሃይማኖት እልቅ ነበር፤ ስለ አባቶቼም ወግ እጅግ ቀናተኛ ነበርሁ። 15ነገር ግን፣ ከእናቴ ማሕፀን1፥15 ወይም ከመወለዴ ጀምሮ የለየኝና በጸጋው የጠራኝ እግዚአብሔር፣ 16በአሕዛብ መካከል ስለ እርሱ እንድሰብክ ልጁን በእኔ ሊገልጥ በወደደ ጊዜ፣ ከማንም ሥጋ ለባሽ ጋር አልተማከርሁም፤ 17ከእኔ በፊት ሐዋርያት ወደ ሆኑትም ወደ ኢየሩሳሌም አልወጣሁም፤ ነገር ግን ወዲያው ወደ ዐረብ አገር ሄድሁ፤ በኋላም ወደ ደማስቆ ተመለስሁ።
18ከዚያም ከሦስት ዓመት በኋላ፣ ጴጥሮስን1፥18 ግሪኩ ኬፋ ይለዋል። አገኘው ዘንድ ወደ ኢየሩሳሌም ወጣሁ፤ ከእርሱም ጋር ዐሥራ አምስት ቀን ተቀመጥሁ። 19ነገር ግን ከጌታ ወንድም ከያዕቆብ በቀር፣ ከሐዋርያት ማንንም አላየሁም። 20በምጽፍላችሁ ነገር በእግዚአብሔር ፊት ሐሰት እንደማልናገር አስረግጬ እነግራችኋለሁ። 21ከዚያም በኋላ፣ ወደ ሶርያና ወደ ኪልቅያ አገር ሄድሁ። 22በክርስቶስ ያሉት የይሁዳ አብያተ ክርስቲያናትም ፊቴን አይተው አያውቁም ነበር፤ 23እነርሱ ግን፣ “ቀድሞ እኛን ሲያሳድድ የነበረ ሰው፣ ከዚህ በፊት ሊያጠፋው ይፈልግ የነበረውን እምነት አሁን እየሰበከ ነው” የሚለውን ወሬ ብቻ ሰምተው ነበር፤ 24በእኔም ምክንያት እግዚአብሔርን አመሰገኑ።
11:1 a Bik 9:15 b Bik 2:24Nze Pawulo omutume, ataatumibwa bantu wadde omuntu, wabula eyatumibwa Yesu Kristo ne Katonda Kitaffe, eyamuzuukiza mu bafu, 21:2 a Baf 4:21 b Bik 16:6; 1Ko 16:1awamu n’abooluganda bonna abali nange tuwandiikira ekkanisa ez’e Ggalatiya, 31:3 Bar 1:7nga tugamba nti ekisa n’emirembe ebiva eri Katonda Kitaffe n’eri Mukama waffe Yesu Kristo bibeerenga nammwe; 41:4 a Mat 20:28; Bar 4:25 b Baf 4:20Kristo oyo eyeewaayo ku lw’ebibi byaffe, alyoke atununule mu mulembe guno omubi ng’okwagala kwa Katonda, era Kitaffe bwe kuli, 51:5 Bar 11:36aweebwe ekitiibwa emirembe n’emirembe. Amiina.
Tewali Njiri Ndala
61:6 a Bag 5:8 b 2Ko 11:4Naye mbeewuunya kubanga mukyuka mangu okuva ku oyo, eyabayita olw’ekisa kya Kristo, naye ne mukyuka mangu okugoberera Enjiri endala. 71:7 Bik 15:24; Bag 5:10Kubanga tewali njiri ndala, wabula mwawubisibwa abaagala okunyoola n’okukyusa Enjiri ya Kristo. 81:8 a 2Ko 11:4 b Bar 9:3Omuntu yenna, ne bwe tuba ffe, wadde malayika ava mu ggulu, bw’abuuliranga Enjiri okuggyako gye twababuulira, akolimirwenga. 91:9 Bar 16:17Nga bwe twasooka okwogera, bwe ntyo nziramu okukyogera nti, omuntu yenna bw’ababuulira Enjiri eteri eyo ggye mwakkiriza akolimirwenga.
101:10 Bar 2:29; 1Bs 2:4Kale kaakano nkolerera kumatiza bantu oba kusiimibwa Katonda? Oba ngezaako kusanyusa bantu? Singa nnali nkyagezaako okusanyusa abantu, sandibadde muddu wa Kristo. 111:11 1Ko 15:1Kubanga abooluganda, mbategeeza nti, Enjiri gye nababuulira teyeesigamizibwa ku muntu, 121:12 a nny 1 b nny 16era nange saagiweebwa muntu wadde okusomesebwa omuntu wabula Yesu Kristo ye yagimbikkulira. 131:13 a Bik 26:4, 5 b Bik 8:3Mumanyi nga bwe nnali nfaanana nga nkyagoberera eddiini y’Ekiyudaaya, nga bwe nayigganyanga ennyo Ekkanisa ya Katonda okugizikiza, 141:14 Mat 15:2era nga nnali omu ku bannaddiini abaakulaakulana mu ggwanga lyange, ne nsukkuluma ku Bayudaaya bannange be nakula nabo, era nagezaako nnyo nga bwe nasobola okugoberera empisa zonna ez’edda ez’amateeka g’eddiini yange. 151:15 a Is 49:1, 5; Yer 1:5 b Bik 9:15Naye Katonda bwe yasiima, eyanjawula okuva mu lubuto lwa mmange, n’ampita olw’ekisa kye, 161:16 a Bag 2:9 b Mat 16:17n’ambikkulira Omwana we ndyoke ŋŋende eri Abaamawanga mbabuulire Enjiri era sseebuuza ku muntu n’omu, 17newaakubadde okwambuka e Yerusaalemi okwebuuza ku batume, naye nagenda mu Buwalabu era oluvannyuma ne nkomawo e Damasiko.
181:18 a Bik 9:22, 23 b Bik 9:26, 27Awo bwe waayitawo emyaka esatu ne ŋŋenda e Yerusaalemi okulaba Keefa ne mmala naye ennaku kkumi na ttaano. 191:19 Mat 13:55Naye ssaalaba mutume mulala wabula Yakobo muganda wa Mukama waffe. 201:20 Bar 9:1Noolwekyo bye mbawandiikira, si bya bulimba mu maaso ga Katonda.
21Bwe navaayo ne ndaga mu bitundu eby’e Siriya n’eby’e Kirukiya. 22Era ekkanisa za Kristo mu Buyudaaya zaali tezinnategeera bwe nfaanana. 231:23 Bik 6:7Naye nga bamanyi nti, “Eyatuyigganyanga, kaakano abuulira okukkiriza kwe yagezaako okuzikiriza.” 241:24 Mat 9:8Era ne bagulumiza Katonda ku lwange.


text:
Amawulire
Abóludda oluvuganya bakusalawo kubya babaka
Ivan Ssenabulya
October 4th, 2021
Bya Prossy Kisakye,
Abóludda oluvuganya mu palamenti bakutuula mu kavubo basalewo oba bagenda mu maaso nokusalawo kwabwe okwasooka okwobutaddamu mu sseteserezo ku byekuusa ku babaka banabwe abakwatibwa.
Ku lwokubiri lwa ssabiiti ewedde ababaka abali ku ludda oluvuganya nga bakulembedwamu omukulembeze, Mathius Mpuuga, bekandaga ne bafuluma palamenti nga bawakanya engeri banabwe okuli omubaka wa Kawempe North Muhammad Ssegirinya nowa Makindye West Allan Ssewanyana gyebakwatibwamu nga kkooti emaze okubayimbula okuva mu kkomera
Bano bawera nti sibakudamu kutuula mu sseteserezo okutuusa nga banabwe baleetebwa mu kkoti oba okuyimbulwa.
Akulira ababaka abagira ku kaada ya DP mu palamenti Peter Okot, abtegezeza bannamawulire nti akulira oludda oluvuganya mu plamenti abayise munsisinkano olunaku olwenkya balabe ekidako.
Mu bayitibwa kuliko bannampala bebibiina ne baminisita mu gavt eyekisikirize.
Wabula ategezeza nti okwekandaga kwebakola bakufunyemu ebibabala kuba kati bamanyi banabwe gyebali era nga ne bannamateeka babwe bakkirizibwa okubalaba.


text:
1. Eyefuula omuntu n’akka, n’abeera ewaffe ku nsi,
N’attibwa ku lwaffe abantu, leero azuukidde.
Luwangula Kristu omuzira amegguzza (sitaani)
Olwaleero, leero tununuddwa.
Kristu avuddeyo amyansamyansa, ng’ayakayaka Yezu atangalijja
Kristu avuddeyo amyansamyansa, Alleluia
2. Olwaleero twenyumiriza, anti walumbe asingiddwa
Olwaleero tumukulisa nnyo, Kristu awangudde.
3. Eggulu n’ensi bisagambiza lwe Yezu Kristu omuwanguzi
Eyafa luli ku musaalaba, wuuno azuukidde.
4. Madalena akedde n’abalala ku ntaana bazze okuziraga
Babuliddwa anagyawo ejjinja, so Yezu yagenze dda.
5. “ Bakazi mmwe munoonya ani?” “Tunoonya Yezu eyaziikiddwa”
Taliimu muno anti takyali mufu, Yezu azuukidde.
6. Mugende mugambe era abatume be nti e Galiraya gyebaba balaga
Bamusangeyo gyeyabesoose anti bweyayogera.
7. Emirembe kummwe gibeera, nze nzuuno mmwe nno temuntya
Kambalage ebibatu, n’ebigere, anti nzuukidde.
8. Olwokuba ye okuzuukira nga n’obwaffe bukomye ku nsi
Tuli bagumu tulizuukira….Alleluia.


text:
Tiimu ya Uganda ey’omupiira gw’ebigere enkulu, Uganda Cranes erinnye ekifo kimu mu nsengeka za FIFA ezakafuluma.
Unganda nga ebadde mu kifo kya 77, kati ya 76 ku bubonero 1321.
Mu Mawanga g’Obuva Njuba bw’Africa, Uganda ekyenywerezza ku ntikko. Kenya yeddako mu kifo kye 103 nekuddako Rwanda (133) wamu ne Tanzania (134).
Ethiopia (146), Burundi (148) ne South Sudan (168) olwo nebagoberera.
Uganda yetegekera okwambalagana ne South Sudan omwezi ogujja emirundi ebiri egiddiringana mu kusunsulamu abanetaba mu mpaka z’Africa eza 2022 mu Cameroon.
Senegal (21), yekyalidde empanga ku lukalu lw’Africa. Tunisia eri mu kya 26, Algeria ya 30, Nigeria ( 32 ) ate nga Morocco eri mu kya 39.
Munsi yonna, Belgium, France, Brazil, England ne Portugal beebaddiringana mu bifo ebitaano ebisooka.


text:
Akonkona ku luggi Yezu akuyita wuuyo
Akonkona ku luggi ggulawo omutima gwo ggwe
Akonkona ku luggi omutima ggwe muwe agutwale
Obulamu Yezu abufuule bwonna.
1. Oli wuwe akunoonya jjukira nga wali omusenze
Bw’otyo n’omukyawa Yezu akomyewo ku luggi
Yezu ky’akugamba kinyweze bwe bulamu obuggya
Ensi eno tekupaaza Yezu n’omufiirwa yenna.
2. Bangi abagiganza ensi eno bw’ebalimba bw’etyo
Bangi n’ebapaaza bw’etyo n’ebalimbalimba
Weesigenga Yezu Mukama owone okufa ggwe
Kwata bye yagamba bw’otyo obe mulamu wenna.
3. Malirira okumwewa Yezu owone okusaaga
Kikakase okinyweze Yezu mutambulenga mwembi
Bingi by’olemedde sitaani kw’ayima akuswaze
Mweyambule omusuule wunno anaakuyamba waali.
4. Bangi b’anunudde Yezu ng’abasenza bw’atyo
Nga nange mw’ombalidde ekisa kye ndikitenda wonna
Talemwa Omuyinza Yezu ggwe bw’oba omusenze
Malirira okumwewa wuuno anaakuyamba waali.
5. Mutende Omuyinza Mukama atuyamba bw’atyo
Tumwesige atuyambe Mukama ye muyanbi waffe
Y’atuwanguza oyo bingi abiwugula oyo
Tusaanye tumusende, amiina emirembe gyonna.


text:
Amawulire
Entekateeka z’okudabiriza ekisaawe kyennyonyi ekye Gulu zikyagenda mu maaso
Ivan Ssenabulya
September 30th, 2021
Bya Benjamin Jumbe
Gavumenti ekakasizza nti entekateeka zikyagenda mu maaso, okudabiriza ekisaawe kyennyonyi ekye Gulu okukizza ku mutindo gwensi yonna.
Kino kyadiridde okwemulugunya ku kasoobo engeri enytekateka zino, bwezikwatiddwa, atenga kwo okudabiriza ekisaawe kye Kabale kwo kuegnda bukwakku.
Bweyabadde ayanukula ku kwemulugunya okwaleteddwa ababaka ku nsonga eno, minisita omubeezi owebyentambula Musa Ecweru yagambye nti ekisaawe kye Gulu kyatongozebwa ngekifo abantu webafulumira nokuyira egwanga.
Agambye nti babaga entekateka enagobererwa okukidabiriza, okukizza ku mutindo.
Agambye nti bali mu ntekateeka okunoonya ssente, obukadde bwa $ 55 ezetagibwa okutereeza ekisaawe kino.


text:
Amawulire
Nnabambula wómuliro asanyizaawo emmali ya basuubuzi e Jinja
Ivan Ssenabulya
October 2nd, 2021
Bya Nakato Tausi,
Abasuubuzi abakakalabiza emirimu gyabwe mu kibuga kye Jinja City gebakaaba gebakomba oluvanyuma lwa nnabambula womuliro ogutte amadduka 12 mu kiro ekikeseeza olwaleero ebintu bya bukadde na bukadde ne bibengeya.
John Bogere,omu kuberabideko atubuulidde nti poliisi etuuse mu budde okugezako okutakiriza emmali ya basuubuzi wabula gusigadde guteta.
Omuliro wegukwatidde abasuubuzi bbadde banyuse emirimu gyabwe mu budde bwa kafyu
Abawulidde ku mawulire gano basobodde okukomawo okulaba nti bataasa emmali yabwe wabula nga tekikyasoboka
Samuel Mulondo, omu kubannyini madduka agakutte omuliro akulukuse amazima bwategezeza nti abadde akyalwanagana na mbeera ye kirwadde kya covid-19 ekyabakosa kati tamanyi kyazaako.
Akulira poliisi ezikkiriza omuliro mu bitundu kye Kiira Rashidi Kamayo, agambye nti omuliro gwatandise kusaawa nga 9:20pm era ebizimbe 12 byebikosedwa
Okunonyereza ku kiviriddeko omuliro guno kutandise.


text:
Pooriisi omuri Kampala eriyo necondooza okweitwa kw’omwaana w’omwishiki w’emyaka 10 ow’omubiri gwe gwashangwa gukomire omukadeeyi
Luke Oweyesigire , omuhwezi w’omugambirizi wa pooriisi ya Kampala n’emyamya egihereire yaagira ngu omugydnzi yamanywa nka Ratifah Namawejje kuruga omukyaro kya Kirawataka omuri Kampala.
Pooriisi yaagira ngu omubiri gw’omwaana ogu gwarebwa abatuura b’omukyaro kya Katoogo zone Kirawataka omukasheeshe k’erizooba.
Ebyahikireho omukucondooza nibyoreka ngu n’obu omwana ogu abaire ari muto, beitu abaire nakora omumaka ga Gerald Sematiko.
Owoyesigire yaagira ngu omubiri gwa Ratifah Namawejje gwatwarwa omu irwariro rya Mulago kwongera kugukyebera , obwo okucondooza kukiriyo nikugumizamu.


text:
January /Nampira
February /Namusebuko
March/ Mulyaiva
April /Namubonge
May /Namatu
June/ Namwendwa
July/ Namugero
August/ Nabirime
September/ Namugozi
October/ Namutyabuko
November /Nkazaluya
December /Namuwawuzo
(Andrew Kaggwa)
MAFUBIRA PULAYIMALE
AKAKIKO K’OLUGANDA, OLUSOGA, OLUGWERE KATONGOIZA EBIBIINA BY’OKUSOMA MU MASSOMERO
AKAKIKO akavunanizibwa okutumbula ennimi edhobuwangwa aka Luganda, Lusoga, Lugwere katongoyiza ebibina by’abassomi nkhani Readers Clubs ebinasomesanga abana ku massomero ennimi edhobuwangwa nailala olusogha.
Ebibiina bino byatongozeibwa mu massomero okwabaire elya Mafubira Primary School nhi Spire Road Primary School era nga akakiiko k’abatoneire ebitabo eby’okusoma nkhani Text Books.
Omugenhi omukulu ku mukolo yabaire omulambuuzi w’amassomero mu kitundu kya Butembe mu disitulikiti ye Iyindha, Lydia Namuwaya.
Namuwaya yeinhamiire olw’abassomesa abangi abatendekebwa mu luzungu era balukozesa ku massomero gyebaba bawerezeibwa okussomesa ekintu ekileteire abana obutasoma mu nnimi dhaibwe edhobuwangwa.
Yasabye akakiiko ka Luganda, Lusoga, Lugwere okuvaayo kategeke emissomo egy’okubangula abassomesa okussomesa mu nnimi edhobuwangwa basobozese abana okudhimanha badhogere era badhiwandiike.
Namuwaya yasabye abazaire okwongera okussomesa abana baibwe olulimi oluzaliranwa geza nga olusogha mukiseera abana kyebatandikiramu okweegha okwoghera.
Pulezidenti w’akakiiko kanho aka Luganda, Lusoga, Lugwere ayetebwa Margaret Nankinga yabairewo mukutongozza ebibiina ebyo mu maasomero era yakobye nti abakulembezze b’amawangha ag’endhawulo mu Africa batyama mu lukiiko olwa African Union baikiriziganhia okutumbula ennimi edhobuwangwa mu mawangha gaibwe nga babita mu kakiiko ka African Academy of languages (ACALAN).
Era mu Uganda akakiiko ka ACALAN kayongera k’atondagho akakiiko ka Luganda, Lusoga, Lugwere Cross boarder Language Commission nga kamazze omwaka mulamba bukya katondhebwagho.
Nankinga yakobye nti abassomesa n’abakoze ekinene okukyayisa abana mu massomero okussoma mu nnimi edhobuwangwa olwokuba buli kyebabassomesa, kiba mu lulimi luzungu era n’okusaba abassomesa bakyuseemu bakubirizze n’okwendeza abana olulimi lwaibwe Olusogha.
Yayongeireku nti ennimi edhobuwangwa dhirina bingi byedikweeka okugeza nga amagezi g’obuzaliranwa, amagezi ag’ekikugu, empisa dhaibwe edhobuntu nebindhi bingi byebatasainhe kufiirwa.
Yainhonhoire nti omwana yena yena bwayega ennimi edhobuwangwa kimwanguyira okussoma obutabo obw’engero, okuwandiika n’okwegha ennimi edhindhi mubwangu.
Nankinga yasabye abakulu b’amassomero balonde mu bassomesa baibwe abanakulira ebibiina ebyo ebyatongozeibwa mu massomero gaibwe.
Abana abassomi baasomye engero edhabaire mu lulimi Olusogha era abandhi baayemba enemba edholusoga.
(DONALD KIRYA)
Mafubira Primary
Spire Road Primary
E BUSOGA KUSAGAMBA, B’AFUNIE KYABAZINGA OLUVAINHUMA LW’EMYAKA MUKAAGA
Abasoga b’afunie akaseko ku matama oluvainhuma lw’okufuna Kyabazinga omuyaaka oti mugaire, nga ni William Gabula Nadiope 1V, eyalondeibwa ku kitebe ky’Obwakyabazinga e Bugembe.
Kyabazinga Gabula, mwidhukulu w’eyaliku Kyabazinga wa Busoga,Sir William Wilberforce Kadhumbula Nadiope,yalondebwa Abalangira 10, abaikirizagania nti Gabula n’asaniire okutwala Busoga mu maiso, nti naidha okutoolawo enkeyana edh’obusika endhibairewo okumala emyaka omukaaga.
Abalangira okutuuka ku kino b’ali batuukiriza obweyamo bwebaakolera Abasoga nti 27 August lulija okutuuka nga Busoga bali kukiraga bulage Kyabazinga era bwekyaabaire, b’alonda Gabula nga 23 August 2014.
W’osomera bino, Gabula b’amutuumye amainha agaweraku nga Kyabazinga, landiroodi, Ekisegese ekitaliibwa Nsolo, Liiga lyante eritaliibwa nseete, Iseiffe, Lwiigi lwa ngada, Maino ga ngoina agaluma ni kolaansi, n’agandi mangi.
Gabula yabiseemu nga tavuganhiziibwa.
Okulondebwa kwa Gabula kw’abaire kwa kibwaatukira kuba ezira eyamahie kuba Abalangira 10 b’abaire baidhye okusemba amainha g’aba Minisita ni Katukiro wa Busoga, Abaire akola nga Kyabazinga, David Kaunhe Wakholi geyabaire aleese, meeni ekintu ky'edomola omulundi mulala by’aira mu bya kulonda Kyabazinga.
Ng’Abasoga bwebakoba bati “Azirawo tibamugulira mukazi,” Gabula yabitamu nga tavuganhiziibwa kuba Omulangira Edward Colombus Wambuzi abaire akeeyanira eikonero yali taidhye.
Oidhi okuva einhuma ere, Wambuzi abaire y’epena enkiiko edh’Abalangira ng’akoba mbu tikimwetaagisa kwidha kuteesa kubya Busoga kuba mbu ni Kyabazinga wa Busoga, eyalolondebwa nga 30 0ctober 2008 nga Ise Henry Wako Muliko y’akafa.
Abalangira ab’alonze ni bano n’Amaasaza gaibwe: Wellington Tabingwa Nabwana (Luuka), Patrick Izimba Gologolo (Kigulu), Samuel Kamaga Nkono (Bukono), Samuel Nkuttu Menyha (Bugweri), William Gabula Nadiope 1V(Bugabula BB-Kamuli), Jahi Juma Luba Munuulo (Bunyha), John Ntale Nanhumba (Bunyholi) David Kaunhe Wakholi (Bukholi) , Yekoniya Isiko Kisiki( Busiki) ni Yasin Ntembe Waguma.
Ng’amaze okulondebwa, b’amulaze Olukiiko lwa Busoga ku kitebe ky’Obwakyabazinga era lw’amwiikiriiza ate b’amutwala mu kasozi Mpumwire yebaamukoleireku emikolo egy’ekinnansi, wagati mu nduulu, emizira, engoma, engalabe, ensaasi n’engwaala edh’Abaswezi.
Wiki eweire, Pulezidenti Museveni yayese Kyabazinga Maka g’Obwapulezidenti Entebbe y’amuyozaayoza b’alya n’ekyemusana era yasuubiza okuba omugeni omukologho ku mukolo gw’okumutwiikira (Cononation).
Enteekateeka gy’okutyama Kyabazinga dhija mu maiso waire ng’Omulangira Wambuzi ali kw’ekalakaasa nti ni Kyabazinga omutuufu, era nti n’ajja okwingira Olubiri gavumenti lweyazimbira Obwakyabazinga ku kasozi e Igenge.
Buti buli w’obita, ekiri ku minwa dh’Abasoga kya kuwaana Kyabazinga, bati “Gabula afumvughe (awangaale), obufulu bufe abaana bawone olunkusense.”


text:
Bass; Ekitiibwa kibe mu ggulu eri Katonda
Chorus;
Emirembe n’essanyu essa bikke mu nsi yonna yonna,
Mu b’omwoyo omulungi, Katonda gw’ayagadde atyo, Emirembe wonna
1. Olw’ekitiibwa kyo Mukama Mukama wonna tukusinza,
Tukugulumiza tukutenda weebale byonna by’okoze.
2. Mu ggulu Katonda ggwe Kabaka waffe wonna tukusinza,
Taata Katonda tukutenda n’essanyu olw’obuyinza bwo.
3. Mukama waffe Omwana wa Katonda ggwe Yezu Kristu,
O Kaliga aka Katonda Mwana Katonda gw’alina.
4. Ggwe aggyawo ebibi by’ensi saasira ffe tusaasire.
Ggwe aggyawo ebibi by’ensi wuliriza okwegayirira kwaffe.
5. Ggwe atudde ku ggwa ddyo gwa Patri tusaasire (2)
6. Olw’okuba ggwe wekka omutukirivu ggwe Kabaka wekka
Olw’ekitiibwa kyo Yezu Kristo osukulumye wonna wonna.
7. Nga muli wamu n’omutiibwa oyo, Mwoyo Mutuukirivu,
Mu kitiibwa kya Katonda Patri Amiina Emirembe.


text:
Olwaleero nga 18th, January, 2018, abantu ba Ssabasajja okuva mu Ggombolola Ssabagabo Kibibi-Butambala baleese Amakula embuga. Amakula gano bagakwasiza Katikkiro w'ebyalo bya Kabaka Owek. David Lubega Mutunzi.
Nga ayogerako nabo, Owek. Mutunzi akatirizza amakulu agali mu kuleeta Amakula embuga. Agambye, Amakula galeetebwa abantu ba Kabaka okulaba nga embiri zza Kabaka temugwaamu mmere. Ekirala, Amakula lwe lutindo olugata Kabaka ku bantu be butereevu.
Tukuletedde ebifananyi ebiraga nga omukolo nga bwegubadde.


text:
ROM – – Bible en mashi du Congo
Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya
bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,
Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.
AMARUBA GA MUTAGATIFU PAOLO
Enshokolezi
Paolo ali Muyahudi w’omu bûko bw’omulala gwa Benyamini, ci erhi anali Muroma. Aburhiragwa e Tarsi omu Silisiya, nk’omu mwâka gwa 10. Alereragwa e Yeruzalemu omu Bafarizeyi. Hofi h’omwâka gwa 36, erhi ali omu njira mpu agend’igwârha abakristu b’e Damasi, abonekerwa na Nyakasane Yezu, na kurhenga olwo lusiku, ahinduka ntumwa yâge, amukolera n’omurhima gwâge gwoshi n’emisi yâge yoshi; ayigîriza Emyanzi y’Akalembe ya Nnâmahanga hoshi hoshi, kurhenga e Yeruzalemu kuhika e Roma, ciru nkaba n’e Hispaniya. E Roma yo ahânyire ecimanyîso cizinda c’obuzigire bwâge kuli Kristu, àmufîra omu mwâka gwa 67. Paolo àrhusigîre Maruba 13:
1. Amaruba ayandikiraga abemezi b’e Roma (Rm), erhi ali e Korinti omu mwâka gwa 57 erhi gwa 58.
2. Amaruba marhanzi ayandikiraga abemezi b’e Korinti (1Kr), erhi ali e Efezi, omu mwâka gwa 57.
3. Amaruba ga kabiri arhumiraga abemezi b’e Korinti (2Kr); agaya ndikiraga e Macedoniya, omu mwâka gwa 57.
4. Amaruba ayandikiraga abakristu b’e Galasiya (Gl), hoji h’omwâka gwa 57; ali e Efezi erhi e Macedoniya.
5. Amaruba ayandikiraga abakristu b’e Efezi (Ef), erhi ali omu mpamikwa e Roma, omu mwâka gwa 63.
6. Amaruba arhumiraga ebemezi b’e Filipi (Fl), nkaba omu mwâka gwa 63, erhi ali mubohe e Roma.
7. Amaruba arhumiraga abakristu b’e Kolosi (Kl), erhi ali mushwêke e Roma, omu mwâka gwa 62.
8. Amaruba marhanzi ayandikiraga abakristu b’e Tesalonika (1 Ts), nkaba erhi ali e Korinti, omu mwâka gwa 50 erhi gwa 51.
9. Amaruba ga kabiri ayandikiraga abakristu b’e Tesalonika (2 Ts); nago agayandikiraga e Korinti omu mwâka gwa 50 erhi gwa 51.
10. Amaruba marhanzi arhumiraga Timoteyo (1 Tm), erhi ali e Macedoniya, hofi h’omwâka gwa 65.
11. Amaruba ga kabiri arhumiraga Timoteyo (2 Tm), embere afîre Kristu e Roma, omu mwâka gwa 67. Ago maruba ko kanwa kazinda k’entumwa Paolo.
12. Amaruba arhumiraga Tito (Tt), erhi ali e Macedoniya, hofi h’omwâka gwa 65.
13. Amaruba ayandikiraga mwemêzi muguma w’e Kolosi, izîno lyâge ye Filemoni (Fm), erhi ali omu mpamikwa e Roma, omu mwâka gwa 62.
AMARUBA MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABAROMA
1
Omusingo
1 Paolo, mwambali wa Yezu Kristu, wahamagalagwa mpu abe ntumwa, aberûlwa mpu amanyîse Emyanzi y’Akalembe ka Nnâmahanga, 2 eyo Myanzi y’Akalembe Nyamuzinda alaganyagya kurhenga mîra omu kanwa k’abalêbi bage omu Mandiko matagatifu, 3 eyêrekîre Mugala wâge w’omu bûko bw’omulala gwa Daudi oku maburhwa g’omubiri; 4 erhi afûka omu bafîre ayêrekana oku anali Mugala wa Nyamuzinda ogwêrhe obuhashe bunene bwa kuli Mûka Mutagatifu, ye Nnawirhu Yesu Kristu, 5 ye warhushobôzagya enshokano anarhujira ntumwa, mpu rhuyigîrize abantu b’amashanja goshi okumuyemêra n’okumuyumva, lyo izîno lyâge lija irenge; 6 ninyu muli ba muli bo, mwe muhamagîrwe na Yezu Krìstu, 7 mwe barhonyi ba Nnâmahanga muli e Roma, mwe muhamagîrwe mpu mube batagatifu, kuli mwe engalo n’omurhûla gwa Larha Nnâmahanga na Nyakasane Yezu Kristu.
Omunkwa n’omusengero
8 Burhanzi mvunzire Nyamuzinda wâni omunkwa muli Yezu Kristu erhi mwe murhuma mweshi, bulya obuyemêre bwinyu bwàdesirwe omu igulu lyoshi. 9 Neci, Nnâmahanga yenene, oyu nkolera n’omurhima gwâni gwoshi nka naderha Emyanzi y’Akalembe y’Omugala, 10 amanyire oku ntahusa okumukengêra, n’okunshega ngasi kasanzi omu nsengero zâni nti mbone lero amango minja g’okuhika emwinyu, akaba Nyamuzinda alonzize. 11 Bulya bwenêne ncifinjire okumubona, lyo muhâbwa oku nshokano y’obunya-mûka y’okummuzibuhya; 12 rhubone oku rhwahânana omurhima, mw’oyo nani, omu buyemêre bwirhu rhweshi. 13 Bene wirhu, ntankamufulika oku nakag’ilâlira kanji-kanji okuhika emwinyu, lyo ndya oku ntanda yinyu nk’eyimbugana emwa abantu b’agandi mashanja; ci kuhika buno nakabona ebihânzo. 14 Ndi muntu w’Abagerekia nk’oku ndi w’abashenzi, ndi w’abasomire n’ow’abahwinja. 15 B’obu bubidu nti mmulerhere ninyu Emyanzi y’Akalembe, mwe bantu b’e Roma.
I. Obucunguke burhenga omu buyemêre
Obuzine bw’omushinganyanya buba buyemêre
16 Emyanzi y’Akalembe ntayibêra nshonyi; bulya eri misi ya Nnâmahanga ociza ngasi mwemêzi, burhanzi Omuyahudi, kandi Omugereki. 17 Bulyâla obushinganyanya bwa Nyamuzinda buciyêrekana muli ye, bwo bushinganyanya burhenga omu buyemêre bunakomeza obuyemêre, nka kulya biyandisirwe, mpub: obuzîne bw’omushinganyanya buba buyemêre.
Oburhe bwa Nyamuzinda oku banya-byâha
18 Bulyâla kurhenga empingu Nyamuzinda ayêrekana obukunizi bwâge oku ngasi bubî na ngasi bulyâlya bw’abantu bahindula obushinganyanya bwa Nnâmahanga buja bw’obulyâlya bwâbo; 19 bulya ebyankamanyibwa bya Nnâmahanga, babimanyire: Nnâmahanga yenene abayêresirebyo. 20 Kurhenga okulemwa kw’igulu, ebirhabonwa bikola bimanyîkana oku biremwa alemire, nk’obuhashe bwâge bw’ensiku n’amango erhi obunyabuzinda bwâge. Co cirhumire barhankabêrwa bwonjo, 21 kulya kuba bàmanyire Nnâmahanga barhanamukuzagya nka Nnâmahanga, barhanamuvugaga omunkwa; ci bôhe bàhabukira omu nkengêro za busha, n’omurhima gwâbo guhusire gwàyunjula mwizimya.
22 Mpu bayengeha, kwashuba kuhwinjagala. 23 Erhi bahika aho, bahindula irenge lya Nyamuzinda orhankafa nshushano za muntu cibolêreza, n’ez’orhunyunyi, n’ez’ensimba zigendera oku magulu gani n’ezigendera oku nda. 24 Co càrhumire Nyamuzinda abaleka: omu kushimba enyifinjo z’omurhima gwâbo. 25 Abôla bahingîne okuli kwa Nnâmahanga eby’obunywesi, bàharâmya banakolera eciremwa ahali ha Lulema mugishe ensiku n’amango. Amen!
26 Okwo kwarhuma Nyamuzinda abakabulira omu iralà libî bwenêne: bakâbo bàleka okukolesa emibiri yâbo oku kujira ebishingânîne, bàjira okurhakwânîni obworhere bw’omukazi; 27 n’abalume kwo na kwo: baleka bakâbo, bashimbana bône na bône, balume bajira oku bâbo balume ebirhankaderhwa, na ntyo bahâbwa omu mubiri gwâbo oluhembo lukwânîne obuhûrha bwâbo. 28 Bulya barhalonzagya okumanya kwinja Nnâmahanga, Nnâmahanga naye àbakabulîre omu murhima gwâbo guhûsire n’omu bijiro birhakwânîni.
29 Bayunjwîre obubî bwa ngasi lubero: obushombanyi, okuziga eby’en’igulu, okuhusha, okucifinja ebya bene, okunigana, ennongwe, oburhebanyi, obwengûza bubî, akalimi kabî, 30 ukushobeka abandi busha, okushomba Nnâmahanga, okujacirana, okucibona, okucikunga, okuba ntwâli omu kujira amabî, okuba bigamba, 31 okuba bizuzu, ndyâlya, bamînya, n’okurhayumva lukogo. 32 N’obwo barhahabiri irhegeko lya Nnâmahanga oku abajira ebya bene ebyo bali ba kufa, kurharhuma barhabijira bône, ciru n’okuha abandi babijira omurhima.
2
Oku Nyamuzinda abêraga Abayahudi burhe
1 Co cirhumire nawe, ciru wankaba we ndi, orhankayêra ciru n’ehitya, we okâtwa olwa bene, bulyâla omu kutwa olwa bene, kuciyâza ociyâza; kulya kuba, wâni nyamutwa-olwa-bene, oku ajira kwo nawe ojira. 2 Rhurhanahabiri oku abajira bene okwo Nyamuzinda ye batwîra oluhanja lw’okuli. 3 Nawe, we kâtwa emanja z’abajira ntyo, n’obwo nawe kw’oli akâbo, k’omanyire mpu wafuma oluhanja lwa Nyamuzinda? 4 Nkabaga kugayaguza ogayaguzize obuhirhi bw’obwinja n’olukogo n’obutûdu bwâge? K’orhishi oku obwo bwonjo bwa Nyamuzinda bukulalisire mpu ocîyunjuze? 5 Obula ohûsize omurhima gwâwe orhanalonza okucîyunjuza, k’orhishi oku odwîrhe wacihakira enguli y’obukunizi oku lusiku lwa ngerera-hano, lwo lusiku olubanja lw’okuli lwa Nyamuzinda lwânabonekane, 6 alyûle ngasi muntu nk’oku ebijiro byâge binakwânînec: 7 abantu bacishwêkera oku kujira aminja, abalonza irenge n’obukuze n’okurhafa, abashobôze obuzîne bw’ensiku n’amango; 8 nabo abagoma, balya barhakenga okuli, balya banywâna n’obubî, bâbone obukali n’obukunizi. 9 Obuhanya n’amalibuko garheganyizîbwe ngasi muntu ojira amabî: burhanzi Abayahudi, kandi Abagereki; 10 ci irenge n’obukuze n’omurhûla birheganyizîbwe ngasi muntu ojira aminja: burhanzi Abayahudi, kandi Abagercki; 11 bulya Nyamuzinda arhajira kabôlo.
Oluhembo lw’abarhayishi Amarhegeko ci bajira aminja
12 Ngasi bantu boshi bajizire kubî buzira irhegekod, bafe buzira irhegeko; na ngasi bajizire kubî banamanyire irhegeko, banatwîrwe olubanja nk’oku irhegeko linadesire. 13 Bulya arhali abayumvîrhiza amarhegeko kwône bo bêru-kwêru embere za Nnâmahanga, ci abajira oku amarhegeko gadesire bo bayêre.
14 Ngasi mango abapagani bakulikira obworhere bwâbo bwinja ciru ankaba barhagwerhi marhegeko, bakajira ebijiro binja, omurhima gwâbo gunabêre ahali h’amarhegeko. 15 Banayêrekane oku amarhegeko gali mayandike omu murhima gwâbo; entimanya zâbo zinahamîrize ntyo, n’omurhima gwâbo hali amango gubabwîra oku bajizire kubî.
16 Kwo byabwikûke ntyo, nk’oku nyigîriza omu Myanzi yâni y’Akalembe, amango Nyamuzinda arhuma Kristu mpu atwe olubanja lw’ebifulisirwe omu mirhima y’abantu. 17 Ci kwône, we negenera okuderhwa Muyahudi, we yegemera amarhegeko, we cikuza muli Nnâmahanga, 18 we yishi obulonza bwâge, we yish’ihanûla ebiri binja mpu we wayigîrizîbwe amarhegeko, 19 we cikubagira mpu oli cirongôzi c’emihûrha, mpu oli kamole k’abali omu mwizimya, 20 we mwigîriza w’abahwinja, mwalimu w’ebirhaba mpu obwenge irhegeko likuzabûlire ebinwa by’obumanye n’eby’okuli! 21 Ewâni sho! oyigîriza abandi, ci orhacîyigîriza wene! Ohanûla okurhazimba, ogal’izimba wene! 22 Ohanza okuhusha, onagal’inahusha! Onadere mpu oshomba enshushano z’abazimu, ogal’inakazimba omu ngombe zâbo! 23 We negenera irhegeko, ogal’inakalivuna, kugayisa ogayisa Nyamuzinda. 24 Nka kulya biyandisirwee: mwe murhuma izîno lya Nnâmahanga lijâcirwa omu mashanja.
Okukembûlwa
25 Okukembûlwa, neci, kwanakulerhera amakwânane, akaba oshimba amarhegeko; ci akaba orhashimba marhegeko, we wàkembwîrwe, okola oli nk’orhakembûlagwa. 26 Omuntu orhali mukembûle, erhi akashimba amarhegeko, k’arhumânîni n’owakembwîrwe n’obwo arhakembûlagwa? 27 N’oyo muntu oshimba amarhegeko, ciru akaba arhali mukembûle, ayish’itwa olwâwe, we vuna amarhegeko n’obwo wàkembwîrwe. 28 Bulya Omuyabudi arhali omu masù abonekera, n’obukembûle arhali omu mubiri bubaf. 29 Omuyahudi menemene omu murhima obuyabudi bwâge buba; n’obukembûle bw’okuli omu murhima buba, buba bwa murhima; ci burhaba bwa nyandiko. Obukembûle bwa bene obwo burhenza obukuze, arhali emwa abantu, ci emwa Nnâmahanga.
3
Ntâco cankacika ebi Nyamuzinda alagânaga
1 Cici Omuyabudi alushinekwo, nisi erhi bunguke buci okukembûlwa kumulerhera? 2 Bunji bwenêne na bwa ngasi lubero! Burhanzi, bo Nnâmabanga arhanzir’ibîsa ebinwa byâge. 3 Ewe! akaba baguma muli bo bahindusire ndyâlya, k’obulyâlya bwâbo bwankarhuma Nyamuzinda arhajira ebi alaganaga? Ciru n’ehitya! 4 Rhuyishi oku Nyamuzinda arhanywerha, ci ngasi muntu kujalira ajalira, nk’oku biyandisirwe, mpug: Ly’oyêra omu binwa byâwe, onayâze abakuheka lubanja. 5 Ci akaba obubî bwirhu buyêrekana obushinganyanya bwa Nyamuzinda, kurhi rhwaderhaga? Ka Nyamuzinda arhali mubî erhi arhukunirira? (Namaderha nka kula abantu baderha). 6 Ciru n’ehitya! Acibaga, kurhi Nyamuzinda ali ayish’itwa olubanja lw’igulu? 7 Ci akaba obunywesi bwâni buyêrekana irenge lya Nnâmahanga omu kumanyisa oku ye Nnamuderha-okuli, cankacirhuma nganjirwa omu banya-byâha. 8 Erhi kandi, nk’oku baguma barhuhambâra, cankarhuma rhurhajira amabî lyo aminja garhengamwo? Aba bene abo bakwânîne obuhane.
Nta muntu mwimâna
9 Kurhi birigi? Ka rhulushîne? Ciru n’ehitya! Bulya rhwadesire nti Abayahudi n’Abagereki bali banya-byâha boshi, 10 nk’oku biyandisirwe, mpu: Nta muntu mwimâna, ntâye ciru n’omuguma; 11 nta murhimanya, ntaye alonza Nyamuzinda. 12 Boshi bali mihabwe, boshi bahindusire babî kuguma. Nta muntu ojira aminja nanga, ntâye ciru n’omuguma. 13 Omumiro gwâbo eri nshinda eyashamire! Olulimi lwâbo luyunjwîre bulyâla! Marhi ga mpiri gababa omu kanwa, 14 n’akanwa kâbo kayunjwîre obuhehêrere n’obukali. 15 Amagulu gâbo gaba mangu oku kugend’ibulaga omuko; 16 aha bagera biguka bahasiga n’obuhanya. 17 Enjira y’omurhûla barhayiyishi; 18 Okurhinya Nyamuzinda kurhababa ebusùh. 19 Rhurhanababiri oku ebiri omu Ndagâno ya mîra byoshi bireyekîre abayihâbagwa, lyo ngasi kanwa kabulika, lyo na ngasi muntu abona oku ali mubî embere za Nyamuzinda. 20 Bulya embere zâge nta muntu ciru n’omuguma wâyêre mpu okwenge ashimbire amarhegeko; kulya kuba nta cindi amarbegeko gajira okurhali kumanyisa ebyâha.
Obucunguke n’obuyemêre eri nshokano ya Nnârnahanga
21 Buno lero, buzira irbegeko, Nyamuzinda ayêrekîne obwimâna bwâge buhamirizibwa n’lrhegeko n’Abalêbi. 22 Obwo bwimâna bwa Nyamuzinda buhâbwa abayemêra Yezu Kristu. Buhâbwa abemezi boshi, bulya nta kanâna. 23 Boshi bajizire ebyâha, baheza irenge lya Nyamuzindai, 24 na kandi boshi bajirwa bêru-kwêru n’engalo y’olukogo lwâge erhi bucunguzi buli muli Kristu Yezu burhuma, 25 ye Nyamuzinda acishozire mpu abe nterekêro y’okulyûla cebyâha n’omuko gwâge erhi buyemêre burhuma. Na ntyo ayêrekana obwimâna bwâge omu kurhababalira ebyâha bya mîra, 26 amango Nyamuzinda ali atûzire; alonza okuyêrekana obwimâna bwâge mwo gano mango, mpu lyo aba muciza, anacize ngasi oyemîre Yezu.
Buyemêre burhuma rhwacira
27 Cici cirhuma omuntu acîkuza? Ntâco. Irhegeko lihi lirhumire ciba ntâco? Ka lya bijiro? Nanga, ci irhegeko ly’obuyemêre. 28 Bulya rhumanyire oku omuntu ajirwa mwêru-kwêru n’obuyemêre, buzira bijiro by’amarhegeko. 29 Ewe! ka Nyamuzinda akolaga Nyamuzinda wa Bayahudi bône? K’arhaciri w’agandi mashanja goki? Neci, ali w’agandi mashanja nago, 30 bulya Nyamuzinda aba muguma toro: ye wâcize abakembûle erhi buyemêre burhuma, n’abarhali bakembûle erhi buyemêre burhuma. 31 Ka rhwamakundula amarhegeko erhi buyemêre burhuma? Kunywerha! Ciru rhuzibuhize amarhegeko erhikwo.
4
Olwiganyo lw’Abrabamu
1 Kurhi rhwaderhaga kuli Abrabamu, shakulûza wirhu w’omubiri? 2 Akaba Abrabamu omu bijiro byâge arhenzagya obushinganyanya, agwêrhe igwarhiro ly’okucîkunga; ci kwône arhali embere za Nyamuzinda! 3 Agwarhi, kurhi Amandiko gadesire? Mpuj: Abrahamu ayemîre Nnâmahanga, n’okwo kwarhuma aba mushinganyanya. 4 Eci omuntu abemberwa omukolo gwage, erbali ngalo; ci kuba kulyftlwa. 5 Ci erhi akaba arbajiziri cici, ayemere kwòne ocèsa abanya-byaba, obwo erhi buyemêre bwage burbumire ayèra. 6 Kwo Daudi adesire, mpu ali muny’iragi omuntu Nniìmabanga ashoboza obusbinganyanya buzira okulola ebijiro byâge, erhi: 7 Iragi lyabo abababalirwa ebitumulo byabo n’ab’ebyaba byabo bifunisirwc! 8 Tragi lyage omuntu Nyakasane arhatumuza câha!k 9 Ewe! k’eryo iragi liri ly’abakembwîrwe bône, nisi erhi n’abarhakembûlagwa? Bulya rhudesire nti obuyemêre bw’Abrabamu bwarhumire aba mushinganyanya? 10 Aligi omu bworhere buci erhi alolwa ntyo? K’amango ali amakembûlwa, erhi amango arhàli aj’ikembûlwa, ci embere akembûlwe. 11 Anacihâbwa obwo enzigo y’okukembûlwa mpu ebe cimanyîso c’obushinganyanya obuyemêre àli agwêrhe embere akembûlwe bwamulerheraga. Na ntyo ahinduka ishe wa balya boshi bayemêra barhanakembwîrwi, mpu lyo nabo bahàâbwa obushinganyanya; 12 ahinduka n’ishe w’abakembûle, arhali balya banegenera kwône okukembûlwa kwâbo, ci balya bakulikira omukâba gw’obuyemêre larha Abrabamu àli agwêrhe embere akembûlwe. 13 Ntyo, arhali marhegeko garhumaga Abrabamu boshi n’iburha lyâge alaganyibwa oku ayish’iyîma omu igulu; bushinganyanya burhenga omu buyemêre bwarhumaga. 14 Bulya, akaba akashambala kali ka bene-amarhegeko, nta kamalo obuyemêre bucigwêrhe, n’eciragâne ciri ca busha; 15 bulyâla lrhegeko lilêrha obukunizi; ci aha irhegeko lirhali, nta kulivuna. 16 Eco co cirhuma akashambala kalerhwa n’obuyemêre, mpu lyo kaba ngalo; na ntyo endagâno ekwânane iburha lyoshi, arhali elicikubagira amarhegeko lyône, ci n’elicikubagira obuyemêre bw’Abrahamu, larha wirhu rhweshi, 17 nkoku biyandisirwe, mpul: Nakujizire ishe w’amashanja mwandu. Oyôla ye larha embere za Nyamuzinda, ayemêraga oku Ye galulira abafîre obuzîne, anahamagale cbirhahali mpu bibêho.
Obuyemêre bwa Abrahamu n’obw’omukristu
18 Omu kulangalira ebirhankahashikana okulangalirwa, Abrahamu ayemiîre, na ntyo ahinduka ishe w’amashanja mwandu, nk’oku àli abwizirwe, erhim: Ntyo kwo iburha lyawe lyaba. 19 Buyemêre bukomîre asinzizemwo omubiri gwâge gwàli gukola guhozire, – àli cingana myâka igana -, n’omula gwa Sara gwàli gukola guhuhire. 20 Arharhindiraga erhi ayumva eciragâne ca Nyamuzinda, ci obuyemêre bwâge bwamuzibuhya, ahà Nnâmahanga irenge; 21 bulya àli amanyire buzira karhinda emurhima oku Nyamuzinda agwêrhe obuhashe bw’okuyunjuza eciragâne câge. 22 Ka murhabwinigi ecarhumaga okwo kumulerhera obushinganyanya! 23 Ci kwône arhali yene wayandikîrwe mpu ahindusire mushinganyanya; 24 ci nirhu rhweshi kukwânîne obuyemêre burhubêre, rhweshi rhuyemêra owafûlaga Nnawirhu Yezu omu bafîre, 25 oyo Yezu wahânagwa byâha birhu birhuma, anafûka mpu lyo muyêra.
5
Obuyemêre burhulêrhera obwimâna n’obucire
1 Ntyo, bulya obuyemêre bwarhujizire bêru-kwêru, rhukola rhugwêrhe omurhûla na Nyamuzinda muli Nnawirhu Yezu Kristu, 2 warhuhisize omu njira y’obuyemêre, lyo rhushikira eyo ngalo rhwashobwîre, rhunacîshingire obulangalire bw’okuyish’ihika omu irenge lya Nnâmahanga. 3 Ci arhali hoshi aho; rhunacîshinge n’omu malibuko girhu, kulya kuba rhumanyire oku amalibuko galêrha obushibirizi. 4 n’obushibirizi bulêrhe enkomedu nyinja, n’enkomedu nyinja elêrhe obulangalire; 5 n’obo bulangalire burhabonesa nshonyi, bulya obuzigire bwa Nyamuzinda bwabulagîrwe omu mirhima yirhu na Mûka Mutagatifu rhwahâbagwa. 6 Neci, amango rhwaciri bazamba, erhi ensiku zihika Yezu arhufîra n’obwo rhwâli byâbi. 7 Kuli kuzibu okufira omwêru-kwêru; neci, nkaba kwankahashikana okugeregeza okufîra omuntu mwinja. 8 Nyamuzinda yêhe ayêrekîne obuzigire bwâge kuli rhwe erhi Kristu arhufîra rhunaciri banya-byâha. 9 Buno lyôhe obuzigire bwâge bukola burhalusire, bulya rhukola rhuli bêru-kwêru erhi muko gwâge gurhuma, rhwafuma obukunizi bwa Nyamuzinda erhi ye rhuma. 10 Bulya, akaba rhwazigîrwe na Nnâmahanga erhi lufù lw’Omugala lurhuma, n’obwo rhwaciri bashombanyi, lero na buno rhukola rhuyinjibîne naye!, rhwâcizibwa n’obuzîne bwâge. 11 Arhanali kwône okwo; ci rhudwîrhe rhwacîsima muli Nnâmahanga erhi Nnawirhu Yezu orhuma, ye warhushobôzagya okuyinjibana na Nyamuzinda.
Adamu na Kristu
12 Ntyo kwo biri! Ecâha cadwîrhwe en’igulu na muntu muguma, naco ecâha càburha olufù, n’olufù lwàyahukira abantu boshi, bulya boshi bàkozire ecâha. 13 Ecâha càli en’igulu embere amarhegeko gahânwe, ci ecâha cìrhahanirwa ndi nka nt’irhegeko lihali; 14 Ci kurharhumaga olufù lurhakûla emyône kurhenga Adamu kuhika Musa, lwahêka ciru n’abarhajiraga câha omu kuvuna amarhegeko ak’ Adarnu, ye nshusho y’owanayishe. 15 Ci kwône engalo erhati nk’ecâha. Bulya akaba ecâha ca muguma calumizize olufù omu lubaga, kanga kulusha engalo ya Nyamuzinda n’enshokano y’amakwânane ga muntu muguma, Yezu Kristu, byalumîre omu bantu banji! 16 N’eyo nshokano erhali nka bwahukire bw’ecâha ca muguma; bulya olubanja lw’eco câha ca muguma buhane lwadwîrhe; ci enshokano y’olukogo Nyamuzinda àrhufaga oku byâha birhu binji yàrhujira bêru-kwêru. 17 Bulya, akaba ecâha ca muntu muguma carhumire olufù lwagandâza, erhi ye rhumire, kanga kulusha balya bayunjwîre engalo n’enshokano y’obushinganyanya bôhe bayish’ilushîsa, bagandâze omu buzîne Yezu Kristu yenene orhumire! 18 Ntyo, nk’oku bahaniragwa obubî bwa muntu muguma, kw’abantu boshi bàhindusire bêru-kwêru, banashobôla obuzîne cijiro ca bwimâna bwa muguma cirhumire. 19 Bulyâla, nk’oku olubaga lwoshi lwayahukiragwa n’ecâha erhi bucîbone bwa muntu muguma burhuma, kwo lwanayish’iyêra bumvi bwa muguma burhumire. 20 Neci, kwo binali, irhegeko lyàyishire mpu lyo obubî buluga; ci kwône aha ecâha câli cishurhamire, engalo ya Nyamuzinda yahalambiza; 21 mpu lyo, nk’oku ecâha cali cigandâzize omu lufù, engalo ya Nyamuzinda egandâza n’obusbinganyanya omu buzîne bw’ensiku n’amango, Nnawirhu Yezu Kristu orhumire.
6
Rhwafîre oku câha n’obuzîne bwirhu bukola buhyâhya muli Kristu
1 Kurhi rhwaderhaga? Ka rhubêre omu câha mpu lyo engalo eluga? 2 Ntanzi! Rhwe rhwafîre oku câha, kurhi rkwankashub’icibêramwo? 3 Nkaba muhabire oku rhweshi, ababatizîbwe muli Kristu, omu lufù lwâge rhwabatizîbwe? 4 Erhi rhubatizibwa, rhwabishwan haguma naye omu lufù, nti nk’oku Kristu afûlagwa muli banyakwigendera n’irenge ly’Isheo, lyo nirhu rhuba n’obuzîne buhyâhya akâge. 5 Bulya, akaba rhukola rhugwêrhe kalamo kaguma naye omu lufù lushushîne, rhwayish’iba na kalamo kaguma naye omu bufûke bushushîne 6 Rhumanyirekwo: omuntu wirhu wa mîrap abambirwe oku musalaba haguma naye, mpu ly’omubiri gw’ebyâha gushâbûka, ntyo rhurhenge omu buja bw’ebyâha; 7 bulya owafîre erhi afumire ecâha. 8 Ci akaba rhwafîre haguma na Kristu rhuyemîre kwo na kwo oku rhwâlama haguma na Kristu. 9 Rhumanyire oku Kristu afûsire omu balindamboho, arhakacifa bundi; nta bubashe olufù lucigwêrhe kuli ye. 10 Erhi afa, ahima ecâha lwoshi-lwoshi; n’obuzîne bwâge bukola buzîne bwa kulamira Nnâmahanga. 11 Ninyu kwo kuguma: muyôrhe nk’abafîre oku câha, munalamire Nyamuzinda muli Yezu Kristu.
Oyâke ecâha, obe mushinganyanya
12 Lero ecâha cirhacibonaga aha cankagandâza omu mubiri gwinyu gwayish’ifa, cilek’immuyemêza amagene gâco. 13 Murhajiraga ebirumbu binyu byoji by’obulyâlya omu kubikolêsa oku kujira ebyâha; ci mucîhâne mwêne emwa Nyamuzinda nka bantu bazîne bàfulumusire olufù, n’ebirumbu binyu mubikolêse nka byoji bya bushinganyanya omu kurhumikira Nnâmahanga. 14 Bulya nta buhashe ecâha cicigwêrhe kuli mwe, kulya kuba murhashwêsirwi na marhegeko, ci n’engalo ya Nnâmahanga.
Okurhashubira omu buja bw’ecâha
15 Ewe! ka rhukag’ijira ebyâha bulya rhurhashwêsirwi na marhegeko, ci n’engalo ya Nnâmahanga? Nta mango! 16 Ka murhishi oku erhi mwankacîhâna buja emwa lebè, mpu mumurhumikire, mwanaba baja b’olya murhumikira; akaba câha, cimmulêrhere olufù, n’akaba bumvi, bummulêrhere obushinganyanya. 17 Ci Nyamuzinda akonkwa! Erhi muba mwamarhenga omu buja bw’ecâha, mwashimbire n’omurhima gwinyu gwoshi enjira y’enyigîrizo mwayigîrizîbwe; 18 n’erhi muba mwamalikûzibwa oku câha, mwahinduka barhumisi b’obushinganyanya. 19 Ndesire nka kulya abantu baderha erhi buzamba bwinyu burhuma. Kulya mwakolêsagya ebirumbu binyu omu buja bw’eby’enshonyi n’obugoma, mwàba bagomi, ntyo kwo mubikolêsagye kurhenga ene omu burhumisi bw’omushinganyanya, lyo muba bimâna.
Oluhembo lw’ecâha n’olw’obushinganyanya
20 Amango mwaciri baja b’ecâha, nt’irhegeko lyàli limmushwêsire. 21 Bunguke buci mwabwînage obwo? Buno enshonyi zimmubambisire, bulya obuzinda bw’ebyo byoshi luba lufù. 22 Ci buno mwalikûzîbwe oku câha, mukola bambali ba Nnâmahanga, obutagatifu lwo luhembo lwinyu, n’obuzinda bwinyu buli buzîne bw’ensiku n’amango. 23 Bulya oluhembo lw’ecâha luba lufù, ci engalo ya Nyamuzinda buba buzîne bw’ensiku n’amango muli Nnâhamwirhu Yezu Kristu.
7
Obuyemêre burhurhenza omu buja bw’lrhegeko
1 K’erhi muhabire, bene wirhu -bantu balenga omu marhegeko nabwira- oku irhegeko lishwêka omuntu amango acizîne? 2 Ntyo omukazi ashwêsirwe n’irhegeko kuli iba amango iba acizîne; ci erhi iba ankafa, nyamukazi anashwêkûlwa n’irhegeko ly’iba. 3 Kuziga amango iba acizîne, erhi ankayankwa n’owundi mulume, anaderhwa mugonyi; ci erhi iba ankafa, arhacishwêsirwi n’irhegeko, na ntyo archaciri mugonyi erhi ankayankwa n’owundi mulume. 4 Ninyu kwo na kwo, bene wirhu: mwafîre, mwarhenzibwa omu lukoba lw’amarhegeko erhi mubiri gwa Kristu gurhuma, mpu mube ba wundi, olya wafûkaga omu bafîre, mpu lyo rhukafulukiza Nnâmahanga. 5 Erhi rhuciri omu mubiri, amiru g’ebyâha, galêrhwa n’amarhegeko, gakag’ijira omukolo gwâgwo omu birumbu birhu, mpu lyo rhukafulukiza olufù. 6 Ci buno rhwafîre oku byakag’irhushwêka nka mpira, rhwarhenzîbwe omu lukoba lw’amarhegcko, rhukola rhwakolera oku ngoma mpyâhya y’omurhima, ci arhaciri oku ngoma y’ecikulakula ya «shimba-oku-badesire».
Bici Amarhegeko galêrha?
7 Kuli kuderha kurhi? Ka mpu irhegeko liri câha? Ntanzi! Ci kwônene ntamanyaga ecâha elirhali irhegeko lirhumire, Bulya ntankamanyire amagene irhegeko lirhâciderhaga, mpu: Orhakazag’iba mageneq. 8 Erhi ecâha cibona ntyo, canshulira amiru ga ngasi lubero erhi irhegeko lirhuma. Bulya buzira irhegeko, ecâha guli mufù. 9 Neci, mîra nalamaga buzira marhegeko; ci erhi amarhegeko gayisha, ecâha naco cafulûluka, 10 nani nabaga nie nfa. Ntyo amarhegeko giìl’ikwânîne okumpa obuzîne, gaba lufù lwo ganderhera. 11 Bulya erhi ecâha cibona amarhegeko, cantiza, cananniga erhi gwo garhuma. 12 Kuziga amarhegeko gali mimâna, n’ebirhegesirwe biri bimâna, bishingânîne, binali binja. 13 K’akantu kinja kàbirage lufù kuli nie? Nta mango! Câha eco candwîrhîre olufù omu kukolêsa akantu kinja, mpu lyo ciyêrekana oku ciri câha, na ntyo mpu lyo ciba cibî kulusha erhi marhegeko garhuma.
Omuntu aba muzamba
14 Rhukumanyire, neci: irhegeko kali kantu ka bunya-mûka; ci niehe ndi kantu ka bunya-mubiri, mugulwa, muja w’ecâha. 15 Nanga, okuli, ebinjira ntabiyumva; bulya arhali ebinnonza okujira byo njira, ci ebi nshomba byo njira. 16 Akabâga ebi ntalonza okujira byo njira, kuziga nyemîre oku irhegeko liri linja. 17 Ahoo! kuziga arhaciri nie nkujira, ci ecâha cimbâmwo. 18 Nkumanyire, neci! obwinja burhambamwo, kwo kuderha omu mubiri gwâni. Okulonza aminja, neci nanakuhasha; ci okugajira nie hahe. 19 Bulya ntajira aminja nnonzize, ci obubi ntalonzizi bwo njira. 20 Akaba ebintalonzizi okujira byo njira, kuziga arhaciri nie mbijira, ci ecâha cindimwo. 21 Alagi irhegeko namarhinda kwo: nie ono nkalonz’ijira aminja, obubî nanabona bwo buyishire. 22 Neci, nnanyumve nsîmire amarhegeko ga Nnâmahanga omu murhima gwâni; 23 ci omu birumbu byâni nyumve erindi irhegeko lihêrhe lyalwîsa irhegeko ly’obukengêre bwâni n’okunjira mpira y’irhegeko ly’ecâha cindi omu birumbu. 24 Lero nieki ihanja lici limbâkwo! Ndi wandîkûza kw’ogu mubiri gw’olufù? 25 Akonkwa Nnâmahanga muli Nnawirhu Yezu Kristu! Ntyo, nie ono omu bukengêre ndwîrhe nakolera irhegeko lya Nyamuzinda, n’ery’ecâha omu mubiri.
8
Obuzîne bw’omukristu muli Mûka Mutagatifu
1 Nta kuciyagiriza abali muli Yezu Kristu. 2 Bulya irhegeko ly’Omûka guhâna obuzîne muli Yezu Kristu lyakulikûzize oku irhegeko ly’ecâha n’ery’olufù. 3 Bulya ebi amarhegeko garhahashaga erhi buzamba bwa mubiri burhuma, Nyamuzinda yêne abijizire erhi arhuma Omugala omu mubiri gushushire ogwirhu gw’ebyâha, mpu lyo ahima ecâha, n’omu mubiri gwâge, ayagîriza ecâha, 4 mpu ly’obushinganyanya bw’amarhegeko buba muli rhwe, rhwe olugendo lwirhu lurhashimba mubiri, ci mûka. 5 Neci, abashimha engeso z’omubiri, bya mubiri bashwîra, n’abashimba omûka, bya mûka bashwîra. 6 Bulya enyifinjo z’omubiri luli lufù, ci enyifinjo z’omûka kali kalamo n’omurhûla. 7 Co cirhuma enyifinjo z’omubiri zishomba Nnâmahanga, bulya zirhashimba irhegeko lya Nnâmahanga; ciru zirhankanahasha okulishimba. 8 Abashimba eby’omubiri barhankasîmîsa Nyamuzinda. 9 Mwehe murhali bashimbi ba mubiri, ci bashimbi ba mûka, kulya kuba Omûka gwa Nyamuzinda guba muli mwe. Orhagwerhi Omûka gwa Kristu arhali wa Kristu. 10 Ci akaba Kristu ammulimwo, ciru omubiri gukaba gukola gufîrer erhi câha cirhuma, omûka gôhe guzîne obushinganyanya burhumire. 11 N’akaba Omûka gw’Olya wafûsagya Yezu omu bafu guba muli mwe, olya wafûsagya Yezu Kristu omu bafù ayahe emibiri yinyu y’okufa akalamo oku buhashe bwa Mûka ommubamwo. 12 Ntyôla, bene wirhu, rhuli omu mwenda, ci gurhali mwenda gwa mubiri mpu rhwalamira omubiri. 13 Bulya mukalamira omubiri, mwâfà; ci mukayîrha ebijiro by’omubiri n’ohuhashe bwa Mûka, mwâlama.
Rhuli bana ha Nyamuzinda, Muka Mutagatifu orhumire
14 Neci, kwo binali, abahêkwa na Mûka gwa Nyamuzinda omu lugendo lwâbo baba bana ba Nyamuzinda. 15 Murhahâbagwa murhima gwa bajà mpu mwayôboha; mwahîrwe omurhima gw’abâna balere, gwo gunarhuma rhwayâkûza, nti: “Abba, Larha!” 16 Mûka Mutagatifu yênênè anaje omu murhima gwirhu oku kuhamîriza oku rhuli bâna ba Nnâmahanga. 17 Obwo rhuli bâna bage, rhwe rhwâyîme; rhuli mîmo ya Nnâmahanga, rhwâyîme rhweshi na Kristu, bulya rhuli omu malibuko rhweshi naye lyo rhuyish’ikuzibwa haguma naye.
Amalibuko g’en’igulu n’obukuze rhubikîrwe
18 Neci, mbwîne niehe oku amababale g’en’igulu garhankagererwa oku bukuze rhwayish’ihâbwa. 19 Bulya ebiremwa byoshi bidwîrhe byalingûza oku abâna ba Nnâmahanga baciyêrekana. 20 Ebiremwa byahizirwe omu bujà, arhali oku bulonza bwâbyo, ci oku bulonza bw’owabihiragamwo; kwône bicilangalîre 21 oku nabyo byayish’irhenzibwa omu bujà bw’obubî, bishangîre irenge ly’entagengwa ly’abâna ba Nnâmahanga. 22 Rhumanyire kwinja oku kuhika ene ebiremwa byoshi biri omu mulenge, binadwîrhe byalumwa n’emikero y’okuburha. 23 Arhanali byône; ciru nirhu, rhwe rhugwêrhe ecikinjas ca Mûka, omurhima gwirhu omu mulenge guli, rhudwîrhe rhwalinda okuhinduka bâna balere n’obucunguzi bw’emibiri yirhu. 24 Bulya obucunguzi bwirhu buciri bulangalire; n’okubona eci omuntu alangalîre burhaciri bulangalire. Eci omuntu abwîne, kurhi ankacicilangalira? 25 Ci erhi rhwankalangalira ebirhurhahona, rhwanabilinda buzira kurhama. 26 Kwo na kwo Mûka Mutagatifu anarhabâle obuzamba bwirhu; bulya rhurhish’ishenga okushingânîne; ci Mûka Mutagatifu yêne orhusengerera omu njamu zirhagwêrhi oku zankaderhwa. 27 Naye Olya ovuhûla emirhima ayishi ebi Mûka alonza: amanyire oku Mûka asengerera abimâna nk’oku Nyamuzinda akunda.
Obuzigire bwa Nyamuzinda kuli rhwe
28 Kandi rhumanyire oku Nyamuzinda akolêsa byoshi oku minja g’abamukunda, balya yêne ahamagire oku bulonza bwâge. 29 Bulya halya yêne acîshogaga kurhenga mîra, abarheganyize mpu babe nshusho y’Omugala, lyo aba nfula omu balumuna banji; 30 n’abarheganyize, àbahamagîre; n’abahamagîre, abajizire bêru-kwêru, n’abajizire beru-kwêru, abahîre obukuze.
Mucîvugire obuzigire bwa Nnâmahanga
31 Cici rhwankaciyushûla kw’ebyo? Akaba Nyamuzinda ali olunda lwirhu, ndi wankacirhuhima? 32 Arhababaliraga Omugala, ci amuhâna nterekêro kuli rhwe rhweshi; bici ankacibula bwarhuha haguma naye? 33 Ndi wankaciderha mpu ahêka abarhôle ba Nyamuzinda lubanja? Nyamuzinda yêne ye obayêza! 34 Ndigi wankacibayagiriza? Ka Yezu Kristu wafaga anafûka? Ka Yezu Kristu otamîre ekulyo kwa Nyamuzinda, odwîrhe arhulagira? 35 Ndi wankacirhukûla omu buzigire bwa Kristu? ka kubula ecirhwayambala, erhi kaga, nisi erhi ngoôrho? 36 Bulya kuyandisirwe, mput: We rhuma rwayîrhwa bwâca bwayira; kwo bakola barhulola nka bibuzi byaj’ibâgwa. 37 Ci kwônene mw’ebyo byoshi rhunahime erhi Olya orhuzigira orhuma. 38 Neci, mmanyire kwinja oku ciru olufù erhi buzîne, ciru bamalahika erhi amâmi, ciru gano mango erhi amango gâyisha, ciru amahashe, 39 oli emalunga, oli omu idaho nta ciremwa ciru n’eciguma cankahasha okurhunanûla oku buzigire bwa Nyamuzinda buli muli Nnâhamwirhu Yezu Kristu.
9
Enshobôlo z’Israheli
1 Ndesire okuli muli Kristu, ntabesha, n’omurhima gwâni ye muhamîrizi wâni muli Mûka Mutagatifu: 2 ngwêrhe burhe bunji n’amababale garhahusa omu murhima. 3 Neci, nankasîmire nienc nkagwe nnantenzibwekwo Kristu erhi bene wirhu barhuma, balya b’omu ishanja lyâni ly’omubiri; 4 bo bene-Israheli: bo Nyamuzinda acishozire mpu babe bâna bâge anayêrakane irenge lyâge muli bo; bo bahîrwe endagâno n’amarhegeko n’emigenzo y’okukolera Nyamuzinda n’eciragâne câge. 5 Bashakulûza bàli b’omu ishanja lyâbo; n’oku maburhwa g’omubiri, Kristu ali wa kuli bo, ye mwâmi mukulu w’ebintu byoshi, ye Nyamuzinda mugishe emyâka n’emyâka. Amen!
Nyamuzinda arhagalula akanwa kâge
6 Arhali kuderha oku akanwa ka Nyamuzinda kakubire; bulya arhali ababurhagwa n’Israheli boshi bo bene-Israheli, 7 arhanali abarhengaga omu nda y’Abrabamu boshi bo bâna bâge; ci kuli lzaki iburha lyâwe lyârhenza izînou; 8 kwo kuderha oku abâna b’omubiri arhali bo bâna ba Nnâmahanga, ci abâna b’eciragâne bône lyo iburha ly’okuli. 9 Yumvagyi oku eciragâne cidesirev: Hano nshub’igera mw’aga mango, erhi Sara agwêrhe omwâna w’oburhabâna. 10 Arhanali okwôla kwône. Rebeka naye arhôzire izîmi lya mulume muguma yêne, ye larha Izaki. 11 Erhi abâna baba barhaj’iburhwa, barhaj’ijira oli ecinja oli ecibi, mpu lyo Nnâmahanga ayêrekana oku ajira nk’oku alonzize omu kucîshoga abâge, 12 oku arhalola bijiro, ci bulonza bw’owahamagala yêne, anacibwirwa, mpuw: Enfula yanashiga omuziba, 13 nk’oku biyandisirwe mpux: Narhonyize Yakobo, nashomba Ezau. Nyamuzinda anahash’ijira nk’oku alonzize 14 Kurhi rhwaderhaga? Ka Nyamuzinda ankabamwo obulyâlya? Nta mango! 15 Kali yêne wabwiraga Musa, erhiy: Mbabalira oyu nnonzize okubabalira, nnambera lukogo oyu nnonzize okubêra lukogo. 16 Kuziga birhali bya kulonza erhi bya kulibirha kwa muntu, ci bya bwonjo bwa Nnâmahanga. 17 Kandi Amandiko gaàbwizire Faraoni, erhiz: Nakuyimikaga nti nkuyêrekanemwo obubashe bwâni, lyo n’izîno lyâni likuzibwa omu igulu lyoshi. 18 Ntyôla, anababalire oyu alonzize, n’oyu alonzize okudundaguza amudundaguze. 19 Okolaga wambwira, erhi: «Cirhuma aciciduduma? Ndi wankalahira okujira ebi alonzize?» 20 We muntu, oligi odi mpu wajîsa Nyamuzinda kadali? K’akantu omuntu abumbaga kankamubwîra, erhi: «Carhumaga wanjira ntya?» 21 K’omubumbi arhankakolêsa ibumba lyâge nk’oku alonzize, n’okurhenza mw’eryo ibumba liguma akantu kinjinja n’akantu ka ntyantya? 22 Naye Nnâmahanga, omu kuyêrekana obukunizi bwâge n’okumanyîsa obubashe bwâge, akaba alêmbîre n’obutudu bunji ebiremwa bikwânîne obukunizi byàli hofi h’okuberereka, 23 akaba alonzize okuyêrekana obuhirhi bw’obukuze bwâge oku biremwa by’olukogo yene ali ayôsire arheganyîze obukuze. 24 N’ebyo biremwa by’olukogo byo rhwe ahamagalaga, arhali omu Bayahudi bône, ci n’omu bapagani. 25 Kwo adesire omu kanwa ka Hozeya, erhia: Nayirika lubaga lwâni abarhâli lubaga lwâni, na murhonyi wâni orhàli murhonyi; 26 n’aba babwiriragwa, mpub: Murhali lubaga lwâni, abo bonêne baderhwe bene Nyamuzinda ozîne. 27 Naye Izaya aderhîre Israheli, erhi: ciru bene-Israheli bankaluga nka mushenyi gw’omu nyanja, obusigale bwône bwânacizibwe; 28 bulya Nyakasane ayunjuza duba na buzira kushubira nyuma akanwa kâge omu iguluc. 29 Kandi Izaya àli erhi alêbire, mpud: Acibaga Nyakasane w’Emirhwe arharhulekeraga iburha, singa rhwàbire okwa Sodomo, singa rhwàshushire Gomora. 30 Kurhi rhwaderhaga? Rhuderhe oku abapagani barhashimbaga bushinganyanya bashikîrîre obushinganyanya, bwo bushinganyanya burhenga omu buyemêre; 31 Ci bene-lsraheli bôhe bakag’ishimba irhegeko ly’obushinganyanya, ery’irhegeko barhalihikakagakwo. 32 Carhumire? Bulya barhacîkubagiraga buyemêre, ci bacîkubagira ebijiro, na ntyo basârhala oku ibuye ly’okusârhaza, 33 nka kulya biyandisirwe, mpue: Ka murhabwini oku mpizire omu Siyoni ibuye ly’okusârhaza n’ibuye ly’okuhirimya? Ci oliyemîre arhankabonesibwa nshonyi.
10
Abayahudi barhamanyiriraga obushinganyanya bwa Nnâmahanga
1 Bene wirhu, eci omurhima gwâni gucifinja n’ecinsengerera emwa Nyamuzinda: nti nabo bacunguke. 2 Neci mpamîrizize oku bashibirira Nnâmahanga, ci obushiru bwâbo burhali oku bushingânîne okuba. 3 Bulyâla barhamanyiriraga obushinganyanya bwa Nnâmahanga, ci balonza obwâbo bushiganyanya, na ntyo balahira okushimba obushinganyanya bwa Nnâmahanga. 4 Bulya obushwinjiro bw’Irhegeko, ye Kristu, ye nayêza ngasi mwemêzi.
5 Oku bushinganyanya burhenga omu marhegeko Musa ayandisire, mpuf: Omuntu wabushimbe, bunamulamye. 6 Ci obushinganyanya burhenga omu buyemêre kwo budesire ntyala, mpu: Orhaderhaga omu murhima gwâge, mpu: Ndi wankasôkera omu irunga? kwo kuderha mpu agend’imanulamwo Kristu; 7 nisi, erhi: Ndi wankayandagalira ornu kuzimu? Kwo kuderha mpu aj’iyinamula Kristu omu bafù. 8 Bici budesirage obwo? Mpu: Oluderho Iuli hofi nâwe, lukuli, omu kanwa n’omu murhima; n’olwo luderho bwo bugo bw’obuyemêre rhuyigîriza. 9 Bulya, akaba omu kanwa kâwe onahamîrize oku Yezu ye Nyakasane, n’akaba oyemîre omu murhima gwâwe oku Nyamuzinda amufûsize omu bafù, wâcunguka. 10 Neci, obuyemêre bw’ornu murhima bwo buhisa omuntu oku obushinganyanya, n’obuhamîrize bw’akanwa bwo huhisa omuntu oku bucunguzi. 11 K’Amandiko garhadesiri, rnpu: Ngasi yeshi omuyemîre arhakabona nshonyi? 12 Bulya nta kabôlo ekarhi k’Abayahudi n’Abagereki: ali Nyakasane muguma, mwâmi wa boshi, ye shobôza abarnushenga boshi; 13 bulya ngasi yeshi wanashenge izînog lya Nyakasane anacire.
14 Ci kwône kurhi bankamushenga barhanamuyemîri? Na kurhi bankayemêra oyu barhasag’iyumva? Na kurhi bankayumva akaba ntâye wababwîriza? 15 Na kurhi bankaja bahanûla barhanarhumirwi? Kuyandisirwe, mpuh: Oku amagulu g’abaja-bugo b’emyanzi y’akalembe gayinjiha! 16 Ci kwône arhali boshi bayankirîre Emyanzi y’Akalembe. Izaya akudesire, erhii: Yagirwa, ndi wayemîre obugo bwirhu? 17 Ntyo obuyemêre omu kuhanûla burhenga, n’okuhanûla kujirwa n’akanwa ka Kristu.
18 Ci nani ndôsize: «Ka barhayumvagya?» Neci mâshi! Ciru n’izu lyabo lyayumvikînej omu igulu lyoshi, n’enderho zâbo zahisire ngasi haba muntu. 19 Nshubir’idôsa: «K’Israheli arhayumvagya bwinja? «Musa ye murhanzi w’okushuza, erhik: Narnmuyumvîsa obumvu oku ishanja lirhàli ishanja, nâmmuzûsâmwo obukunizi oku ishanja lirhajira bukengêre. 20 Ciru Izaya arhayôbohaga okuderha, erhil: Abarhakag’innonza bo bambwîne, abarhakag’indôsa bo naciyêresire. 21 Ci bene-Israheli ababwira, erhim: Omulegerege gwoshi, olu lubaga lurhumva lunali lugoma, nalulambûlîre amaboko.
11
Israheli arhakahuliragwa lwoshi
1 Ka ndôsagye: «Ka Nyamuzinda akabulirage ishanja lyâge? «Ciru n’ehitya! Ka nieki ntali mwene-Israheli, w’omu iburha ly’Abrahamu na w’omu bûko bwa Benyamini? 2 Nnâmahanga arhakabuliraga olubaga lwâge acîshogaga kurhenga mîra. Nkabaga kuhaba muhabire kurhi Amandiko gadesire kuli Eliya erhi aciduduma emwa Nnâmahanga mpu alega Israheli? 3 Erhi: «Yagirwa, bayîsire abalêbi bâwe, bahongola ngasi lûsho lwâwe; nani niene ncisigîre, banadwîrhe balonza okunyîrha». 4 Na cici Nyamuzinda amushuzize? Erhi: «Nacishozire bantu bihumbi nda barhagonyeraga Baali idwi.» 5 Ntyo kuhika ene hacisigire abantu bacîshozirwe n’enshokano ya Nnâmahanga. 6 Ci akaba eri nshokano, birhaciri bijiro birhumire; n’acibaga arhàli ntyo, enshokano erhankacibire nshokano.
7 Kurhi rhwaderhaga? Eci Israheli alonza, arhasag’icibona; ci abacibwîne banali bishogwa. Abandi badundaguzibwa, 8 nk’oku biyandisirwe, mpun: Nyamuzinda abahîre omurhima gw’obungolongolo, abaha amasù g’olubwibwi n’amarhwiri g’ebihuli kuhika ene. 9 Naye Daudi aciderhire, mpu: Ecîbo câbo cibabêre isi, cihinduke murhego, cibe ibuye ly’okusârhaza, lunabè lwo luhembo lwabo! 10 Amasu gâbo gajemwo olubwibwi ganahûrhe! Obaherhe omugongo, barhacifagao bayinamusire!
11 Nani ndôsizagye: «Ka kusarhala kwarhumire bahirima?» Kubesha! Ci okuhirima kwâbo kwàbîre bucire bw’abapagani, mpu lyo bayumva obwâgalwa. 12 N’akaba okuhirima kwabo kwahindusire buhirhi bw’igulu, n’obukenyi bwaâbo bwaba buhirhi bw’abapagani, hano bagaluka ntuliri, ka barhahagaze kulusha? 13 Co cirhumire mmubwîra, mwe bapagani, oku mba ntumwa y’abapagani, n’obugo bwâni nnonza buje irenge, 14 nti lyo nzûsa obumvu bwa bene wirhu b’ishanja lyâni, nnambacungulemwo baguma-baguma. 15 Bulya, akaba okukagwa kwâbo kwadwîrhe omulungano gw’igulu, bici okugaluka kwâbo kwayish’iba, kurhacibiri kufûka omu bafù?
16 Kali enshano ekaba nyinja, obuntu bwoshi bunabe bwinja; n’omuzi erhi gwankaba mwinja, amashami nago ganayinjihe. 17 Akaba hali amashami gatwîrwe, nawe we murhi gw’emuzirhu wabà we hirwa ahâli hâgo, wàshangira amagoba garhenga omu cikundukundu c’omuzeti, omanye wankalimbira amashami. 18 N’okuderha mpu walimba, okengêre oku arhali we hêka ecikundukundu, ci ecikundukundu co cikuhêka. 19 Neci, wanaderha, erhi: «K’amashami garhatubagwa mpu lyo nnja ahâli hago?» 20 Ntyo kwo biri! Gatwîrwe erhi kubula obuyemêre kurhuma, nawe buyemêre bwarhumire wahabêra. Omanye wankacibona; ci oyôbohe erhikwo. 21 Bulya, akaba Nyamuzinda arhababaliraga amashami mamerêra, ka we ababalira? 22 Kuziga omanye obwinja n’obukali bwa Nyamuzinda: bukali kuli balya bahirimire, bwinja bwa Nyamuzinda kuli we, casinga obêre mwo obwo bwinja; akaba arhali ntyo, nawe kutûbwa wanayish’itûbwa. 23 Nabo bakaba barhabêziri omu kubula obuyemêre kwâbo, abashubiza omu mashami g’omurhi; bulya Nnâmahanga arhankabula obuhashe bw’okushub’ibashubizamwo. 24 Akaba w’oyo watwîrwe oku muzeti gw’erubala wameragakwo, wahirwa oku muzeti mwinja gurhali gw’enkomoka yâwe, kurhi bôhe bankabulaga kwahirwa oku muzeti gw’imerero lyâbo?
25 Nanga, bene wirhu, ntalonza muhabe eri ihwe, nti lyo murhag’icikubagira obushinganyanya bwinyu: baguma muli bene-Israheli bayôrha bali bagoma kuhika abapagani bayishe ntuliri. 26 Na ntyôla Israheli yeshi acunguka, nk’oku biyandisirwe, mpup: Omuciza arhenga e Siyoni; ye warhenza obubî muli Yakobo. 27 Yo ndagâno yâni rhweshi nabo eyo, amango narhenza ebyâha byâboq.
28 Ncci, rhukalola Emyanzi y’Akalembe, bali bashombanyi erhi mwe murhuma; ci rhukalola okubacîshogagwa, bali barhonyi erhi bashakulûza bâbo barhuma. 29 Bulya Nyamuzinda akashobôza omuntu n’akamuhamagala, arhacigalula akanwa kâge. 30 Nka kulya mîra mwakag’igomera Nnâmahanga, na bunôla mwababalîrwe erhi bugomi bwâbo burhuma, 31 nabo kwo na kuguma, bunôla bali bagomi erhi obwonjo mwaberîrwe burhuma, mpu lyo nabo bayish’ibabalirwa. 32 Bulya Nyamuzinda ashwêkîre abantu boshi omu bugomi, mpu lyo ababêra obwonjo boshi.
Paolo acitakirira obushinganyanya n’olukogo lwa Nnâmahanga
33 O! (yaga) we, nnakagali w’obugale n’obushinganyanya n’obumanye bwa Nyamuzinda! Oku emihigo yâge erhamanyîkana kwo n’enjira zâge zirhayumvikana! 34 Ye ndi okola omanyire enkengero za Nyakasane? Ndi okola ojire omu ihano lyâge? 35 Ndi okola omugabîre mpu ayish’imugalulira? 36 Bulya byoshi emwâge birhenga, ye rhuma bihaba, binaba byâge. Aje irenge emyâka n’emyâka. Neci, ntyo!
12
II. Okufundika
Okuhinduka nterekêro y’okusimisa Nnâmahanga
1 Bene wirhu, mmuhîre ihano erhi bwonjo bwa Nyamuzinda burhuma, nti muhâne emibiri yinyu nka nterekêro y’obuzîne, ntagatifu n’ey’okusimîsa Nnâmahanga. Ntyôla kwo mukwânîne okukolera Nnâmahanga n’omurhima. 2 Mumanye mwankacîgererakwo er’igulu, ci muhinduke bantu bahyâhya omu murhima gwinyu, lyo mumanyîrira obulonza bwa Nnâmahanga; mumanye aminja, ebi akunda n’ebishingânîne lwoshi.
Obwirhohye n’obuzigire omu cinyabuguma
3 Enshokano nahîrwe erhumire, mbwîzire ngasi muguma muli mwe nti murhakag’icîgenza okulushire olugero, ci mucîlole okunakwânîne, nk’oku Nnâmahanga anagabîre ngasi muguma erhi amushobôza obuyemêre. 4 Bulya, nka kulya omu mubiri muguma rhujiramwo birumbu binji, na kulya ebirumbu byoshi birhajira mukolo muguma, 5 nirhu ntyo kwo rhuli banji, ci erhi rhunali mubiri muguma muli Kristu, na ngasi muguma ali cirumbu c’abâbo. 6 Kandi rhwahîrwe enshokano zirhali kuguma, ngasi muguma nk’oku anashobwîre. Owahirwe enshokano y’obulêbi, ayikolêse nk’oku obuyemêre bunadesire; 7 owahîrwe enshokano y’okurhumikira abâbo, arhumike kwinja; owahîrwe enshokano y’okuyigîriza, ayigîrize; 8 owahîrwe ey’okuhanûla, ahanûle. Owarhabâla abakenyi, arhageraga; okulîre abâbo, abashibirire; owababalira owâbo, amubabalire n’enshagali. 9 Obuzigire bwinyu burhabagamwo bulyâlya. Mushombe amabî, mucishwêkere oku minja. 10 Muzigirane nk’abalondana; ngasi muguma akakenga abâbo nk’abamukulîre. 11 Mube ba bushiru buzira bwôlo, mube n’emirhima mikombêdu, murhumikire Nyakasane. 12 Mushagaluke omu bulangalire, murhadundaganaga omu mango g’amalibuko, mushenge burhahusa. 13 Mukarhabâla abatagatifu omu bulangalire bwâbo, mukahandîsa ebigolo.
Okuzigira abantu boshi, ciru n’abashomhanyi
14 Mukagisha abammulibuza; mukahâna obwanga, murhanahîra mukahehêrera ndi. 15 Mukashagaluka n’abashagalusire, munalake haguma n’abalaka. 16 Mukalolana kuguma mwêne na nnene. Murhakag’ilonza okukulira abandi; ci musime obwirhohye. Murhacîjiraga birhonzi omu masù ginyu mwèêne. 17 Mumanye mwankagalulira omuntu obubî oku bundi. Mukalonza okujira aminja embere z’abantu boshi. 18 Erhi kwankahashikana, mucîsêze okuba n’omurhûla n’abantu boshi. 19 Murhakag’icihôla mwenene, bîra bani, ci muleke obukunizi bwa Nyamuzinda bwône buyish’icihôla, bulya kuyandisirwe, mpur: Okucihôla kuli kwâni! Niene nayish’ilyûla ngasi muntu nk’oku akwânîne. Nyakasane okudesire. 20 Ci omushombanyis wawe erhi ankashalika, onamushalûle; akaba agwêrhwe n’enyôrha, onamuhe eci anywa. Okumujirira ntyo kuli kulunda amakala g’omuliro oku irhwe lyâge. 21 Omanye wankahimwa n’ohubi, ci ohime obubi omu kujira aminja.
13
Okuyumva abarhegesi
1 Ngasi muntu akayumva abarhegesi bamukulîre; bulya nta bukulu burharhenga emwa Nnâmahanga, n’amarhegesi ganahaba goshi Nyamuzinda yêne wagajiraga. 2 Ntyôla, ngasi ogomera omurhegesi, erhi irhegeko lya Nnâmahanga agomîre, n’abagoma bône bacilêrhere obuhane. 3 Abarhegesi baàrhali ba kuyôbohwa n’abajira aminja, ci abajira amabî bo bakwânîne okubayôboha. K’olonzize okurhayôboha abarhegesi? Okâjira aminja, bakusîma, 4 bulya abo barhegesi Nnâmahanga wabarhumaga mpu bakujirire aminja. Ci erhi wankakola amabî, oyôbohe; bulyâla arhali busha bahêkera engôrho. Bali ntumwa za Nyamuzinda na baganda b’obukunizi bwâge balyûza abakola amabî. 5 Kuziga kukwânîne okubayumva, arhali bwôba bwône burhumire, ci n’izù ly’omu murhima lirhumire. 6 Kwo kunarhuma mwavurha okwo; bulya abarhegesi kwo banali nka baganda ba Nnâmahanga bajira omukolo gwâbo. 7 Mukâha ngasi muguma ebi anakwânîne: omuvurhîsa, mumuvurhire; omuhôza, mumuhe ihôro; ow’okurhînywa, mumurhînye; n’okwânîne okukuzibwa, mumukuze.
Obuzigire lyo ishwinjiro ly’amarhegeko
8 Murhabêraga omu mwenda gw’omuntu aha nyuma ly’omwenda gw’obuzigire; bulya ozigîre abâbo erhi ayunjuzize amarhegeko goshi. 9 Kwo binali; aga marhegekot: Orhahîra okahusha; orhahîra okaniga; orhahîra okazimba; orhahîra okayemêra enyifinjo mbî, n’agandi marhegeko, goshi gali muli eci cinwau: Ozigire abinyu nk’oku ocizigira wene. 10 Ahali obuzigire harhankaboneka bubî oku bandi. Kuziga obuzigire lyo ishwinjiro ly’amarhegeko.
Obuce buli hofi
11 Câba murhababiri mango gahi gano rhulimwo. Amango g’okuzûka gahisire. Obucire bukola burhuli hofi kulusha amango rhwarhondêraga okuyemeêra. 12 Obudufu bwaling’igera, n’obuce buyiruka. Kuziga rhulekage ebijiro by’omwizimya, rhufumbarhe amatumu g’obulangashane. 13 Rhucîkenge omu lugendo lwirhu nk’oku kukwânîne okujira izûba lyabasha. Rhuleke obudambî n’endalwe; nta kuhusha na nta kujira eby’obumaguza; nta nnongwe na nta bumvu; 14 mucihundikire Nyakasane Yezu Kristu, murhanacikâg’irhogoza omubiri omu kushimba enyifinjo zâgwo.
14
Okuzigira abazamba
1 Oli ngonyi omu buyemêre mumuyankirire buzira kumujisa kadali oku bimurhindiza. 2 Hali omanya mpu ankalya ngasi biryo; omuzamba yehe arhalya ezirhali nshogo-lubala zône. 3 Owalya amanye arhagayaguzagya orhalya; n’orhalya arhagambaga owalya, bulya Nnâmahanga amuyankirîre. 4 Oli ndi w’oyo mpu watwa olwa mwambali wa bene? Ayimanzire erhi ahirimire, okwo kuyêrekire nnâhamwâbo. Ci kuyimanga anayôrha ayimanzire, bulya arhali misi Nyakasane abuzire y’okumulanga arhahirime. 5 Hali omanya mpu olusiku lurhashusha lundi; haligi n’owundi omanya mpu ensiku zoshi ziri kuguma. Ngasi muguma ashimbe oku abwîne omu irhwe lyâge. 6 Okenga ensiku, akujira Nyakasane orhumire; n’olya ngasi biryo, Nyakasane orhuma akujira, bulya avuga Nnâmahanga omunkwa; orhalya naye Nyakasane orhuma akuleka, anavuga Nnâmahanga omukwa. 7 Bulya ntâye muli rhwe ocilamira yene, na ntâye ocifîra yene. 8 Rhukalama, Nyakasane rhulamira, na rhukafa, Nyakasane rhufîra. Omu kalamo n’omu lufù, rhuli ba Nyakasane. 9 Bulya Kristu afîre anafûka mpu lyo aba Mwâmi w’abafîre n’abazîne. 10 Ci w’oyo, cirhuma otwa olubanja lwa mwene winyu? Nawe we, cirhuma ogayaguza mwene winyu? Kali rhweshi rhweshi rhwâhamagalwe omu lukîko lwa Nyamuzinda, 11 bulya kuyandisirwe, mpuv: Nyakasane adesire, erhi: Mbofa akalamo kani orhabwîni ngasi idwi lyanfukamîra na ngasi lulimi lwaha Nyamuzinda irenge Iyage! 12 Kuli kuderha oku ngasi muguma muli rhwe ânabûlane yene embere za Nnâmahanga. 13 Kuziga rhuleke okukatwîrana emanja rhwêne na nnene; rhumanye erhi kwo rhwankarhuma mwene wirhu asârhala erhi ahirima. 14 Mmanyire, nnanyemîre muli Nyakasane oku nta kantu kahumânya omu bwôrhere bwâko; ci obwîne oku kantu kalebe kali kabî, oyo kanamuhumânya. 15 Erhi wankalerhera mwene winyu oburhe erhi biryo birhuma, erhi orhacishimbiri enjira y’obuzigire. Mâshi omanye wankarhuma mwene winyu Kristu afîraga ahera erhi biryo byâwe birhuma! 16 Mumanye mwankalangika irenge lìnyu oku bijâci. 17 Kali Obwâmi bwa Nyamuzinda burhali bwâmi bwa biryo erhi bwa binyôbwa, ci buba bushinganyanya, na murhûla, na nshagali muli Mûka Mutagatifu. 18 Okolera Kristu ntyôla, asimîsa Nnâmahanga, n’abantu banamusîme. 19 Kuziga kukwânîne rhushimbulire ebilêrha omurhûla n’ebyankarhabâla abirhu. 20 Mâshi omanye wankanashâba omukolo gwa Nnâmahanga erhi biryo birhuma. Neci, ntahabiri oku ebiryo byoshi biri binja; ci bihinduka bibî oku muntu obirya omu kusaârhaza abandi. 21 Kuli kwinja okurhâlya enyama, okurhanywa erivayi, n’okurhajira akantu kankarhuma mwene winyu asârhala, erhi ahirima, erhi abula emisi. 22 Obuyemêre bwawe ogwêrhe, obulange omu murhima gwâwe embere za Nnâmahanga. Iragi lyâge omuntu omurhima gwâge gurhalongoza amango adwîrhe ahiga ebi ajira! 23 Ci ngasi yeshi ojakw’alya anadwîrhe arhindira, erhi mîra ayâgaga, bulya arhashimbiri izù ly’obuyemêre bwâge; na ngasi kantu karharhenga omu izù ly’obuyemêre erhi câha.
15
1 Rhw’ono, rhwe rhugwêrhe emisi, kukwânîne rhulembere obuzamba bw’engonyi, rhunaleke okukalongereza ebirhusimîsize. 2 Ngasi muguma muli rhwe alonze okusimîsa ababo omu kujira aminja n’omu kuhâna olwiganyo lwinja. 3 Bulya Kristu naye arhalongerezagya ebimusimîsize yêne; ci nk’oku biyandisirwew: Ebijaci by’abakujâcira nabirage nie biciyôhakwo. 4 N’ebyayandikagwa mîra byoshi, rhwe byayandikiragwa, mpu bibe nyigîrizo zirhu, lyo rhuba n’obulangalire omu kubona kurhi Nnâmahanga akag’irhandûla n’okurhuliriza olubaga lwâge omu Mandiko matagatifu. 5 Mâshi Nyamuzinda, cisiki c’okulembera amalibuko n’ec’oburhulirizex, ammuhe okuyumvanya mwêne na nnene oku lwiganyo lwa Yezu Kristu, 6 lyo mweshi haguma n’omurhima muguma n’izù liguma, muha Nyamuzinda n’Ishe wa Nnawirhu Yezu irenge. 7 Co cirhumire mukayankirirana mwêne na nnene nka kulya Kristu ammuyankiriraga oku irenge lya Nyamuzinda. 8 Ka mmubwîne bwinja: Kristu acîjizire murhumisi w’abakembûle, mpu lyo ayunjuza amalaganyo Nyamuzinda alaganyagya bashakulûza bâbo. 9 Nabo abapagani bakuza Nyamuzinda erhi bwonjo bwâge burhuma, nka kulya Amandiko gadesire, mpu: Okwo kwo kwanarhume nakukuza omu mashanja, nnanyimbe irenge ly’izîno lyâwe. 10 Kuyandisirwe kandi, mpuy: Mwe mashanja g’igulu, mucîshinge haguma n’olubaga lwage. 11 Kushubir’iyandikwa, mpuz: Mwe mashanja mweshi, mukuze Nyakasane, ninyu lubaga lwoshi lw’igulu, mukome kagasha. 12 Naye Izaya adesire, mpua: Mwene Yese âyisha, ayish’irhegeka amashanja goshi; ye wanaba bulangalire bw’abantu b’igulu lyoshi. 13 Nyamuzinda w’okulangalirwa ammuhe amasîma n’omurhûla omu buycemêre bwinyu, lyo muyunjula bulangalire oku buzibu bwa Mûka Mutagatifu.
III. Enyushulo
Obugo bwa Paolo
14 Nani niene mmanyire kwinja, bene wirhu, oku mw’oyo muyunjwîre nkengêro nyinja, oku muyunjwîre ngasi bumanye, n’oku muhashire okukahanûlana mwêne na nnene. 15 Ci kurharhumire ntammuyandikira, na haguma ntammufyefyerhîze, nti mmukengêze, nnanshimbe izù ly’enshokano Nnâmahanga anshobôzize 16 y’okuba muja-bugo wa Yezu Kristu omu bapagani na mudâhwa w’Emyanzi y’Akalembe ya Nnâmahanga, nti lyo enterekêro y’abapagani ehinduka ntagatifu muli Mûka Mwimâna, enasimîse Nnâmahanga. 17 Ntyôla nani nancîkunga muli Yezu Kristu nkalola omukolo nkolera Nyamuzinda. 18 Bulya ntâko nakahalîzize okuderha ebi Yezu Kristu arhanjirisagya mpu lyo abapagani bayumva, omu nderho n’omu bijiro, 19 oku buhashe bw’ebimanyiso n’ebisomerîne, n’oku buhashe bwa Mûka Mutagatifu. Ntyôla kwo nalumîzize Emyanzi y’Akalembe ya Kristu kurhenga e Yeruzalemu kuhika e Iliriya. 20 Ci kwône nalonza okumanyîsa Emyanzi y’Akalembe aha izîno lya Kristu lirhal’isag’imanyibwa, nti ntag’iyûbakira oku ciriba cahumbagwa n’owundi, 21 nti lyo nnanshimba kulya kuyandisirwe, mpub: Balya barhasag’imubwirwa, bâmubone, na balya barhasag’iyumva bamuderha, bâmuyumve.
Emihigo y’okubalama
22 Okwôla kwo kwakazag’impanza kanji-kanji okuja emwinyu. 23 Ci lero bunôla nta mukolo ncigwêrhe mwo bino bihugo, na kulya kuba kurhenga myâka minji erhi kucifinja ncifinja okuja emwinyu, 24 hano nja e Hispaniya… Lero nnangalire nti nammubona hano ngera, na nti mwe mwanayish’impisa omu njira y’okujayo bano mba namayûs’immukumbuluka. 25 Ci bunôla nkola narhang’ija e Yeruzalemu, ngend’irhumikirayo abatagatifu. 26 Bulya Macedoniya n’Akaya bàhizire okusholôlera abatagatifu b’e Yeruzalemu bali omu bulagîrire. 27 Neci, bahizire okujira ntyo, ci erhi banakurhegesirwe; bulyâla, akaba abapagani bashangîre oku minja g’obunya-mûka, nabo bakwânîne babarhabâle n’aminja g’en’igulu. 28 Hano mba namayûsa ogwo mulimo, na hano mba namabafumbika eyo nsholôlo, lyo naja e Hispaniya, ngerere emwinyu. 29 Nnamanyire oku obu naja emwinyu, nayisha ndwîrhe obwimâna bw’obwanga bwa Kristu. 30 Mmuhunyire, mâshi bene wirhu, Nnawirhu Yezu Kristu orhumire n’obuzigire bwa Mûka Mutagatifu, nti mundwîre omu kusengerera emwa Nnâmahanga, 31 lyo nfuma ababula-buyemêre b’e Yudeya, lyo n’entûlo nahêka e Yeruzalemu eyankirirwa kwinja n’abatagatifu. 32 Na ntyo nyishe emwinyu n’enshagali, na Nyamuzinda akalonza, nduhûkire hitya ekagarhî kinyu. 33 Nyamuzinda w’omurhûla abe nyinyu mweshi! Neci, Ntyo!
16
Amahano mazinda n’omusingo
1 Mmuhunyire muyankirire kwinja mwâli wirhu Febe, murhumisi-kazi w’Ekleziya y’e Cenkri. 2 Mumuyankirire muli Nyakasane nk’oku binakwânîne abatagatifu, munamurhabâle oku ngasi kantu ankalagîrirakwo, bulya naye arhabîre bene wirhu banji, na ciru nani niene. 3 Mundamukize Priska n’Akwila, bo rhukola rhweshi muli Kristu Yezu; 4 ciru balinzig’itûbwa irhwe mpu lyo banciza; arhali nienene nkwânîne okubavuga omunkwa, ci n’Ekleziya z’âbarhengaga omu bapagani zoshi. 5 Mundamukize n’endeko y’abemêzi babugânana aha mwâbo. Mundamukize omwîra wâni Epeneto, ye ntûlo ntanzi Aziya yarhûlaga Kristu. 6 Mulamuse Mariya wammurhamîre kulya. 7 Mulamuse Androniko na Yuniya; bali ba bûko bwirhu, rhwànali omu mpamikwa rhweshi nabo; ziri ntumwa za kukengwa zanshokoleraga okuba baganda ba Kristu. 8 Mundamukize Ampliyato; aba muzigirwa wâni bwenêne muli Nyakasane. 9 Mundamukize owirhu Urbano rhukola rhweshi muli Kristu, n’omwîra wâni Staki. 10 Mulamuse Apeli; ayêrekîne oku anaba okuli muganda wa Kristu. Mulamuse ab’aha mw’Aristobulo boshi. 11 Mundamukize Herodiyoni; aba wa bûko bwâni. Mulamuse ngasi boshi b’aha mwa Narsisi bali ba Nyakasane. 12 Mulamuse Trifesa na Trifoza bakârhamira Nyakasane. Mulamuse Persida muzigirwa wâni; arhamîre bwenêne omu kukolera Nyakasane. 13 Mundamukize Rufo, ntôle ya Nyakasane; mundamukize n’omuzire wâge na nyâma. 14 Mulamuse Asinkrito, na Flegonti, na Hermesi, na Patroba, na Herma, na bene wirhu bali boshi. 15 Mulamuse Filologo na Yuliya, Nereyo na mwâli wâbo, na Olimpiya, n’abatagatifu boshi baba nabo. 16 Mulamusanye n’ehinunugurho hitagatifu. Ekleziya za Kristu zoshi zimmulamusize. 17 Mmuhunyire, bene wirhu, nti mucilange kwa bala bakâlonza okummushâbira n’okummusârhaza, n’obwo arhali ntyo kwo mwayigîrizibwe; abo mubayâke. 18 Bulya abantu ba bene abo barhakolera Nnawirhu Kristu; ci enda zabo; kandi n’enderho zabo nnunu-nnunu n’ez’obulimirizi, banarhebe emirhima y’abarhabâmwo bulyâlya. 19 Neci, omwanzi gw’obumvi bwinyu gwalumîre hoshi; munsimîsize nani; ci kwônene nalonza mube benge omu minja na bahwinja omu bubî. 20 Nyamuzinda w’omurhûla arhayimang’ivungunyula Shetani aha magulu ginyu. Enshokano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu! 21 Owirhu Timoteyo rhukola rhweshi ammulamusize bo na Luciyo, na Yasoni, na Sosipatro, b’omu bûko bwâni. 22 Nani mmulamusize muli Nyakasane, nie Tersiyo nayandikaga agâla maruba. 23 Gayo ompandîsa, nie n’Ekleziya yoshi, mpu asingi. Erasto, ye mubisi w’ebirugu by’ecishagala, bona mwene wirhu Kwarto, mpu mmulamuse. [ 24 Enshokano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu mweshi! Amen!] lrenge kuli Nyamuzinda emyâka n’emyâka!] [ 25 Ayagirwe Olya ogwêrhe obuhashe bw’okummuzibuhya omu Myanzi y’Akalembe nyigîriza n’omu bugo bwa Yezu Kristu, nk’oku bifulwîrwe mwa lirya ihwe lyàli lifulike amagana g’emyâka. 26 Ci lero buno likola limanyîkîne, n’oku bulonza bwa Nnâmahanga oyôrha abâho emyâka n’emyâka, oku burhabâle bw’amandiko g’abalêbi, lyahisire omu mashanja goshi mpu balimanye, lyo bashimba enjira y’obuyemêre. 27 Kuli oyo Nyamuzinda, oba yêne mushinganyanya, irenge emyâka n’emyâka, Yezu Kristu orhumire! Amen!]
a1.14 : Abagereki, bo halya basomire, nk’Abaroma. Ci kanji-kanji, omu kanwa ka Paolo, Abagereki go mashanja g’abantu barhali Bayahudi, bo bapagani.
b1.17 Hab 1,1-5; 2, 1-4; Hb 10, 38.
e2.24 : lola Iz 52, 5; Ez 36, 20.
f2.28 : Emilongo 25-26: Nyamuzinda okembûla omurhima, lola Lush 30, 6; Lush 10, 14-16; okukembûla omurhima, lola Yer 4,4; Rm 2, 25-29; Fl 3, 3; obubatizo bwo bukembûle burhajiragwa na maboko ga muntu, lola Kl 2, 11a.
g3.4 :Lul115 (116), 11; Lul 50, 6.
h3.18 : Lola ccitabu c’Ennanga n’omulêbi Izaya.
i3.23 : Eryo irenge lya Nyamuzinda, bwo buzîne bwage rhuhâbwa omu nshokano y’inêma ly’obucèse.
n6.4 rhwàbishwa: Mîra owabatizibwa akag’ìlohwa omu mîshi, abe nk’ojire omu nshinda.
o6.4 : Irenge ly’lshe, bwo buhashe bwâge bugala byoshi.
p6.6 omuntu wirhu wa mîra, bwo bworhere rhwàlimo erhi rhuciri banya-byâha.
q7.7 Orhakaz’iba magene, kuli kutwa bwofi ebinwa biba omu Luh 20, 17.
r8.10 : Kurhenga omuntu ajira ecâha, omubiri gwage gukola gwa kufa, gunakola gurhuma olufù lwamuhika omu mûka, erhi ankajira ecâha cìnene; ci Mûka Mutagatifu yehe ali buzîne n’imerero ly’obufûke.
s8.23 : Ecikinja ca Mûka, bwo buzîne bwa Nyamuzinda, yo mburho y’irenge rhwâfûkemwo.
a9.25 «Loammi», izîno lya mwâna wa Hozeya, lidesire «orhali lubaga lwâni »: Hoz 2, 23
e9.33 : mulongo 33c, lola lz 28. 16.
n11.8 : Lush 29, 3; lz 29, 10.
p11.26 Hashushire hitya Iz 46, 13.
q11.27 : Iz 59, 20; Yer 31, 31-34.
u13.9 : Ozigire owinyu….., lola Lev 19, 18.
x15.5 : 2 Sam 22, 50; Lul 17, 50.
a15.12 : Iz 11. 10; Rm 15, 19: Iliriya càli cihugo luhu-nyanja Adriyatika, ye Sloveniya ene


text:
Olunaku olwaleero Kkooti ekirizza okweyimirirwa kwa Munnakibiina kya National Unity Platform Hon. Ssegiriinya Muhammad aka Mr Updates. Kino kizze oluvannyuma lwokugaana okusaba kwe okweyimirirwa oluvannyuma lw’omu kubamweyimirira e Masaka MP Zaake Francis Butebi obutabaawo mu buntu ngali mu Amerika. Olunaku olwaleero Omubaka Nsanja Patrick avuddeyo namweyimirira.
On Air
Must See
-
Gossip/ 2 weeks ago
Isma Olaxess olina okukwatibwa – Abtex
#Wolokoso; Omutegesi w’ebivvulu Abbey Musinguzi a.k.a Abtex promotions avuddeyo naggula omusango ku blogger Lubega...
-
Gossip/ 3 weeks ago
MPAGIRA OS SUUNA OKUSIBA BANNAMAWULIRE YADDE SIMWAGALA – BEBE COOL
#Wolokoso: Moses Ssali aka Bebe Cool avuddeyo ku kya Os Suna okutwala Bannamawulire Keyz,...
-
Latest News/ 3 weeks ago
BANANGE MUNSOYIWE ZAALI NTALO ZA FACEBOOK – ISMA OLAXESS
https://youtu.be/ACzem0WPXeI Tusuubira Isma aka Isma Olaxess aka Isma Kalevu aka Jajja Iculi1; “Mwasuze mutya...